Derde Aanvullend Protocol bij Overeenkomst met Duitsland i.v.m. vermijden van dubbele belasting van het inkomen; 4 juni 2004; Brief minister ter aanbieding van het protocol
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29881, nr. 1 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-12-2004

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29881 nr. 1;A

16-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamTOELICHTENDE NOTA§ 1. Inleiding§ 2. Verloop van de onderhandelingen§ 3. Budgettaire gevolgen§ 4. Artikelsgewijze toelichtingArtikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8§ 5. Koninkrijkspositie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29881Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29881, nr. 1Origineel van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 881Derde aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van 16 juni 1959
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland tot het
vermijden van dubbele belasting op het gebied van belastingen van het inkomen
en van het vermogen alsmede van verscheidene andere belastingen en tot het
regelen van andere aangelegenheden op belastinggebied; Kerkrade, 4 juni
2004Anr. 11BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 november 2004Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 18 november 2004.De wens dat de ontwerp-besluiten uitdrukkelijke instemming behoeven kan
door of namens één van beide Kamers te kennen worden gegeven
uiterlijk op 18 december 2004.Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste
lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van State
gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen
het op 4 juni 2004 te Kerkrade totstandgekomen derde aanvullend Protocol
bij de Overeenkomst van 16 juni 1959 tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Bondsrepubliek Duitsland tot het vermijden van dubbele belasting op
het gebied van belastingen van het inkomen en van het vermogen alsmede van
verscheidene andere belastingen en tot het regelen van andere aangelegenheden
op belastinggebied (Trb. 2004, 185).Aangezien het van belang is dat het Protocol op korte termijn in werking
treedt, zal de binding aan het Protocol – onder toepassing van artikel
20, eerste lid, van de Tijdelijke referendumwet – spoedig na verkregen
goedkeuring worden geëffectueerd.Een toelichtende nota bij het Protocol treft u eveneens hierbij aan.De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot TOELICHTENDE NOTA§ 1. InleidingHet voorliggende protocol is de derde aanvulling op de, op 16 juni
1959 te 's-Gravenhage totstandgekomen, Nederlands-Duitse Overeenkomst tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland tot het vermijden
van dubbele belasting op het gebied van belastingen van het inkomen en van
het vermogen alsmede van verscheidene andere belastingen en tot het regelen
van andere aangelegenheden op belastinggebied (Trb. 1959, 85) (verder te noemen
«het verdrag» of «het belastingverdrag»). Eerdere
aanvullingen en wijzigingen vloeiden voort uit het Aanvullend Protocol bij
het verdrag, totstandgekomen te Bonn op 13 maart 1980 (Trb. 1980, 61)
en het Tweede Aanvullend Protocol, totstandgekomen te 's-Gravenhage op 21 mei
1991 (Trb. 1991, 95). Het eerste protocol is bekend als het «grensarbeidersprotocol»
en bevatte aanzetten voor een verbetering van de fiscale positie van werknemers
die in het ene land wonen en in het andere land werkzaam zijn. Het tweede
protocol voorzag in het repareren van een ontgaansmogelijkheid die ontstond
als gevolg van een samenloop van verdragsbepalingen en het beëindigen
van buitenlandse belastingplicht onder de Nederlandse Wet op de inkomstenbelasting
1964 voor inkomsten uit vorderingen die verzekerd zijn door hypotheek op in
Nederland gelegen onroerende zaken.Het onderhavige (derde aanvullende) protocol omvat regelingen op een viertal
onderdelen van het verdrag.De omvangrijkste regeling is opgenomen in de artikelen 1 tot en met 3,
6 en 7. Deze regeling betreft de belastingheffing van ondernemingen die gevestigd
zijn op grensoverschrijdende bedrijventerreinen die zijn gelegen op de landsgrens
tussen Nederland en Duitsland. De op dit punt met Duitsland overeengekomen
regeling is een uitwerking van de aanbevelingen 1, 5, 9 en 10 van het op 14 november
1998 verschenen rapport van de Commissie-Wöltgens, getiteld «Ondernemen
in de grensstreek». In dit rapport heeft de werkgroep aanbevelingen
gedaan die ertoe moeten leiden dat de fiscale belemmeringen voor ondernemers
die zich vestigen op grensoverschrijdende bedrijventerreinen zoveel mogelijk
worden weggenomen (zie Kamerstukken II 1998/1999, 26 670, nr. 1, blz.
4–5). Het wegnemen van fiscale belemmeringen zou, aldus genoemde aanbevelingen,
in belangrijke mate zijn gediend met een vereenvoudiging van (fiscale) administratieve
lasten voor de ondernemers die op grensoverschrijdende bedrijventerreinen
zijn gevestigd. Dat zou bereikt kunnen worden als de op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein gevestigde ondernemer slechts met de fiscus van één
van beide landen te maken zou hebben. Dit is het leidende beginsel geweest
bij de besprekingen over de nu voorliggende regeling voor grensoverschrijdende
bedrijventerreinen.Het kabinetsstandpunt met betrekking tot de aanbevelingen van de Commissie-Wöltgens
is verwoord in de bijlage bij de gezamenlijke brief van de staatssecretarissen
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën van 5 juli
1999 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken
II 1998/1999, 26 670, nr. 1, blz. 6–9).De regeling betreffende de belastingheffing van ondernemingen die gevestigd
zijn op grensoverschrijdende bedrijventerreinen, zoals die is opgenomen in
het voorliggende protocol, is (als gevolg van de inbedding van de regeling
in het Nederlands-Duitse belastingverdrag) beperkt tot de directe belastingen
die worden geheven van de winst van de desbetreffende ondernemingen. De onderhavige
regeling heeft uitdrukkelijk geen betrekking op de heffing van indirecte belastingen,
omdat Duitsland op dit punt de voorkeur geeft aan regeling op Europees niveau
(Kamerstukken II 2000/2001, 26 670 en 27 556, nr. 6, blz. 11).Op de tweede plaats is in artikel 4 van het voorliggende protocol een
bijzondere regeling getroffen voor de belastingheffing van salarissen van
werknemers die werkzaam zijn bij een onderneming die op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein is gevestigd waarbij de bedrijfsruimten en/of -terreinen
worden doorsneden door de Nederlandse-Duitse landsgrens. Deze regeling vormt
een uitwerking van aanbeveling 10 van het hiervoor genoemde rapport van de
Commissie-Wöltgens.Op de derde plaats is in artikel 5, eerste lid, van het voorliggende protocol
op verzoek van Duitsland een bepaling opgenomen die bewerkstelligt dat Nederland
afziet van toepassing van het zogenoemde «progressievoorbehoud»
bij het verlenen van een vermindering ter vermijding van dubbele belasting
met betrekking tot Duitse socialezekerheidsuitkeringen ter zake van invaliditeit,
die worden betaald aan inwoners van Nederland die tijdens de Tweede Wereldoorlog
als dwangarbeiders in Duitsland tewerkgesteld waren.Ten slotte bevat artikel 5, tweede lid, van het voorliggende protocol
een bepaling die een wijziging bewerkstelligt in de voorkomingsbepaling van
het Nederlands-Duitse belastingverdrag (artikel 20). Deze wijziging behelst
de invoering van een bepaling (artikel 20, vierde lid) op grond waarvan inwoners
van Nederland kunnen verzoeken om verrekening met Nederlandse inkomsten- of
vennootschapsbelasting van Duitse bronbelasting (Kapitalertragsteuer) die
is ingehouden op door hen genoten dividend uit Duitse aandelen.Met betrekking tot de overige aanbevelingen van de Commissie-Wöltgens
kan het volgende worden opgemerkt.Aanbeveling 2 strekt ertoe om bij wijze van experiment voor ondernemers,
die zijn gevestigd op een grensoverschrijdend bedrijventerrein, in de relatie
met Duitsland de mogelijkheid te creëren dat teruggaaf van BTW kan worden
gevraagd in de staat van vestiging. De Europese Commissie heeft in 1998 een
voorstel gedaan voor een herziening van de teruggaafprocedure die in dit verband
uitkomst zou moeten brengen. De onderhandelingen over het voorstel van de
Europese Commissie verlopen moeizaam. Om die reden heeft Nederland aan Duitsland
voorgesteld om – vooruitlopend op de uitkomsten van de discussie in
Europees verband – een tijdelijke regeling op experimentele basis te
treffen voor ondernemers die op grensoverschrijdende bedrijventerreinen zijn
gevestigd. Hoewel Duitsland erkent, dat een stelsel waarbij de ondernemer
de in het buitenland betaalde BTW in eigen land kan terugvragen, tot een administratieve
lastenverlichting voor ondernemers kan leiden, bleek het niet mogelijk aanbeveling
2 te realiseren. In verband met het grote aantal buurlanden hecht Duitsland
op dit punt namelijk aan een oplossing op Europees niveau.Tussen Nederland en Duitsland heeft ook overleg plaatsgevonden met betrekking
tot de positie voor de heffing van BTW van ondernemingen die op een als zodanig
aangewezen grensoverschrijdend bedrijventerrein zijn gevestigd en waar de
Nederlands-Duitse landsgrens doorheen loopt en niet eenduidig kan worden bepaald
waar zich de zetel van de bedrijfsuitoefening, als bedoeld in art. 9, eerste
lid, van de Zesde Richtlijn betreffende de harmonisatie van de wetgevingen
der Lid-Staten inzake omzetbelasting (77/388/EEG), bevindt. In dat verband
zijn Duitsland en Nederland in een afzonderlijke briefwisseling overeengekomen
dat met betrekking tot leveringen door een, op de landsgrens op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein gevestigde, onderneming voor de bepaling van de staat waar
die onderneming voor de heffing van BTW geacht moet worden te zijn gevestigd,
zal worden uitgegaan van de staat waar die onderneming voor de heffing van
de directe belastingen zal worden geacht te zijn gevestigd. Aanbeveling 3 van de Commissie-Wöltgens betreft de BTW-verplichtingen
van ondernemingen in de grensstreek die zich bezighouden met het personenvervoer.
Gebleken is dat de door de Commissie-Wöltgens veronderstelde problematiek
zich in de praktijk niet voordoet, zodat uitvoering van deze aanbeveling niet
nodig wordt geacht.Aanbeveling 4 uit het rapport van de Commissie-Wöltgens is nagenoeg
volledig uitgevoerd. Deze aanbeveling bestaat uit verschillende elementen,
die gezamenlijk tot doel hebben dat wordt voorzien in toegankelijke informatie
over de aspecten die verbonden zijn aan het werken en ondernemen over grens.
Op de eerste plaats is in 2000 in Heerlen het team Grensoverschrijdend Werken
en Ondernemen (GWO) van start gegaan. Dit team GWO verstrekt informatie telefonisch,
op spreekuren en op bijeenkomsten. Aanvankelijk is het team GWO gestart als
een telefonische eenheid en werd het team enkele honderden keren per week
gebeld. Inmiddels verwerkt het team GWO per week gemiddeld meer dan 10 000
telefonische verzoeken om informatie over onder meer de fiscaliteit, de sociale
zekerheid en het ondernemingsrecht in Nederland, Duitsland en België.
In het team GWO wordt op permanente basis samengewerkt door personen van de
Nederlandse, Duitse en Belgische belastingdiensten. Voorts worden op diverse
plaatsen langs de gehele Nederlands-Duitse grens gezamenlijke spreekuren gehouden
door vertegenwoordigers van de Nederlandse en Duitse belastingdiensten in
de betrokken regio's.Daarnaast is in 2000 een start gemaakt met het opzetten van een zogenaamd
«buitenlandloket» als onderdeel van de internetsite van de Belastingdienst.
De thematisch opgezette site biedt algemene publieksinformatie voor particulieren
en ondernemers over de belastingheffing in Nederland in grensoverschrijdende
situaties. Deze informatie is beschikbaar in de Nederlandse, Duitse en Engelse
taal. Op de site is ook informatie opgenomen voor buitenlandse belastingplichtigen
over het doen van aangifte C en de voorlopige teruggaaf voor buitenlandse
belastingplichtigen. Op de site zijn ook downloads opgenomen zoals het aangifteprogramma
voor buitenlandse belastingplichtigen, alsmede meertalige brochures en (aanvullende)
toelichtingen bij de aangiften C, Tc en M.Door de Belastingdienst zijn een aantal brochures en toelichtingen ontwikkeld
over de belastingheffing in situaties waarbij «het buitenland»
een rol speelt. Deze brochures en toelichtingen zijn via de internetsite van
de Belastingdienst te downloaden of te bestellen. Zo is voor inwoners van
Nederland de brochure «Als u gaat werken in Duitsland» ontwikkeld die bestemd is voor mensen die in Nederland wonen en in
Duitsland in loondienst werken. In de brochure wordt ingegaan op de gevolgen
voor de inkomstenbelasting en de premieheffing volksverzekeringen. Ook wordt
stilgestaan bij het doen van aangifte in Nederland en de wijze van invullen
van de Nederlandse aangifte. Over de belastingheffing in Duitsland is informatie
opgenomen in de tweetalige brochure «Wonen in Nederland
en werken in Duitsland» van de Duitse Belastingdienst. Vergelijkbare
brochures zijn beschikbaar in de relatie Nederland-België.Aanbeveling 6 in het rapport van de Commissie-Wöltgens heeft betrekking
op de belastingheffing van grensarbeiders en strekt ertoe te bereiken dat
alleenverdieners, die slechts een gedeelte van het jaar in Nederland of Duitsland
werken, voor de belastingheffing in dezelfde tariefgroep worden ingedeeld
als inwoners van deze landen. Mede onder invloed van de rechtspraak van het
Europese Hof van Justitie is op dit terrein het nodige veranderd na het verschijnen
van het rapport van de Commissie-Wöltgens in 1998. Sedert de invoering
van art. 2.5. van de Wet IB 2001 is in Nederland een volledig
non-discriminatoire tariefgroepindeling gewaarborgd voor niet-inwoners, ongeacht
hoe lang zij in een jaar in Nederland werkzaam zijn. In Duitsland worden niet-inwoners
wat betreft de tariefgroepindeling voor de heffing van de Einkommensteuer
hetzelfde behandeld als inwoners van Duitsland als zij voldoen aan de voorwaarde
dat tenminste 90% van hun wereldinkomen aan de Duitse belastingheffing is
onderworpen of als een bedrag van ten hoogste € 6136 niet aan de
Duitse belastingheffing is onderworpen.In aanbeveling 7 van de Commissie-Wöltgens werd bepleit dat uitstel
zou worden verleend voor de afdracht van loonbelasting ten laste van Nederlandse
werknemers die in Duitsland werkzaam zijn voor de uitvoering van een bouwwerk
of constructiewerkzaamheden gedurende de periode dat er nog geen duidelijkheid
bestaat over de vraag of de desbetreffende ondernemer geacht wordt zijn onderneming
te drijven met behulp van een vaste inrichting in Duitsland. In dit verband
wordt er op gewezen dat, zelfs als hun loon niet ten laste zou komen van een
vaste inrichting in Duitsland, voor de betrokken werknemers ook een loonbelastingplicht
kan ontstaan als zij in verband met het verrichten van hun werkzaamheden langer
dan 183 dagen in een kalenderjaar in Duitsland verblijven. Beoordeling van
de vraag of sprake zal zijn van een vaste inrichting of dat de betrokken werknemers
voorzienbaar langer dan 183 dagen in een kalenderjaar in Duitsland zullen
verblijven in verband met de uitvoering van de werkzaamheden zal doorgaans
kort na het begin van de bouw- of constructiewerkzaamheden plaatsvinden. In
dat licht en gelet op de in 2001 in Duitsland ingevoerde bijzondere wetgeving
om illegale arbeid in de bouw te bestrijden (Gesetz zur Eindämmung illegaler
Betätigung im Baugewerbe, Bundestag-Drucksache 14/4658) was het treffen
van een bijzondere regeling voor uitstel van de afdracht van loonbelasting
voor Duitsland niet aanvaardbaar.In aanbeveling 8 bepleit de Commissie-Wöltgens de reikwijdte van
het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland
inzake de wederzijdse administratieve bijstand bij de invordering van belastingschulden
en de uitreiking van documenten (Trb. 1999, 113; verder «het bijstandsverdrag»)
uit te breiden tot de gemeentelijke belastingen en het minimumbedrag van € 700,
waarboven aan het andere land bijstand bij invordering kan worden gevraagd,
voor de gemeentelijke belastingen te verlagen tot € 90. Het verlagen
van het minimumbedrag tot € 90 voor invordering van gemeentelijke
belastingen lijkt met name relevant voor de invordering van parkeerbelastingen.
Op dit moment bestaat er geen indicatie dat er ook voor andere gemeentelijke
heffingen een relatief zwaarwegend belang bestaat dat zou worden gediend met
verlaging van het minimumbedrag. Ervan uitgaande dat de verlaging van het
minimumbedrag in het bijzonder relevant is voor de parkeerbelastingen, is
er om verschillende redenen vooralsnog voor gekozen deze aanbeveling niet
uit te voeren. Zo geldt voor de toepassing van het bijstandsverdrag het beginsel
dat de verzoekende staat eerst zelf de haar ter beschikking staande invorderingsmogelijkheden
dient te benutten alvorens aan de andere staat om bijstand bij invordering
kan worden gevraagd. Waar de Gemeentewet ten behoeve van de handhaving van
de gemeentelijke parkeerregulering zowel ten aanzien van voertuigen met Nederlands
kenteken als met buitenlands kenteken uitdrukkelijk voorziet in de toepassing
van het instrument van de wielklem, wordt ernstig betwijfeld of het opportuun
is om aan de andere staat om bijstand bij invordering te vragen als een gemeente –
om welke reden dan ook – geen gebruik maakt van deze wielklem. Op de
tweede plaats is het op basis van de huidige wetgeving niet mogelijk gegevens
te verkrijgen uit politieregisters om de identiteit van buitenlandse kentekenhouders
te achterhalen ten behoeve van de heffing van (Nederlandse) parkeerbelastingen. De uitwisseling van gegevens over kentekens en de houders daarvan tussen
de Nederlandse en Duitse beheerders van deze politieregisters is daarom beperkt
tot strafrechtelijke verkeerszaken en zaken die op basis van de Wet administratiefrechtelijke
handhaving verkeersvoorschriften (de zogenoemde Wet-Mulder) worden afgedaan.
Tenslotte wordt opgemerkt dat een verlaging van het minimumbedrag, waarboven
om bijstand bij invordering kan worden gevraagd, in de mate als bepleit is
door de Commissie-Wöltgens zou leiden tot een situatie waarbij een onevenwichtigheid
zou ontstaan tussen de kosten van handhaving van de gemeentelijke parkeerregulering
en de te genereren opbrengsten. Immers, voor de invordering van een parkeerbelasting
van € 43, eventueel vermeerderd met administratiefrechtelijke verhogingen
en aanmaningskosten tot een bedrag van ongeveer € 100, moet een
veelvoud van dat bedrag aan kosten gemaakt worden om dat bedrag in het andere
land te kunnen doen invorderen.§ 2. Verloop van de onderhandelingenDe besprekingen over een bijzondere regeling voor grensoverschrijdende
bedrijventerreinen zijn medio 2000 gestart op initiatief van Nederland. In
de speciaal hiervoor in het leven geroepen Nederlands-Duitse werkgroep waren
het Nederlandse ministerie van Financiën, het Duitse Bundesfinanzministerium
en de ministeries van Financiën van de Duitse deelstaten Niedersachsen
en Nordrhein-Westfalen vertegenwoordigd. De deelname van beide deelstaten
aan de besprekingen vindt, enerzijds, zijn grond in de directe betrokkenheid
van locale en decentrale overheden bij de ontsluiting van grensoverschrijdende
bedrijventerreinen. Anderzijds heeft de totstandgekomen regeling, direct en
indirect, gevolgen voor de belastingopbrengst die ten goede komt aan de locale
en decentrale instellingen van de deelstaten. Zo is een direct gevolg van
de totstandgekomen regeling dat de Duitse locale overheid, binnen wiens ambtsgebied
een grensoverschrijdend bedrijventerrein ligt, geen ondernemingsbelasting
(de zogenoemde «Gewerbesteuer») kan heffen van Nederlandse ondernemingen
die gevestigd zijn op het Duitse deel van een grensoverschrijdend bedrijventerrein.
Indirect heeft deze regeling invloed omdat de door de centrale Duitse overheid
(de Bond) geheven inkomsten (Einkommensteuer) en vennootschapsbelasting (Körperschaftsteuer)
via een bepaalde sleutel wordt verdeeld tussen de Bond en de deelstaten.De totstandkoming van dit protocol voor wat betreft de grensoverschrijdende
bedrijventerreinen is voor een belangrijk deel te danken aan de zowel in Nederland
als in Duitsland aanwezige politieke wens om de economische ontwikkeling van
grensregio's te stimuleren. In de loop van het overleg over de regeling voor
grensoverschrijdende bedrijventerreinen is tevens de ontwikkeling van een
gezamenlijk Nederlands-Duits aanspreekpunt voor ondernemers en werknemers
ter sprake gekomen. Een dergelijk aanspreekpunt zou voor zowel inwoners van
Nederland als van Duitsland als vraagbaak op belastinggebied en andere gebieden
dienen te fungeren. Dat aanspreekpunt is begin 2000 formeel geïnstalleerd.
De deelname van de deelstaten aan het overleg heeft er in geresulteerd dat
sedert oktober 2001 dit aanspreekpunt mede wordt bemenst door een tweetal
door Nordrhein-Westfalen bij de Belastingdienst/Limburg/Kantoor Buitenland
te Heerlen gedetacheerde medewerkers. Inmiddels participeren ook twee door
België afgevaardigde medewerkers op permanente basis in het aanspreekpunt,
dat inmiddels is omgedoopt tot Informatiecentrum Belastingdienst Buitenland.
Dat dit aanspreekpunt in een behoefte voorziet moge blijken uit het feit dat
in de tweede week van 2004 dit Informatiecentrum 12 000 keer werd gebeld
met verzoeken om informatie. Daarmee is vergaand invulling gegeven aan Aanbeveling nr. 4 uit het hiervoor genoemde rapport van de Commissie-Wöltgens.Als basis voor de besprekingen diende een door Nederland vervaardigde
ontwerptekst, die gebaseerd was op de hiervoor genoemde Aanbevelingen uit
het rapport van de Commissie-Wöltgens. In de loop van de besprekingen
is het aanvankelijke ontwerp verder ontwikkeld en enkele keren bijgesteld
en verfijnd teneinde, enerzijds, zoveel mogelijk rekening te houden met de
verschillen in de belastingstelsels van Nederland en Duitsland en, anderzijds,
recht te doen aan de praktische uitvoerbaarheid van de regeling voor de belastingadministratie
in beide landen.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om de Nederlandse voorkomingsbepaling
ex artikel 20, derde lid, van het Nederlands-Duitse belasting verdrag op twee
punten aan te passen (zie § 5 Artikelsgewijs commentaar bij artikel
5). Met het niet langer toepassen door Nederland van het zogenoemde progressievoorbehoud
ten aanzien van Duitse socialezekerheidsuitkeringen ter zake van invaliditeit,
die worden genoten door in Nederland wonende voormalige dwangarbeiders, wordt
voortaan rekening gehouden met de omstandigheid dat deze uitkeringen in Duitsland
op een lager niveau zijn vastgesteld vanwege het feit dat deze in Duitsland
volledig zijn vrijgesteld van belastingheffing. Toepassing van het progressievoorbehoud
door Nederland leidt bij de ontvangers van dergelijke uitkeringen tot een
zekere mate van belastingverzwaring. Dat wordt onverenigbaar geacht met het
uitgangspunt dat de uitkeringen van elke belastingheffing gevrijwaard zouden
zijn en dat deze vrijwaring mede bepalend is geweest bij de vaststelling van
de hoogte van de desbetreffende uitkeringen. Tegen deze achtergrond heeft
Nederland ingestemd met deze Duitse wens.Daarnaast heeft Nederland besloten de voorkomingsbepaling in die zin aan
te vullen dat voortaan door inwoners van Nederland verrekening kan worden
gevraagd van de op Duitse beleggingsdividenden ingehouden bronbelasting (Kapitalertragsteuer)
met in Nederland te betalen inkomsten- of vennootschapsbelasting. Reeds vanaf
de inwerkingtreding van het huidige Nederlands-Duitse belastingverdrag op
18 september 1960 (Trb. 1960, 107) heeft voor inwoners van Nederland
de mogelijkheid ontbroken om in Duitsland ingehouden bronbelasting op Duitse
dividenden te verrekenen met de Nederlandse inkomsten- en vennootschapsbelasting.
Wel was het mogelijk de Duitse bronbelasting op ontvangen dividenden in mindering
te brengen als aftrekbare kosten (artikel 43 van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 en artikel 10, eerste lid, onderdeel e, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969). Voor binnenlandse belastingplichtigen in de zin van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 bestaat deze mogelijkheid van kostenaftrek voor de Duitse bronbelasting
nog steeds. Echter, met de invoering van de Wet Inkomstenbelasting 2001 is
voor binnenlandse belastingplichtigen die onder de inkomstenbelasting vallen
de mogelijkheid van een kostenaftrek voor de Duitse bronbelasting vervallen
en opgegaan in het forfaitair rendement, zoals dat wordt toegepast in box
3 van deze wet (artikel 5.1 en volgende van de Wet Inkomstenbelasting 2001).
Daarmee verviel ook deze partiële tegemoetkoming voor de Duitse bronbelasting
op beleggingsdividenden, hetgeen door belastingplichtigen als een bezwaarlijk
gemis wordt ervaren. In aanmerking nemend dat, als Nederland en Duitsland
een nieuw belastingverdrag zouden sluiten, daarin overeenkomstig het Nederlandse
verdragsbeleid vanzelfsprekend een verrekeningsmogelijkheid voor de Duitse
bronbelasting op beleggingsdividenden zal worden opgenomen, heeft Nederland
het opportuun geacht deze omissie uit het verleden ongedaan te maken.Met het voorliggende derde aanvullend protocol wordt naar het oordeel
van de regering het huidige Nederlands-Duitse belastingverdrag op een aantal punten belangrijk verbeterd. De regeling voor de belastingheffing
van ondernemingen op grensoverschrijdende bedrijventerreinen is zowel voor
Nederland als voor Duitsland een noviteit. Zij is in het belang van beide
staten en in de regeling wordt op bevredigende wijze rekening gehouden met
het belang van het bedrijfsleven aan weerszijden van de grens.Hieronder zullen in paragraaf 4 (Artikelsgewijze toelichting) de
overeengekomen resultaten op hoofdlijnen worden uiteengezet.§ 3. Budgettaire gevolgenDe budgettaire gevolgen van het voorliggende protocol zullen in totaal
licht negatief zijn.Er van uitgaande dat de investeringen op de in Nederland respectievelijk
in Duitsland gelegen delen van grensoverschrijdende bedrijventerreinen per
saldo gelijkelijk over beide landen verdeeld zullen zijn, en gegeven de omstandigheid
dat investeringen op grensoverschrijdende bedrijventerreinen nog op gang moeten
komen, worden de budgettaire gevolgen voor de eerstkomende jaren neutraal
ingeschat.De wijzigingen in de Nederlandse voorkomingsbepaling, te weten het afzien
van toepassing van het progressievoorbehoud ten aanzien van Duitse socialezekerheidsuitkeringen
ter zake van invaliditeit en het invoeren van een verrekeningsmogelijkheid
voor de Duitse bronbelasting op beleggingsdividenden, zullen een licht negatief
budgettair effect hebben.Over de omvang van het afzien van toepassing van het progressievoorbehoud
ten aanzien van Duitse socialezekerheidsuitkeringen ter zake van invaliditeit
valt geen concrete indicatie te geven, omdat gegevens over het aantal personen
dat een dergelijke uitkering geniet en de effecten voor de belastingopbrengst
van het tot nu toe gehanteerde progressievoorbehoud niet bekend zijn. Het
gaat echter slechts om een beperkte groep mensen die deze uitkeringen geniet
en het negatieve budgettaire effect (vanwege de hoge leeftijd van de betrokken
personen) zal met het verstrijken van de tijd dan ook afnemen.Wat betreft het budgettaire effect dat voortvloeit uit de invoering van
de verrekeningsmogelijkheid voor de Duitse bronbelasting op beleggingsdividenden
kan het volgende worden opgemerkt. Over een reeks van jaren is door inwoners
van Nederland voor een bedrag van gemiddeld ongeveer € 100 miljoen
aan beleggingsdividend uit Duitsland ontvangen. Deze dividenden worden nagenoeg
uitsluitend ontvangen door Nederlandse pensioenfondsen. Omdat pensioenfondsen
niet belastingplichtig zijn voor de vennootschapsbelasting voor hun niet-commerciële
activiteiten komt het vraagstuk van kostenaftrek of verrekening voor Duitse
bronbelasting op dividenden in die gevallen niet aan de orde. Het budgettaire
effect hiervan is daarom neutraal.Het dividend dat uit Duitse aandelen wordt genoten door in Nederland wonende
natuurlijke personen is niet significant van omvang. Voor deze personen is
met de inwerkingtreding van de Wet IB 2001 de mogelijkheid van een kostenaftrek
voor de Duitse bronbelasting in de Nederlandse inkomstenbelasting vervallen.
Invoering van de mogelijkheid voor belastingplichtigen voor de Nederlandse
inkomstenbelasting de Duitse bronbelasting op dividend te verrekenen met Nederlandse
inkomstenbelasting komt neer op een derving van belastingopbrengst van naar
verwachting enkele miljoenen op jaarbasis.Bij het voorgaande zij aangetekend dat bij een binnenkort te verwachten
algehele herziening van het Nederlands-Duitse belastingverdrag – overeenkomstig
het Nederlandse verdragsbeleid – ook voorzien zal zijn in een verrekening
van Duitse bronbelasting met Nederlandse inkomsten- en vennootschapsbelasting.
In die zin is sprake van het naar voren halen van het hier bedoelde budgettaire
effect.§ 4. Artikelsgewijze toelichtingArtikel 1Ingevolge artikel 1 van het onderhavige protocol wordt een onderdeel 6
toegevoegd aan artikel 2, eerste lid, van het verdrag. In het voorgestelde
onderdeel 6 van artikel 2, eerste lid, van het verdrag is een omschrijving
opgenomen van wat voor de toepassing van het verdrag moet worden verstaan
onder het begrip «grensoverschrijdend bedrijventerrein». Om van
een grensoverschrijdend bedrijventerrein te kunnen spreken dient aan een aantal
criteria te zijn voldaan. Blijkens artikel 2, eerste lid, onderdeel 6, van
het verdrag moet het daarbij gaan om een aaneengesloten gebied, dat zich uitstrekt
zowel op Nederlands als op Duits grondgebied (en dat dus door de landsgrens
wordt doorsneden). Wil sprake zijn van een grensoverschrijdend bedrijventerrein
in de zin van het verdrag, dan volstaat niet dat Nederlandse en Duitse grensgemeenten
in onderling overleg een terrein als zodanig aanduiden. Om aanspraak te kunnen
maken op de in het verdrag op te nemen bijzondere regeling voor grensoverschrijdende
bedrijventerreinen dient een dergelijk terrein in onderling overleg tussen
Nederland en Duitsland uitdrukkelijk als zodanig te zijn aangemerkt. Het ligt
voor de hand dat in voorkomend geval een dergelijke erkenning als grensoverschrijdend
bedrijventerrein in een gemeenschappelijke verklaring zal worden bekendgemaakt.
Bekendmaking zal in Nederland plaatsvinden door middel van publicatie in de
Staatscourant.De gezamenlijke aanwijzing van een bedrijventerrein als een grensoverschrijdend
bedrijventerrein heeft tot doel om te beoordelen of sprake is van bedrijventerreinen
in de zin van artikel 1 van het voorliggende protocol. Als een bedrijventerrein
aan de daar genoemde criteria voldoet, dan zal een dergelijke gezamenlijke
aanwijzing plaatsvinden. Het oogmerk daarbij is te waarborgen dat gelijke
gevallen ook gelijk worden behandeld en dat het niet mogelijk is dat bedrijven
op bedrijventerreinen die formeel niet aan de criteria voldoen gebruik maken
van de administratieve vereenvoudigingen zoals voorzien in het voorliggende
protocol. Wordt in een dergelijke situatie immers achteraf geconstateerd dat
er niet aan de criteria is voldaan, dan is een herstel van het – in
dat geval onterechte – gebruik van de vereenvoudigde administratieve
behandeling niet meer mogelijk of slechts zeer moeizaam te realiseren. Er
zal derhalve geen sprake zijn van een ongelijke behandeling van bedrijven
die aan de criteria van artikel 1 van het voorliggende protocol voldoen. Bovendien
zal de regeling zoals die is getroffen gegeven de wijze van belastingheffing
in Duitsland en in Nederland naar verwachting niet zozeer leiden tot een wijziging
in de belastingdruk bij de betrokken bedrijven, maar eerder tot een vereenvoudiging
van de administratieve verplichtingen, die gerechtvaardigd is gezien de complexe
situatie waarin bedrijven die gevestigd zijn op een grensoverschrijdend bedrijventerrein
zich bevinden. Van (verkapte) staatssteun die de regeling kwetsbaar zou maken
is naar het oordeel van de eerste ondergetekende dan ook geen sprake.Artikel 2Omdat een grensoverschrijdend bedrijventerrein, zoals blijkt uit de omschrijving
van het voorgestelde artikel 2, eerste lid, onderdeel 6, van het verdrag,
wordt doorsneden door de Nederlands-Duitse landsgrens doet zich de mogelijkheid
voor dat ondernemingen fysiek op die landsgrens worden gevestigd. In een dergelijk
geval zouden zich in de praktijk problemen kunnen voordoen bij de vaststelling
van de staat waarin een lichaam geacht wordt te zijn gevestigd
voor de toepassing van het verdrag. In beginsel heeft een lichaam voor de
toepassing van het Nederlands-Duitse belastingverdrag (artikel 5 van het verdrag)
zijn woonplaats in de staat waarin de plaats van zijn leiding zich bevindt.
Met plaats van leiding wordt bedoeld het middelpunt van de algemene leiding
van de onderneming van een lichaam (artikel 6 van het verdrag). Als het middelpunt
van de algemene leiding van de onderneming zich zou bevinden in een gebouw,
dat op een grensoverschrijdend bedrijventerrein op de Nederlands-Duitse landsgrens
is gelegen, dan zou het zonder nadere regelgeving praktisch onmogelijk zijn
om eenduidig vast te stellen van welke Staat het lichaam inwoner is voor de
toepassing van het verdrag. Voor de oplossing voor deze problematiek is gezocht
naar een objectieve en pragmatische maatstaf. Deze is daarin gevonden dat
een lichaam, waarvan de feitelijke leiding zich bevindt in een gebouw dat
op de landsgrens is gelegen, voor de toepassing van het verdrag geacht wordt
zijn woonplaats te hebben in de staat waar de meeste vierkante meters zijn
gelegen van de ruimten waarin de feitelijke leiding van de onderneming wordt
uitgeoefend. In artikel 7 van het voorliggende protocol zijn enkele praktische
voorbeelden uitgewerkt die in voorkomend geval als richtsnoer kunnen gelden
bij de vaststelling van de woonplaats van op een grensoverschrijdend bedrijventerrein
gevestigde lichamen waarvan de plaats van leiding op de Nederlands-Duitse
landsgrens is gelegen.Artikel 3Zoals in § 1 (Inleiding) van deze toelichtende nota is opgemerkt,
vormde de wens om, met inachtneming van de bestaande wet- en regelgeving van
de beide staten, zoveel mogelijk fiscale belemmeringen weg te nemen voor vestiging
van ondernemingen op grensoverschrijdende bedrijventerreinen het leidende
beginsel voor de tot stand te brengen regeling voor grensoverschrijdende bedrijventerreinen.
Die doelstelling zou in belangrijke mate zijn gediend met een vereenvoudiging
van (fiscale) administratieve lasten voor de ondernemers die op grensoverschrijdende
bedrijventerreinen zijn gevestigd. Dat zou bereikt kunnen worden als de op
een grensoverschrijdend bedrijventerrein gevestigde ondernemer slechts met
de fiscus van één van beide landen te maken zou hebben.Een en ander is gerealiseerd door toevoeging van een vierde lid aan artikel
5 van het verdrag, waarin is vastgelegd dat een onderneming, die inwoner is
van een van de staten en die beschikt over een op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein op het grondgebied van de andere staat gelegen vaste inrichting,
bij wijze van fictie geacht wordt haar onderneming niet te drijven met behulp
van een in die andere staat gelegen vaste inrichting. Als dus, bijvoorbeeld,
een Nederlandse onderneming op een grensoverschrijdend bedrijventerrein beschikt
over een vaste inrichting die gelegen is op Duits grondgebied, dan wordt ingevolge
het voorgestelde vierde lid van artikel 5 van het verdrag die onderneming
desondanks geacht niet te beschikken over een in Duitsland gelegen vaste inrichting
in de zin van (artikel 2 van) het verdrag. Daardoor kan dus ook geen sprake
zijn van toerekening van winst aan een in Duitsland gelegen vaste inrichting,
die ter belastingheffing aan Duitsland zou toekomen. Het resultaat hiervan
is dat de door de betrokken ondernemer met behulp van zijn feitelijk op Duits
grondgebied gelegen vaste inrichting behaalde winst samen met de overigens
ter belastingheffing aan Nederland toekomende winst in de Nederlandse belastingheffing
wordt betrokken. De desbetreffende ondernemer heeft voor wat betreft de belastingheffing
over zijn winst uit onderneming dus uitsluitend te maken met de Nederlandse
belastingadministratie. Dit geldt uiteraard slechts zolang sprake is van een
bedrijfsinrichting die gelegen is op een grensoverschrijdend bedrijventerrein.
Zodra een (deel van een) onderneming vanaf een grensoverschrijdend
bedrijventerrein verplaatst wordt naar een locatie daarbuiten, dan geldt vanaf
het moment van de verplaatsing niet langer de fictie van het voorgestelde
vierde lid van artikel 5 van het verdrag. Verplaatsing van (een deel van)
een onderneming naar een locatie buiten een grensoverschrijdend bedrijventerrein
heeft geen directe fiscale gevolgen. Over de stille – en fiscale –
reserves van de onderneming moet naar Nederlands recht (artikel 3.60 Wet IB
2001) slechts worden afgerekend als de ondernemer zijn woonplaats naar de
andere staat verlegt waardoor deze zou ophouden binnenlands belastingplichtige
te zijn. In dat geval strekt de afrekening zich tevens uit tot eerder naar
de bedrijfsinrichting op het grensoverschrijdende bedrijventerrein overgebrachte
vermogensbestanddelen. In een dergelijke situatie zou een noodzakelijke verplaatsing
vanaf een grensoverschrijdend bedrijventerrein kunnen worden belemmerd door
de dreiging van een verplichting tot afrekening over de stille reserves van
de onderneming. Teneinde de financiële last die daaruit voor een onderneming
kan voortvloeien enigszins te matigen, is in het voorgestelde vijfde lid van
artikel 5 van het verdrag de mogelijkheid voorzien dat de staat waaruit de
ondernemer met zijn onderneming vertrekt in gevallen waarin zich een onbillijkheid
van overwegende aard voordoet, kan toestaan dat de in het kader van vorenbedoelde
afrekening te betalen belasting kan worden uitgesmeerd over een termijn van
vijf jaren. Van een onbillijkheid van overwegende aard in de hier bedoelde
zin is sprake als de verplaatsing vanaf een grensoverschrijdend bedrijventerrein
geschiedt om redenen die niet aan de ondernemer zelf zijn te wijten. In dat
verband kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een gewenste bedrijfsuitbreiding
die wegens plaatsgebrek echter niet mogelijk is op het grensoverschrijdende
bedrijventerrein, zodat verplaatsing naar een locatie elders noodzakelijk
is.Artikel 4Krachtens het bepaalde in artikel 4 van het voorliggende protocol wordt
een nieuw lid 2a ingevoegd in artikel 10 van het verdrag. Ingevolge het nieuwe
lid 2a zal de belastingheffing van personen, die werkzaam zijn voor een onderneming
die gevestigd is op een grensoverschrijdend bedrijventerrein, plaatsvinden
in de staat waar deze personen verplicht verzekerd zijn voor de volksverzekeringen
ingevolge Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971
(Pb EG, L149), betreffende de toepassing van de sociale zekerheidsregelingen
op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen
de gemeenschap verplaatsen. Als gevolg hiervan zal voor deze personen belasting-
en premieheffing volksverzekeringen voortaan plaatsvinden in dezelfde staat.
Dit heeft voor de betrokken personen een tweetal voordelen. Omdat belasting-
en premieheffing in een staat doorgaans wat betreft heffingsniveau op elkaar
zijn afgestemd, zullen bij belasting- en premieheffing in dezelfde staat in
beginsel geen onbedoeld ongunstige effecten optreden wanneer het tarief van
belasting- en/of premieheffing in die staat worden gewijzigd. De kans op dergelijke
onbedoelde effecten is daarentegen wel reëel aanwezig als belasting-
en premieheffing in verschillende staten plaatsvindt. Een tweede voordeel
dat bij belasting- en premieheffing in dezelfde staat in het oog springt is
dat de op grensoverschrijdende bedrijventerreinen gevestigde ondernemingen,
waarbij de betrokken personen werkzaam zijn, ter zake van de belasting- en
premieheffing over het loon van hun werknemers in beginsel ook slechts met
de heffingsinstanties van een staat van doen zullen hebben. Ook in dit opzicht
is dus een beperking van administratieve lasten beoogd.Artikel 5Krachtens artikel 5, eerste lid, van het voorliggende protocol wordt de Nederlandse voorkomingsbepaling in het verdrag (artikel 20, derde
lid) zodanig aangepast dat Nederland geen progressievoorbehoud meer toepast
bij het verlenen van een vermindering ter vermijding van dubbele belasting
met betrekking tot Duitse socialezekerheidsuitkeringen ter zake van invaliditeit,
die worden betaald aan inwoners van Nederland die tijdens de Tweede Wereldoorlog
als dwangarbeiders in Duitsland tewerkgesteld waren. Een en ander wordt bewerkstelligd
door in artikel 20, derde lid, eerste volzin, van het verdrag na de woorden
«... is het bevoegd ook die inkomsten ...» de zinsnede in te voegen
«(met uitzondering van invaliditeitspensioenen en andere uitkeringen
ter zake van invaliditeit ingevolge de socialezekerheidswetgeving van de Bondsrepubliek
Duitsland, die worden betaald aan een natuurlijke persoon die zijn woonplaats
als bedoeld in deze overeenkomst in Nederland heeft en die tijdens de Tweede
Wereldoorlog als dwangarbeider in Duitsland tewerkgesteld was)». Met
deze wijziging wordt bereikt dat Nederland de hiervoor bedoelde invaliditeitsuitkeringen
voortaan zal vrijstellen zonder dat deze uitkeringen van betekenis zijn voor
de vaststelling van het tarief van de inkomstenbelasting dat toegepast wordt
op eventuele overige inkomensbestanddelen van deze personen.Ingevolge artikel 5, tweede lid, van het voorliggende protocol wordt aan
artikel 20 van het verdrag een nieuw vierde lid toegevoegd. Met dit nieuwe
vierde lid wordt de Nederlandse voorkomingsbepaling uitgebreid met een bepaling
op grond waarvan inwoners van Nederland kunnen verzoeken om verrekening met
Nederlandse inkomsten- of vennootschapsbelasting van Duitse bronbelasting
(Kapitalertragsteuer) die is ingehouden op door hen genoten dividend uit Duitse
aandelen. Het ontbreken van een dergelijke verrekeningsmogelijkheid is niet
in overeenstemming met het Nederlandse verdragsbeleid op dit punt en werd –
na het verdwijnen van de mogelijkheid van kostenaftrek als gevolg van de invoering
van het forfaitair rendement in box 3 van de Wet IB 2001 – in toenemende
mate als een omissie ervaren.Artikel 6Op grond van artikel 6 van het voorliggende protocol wordt in het verdrag
een nieuw artikel 22a ingevoegd. In dit nieuwe artikel 22a zijn de mogelijkheden
en voorwaarden beschreven voor het verrichten van boekenonderzoeken door ambtenaren
van een van de staten bij ondernemingen van die staat die op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein zijn gevestigd op het grondgebied van de andere staat.De reikwijdte van artikel 22a is uitdrukkelijk beperkt tot boekenonderzoeken
ten behoeve van de vaststelling van de juiste materiële belastingschuld
met betrekking tot de inkomsten van de betrokken onderneming en de inkomsten
uit niet-zelfstandige arbeid van de werknemers van die onderneming waarover
het recht tot belastingheffing aan een van de staten is toegewezen. Aan dergelijke
boekenonderzoeken kan worden deelgenomen door ambtenaren van de belastingdienst
van een of van beide staten (daaronder begrepen medewerkers van de Nederlandse
FIOD-ECD).De regeling van het nieuwe artikel 22a van het verdrag sluit aan bij de
mogelijkheden die het Nederlandse recht biedt voor de aanwezigheid van buitenlandse
ambtenaren bij boekenonderzoeken bij op Nederlands grondgebied gevestigde
(delen van) bedrijven (zie artikel 9 van de Wet op de internationale bijstandsverlening
bij de heffing van belastingen (WIB); wet van 24 april 1986, Stb. 1986,
249, laatstelijk gewijzigd bij de wet van 14 december 2001, Stb. 2001,
641).Naast het feit dat Duitse ambtenaren – na daartoe verkregen toestemming
van de Nederlandse Belastingdienst – in Nederland aanwezig kunnen zijn bij een door ambtenaren van de Nederlandse Belastingdienst in te stellen
belastingonderzoek, bestaat binnen het huidige Nederlandse beleid ook de mogelijkheid
dat zij zelfstandig onderzoek verrichten. Die mogelijkheid kan gegeven zijn
als de boekhouding van een (deel van een) onderneming in Nederland wordt gevoerd
en het voor de onderneming bezwaarlijk zou zijn om die boekhouding voor onderzoek
naar het buitenland over te brengen. In dergelijke situaties komt het voor
dat een onderneming de buitenlandse belastingdienst uitnodigt om de controle
in Nederland te laten plaatsvinden. Voorafgaand aan het te verrichten onderzoek
dient de buitenlandse belastingdienst aan de Nederlandse bevoegde autoriteiten
schriftelijk mededeling te doen van het voorgenomen onderzoek, welke beletselen
bestaan om de administratie te controleren in de verzoekende staat, wat het
doel van de controle is en wanneer het onderzoek plaatsvindt (zie Kamerstukken
II 1995/96, 24 453, nr. 3 en nr. 5).De in het eerste lid van het nieuw in te voegen artikel 22a opgenomen
bepaling bouwt voort op dit Nederlandse beleid. Zo kunnen ambtenaren van een
van de staten zelfstandig de boekhouding onderzoeken van een, op het grondgebied
van de andere staat gelegen deel van een grensoverschrijdend bedrijventerrein
aanwezige, vaste inrichting van een in de eerstgenoemde staat gevestigde ondernemer,
op voorwaarde dat de eerstgenoemde staat het recht tot belastingheffing heeft
voor de winst uit deze onderneming of voor de inkomsten uit niet-zelfstandige
arbeid van de werknemers die voor deze onderneming werkzaam zijn. De autoriteiten
van de staat op wiens grondgebied het onderzoek plaatsvindt, zijn gerechtigd
aan een dergelijk onderzoek deel te nemen. Hun deelname kan worden ingegeven
door de omstandigheid dat inwoners van deze staat werkzaam zijn bij een onderneming
die gevestigd is op het in die staat gelegen deel van een grensoverschrijdend
bedrijventerrein en met deelname aan het boekenonderzoek een eigen heffingsbelang
van die staat gemoeid is. Daarnaast kan hun deelname in voorkomend geval gewenst
zijn in verband met een juiste behandeling van gegevens van derden, die in
het kader van een onderzoek ter kennis van de andere staat komen en waarop
het vierde lid van dit artikel betrekking heeft.Deze bepaling wijkt in zoverre af van het huidige beleid dat de belastingdienst
van een van de staten een rechtstreekse bevoegdheid tot het zelfstandig verrichten
van boekenonderzoek op het grondgebied wordt toegekend. Deze uitbreiding wordt
gerechtvaardigd door het gegeven dat (het deel van) de onderneming, die op
het grondgebied van de andere staat op een grensoverschrijdend bedrijventerrein
wordt gecontroleerd, geacht wordt haar onderneming niet te drijven met behulp
van een in die andere staat aanwezige vaste inrichting en dat de winst van
(de vaste inrichting van) die onderneming ook niet ter belastingheffing toekomt
aan die andere staat (zie artikel 3 van het voorliggende protocol). Het is
gewenst dat bij de gekozen verdeling van heffingsrechten een in overeenstemming
daarmee aangepast boekenonderzoek kan plaatsvinden. In deze context past het
evenzeer dat met betrekking tot de te verrichten boekenonderzoeken de rechtsvoorschriften
gelden van de staat die het onderzoek verricht. Ook een eventueel bezwaar
of beroep tegen de maatregelen die genomen worden door de staat die het onderzoek
verricht, dient te worden gericht tot de daartoe aangewezen instantie in die
staat (derde lid).Als bijvoorbeeld (een deel van) de onderneming van een Nederlandse ondernemer
op het Duitse deel van een grensoverschrijdend bedrijventerrein is gelegen,
zijn met betrekking tot een boekenonderzoek door de Nederlandse Belastingdienst
bij die ondernemer (op Duits grondgebied) de Nederlandse rechts- en procedurevoorschriften
van toepassing van Afdeling 2 van hoofdstuk VIII van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (Wet van 2 juli 1959, Stb. 301). Daarvan maakt ook deel
uit de toepassing van eventuele administratiefrechtelijke dwangmiddelen ten
aanzien van de belastingplichtige ondernemer die de hem opgelegde verplichtingen ten dienste van de Nederlandse belastingheffing niet nakomt. Hierbij
moet worden gedacht aan omkering van de bewijslast (art. 54 j° 27e AWR)
en beboeting van de desbetreffende belastingplichtige (hoofdstuk VIIIA AWR).
In dit opzicht bestaat geen verschil ten opzichte van het verrichten van boekenonderzoeken
bij andere binnenlandse belastingplichtigen. Voor de eventueel toe te passen
administratiefrechtelijke dwangmiddelen maakt het voorts geen verschil of
aan het boekenonderzoek al dan niet wordt deelgenomen door medewerkers van
de FIOD-ECD. De bevoegdheden van de medewerkers van FIOD-ECD zijn in het kader
van een boekenonderzoek gelijk aan de bevoegdheden van andere medewerkers
van de Nederlandse Belastingdienst.In overeenstemming met het hiervoor beschreven Nederlandse beleid, dient
op grond van het nieuwe artikel 22a, tweede lid, de bevoegde autoriteit van
de staat op wiens grondgebied het onderzoek plaatsvindt uiterlijk twee weken
voor de aanvang van het onderzoek te worden geïnformeerd over het voorgenomen
onderzoek. In die kennisgeving dient voorts te worden aangegeven welk dienstonderdeel
van de andere staat het onderzoek zal verrichten, welk bedrijf onderzocht
gaat worden, wanneer het onderzoek zal plaatsvinden, welke tijdvakken het
onderzoek zal beslaan en voor welke belastingmiddelen het onderzoek wordt
verricht.Hoewel een staat in beginsel zelfstandig een boekenonderzoek kan verrichten
bij een (deel van een) onderneming van die staat op een grensoverschrijdend
bedrijventerrein op het grondgebied van de andere staat (eerste lid), kan
de staat op wiens grondgebied het onderzoek zou moeten plaatsvinden dat weigeren.
Weigering kan slechts plaatsvinden als het onderzoek in strijd zou zijn met
wezenlijke belangen van de staat op wiens grondgebied het onderzoek zou moeten
plaatsvinden of met de openbare orde van die staat. Als deze staat zou weigeren
op zijn grondgebied zelfstandig boekenonderzoek door de andere staat toe te
staan, dan moet binnen één maand na die weigering door beide
staten een gezamenlijk onderzoek worden verricht. Hierbij zijn de rechtsregels
van toepassing van de staat op wiens grondgebied het gezamenlijk onderzoek
plaatsvindt (vijfde lid). In een dergelijk geval dient een eventueel bezwaar
of beroep tegen maatregelen die worden genomen in verband met het onderzoek
te worden gericht tot de daartoe aangewezen instantie volgens de nationale
wetgeving van laatstgenoemde staat.In het kader van een onderzoek door een van de staten bij een (deel van
een) onderneming, die gevestigd is op het deel van een grensoverschrijdend
bedrijventerrein dat gevestigd is op het grondgebied van de andere staat,
kunnen gegevens worden aangetroffen die betrekking hebben op derden. Deze
gegevens mogen door de staat die het onderzoek verricht slechts gebruikt worden
als zij aan de andere staat zijn overgedragen, die deze gegevens in overeenstemming
met zijn nationale rechtsvoorschriften verwerkt en gebruikt en daarna ter
beschikking stelt van de andere staat die het onderzoek (heeft) verricht en
toestemming verleent de gegevens te gebruiken (vierde lid). Daarmee is zeker
gesteld dat de positie van derden voor wat betreft de uitwisseling van inlichtingen
tussen Nederland en Duitsland niet wordt gewijzigd door de bepalingen van
het voorliggende protocol. Indien onderzoek door de Duitse overheid zou worden
verricht bij een (deel van een) Duitse onderneming die op het Nederlandse
deel van een grensoverschrijdend bedrijventerrein is gevestigd, zouden gegevens
die bij dat onderzoek bekend worden en die betrekking hebben op derden door
Duitsland pas mogen worden gebruikt als zij door Nederland aan Duitsland ter
beschikking zijn gesteld met inachtneming van de bepalingen van de WIB.Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de werkingssfeer van artikel 22a
zich niet uitstrekt tot opsporingsonderzoeken op grond van (een vermoeden
van) strafbare feiten. Zodra in het kader van een boekenonderzoek het vermoeden
van strafbare feiten ontstaat en daarnaar opsporingsonderzoek
wordt verricht, zijn daarop de regels van toepassing die zijn neergelegd in
het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken (Straatsburg,
20 april 1959, Trb. 1965, 10), en in de Overeenkomst ter uitvoering van
het tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België, de
Bondsrepubliek Duitsland, de Franse Republiek en het Groothertogdom Luxemburg
op 14 juni 1985 te Schengen gesloten Akkoord betreffende geleidelijke
afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (Schengen,
19 juni 1990, Trb. 1990, 145). Uiteraard is het in theorie mogelijk dat
het boekenonderzoek – in de loop waarvan het vermoeden van strafbare
feiten is gerezen – wordt voortgezet naast een opsporingsonderzoek naar
de strafbare feiten. In dat geval zijn de bepalingen van art. 22a wel van
toepassing op het boekenonderzoek, maar niet op het onderzoek naar de strafbare
feiten. In de praktijk zal het onderzoek vanaf dat moment echter veelal plaatsvinden
in het kader van de strafrechtshulp, temeer omdat bij de strafrechtshulp meer
mogelijkheden bestaan voor het toepassen van dwangmiddelen (zoals huiszoeking,
beslaglegging, etc.) voor het verkrijgen van relevant bewijs. Duitsland heeft
de verzekering gegeven dat hetzelfde geldt voor opsporingsonderzoeken naar
strafbare feiten door de Duitse Steuerfahndung.Artikel 7Krachtens artikel 7 van het voorliggende protocol wordt bij het verdrag
een bijlage gevoegd. Zoals hiervoor reeds is opgemerkt in de artikelsgewijze
toelichting bij artikel 2, zijn in deze bijlage enkele praktische voorbeelden
uitgewerkt die in voorkomend geval als richtsnoer kunnen gelden bij de vaststelling
van de woonplaats van op een grensoverschrijdend bedrijventerrein gevestigde
lichamen waarvan de plaats van leiding op de Nederlands-Duitse landsgrens
is gelegen en de plaats van de feitelijke leiding van die lichamen niet kan
worden vastgesteld. De leidende maatstaf wordt dan de oppervlakte van de ruimtes
in een gebouw waarin de leiding van de onderneming wordt uitgeoefend. In de
bijlage zijn vier voor zichzelf sprekende voorbeelden opgenomen. De bijlage
met voorbeelden vormt een integrerend onderdeel van het verdrag en is aan
te merken als zijnde van uitvoerende aard. Verdragen tot wijziging van de
bijlage behoeven op grond van artikel 7, onderdeel f, van de Rijkswet goedkeuring
en bekendmaking verdragen geen parlementaire goedkeuring, tenzij de Staten-Generaal
zich thans het recht tot goedkeuring terzake voorbehouden.Artikel 8Ingevolge artikel 8 van het voorliggende protocol dient het voorliggende
protocol te worden bekrachtigd en zullen akten van bekrachtiging moeten worden
gewisseld. Dit protocol treedt in werking op de dag van de uitwisseling van
de akten van bekrachtiging. De bepalingen ervan vinden toepassing:– voor belastingen die via inhouding aan de bron worden geheven
op bedragen die worden genoten op of na 1 januari van het jaar dat volgt
op het jaar waarop het protocol in werking is getreden;– met betrekking tot andere belastingen die worden geheven naar
het inkomen of naar het vermogen voor belastingjaren, die aanvangen op of
na 1 januari van het jaar dat volgt op het jaar waarin het protocol in
werking is getreden (tweede lid);– met betrekking tot Duitse socialezekerheidsuitkeringen ter zake
van invaliditeit, die worden betaald aan inwoners van Nederland die tijdens
de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeiders in Duitsland tewerkgesteld waren
(zie artikel 5 hiervoor) vinden de bepalingen van het voorliggende protocol
toepassing met betrekking tot belastingen die over belastingjaren
met ingang van 1 januari 2003 worden geheven. Een en ander betekent dat
voor de heffing van Nederlandse inkomstenbelasting over deze uitkeringen met
terugwerkende kracht tot 1 januari 2003 rekening moet worden gehouden
met de bepalingen van het voorliggende protocol. Terugwerkende kracht in dezen
is niet bezwaarlijk omdat het gaat om een tegemoetkoming die in het voordeel
van de betrokken belastingplichtigen is. Eventueel reeds vaststaande aanslagen
zullen door de Nederlandse Belastingdienst met inachtneming van het vorenstaande
op verzoek van belanghebbenden worden herzien.§ 5. KoninkrijkspositieHet voorliggende derde aanvullend protocol zal, voor wat het Koninkrijk
betreft, evenals het bestaande Nederlands-Duitse belastingverdrag, alleen
voor Nederland gelden.De Staatssecretaris van Financiën,J. G. WijnDe Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotXNoot1I.v.m. correctie van de termijndatum. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29881-1-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl