Zorg en maatschappelijke ondersteuning; Verslag algemeen overleg van 20 april 2005 over de WMO
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29538, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29538 nr. 20

31-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29538Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 538Zorg en maatschappelijke ondersteuningnr. 20VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 31 mei 2005De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 20 april 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris Ross-van
Dorp van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
3 januari 2005 inzake kerncijfers WVG 2003 (VWS-05-6);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
10 februari 2005 inzake het beleidsadvies Raad voor de Volksgezondheid
en Zorg over de WMO (29 538, nr. 12);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
15 februari 2005 inzake implementatie WMO (29 538, nr. 13);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
15 maart 2005 inzake «knip» in de bemoeizorg (VWS-05-405);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
29 maart 2005 inzake reactie op briefadvies over de WMO van de Raad voor
de volksgezondheid en zorg (29 538, nr. 14);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
7 april 2005 inzake selectie WMO-ontwikkelpilot Waalwijk (29 538,
nr. 15);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
11 april 2005 inzake beantwoording commissievragen over de implementatie
van de WMO (29 538, nr. 16).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Verbeet (PvdA) is ontevreden over
de gang van zaken. Zorgvuldigheid is ver te zoeken. Het is merkwaardig, dit
overleg te voeren terwijl allerlei conceptwetsvoorstellen en handreikingen
voor implementatie de ronde doen, maar de Kamer van niets weet. Als de WMO
wordt ingevoerd, moet dit uiterst zorgvuldig en klantvriendelijk gebeuren.
De PvdA-fractie zal het wetsvoorstel vergelijken met haar eigen uitgangspunten
en pas na grondige behandeling de vraag beantwoorden of zij haar steun daaraan
kan geven. Het is merkwaardig dat de staatssecretaris, die zoveel haast heeft
met de invoering, keer op keer haar eigen beloften niet nakomt. De brief over
de financiën zou eerst in januari komen, toen medio maart, maar uiteindelijk
is de Kamer op eigen aandringen maandagavond summier over de voortgang van
het overleg met de VNG geïnformeerd.Uit kringen van de VNG komen geluiden dat het conceptakkoord geheim gehouden
moest worden tot na dit overleg. Welke aanpak had de staatssecretaris voor
ogen, als de Kamer niet zelf om een brief had gevraagd? Zij zal vandaag willen
weten of er draagvlak is voor het akkoord met de VNG. Kan de staatssecretaris
inmiddels meer informatie geven? Deze vorm van communicatie tussen Kamer en
kabinet is ongewenst.Wat houdt de historische grondslag in op grond waarvan de financiële
verdeling zal plaatsvinden? Waarop is het genoemde bedrag van 600 tot 630
mln. voor de enkelvoudige huishoudelijke verzorging gebaseerd? Hoeveel geld
is er voor implementatie? Waar komt dit vandaan? Welk percentage van de kosten
zullen de gemeenten gebruiken voor de uitvoering van de wet? Hoe verhoudt
zich dat tot de kosten die de zorgkantoren nu maken? De toegezegde en noodzakelijke
informatie over de nadere uitwerking over de eigen bijdrage AWBZ/WMO ontbreekt.Zorgvuldigheid gaat boven snelheid. Het wetsvoorstel moet grondig worden
behandeld. Een hoorzitting alvorens het verslag wordt opgesteld is gewenst.
Invoering op 1 januari 2006 is niet realistisch en ongewenst. In het
conceptakkoord VWS/VNG stelt de VNG invoering per 1 juli 2006 voor. Waarom
gaat de staatssecretaris daarop in haar brief niet in? Er zijn bedrijfsmatige
en organisatorische bezwaren tegen een stelselwijziging halverwege het boekjaar.
De PvdA-fractie is voor uitstel tot 1 januari 2007. Gezien de betekenis
van de WMO is het noodzakelijk dat zij inzet van de gemeenteraadsverkiezingen
wordt gemaakt en neer kan slaan in collegeakkoorden. De PvdA-fractie laat
zich niet onder druk zetten door een staatssecretaris die zegt haast te hebben,
maar daar in de praktijk niet naar handelt. De hele operatie moet ertoe leiden
dat het voor burgers eenvoudiger wordt en dat zij bij één loket
terecht kunnen voor alle diensten en informatie. Achter het loket moet maar
worden uitgezocht wie wat voor zijn rekening neemt, zo lang de burger daar
maar geen last van heeft. Nu dreigt het omgekeerde: de burger moet van loket
naar loket.De PvdA-fractie heeft begrip voor de organisatorische problemen die de
VNG ziet in de knip in de huishoudelijke zorg, maar het probleem mag niet
op het bordje van de burgers worden gelegd. De bestuurder beschikt over ambtenaren,
de burger staat er alleen voor. Wat doe je met iemand die huishoudelijke verzorging
heeft en zijn been breekt? Kan hij bij één loket terecht of
moet hij alsnog van gemeente naar zorgkantoor en weer terug? Vindt de staatssecretaris
het niet vanzelfsprekend dat er ook geen breuk in de aanbieder van zorg mag
optreden? Eerder is gevraagd wat de oudere, de gehandicapte en de mantelzorger
opschieten met de WMO. Een knip is ongewenst. Kan de staatssecretaris garanderen
dat de WMO niet wordt ingevoerd voordat de burger beschikt over één
loket en dat de WMO niet leidt tot «paarse krokodillen»?De PvdA-fractie heeft gevraagd om een notitie over doelgroepen in de AWBZ.
Biedt wellicht een onderscheid naar doelgroepen de mogelijkheid om uit de
patstelling te komen, bijvoorbeeld eerst de ouderen en later mensen met beperkingen?
Een groep van 26 gemeenten zal via experimenten nagaan of de voorgestelde
plannen werken. Op grond van welke criteria worden de experimenten beoordeeld?
Waarom richten zij zich vooral op gemeenten en niet op cliënten- en brancheorganisaties?
Waarom zijn er geen experimenten met huishoudelijke hulp? Wat houden de pilots
voor vrouwenopvang in? De participatie van cliënten is essentieel. Vooral
zij moeten voordelen hebben van de operatie. Wat is de mening van de staatssecretaris
over het constructieve voorstel van de cliëntenorganisaties?Reeds in het vorige AO is om een reactie gevraagd op het advies van de
CG-raad (Chronisch zieken en gehandicaptenraad), het CSO (Coördinatieorgaan
samenwerkende ouderenorganisaties) en de FvO (Federatie van ouderverenigingen).
Dit kan goede aanknopingspunten bieden voor het opereren in het spanningsveld
tussen de rechtszekerheid van burgers en de lokale beleidsvrijheid. Hoe gaat
de staatssecretaris om met de rol van de provincie? De door haar
toegezegde visienota over de toekomst van de informele zorg dient in samenhang
met het wetsvoorstel besproken te worden. Waarom wordt de subsidieregeling
Coördinatie vrijwillige thuiszorg al per 1 januari 2006 opgeheven,
terwijl er nog geen visie is op de toekomst? Als aan belangrijke voorwaarden
wordt voldaan, kan de WMO het veelal wat verpieterde welzijnswerk nieuw leven
inblazen. Daarvoor is onder andere een nulmeting noodzakelijk. Is er met het
welzijnswerk nog steeds een bedrag van zo'n 3 mld. gemoeid? Waarop is dat
bedrag precies gebaseerd? Kan de staatssecretaris de Kamer hierover voor de
zomer schriftelijk informeren?De kerncijfers WVG laten treffend zien dat dezelfde informatie totaal
tegenstrijdige reacties kan oproepen. De VNG is tevreden en de CG-raad erg
kritisch. Wat vindt de staatssecretaris van de stellingen van de CG-raad dat
de aandacht lijkt te verschuiven van individuele naar collectieve voorzieningen
en dat er verschillen zijn in de interpretatie van het beleid door gemeenten?
Wat is de les voor de WMO? Hoe verklaart zij het overschot in de WVG? Wat
doen de gemeenten met het geld dat niet wordt uitgegeven aan de WVG? Het is
niet aanvaardbaar dat gelden die zijn bedoeld voor welzijn, diensten en zorg
aan jongeren en kwetsbare burgers besteed worden aan andere zaken. Wordt dit
vastgelegd in de wet?Mevrouw Van Miltenburg (VVD) merkt bij zichzelf
en bij betrokkenen in het veld een soort haatliefdesrelatie met de WMO. Er
is vrees voor de individuele positie van mensen met een beperking, maar er
is ook het perspectief om echt werk te maken van de maatschappelijke participatie.
De kranten stonden vol van de situatie in Sittard, waar wordt geprobeerd om
verstandelijk gehandicapten uit de wijk te weren, een praktijk waar wooninitiatieven
in de psychiatrie al veel langer mee kampen. Om die reden is de WMO hard nodig.
De angst voor wat anders is, moet er bij veel mensen uit. Dit geldt echter
ook voor de gedachte dat het wel goed komt als rijp en groen door elkaar wonen.
Wethouders verwachten dat de WMO hen meer zeggenschap zal geven over zorginstellingen
en dat samenwerking afgedwongen kan worden. De WMO moet gemeenten sturingsinstrumenten
geven. Dat is ook mogelijk door bijvoorbeeld in de WTZi (Wet toelating zorginstellingen)
instellingen te verplichten, gemeenten vanaf het begin bij bouwplannen te
betrekken of door in het zorgbesluit AWBZ de erkenning afhankelijk te stellen
van medewerking aan gemeentelijke zorgketens, ook voor de instellingen die
geen directe relatie hebben met de WMO.De VVD-fractie maakt zich grote zorgen over de cliëntondersteuning
voor speciale groepen, bijvoorbeeld door MEE (vereniging voor ondersteuning
bij leven met een handicap). Deze functie moet niet overgaan naar de gemeenten,
omdat de expertise dan zal verwateren en uiteindelijk grotendeels zal verdwijnen,
zoals bij de zedenpolitie, terwijl er een goede bijdrage kan worden geleverd
aan de vermaatschappelijking. Wellicht kan in de wet de plicht van gemeenten
worden opgenomen tot het instandhouden van regionale expertisecentra voor
verstandelijk gehandicapten, maar ook voor bijvoorbeeld doofheid. Kunnen hierover
voorstellen van de staatssecretaris worden verwacht?Uit de kerncijfers WVG wordt pijnlijk duidelijk wat de beperking is van
het verdelen van geld via het Gemeentefonds. Gemeenten met veel aanvragen
komen tekort en scherpen de aanspraken aan, terwijl gemeenten met weinig aanvragen
overhouden en een ruimhartig beleid voeren. Gemeenten met grote intramurale
instellingen zoals Arnhem en Ermelo hebben daar onevenredig veel last van
met veel aanvragen voor kleinschalig aangepast wonen en voor dure rolstoelen,
soms wel van € 30 000 tot € 40 000, en hoge
sociale vervoerskosten. Hoe wil de staatssecretaris dat effect in de WMO beheersbaar
houden? Een inwoner van een dergelijke gemeente mag niet worden gestraft voor
de aanwezigheid van veel mensen met een beperking. Juist in die
plaatsen bevinden zich de goed gelukte voorbeelden van vermaatschappelijking.
Gedacht kan worden aan het instellen van een speciaal fonds.Uit de implementatiebrief WMO blijkt een hechte band tussen VWS en VNG.
Uit niets blijkt dat bij de implementatie ook de gemeenteraden worden betrokken,
terwijl in de Contourennota juist zoveel nadruk wordt gelegd op de lokale
democratie. Wanneer en hoe zal de staatssecretaris daarmee communiceren? De
Vereniging voor griffiers kan daarin een rol spelen. De nadruk ligt bij de
implementatie geheel op zorg. De Kamer is daar mede schuldig aan omdat in
de motie-Vietsch c.s. is gevraagd om invoering van de WMO per 1 januari
2006, inclusief de enkelvoudige huishoudelijke hulp. VWS en VNG adviseren
gemeenten om vooral hun nieuwe taak op te pakken, terwijl begonnen zou moeten
worden met het ontwikkelen van een visie. Daarna volgt een plan en pas dan
de uitvoering. Hoe kan deze logischer volgorde bij de implementatie worden
gevolgd?Het verbaast in hoge mate dat er geen pilots zijn voor de huishoudelijke
hulp. De staatssecretaris stelt dat het moeilijk is om te experimenteren met
zorgrechten. Er zijn echter wel pilots voor activerende en ondersteunende
begeleiding. De motie-Vietsch c.s. spreekt uit dat overheveling van de gehele
functie huishoudelijke zorg pas zal plaatsvinden nadat uit pilots is gebleken
dat dit probleemloos kan. Eerdergenoemde pilots blijven uit, maar de staatssecretaris
vraagt wel of de Kamer akkoord kan gaan met overheveling van de gehele huishoudelijke
hulp, maar dan pas per 1 juli. De VVD-fractie steunt uitstel, omdat het
gevoel sterk aanwezig is dat de zorgvuldigheid bij de invoering in het geding
komt. Vooralsnog houdt zij wel vast aan de knip. De zorg bij de WMO gaat uit
naar de kwetsbare, kleine en vaak ook slecht georganiseerde zorgvragers. De
RVZ (Raad voor de volksgezondheid en zorg) adviseert een briljante oplossing,
namelijk de compensatieplicht, die erop neerkomt dat gemeenten geen «nee»
mogen verkopen aan mensen met een ondersteuningsbehoefte. Er dient ruimte
te zijn voor gemeentelijke invulling daarvan. Bij wet wordt wel geregeld dat
gemeenten iets doen, maar niet wat. Kan de staatssecretaris toezeggen, deze
compensatieplicht verder uit te werken? Gemeenten moeten daarbij worden verplicht
om gebruik te maken van indicatie via de ICF (internationale kwalificaties).
Ook het advies om in de WMO gemeenten op resultaten af te rekenen, verdient
uitwerking. Alleen daardoor wordt de WMO een wet waar mensen iets aan hebben.De tijdsdruk op de invoering van de WMO baart de heer Nawijn (LPF) zorgen. Voor 1 januari 2006 moet er nog veel gebeuren.
Gemeenten moeten er organisatorisch op voorbereid zijn. De beleidsplannen
moeten zijn opgesteld, inclusief de advisering van de belangenorganisaties,
die daar nauw bij betrokken moeten worden. Ook de contracten met de aanbieders
van de WMO-voorzieningen moeten gesloten en operationeel zijn. De indicaties
moeten feitelijk hebben plaatsgevonden, anders krijgen burgers op 2 januari
geen zorg of ondersteuning. De invoeringstrajecten hebben tot doel, de gemeenten
en de geldpartijen te equiperen om de WMO in de lokale samenwerking samen
met de burgers handen en voeten te geven. De resultaten zullen fasegewijs
beschikbaar komen. Sommige resultaten kunnen echter nog maanden op zich laten
wachten. Het wetsvoorstel is nog niet aan de Kamer voorgelegd en de definitieve
voorbereiding van het veld is nog lang niet mogelijk. Welke tijdsplanning
heeft de staatssecretaris voor ogen? Wanneer zijn de invoeringspilots afgerond?
Hoeveel tijd hebben gemeenten nog voor het voorbereidende werk?Klopt het nog steeds dat de invoeringstrajecten zo zijn opgezet dat informatie
zoals de handreiking en de goede voorbeelden uiterlijk 1 januari voor
alle gemeenten beschikbaar zijn of is uitstel gewenst?De RVZ stelt voor, een resultaatsverplichting voor de gemeenten in de
WMO op te nemen. De burger met een beperking moet in een gelijkwaardige uitgangspositie
worden gebracht ten opzichte van de burger zonder beperkingen. De gemeente
mag zelf bepalen welke voorziening zij aanbiedt om het wettelijk vastgestelde
doel te bereiken, als het resultaat maar wordt gehaald; een zogenoemde compensatieplicht.
Hoe denkt de staatssecretaris hierover?Tijdens de briefing over de WMO is naar voren gekomen dat het wenselijk
is om invulling te geven aan de termen «zelfredzaamheid» en «maatschappelijke
participatie». Ook de RVZ beveelt dit aan. De raad beveelt zelfs aan
om in de WMO op te nemen wanneer sprake is van een gelijkwaardige uitgangspositie
van burgers. Dat is moeilijk in wetgeving neer te leggen. Hoe ziet de staatssecretaris
dit?Is het beroep dat de staatssecretaris doet op de mantelzorg, die toch
al overbelast is, wel realistisch? Kinderen kunnen niet altijd voor hun ouders
zorgen en de vergrijzing neemt alleen maar toe. Er zal niet zo snel een kentering
komen in de individualistische maatschappij van dit moment.Lokale belangenbehartiging kost meer tijd dan centrale landelijke belangenbehartiging
en brengt ook meer kosten met zich, onder meer omdat meer mensen zich de WMO-problematiek
eigen moeten maken en moeten adviseren. Waarom stelt de staatssecretaris daar
geen financiële middelen voor beschikbaar, zeker nu de nadruk op de lokale
democratie komt te liggen? Alleen een handleiding is niet voldoende.Wat vindt de staatssecretaris van het advies van de RVZ om zorg en maatschappelijke
participatie van de burger te splitsen en om alleen individuele voorzieningen
over te hevelen naar de WMO? Dan blijft naast de WMO een welzijnswet bestaan
waarin de collectieve gemeenschappelijke voorzieningen worden ondergebracht.Het overeind blijven van de zorg voor Nederlanders die in het buitenland
AWBZ-hulp krijgen, al valt deze onder de zorgverzekeringswetgeving, en het
tegengaan van de bureaucratie bij de gemeenten zijn voor de LPF-fractie twee
belangrijke criteria voor de beoordeling van de wet.De heer Mosterd (CDA) stelt dat de Kamer met
de motie-Vietsch c.s. heeft uitgesproken dat per 1 januari 2006 de enkelvoudige
huishoudelijke hulp zal overgaan naar de WMO. De VNG acht dat nauwelijks uitvoerbaar.
Een zorgvuldige uitvoering is van groot belang. Als iemand persoonlijke ondersteuning
krijgt via de AWBZ en enkele uren huishoudelijke hulp via de WMO, dan volgt
er een dubbele indicatie en loopt de eigen bijdrage over verschillende schijven.
Een zorgvuldige gang van zaken dient gewaarborgd te zijn. Pas na de experimenten
kan worden gesproken over de knip en het tijdstip van invoering. In de motie-Vietsch
c.s. staat dat de totale huishoudelijke hulp in deze kabinetsperiode wordt
geregeld. De VNG geeft aan dat een splitsing moeilijk gerealiseerd kan worden.
Als een knip nadeliger uitpakt voor de cliënten dan het in een keer overgaan
met garanties, moet voor de beste oplossing voor de cliënt worden gekozen.
Ook ZN (Zorgverzekeraars Nederland) vindt de knip onwenselijk. Als voorzieningen
uit de AWBZ worden gehaald, is er altijd sprake van een knip. Op de grensvlakken
moet het goed worden geregeld. Daarover dienen harde afspraken gemaakt te
worden.ZN maakt zich zorgen over de kosten die de gemeenten in rekening zullen
brengen en denkt dat het zorgkantoor veel goedkoper is. Kan de staatssecretaris
dit ontzenuwen? Er wordt gezegd dat de LVT (Landelijke vereniging voor thuiszorg)
overeenkomsten met gemeenten wil sluiten over de uitvoering. Dit moet toch
via aanbestedingen verlopen?Ook al wordt in deze kabinetsperiode alleen de huishoudelijke hulp onder
de WMO gebracht, daarmee is nog niet alle onrust weg. Welk verzekerd recht
blijft over in de AWBZ? Voor de functies verblijf, extramuraal of intramuraal,
en persoonlijke verzorging en verpleging, die niet worden overgeheveld, blijven
de AWBZ-aanspraken gelden. Ook mensen die langdurige complexe
zorg nodig hebben, blijven daaronder vallen. Het recht in verband met onverzekerbare
risico's moet overeind blijven, ongeacht of zorg in een instelling of thuis
wordt geleverd. Betrokkenen hebben vooral behoefte aan een integraal aanbod
van zorg en ondersteuning, het liefst vanuit gespecialiseerde instellingen.
Een dergelijk integraal aanbod kan alleen via de AWBZ zeker worden gesteld.
Wil de staatssecretaris apart aandacht besteden aan deze groep en met name
aan de ondersteunende en de activerende begeleiding? Moeten sommige doelgroepen
wellicht apart worden gehouden? Zwaardere, langdurige zorg dient onder de
AWBZ te blijven vallen.AWBZ- en WMO-zaken moeten in één loket samenkomen. Over
de indicering moeten heldere afspraken worden gemaakt. Het erkennen van indicaties
kan daar onderdeel van zijn. Dit is een punt van nadere uitwerking. Wellicht
kan er bij het loket een casemanager worden aangesteld voor de begeleiding.
De mantelzorg en het vrijwilligerswerk moeten ook een positie hebben. De in
de wet op te nemen kwaliteitsparagraaf moet duidelijk zijn. Dat geldt ook
voor de vormgeving van de zorgplicht. Als de kortdurende thuiszorg niet in
het tweede compartiment wordt gebracht, is de knip nog lastiger aan te brengen.
Waarom kan voor de preventieve jeugdzorg een uitzondering gelden op het punt
van de prestatievelden en de experimenten?In 2003 was 85% tevreden met de WVG (Wet voorzieningen gehandicapten),
met een gemiddeld cijfer van 7,5. Hoe ontwikkelt deze trend zich? Hoe beoordeelt
de staatssecretaris de uitkomsten van de CG-raad in dat kader? Experimenten
in Noord-Friesland hebben geleid tot meerkosten in de lichtste en tot minder
kosten in de zwaardere categorie.De heer Bakker (D66) heeft het gevoel dat
de WMO een doorrazende trein is, gevuld met ambtenaren, bestuurders en belangenorganisaties,
terwijl men onderweg de wagon met de medewetgever is kwijtgeraakt. De tien
punten van de CG-raad zijn voorwaarden voor D66 om mee te blijven rijden in
de trein. De uitvoering loopt te veel vooruit op een zorgvuldige parlementaire
behandeling. De wetgever heeft nog geen inzicht in de WMO, maar het conceptuitvoeringsakkoord
met de VNG ligt al op tafel. D66 laat zich niet voor die overvaltechniek gebruiken.
In de motie-Vietsch c.s. staat helder dat in eerste instantie de enkelvoudige
huishoudelijke hulp wordt overgeheveld en pas later de rest, als dit mogelijk
is gebleken. Het schrappen van de knip is dan ook niet aan de orde. De enkelvoudige
huishoudelijke hulp sluit goed aan bij overige taken van de gemeente. Die
overheveling kan goed worden geregeld, maar D66 voelt niets voor opheffing
van de knip zonder dat via pilots is aangetoond dat dit verantwoord is. Persoonlijke
verzorging is kwetsbaarder dan de enkelvoudige huishoudelijke zorg.De heer Bakker maakt zich grote zorgen over de uitvoeringskosten, die
ongeveer 15% van het macrobudget zullen omvatten. Alleen al bij de enkelvoudige
huishoudelijke hulp gaat het om 100 mln. ten behoeve van ambtenaren en dus
blijft er minder over voor zorg, als het uit dezelfde pot moet komen. Hoe
zit dit? Wat zijn de huidige uitvoeringskosten? Achter elk loket zit een paarse
krokodil. Als burgers de weg niet weten, wordt er als oplossing een loket
voorgezet, waardoor de afstand tussen de hulpvraag en de juiste zorgverlener
alleen maar groter wordt.Er is nog steeds geen duidelijkheid over het persoonsgebonden budget (PGB).
Gemeenten geven aan dat het geen doel op zich is, maar een vorm van vraagsturing.
De ervaring leert echter dat het een noodzakelijk instrument is. Misschien
kan de vraagsturing anders verlopen, maar niet als gemeenten al afspraken
maken met thuiszorgorganisaties. Het PGB moet ook beschikbaar zijn onder de
WMO. Hetzelfde geldt voor de zorgplicht. Bij verdergaande integratie van de
AWBZ met het gemeentelijk beleidsveld is onduidelijk welke verzekerdenaanspraken
van individuen worden ingeleverd. Dagelijks komen er klachten binnen over
de uitvoering van de WVG. Die hebben niet alleen te maken met
de verdeling van de middelen, maar ook met de wijze waarop zij worden ingezet.
De cliëntenparticipatie is niet goed geregeld, terwijl dat wel een kwaliteitskenmerk
is.De heer Bakker sluit zich aan bij de vragen over de doelgroepen en de
verdeling van middelen bij gemeenten. Het uitgangspunt van een verdeling op
historische grondslag kan problemen verminderen.De heer Rouvoet (ChristenUnie) sluit zich
grotendeels aan bij de opmerkingen van de heer Bakker. De staatssecretaris
wil op een aantal zaken niet ingaan, omdat zij de wetstekst raken. Aangezien
het gehele land zich bezighoudt met de invoering van de WMO doet de staatssecretaris
er verstandig aan om toch iets daarover te zeggen, al ligt de wet zelf bij
de Raad van State. Inmiddels worden er pogingen gedaan om een deal te sluiten
over de inhoud. Het is dan merkwaardig dat de Kamer zo langzamerhand de enige
is die er niet over mag praten.Voordat de implementatie aan de orde is, dient eerst de vraag beantwoord
te worden of de wet kan worden ingevoerd. Niet voor niets worden er pilots
gehouden. De staatssecretaris stelt dat de WMO zeker op termijn voor burgers
veel zal betekenen. Wat bedoelt zij daarmee? In essentie mag er geen verschil
zijn tussen AWBZ-zorg verstrekt door het Rijk of WMO-zorg verstrekt via de
gemeente.Veel nadruk wordt gelegd op de ondersteuning en activerende begeleiding.
Het is logischer om eerst de pilots voor complete huishoudelijke verzorging
te houden. De staatssecretaris vraagt de Kamer om een oordeel over een deal
die wordt voorgesteld door de VNG. De motie-Vietsch c.s. verwoordt het oordeel
van de Kamer: alleen de enkelvoudige hulp gaat over naar de WMO en uitbreiding
vindt plaats onder de voorwaarde dat de pilots dat ondersteunen. De VNG wil
daar onderuit, maar een nieuwe interpretatie van de motie is niet aan de orde.De fractie van de ChristenUnie is niet enthousiast over de knip. Zij houdt
het liefst alles in de AWBZ. Als er al iets moet gebeuren, moeten in ieder
geval de mogelijkheden zorgvuldig worden bekeken. Deze zorgvuldigheid is gedefinieerd
met behulp van de knip. Een herhaling van de gang van zaken bij de WVG is
ongewenst. Een super-WMO vindt de heer Rouvoet ongewenst, maar wat vindt de
staatssecretaris van die gedachte? Van gemeenten en zorginstanties wordt iets
extra's gevraagd, maar dat kan niet zonder voorrang te geven aan zorgvuldigheid
voor alles ten opzichte van degenen die op ondersteuning en zorg zijn aangewezen.De heer Rouvoet sluit zich aan bij de kanttekeningen van de heer Bakker
bij het ene loket, dat vragen oproept over onder andere indicatiestelling
en betrokkenheid van gemeenten bij aanpalende terreinen die van invloed zijn
op WMO-voorzieningen. Hoe ziet de staatssecretaris die betrokkenheid van gemeenten,
bijvoorbeeld bij de indicatie AWBZ, investeringsbeslissingen in de zorgsector
en de bouw van ouderenhuisvesting door corporaties?De heer Rouvoet sluit zich aan bij de vragen over de uitvoeringskosten
en keuzevrijheid van de zorgvrager, het PGB en de keuze van de zorgaanbieders.
De handreiking voor de algemene implementatie lijkt vooral uit te gaan van
zorginkoop via aanbesteding. Hoe verhoudt zich dat tot echte keuzevrijheid
van de zorgvragers? De staatssecretaris heeft eerder toegezegd dat zij zal
bezien in hoeverre de zorgplicht kan worden opgenomen in de wet.Het inzetten op mantelzorg is belangrijk, maar dan wel breder en substantiëler
dan het kabinet nu doet. Wat is de reactie van de staatssecretaris op het
advies van de RVZ dat zonder nieuw overheidsbeleid de omvang van de mantelzorg
door demografische en sociaal-economische factoren zal afnemen? Met welk beleid
wil de overheid dat voorkomen?Ook de heer Van der Staaij (SGP) vindt het
debat wat merkwaardig, omdat wel over de implementatie, de invoering en de
uitvoering, maar niet over de wet zelf kan worden gesproken. Het
is onduidelijk op welke wijze het advies van de RVZ is verwerkt. De heer Van
der Staaij gaat ervan uit dat bij het wetsvoorstel een gedetailleerde reactie
op het advies zal worden gegeven. Belangrijk onderdeel ervan betreft de zorgplicht,
door de RVZ compensatieplicht genoemd. In het advies wordt deze plicht gekoppeld
aan een wettelijke garantie voor een gelijkwaardige uitgangspositie voor mensen
met en zonder beperkingen. Het is een sympathiek voorstel, maar vooralsnog
is onduidelijk of de staatssecretaris tot een dergelijke plicht wil overgaan.
Er moet wel de garantie zijn dat mensen die ondersteuning nodig hebben, die
ook kunnen krijgen.Randvoorwaarde is een goede inbedding van mantelzorg en vrijwilligerswerk
in de WMO. Zonder een heldere visie van de regering op dit thema is een goede
behandeling van de wet niet mogelijk. Kan deze visie, die is toegezegd, ook
daadwerkelijk samen met het wetsvoorstel worden behandeld? Is er al meer duidelijkheid
over de voorwaarden waaraan het gemeentelijk mantelzorgersbeleid moet voldoen?
Krijgen betrokkenen gelijke toegang tot de informatievoorziening als zorgbehoevenden?Is er al zicht op de wijze van uitvoering van de bij de algemene en financiële
beschouwingen aangenomen motie-Van der Vlies over fiscale ondersteuning van
mantelzorgers? Vindt er overleg plaats tussen VWS en Financiën zodat
dit in het Belastingplan goed geregeld wordt, afgestemd op de WMO?De staatssecretaris vindt het belangrijk dat in het voorlichtingstraject
de mogelijkheden van het PGB in de WMO worden meegenomen. De Kamer heeft echter
niet voor niets aangedrongen op opname van het PGB in de wet. Wat is de precieze
plaats van het PGB? Een werkelijke keuzevrijheid gaat verder dan het PGB.
Zijn er concrete plannen om ervoor te zorgen dat cliënten kunnen kiezen
uit zorgaanbieders? Hoe wordt omgegaan met het risico dat een lokale aanbieder
een monopoliepositie inneemt, waardoor de keuzevrijheid niet uit de verf komt?Dat een knip moet worden aangebracht tussen WMO en AWBZ is duidelijk,
maar onduidelijk is waar deze moet worden aangebracht. De staatssecretaris
lijkt ontvankelijk voor het idee van de VNG om niet alleen de enkelvoudige
huishoudelijke zorg over te hevelen, maar de complete thuiszorg. Een herinterpretatie
van de motie is vanwege het zorgvuldigheidsprincipe echter niet aan de orde.
De afweging van de belangen levert geen argumenten op om de route zoals aangegeven
in de motie-Vietsch c.s. te verlaten. De SGP-fractie maakt zich zorgen dat
het probleem van de twee loketten zich kan voordoen bij een veel grotere groep.
Gemeenten en de RIO's moeten hun werkzaamheden goed afstemmen, zo mogelijk
met een gezamenlijk loket voor beide soorten zorgvragen. De wettelijke schotten
mogen niet in de weg staan aan goede zorg.De vorm van financiering en de wijze van verdeling van de middelen zijn
onduidelijk. Wat is de huidige stand van zaken? Zorgzwaarte en dergelijke
mogen beslist niet worden genegeerd, evenals een goede methode om toekomstige
groei van de zorgvraag bij gemeenten op te vangen. Voorwaarde voor invoering
is een toereikend invoeringsbudget. Wordt dit voor alle betrokkenen overtuigend
geregeld?De pilotgemeenten zijn goed gespreid over het land, maar op welke wijze
wordt getoetst dat de pilots geslaagd zijn? Over de criteria dient vooraf
helderheid te worden geboden.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) vindt het vreemd
dat heel Nederland over een wetstekst en een memorie van toelichting spreekt
behalve de Kamer. Het argument van de staatssecretaris is dat de conceptwet
bij de Raad van State ligt en nog niet openbaar is, maar zij heeft het zelf
verspreid. De staatssecretaris dient het commentaar van de Kamer dan ook te
betrekken bij haar reactie op het advies van de Raad van State.De staatssecretaris doet voorstellen voor de invoering, maar het besluit
daartoe is nog niet genomen. Eenzelfde gang van zaken als bij de Wet op de jeugdzorg moet worden voorkomen. Door de lange voorbereiding is
er bij de uiteindelijke behandeling van de wet al een gegroeide praktijk.
Het is moeilijk om daaraan het wettelijk kader te ontnemen, waardoor de Kamer
bijna gedwongen wordt om «ja» te zeggen tegen de wet. Als er vervolgens
problemen zijn, zal worden verwezen naar de korte tijd van invoering. Hoe
ziet de staatssecretaris dit? De staatssecretaris interpreteert de motie-Vietsch
c.s. veel te ruim. Invoering is pas mogelijk als de pilots daartoe aanleiding
geven.De wet behelst een grote uitverkoop van zorg en welzijn. De zeven prestatievelden
kunnen goed werken als gemeenten ook moeten presteren, maar gemeenten «kunnen»
op deze terreinen iets doen. Waar mevrouw Tonkens eerst de wet het voordeel
van de twijfel wilde geven, blijkt het nu een ordinaire bezuinigingswet. De
problemen worden over de schutting van de gemeenten gegooid. Een overgang
is mogelijk, maar dan moet er in eerste instantie geld bij. Als dat niet gebeurt,
is er al sprake van een bezuiniging. De prestatievelden moeten op onderdelen
preciezer worden ingevuld, zoals de normen voor het aantal jongerenwerkers,
opbouwwerkers, maatschappelijk werkers en voor opvoedingsondersteuning in
een gemeente. Vooral welzijn en maatschappelijke dienstverlening verliezen
het altijd in de concurrentie met individuele zorgvoorzieningen.Het is onjuist dat een gemeente tot een PGB «kan» besluiten.
Ook voor de keuzevrijheid geldt dat zij er «kan» zijn. De overheid
zelf eist van gemeenten op allerlei punten verantwoording en het kosteloos
meten van prestaties. De staatssecretaris stelt, het RMO-advies te gebruiken
inzake kaderstelling en horizontalisering, maar eerder is sprake van misbruik
ervan. In het advies staat dat er kaders gesteld moeten worden. Als rechten
en voorzieningen niet duidelijk zijn vastgelegd, kan hetgeen een gemeente
aan moet leveren onbegrensd zijn. Als er geen financiën beschikbaar worden
gesteld, is het een bezuiniging. Het is bestuurlijk rommelig.Een compensatieplicht kan interessant zijn, maar dan moeten er wettelijke
kaders zijn. Deze plicht moet niet alleen gelden voor individuele zorgvoorzieningen,
maar ook voor welzijn en maatschappelijke dienstverlening.De zeggenschap van cliënten is slecht geregeld. Er zou een WMO-raad
per gemeente ingesteld moeten worden waarin niet alleen cliënten, maar
ook vrijwilligers, mantelzorgers en professionals zitting hebben. Belanghebbende
stakeholders dienen in een gemeente zeggenschap te hebben over de vormgeving
van de WMO.Het is voor mevrouw Kant (SP) onduidelijk
waarom het kabinet overhaast de WMO wil invoeren. De bezwaren van de SP-fractie
tegen de wet zijn niet weggenomen. Zij ziet dan ook niets in de wet, met of
zonder knip. Het recht op zorg vervalt. De staatssecretaris heeft toegezegd,
na te gaan of een zorgplicht in de wet kan worden opgenomen, maar recht op
zorg is afhankelijk van de wijze waarop de plicht tot en de omschrijving van
de zorg in de wet worden vastgelegd. Gemeenten moeten zorgen voor maatschappelijke
opvang voor daklozen, maar daar komt niet altijd wat van terecht. Mevrouw
Kant vermoedt dat het kabinet op een slinkse wijze de rechten uit de AWBZ
af wil schaffen, want anders zou het recht op zorg in de wet gehandhaafd worden.
In de wet zal een beperkte zorgplicht worden opgenomen, die voor een aantal
voorzieningen zal gelden. Wat houdt dat in? Eén van de criteria is
dat er geen substituut voorhanden is. Dit zal effect hebben op de keuzevrijheid,
want gemeenten zullen bepalen wat in welk geval een goed substituut is. Men
kan bijvoorbeeld gedwongen worden om te verhuizen in reactie op een verzoek
om aanpassing van een woning. Op een verzoek om aanpassing van een keuken
kan een gemeente reageren door te verwijzen naar een maaltijdvoorziening.
Het wegvallen van het recht op zorg kan leiden tot willekeur van gemeenten.Op welke wijze kunnen gemeenten de eigen bijdragen zelf bepalen? Wordt
het een nieuwe melkkoe voor gemeenten? Als gemeenten zelf eigen bijdragen
innen, mogen zij met dat geld ook het gemeentehuis verbouwen? Gemeenten «kunnen»
besluiten tot een PGB, maar hoeven dat niet te doen.De WMO-exercitie is een verkapte bezuiniging. Dat valt ook af te leiden
uit de argumenten dat de kosten van de AWBZ stijgen en dat de vergrijzing
eraan komt. De problemen worden vooral over de schutting gegooid. De middelen
voor alles wat overgaat naar de WMO gaan «schoon aan de haak»
naar de gemeenten. Wat gebeurt er als er in de toekomst meer mensen voorzieningen
nodig hebben of een beroep doen op voorzieningen? Op welke wijze wordt een
en ander bepaald?Invoering van de WMO per 1 januari 2006 is onmogelijk. De SP-fractie
is tegen de invoering ervan, dus ook tegen meer dan alleen invoering van de
enkelvoudige huishoudelijke zorg. Zij maakt zich ook zorgen over de haalbaarheid
van invoering per 1 juli 2006, maar elk uitstel is winst.Kan de staatssecretaris ingaan op de mogelijke gevolgen voor de thuiszorg?
Wanneer ontvangt de Kamer de door haar toegezegde inventarisatie over de ontslagen
bij de thuiszorg?Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris memoreert dat in december
2004 aan de hand van de Contourenbrief van 23 april 2004 alle aspecten
van de (implementatie van) de wet aan de orde zijn geweest. De Kamer heeft
om een brief gevraagd over de implementatie en om pilots. Op basis van de
aanwijzing van regelgeving is het dringend gewenst om maatschappelijk betrokkenen
en belanghebbenden om advies te vragen. De consultatieronde is gehouden op
basis van een conceptwetsvoorstel. De reacties zijn betrokken bij het conceptwetsvoorstel
dat aan de Raad van State is voorgelegd. Dat concept is niet in circulatie
gebracht.De WMO is een brede participatiewet waarin handen en voeten wordt gegeven
aan inclusief beleid op lokaal niveau uitgaande van de gedachte dat iedereen
in de samenleving moet kunnen meedoen en meetelt, zeker mensen met een beperking.
In het veld en ook bij lokale bestuurders is veel enthousiasme voor die insteek.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de maatschappelijke behoefte. De juiste procedures
worden gevolgd. Niemand spreekt voor zijn beurt.De Kamer heeft de zorgvuldigheid benadrukt waarmee de WMO gestalte moet
krijgen, ook met betrekking tot de overgang van de huishoudelijke verzorging
uit de AWBZ. Verder wordt in deze kabinetsperiode niet gegaan. Het perspectief
reikt wel verder. Zorgvuldigheid is ook geboden bij de samenhang met AWBZ-aanspraken
en de knippen waarvan sprake zal zijn. Belangrijke onderdelen zoals zorgplicht,
geoormerkte financiering en cliëntenparticipatie worden zo goed mogelijk
betrokken bij het wetsvoorstel. De notities over de mantelzorg en over het
vrijwilligerswerk verschijnen voor de zomer. Zij kunnen integraal worden betrokken
bij de behandeling van de wet.In de breed ondersteunde motie Vietsch c.s. wordt gevraagd om een zorgvuldige
en geleidelijke invoering. Over de noodzaak van zorgvuldigheid bij het gehele
proces van herordening van verantwoordelijkheden is geen verschil van mening.
De motie en het debat zijn het kader voor het voorstel van wet. Er is fors
tempo gemaakt omdat per 1 januari 2006 de enkelvoudige huishoudelijke
hulp moet worden overgeheveld naar de gemeenten. Als het wetsvoorstel wordt
aangenomen, moet implementatie daarvan kunnen plaatsvinden. Er zit dan ook
enige spanning tussen de voorbereiding en de behandeling van het wetsvoorstel.
Het kabinet heeft niet stilgezeten, ook niet toen er voor de VNG nog onoverkomelijke
obstakels waren voor het maken van bestuurlijke afspraken in
brede zin. Het overleg is constructief geweest. De debatten hebben daaraan
een bijdrage geleverd, omdat daardoor meer zicht kwam op wat er van de gemeenten
wordt verwacht. Er is nu sprake van een zeer constructieve samenwerking. De
staatssecretaris gaat ervan uit dat de invoering van de wet op 1 januari
2006 kan plaatsvinden. Daarbij tekent zij aan dat er geen overspannen verwachtingen
mogen zijn over wat er op die datum gerealiseerd kan worden. De daadwerkelijke
realisering van alle doelstellingen van de WMO is een zeer dynamisch, tijdrovend
proces. Bijstelling op basis van de praktijk moet mogelijk zijn.De WMO betreft meer dan de overheveling van verantwoordelijkheden en middelen
vanuit de AWBZ naar gemeenten en dus meer dan alleen de overheveling van huishoudelijke
hulp. Zij betreft de essentie van het regeerakkoord inzake participatie in
brede zin, over maatschappelijke participatie van jong en oud, van sterk en
zwak, met en zonder beperkingen, maar vooral van degenen die het zwakst staan
in de samenleving, over welzijn met een grote W, leefbaarheid in buurten en
wijken, maatschappelijke binding van verschillende culturen en het sturen
op processen van betrokkenheid. Het is vanuit de sturingsparadigma's niet
altijd vanzelfsprekend om uit te gaan van de vraag wat de wet bewerkstelligt
opdat zij daadwerkelijk tot inclusief beleid voert, leidend tot participatie.
Het sturen op processen van betrokkenheid is iets anders dan de vraag om een
kwantitatieve output.De staatssecretaris bestrijdt de suggestie dat het alleen over geld gaat
en dat het bij voldoende middelen wel in orde zal komen. In de uitwerking
van de pilots gaat het om inhoud en betrokkenheid. In de gesprekken met de
VNG worden juist de inhoudelijke doelstellingen, waaronder ontbureaucratisering,
tot vertrekpunt gemaakt in de onderhandelingen. Een andere wijze van besturen
moet worden geïmplementeerd. Het is zeker niet de bedoeling dat ambtenaren
worden ingezet voor taken die veel beter door private partijen uitgevoerd
kunnen worden.Na de overheveling van de enkelvoudige huishoudelijke verzorging uit de
AWBZ naar de gemeenten wordt via pilots nagegaan of er nog meer volgt. Die
beoordeling is gekoppeld aan het bereiken van de doelstellingen. Als zij daarmee
niet worden bereikt, moet er niet aan begonnen worden. Ongeacht een verdere
uitbreiding, zijn de zaken die nu in gang worden gezet nodig. De staatssecretaris
maakt onderscheid tussen implementatie van de wet en ontwikkelpilots. Er wordt
een zorgvuldige basis gelegd voor invoering van de wet en de overgang van
enkelvoudige huishoudelijke hulp per 1 januari 2006, met inachtneming
van de uitkomst van de behandeling van de wet.De functies waarover steeds is gesproken, zijn huishoudelijke zorg en
mogelijkerwijs activerende en ondersteunende begeleiding. Uitgaande van de
motie-Vietsch c.s. is voor dit kabinet alleen de huishoudelijke zorg aan de
orde. Volgende stappen vragen om een nieuwe politieke afweging.Geen enkele functie verdwijnt geheel als aanspraak uit de AWBZ. Voor cliënten
met een verblijfsindicatie blijft het volledige AWBZ-pakket beschikbaar, inclusief
de huishoudelijke verzorging, ook als zij ervan afzien om daadwerkelijk in
een instelling te verblijven. Het begrip «verblijf» staat enerzijds
voor de aanspraak op vier muren, een dak en bijbehorende diensten, maar anderzijds
voor de voorwaarden waaronder geïndiceerde zorg goed geleverd wordt;
een beschermende setting waarin 24-uurszorg en -toezicht mogelijk is. Daaraan
kan op verschillende wijze invulling worden gegeven, bijvoorbeeld vormen die
onder zelfstandig wonen vallen, zoals in de gehandicaptenzorg en in de ouderenzorg,
gezinsvervangende tehuizen, kleinschalig zelfstandig wonende dementerenden
en bij de ouders wonende gehandicapte kinderen. De staatssecretaris is voornemens
om het Besluit zorgaanspraken aan te passen. Het begrip «verblijf»
zal op een zodanige wijze wordt ingevuld dat volledig recht kan worden gedaan
aan het hiervoor gestelde. Mensen met een langdurige en complexe
zorgvraag, ongeacht of die zorg binnen of buiten instellingen geleverd moet
worden, zijn AWBZ-zorgverzekerd. Zij moeten die zorg krijgen.Het is bij wet verboden om de eenheid van de Kroon, zoals opgenomen in
de Wet openbaarheid bestuur, in gevaar te brengen. Om die reden doet de staatssecretaris
geen uitspraken die de wet zelf betreffen. Het advies van de Raad van State
wordt over ongeveer een maand verwacht, zodat het wetsvoorstel medio/eind
mei aan de Kamer kan worden voorgelegd. De staatssecretaris zal er alles aan
doen om de behandeling ervan zo spoedig mogelijk te doen plaatsvinden, maar
uiteindelijk beslist de Kamer daarover. Voor de behandeling zal de Kamer op
de hoogte worden gesteld van de uitvoering van de pilots. De Kamer heeft een
controlerende taak. De daarvoor geldende procedures worden gevolgd.De opvattingen van de VNG over de knip in de huishoudelijke zorg zijn
aan de Kamer gezonden. Wijzigingen in de AWBZ-aanspraken worden in het Besluit
zorgaanspraken geregeld en niet in de WMO. Het gaat nu om het uit de AWBZ-aanspraken
halen van de huishoudelijke verzorging. De VNG ziet bij een knip in de overgang
van de verantwoordelijkheid en de middelen voor huishoudelijke verzorging
van de AWBZ naar de gemeenten onoverkomelijke knelpunten voor de burgers.
Het is voor cliënten overzichtelijker als zij voor huishoudelijke zorg
altijd bij de gemeente moeten zijn en wellicht pakt dit in de uitvoering minder
bureaucratisch uit. Er is dan een directe lijn met de verstrekker van huishoudelijke
hulp. Naast de VNG zijn ook de mensen op de werkvloer dit van mening. De staatssecretaris
heeft daar oog voor. In de onderhandelingen is leidend wat het beste is voor
de burgers. Het basisprincipe van zorgvuldigheid blijft overeind. In dit proces
passen geen dogma's. De staatssecretaris is gevoelig voor de suggestie van
de VNG om vanwege de zorgvuldigheid de wet iets later in te voeren en dan
zonder knip.Het is gebleken dat er geen experimenten gehouden kunnen worden met verzekerde
rechten, waardoor pilots met AWBZ-verzekerden juridisch niet mogelijk zijn.
Wel kan de situatie worden nagebootst en op basis daarvan worden nagegaan
of er voldoende vertrouwen is om de uitvoering op een ander niveau ter hand
te nemen. In eerste instantie gaat het onder andere om indicatiestelling,
de benadering van de cliënt, voldoende zorgaanbod en de wijze waarop
met PGB's wordt omgegaan. Uitgaande van de motie-Vietsch c.s. zijn er voor
de enkelvoudige huishoudelijke hulp vooraf geen pilots nodig. Voor de behandeling
van de wet moet er zicht zijn op de uitkomst van de pilots. Er wordt een compleet
beeld gegeven van wat er is getoetst, op basis van welke criteria en de beoordeling
ervan.De toegang tot ondersteuning en zorg dient laagdrempelig en dicht in de
buurt te zijn. Iemand moet er verantwoordelijk voor worden gesteld dat de
cliënt tot zijn recht komt. De uitwerking hiervan vindt plaats in het
implementatietraject. De VNG dient daarover een normatieve uitspraak te doen.
De staatssecretaris is bereid om met de zorgkantoren en het CIZ (Centrum indicatiestelling
zorg) tot afspraken te komen over een facilitaire inzet al bij het inkoop-
en indicatieproces.Over de financiële randvoorwaarden voor de implementatie van de wet
wordt overlegd met de VNG. Dit heeft nog niet tot overeenstemming geleid.
De VNG stelt een aantal belangrijke voorwaarden aan de overeenkomst, bezien
vanuit het perspectief van zorgvuldigheid en de burger. Het afzien van de
knip in de huishoudelijke zorg en het verleggen van de verantwoordelijkheid
voor de huishoudelijke zorg per 1 juli in plaats van 1 januari zijn
twee voorwaarden waarbij een patstelling dreigt, omdat de motie-Vietsch c.s.
die ruimte niet biedt.Over een aantal financiële uitgangspunten is er al in hoge mate overeenstemming,
zoals het macrobedrag dat overgaat, geraamd op bruto 600 mln. voor de enkelvoudige
huishoudelijke zorg. Als de middelen voor de volledige huishoudelijke zorg
overgaan, wordt het bruto 1 mld. De omvang zal aan de hand van de daadwerkelijke
realisatie in 2005 in het voorjaar van 2006 nagecalculeerd worden.
De bedragen gaan na aftrek van de geraamde eigen bijdrage zonder korting over
naar de gemeenten. Daarnaast is er overeenstemming over de overgang van circa
115 mln. aan subsidiemiddelen. Dit bedrag zal in eerste instantie op basis
van historische grondslag worden verdeeld, waarmee wordt aangesloten op de
nu geldende praktijk in elke gemeente. Ook is overeenstemming over de wijze
waarop het macrobedrag van jaar tot jaar wordt aangepast, namelijk niet via
de normale accressystematiek van het Gemeentefonds, maar via een speciale
index waarbij ook rekening wordt gehouden met de demografische ontwikkelingen
en de mate van extramuralisering. Ook is er overeenstemming over dat een onafhankelijke
derde de macro-ontwikkeling van de uitgave van gemeenten voor huishoudelijke
zorg monitort. Als daaruit blijkt dat meer wordt uitgegeven, wordt het macrobedrag
verhoogd. Het omgekeerde geldt overigens ook.Belangrijk punt van overleg zijn de in- en uitvoeringskosten. Men is elkaar
dicht genaderd. Weliswaar liggen de schattingen van het invoeringsbedrag voor
2005 nog uiteen, 60 mln. voor de VNG respectievelijk 30 mln. voor het Rijk,
maar beide partijen hebben de bereidheid uitgesproken om elkaar op dat punt
te naderen. Dat geldt ook voor de uitvoeringskosten. Partijen zijn het erover
eens dat een onafhankelijk onderzoek noodzakelijk is om die vast te stellen,
rekening houdend met de verschillende wijzen waarop de wet kan worden uitgevoerd.
Een en ander dient wel gericht te zijn op de meest gewenste vorm met het oog
op het bereiken van de doelstellingen onbureaucratisch, klantgericht en dichtbij.
De oormerking is zichtbaar en gemarkeerd onderdeel van het wetsvoorstel.Er wordt onderscheid gemaakt tussen de praktisch gerichte implementatie
van de invoering per 1 januari 2006 en de zogenaamde ontwikkelpilots
gericht op de verdere uitbreiding en verder te ontwikkelen thema's. Het invoeren
van een wet die dicht bij de burger staat en die de basis moet leggen voor
participatie vraagt om een zorgvuldige invoering. Er moet oog zijn voor detail
en voor zeer praktische, concrete zaken. Niet alles is nieuw, want de WVG
en de Welzijnswet worden al uitgevoerd. De implementatie van de WMO is een
majeure operatie waarbij burgers betrokken zijn. Voor incidentele problemen
zal een speciale taskforce de helpende hand bieden.In de brief van 15 februari zijn de hoofdlijnen opgenomen van het
implementatietraject. De invoeringspilots voor lokaal loket, participatie,
cliëntondersteuning, PGB, mantelzorg en vrijwilligerswerk hebben bijna
alle van doen met de burgers en cliënten. Cliëntorganisaties doen
dan ook volop mee in de klankbordgroepen. Daaraan zal zo stevig mogelijk vorm
worden gegeven. Ook de veldpartijen en de brancheorganisaties worden, als
daartoe aanleiding is, bij de implementatie betrokken. Er zal intensief worden
samengewerkt met de LVT voor de overheveling van huishoudelijke verzorging.
De MO-groep (maatschappelijk ondernemers) is bijzonder relevant, omdat met
de WMO welzijn stevig op de kaart gezet moet worden. In de klankbordgroepen
is ruimte voor partijen om aan te geven waar hun betrokkenheid gewenst is.
Dat geldt ook voor de vakbonden FNV en CNV, die graag betrokken willen zijn
bij de implementatie, niet alleen vanwege hun leden bij gemeenten en zorg-
en welzijnsinstellingen, maar ook omdat zij samenhang zien met bijvoorbeeld
de Wet werk en bijstand en omdat zij het belang inzien van lokale netwerken.
Het steunpunt implementatie WMO kan binnen een maand operationeel zijn. Daaraan
is een helpdeskfunctie verbonden, waar alle betrokkenen bij terecht kunnen.
Het gaat om eerste producten – de gereedschapskist voor gemeenten –
die de basis leggen voor een mogelijke invoering per 1 januari. De handreikingen
beleidsnotitie WMO en het stappenplan invoering WMO zijn op 16 maart
op een landelijke bijeenkomst met gemeenten gepresenteerd. Om de handreikingen
praktisch te houden, is voor deze gang van zaken gekozen. De concepten van
handreikingen worden door een aantal gemeenten en andere partijen getoetst. Thuiszorg-cliëntenorganisaties krijgen subsidie om een bijdrage
te leveren aan de handreikingen. Tussen nu en 1 juni komt bijna wekelijks
een handreiking ter beschikking. De gereedschapskist kan betrokken worden
bij de behandeling van de wet.Aan de handreiking lokale loketten wordt op dit moment de laatste hand
gelegd. Het casemanagement krijgt extra aandacht. De handreiking PGB komt
conform de planning eind mei gereed. Onderdeel daarvan is een voorlichtingstraject
voor gemeenten waarin wordt toegelicht op welke wijze met een PGB de vraagsturing
in de WMO gestimuleerd kan worden. Het belang van het instrument wordt daarbij
aangegeven.De invoeringstrajecten cliënt- en burgerparticipatie en cliëntondersteuning
zijn conform de planning van start gegaan. Voor de cliëntondersteuning
wordt samengewerkt met de ouderenadviseurs, de MO-groep en de MEE-organisaties.
Bestaande afspraken met de MEE-organisaties worden als vanzelfsprekend gerespecteerd.
Het invoeringstraject voor mantelzorgondersteuning en voor vrijwilligerswerk
gaat in mei van start.Op 13 april zijn er met 24 pilotgemeenten goede afspraken gemaakt
over de proeftuinen. Met een tweetal gemeenten vindt deze maand nog nader
overleg plaats over nadere invulling van de pilot.Ook provincies spelen een rol in het implementatietraject. Op basis van
hun reeds bestaande wettelijke steunfunctie bieden zij, als gemeenten daarom
vragen, ondersteuning bij implementatie. Het gaat daarbij vaak over regionale
zaken. De bijdrage die de provincies willen leveren bij de cliëntparticipatie
is relevant. Er vindt overleg plaats over de vraag op welke wijze de RPCP's
een ondersteunende en faciliterende rol kunnen spelen bij de lokale belangenbehartiging.
De nadruk wordt gelegd op praktische en concrete zaken, hetgeen vraagt om
tips en voorbeelden uit de praktijk. Er moeten goede communicatiemogelijkheden
zijn, zodat de WMO goed, burgervriendelijk geformuleerd kan worden en doelen
worden bereikt. Burgers kunnen daarover de beste informatie geven. Cliëntenorganisaties,
belangbehartigers en burgers vormen geen countervailing power ten opzichte
van bestuurders. Het gaat om partnerschap, met respect voor verantwoordelijkheden.Er is een nieuwsbrief, een gemeenschappelijke website en een helpdesk.
In de loop van het jaar wordt de voorlichting in de regio ook tot andere veldpartijen
uitgebreid. In overleg daarmee wordt nagegaan op welke wijze gemeenschappelijke
communicatie kan worden vormgegeven.Het commentaar op het RVZ-advies zal met het wetsvoorstel aan de Kamer
worden toegezonden.De overheveling van de OGGZ-middelen (openbare geestelijke gezondheidszorg)
is onderdeel van het plan van aanpak verloedering en overlast. Voor cliënten
in de maatschappelijke opvang zullen arrangementen gemaakt moeten worden.
Als AWBZ-middelen dienstiger ingezet kunnen worden onder gemeentelijke regie,
zal daarnaar gekeken worden. De staatssecretaris zal de Kamer daarover informeren
voor de bespreking van het wetsvoorstel.Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Miltenburg (VVD) stelt dat de
staatssecretaris nog niet is ingegaan op haar vragen over sturingsinstrumenten
voor de gemeenten in de WTZI of de AWBZ, over MEE, over communicatie met de
gemeenteraad, over pilots huishoudelijke zorg, over compensatieplicht en de
ICF-kwalificatie en over het afrekenen op resultaten.Mevrouw Verbeet (PvdA) verwijst naar haar
vragen over de middelen voor welzijn en de nulmeting, waarop zij graag een
schriftelijke reactie krijgt. Zij krijgt graag een reactie op het advies van
Stoter en Vermaat. Waarom heft de staatssecretaris de subsidieregeling Coördinatie
vrijwillige thuiszorg en mantelzorg per 1 januari 2006 op
terwijl er nog geen visie is op de toekomst van de informele zorg?Niet alleen de haalbaarheid van overheveling van de huishoudelijke hulp
en de effecten van de pilots zijn belangrijk, maar ook de gevolgen voor cliënten
als zij met meer dan één loket te maken hebben. Op welke wijze
gaat de staatssecretaris om met de indicaties en de casemanager? Uiteindelijk
betreft het een samenhangend pakket.De heer Bakker (D66) vraagt door hoeveel handen
een dossier nu gaat en door hoeveel handen het in de toekomst zal gaan. De
motie-Vietsch c.s. vraagt om aanvullende bewijsvoering voor de volgende stap
in de huishoudelijke hulp.De heer Rouvoet (ChristenUnie) sluit zich
aan bij de vraag over de pilots huishoudelijke verzorging. Na deugdelijke
pilots is er naar zijn mening ruimte binnen de motie-Vietsch c.s. om per 1 juli
2006 of op een ander moment de huishoudelijke verzorging in haar geheel over
te hevelen. De essentie is de voorwaardelijkheid van goede pilots.Wil de staatssecretaris nog ingaan op de keuzevrijheid? Een alternatief
voor aanbesteding is dat gemeenten via prijsopvraag zelf hun tarief vaststellen.Wil de staatssecretaris, misschien in het kader van het RVZ-advies, nog
ingaan op nader beleid voor de mantelzorgers?De heer Van der Staaij (SGP) vraagt de staatssecretaris
nog in te gaan op de keuzevrijheid, de compensatieplicht en criteria voor
pilots. Het is de vraag of er een absolute blokkade is of dat aan verder gaan
minimumrandvoorwaarden gesteld moeten worden.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) vraagt waarom
de staatssecretaris wel ingaat op onderdelen van de wet zoals de index en
oormerking en niet op de vraag waarom een PGB niet meer moet, maar mag. De
staatssecretaris misbruikt in haar betoog het RMO-advies. De keuzevrijheid
is niet gegarandeerd en de prestatievelden dienen verplicht in plaats van
mogelijk te zijn.Mevrouw Kant (SP) constateert dat de staatssecretaris
alle vragen die haar niet uitkomen niet heeft beantwoord, zoals die over de
zorgplicht, de eigenbijdrage en het risico van een melkkoe als de gemeente
het geld mag houden.Wanneer kan de Kamer de toegezegde inventarisatie over ontslagen in de
thuiszorg verwachten?De staatssecretaris wijst op haar toezegging
dat de zorgplicht een plek in de wet zal krijgen. Over de eigen bijdrage is
een brief gestuurd. De Kamer zal over de compensatieplicht binnen de reikwijdte
van de sturingsfilosofie worden geïnformeerd. De staatssecretaris is
er op basis van de motie-Vietsch c.s. van uitgegaan dat de enkelvoudige huishoudelijke
verzorging zonder pilots over kan gaan. Voor de meervoudige huishoudelijke
verzorging kan er, evenals bij de ondersteunende en activerende begeleiding,
alleen droog worden geoefend. De staatssecretaris constateert dat de Kamer
daar de voorwaarde bij stelt dat hier zorgvuldig gestalte aan wordt gegeven.
Zij zal proberen, daaraan uitwerking te geven, passend binnen de strekking
van de motie-Vietsch c.s. Zij moet dan wel de ruimte krijgen om op de voorgestelde
manier proef te draaien. De inbreng van de Kamer beschouwt zij als een voorwaarde
voor pilots voor de resterende huishoudelijke verzorging. In mei zal de Kamer
worden geïnformeerd over de verdere gang van zaken. De overige vragen
zullen schriftelijk worden beantwoorden.De voorzitter constateert dat dit overleg
half mei zal worden vervolgd en dat aanvullende vragen naar aanleiding van
de eerste termijn schriftelijk doorgegeven kunnen worden aan de staatssecretaris. De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,BlokDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,TeunissenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Koser-Kaya
(D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP),
Blok (VVD), voorzitter, Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA),
Van Oerle-van der Horst (CDA), ondervoorzitter, Vergeer (SP), Vietsch (CDA),
Tonkens, (GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA),
Nawijn (LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans
(LPF), Schippers (VVD), Omtzigt (CDA).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Bakker
(D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Gerkens (SP), Veenendaal (VVD), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van Gent (GroenLinks), Koomen
(CDA), Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF), Bussemaker (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Oplaat (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali (VVD), Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29538-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl