Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 837

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22112 nr. 837

30-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 837VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 30 maart 2009De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Economische Zaken naar
aanleiding van de brief van 20 februari 2009 inzake de reactie op het
Groenboek «Naar een Europees energienetwerk voor een continue, duurzame
en concurrerende energievoorziening» COM(2008)782 (Kamerstuk 22 112,
nr. 815).De minister) heeft deze vragen beantwoord bij brief van 27 maart
2009.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TichelaarDe griffier van de commissie,FrankeInhoudsopgaveblz.    IVragen en opmerkingen vanuit de fracties2 •Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA2 •Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA2 •Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP3 •Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD5     IIReactie van de minister van Economische
Zaken6I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDADe leden van de CDA-fractie vinden voorziening- en leveringszekerheid,
duurzaamheid en stevige concurrentie in de energiesector van groot belang.
Het is goed dat de Commissie zich daarvoor inzet.Deze leden vinden wel dat hierbij het subsidiariteitbeginsel moet worden
toegepast. Onduidelijk is waarom de EU zoveel aandacht geeft aan bijvoorbeeld
een netverbinding tussen de windturbines in de Noord- en Oostzee en het hoofdnet
aan land, of aan de elektriciteitsconnector tussen Spanje en Frankrijk. Het
zou goed zijn als de Commissie dit beter uitlegt of het beleid wijzigt. Daarbij
is het van belang om in te gaan op het feit dat het transport van gas en elektriciteit
duur is. Daardoor is het onwaarschijnlijk dat een groot deel van de EU profiteert
van windenergie uit de Oostzee.Dit klemt wat betreft de leden van de CDA-fractie des te meer nu het Nabuccoproject
moeilijk van de grond komt. Politieke en veiligheidsrisico’s blijken
voor commerciële bedrijven een grote belemmering te zijn. Deze leden
willen dat de Commissie zwaar inzet op dit project, dat voor de hele EU van
wezenlijk belang is omdat de afhankelijk van Rusland ermee verminderd kan
worden. Wat is de precieze stand van zaken en wat gaat de Commissie doen om
het Nabuccoproject te realiseren?De leden van de CDA-fractie constateren dat de liberalisering en privatisering
van de energiebedrijven vertraging oploopt. Ook verschillende grote bedrijven,
zoals Vattenfall en RWE, zijn en blijven voorlopig in publieke handen. Ziet
de Commissie dit als een probleem? In hoeverre zal een bijvoorbeeld Zweeds
energiebedrijf wat in publieke handen is, geneigd zijn publieke en algemene
belangen zoals veiligheid en leveringszekerheid in Nederland in het oog te
houden? Zal een Nederlands publiek bedrijf daar meer op gericht zijn dan een
buitenlands publiek bedrijf, of is er geen verschil? Bestaat het gevaar dat
overheidsbedrijven bevoordeeld worden door «hun» overheid en dat
daardoor de concurrentie verstoord wordt?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdADe leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben met belangstelling
kennisgenomen van de kabinetsreactie op het Groenboek «Naar een Europees
energienetwerk voor een continue, duurzame en concurrerende energievoorziening».Deze leden zijn positief over het voorstel omdat een goede energie-infrastructuur
noodzakelijk is voor een duurzame energievoorziening.Deze leden zijn tevens positief over het feit dat het Noordzee windenergienetwerk
tot één van de zes prioriteitsgebieden is benoemd.Deze leden missen in de reactie een gedeelte waarin wordt gepleit voor
uniforme regelgeving voor het toelaten van duurzaam opgewekte energie op de
transportnetwerken. Zij verzoeken de regering om in de reactie een dergelijk
voorstel op te nemen.Verder zijn deze leden van mening dat het budget (€ 155 miljoen
voor de periode 2007–2013) inderdaad niet de urgentie uitstraalt die
op dit beleidsterrein gewenst is. Zij roepen de regering dan ook op om in
het geval dat het budget inderdaad niet toereikend is dit aan te vullen. Deze
leden vragen de regering ook aan te geven waar deze aanvulling uit betaald
zou kunnen worden.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPDe leden van de SP-fractie onderschrijven de noodzaak van grote investeringen
in energienetwerken, om daarmee de omschakeling naar duurzame energieproductie
mogelijk te maken.Naar hun mening zal het daarbij in belangrijke mate gaan om lokale en
regionale netwerken, omdat veel duurzame energieproductie kleinschalig is.
De ontwikkeling van smart grids en van slimme meters die niet alleen slim
zijn voor de energiebedrijven, maar vooral voor de consument, zijn daarbij
sleutelelementen. Ook de distributie van warmte, een ander sleutelelement
bij de omschakeling naar een duurzame energievoorziening, is vooral een lokale
aangelegenheid. Een belangrijk strategisch voordeel van kleinschalige productie
en netwerken is de geringere kwetsbaarheid van het systeem. Grootschalige
infrastructuur en productie zijn kwetsbaar in het geval van een calamiteit,
sabotage, terroristische aanval e.d. Ook zijn consumenten gecharmeerd van
het idee van zelfvoorziening, om minder afhankelijk te zijn van de commerciële
energiereuzen die, met dank aan de EU, gigantische winsten maken over hun
rug.De EU kan naar de mening van de leden van de SP-fractie een nuttige rol
spelen bij onderzoek naar smart grids en andere bruikbare technieken, en bij
het ontwikkelen van standaards die de uitrol van nieuwe technieken kunnen
versnellen.Naast bovengenoemde lokale netwerken zal er ook geïnvesteerd moeten
worden in grensoverschrijdende netwerken, om grootschalige productie van wind-
en zonne-energie (CSP) bij de klant te krijgen, bij een zo klein mogelijk
back-up vermogen aan fossiele elektriciteitscentrales.In de praktijk van de afgelopen decennia zijn grensoverschrijdende netwerken
binnen de EU met name uitgebreid om import en export van fossiele stroom en
atoomstroom mogelijk te maken. De leden van de SP-fractie constateren dat
door de liberalisering van de energiemarkten er op dit moment geen enkele
sturing meer is op het vestigingsbeleid en de brandstofmix van grootschalige
elektriciteitsproductie. De gevolgkosten van de vestigingskeuze voor de netwerken
worden niet betaald door de commerciële energiebedrijven, maar gesocialiseerd.
Deze situatie is naar hun mening onwenselijk uit het oogpunt van optimalisatie
van de maatschappelijke kosten van energieproductie. Ook is hier feitelijk
sprake van een sluiksubsidie aan grootschalige fossiele en atoomstroomproductie,
die de ontwikkeling van duurzame energieproductie frustreert. Waarom doet het Groenboek geen voorstellen om dit structureel gebrek op te
lossen?Blijkens het Groenboek is er door de EU een coördinator aangesteld
voor het toezien op de voortgang van de realisatie van een verbinding tussen
de windparken op de Oostzee en de Noordzee. Sinds wanneer is deze coördinator
aangesteld? Wat heeft dat tot dusver aan resultaten opgeleverd?Gesteld wordt dat het netwerk dat de windparken verbindt ook geschikt
moet zijn voor handel en balancering. Vereist dit extra investeringen en zo
ja: welke? Waarom wordt in dit rijtje niet genoemd «onderlinge bijstand
van lidstaten in geval van calamiteiten, bijzonder onderhoud e.d.? Wat is
de volgorde van de behandeling van claims als er voor een verbinding sprake
is van grotere vraag dan de beschikbare capaciteit?De EU ziet het powerlink-project, waarbij het Poolse en Litouwse netwerk
gekoppeld worden, als een prioritair project. Kan worden aangegeven waarom
dit bilaterale project de inzet van de EU nodig heeft? En meer in zijn algemeenheid;
wat zijn de criteria voor de EU om de realisatie van een project tot Europese
prioriteit te bestempelen?De leden van de SP-fractie onderschrijven de stelling van de Europese
Commissie dat energieopslag een cruciaal element is voor het verduurzamen
van de elektriciteitsvoorziening. Voor gasopslag is er primair een belang
vanuit de leveringszekerheid, al zou op termijn ook de productie groen gas
gebaat kunnen zijn bij de beschikbaarheid van voldoende opslagfaciliteiten.De leden van de SP-fractie zijn van mening dat het Groenboek ook op het
gebied van energieopslag de verhouding tussen centraal en decentraal onderbelicht
laat. Net als bij productie en netwerken zijn deze leden van mening dat decentrale
opslag strategische voordelen heeft. Waarom wordt daar zo weinig aandacht
aan besteedt?De Europese Raad heeft de Commissie verzocht «voorstellen ter stroomlijning
van de goedkeuringsprocedures» voor netwerkprojecten in te dienen. De
leden van de SP-fractie benadrukken dat stroomlijnen prima is, zolang dit
niet gepaard gaat met het topdown voorschrijven van besluitvormingsprocedures,
waardoor de zeggenschap van de bevolking ondermijnd wordt. De EU kan een positieve
rol spelen bij het harmoniseren van ruimtelijke ordening- en milieuprocedures
in de lidstaten, door kennis uit te wisselen over de wijze waarop verschillende
lidstaten hun besluitvorming geregeld hebben. Op deze wijze kunnen de nationale
parlementen profiteren van best practices. Een Europese richtlijn of andere
dwingende EU-regelgeving zien deze leden echter niet zitten.Volgens het Groenboek moet de TEN-E planning door de markt worden aangestuurd.
De leden van de SP-fractie constateren dat «de markt» niet thuis
geeft als het aankomt op lange termijn doelstellingen, die juist van het grootste
belang zijn voor de bevolking van Europa. Daarom zou het voor de hand liggen
dat democratisch gelegitimeerde overheden de aansturing voor hun rekening
nemen, en slechts de uitvoering aan de markt wordt overgelaten.Om nodeloze EU-bureaucratie te vermijden zou het wat betreft de leden
van de SP-fractie een interessante optie zijn om te onderzoeken of er voordelen
verbonden kunnen zijn aan de vorming regionale grensoverschrijdende netwerkbedrijven,
waarbij de betrokken lidstaten naar rato van het aantal inwoners participeren.Kan worden toegelicht wat bedoeld wordt met «een duidelijke rol
voor de ENTSO’s en het ACER»?Tenslotte valt het de leden van de SP-fractie op dat bij de geselecteerde
prioritaire projecten uit het Groenboek een sterke nadruk ligt op Zuid en
Oost Europa. Deze leden zouden graag een nadere toelichting zien in welke
mate de strategische belangen van Nederland met ieder van de prioriteiten
gediend zijn. Hoeveel EU-fondsen worden ingezet voor elk van de zes projecten?
In hoeverre is hier sprake van een beloning voor laks nationaal beleid in
het recente verleden?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVDDe leden van de VVD-fractie kunnen zich in grote lijnen vinden in de reactie
die de regering geeft op het Groenboek. Zij onderstrepen de noodzaak voor
een goedwerkende, interne, Europese energiemarkt om in toekomst de leveringszekerheid
te kunnen garanderen en zien een verbeterde infrastructuur daartoe als onmisbare
voorwaarde. In beginsel dient dit, zoals ook de regering constateert, een
taak van de markt te zijn. Slechts waar deze tekortschiet in het leggen van
internationale infrastructurele verbindingen dient een overheid op te treden.
Als ook zij niet succesvol blijkt is voor de EU een rol weggelegd als bemiddelaar.
Echter, de nadruk die zowel in het Groenboek zelf als in de reactie van de
regering op de noodzaak voor een aangepaste energie-infrastructuur ten bate
van de «20–20–20 norm» wordt gelegd baart deze leden
grote zorgen. Daarover hebben zij een aantal vragen.Bent u het met de leden van de VVD-fractie eens dat diversificatie van
energiebronnen geen doel op zich mag zijn, maar slechts een middel om leveringszekerheid
te kunnen garanderen?De regering stelt dat zij met de Commissie van mening is dat TEN-E als
instrument beter afgestemd moet worden op de nieuwe uitdagingen van het Europees
energiebeleid. Het behalen van de Europese klimaat- en energiedoelstellingen
stelt grote eisen aan de Europese infrastructuur. In het Groenboek valt echter
te lezen dat de financiële middelen voor TEN-E beperkt zijn en voornamelijk
worden aangewend voor haalbaarheidsonderzoeken. Betekent een betere afstemming
van TEN-E in dat geval dat haar beperkte middelen in overwegende mate aangewend
zullen worden voor haalbaarheidsonderzoeken voor allerhande milieuvriendelijke
energieopwekkingsystemen? Indien ja, is dit niet een taak van de markt? Is
het doel van TEN-E niet het scheppen van de juiste voorwaarden voor een goedwerkende,
interne, Europese energiemarkt?Het Groenboek stelt op pagina 8 met betrekking tot offshore windturbines
het volgende: «Energie uit offshore windturbines kan een aanzienlijke
bijdrage leveren tot de realisatie van de doelstellingen inzake hernieuwbare
energie en bijdragen tot een betere continuïteit van de voorziening en
tot meer solidariteit.» De regering heeft op deze formulering geen kritiek
en geeft daarmee aan het eens te zijn met de Commissie. Beschikken de Commissie
en de regering over geheime gegevens die bewijzen dat het in de komende jaren
onafgebroken blijft waaien op de zee? Zo ja, kunt u deze gegevens openbaar
maken? Zo nee, hoe ziet u deze verbetering van continuïteit door wind
op zee dan ontstaan? Als wind op zee bijdraagt aan solidariteit, kunt u dan
aangeven of de mogelijkheden die Frankrijk aan omringende landen biedt om
goedkope kernenergie in te kopen eveneens als een solidaire maatregel beschouwd
wordt? Indien nee, waarom niet? Indien ja, bent u voornemens eveneens solidair
naar de ons omringende landen te zijn en nieuwe kerncentrales te bouwen, teneinde
hen goedkope energie te kunnen leveren?Hoe ziet de regering concreet de rol van de EU in het creëren van
een Europees gelijkstroomnetwerk, waarmee stroom over grote afstanden vervoerd
kan worden, zodat bijvoorbeeld door concentrated solar power in de Sahara
opgewekte stroom over grote afstand getransporteerd kan worden?II. REACTIE VAN DE MINISTERVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDA1Onduidelijk is waarom de EU zoveel aandacht geeft aan
bijvoorbeeld een netverbinding tussen de windturbines in de Noord- en Oostzee
en het hoofdnet aan land, of aan de elektriciteitsconnector tussen Spanje
en Frankrijk. Het zou goed zijn als de Commissie dit beter uitlegt of het
beleid wijzigt. Daarbij is het van belang om in te gaan op het feit dat het
transport van gas en elektriciteit duur is. Daardoor is het onwaarschijnlijk
dat een groot deel van de EU profiteert van windenergie uit de Oostzee.Een goed werkende interne markt heeft voordelen voor alle lidstaten die
onderdeel uitmaken van deze interne markt. Het gaat daarbij om voordelen zoals
meer concurrentie, een betere betrouwbaarheid van de netwerken en levering
van energie en de toegang tot (duurzame) energiebronnen binnen de Europese
Unie. Het beleid van de Europese Unie bepaalt dat een goed werkende Europese
interne energiemarkt ook een goede infrastructuur nodig heeft met voldoende
(internationale) verbindingen. Op weg naar de Europese interne markt is het
daarnaast van belang dat er op korte termijn goed functionerende regionale
markten gerealiseerd worden. Vanuit dit perspectief wordt door de Europese
Commissie aandacht besteed aan regionale investeringsprojecten.2Wat is de precieze stand van zaken en wat gaat de Commissie
doen om het Nabuccoproject te realiseren?Met betrekking tot de stand van zaken van het Nabucco-project verwijs
ik u naar een recent verschenen rapport van de Europese coördinator Jozias
van Aartsen. Het rapport behandelt de periode vanaf september 2007 tot februari
2009. Ik heb dit rapport bij deze brief bijgevoegd.1
Tevens is tijdens de Europese Raad van 19 en 20 maart besloten dat het
Nabucco-project in het kader van Europees economisch herstelplan en onder
de daaraan verbonden voorwaarden een bijdrage krijgt van € 200 mln.
uit Europese middelen.3De leden van de CDA-fractie constateren dat de liberalisering
en privatisering van de energiebedrijven vertraging oploopt. Ook verschillende
grote bedrijven, zoals Vattenfall en RWE, zijn en blijven voorlopig in publieke
handen. Ziet de Commissie dit als een probleem?De Europese Commissie heeft met de introductie van het derde pakket een
duidelijke lijn uitgezet om de interne markt en daarmee het proces van verdergaande
liberalisering te bevorderen. De Europese Commissie beschouwt, evenals Nederland,
de huidige regelgeving als onvoldoende om echt interne concurrerende markt
te realiseren. Belangrijk onderdeel binnen het derde pakket vormen de voorstellen
voor een verdergaande splitsing van hoogspanningsnetten dan de huidige verplichte
juridische splitsing. Dit is noodzakelijk om meer concurrentie te bevorderen,
om investeringen te stimuleren en marktconcentratie te reduceren. Hiermee wordt niets gezegd over de noodzaak van (verdergaande) privatisering.
In hoeverre de aandelen van productie, levering of netbeheerders in handen
blijven van publieke eigenaren is nadrukkelijk aan de desbetreffende overheden
of bedrijven. De Europese Commissie ervaart de betrokkenheid van overheden
bij zowel productie, levering of netbeheer niet als een probleem, vanzelfsprekend
is het van belang dat alle bedrijven en overheden zich daarbij houden aan
Europese regelgeving. Opgemerkt moet worden dat het bedrijf RWE AG reeds voor
circa 70% in private handen is.4In hoeverre zal een bijvoorbeeld Zweeds energiebedrijf
wat in publieke handen is, geneigd zijn publieke en algemene belangen zoals
veiligheid en leveringszekerheid in Nederland in het oog te houden? Zal een
Nederlands publiek bedrijf daar meer op gericht zijn dan een buitenlands publiek
bedrijf, of is er geen verschil? Bestaat het gevaar dat overheidsbedrijven
bevoordeeld worden door «hun» overheid en dat daardoor de concurrentie
verstoord wordt?In een geliberaliseerde markt zorgen marktpartijen voor investeringen
in productiecapaciteit. Hierbij wordt de leveringzekerheid primair bepaald
door een goed investeringsklimaat en een goede marktwerking. Investeringen
vinden plaats afhankelijk van de vraag naar elektriciteit en gas, gebaseerd
op bedrijfseconomische afwegingen waarbij de eigendomsstructuur en het feit
dat partijen uit het buitenland komen niet relevant is. Al een lange periode
zijn buitenlandse partijen actief op de Nederlandse markt, deze partijen verzorgen
op dit moment ruim 40% van de binnenlandse productie. Middels grootschalige
elektriciteitsproductie maar ook kleinschalige en duurzame projecten dragen
deze buitenlandse bedrijven daarmee al jaren actief bij aan de leveringszekerheid
en veiligheid van de energievoorziening in Nederland. Uit de laatste monitoring
van TenneT blijkt dat Nederland exportland wordt van elektriciteit. Niet alleen
binnenlandse partijen maar ook meerdere buitenlandse partijen hebben concrete
investeringsplannen. Ook niet-Nederlandse energiebedrijven of energiebedrijven
die volledig of gedeeltelijk in publieke handen zijn, moeten zich aan de spelregels
houden en meedingen om de gunst van de klant. De veiligheid en leveringszekerheid
zijn geborgd in nationale regels verankerd in wetgeving en toezicht. Tegen
die achtergrond heb ik er alle vertrouwen in dat publieke belangen geborgd
zijn en de kwaliteit van onze energievoorziening niet afhankelijk is van individuele
spelers of hun eigendomsstructuur.Vragen opmerkingen van de leden van de fractie van de
PvdA5Deze leden missen in de reactie een gedeelte waarin
wordt gepleit voor uniforme regelgeving voor het toelaten van duurzaam opgewekte
energie op de transportnetwerken. Zij verzoeken de regering om in de reactie
een dergelijk voorstel op te nemen.Het TEN-E Groenboek gaat over de realisatie van infrastructurele verbindingen
in de Europese Unie, de prioriteiten en bijbehorende budgetten voor haalbaarheidsstudies.
Regelgeving over voorrang voor duurzame energie is reeds opgenomen in de voorgestelde
nieuwe EU-richtlijn inzake energie uit hernieuwbare bronnen. Het wetsvoorstel,
houdende regels met betrekking tot de voorrang voor duurzame elektriciteit,
dat op korte termijn naar de Tweede Kamer wordt verstuurd, implementeert reeds
de bepaling in de Nederlandse wet.6Verder zijn deze leden van mening dat het budget (€ 155
miljoen voor de periode 2007–2013) inderdaad niet de urgentie uitstraalt
die op dit beleidsterrein gewenst is. Zij roepen de regering dan ook op om
in het geval dat het budget inderdaad niet toereikend is dit aan te vullen.
Deze leden vragen de regering ook aan te geven waar deze aanvulling uit betaald
zou kunnen worden.Het bedrag van 155 miljoen euro dat beschikbaar is in het kader van TEN-E
is voornamelijk bedoeld voor de financiering van de haalbaarheidsstudies.
Het stimuleren van energie infrastructuur projecten door middel van haalbaarheidsstudies
beschouw ik als de kerntaak van de TEN-E. De infrastructurele projecten zelf,
waar deze studies voor worden uitgevoerd, worden gefinancierd uit de tarieven
van betrokken netbeheerders. Zoals ik in de kabinetsreactie heb aangegeven
is een uitbreiding van het budget voor TEN-E mogelijk, echter wel binnen de
Financiële Perspectieven.Buiten het TEN-E programma, heeft de Europese Raad op 20 maart jl.
een compromisvoorstel aangenomen voor de financiering van infrastructuurprojecten
die door de Europese Commissie zijn voorgesteld als onderdeel van het Europees
economisch herstelplan. Het budget voor het totale herstelplan bedraagt 5 miljard
waarvan bijna 4 miljard zal worden besteed aan financiering van projecten
op energiegebied. Het gaat om projecten op het gebied van gas- en electriciteitsinterconnectie,
offshore-windenergie en afvang en opslag van kooldioxide. Hier zijn twee Nederlandse
prioriteitsprojecten opgenomen te weten de ontwikkeling van het Noordzeenet
(165 mln Euro; samen met het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Ierland,
Denemarken, België, Frankrijk, en Luxemburg worden uitgevoerd) en een
project voor afvang en opslag van kooldioxide (180 mln Euro). Voorwaarde
bij al deze projecten uit het herstelplan is wel dat het geld in 2 jaar (2009–2010)
moet zijn gecommitteerd.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP7In de praktijk van de afgelopen decennia zijn grensoverschrijdende
netwerken binnen de EU met name uitgebreid om import en export van fossiele
stroom en atoomstroom mogelijk te maken. De leden van de SP-fractie constateren
dat door de liberalisering van de energiemarkten er op dit moment geen enkele
sturing meer is op het vestigingsbeleid en de brandstofmix van grootschalige
elektriciteitsproductie. De gevolgkosten van de vestigingskeuze voor de netwerken
worden niet betaald door de commerciële energiebedrijven, maar gesocialiseerd.
Deze situatie is naar hun mening onwenselijk uit het oogpunt van optimalisatie
van de maatschappelijke kosten van energieproductie. Ook is hier feitelijk
sprake van een sluiksubsidie aan grootschalige fossiele en atoomstroomproductie,
die de ontwikkeling van duurzame energieproductie frustreert. Waarom doet
het Groenboek geen voorstellen om dit structureel gebrek op te lossen?De meeste grensoverschrijdende hoogspanningsverbindingen stammen uit een
tijd dat – afgezien van waterkracht – elektriciteit uit fossiele
en nucleaire bron werd opgewekt. Het primaire doel was het leveren van onderlinge
bijstand tussen de elektriciteitsbedrijven in de verschillende lidstaten in
geval van calamiteiten, bijzonder onderhoud e.d. Deze interconnectoren zijn
dus niet aangelegd met het oog op de handel in elektriciteit, maar worden
daar naarmate de internationale elektriciteitsmarkt groeit wel voor gebruikt.
Natuurlijk dragen deze interconnectoren ook bij aan een versterking van de
onderlinge leveringszekerheid en een betere betrouwbaarheid van de netwerken.Ook binnen de geliberaliseerde energiemarkten vindt sturing plaats op
het vestigingsbeleid van grootschalige elektriciteitsproductie. In Nederland
vindt dit plaats door de Structuurschema’s Elektriciteitsvoorziening.
Tot 2004 betaalden de centrales van Nederland, ongeacht de brandstof, een
nettarief aan TenneT. Kleinere meest duurzame installaties betaalden in het
geheel geen nettarief. Het is dus niet zo dat de genoemde grote centrales
de afgelopen decennia gratis gebruik konden maken van het net. Omdat in de
buurlanden géén tarief bij de centrales werd geheven, had dit
tarief een concurrentieverstorend effect voor de Nederlandse producenten,
waardoor onbedoeld de invoer van elektriciteit werd gestimuleerd. Met het
oog hierop heeft de NMa dat tarief per 1 juli 2004 op nul gesteld. Zeker
nu Nederland meer elektriciteit lijkt te gaan exporteren, acht ik het gewenst
de herintroductie van een producententarief te bezien. Ik ben reeds in samenspraak
met de NMa een analyse gestart van de voor- en nadelen van een dergelijk tarief.
Gezien de Europese context van dit soort tarieven, zal ik de Europese Commissie
te zijner tijd aandacht vragen voor dit punt.8Blijkens het Groenboek is er door de EU een coördinator
aangesteld voor het toezien op de voortgang van de realisatie van een verbinding
tussen de windparken op de Oostzee en de Noordzee. Sinds wanneer is deze coördinator
aangesteld? Wat heeft dat tot dusver aan resultaten opgeleverd?EU Coördinator dhr G.W. Adamowitsch is zijn werkzaamheden voor de «Aansluiting
van offshore windenergie in Noord Europa (Noordzee en Baltische Zee)»
in september 2007 begonnen. Uit zijn eerste jaarverslag van september 2008
is gebleken dat Europese oplossingen noodzakelijk zijn die de huidige nationale
benaderingen voor planning, beheer en toezicht van grensoverschrijdende elektriciteitstransporten
kunnen vervangen. Het is de bedoeling dat in het tweede jaar van zijn werkzaamheden
daarvoor stap voor stap een strategie zal worden uitgewerkt. Op dit moment
overlegt de coördinator Adamowitsch daarover met de Europese netbeheerders
en industrie.9Gesteld wordt dat het netwerk dat de windparken verbindt
ook geschikt moet zijn voor handel en balancering. Vereist dit extra investeringen
en zo ja: welke? Waarom wordt in dit rijtje niet genoemd «onderlinge
bijstand van lidstaten in geval van calamiteiten, bijzonder onderhoud e.d.?
Wat is de volgorde van de behandeling van claims als er voor een verbinding
sprake is van grotere vraag dan de beschikbare capaciteit?Deze vraag heeft betrekking op de Mededeling van de Europese Commissie
van 11 november 2008 over Offshore Windenergie waarin inderdaad is opgemerkt,
dat er behoefte bestaat aan een betere grensoverschrijdende samenwerking op
het terrein van lange termijn netplanning en netbeheer, waaronder congestiemanagement
en verbeterde mechanismen voor grensoverschrijdende handel en balancering.
Voor de inpassing van offshore windenergie zullen in de toekomst inderdaad
aanvullende investeringen in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet
moeten worden gedaan, zeker indien men de windparken op zee met elkaar wil
verbinden door middel van een offshore elektriciteitsnetwerk. Het is echter
nog niet duidelijk welke investeringen daarvoor precies benodigd zullen zijn.Onderlinge bijstand van lidstaten in geval van calamiteiten en bijzonder
onderhoud zijn vanzelfsprekende, primaire functies van interconnectie verbindingen,
ook als deze ten behoeve van offshore windparken worden aangelegd. Het huidige
Europees stelsel voor congestiemanagement op interconnectoren
functioneert zonder noemenswaardige problemen. Doorgaans wordt de volgorde
van aanvragen voor transportcapaciteit op een interconnector in een veiling
op een transparante en non-discriminatoire wijze geveild.10De EU ziet het powerlink-project, waarbij het Poolse
en Litouwse netwerk gekoppeld worden, als een prioritair project. Kan worden
aangegeven waarom dit bilaterale project de inzet van de EU nodig heeft? En
meer in zijn algemeenheid; wat zijn de criteria voor de EU om de realisatie
van een project tot Europese prioriteit te bestempelen?Ik deel de mening van de SP dat het belangrijk is dat er heldere criteria
worden gesteld aan het geven van prioriteiten ten aanzien van TEN-E projecten.
In de kabinetsreactie aan de Europese Commissie vraag ik in lijn hiermee nadrukkelijk
aandacht voor bij de Europese Commissie.11De leden van de SP-fractie onderschrijven de stelling
van de Europese Commissie dat energieopslag een cruciaal element is voor het
verduurzamen van de elektriciteitsvoorziening. Voor gasopslag is er primair
een belang vanuit de leveringszekerheid, al zou op termijn ook de productie
groen gas gebaat kunnen zijn bij de beschikbaarheid van voldoende opslagfaciliteiten.
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat het Groenboek ook op het gebied
van energieopslag de verhouding tussen centraal en decentraal onderbelicht
laat. Net als bij productie en netwerken zijn deze leden van mening dat decentrale
opslag strategische voordelen heeft. Waarom wordt daar zo weinig aandacht
aan besteed?Ik deel de mening van SP-fractie dat energieopslag bijdraagt aan de flexibiliteit
die nodig is bij het verduurzamen van de energievoorziening. Aangezien het
Groenboek weinig aandacht aan het flexibiliteitsvraagstuk besteedt, neem ik
uw vraag mee richting de Europese Commissie in het kader van deze kabinetsreactie.12Om nodeloze EU-bureaucratie te vermijden zou het wat
betreft de leden van de SP-fractie een interessante optie zijn om te onderzoeken
of er voordelen verbonden kunnen zijn aan de vorming regionale grensoverschrijdende
netwerkbedrijven, waarbij de betrokken lidstaten naar rato van het aantal
inwoners participeren. Kan worden toegelicht wat bedoeld wordt met «een
duidelijke rol voor de ENTSO’s en het ACER»?Door middel van het derde EU pakket energieliberalisering wordt invulling
gegeven aan de verdere integratie van de Europese energiemarkt, coördinatie
tussen de verschillende regio’s binnen de EU en verdere ontwikkeling
van regionale markten. ENTSO elektriciteit en gas, zijn de overkoepelende
organisaties van alle Europese transmissienetbeheerders. Deze organisaties
worden gevormd ten behoeve van het verder vormgeven van de interne markt door
middel van samenwerking op het gebied van ondermeer uitbreidingsinvesteringen,
netplanning, ontwikkeling van netcodes en marktkoppeling. Er is reeds sprake
van verdergaande samenwerking tussen transmissienetbeheerders specifiek op
het gebied van de organisatie van veilingen op de interconnecties en in operationale
veiligheidscentra om de leveringszekerheid te waarborgen. Dit past in de lijn
van de verdergaande regionale integratie. In navolging op het derde pakket
energieliberalisering wordt het energie agentschap (ACER) opgericht dat zorgt
voor extra monitoring en toezicht op de Europese energiemarkt. Het agentschap
adviseert de Europese Commissie, ziet toe op de samenwerking tussen de transmissienetbeheerders
(verenigd in ENTSO Elektriciteit en Gas) en nationale toezichthouders,
in Nederland de NMa. Tijdens de onderhandelingen over het derde pakket heb
ik nadrukkelijk gepleit voor een duidelijke rol voor ENTSO en ACER gericht
op de versterking van de grensoverschrijdende samenwerking. Belangrijk is
dat het ACER hier een adviserende en toetsende rol heeft ten opzichte van
het ENTSO en de nationale toezichthouders, zonder dat het ACER beslissingsbevoegdheden
krijgt die nu nationaal zijn belegd zoals bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid
voor het verlenen van ontheffingen voor interconnecties.13, 14 en 15Deze leden zouden graag een nadere toelichting zien
in welke mate de strategische belangen van Nederland met ieder van de prioriteiten
gediend zijn.Hoeveel EU-fondsen worden ingezet voor elk van de zes
projecten?In hoeverre is hier sprake van een beloning voor laks
nationaal beleid in het recente verleden?Zoals ik al in de beantwoording van de vraag 1 heb aangegeven is een goede
infrastructuur met voldoende (internationale) verbindingen essentieel voor
een goed werkende Europese interne energiemarkt en de ontwikkeling van de
regionale markten. Een goed werkende interne markt heeft voordelen voor alle
lidstaten die onderdeel uitmaken van deze interne markt. Het gaat om de voordelen
zoals meer concurrentie, een betere betrouwbaarheid van de netwerken en levering
van energie en de toegang tot (duurzame) energiebronnen binnen de Europese
Unie. Door de Europese Commissie gestelde prioriteiten dragen in verschillende
mate direct en indirect bij aan bovengenoemde doelen voor de Europese Unie
en Nederland. Het feit dat het netwerk op de Noordzee voor windenergie als
prioriteit wordt gekenmerkt, levert echter het meest concreet een potentiële
bijdrage aan de energiedoelstellingen en strategische belangen van Nederland.
Indien het netwerk op de Noordzee daadwerkelijk gerealiseerd wordt, zorgt
dit voor een grote impuls voor windenergie in Noordwest Europa, daarmee voor
de duurzaamheidsdoelstellingen van de betrokken lidstaten en een vermindering
van de afhankelijkheid van andere (fossiele) energiebronnen. De uitbreidingen
van de aanvoerroutes van gas zijn van belang om een verdergaande diversificatie
van aanvoerroutes binnen Europa te verkrijgen en in het kader van de Nederlandse
gasrotonde ambities.Het bedrag van 155 miljoen euro is bedoeld voor de TEN-E haalbaarheidsstudies
als geheel. Het is niet bekend welk bedrag ingezet zal worden voor de afzonderlijke
zes prioriteitsgebieden. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de projectaanvragen.
De projectaanvragen kunnen ieder jaar in het kader van «call for proposals»
worden ingediend bij de Europese Commissie. Voor het jaar 2009 werd 26 miljoen
euro vrij gemaakt voor de succesvolle TEN-E projectaanvragen.Het feit dat ten aanzien van de TEN-E budgetten met name prioriteit wordt
gegeven aan projecten in meer recent toegetreden lidstaten en op locaties
in het Europese netwerk waar tot nu toe minder verbindingen bestaan, kan ik
begrijpen vanuit het oogpunt van enerzijds solidariteit en de eerder genoemde
gemeenschappelijke voordelen voor een goed werkende interne energiemarkt voor
alle lidstaten. Daarnaast betreft het niet alleen oude infrastructurele projecten
die nog niet zijn uitgevoerd, maar veelal ook zeer innovatieve projecten die
nog gerealiseerd moeten worden of projecten die pas relatief recent als waardevol
voor de EU zijn gekwalificeerd.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVD16Bent u het met de leden van de VVD-fractie eens dat
diversificatie van energiebronnen geen doel op zich mag zijn, maar slechts
een middel om leveringszekerheid te kunnen garanderen?Ik deel uw mening dat de diversificatie van energiebronnen een middel
is om leveringszekerheid en voorzieningszekerheid te garanderen. Gezien het
feit dat de energiemix in Europa vooralsnog vooral gebaseerd is op fossiele
brandstoffen, kan een goede diversificatie van energiebronnen ook een belangrijke
impuls betekenen voor de transitie naar duurzame bronnen en daarmee tegelijkertijd
de afhankelijkheid van fossiele bronnen verminderen.17Betekent een betere afstemming van TEN-E in dat geval
dat haar beperkte middelen in overwegende mate aangewend zullen worden voor
haalbaarheidsonderzoeken voor allerhande milieuvriendelijke energieopwekkingsystemen?
Indien ja, is dit niet een taak van de markt? Is het doel van TEN-E niet het
scheppen van de juiste voorwaarden voor een goedwerkende, interne, Europese
energiemarkt?Nee, de beperkt beschikbare middelen voor TEN-E worden met name aangewend
voor haalbaarheidsonderzoeken ten aanzien van netwerken en infrastructurele
projecten, niet voor specifiek duurzame opwekkingssystemen. Zoals reeds aangegeven
in mijn eerdere antwoorden ligt de basis voor een goede interne energiemarkt
in een goed Europees energienetwerk. TEN-E draagt bij aan de verbetering van
de Europese energie netwerken door aan de basis van de uitbreidingen ondersteuning
te bieden: de haalbaarheidsstudies.18Het Groenboek stelt op pagina 8 met betrekking tot
offshore windturbines het volgende: «Energie uit offshore windturbines
kan een aanzienlijke bijdrage leveren tot de realisatie van de doelstellingen
inzake hernieuwbare energie en bijdragen tot een betere continuïteit
van de voorziening en tot meer solidariteit.» De regering heeft op deze
formulering geen kritiek en geeft daarmee aan het eens te zijn met de Commissie.
Beschikken de Commissie en de regering over geheime gegevens die bewijzen
dat het in de komende jaren onafgebroken blijft waaien op de zee? Zo ja, kunt
u deze gegevens openbaar maken? Zo nee, hoe ziet u deze verbetering van continuïteit
door wind op zee dan ontstaan?De wind waait inderdaad niet altijd, daarvan ben ik mij bewust. Het is
echter van belang om bij continuïteit het onderscheid te maken tussen
enerzijds de leveringszekerheid en anderzijds voorzieningszekerheid. Ten aanzien
van leveringszekerheid is het bij elektriciteitsopwekking met gebruikmaking
van veel windenergie, van belang is dat er voldoende alternatieven voor handen
zijn, zoals snel regelbare centrales en verbindingen met andere landen. Hier
wordt door de TSO’s veel aandacht aan besteed ondermeer in de EWIS studie
die op initiatief van de Europese Commissie wordt uitgevoerd. Deze studie
brengt 15 Europese TSO’s uit 13 EU-lidstaten bij elkaar om oplossingen
te vinden voor de integratie van grootschalig windvermogen in het Europees
elektriciteit transmissie- en distributienetwerk. De eerste resultaten van
deze studie worden medio 2009 verwacht.Ten aanzien van voorzieningszekerheid biedt het hernieuwbare en onuitputtelijke
karakter van windenergie echter grote voordelen, omdat het de afhankelijkheid
van beperkt beschikbare bronnen (met CO2-emissie) verkleint.
Dat er aan een grote afhankelijkheid van fossiele bronnen ook voor de korte
termijn leveringszekerheid grote nadelen kunnen zitten, illustreert de recente
gascrisis in Oost Europa.19Als wind op zee bijdraagt aan solidariteit, kunt u
dan aangeven of de mogelijkheden die Frankrijk aan omringende landen biedt
om goedkope kernenergie in te kopen eveneens als een solidaire maatregel beschouwd
wordt? Indien nee, waarom niet? Indien ja, bent u voornemens eveneens solidair
naar de ons omringende landen te zijn en nieuwe kerncentrales te bouwen, teneinde
hen goedkope energie te kunnen leveren?Bij een goed werkende interne energiemarkt staat in beginsel de elektriciteitsproductie
van alle gebruikte bronnen binnen de gemeenschap ter beschikking aan alle
gebruikers. Ook de elektriciteitsproductie met gebruikmaking van kernenergie
in Frankrijk.Het is primair aan marktpartijen om in de Europese energiemarkt te besluiten
over investeringen in elektriciteitsproductie en de locatie daarvan. De Rijksoverheid
schept daarvoor de randvoorwaarden.20Hoe ziet de regering concreet de rol van de EU in het
creëren van een Europees gelijkstroomnetwerk, waarmee stroom over grote
afstanden vervoerd kan worden, zodat bijvoorbeeld door concentrated solar
power in de Sahara opgewekte stroom over grote afstand getransporteerd kan
worden?De rol van de EU op dat gebied is af te leiden van het EG-Verdrag artikel
154. Op grond van dit artikel dient de Unie bij te dragen tot de totstandkoming
en ontwikkeling van trans-Europese netwerken en een beleid te voeren om de
onderlinge koppeling en interoperabiliteit van de nationale netwerken, alsmede
van de toegang tot deze netwerken, te bevorderen. De Nederlandse regering
onderschrijft de beleidsdoelstellingen over de ontwikkeling van de Europese
interne elektriciteitsmarkt, de integratie van alle Lidstaten en de aansluiting
van duurzame energie op elektriciteitsnetwerk. De grondslag voor de ontwikkeling
van een Europees gelijkstroomnetwerk vormt het SET-plan, ofwel het Strategische
Energie Technologie plan, waartoe de Europese Unie in november 2007 het initiatief
nam. Dit beleidsvoornemen is erop gericht om op een beperkt aantal technologiegebieden,
onderzoek en ontwikkeling te bevorderen door de nationale inspanningen vanuit
de Europese Unie te coördineren. Nederland neemt deel aan dat Europese
initiatief, waarbij het de bedoeling is om ook de ontwikkeling van de Europese
intelligente netten gezamenlijk ter hand te nemen. Een onderdeel van dat plan
vormt de mogelijke ontwikkeling van het Europese gelijkstroomnetwerk dat moet
aansluiten op de verschillende nationale hoogspanningsnetten. De regering
acht het nuttig dat de EU het technische onderzoek naar een dergelijk innovatief
EU-breed project coördineert. Het project is technisch niet rijp om door
marktpartijen te worden gedragen en de overheidsrol is dus nodig.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GL), Ten
Hoopen (CDA), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Van der Ham (D66), Van Velzen
(SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Irrgang (SP), Jansen (SP),
Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der
Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen (SP),
Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA), Elias (VVD) en Vacature (CDA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk (CDA), Sap (GL), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Blom (PvdA), Koşer Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Kalma (PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich
(CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Atsma (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Madlener (PVV), Vacature (VVD), Van Dam (PvdA), Gerkens (SP), Thieme
(PvdD), Heerts (PvdA), Uitslag (CDA), Weekers (VVD) en Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-837.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl