Herstructurering Gasgebouw; Brief minister over herstructurering van transportactiviteiten van Gasunie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28109, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28109 nr. 6

01-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe wenselijkheid van de onafhankelijkheid van het transportnetDe besprekingen in het kader van het GasgebouwDe splitsing van Gasunie en de vorming van het onafhankelijke
transportbedrijfAanpassingen in de GasgebouwovereenkomstenOvereenstemming op hoofdlijnenEffecten op de begrotingVerdere ontwikkelingen op de langere termijn: privatisering
en herstructureringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28109Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 109Herstructurering Gasgebouwnr. 6BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 november 2004Mede namens de Minister van Financiën deel ik u mede dat ik met Shell
en ExxonMobil overeenstemming op hoofdlijnen heb bereikt over de voorgenomen
herstructurering van de transportactiviteiten van de N.V. Nederlandse Gasunie
(«Gasunie»). Als gevolg van de beoogde herstructurering zullen
het transportbedrijf en het handelsbedrijf van Gasunie volledig juridisch
ontvlochten worden. De Staat zal het belang van Shell en ExxonMobil (ieder
heeft nu een 25% belang) in het transportbedrijf van Gasunie van hen overnemen
en het volledige belang in het transportbedrijf verwerven. Onder het transportbedrijf
valt ook de netbeheerder van het landelijk gastransportnet. Het per saldo
met de transactie gemoeide bedrag bedraagt EUR 2.78 mld. na relevante
belastingen en heffingen. De melding van de in het akkoord voorziene overname
van het belang van beide oliemaatschappijen doe ik mede op grond van artikel
34, lid 5 van de Comptabiliteitswet 2001.Na uitvoering van de beoogde herstructurering zal het transportbedrijf
van Gasunie niet langer deel uitmaken van de samenwerking tussen de Staat,
Shell en ExxonMobil zoals deze sinds 1963 heeft bestaan op het gebied van
de productie, het transport en de verkoop van Nederlands aardgas (het «Gasgebouw»).
De samenwerking in het Gasgebouw zal voor het overige vooralsnog ongewijzigd
blijven, inclusief de bestaande verhoudingen met de Maatschap Groningen en
de huidige economische en zeggenschapsverhoudingen in Gasunie die zullen overgaan
op het handelsbedrijf. Vanaf het moment van deze voorgenomen herstructurering
zal het transportbedrijf van Gasunie volledig onafhankelijk opereren van de
belangen in productie, handel en levering.Het verheugt mij dat ik thans samen met de private partijen in het Gasgebouw
op hoofdlijnen overeenstemming heb bereikt over de ontvlechting en onderlinge
onafhankelijkheid van Gasunie's transporten handelsbedrijf. Daarmee zal voor
Gasunie een splitsing worden gerealiseerd die ik ook voorsta voor de regionale
energiebedrijven. Ik licht hierna een aantal aspecten nader toe. De wenselijkheid van de onafhankelijkheid van het transportnetIn brieven en in het debat heb ik mij meermalen uitgesproken voor de beleidsdoelstelling
om een volledig onafhankelijk transmissienet te realiseren, onafhankelijk
van marktpartijen die op directe of indirecte wijze betrokken zijn bij de
productie, handel of levering van aardgas. De Tweede Kamer heeft een onafhankelijk
transmissienet eerder ook ondersteund getuige de motie Ten Hoopen (Kamerstukken
II 2002/03, 28 600, XIII, nr. 26), evenals het streven om het aandeelhouderschap
van het landelijk gastransportbedrijf bij de Staat te laten berusten. Bij
de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet
in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer («I&I-wet»)
heb ik opgemerkt dat ik streefde naar een met TenneT vergelijkbare situatie.
Ik verwijs ook naar mijn eerdere brieven van 11 juni 2003 en 15 oktober
2003 over de herstructurering van het Gasgebouw (Kamerstukken II 2002/03,
28 109, nr. 4 resp. Kamerstukken II 2003/04, 28 109, nr. 5). Zoals
ik eerder heb aangegeven waren onderhandelingen de aangewezen weg om dit resultaat
te bereiken (Kamerstukken II 2003/04, 29 372, nr. 10, pag. 35 en 46).De besprekingen in het kader van het GasgebouwDe gesprekken over herstructurering van het Gasgebouw zijn vorig jaar
gestaakt, zoals ik u meldde in genoemde brief van 15 oktober 2003. Daarna
heeft Gasunie zich met haar aandeelhouders primair ingespannen om te voldoen
aan de vereisten van de I&I-wet die op 14 juli jl. van kracht werd.
De I&I-wet heeft geleid tot de oprichting van Gas Transport Services B.V.,
«GTS» en de aanwijzing door Gasunie van GTS als netbeheerder van
het landelijk gastransportnet. Onlangs hebben de beide oliemaatschappijen
aangegeven bereid te zijn met mij te onderzoeken of en zo ja, hoe de afgebroken
gesprekken over de herstructurering van het Gasgebouw hervat zouden kunnen
worden. Op basis hiervan hebben de Staat, Shell en ExxonMobil verkennende
gesprekken gevoerd om te bezien of dat zinvol kon. Gebleken is dat partijen
het eens konden worden over een eerste stap. Daarvoor is een belangrijke oorzaak
aan te voeren. In voornoemde brief van 15 oktober 2003 heb ik aangegeven
dat de oorzaak voor het afbreken van de besprekingen vooral lag in het gebrek
aan zekerheid over de ontwikkeling van tarieven en voorwaarden voor transport
in Europa en in Nederland. Inmiddels is sprake van het ontstaan van meer duidelijkheid
en convergentie in de Europese reguleringspraktijk en in de inzichten van
partijen daarover, onder andere door het tot stand komen van de I&I-wet.De splitsing van Gasunie en de vorming van het onafhankelijke
transportbedrijfDe Staat zal vanaf 1 januari 2005 het volledige belang in het
transportbedrijf van Gasunie verkrijgen wat naar verwachting medio 2005 met
terugwerkende kracht zal worden gerealiseerd. Het transportbedrijf zal dan
volledig voor rekening en risico van de Staat gedreven worden.Uitgangspunt van de nu bereikte overeenstemming op hoofdlijnen is een
herstructurering van Gasunie waarbij de handels- en transportactiviteiten
van Gasunie worden gesplitst en afzonderlijke ondernemingen ontstaan. Onmiddellijk
na deze splitsing zal de deelname van Shell en ExxonMobil in het transportbedrijf
worden beëindigd. De Staat zal daarna het volledige belang in het transportbedrijf
gaan houden, dat wil zeggen dat het belang dat Energie Beheer Nederland B.V.
(«EBN», 100% eigendom van de Staat) in het transportbedrijf houdt,
rechtstreeks in handen van de Staat komt.Het transportbedrijf zal met name gevormd worden door het huidige Gasunie Technology & Assets «T&A», inclusief de
dochtermaatschappij i.c. de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
GTS. Middels deze splitsing zullen de met het transportbedrijf van Gasunie
gesloten contracten in hun geheel overgaan op het onafhankelijk transportbedrijf.
Het handelsbedrijf zal gevormd worden door het huidige Gasunie Trade &
Supply, «T&S». Ook voor diens klanten verandert er derhalve
niets.Het transportbedrijf dat in volledig eigendom van de Staat komt, zal met
name uit de volgende onderdelen gaan bestaan:– alle transport activa van Gasunie, waaronder het gehele hoge druk
pijpleidingennetwerk en de regionale pijpleidingnetwerken, de bijbehorende
installaties en de LNG installatie op de Maasvlakte;– de landelijke netbeheerder Gas Transport Services B.V.;– Gasunie Engineering en Gasunie Research;– de deelname (van 60%) van Gasunie in de nieuw aan te leggen pijpleiding
tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk, de Balgzand-Bacton leiding (BBL);– de relevante contracten die behoren tot het transportbedrijf van
Gasunie waaronder die voor het verrichten van de transportdiensten en voor
kwaliteitsconversie;– voorts zaken als het hoofdkantoor van Gasunie in Groningen en
de handelsnaam Gasunie.Naar huidige inzichten leidt de voorgenomen herstructurering tot een overgang
van onderneming in de zin van de artikelen 7:662 en volgende van het Burgerlijk
Wetboek. Als gevolg daarvan zal het personeel van Gasunie dat nu werkzaam
is voor het transportbedrijf of de landelijk netbeheerder bij het transportbedrijf
blijven. Het Gasunie personeel dat nu voor het handelsbedrijf van Gasunie
werkt zal bij het handelsbedrijf blijven. Verder wordt voorzien dat het Gasunie
personeel dat voor Gasunie Corporate werkt (betreft met name een aantal stafmedewerkers)
op grond van de genoemde wettelijke regeling deels zal overgaan naar het transportbedrijf
en deels naar het handelsbedrijf. Het transportbedrijf blijft in Groningen
gevestigd. Ook een verhuizing van het handelsbedrijf uit Groningen is niet
aan de orde. Voor de medewerkers gaan de veranderingen dan ook niet verder
dan dat zij in een van de twee te vormen bedrijven worden opgenomen. Over
de precieze gevolgen van de nu voorgenomen herstructurering voor de medewerkers
van Gasunie zal op korte termijn overleg worden gestart met de directie van
Gasunie. Uiteraard zal deze hierbij vervolgens ook de medezeggenschapsorganen
betrekken. Partijen in het Gasgebouw beseffen dat van Gasunie en haar personeel
andermaal een aanzienlijke inspanning wordt gevraagd. Een beroep op hen bleek
in het traject dat tot de oprichting van de netbeheerder van het landelijk
gastransportnet heeft geleid, niet tevergeefs. Deze oprichting was een bijzondere
prestatie gezien de beperkte tijd en de complexiteit van deze operatie. De
volledige splitsing die nu wordt voorgestaan betekent voor Gasunie een juridische
verankering van de al bestaande zakelijke relatie tussen het transport- en
handelsbedrijf, een relatie die voor het personeel niet langer gecompliceerd
wordt door eisen van interne compliance en fire walls. Verwacht mag worden
dat uit dit proces twee bedrijven zullen voortkomen waarvoor het opnieuw goed
werken is.Aanpassingen in de GasgebouwovereenkomstenAanpassing van de Gasgebouwovereenkomsten als gevolg van de voorgenomen
herstructurering betreft met name de in 1963 door de Minister van Economische
Zaken goedgekeurde Overeenkomst van Samenwerking tussen EBN, Shell, Exxon
en NAM (de Overeenkomst van Samenwerking), daarnaast de Overeenkomst Meeropbrengstverdeling
Gronings Aardgas (85/15–95/5) van 1975 tussen de Staat, EBN, Shell,
Exxon en NAM (MOR Overeenkomst). Voorts eventuele andere overeenkomsten voorzover nodig om de voorgenomen herstructurering te implementeren, om overgangsregelingen
te treffen en om de bestaande relaties tussen de relevante partijen in het
Gasgebouw na de voorgenomen herstructurering te continueren.Voor een toelichting op de Overeenkomst van Samenwerking en de MOR Overeenkomst
verwijs ik naar de brief met bijlagen over de herstructurering van het Gasgebouw
van 19 november 2001 (Kamerstukken II 2001/02, 28 109, nr.1). Over
de voorgenomen wijzigingen van de Overeenkomst van Samenwerking en de MOR
Overeenkomst wil ik het volgende opmerken. Doel van de Overeenkomst van Samenwerking
was de coördinatie van winning, transport en afzet van aardgas. Dit werd
bereikt doordat partijen zich jegens elkaar verbonden ten nauwste samen te
werken op het gebied van de winning, het transport en de afzet van het uit
de concessie «Groningen» gewonnen aardgas en op het gebied van
het transport en de afzet van elders in Nederland gewonnen aardgas. De Overeenkomst
van Samenwerking was voorwaarde voor NAM om in 1963 de concessie «Groningen»
te verwerven. (zie Kamerstukken II 1961/62, 6767, nr. 1 (Nota de Pous) en
2; Kamerstukken II 1962/63, 6900, nr. 14, 16, 19; Kamerstukken II 1962/63,
Handelingen 4016–4022).Met de nu beoogde herstructurering waarbij de Staat het volledige belang
in het transportbedrijf verwerft, vervalt de ratio achter de eisen van coördinatie
en samenwerking op het gebied van transport. Transport zal dan ook niet langer
deel uit maken van de Overeenkomst van Samenwerking.De samenwerking in het Gasgebouw blijft geheel ongewijzigd voorzover deze
géén betrekking heeft op vervoer i.c. het transportbedrijf van
Gasunie maar wel op het handelsbedrijf en op de nauwe samenwerking op het
gebied van de winning en de afzet. Dat is van belang voor onder meer het kleine
velden beleid. De governance van Gasunie zal bij
splitsing overgaan op het handelsbedrijf zodat de huidige economische en zeggenschapsverhoudingen
in Gasunie en de bestaande verhoudingen met de Maatschap Groningen zullen
overgaan op het handelsbedrijf. De voorgenomen herstructurering van de transporttaken
heeft ook geen nadelig effect op de uitvoering van de publieke taken van de
landelijk netbeheerder GTS met name die voor het kleine velden beleid en voor
de taken in het kader van het besluit leveringszekerheid.Tengevolge van de voorgenomen herstructurering zullen de opbrengsten van
transport (die gaan vallen in het verzelfstandigde transportbedrijf met de
Staat als enig aandeelhouder) om deze reden ook niet langer onderdeel van
de MOR Overeenkomst zijn. (Voor de MOR Overeenkomst zij verwezen naar Kamerstukken
II 1974/75, 13 109, nr. 1 en Kamerstukken II 1974/75, 13 122, nr.
1–2, pag. 89–90). De MOR Overeenkomst zal met het oog daarop gewijzigd
worden.De lopende MOR-CDS kwestie, die al in de eerste brief over het Gasgebouw
(Kamerstukken II 2001/02, 28 109, nr. 1) werd genoemd, behoort met het
uitvoeren van de beoogde herstructurering tot het verleden. In het kader van
het CDS (Commodity Diensten Systeem) ontstaan in toenemende mate in de afzetprijzen
van Gasunie aparte tarieven voor gas en voor meeverkochte diensten (transport,
capaciteit) in plaats van de oude all-in tarieven voor gas (inclusief de meeverkochte
diensten). Dienovereenkomstig zijn verschillende inkomstenstromen ontstaan
voor Gasunie, die in de MOR Overeenkomst niet als zodanig zijn benoemd. Over
de vraag of – bij de huidige structuur van het Gasgebouw, de Overeenkomst
van Samenwerking en de MOR Overeenkomst – over de inkomsten uit deze
diensten, behorend bij de gaslevering, nog wel afdracht uit hoofde van de
MOR Overeenkomst verschuldigd zou zijn, bestaat al geruime tijd verschil van
mening tussen enerzijds de Staat en anderzijds Shell, Esso en NAM. Dit verschil
van mening tussen partijen over de toepassing van de MOR Overeenkomst over
de opbrengsten van diensten die door Gasunie bij de verkoop van aardgas aan
haar klanten onder het CDS prijssysteem apart in rekening worden
gebracht, zal als onderdeel van de voorgenomen herstructurering worden beëindigd.De gewijzigde MOR Overeenkomst zal vastleggen dat de afdracht op grond
van de MOR Overeenkomst berekend wordt over de gasopbrengsten van het handelsbedrijf
inclusief de opbrengsten van de met het aardgas meeverkochte diensten, maar
met aftrek van door het handelsbedrijf gemaakte transportkosten. Deze aftrek
is het gevolg van het feit dat opbrengsten van transport niet langer onderdeel
zijn van de MOR Overeenkomst.Overeenstemming op hoofdlijnenDe overeenstemming op hoofdlijnen moet uiteraard de komende tijd verder
uitgewerkt worden. De overeenstemming is neergelegd in een akkoord op hoofdlijnen
dat enkele opschortende of ontbindende voorwaarden kent, zoals overeenstemming
over de uiteindelijke gedetailleerde herstructureringsovereenkomsten en goedkeuringen
van daartoe bevoegde instanties waaraan gemeld moet worden of waarmee overeenstemming
moet worden bereikt. Voorts zal als gevolg van de overeenstemming confirmatory due diligence onderzoek in vervolg op eerdere due diligence onderzoeken plaats vinden. Benodigde goedkeuringen
van de belastingdienst zullen behaald dienen te worden om op voorhand zekerheid
te verkrijgen voor partijen over de met de ontvlechting samenhangende belastingconsequenties.
Mochten onverhoopt bij de uitwerking materiële, financiële of andere
problemen voortvloeien dan zullen partijen daarvoor in lijn met het gesloten
akkoord op hoofdlijnen naar beste vermogen trachten oplossingen te vinden.Effecten op de begrotingNaar aanleiding van de overeenstemming op hoofdlijnen zullen in de begroting
de noodzakelijke mutaties worden aangebracht.Uitgangspunt bij de voorgenomen transactie voor de Staat is dat de inkomsten
naar verwachting in evenwicht zijn met de situatie zonder transactie. Het
met de herstructurering gepaard gaande bedrag is gebaseerd op de extra inkomsten
voor de Staat uit dit bedrijf door de toename van zijn belang in de transportactiviteiten.
Bij de bepaling van de inkomsten van het transportbedrijf is er vanuit gegaan
dat de transporttarieven zich zullen ontwikkelen op basis van de internationaal
gangbare methodiek tot vaststelling van de Regulatory Asset Base en dat de
tariefontwikkeling zich geleidelijk maar gestaag begeeft naar het cost-plus
niveau voorzover dat nog niet bereikt zou zijn. Daarvoor hanteert de DTe thans
al de regel conform de vigerende DTe richtlijn gas van 10 juni 2004 (art.
22) dat bij de bepaling van de indicatieve tarieven van GTS de aansluiting
bij de regulering in ruimer, internationaal verband, niet verloren mag gaan
en dat qua tariefhoogte de ontwikkeling in de EU richtinggevend moet zijn
opdat er geen kunstmatige verlegging van gasstromen in de EU transportmarkt
kan plaats vinden ten nadele van Nederlandse afnemers («Jepma-effect»).Verder zal het transportbedrijf zoals aangegeven niet langer onderdeel
zijn van het Gasgebouw en van de Overeenkomst van Samenwerking, en zullen
de opbrengsten van het transportbedrijf niet langer onderdeel uitmaken van
de MOR Overeenkomst. Dat leidt tot een vermindering van inkomsten ten opzichte
van de situatie waarbij de afdracht uit hoofde van de MOR Overeenkomst over
transportopbrengsten van toepassing was gebleven. Hier staat tegenover dat
de MOR Overeenkomst over de opbrengsten van alle overige met het aardgas meeverkochte
diensten, met name de capaciteit, nu zeker is gesteld. Op die wijze is de
bovengenoemde MOR-CDS kwestie op goede wijze opgelost. Verdere ontwikkelingen op de langere termijn: privatisering
en herstructureringMet de beoogde herstructurering verkrijgt de Staat het volledige belang
in het transportbedrijf. Indien de regulering en het toezicht zich bewezen
zullen hebben, sluit ik niet uit dat op termijn het belang van de Staat in
het transportbedrijf van Gasunie ook weer vervreemd kan worden door in eerste
instantie een minderheidsprivatisering. Partijen die direct of indirect actief
zijn in de productie, handel of levering van aardgas, zullen daarbij uitgesloten
worden.Tot slot zal het voornemen dat ik in deze brief heb toegelicht eerst goed
door partijen geïmplementeerd moeten zijn alvorens zij eventuele volgende
stappen in de herstructurering van het Gasgebouw zetten. Het blijft de bedoeling
het Gasgebouw te ontwikkelen in de richting als beschreven in mijn brieven
over de herstructurering van het Gasgebouw (Kamerstukken II 2002/03, 28 109,
nr. 4 resp. Kamerstukken II 2003/04, 28 109, nr. 5).De Minister van Economische Zaken a.i.,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28109-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl