Vernieuwing financiering in het hoger onderwijs; Lijst van vragen en antwoorden over brief inzake o.m. instellingsbekostiging, collegegeldsystematiek en studiefinanciering (29853, nr. 11)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29853, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29853 nr. 14

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123Aantal studenten naar aantal inschrijvingsjaren op 1-10-2004
(x 1000), inclusief LNV 4567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29853Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 853Vernieuwing financiering hoger onderwijsnr. 14LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 16 maart 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dhr.
Rutte, de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de brief van 10 februari
2005 inzake instellingsbekostiging, collegegeldsystematiek, studiefinanciering
en tijdpad uitwerking beleidsvoornemens (Kamerstuk 29 853, nr. 11). De
staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 16 maart
2005. De vragen en antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe adjunct-griffier van de commissie,Boeve 1Wanneer extra uitgaven aan onderwijs als investering
worden beschouwd, is het dan wel logisch en redelijk een studielening fiscaal
als consumptief krediet te behandelen?De studielening wordt net zo behandeld als andere leningen. De studieschuld
telt net als andere schulden mee bij het bepalen van de hoogte van het fiscaal
vermogen, waardoor het fiscaal vermogen bij een studieschuld materieel daalt.
Het investeringskarakter van de studielening komt tot uitdrukking in de voorgestelde
inkomensafhankelijke terugbetalingssystematiek. Daarmee wordt rekening gehouden
met het rendement van de studie(lening).2Kunt u een overzicht geven van de effecten van een
verplicht sociaal leenstelsel in relatie tot een vrijwillig leenstelsel, zoals
u dat voorstelt?De precieze effecten van een verplicht sociaal leenstelsel hangen af van
de wijze waarop dit wordt vormgegeven. Zonder nadere specificaties valt hiervan
geen overzicht te geven. In het rapport van de commissie Vermeend is al wel
aangegeven dat er belangrijke praktische en maatschappelijke nadelen kleven
aan het verplichte karakter. Ik ben dan ook geen voorstander van het verplichte
karakter van een dergelijk leenstelsel. Ik wil studenten de mogelijkheid bieden
meer te lenen en hen een zekere basis geven door een inkomensafhankelijke
terugbetalingssystematiek te introduceren. Maar ik ben ook van mening dat
wanneer je studenten vraagt in hun opleiding te investeren, je hen ook de
vrijheid moet geven zelf te kiezen hoe ze dit precies doen. Een verplichte
lening past hier niet bij. Een lening is wel een van de mogelijkheden voor
studenten om te investeren in de opleiding.3Kunnen de varianten, inclusief het kabinetsvoorstel,
voor instellingsbekostiging en collegegeldsystematiek geïllustreerd worden
aan de hand van huidige en verwachte cijfers van aantallen studenten per studiefase?
Kunnen ook de budgettaire consequenties geschetst worden?In de onderstaande tabel zijn de studentenaantallen op 1-10-2004 voor
de varianten «alle studenten», c+3, c+2, c+1 en c opgenomen, uitgesplitst
naar soort hoger onderwijs. Aantallen voor de variant c+1,5 zijn op basis
van tellingen op één peildatum niet te bepalen, maar zullen
tussen «c+1» en «c + 2» liggen.Doordat de bachelor-masterstructuur in 2002 is ingevoerd, zijn de wo-bacheloropleidingen
niet volgroeid en hebben de wo-masteropleidingen nog geen instroom van studenten
die een volledige wo-bacheloropleiding hebben gevolgd. Ook zijn de oude –
ongedeelde – opleidingen nog niet afgebouwd. De wo-aantallen zijn daarom
niet representatief. De nog bestaande korte hbo-opleidingen zijn als bacheloropleidingen
(met een aangepaste c) geteld. De voortgezette hbo-opleidingen zijn als masteropleidingen
geteld. Aantal studenten naar aantal inschrijvingsjaren op 1-10-2004
(x 1000), inclusief LNV  hbo   wo    ho bachelormastertotaaltotaalbachelormasterongedeeldtotaaltotaal  c=4c=1–4 in%c=3c=1–3c=4–6 in%totaalalle studenten333,911,4345,3100%104,013,780,0197,7100%543,0inschrijvingsjaren binnen c+3321,710,9332,696%95,713,763,9173,388%505,9 inschrijvingsjaren binnen c+2312,410,4322,893%89,013,654,0156,679%479,5 inschrijvingsjaren binnen c+1296,49,1305,588%78,913,641,6134,168%439,6 inschrijvingsjaren binnen c267,66,3273,979%67,511,827,2106,554%380,3Bron: 1 cijfer hoger onderwijsOp dit moment bestaat alleen een raming van het totaal aantal studenten
per soort hoger onderwijs en dus niet naar studiefase. Omdat ook het nieuwe
bekostigingsmodel een verdeelmodel is en budgettair neutraal wordt ingevoerd,
hebben de verschillende varianten geen consequenties voor het hbo- of wo-budget.4Waarom wordt in de bekostiging geen onderscheid gemaakt
tussen voltijds-, deeltijds-, en duale opleidingen en wat zijn daar de praktische
consequenties van?Hier geldt nog onverkort wat in het Ontwerp HOOP 1990 (blz. 271) over
de herziening van de bekostiging is opgeschreven: «Gezien de beoogde
vergroting van de planningsvrijheid is vooral globalisering een belangrijk
oogmerk van de beoogde herziening. Niet functionele parameters dienen verwijderd
te worden. De variatie in onderwijstechnologieën die er in de praktijk
bestaat, verdraagt zich niet met gedetailleerde normstelling.»Op grond van dit uitgangspunt is destijds het bestaande onderscheid in
de bekostiging van voltijdse, duale en deeltijdse opleidingen afgeschaft.
Het argument geldt in 2005 des te sterker omdat de variatie in onderwijstechnologieën
envormen sinds 1990 alleen nog maar is toegenomen. Omdat in de huidige bekostigingsmodellen
voor het hbo en wo al geen onderscheid wordt gemaakt in de bekostiging van
de verschillende vormen van onderwijs zijn er geen praktische consequenties
bij de invoering van een nieuw bekostigingsmodel voor het hoger onderwijs.5Betekent het ingeschreven staan bij een onderwijsinstelling
automatisch dat de student leerrechten gebruikt of is er een onderscheid tussen
ingeschreven staan en leerrechten gebruiken?Het is denkbaar om de student bij inschrijving voor een opleiding de keuze
te laten of hij het wettelijk collegegeld betaalt (en, indien binnen C ook
leerrechten inzet) of het instellingscollegegeld. Bij de wijziging van de
WHW vanwege de beleidsbrief financiering in het hoger onderwijs, zal hierin
een keuze moeten worden gemaakt.6Kunnen studenten die bij een universiteit zijn ingeschreven
hun leerrechten ook bij een andere universiteit, waar een hoger collegegeld
wordt gevraagd of waar selectie aan de poort plaatsvindt, inzetten en daar
onderwijs volgen?Bij de leerrechtensystematiek kiest de student voor het volgen van één
opleiding waar leerrecht wordt ingezet. Vanwege het aanbieden van die opleiding
ontvangt de instelling bekostiging en betaalt de student daar het wettelijk
collegegeld of het hogere wettelijk collegegeld, als dat is toegestaan in
het kader van de experimentenwet. Leerrechten kunnen alleen worden ingezet
bij geaccrediteerde opleidingen, verzorgd door bekostigde instellingen.Het blijft mogelijk om tegelijkertijd een tweede opleiding te volgen mits
aan de inschrijvingsvoorwaarden wordt voldaan, al dan niet bij een andere
instelling. Deze tweede inschrijving heeft geen bekostigingsgevolgen (geen
instellingsbekostiging en geen betaling van wettelijk collegegeld).7Waarom is gekozen voor een diplomaopslag binnen drie
jaar en wat betekent dat voor de termijn voor het verkrijgen van een diplomabonus
voor een bachelordiploma en de termijn voor een diplomabonus voor een masterdiploma
als de master bij een andere instelling wordt gehaald? Geldt voor elk afzonderlijk
diploma drie jaar of voor de diploma's gezamenlijk drie jaar?De keuze voor de periode van drie jaar is gemaakt omdat de meeste studenten
in het hoger onderwijs binnen deze termijn hun getuigschrift behalen. De periode
van drie jaar is van toepassing op het studietegoed van een gecombineerde
bacheloren masteropleiding. Indien een bachelorgetuigschrift bijvoorbeeld
wordt behaald binnen één jaar nadat het studietegoed is verlopen,
dient het mastergetuigschrift binnen twee jaar te worden behaald, nadat het
studietegoed voor de master is verlopen.8Welke waarborgen bouwt u bij de instellingsbekostiging
in teneinde te voorkómen dat instellingen worden gestimuleerd om te
lichte opleidingsprogramma's aan te bieden?De bekostigingssystematiek is één van de betekenisvolle
instrumenten die samenhangt met andere instrumenten. Zo richt het accreditatiestelsel
zich direct op de kwaliteit van opleidingen en zijn ook niet-wettelijke instrumenten
zoals Kennis in kaart van groot belang om de instellingen te prikkelen.Gegeven hun eigen belangen en verwachtingspatronen wordt verder van studenten
en de beroepsomgeving verwacht dat zij het civiel effect van een getuigschrift
weten te waarderen en «lichte» opleidingen niet tot hun keuze
zullen maken. Met de systematiek van leerrechten neemt het belang van deze
keuze alleen maar toe en zullen studenten «waar voor hun geld»
verwachten. Opleidingen die kwalitatief minder sterk zijn, zullen leiden tot
instroom van minder studenten. In het onderzoek dat is aangekondigd in de
beleidsbrief naar de onderwijsopslag, zal ook worden meegenomen op welke wijze
de hoogte van de onderwijsopslag mede bepaald kan worden op basis van de kwaliteit
van de opleidingen.9Welke overwegingen liggen eraan ten grondslag dat er
in de nieuwe instellingsbekostiging geen onderscheid wordt gemaakt tussen
voltijds, deeltijds en duale opleidingen?Zie het antwoord op vraag 4.10Hoe wordt de diplomabonus voor een student die binnen
C+3 jaar het bachelor- en masterdiploma haalt, georganiseerd wanneer de student
aan verschillende instellingen heeft gestudeerd? De diplomaopslag wordt toegekend aan de instelling waar de student zijn
getuigschrift behaalt en voor bekostiging was ingeschreven.11Is de diplomabonus hoger of lager naar mate de C meer
is overschreden?De hoogte van de diplomabonus hangt uitsluitend af van het aantal leerrechten
(studietegoed) dat de gediplomeerde bij de desbetreffende instelling heeft
verbruikt, tenzij de overschrijding van C meer is dan drie jaar voor bacheloropleiding
en masteropleiding gezamenlijk. De hoogte verandert dus niet als de overschrijding
1, 2 of 3 jaar bedraagt.12Waarom zou er sprake zijn van een grotere verwatering
van middelen als studenten langer met een wettelijk collegegeld kunnen studeren
zonder dat de instelling hier bekostiging voor krijgen (bijvoorbeeld C+2)?De instelling ontvangt instellingsbekostiging vanwege de inzet van mensen
en middelen voor het verzorgen van een opleiding. Indien studenten langer
studeren, vergen zij dus meer en langer durende inspanningen van mensen en
middelen. De inzet van de schaarse middelen wordt dan over meer studenten
uitgesmeerd. Indien er geen sprake is van instellingsbekostiging, maar de
instelling wel onderwijs moet aanbieden tegen het wettelijk collegegeld (niet
kostendekkend) dan teert de instelling dus in op de inzet van mensen en middelen.13Kan voor de verschillende leerrechtenvarianten worden
aangegeven welke kwaliteitsimpulsen hier vanuit zullen gaan of is rendement
en lengte van de studie het enige relevante criterium?De kwaliteit van het onderwijs staat voorop bij de invoering van leerrechten.
Door de invoering daarvan, zoals dat is neergelegd in de beleidsbrief, worden
studenten uitgedaagd om scherpere keuzes te maken en zullen de opleidingsroutes
kwalitatief beter en doelmatiger worden. Bij verschillende leerrechtenvarianten,
en zeker die waarbij de duur van het wettelijk collegegeld veel langer zullen
worden, verliest het leerrechtenmodel zijn betekenis en daarmee ook de kwaliteitsimpuls
die ten grondslag ligt aan de invoering van leerrechten in het hoger onderwijs.14In hoeverre houden de varianten voor leerrechten en
voor resterende leerrechten rekening met het verdienen van extra leerrechten
voor studenten die zich maatschappelijk verdienstelijk maken bijvoorbeeld
via een bestuursfunctie of werken in een rechtswinkel?In de varianten voor leerrechten en resterende leerrechten is niet voorzien
in de mogelijkheid om extra leerrechten te kunnen verdienen. Wel is er in
de systematiek die in de beleidsbrief is beschreven en in de varianten die
in de brief van 10 februari 2005 inzake instellingsbekostiging en collegegeld
zijn benoemd voldoende ruimte voor studenten om zich maatschappelijk verdienstelijk
te kunnen maken.Het afstudeerfonds (artikel 7.51 van de WHW) biedt instellingen, aanvullend
op de leerrechten en de uitloop tegen het wettelijk collegegeld, de gelegenheid
om studenten die activiteiten ontplooien in het kader van de organisatie en
het bestuur van de instelling, financieel te ondersteunen. 15Wat is de reden dat in de bachelor, naast de bekostiging
via leerrechten van de afzonderlijke jaren die de student inzet, ook nog een
aparte diplomabonus wordt gegeven en zijn er vergelijkbare bekostigingssystemen
in andere sectoren?De diplomaopslag is voorzien om een financiële prikkel te geven aan
de instelling om de student, die uit zijn leerrechten is gelopen, alsnog zijn
studie te laten afronden met een getuigschrift. De omvang van de prikkel is
gebaseerd op de veronderstelling dat dit de instellingen voldoende stimuleert
voor het getuigschrift nog de nodige onderwijsprestatie te leveren. In de
bekostiging van het BVE is bijvoorbeeld ook sprake van een beperkte bekostiging
van het getuigschrift.16Welke handhaafbaarheidproblemen voorziet u precies
bij studeren gericht op modules in plaats van gericht op het behalen van een
getuigschrift?Het belangrijkste vraagstuk is hierbij hoe vastgesteld kan worden dat
een instelling een opleiding aanbiedt met de intentie om het getuigschrift
te behalen in plaats losse modules. Anders gezegd is de vraag hoe het huidige
(onbekostigde) cursusaanbod in dat geval nog kan worden onderscheiden van
de bekostigde opleidingen.17Om hoeveel studiejaren en personen zal het bij de resterende
leerrechten naar verwachting gaan? Welke budgetten zijn hiermee gemoeid?Er is sprake van resterende leerrechten als een student nog leerrechten
over heeft na het behalen van een getuigschrift. Voor de bacheloropleiding
hbo is sprake van vier leerrechten en voor de bacheloropleiding wo is sprake
van drie leerrechten. Van de studenten die in het studiejaar 2001/2002 zijn
ingestroomd in het ho, waren er ca. 9300 binnen drie jaar voor een bacheloropleiding
hbo afgestudeerd. Bij een gemiddelde «prijs» van € 2500
per inschrijvingsjaar vertegenwoordigen deze leerrechten een budget van € 23
miljoen. Van degenen die in 2002/2003 in het hoger onderwijs zijn ingestroomd
behaalden 50 studenten binnen twee jaar een bachelordiploma wo.18Welke garantie is er dat studenten resterende leerrechten
kunnen inzetten in het kader van een leven lang leren ook als er geen bekostiging
tegenover staat?In de beleidsbrief zijn leerrechten vertaald in studietegoed. Studietegoed
bepaalt de duur van de instellingsbekostiging én de duur van het wettelijk
collegegeld. Bij de laatste is overigens sprake van een voorgesteld extra
jaar; dit is niet bedoeld als een leerrecht. In dit perspectief is een resterend
leerrecht dus een recht waar bekostiging tegenover staat.19Waarom wordt gekozen voor één resterend
leerrecht van één jaar en niet voor een resterend leerrecht
van 1,5 jaar?In de brief van 10 februari 2004 (Kamerstuk 29 853, nr. 11)
heb ik gekozen voor een bekostigd resterend leerrecht van maximaal één
jaar omdat er zich situaties kunnen voordoen dat personen die zeer snel kunnen
afstuderen daarna nog meerdere jaren resterend leerrecht over zouden kunnen
hebben. Een langere periode dan één jaar doet naar mijn mening
geen recht aan de afbakening van de overheidsverantwoordelijkheid
voor de financiering van het hoger onderwijs.20Dient de term «budgettair neutraal» op
instellings- of macroniveau opgevat te worden?De term budgettair neutraal moet zowel op instellingsniveau als op macroniveau
worden opgevat.21Klopt het dat als gevolg van de beleidsarme onderwijsopslag
vanaf de invoering tot 2011 de invoering van het nieuwe systeem budgettair
neutraal is?Neen. Bij invoering van de systematiek van instellingsbekostiging in het
begrotingsjaar 2007 is budgettair neutrale invoering voorzien. Daarna krijgt
de middelenverdeling de beoogde dynamiek waarbij het geld de student meer
volgt dan nu het geval is. Het jaartal 2011 betreft het begrotingsjaar waarin
uiterlijk de dynamisering van de onderwijsopslag wordt ingezet.22Kan een limitatieve lijst van situaties gegeven worden
waarvoor naar het oordeel van het kabinet een onderwijsopslag nodig zou zijn?Het kabinet heeft in de beleidsbrief aangegeven eerst het nut en de noodzaak
van de onderwijsopslag te willen onderzoeken als betekenisvol instrument in
het hoger onderwijsbeleid, voordat het besluit valt of dit ook structureel
onderdeel moet zijn van de bekostigingssystematiek. Dit onderzoek moet eerst
worden afgerond alvorens een lijst kan worden opgesteld waarvoor naar het
oordeel van het kabinet een onderwijsopslag nodig zou zijn. In het onderzoek
zal in ieder geval worden meegenomen op welke wijze de hoogte van de onderwijsopslag
mede bepaald kan worden op basis van de kwaliteit van de opleidingen.23Welke factoren bepalen eventuele robuustheid van de
uiteindelijk te kiezen criteria van dynamisering?Indien uit het beoogde onderzoek nut en noodzaak van een dynamische onderwijsopslag
blijkt, dan zouden factoren die de robuustheid van te kiezen criteria voor
dynamisering bepalen, kunnen zijn:• De toetsbaarheid: de criteria moeten zodanig helder zijn dat ontwikkelingen
waaraan getoetst wordt te meten zijn en basis zijn voor keuzes inzake de verdeling
van middelen, zonder dat sprake is van juridische procedures vanwege vermeend
gebrek aan objectiviteit;• Het onderscheidende karakter: als alle instellingen vrijwel per
definitie aan de criteria moeten of kunnen voldoen dan worden de criteria
als basis voor verdeling van middelen betekenisloos;• De passendheid: de criteria moeten passen binnen het hoger onderwijsbeleid
en daarmee zowel meerjarig van betekenis zijn alsmede recht doen aan de relatie
tussen overheid en (autonome) instellingen.24Wat houdt dynamisering van de onderwijsopslag precies
in en waarom is hier nog een extra onderzoek naar nodig?De dynamisering van de onderwijsopslag betekent dat de opslag die bij
de invoering wordt bepaald periodiek herzien wordt op basis van nog te bepalen criteria. Het onderzoek dat in de beleidsbrief is aangekondigd,
is mede bedoeld om deze criteria te ontwikkelen, in aanvulling op de vraag
naar het algemene nut en noodzaak van de opslag.25Is een variant op de afbetalingsregeling mogelijk waarbij
het aflossingsbedrag per maand hoger wordt, waardoor het voor (bijna) niemand
mogelijk is de afbetalingstermijn te overschrijden?Eigenlijk is zo'n variant niet goed mogelijk. Ik zal u uitleggen waarom.Er zijn twee onderdelen in het systeem van inkomensafhankelijk terugbetalen
die van invloed zijn op de hoogte van het aflossingsbedrag per maand en dus
ook het overschrijden van de afbetalingstermijn. Dit zijn het aflossingspercentage
en de aflossingsvrije voet. De aflossingsvrije voet kan verder nog voor alleenstaande
ex-studenten en ex-studenten mét een partner afzonderlijk worden aangepast.Aan de hand van deze onderdelen zijn drie varianten van het terugbetalingsregime
geschetst waarbij bijna niemand (maximaal 2%) van de ex-studenten met een
studieschuld de afbetalingstermijn overschrijdt. Het blijkt dan dat het aflossingspercentage
in alle varianten (zeer) fors omhoog zou moeten, omdat een deel van de «overschrijders»
een inkomen geniet dat lager ligt dan de aflossingsvrije voet. Verhoging van
het aflossingspercentage slaat neer op een zeer beperkte grondslag, en heeft
daardoor weinig effect.De varianten zijn:1. Het verhogen van het aflossingspercentage van 11 naar meer dan 50.
De aflossingsvrije voeten worden gelijk gehouden.2. Het verlagen van de aflossingsvrije voet van € 20 400
(120% van het wettelijk minimumloon) naar € 17 000 (100% van
het wettelijk minimumloon) én het verhogen van het aflossingspercentage
naar 26%. Voor alleenstaande ex-studenten wordt de aflossingsvrije voet dan € 11 900
(70% van € 17 000).3. Het verlagen van de aflossingsvrije voet voor alleenstaande ex-studenten
van € 14 200 (70% van € 20 400) naar € 10 200
(50% van € 20 400) én het verhogen van het aflossingspercentage
naar 23%.De uitkomsten van alle drie de varianten zijn in mijn ogen niet wenselijk.
Variant één leidt tot een zéér hoog aflossingspercentage.
Variant twee en drie zorgen ervoor dat de aflossingsvrije voet in de buurt
komt van de bestaande grenzen van bijvoorbeeld bijstand en huursubsidie. Hierdoor
ontstaat een accumulatie van de marginale druk uit verschillende regelingen.
Bovendien is de marginale druk van de hierboven geschetste terugbetalingsregelingen
zelf al meer dan twee keer zo hoog als in de variant uit de beleidsbrief.26Betekent de verhoging met één procentpunt
eveneens een afwijking van marktconforme rente? Zo neen, waarom niet?In de beleidsbrief is aangegeven dat gekozen wordt voor een rente die
gelijk is aan de rente die de Staat betaalt op de kapitaalmarkt voor staatsleningen
met een resterende looptijd van tien jaar. De rente is dus marktconform. De
huidige rente is gebaseerd op de rente voor staatsleningen met een looptijd
van drie tot vijf jaar. De nieuwe rente is materieel circa 1-procentpunt hoger.
Deze rente is nog steeds relatief laag vergeleken met commerciële rentes
en daarmee gunstig voor studenten. 27In welke mate zullen administratieve lasten toenemen
bij beperking van de renteverhoging tot de eerste vijf jaar van terugbetalen?Het betreft hier de administratieve lasten voor de uitvoeringsinstantie.
Deze zal moeten werken met twee rentes en moeten bijhouden voor welke student
welk rentetarief geldt.28Waarvan zal de éénmalige ophoging voor
ex-studenten met een lage schuld precies afschrikken? Welke effecten vreest
u precies?Door een éénmalige verhoging van de schuld met een absoluut
bedrag van € 500, is de relatieve verho-ging hoger naarmate de schuld
lager is. Iemand die bijvoorbeeld in het vijfde jaar van de studie het bedrag
ter hoogte van de uitwonende basisbeurs wil lenen (€ 2800 op jaarbasis)
moet 18% extra terugbetalen. Mijn inschatting is dat deze studenten, die een
paar maanden willen lenen tijdens de afrondende fase van hun studie, door
een éénmalige ophoging van een lening mogelijk worden afgeschrikt.
Hierdoor ontstaat het risico dat zij met een bijbaantje ernaast juist langer
over hun studie doen.29Bent u bereid, samen met uw collega-bewindslieden van
SZW, VWS en FIN een overzicht te geven van regelingen waarbij alleenstaanden
worden benadeeld ten opzichte van gezinnen/samenwonenden?(Inkomensafhankelijke) regelingen zijn er nooit op gericht om alleenstaanden
te benadelen. Bij inkomensafhankelijke regelingen die bedoeld zijn voor alleenstaanden,
zowel als samenwonenden worden de inkomensgrenzen zo gekozen dat in beide
situaties de draagkracht zo goed mogelijk wordt bepaald. De precieze uitwerkingen
en de effecten kunnen per regeling verschillen voor alleenstaanden en samenwonenden.
Overheidsmaatregelen kunnen soms een positief en soms een negatief effect
hebben voor alleenstaanden, maar dit geldt net zo goed ook voor samenwonenden.30Wat worden de aflossingspercentages voor alleenstaanden
met een sociale uitkering onder het wettelijk minimumloon?Het aflossingspercentage is voor iedereen gelijk. Het deel van het inkomen
dat gelijk is aan of lager dan 84% van het wettelijk minimumloon is de aflossingsvrije
voet. Het terug te betalen bedrag wordt berekend aan de hand van het inkomen
boven deze vrije voet (meerinkomen). De terugbetaling bedraagt 11% van dit
meerinkomen.Het percentage van het totale inkomen dat moet worden terugbetaald, stijgt
naarmate het inkomen stijgt. Een alleenstaande met een bijstandsuitkering
ontvangt 70% van het wettelijk minimumloon. Zijn uitkering komt dus niet boven
de aflossingsvrije voet uit. Het aflossingspercentage over het totale inkomen
bedraagt dan nul procent. Wanneer iemand het wettelijk minimumloon ontvangt,
betaalt deze 1,8% van zijn totale inkomen terug.31Waarom is het nodig onderscheid te maken in de afbetalingsregeling
tussen alleenstaanden en ex-studenten met partner? Voor de bepaling van de draagkracht van een debiteur en dus de snelheid
waarmee hij die schuld kan terugbetalen en eventueel in aanmerking komt voor
kwijtschelding, is het inkomen van belang. De terugbetaling is in die zin
een inkomensafhankelijke regeling. Uitgangspunt bij inkomensafhankelijke regelingen
is altijd dat er voor de overheid een noodzaak moet zijn om financieel bij
te springen. Met het oog op rechtvaardigheid en daarmee het waarborgen van
het maatschappelijke draagvlak voor deze regelingen, is dit van groot belang.
Zo blijven de inkomensafhankelijke regelingen ook maatschap-pelijk beheersbaar.
Daarom wordt bij deze regelingen gekeken naar het inkomen op huishoudniveau.De hoogte van de aflossingsvrije voet hangt af van de vraag of de debiteur
alleenstaand is of samenwonend. De aflossingsvrije voet is hoger voor debiteuren
met een partner omdat zij absoluut gezien hogere kosten hebben. De aflossingsvrije
voet ligt echter niet twee keer zo hoog als bij alleenstaan-den, omdat samenwonenden
relatief lagere kosten hebben door schaalvoordelen.32Welke effecten zal terugbetaling op basis van het gezinsinkomen
naar verwachting hebben op gezinsvorming, zodat de kwijtscheldingskosten bij
terugbetaling op basis van individueel inkomen € 50 miljoen gaan
verschillen?Er worden geen effecten van de gekozen terugbetalingssystematiek op gezinsvorming
verwacht. Terugbetaling op basis van individueel inkomen kost de overheid € 50
mln. meer. Dit komt doordat ex-studenten die weinig verdienen, maar wel een
veelverdienende partner hebben, bij terugbetaling op basis van het individuele
inkomen kwijtschelding kunnen genieten. Wanneer het partnerinkomen wordt meegerekend,
wordt van deze groep de schuld niet kwijtgescholden.33Laat het tijdschema nog steeds toe dat het nieuwe studiefinancieringsstelsel
wordt ingevoerd vóórdat de nieuwe Wet op het hoger onderwijs
en onderzoek in werking treedt, zoals ook de motie Tichelaar c.s. (Kamerstuk
29 410, nr. 4) bepaalde?Ja. Het ligt in de rede dat met name vanwege de omvattendheid van de onderscheiden
wetsvoorstellen, het wetsvoorstel tot wijziging van de WSF 2000 gericht op
het nieuwe studiefinancieringsstelsel eerder bij de Tweede Kamer aanhangig
wordt gemaakt, dan de wet op het hoger onderwijs en onderzoek zoals voorzien
in de wetgevingsnotitie van 5 februari 2005 (Kamerstuk 29 853, nr.
10).34Waarom wordt er in het collegegeldkrediet geen onderscheid
gemaakt tussen bekostigde instellingen waar wel leerrechten kunnen worden
verzilverd en niet-bekostigde, aangewezen instellingen waar geen leerrechten
kunnen worden verzilverd?Ook in het huidige studiefinancieringsstelsel kunnen studenten die opleidingen
volgen bij niet-bekostigde aangewezen instellingen studiefinanciering ontvangen.
Studenten die voor een niet-bekostigde opleiding kiezen komen voor hogere
lasten te staan. Ik ga er dan ook vanuit dat deze studenten een zeer bewuste
keuze voor hun studie maken. Het feit dat deze opleidingen aangewezen zijn,
biedt bovendien voldoende kwalitatieve waarborg voor het geven van studiefinanciering.
Zoals ik heb aange-geven, overweeg ik wel een plafond voor het collegegeldkrediet
in te stellen, zodat wordt voorkomen dat zeer hoge collegegelden in het niet-bekostigd
onderwijs via deze route door de overheid worden gefinancierd. 35Hoe groot is momenteel het aantal ex-studenten dat
de maximale terugbetaling van 25% van het inkomen aflost en om welke bedragen
gaat het?De geschetste situatie heeft vooral een theoretisch karakter. In de oude
systematiek worden een draagkrachtvrije voet gehanteerd en verschillende schijven
met oplopende aflospercentages. Hierdoor is over het totale inkomen gezien
het percentage dat moet worden terugbetaald altijd lager dan maximale aflossingspercentage
van 30. Theoretisch gezien kan het aflossingspercentage over het totale inkomen
het percentage van 30 benaderen. Schuld en inkomen moeten bij het genoemde
percentage van 25 echter beide zo hoog zijn dat zich dit in de praktijk niet
zal voordoen.XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Cornielje (VVD), Voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GL), Mosterd (CDA),
Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Smeets (PvdA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Ondervoorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser
(VVD), Azough (GL) en Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA),
Vacature (SP), Tonkens (GL), Jonker (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü
(VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk
(CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Verbeet (PvdA), Arib
(PvdA), Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund
(PvdA), Aptroot (VVD), Halsema (GL) en Kalsbeek (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29853-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl