Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006; Verslag algemeen overleg van 15 december 2005 over o.a. het advies 'Bakens voor spreiding en integratie' van de Onderwijsraad
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VIII, nr. 178

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-01-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VIII nr. 178

24-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingToezeggingen:Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 30304Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 200630 304Jaarnota Integratiebeleid 2005nr. 178VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 januari 2006De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 en de algemene commissie voor Integratiebeleid2 hebben op 15 december 2005 overleg gevoerd met minister Van der
Hoeven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– het advies van de Onderwijsraad «Bakens
voor spreiding en integratie»;– de brieven van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 18 mei respectievelijk 14 oktober 2005 inzake
het advies van de Onderwijsraad «Bakens voor spreiding en integratie»
en de kabinetsreactie hierop (OCW0500510 en 30 304, nr. 5);– de brief van de minister Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 29 november 2005 inzake islamitische basisscholen
in Amsterdam (30 300-VIII, nr. 145).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Jan de Vries (CDA) is van mening dat
de Onderwijsraad een uitstekend advies heeft uitgebracht, dat bruikbaar is
voor veel gemeenten. De minister gaat terecht uit van een meersporenbeleid.
Het onderwijs is niet dé oplossing voor alle integratievraagstukken.
Integratie is een breed onderwerp met veel voetangels en klemmen. Het is dan
ook goed dat wordt gewaarschuwd voor te hoge verwachtingen van de afzonderlijke
instrumenten. Gemengde scholen zijn gewenst, maar men moet de realiteit niet
uit het oog verliezen.Het volkshuisvestingsbeleid is wellicht de grootste oorzaak van de onevenwichtige
spreiding van achterstandsleerlingen over scholen. Het is positief dat de
gemeente Rotterdam al met het advies van Onderwijsraad aan het werk is gegaan.
Daarbij wordt met nadruk rekening gehouden met de samenstelling van de buurt
en met de identiteit van scholen. Gesleep met kinderen over de grenzen van
de wijk heen moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Het bevorderen van de
binding door contacten te leggen, kan ook zonder spreidingsbeleid goed vorm
krijgen.De Onderwijsraad stelt vast dat er geen spreidingsbeleid kan worden gevoerd
op grond van etniciteit. Achterstandsbeleid kan leiden tot een indirect onderscheid,
maar dat kan gerechtvaardigd zijn met het oog op de maatschappelijke doelen.
De CDA-fractie volgt in dezen de opvatting van de Onderwijsraad en niet de
meer strikte uitleg van de Commissie Gelijke Behandeling. Of de opvatting
van de raad houdbaar is, zal blijken na toetsing door de commissie of de rechter.
Veel hangt daarbij af van de wijze waarop een gemeente het beleid inricht.
Het instrument moet bijdragen aan betere spreiding en er moet rekening worden
gehouden met de samenstelling van de wijk, de identiteit van de school, de
keuzevrijheid van de ouders en mogelijke negatieve neveneffecten.Het wetsvoorstel op grond waarvan er geen scholen kunnen worden gesticht
met meer dan 80% achterstandsleerlingen, laat te lang op zich wachten.
De minister stapt nogal luchthartig over de argumenten van de Onderwijsraad
heen. Vooral het gebrek aan sturingsmogelijkheden van scholen in relatie tot
de keuzevrijheid van de ouders, kan een belemmering zijn.Het probleem moet op lokaal niveau worden aangepakt. Schoolbesturen en
gemeenten zijn op dit terrein elkaars partners. Doorzettingsmacht van het
gemeentebestuur op dit punt werkt contraproductief en past bovendien niet
in de formele verhoudingen. Verplicht overleg is beter. Dit kan nooit vrijblijvend
zijn, want de inspectie heeft de mogelijkheid om te controleren of deze verantwoordelijkheid
op een serieuze manier wordt ingevuld. Er zijn ernstige bedenkingen tegen
het inzetten van het gemeentelijk huisvestingsinstrument als sanctie. Dit
kan alleen in het beleid worden betrokken om de scholen tot goede keuze te
verleiden.Ouders spelen een cruciale rol bij het spreidingsbeleid. Ieder lokaal
initiatief dat voorbijgaat aan het belang van ouders zal mislukken. De «witte
vlucht» is ontstaan doordat ouders uiteindelijk hun eigen weg zijn gegaan
in de overtuiging in het belang van hun kinderen te handelen. De keuzevrijheid
van ouders mag niet onnodig worden belemmerd.De problemen bij islamitische basisscholen in Amsterdam bewijzen dat een
meersporenbeleid noodzakelijk is. Als er geen samenhang is tussen kwaliteit
van bestuur, kwaliteit van onderwijs en een beleid gericht op integratie,
komen scholen en daarmee ook hun leerlingen in de problemen. Een conflict
over een medezeggenschapsraad is niet in de eerste plaats de verantwoordelijkheid
van de minister, maar kan dit wel worden als het een signaal is van dieperliggende
problemen. Er is waardering voor de wijze waarop de minister optreedt tegen
de As-Siddieq school. Door het aanpakken van de rotte appels kunnen de goed
presterende islamitische scholen van de negatieve uitstraling worden verlost. Mevrouw Kraneveldt (LPF) meent dat de Onderwijsraad
een voortreffelijk advies heeft uitgebracht. Het is echter teleurstellend
dat de minister een aantal adviezen niet of onvoldoende daadkrachtig overneemt.
De gevolgen van de groeiende segregatie in de grote steden kunnen catastrofaal
zijn. De gemeente Rotterdam verdient een compliment voor haar aanpak. Na de
politieke omwenteling van 2002 is er een college dat met nieuw elan en creativiteit
de problemen in de stad te lijf gaat en niet alleen maar juridische leeuwen
en beren op de weg ziet. Er is geen tijd voor halve maatregelen, want de vlam
kan zo maar in de pan slaan.Het verdient waardering dat de minister het initiatiefwetsvoorstel-Hamer/Dijsselbloem/Kraneveldt
heeft aangegrepen om de As-Siddieq school op haar verantwoordelijkheid te
wijzen. Als er geen substantiële verbeteringen worden aangebracht, zal
deze school gesloten worden.De LPF-fractie is niet blij met het wetsvoorstel inzake de 80–20-regeling.
Niet alle achterstandsleerlingen worden erkend. Hoe goed de docenten ook zijn,
als een school bij de start 80% achterstandsleerlingen heeft, is er
al een probleem. Het Niels Stensen College in Utrecht is uiteindelijk aan «verzwarting»
ten onder gegaan. De rector van die school stelde dat het al vanaf 20%
achterstandsleerlingen heel moeilijk wordt. Forum gaat in dit verband uit
van rond de 30%. Mevrouw Kraneveldt is zeer benieuwd naar het advies
van de Raad van State over het desbetreffende wetsvoorstel.Bij het experiment in Rotterdam wordt via het hanteren van een dubbele
wachtlijst een verhouding van 60–40 autochtone en allochtone leerlingen
bewerkstelligd. Wat vindt de minister van een maximum van 40% achterstandsleerlingen,
allochtoon en autochtoon? Bij overschrijding van die norm hoeft niet meteen
tot opheffing overgegaan te worden, maar dan is het wel tijd voor maatregelen.De Onderwijsraad adviseert het wettelijk zo in te richten dat de gemeenteraad
bij een eventuele patstelling in het overleg met de scholen de knoop kan doorhakken.
De minister verzet zich hier echter tegen. In de meeste gevallen zal men er
in goed overleg wel uitkomen, maar als dit niet lukt, moet er een bindend
besluit worden genomen. In zo’n geval moet de wethouder Onderwijs de
raad een voorstel kunnen voorleggen. Die mogelijkheid is er alleen als is
gebleken dat er zorgvuldig is overlegd.Hoe lang zal het tijdelijk platform van allochtone ouders functioneren?
Op grond van welke criteria kunnen ouders daarvoor in aanmerking komen?Het kabinet komt tot de obligate conclusie dat op verschillende niveaus
verschillende taken liggen. Het lijkt echter zijn taken af te schuiven door
niet in te gaan op enkele cruciale adviezen van de Onderwijsraad. Daardoor
dreigen andere bestuurslagen niet de instrumenten te krijgen om verdergaande
stappen te zetten om segregatie tegen te gaan en integratie te bevorderen.
Dat is een uiting van een zorgwekkend gebrek aan daadkracht.Mevrouw Hamer (PvdA) heeft veel waardering
voor het rapport van de Onderwijsraad. Terecht wordt geconcludeerd dat spreiding
op basis van etniciteit niet is toegestaan, maar er wordt ook op gewezen dat
op grond van het begrip «achterstanden» veel meer mogelijk is.
Omdat de situatie per gemeente verschilt, moeten er op lokaal niveau afspraken
worden gemaakt over een eventueel spreidingsbeleid. De gemeente speelt in
dit geheel een belangrijke rol. Als men er niet uitkomt, moet de gemeenteraad
als onafhankelijke partij op grond van het advies van de scholen het conflict
kunnen beslechten. De onderwijsraad adviseert ook goed over de huisvesting
en het ondersteunen van ouderinitiatieven.Voor het verschijnen van dit advies had de PvdA al in de notitie «Ouders
en scholen samen sterk» de nadruk op vier belangrijke punten gelegd.
Om de keuzevrijheid van ouders te versterken, moet er een toelatingsrecht
tot alle scholen zijn. Gemeenten moeten instrumenten krijgen om de regie over
het lokaal onderwijs- en jeugdbeleid te kunnen voeren. Scholen moeten de ruimte
krijgen om een leerlingpopulatieplan op te stellen. Elke school
krijgt de taak om te werken aan integratie en burgerschap. Mevrouw Hamer is
de minister en beide Kamers zeer erkentelijk dat het desbetreffende initiatiefwetsvoorstel
inmiddels is aangenomen.Na afloop van dit overleg zal mevrouw Hamer mede namens de leden Jungbluth,
Vergeer en Lambrechts een initiatiefwetsvoorstel indienen waarmee ouders een
toelatingsrecht tot alle scholen krijgen. Hiermee wordt de keuzevrijheid van
ouders verbeterd en wordt voorkomen dat kinderen om onduidelijke redenen worden
geweigerd. Dit kan alleen als ouders de grondslag van de school niet respecteren.
Dit wetsvoorstel sluit aan bij het rapport van de Onderwijsraad «Vaste
grond onder de voeten».De suggestie van Forum voor het instellen van een task force is een interessante
aanvulling op de door de Onderwijsraad voorgestelde ouderinitiatieven. Een
werkgroep zal zich gedurende vier jaar bezighouden met segregatie en onderwijs.
Zij moet voorstellen ontwikkelen om de praktijk te ondersteunen.De minister vult de voorstellen van de Onderwijsraad op het punt van de
huisvesting te beperkt in. Dat geldt ook voor de positie van gemeenten bij
het spreidingsbeleid. Als het overleg vastloopt, moet er een beslissing genomen
worden. Het bevorderen van gemengde scholen is belangrijk, maar de 80–20-regeling
zal ertoe leiden dat sommige kinderen nergens terecht kunnen.Ouders met een islamitische achtergrond kiezen niet in alle gevallen automatisch
voor een islamitische school, maar plaatsing van hun kinderen op andere bijzondere
scholen of openbare scholen levert veel praktische problemen op. Scholen zouden
moeten nagaan op welke wijze het onderwijs voor deze groep ouders aantrekkelijker
ingericht kan worden.Wettelijke borging van faciliteiten voor een medezeggenschapsraad is gewenst,
waaronder rechtsbijstand. Lang niet alle medezeggenschapsraden zijn in staat
om zo hardnekkig aandacht voor hun zaak te vragen als onlangs in Amsterdam
is gebeurd.De heer Jungbluth (GroenLinks) is van mening
dat de adviezen van de Onderwijsraad te sterk gericht zijn op de situatie
in Rotterdam. Bij de behandeling van de gewichtenregeling is terecht geconstateerd
dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen achterstands- en niet-achterstandsleerlingen.
Minderheden zijn wel sterk vertegenwoordigd in de groep achterstandsleerlingen,
maar op het totaal gaat het om niet meer dan de helft. Segregatie bestond
al in Nederland voordat migranten er zich vestigden. Als segregatie alleen
op etnische gronden wordt bestreden, wordt slechts een klein deel van het
vraagstuk aangepakt. De segregatie in het basisonderwijs neemt steeds meer
toe, vooral aan de bovenkant. Dit is de actieve segregatie.Daarnaast is er woonsegregatie die tot scheiding van groepen aan de onderkant
leidt. Ouders uit de onderkant van de samenleving ontlopen hun buurt echter
niet omdat zij zonodig een gesegregeerde schoolkeuze willen maken. Wil men
segregatie beïnvloeden dan moet men vooral aandacht hebben voor de bovenkant
van het spectrum. Overigens beperkt de segregatie zich niet tot het primair
onderwijs. Allerlei selectiemechanismen in het voortgezet onderwijs leiden
ertoe dat nevenvestigingen van scholen meteen concentratiepunten van achterstandsleerlingen
worden. Als die achterstandsleerlingen ook nog eens gekleurd zijn, worden
het zwarte scholen. Voor de sociale segregatie-effecten maakt het echter niet
uit of de leerlingen zwart zijn of wit.De angst voor segregatie komt voort uit de vrees voor verschillen in schoolprestaties
en schoolloopbaan. Uit analyses blijkt echter dat het niet veel uitmaakt of
achterstandsleerlingen op achterstandsscholen zitten. Negatief geïnterpreteerd:
het lukt niet om achterstandsleerlingen, ook op scholen waar zij niet in de
meerderheid zijn, veel beter te laten eindigen. Kennelijk is er wat dit betreft
geen direct verband met de segregatie. Segregatie kan wel gekoppeld worden
aan de attitudes van leerlingen. Daarbij gaat het om hun zelfbeeld
en uiteindelijk om de vraag naar de loyaliteit. Welk maatschappijbeeld krijgen
kinderen van ouders die bezig zijn om een witte school voor hen te zoeken?
Het probleem is veel breder dan uit het advies van de Onderwijsraad blijkt.De segregatie heeft vooral belangrijke gevolgen voor de kwaliteit van
de betrokken scholen. Uit buitenlands onderzoek blijkt dat op scholen waar
de achterstandsleerlingen in de meerderheid zijn een autoritair schoolregime
ontstaat en op scholen waar de leerlingen uit de maatschappelijke bovenlaag
oververtegenwoordigd zijn, een onderhandelingscultuur. De vraag is wat pedagogisch
beter is. Negatief effect van de segregatie is wel dat op achterstandsscholen
het leerplan verwatert. Mechanismen van informele selectie leiden ertoe dat
tussen gesegregeerde scholen kwaliteitsverschillen tussen teams ontstaan.
Ouders, teams en besturen vormen niet meer de gemeenschap die nodig is om
het kind succesvol op te leiden.Er is behoefte aan voorstellen om de sociaal-economische segregatie te
bestrijden. Daarnaast moeten de effecten van de segregatie via gerichte maatregelen
worden tegengegaan. De gemeente moet daartoe beter gepositioneerd worden.Mevrouw Van Velzen (SP) pleit voor meer samenwerking
tussen de ministers van OCW en voor het Integratiebeleid om de segregatie
te bestrijden. Via gemengde scholen kan de integratie worden verbeterd. Dat
lukt niet met alleen zwarte en witte scholen. Uit de stukken blijkt dat ministers
elkaar in een soort cirkelredenering klem zetten. De minister van OCW stelt
dat de samenstelling van de wijk bepalend is voor een school, terwijl de minister
van VROM meent dat zij daar geen invloed op kan uitoefenen, omdat de samenstelling
van een wijk afhankelijk is van de situatie op de arbeidsmarkt.De fractie van de SP is erg blij met het advies van de Onderwijsraad.
Spreiding is een belangrijk onderdeel van een goed integratiebeleid. Het is
jammer dat de minister niet alle adviezen van de Onderwijsraad overneemt.
Zij wil de wet niet aanpassen om de gemeenten beter te kunnen faciliteren.
Zij zou moeten uitspreken dat spreiding op grond van onderwijsachterstanden
toelaatbaar is. Is de minister bereid om de privacywetgeving en de Wet gelijke
behandeling daarop aan te passen? Wil zij ouderinitiatieven ondersteunen?Het overleg tussen gemeenten en onderwijsinstellingen moet ergens toe
leiden. Mevrouw Van Velzen pleit voor het opnemen van een resultaatsverplichting
hiervoor in de wet. Als het overleg mislukt, moet de gemeente in staat gesteld
worden om partijen tot overeenstemming te brengen. Wil de minister de Wet
op het primair onderwijs op het punt van de huisvestingsgelden aanpassen?
Neemt zij de aanbeveling over om systematisch kennis te verzamelen over de
effectiviteit van spreidings- en integratiemaatregelen?Iedereen onderschrijft dat segregatie in het onderwijs de integratie belemmert,
maar helaas voelt niet iedereen de urgentie om op korte termijn de benodigde
maatregelen te nemen. Het is tijd om over te gaan op een effectief, resultaatgericht
integratiebeleid. De Onderwijsraad doet daar goede voorstellen voor die de
minister zou moeten overnemen.De heer Slob (ChristenUnie) acht het rapport
van de Onderwijsraad een positieve bijdrage aan het verder concretiseren van
maatregelen om de integratie te bevorderen. In dat licht waren de wijziging
van de gewichtenregeling, de wettelijke opdracht voor burgerschapsvorming
en de Rotterdamwet ook van belang. Segregatie moet vooral op lokaal niveau
worden tegengegaan. Daarbij dient men geen last te hebben van blauwdrukken
uit Den Haag, maar de landelijke overheid heeft wel de taak om de randvoorwaarden
voor de lokale bestuurders te creëren, zowel bestuurlijk als financieel. De minister opteert voor niet-vrijblijvende afspraken. De Onderwijsraad
heeft het in dit verband over op overeenstemming gericht overleg met de toevoeging
dat de gemeenteraad nadere eisen kan stellen. De heer Slob ziet niet zo’n
groot verschil tussen beide benaderingen, want ook in het advies is geen sprake
van doorzettingsmacht van gemeenten. Als men er in het gezamenlijk overleg
niet uitkomt, is er sprake van een breder probleem. Er is een relatie met
de uitkomsten van de operatie Jong, de invulling van de WMO en de vormgeving
van de jeugdzorg. In gemeenten wordt nog sterk met dit vraagstuk geworsteld.
Klopt het dat het ministerie samen met de VNG en G4 een bestuurlijk arrangement
ontwikkelt voor het lokaal jeugd- en onderwijsbeleid? Deze broedende kip mag
niet gestoord worden, maar zij moet wel snel een ei leggen.De Onderwijsraad stelt dat de keuzevrijheid van ouders van groot belang
is. Hoe verhoudt dit advies zich tot de uitspraak van de minister dat ouders
in beginsel recht hebben op vrije schoolkeuze? Bijzondere scholen hebben in
principe de mogelijkheid om leerlingen te weigeren op basis van de levensbeschouwelijke
grondslag van de school, maar dit neemt niet weg dat scholen invulling moeten
kunnen geven aan hun wettelijke opdracht. In dat verband kunnen scholen afspraken
maken met gemeenten of andere scholen.De heer Slob schort zijn oordeel over de 80–20-regeling op tot het
advies van de Raad van State op tafel ligt. Vooralsnog is hij echter niet
erg van dit voorstel gecharmeerd. Het instrument onderwijshuisvesting mag
zeker niet dominant worden ingezet in het overleg, maar in de vorm van urgentiecriteria
zijn er wel mogelijkheden. Hoe verhoudt het aangekondigde initiatiefwetsvoorstel
zich tot de afspraken in het regeerakkoord?De heer Balemans (VVD) stelt dat de school
onderdeel is van de wijk. Dit betekent dat in een witte wijk een witte school
bestaansrecht heeft en in een zwarte wijk mag een zwarte school zijn gevestigd.
Voor de integratie is het beter als er meer gemengde wijken komen. Uitgangspunt
moet zijn dat alle scholen kwalitatief goed onderwijs bieden. Er zijn zwarte
scholen die beter presteren dan witte scholen. Een gemengde school wil nog
niet zeggen dat er sprake is van integratie, want jongeren kunnen in volkomen
gescheiden werelden leven.Criteria die de integratie bevorderen, kunnen onderdeel zijn van het toewijzingsbeleid
in de volkshuisvesting. De overheid moet een zekere sturing geven waardoor
een wijk de kans krijgt zich in de gewenste richting te ontwikkelen. In de
Rotterdamwet zijn daarvoor ook op andere terreinen dan het onderwijs voorwaarden
opgenomen. Het is echter niet realistisch om te stellen dat iedere wijk en
iedere school gemengd moet zijn.De commissie-Blok kwam tot de conclusie dat er niet-vrijblijvend overleg
moet plaatsvinden tussen scholen en gemeente. De Onderwijsraad heeft dat in
een advies overgenomen. Een gemeente wordt in dat overleg vaak vertegenwoordigd
door de wethouder en dan is het niet gewenst dat hij ook knopen kan doorhakken.
In het dualistisch stelsel kan de gemeenteraad wel die rol spelen, gelet op
zijn verantwoordelijkheid voor het gehele gemeentelijke beleid. Als men er
in het overleg niet uitkomt, moeten er in het belang van de kinderen maatregelen
genomen kunnen worden.De VVD-fractie is voor invoering van de 80–20-regeling om gericht
een bepaald doel te kunnen bereiken. Zal de instelling van een platform van
allochtone ouders de segregatie niet bevorderen? Wat wordt gedaan voor autochtone
ouders van achterstandskinderen?Mevrouw Lambrechts (D66) wijst erop dat inmiddels
breed geconstateerd wordt dat de segregatie in het onderwijs een maatschappelijk
probleem is. De vrije keuze van ouders is een belangrijk uitgangspunt. Dat
recht kan alleen worden uitgeoefend als scholen daartoe de mogelijkheid bieden.
Daarnaast hebben scholen de plicht om de maatschappelijke opdracht
van het bevorderen van integratie te aanvaarden, want zij worden met publiek
geld bekostigd. De gemeenten moeten de instrumenten krijgen om effectief beleid
op dit punt te kunnen voeren. Doorzettingsmacht is in dit verband een verkeerde
term. Er is veel meer te verwachten van niet-vrijblijvend overleg met scholen.
Gemeenten kunnen ouders wijzen op hun keuzemogelijkheden en hen helpen om
die effectueren.Ouders van achterstandskinderen voelen zich vaak niet echt welkom bij
de school waar zij in eerste instantie hun kinderen willen inschrijven. Daarbij
gaat het om zeer subtiele mechanismen. Welke ouder stuurt zijn of haar kind
naar een school waar men het kennelijk liever niet heeft? Met het initiatiefwetsvoorstel
wordt scholen duidelijk gemaakt wat hun maatschappelijke opdracht is en komen
ouders te weten wat hun rechten zijn.De Onderwijsraad heeft de dilemma’s goed geschetst. Het is waar
dat ook het huisvestingsbeleid hierbij een rol speelt. Op langere termijn
moet gestreefd worden naar meer gemengde wijken. De raad legt zichzelf echter
te veel beperkingen op bij het werkelijk verkennen van de bakens voor spreiding
en integratie. Het is jammer dat niet wordt teruggegrepen op het eerdere voorstel
van de richtingvrije planning en bekostiging, dat veel beter was dan de 80–20-regeling.
Lokaal beleid is van groot belang om in te kunnen spelen op specifieke omstandigheden,
maar de landelijke overheid moet in de wet- en regelgeving duidelijker voorwaarden
stellen. De 80–20-regeling is bureaucratisch. Na vijf jaar kunnen ouders
van niet-achterstandsleerlingen gedwongen worden om hun kinderen op die school
in te schrijven, terwijl ouders van achterstandsleerlingen kunnen gedwongen
worden om hun kinderen elders op school te doen. Een ander gevaar is dat een
goed functionerende school opgeheven moet worden vanwege een te hoog percentage
achterstandskinderen.Het is buitengewoon belangrijk dat de aandacht geconcentreerd blijft op
de kwaliteit van het onderwijs. Het mag meer bekend worden dat ook scholen
met een hoog percentage achterstandsleerlingen goed presteren. Het is toe
te juichen dat er een platform van allochtone ouders komt. Er wordt te veel
met organisaties overlegd.Antwoord van de ministerHet doet de minister plezier dat de Kamer
zo positief is over het advies van de Onderwijsraad. Opnieuw is aangetoond
dat deze raad er niet voor niets is. De raad constateert terecht dat het onderwijs
veel kan doen ter bestrijding van de segregatie, maar niet alles. Integratie
in het onderwijs heeft veel facetten. De school is een uitgelezen gelegenheid
waar leerlingen met en van elkaar kunnen leren. Het is op zichzelf niet erg
dat er scholen zijn met een weinig gedifferentieerde populatie, want er kunnen
contacten tussen scholen georganiseerd worden.De begrippen «achterstand» en «allochtoon» zijn
zeker niet synoniem. Er zijn scholen met veel allochtone leerlingen waar uitstekende
resultaten worden geboekt, terwijl sommige scholen met voornamelijk autochtone
leerlingen minder presteren. De raad wijst terecht op de spanning tussen het
collectieve belang van betere spreiding en het individuele belang van ouders
en van de school. Er moet zoveel mogelijk naar verbindingen gezocht worden.
Daarbij moet men vooral oog hebben voor wat wel kan en zich niet laten leiden
door de beperkingen. Op dat punt is het advies van de raad grensverleggend.Het begrip «etniciteit» is uit de gewichtenregeling geschrapt
om als criterium voor het instellen van dubbele wachtlijsten te kunnen fungeren.
Een dergelijke aanpak is wel toegestaan om achterstanden te bestrijden. Daartoe
hoeft de wet niet te worden aangepast. Besturen van grote scholen kunnen afspraken
maken over het hanteren van dubbele wachtlijsten voor bepaalde scholen. Bij
kleinere scholen kan het bestuur daarover met de gemeente overleggen. Een
andere mogelijkheid is het inschrijven van leerlingen op een centraal
punt. Als deze gegevens nodig zijn om het doel te halen, wordt voldaan aan
de privacywetgeving.Het wetsvoorstel inzake de 80–20-regeling wordt op dit moment interdepartementaal
besproken. Het is zeer lastig om een goede, sluitende regeling te maken, bijvoorbeeld
op het punt van de handhaafbaarheid. Vervolgens gaat het naar de Raad van
State. Voor het tijdstip van indiening bij de Kamer is de termijn van de Raad
van State bepalend.Uitgangspunt blijft dat kinderen in hun eigen buurt naar school moeten
gaan. Daarop gelet, zijn gemengde scholen niet altijd mogelijk. In die gevallen
moet naar andere methoden gegrepen worden, zoals uitwisselingsprogramma’s
en het gezamenlijk organiseren van sport- en cultuurevenementen. Het initiatief
van de vriendschapsscholen in Rotterdam loopt heel goed. In Utrecht zet de
zwarte Lucasschool samen met witte scholen projecten op. Gemeenten en scholen
moeten daarover afspraken maken.Ouders spelen een cruciale rol. Zij dienen beter geïnformeerd te
worden over de scholen. Als ouders hun krachten bundelen, kunnen zwarte scholen
in bepaalde wijken van kleur veranderen. Er zal bekendheid worden gegeven
aan voorbeelden van goede initiatieven op dit punt. De VNG kent in dit verband
het project «Kwaliteit van uitvoering». De goede voorbeelden op
scholen worden via de landelijke pedagogische centra uitgewisseld. Ouders
worden via de ouderorganisaties en het platform van allochtone ouders geïnformeerd.De lokale partijen moeten praktische afspraken maken. Vanaf 1 augustus
2006 hebben de scholen voor primair en voortgezet onderwijs de wettelijke
opdracht om met de gemeente te overleggen over de bijdrage van de school aan
de bevordering van integratie en het tegengaan van segregatie. Scholen moeten
aantonen wat zij op dit punt doen. Zij hebben de wettelijke opdracht om bij
te dragen aan burgerschapsvorming. Bij een school met meerdere vestigingen
wordt overlegd met de gemeente waar de hoofdvestiging staat.Parallel aan het wetgevingstraject wordt met de VNG, de G4 en het onderwijsveld
overlegd. Inmiddels is overeenstemming bereikt over het nieuwe bestuurlijk
arrangement. Essentieel is het uitgangspunt dat er sprake is van gelijkwaardige
partners. Men stelt gezamenlijk een lokale educatieve agenda op, waarbij ook
de operatie Jong wordt betrokken. Daarnaast wordt afgesproken wie waarvoor
verantwoordelijk is. Bij het bepalen van de onderscheiden posities is het
een kwestie van geven en nemen. Het is belangrijk dat wordt vastgelegd wat
er gebeurt als een van de partijen zich niet aan de afspraken houdt. Daarbij
moet voorkomen worden dat scholen zich gedwongen voelen om tegen een besluit
van de gemeente in beroep te gaan, want daardoor ontstaat een nieuwe patstelling.
Met het oog daarop verdient het de voorkeur om vast te houden aan het uitgangspunt
van niet-vrijblijvende afspraken. De minister is echter bereid om de suggesties
over de rol van de gemeenteraad in te brengen in het overleg met de VNG, de
G4 en het onderwijsveld.De inspectie controleert of de scholen op een goede manier invulling geven
aan het verplichte overleg met de gemeente. Via het jaarlijks rapport van
de inspectie krijgt de Kamer inzicht in de mate waarin scholen hun wettelijke
taken vervullen. Bij de behandeling van het wetsvoorstel inzake het onderwijsachterstandenbeleid
zal hier meer duidelijkheid over gegeven kunnen worden.Het leerlingpopulatieplan is een goed voorbeeld van de wijze waarop een
gemeente te werk kan gaan. Een en ander dient in goed overleg met de scholen
vorm te krijgen. Dit geldt ook voor de centrale inschrijving.Gemeenten moeten scholen de huisvesting bieden waar zij recht op hebben.
In dit verband kunnen geen spreidingsvoorwaarden worden opgenomen. Gemeenten
kunnen goed gedrag echter wel belonen, ook op het gebied van het huisvestingsbeleid.
Het is niet nodig om de Wet op het primair onderwijs op dit punt
aan te passen. Er zal vooral naar praktische oplossingen gezocht moeten worden.Vooruitlopend op de behandeling van het aangekondigde initiatiefwetsvoorstel
schetst de minister enkele knelpunten. De acceptatieplicht moet passen binnen
artikel 23 en het geheel moet uitvoerbaar zijn. Er zal moeten worden nagegaan
in hoeverre het recht van ouders om toelating af te dwingen het spreidingsbeleid
doorkruist. Tot slot is het de vraag wat het wetsvoorstel toevoegt aan de
bestaande mogelijkheden van ouders.Op grond van de Wet op het primair onderwijs kunnen openbare scholen doelmatig
leerlingen over scholen spreiden. Een beroep tot toelating op een bepaalde
school moet getoetst worden aan de wettelijke verplichting om integratie te
bevorderen. De Wet op het voortgezet onderwijs kent geen grondslag voor spreidingsbeleid,
omdat deze scholen een regionaal verzorgingsgebied hebben. Dit betekent echter
niet dat het niet is toegestaan. Een openbare basisschool mag ook anders dan
in het kader van artikel 65 van de WPO een toelatingsbeleid voeren. Een leerling
mag geweigerd worden bij overschrijding van het maximumaantal leerlingen per
klas, bij verwachte verstoring van rust en orde of vanwege beperkte huisvestingskwaliteiten.
Het is in laatste instantie aan de rechter om te bepalen of een bepaalde vorm
van spreiding is toegestaan.Op 14 november jongstleden is de intentieovereenkomst over het betrekken
van allochtone ouders bij het onderwijs ondertekend. Er wordt een werkgroep
ingesteld van ouders, besturen, leraren en managers om de intenties om te
zetten in acties. De initiatieven van ouders om een betere menging van de
leerlingenpopulatie tot stand te brengen, worden ondersteund en er wordt bekendheid
gegeven aan de best practices. Daarnaast wordt een platform opgericht waarin
de ISBO, het LOM, Forum, de landelijke ouderorganisaties en de landelijke
organisaties van werkgevers in het onderwijs zijn vertegenwoordigd. Deze organisaties
moeten er via concrete acties voor zorgen dat er op lokaal niveau meer allochtonen
in besturen en medezeggenschapsraden zitting nemen. Dit is een probleem van
het onderwijs als geheel. Over een jaar zal de Kamer over de stand van zaken
geïnformeerd worden.De initiatiefwet inzake integratie en burgerschap kan gebruikt worden
ten opzichte van de As-Siddieq school. Hedenmiddag brengt de inspectie een
bezoek aan deze school om na te gaan hoe de afspraken uit het bestuurlijk
overleg vertaald worden. In februari, als de wet in werking is getreden, wordt
de school opnieuw bezocht. Als na een redelijke termijn aan de bepalingen
uit de wet niet wordt voldaan, wordt een sanctietraject gestart. Voor het
begin van het nieuwe schooljaar moet bekend zijn welke resultaten het verbetertraject
heeft gehad of nog zal hebben. De minister zal de Kamer hierover voor de zomer
informeren.De Wet medezeggenschap onderwijs bepaalt dat een medezeggenschapsraad
nooit proceskosten hoeft te betalen. Ook is geregeld dat het schoolbestuur
de raad voorzieningen moet geven om zijn taak uit te oefenen. Dit punt zal
terugkomen bij de behandeling van de WMS. Overigens blijken niet alle betrokkenen
op de hoogte te zijn van de wettelijke mogelijkheden. Ouderorganisaties zullen
hun voorlichting hierop aan moeten passen.Nadere gedachtewisselingDe heer Jan de Vries (CDA) benadrukt dat er
niet te veel vanuit Den Haag geregeld moet worden. Het moet vooral worden
overgelaten aan de lokale dynamiek waarin de ouders een belangrijke rol spelen.
Wordt in de nieuwe medezeggenschapswet een instemmings- of adviesrecht van
de ouders inzake het spreidingsbeleid opgenomen? Mevrouw Kraneveldt (LPF) beklemtoont dat het
platform van allochtone ouders zich niet moet richten op organisaties maar
op individuele allochtone ouders.Mevrouw Hamer (PvdA) merkt op dat vóór
de plenaire behandeling van het onderwijsachterstandenbeleid de resultaten
van het overleg met de gemeenten op tafel moeten liggen.De heer Jungbluth (GroenLinks) doet nogmaals
een poging de discussie over achterstanden weg te halen uit de etnische hoek.
In dat licht pleit hij ervoor om het platform van allochtone ouders om te
dopen in het platform van ouders van achterstandsleerlingen.Mevrouw Van Velzen (SP) vraagt om subsidiëring
uit de OCW-middelen van kleinschalige ouderinitiatieven. Zij hoort graag nader
beargumenteerd waarom er geen wetswijziging nodig is voor het inzetten van
het huisvestingsinstrument voor het spreidingsbeleid.De heer Slob (ChristenUnie) wijst erop dat
het bestuurlijk arrangement cruciaal is voor een goed lokaal spreidingsbeleid.
Daarover moet snel overeenstemming worden bereikt, want anders komt de voortgang
van een aantal wetsvoorstellen in de knel.De heer Balemans (VVD) suggereert om naast
de bekostiging andere sanctiemiddelen te ontwikkelen, zoals het instellen
van een bewindvoerder.Mevrouw Lambrechts (D66) blijft van mening
dat het hanteren van de richtingvrije planning te prefereren is boven de 80–20-regeling.De minister erkent dat er niet te veel uit
Den Haag geregeld moet worden, maar er moet wel een kader worden geschapen.
In dat verband herinnert zij aan de tijdens de begrotingsbehandeling gemaakte
afspraken over beperking van de administratieve lasten door kabinet én
Kamer. Wetgeving is niet het antwoord op alle problemen.Ouders hebben adviesrecht bij het aannamebeleid. Het platform moet zich
op de gewone allochtone ouders richten. Als deze ouders daardoor niet meer
betrokken worden bij het onderwijs en de school heeft het platform niet goed
gewerkt. Soms is een omweg nodig om de betrokkenheid van allochtone ouders
te vergroten.De minister werkt voortvarend aan de totstandkoming van het bestuurlijk
arrangement. Het lijkt haar niet nodig dat wetgeving wordt opgehouden totdat
een onderdeel van beleid, dat in feite niets met het wetsvoorstel te maken
heeft, is geregeld.Er is een budget van € 100 000 voor initiatieven tot een
betere menging van de leerlingpopulatie op scholen.Ouders van allochtone leerlingen komen nauwelijks aan bod in medezeggenschapsraden
en andere organisaties, terwijl dit wel het geval is bij ouders van autochtone
achterstandsleerlingen.De coalitie heeft gekozen voor de weg van de 80–20-regeling en niet
voor de route van de richtingvrije planning. Het is natuurlijk altijd mogelijk
dat er op enig moment naar andere oplossingen gezocht moet worden. In het
algemeen overleg over «governance» zullen andere sturingsmiddelen
dan de bekostiging aan de orde komen.De gemeente heeft een grote mate van beleidsvrijheid ten aanzien van de
huisvesting, maar deze bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden voor het
voorzien in huisvesting voor scholen. Het is echter niet uitgesloten dat andere
overwegingen, bijvoorbeeld het bevorderen van de integratie, daarbij een rol
kunnen spelen. Er zal altijd een afweging gemaakt moeten worden tussen de
belangen van de betrokken school en die van de gemeente. Burgers
en ook scholen moeten beschermd worden tegen willekeur. De reikwijdte van
een en ander wordt uiteindelijk door de rechter bepaald. Op dit moment kan
niet gezegd worden dat de WPO op dit punt gewijzigd moet worden.Toezeggingen:– de suggesties van de Kamer over de mogelijke rol van de gemeenteraad
bij het maken van afspraken over de bijdrage van scholen om segregatie tegen
te gaan, worden meegenomen in het overleg van de minister met de VNG en de
besturenorganisaties en de Kamer wordt geïnformeerd over de uitkomsten
van dit overleg;– de minister zal de Kamer voor de zomer informeren over de stand
van zaken met betrekking tot de As-Siddieq school te Amsterdam.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,AptrootDe voorzitter van de algemene commissie voor Integratiebeleid,KalsbeekDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De Kler XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA),
Van Bommel (SP), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie),
Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GroenLinks), Roefs (PvdA) en Jungbluth (GroenLinks).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Brinkel (CDA),
Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma
(PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum
(CDA), Van der Sande (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA),
De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Nijs (VVD), Halsema (GroenLinks),
Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GroenLinks).XNoot2Samenstelling: Leden: Klaas de Vries (PvdA), Kalsbeek (PvdA), voorzitter,
Vos (GroenLinks), Hofstra (VVD), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Arib (PvdA),
Bussemaker (PvdA), Kant (SP), Wilders (Groep Wilders), Örgü (VVD),
Balemans (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Çörüz (CDA), Depla (PvdA),
Vergeer (SP), Lazrak (Groep Lazrak), Ferrier (CDA), Huizinga-Heringa (ChristenUnie),
Van Haersma Buma (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Algra (CDA), Eski (CDA),
Nawijn (LPF), Hirsi Ali (VVD), Visser (VVD), Azough (GroenLinks) en Jonker
(CDA).Plv. leden: Stuurman (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Van Gent (GroenLinks),
Luchtenveld (VVD), Dittrich (D66), Leerdam (PvdA), Wolfsen (PvdA), Van Heemst
(PvdA), Gerkens (SP), Van Miltenburg (VVD), Van der Sande (VVD), Albayrak
(PvdA), Eijsink (PvdA), Van Velzen (SP), Koopmans (CDA), Jan de Vries (CDA),
Van der Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Van Bochove (CDA), Kraneveldt (LPF),
Van de Camp (CDA), Rambocus (CDA), Eerdmans (LPF), Blok (VVD), Weekers (VVD)
en Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VIII-178.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl