Institutionele hervorming van de Europese Unie (IGC-nota IV); Verslag algemeen overleg over de vierde IGC-nota: institutionele hervorming van de Europese Unie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24251, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-02-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24251 nr. 3

25-01-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24251Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 251Institutionele hervorming van de Europese Unienr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 januari 1996De algemene commissie voor Europese Zaken1,
de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken2 en
de vaste commissie voor Justitie3 hebben
op 26 oktober 1995 overleg gevoerd met minister Van Mierlo en staatssecretaris
Patijn van Buitenlandse Zaken over de vierde IGC-nota: Institutionele
hervorming van de Europese Unie (kamerstuk 24 251, nrs. 1 en 2).Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van den Bos (D66) vond het terecht dat in de herijkingsnota
wordt gesteld dat in het buitenlandse beleid van Nederland zowel de belangen
in brede als de belangen in engere zin tot hun recht moeten komen. Deze twee
soorten belangen spelen ook bij de institutionele hervorming van de EU: er
is het brede belang van Nederland bij een efficiënte, doorzichtige en
democratische Unie, maar er zijn ook Nederlandse belangen in engere zin, namelijk
in concurrentie met andere lidstaten. In dit verband vond hij de uitstekend
verlopende samenwerking in Beneluxverband een groot goed, maar hij betwijfelde
toch of Nederland zich met het oog op de komende IGC sterk zou moeten vastleggen
op die samenwerking. Juist ter zake van institutionele hervormingen
zijn er immers tegengestelde belangen tussen Nederland en Luxemburg waar het
gaat om een commissariszetel en stemverhoudingen, terwijl de Beneluxlanden
ook niet op één lijn zitten bij openbaarheid en doorzich-tigheid
van bestuur. Hij zou het dan ook niet bezwaarlijk vinden als in het op te
stellen memorandum over de Beneluxsamenwerking bij de vierde IGC verschillende
standpunten naar voren zouden komen.In de nota wordt, bij de bespreking van het onderwerp subsidiariteit,
gesteld dat Europees bestuur en regelgeving geen doel op zichzelf zijn. Hij
stelde daar tegenover dat indertijd, bij het begin van de Europese samenwerking,
uitdrukkelijk is gestreefd naar belangenverstrengeling en economische samenwerking,
om daarmee de stabiliteit en de vrede in Europa te garanderen. In die zin
zijn Europees bestuur en regelgeving wel degelijk een doel op zichzelf. Dit
betekent tevens dat het begrip «subsidiariteit» niet moet worden
geïnterpreteerd in die zin, dat een zaak alleen op Europees niveau geregeld
mag worden als het niet op een andere manier kan. Het gaat, zo meende de heer
Van den Bos, de burgers veel meer om de aard en de gevolgen van een besluit
dan om het niveau waarop dit besluit wordt genomen. Uiteraard moet steeds
worden bezien wat het beste niveau is om de besluiten te nemen, maar het «beste
niveau» is niet per definitie: niet de EU.Met het oog hierop voelde hij ook niets voor de gedachte van enkele lidstaten
om te komen tot een assemblée van nationale volksvertegenwoordigers
die zich zou moeten bezighouden met de toetsing van het subsidiariteitsprincipe.
Dat zou immers leiden tot een ongewenste renationalisatie van beleid. Ook
vroeg hij zich in dat verband af of een ontvankelijkheidsdebat wel nodig is.
Hij nam immers aan dat ook nu steeds in de Raad de vraag wordt bezien of een
bepaalde regeling wel op EU-niveau moet worden getroffen. Verder vond hij
dat een apart ontvankelijkheidsdebat alleen mogelijk zou moeten zijn als daartoe
bij meerderheid wordt besloten, of tenminste meerdere lidstaten, bijvoorbeeld
drie, dat willen. Als zo'n debat al moet worden gehouden als slechts één
lidstaat daarom vraagt, is immers dat ene land in staat om de besluitvorming
enige tijd op te houden, bijvoorbeeld vanwege binnenlands-politieke overwegingen.Uit het rapport-Westendorp had hij opgemaakt dat de Nederlandse ideeën
over openbaarheid en doorzichtigheid van bestuur tot nu toe weinig steun hebben
gekregen. Hij drong erop aan dat desondanks alles in het werk wordt gesteld
om op deze punten op de IGC een goed eindresultaat te boeken. Hij hechtte
vooral veel waarde aan een regeling van een behoorlijk recht voor de burger
op toegang tot informatie, met toereikende beroepsmogelijkheden. Verder achtte
hij het van groot belang dat in ieder geval de uitslag van de stemmingen in
de Raad openbaar wordt. Voorts vond hij dat in alle gevallen van besluitvorming
in Unie-verband sprake moet zijn van een adequate parlementaire medezeggenschap,
waarbij er vooral een taak ligt voor het Europees Parlement als het gaat om
meerderheidsbeslissingen. Hij onderschreef het kabinetsstandpunt dat de samenwerkingsprocedure
moet worden afgeschaft en de codecisieprocedures moeten worden uitgebreid
naar andere beleidsterreinen. Is het de inzet van Nederland om over de hele
linie tot codecisieprocedures te komen, dus ook voor het gemeenschappelijk
landbouwbeleid? Landbouw wordt, aldus de stukken, steeds meer een normale
economische activiteit en er is dan geen reden meer om dit beleidsterrein
anders te behandelen dan de overige beleidsterreinen.Bij verdere uitbreiding van het ledental van de Unie wordt het aantal
commissarissen een steeds groter probleem. De heer Van den Bos vond dat elke
lidstaat vertegenwoordigd moet blijven in de Europese Commissie. Het zou bijzonder
slecht uitwerken op het draagvlak in lidstaten als deze zich niet meer vertegenwoordigd
weten in de Commissie door een «eigen commissaris» die ook de
eigen taal spreekt en gemakkelijk bereikt kan worden. Het leek
hem wel onvermijdelijk om in de toekomst te gaan werken met junior-commissarissen
die afkomstig zijn uit de kleine lidstaten, of te kiezen voor de constructie
waarbij de tweede commissaris van een grote lidstaat een junior-commissaris
is. Denkbaar is ook om de huidige directeuren-generaal te vervangen door junior-commissarissen.Daarnaast is de wijze van besluitvorming in de Raad een groot probleem
aan het worden. In het bijzonder dreigt een wanverhouding te ontstaan tussen
het gewicht van de stemmen van de grote landen en dat van de kleinere landen.
De voorkeur van de heer Van den Bos ging op dit moment uit naar invoering
van een dubbele sleutel. Hij besefte dat het kwantitatieve criterium van de
bevolkingsomvang niet zaligmakend is, maar dit heeft in ieder geval het voordeel
van duidelijkheid en objectiviteit.Ten aanzien van het voorzitterschap van de Raad wordt in de IGC-nota gekozen
voor het teamvoorzitterschap. Hoe zal dan in de praktijk worden geopereerd?
Is een teamvoorzitterschap echt werkbaar? Zelf zag hij veel voordelen in een
opsplitsing van het EU-voorzitterschap naar sectoren. Het is immers niet per
se nodig dat het land dat het voorzitterschap voor het gemeenschappelijk buitenlands-
en veiligheidsbeleid vervult, ook de voorzitter levert voor bijvoorbeeld het
milieubeleid. Ook voorkomt het dat een kleine lidstaat volledig overbelast
raakt, door het voorzitterschap over de hele linie te moeten vervullen. Een
voorwaarde is dan wel dat er ook een extern voorzitterschap komt, dat de EU
als geheel vertegenwoordigt in contacten met derde landen. Ook zal een sector-voorzitterschap
allerlei implicaties hebben voor de ambtelijke werkwijze. Anderzijds moeten
die nadelen wel worden gezien in het licht van het feit dat het niet mogelijk
is om nog lang op de huidige voet met het voorzitterschap door te gaan. Hoe
staan de bewindslieden hier tegenover?Terecht wordt in de IGC-nota gezegd dat een meersnelheden-integratie uitermate
complexe institutionele en juridische problemen met zich brengt. Wordt er
nog systematisch nagedacht over mogelijke oplossingen voor die problemen en,
zo ja, waar?Ten slotte merkte de heer Van den Bos op dat Nederland zich niet nogmaals
een «zwarte maandag» kan veroorloven. Nederland moet dan ook niet
voor de muziek uitlopen, maar kan wel samen met landen als Duitsland en België
voorop lopen bij de voorbereiding van de IGC waar het gaat om verdere communautisering,
meer doorzichtigheid, meer openbaarheid en een groter democratisch gehalte
van de besluitvorming.Ook de heer Woltjer (PvdA) achtte het van groot belang dat
Nederland niet alleen nagaat, met het oog op «zwarte maandag»,
wat het meest haalbare is, maar ook voorop durft te lopen waar het de institutionele
hervormingen betreft en zeker niet achter gaat lopen op andere landen. Uit
de vierde IGC-nota blijkt dat Nederland op een aantal punten ook wel voorop
loopt, maar hij had de indruk dat vooral Duitsland en België méér
trekken aan communautisering en verdieping.Vervolgens stelde hij vast dat in de IGC-nota sterk de nadruk wordt gelegd
op handhaving en versterking van het communautaire karakter van de EU, uiteraard
vooral in de eerste pijler. Denken de bewindslieden dat de daarvoor in de
nota aangegeven instrumenten ook voor de wat verdere toekomst voldoende zullen
zijn, als de Unie uiteindelijk 28 à 30 leden zal tellen? Hij kon zich
voorstellen dat het kabinet voorlopig uitgaat van een groei van de Unie tot
achttien à twintig leden, namelijk met de Visegrad-landen, en dan is
een redelijke besluitvorming nog wel mogelijk met enige institutionele hervormingen,
maar als er eenmaal 28 à 30 leden zijn, is het zeer de vraag of het
zonder verdergaande hervormingen nog wel mogelijk is om de Unie op een behoorlijke
wijze te laten functioneren. Kan dan bijvoorbeeld nog wel vastgehouden
worden aan het principe dat elke lidstaat ten minste één commissaris
in de Europese Commissie heeft?Hierna vroeg hij of met de passages in de nota over herziening van de
structuurfondsen en aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in
feite wordt bedoeld te zeggen dat Nederland alleen uitbreiding van de Unie
wil als zeker is dat de structuurfondsen en het landbouwbeleid geherstructureerd
worden. Het doel is kennelijk om af te komen van de huidige positie van netto
betaler, maar denkt het kabinet dan dat uitbreiding van de Unie mogelijk is
zonder eveneens de eigen middelen van de Unie uit te breiden? De heer Woltjer
vond hervorming van de structuurfondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid
noodzakelijk, maar dan vooral met het oog op efficiency- en milieudoelstellingen,
niet zozeer met het oog op de positie van Nederland als netto betaler. Verder
is het alleen maar reëel om ervan uit te gaan dat uitbreiding van de
Unie ook extra financiële lasten met zich brengt.Bij de paragraaf over meersnelheden-integratie wees hij op recente berichten
dat Frankrijk en Duitsland intensief overleg met elkaar plegen over de agenda
van de komende IGC. Dat is uiteraard niet verboden, maar het geeft wel aan
dat sprake is van een sterke Frans-Duitse as. Wordt nu door Frankrijk en/of
Duitsland ook met andere landen gesproken over de komende IGC en gaat het
daarbij om een open overleg? Of sluiten Frankrijk en Duitsland in feite andere
landen van dit overleg uit en gaat het hier dus om een soort «kopgroep
binnen de kopgroep»?Met een groot aantal voorstellen en suggesties in de vierde IGC-nota kon
hij instemmen. In het bijzonder hechtte hij veel belang aan de suggestie inzake
een subsidiariteitsdebat. Daarmee wordt een instrument ontwikkeld aan de hand
waarvan door de lidstaten kan worden getoetst welke zaken al dan niet op Europees
niveau kunnen of moeten worden geregeld. De neiging is groot, ook bij het
Europees Parlement, om zaken op Europees niveau te willen regelen, waarvoor
ook altijd wel argumenten aan te geven zijn. Hij stemde dan ook geheel in
met de gedachte om de toetsing hiervan op nationaal niveau te leggen. De vraag
dient niet te zijn wat op Europees niveau kàn worden behandeld, maar
wat per se op Europees niveau mòet worden behandeld.Hij vroeg waarom bij het voorstel inzake een adviesrecht van het Europees
Parlement de beperking «tenzij een bepaalde termijn verstrijkt»
wordt aangebracht. Omdat die beperking op dit moment niet geldt, is het Europees
Parlement nu in zekere zin in staat om druk uit te oefenen op Raad en Commissie
om adviezen van het Parlement ernstig te nemen. Juist daarom heeft het adviesrecht
ook in de praktijk meer inhoud gekregen.Ten slotte vroeg hij hoe naar het oordeel van de bewindslieden kan worden
voorkomen dat toekomstige acties in GBVB-kader, dus intergouvernementele acties,
ten koste gaan van echt communautaire acties. In het algemeen bestaat namelijk
de neiging om bij acties in GBVB-kader te kiezen voor een communautaire financiering.De heer Van Middelkoop (GPV) stemde in met de passages over
subsidiariteit, in het bijzonder de stelling dat de bewijslast dat Europese
regelgeving nodig is, bij de Commissie berust. In dit verband vroeg hij wat
naar verwachting het karakter van een subsidiariteitsdebat zou kunnen zijn.
Als dit debat verloopt zoals dat in de Kamer gebruikelijk is, zou de Commissie
in feite de rol gaan vervullen van een soort «Europese regering in de
dop» en zou de Raad het karakter van een parlementair orgaan krijgen.
Een andere mogelijkheid leek hem dat de Commissie zich niet zozeer als een
politiek, maar veel meer als een ambtelijk orgaan verantwoordt ten opzichte
van de Raad als politiek orgaan. Voor het eerste voelde hij niets, het tweede
sprak hem wel aan en vond hij ook veel beter passen in de structuur
van het huidige EU-verdrag, maar in dat geval vond hij openbaarheid niet meer
zo passend.Het leek hem niet nodig om steeds maar te blijven wijzen op het «democratisch
deficiet». Als belangrijkste probleem zag hij op dit moment de jungle
in de besluitvorming, vooral het gebrek aan efficiency daarin. Als de bewindslieden
toch over een deficiet willen blijven praten, zag hij graag dat zij ook een
ijkpunt daarvoor aangeven. Zelf meende hij dat het Europees Parlement op dit
moment over heel wat bevoegdheden beschikt, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld
de Franse volksvertegenwoordiging en zelfs misschien in vergelijking met het
Britse Lagerhuis. Anderzijds beaamde hij dat het Europees Parlement nooit
een «volledig parlement» kan zijn zoals dat in de Nederlandse
verhoudingen het geval is: een parlement dat samen met de regering wetgeving
tot stand brengt en de regering controleert. Al met al vond hij dat de bevoegdheden
van het Europees Parlement langzamerhand het maximaal mogelijke hebben bereikt
en dat daarom het democratisch deficiet niet groot meer is.In de passage over het enquêterecht van het Europees Parlement (blz.
8 van de nota) had hij een onduidelijke zin aangetroffen, namelijk: «Zonder
deze goedkeuring mag, aldus het Verdrag, het Europees Parlement dat recht
niet uitoefenen». Dit betekent toch niet dat steeds als het Parlement
een enquête wil instellen, daarvoor eerst goedkeuring van de Raad nodig
is?De alinea's over openbaarheid van bestuur (blz. 9) had hij met instemming
gelezen. Wel merkte hij nog op dat het parlementair recht op informatie op
diverse manieren kan worden geïnterpreteerd: als een zeer passief recht
op informatie, zoals in het Verenigd Koninkrijk praktijk is, of als een zeer
actief informatierecht waar in Nederland sprake van is en waar hij ook een
groot voorstander van was. Verder verbaasde het hem dat het Nederlandse kabinet
niet blijkt te voelen voor openbaarheid van «gewone» vergaderingen
van de Raad, terwijl de Kamer daar toch in het verleden enkele keren bij motie
heeft gepleit.Een toets op de kwaliteit van de wetgeving stond de heer Van Middelkoop
zeker voor, o.a. omdat er op Europees niveau niet eenzelfde orgaan is als
de Raad van State. Wellicht kan bij het Europees Parlement een commissie voor
wetgevingsaangelegenheden worden ingesteld. Ook kan worden gedacht aan instelling
van een hof van herziening dat een constitutionele toetsing aanlegt.Ten slotte wees hij nog op een voordeel en een nadeel van het voorzitterschap:
het voordeel is dat het voorzitterschap de agenda bepaalt, het nadeel is dat
het voorzitterschap zich enigszins terughoudend dient op te stellen als het
werkelijk op onderhandelingen aankomt, om te indruk te vermijden dat het voorzitterschap
wordt gebruikt voor dominantie. In de praktijk ligt de dominantie bij Frankrijk
en Duitsland en wellicht is het zinvol om dat ook eens te formaliseren, door
Frankrijk en Duitsland gezamenlijk voor een periode van een jaar of vijf het
voorzitterschap van de EU te laten vervullen.De heer Van der Linden (CDA) meende dat de komende IGC en de
financieringsproblematiek absoluut niet los van elkaar kunnen worden gezien.
De financieringsproblematiek heeft immers te maken met de uitbreiding van
de Unie, de herziening van de structuurfondsen, de aanpassing van het landbouwbeleid
en de herziening van de financieringssystematiek. Toch worden beide zaken
in de voorliggende IGC-nota ontkoppeld. Wat is de reden hiervan? De ervaring
is toch dat zonder een strikte koppeling Nederland uiteindelijk het kind van
de rekening wordt en bijvoorbeeld ook de komende jaren nog een groot bedrag
op tafel moet leggen voor de compensatie van het Verenigd Koninkrijk? Verder
vroeg hij in dit verband of de bewindslieden het denkbaar achten dat de Unie
wordt uitgebreid zonder wezenlijke aanpassingen van de institutionele
structuur. Zelf leek hem dat onmogelijk, tenzij men de Unie laat verworden
tot een vrijhandelszone.De passages over subsidiariteit vond hij niet volledig. Subsidiariteit
houdt immers niet alleen in dat uitsluitend het strikt noodzakelijke op Europees
niveau wordt geregeld, maar óók dat vervolgens alleen het strikt
noodzakelijke op nationaal niveau wordt geregeld en dat het overige op regionaal
niveau wordt geregeld. Over de regio's die in het kader van subsidiariteit
een essentiële plaats innemen, wordt in de IGC-nota echter in het geheel
niet gesproken. Hij zag daar graag een nadere uitwerking van.Op blz. 7 had hij de belangrijke zin aangetroffen: «Eén nationaal
parlement kan één regering ertoe brengen een besluit te blokkeren».
Daarmee wordt, zo was zijn indruk, erkend dat het nationale parlement de volledige
vrijheid heeft om bijvoorbeeld bij de kwestie van de uitbreiding van de eigen
middelen een eerder op Raadsniveau genomen besluit te blokkeren. Hij vroeg
daar een bevestiging van.Hij steunde volledig het verzet tegen verlenging van het Akkoord van Ioannina
en wilde de regering ook niet de ruimte geven om op dit punt toe te geven.
Verder vroeg hij om een nadere uiteenzetting over de optie van minder commissarissen
dan lidstaten, een optie die ook door de Adviesraad Vrede en Veiligheid is
genoemd. Het leek hem uiterst moeilijk om vol te houden dat iedere lidstaat
een commissaris moet hebben als er op den duur steeds meer kleine lidstaten
komen, waaronder ook landen als Cyprus en Malta. Iedere relatie met bevolkingsaantallen
en elke slagvaardigheid raken dan volledig zoek, en juist een slagvaardig
opererende Commissie is vooral in het belang van de kleine en middelgrote
lidstaten, waaronder dus Nederland.De rol van de nationale parlementen in het proces van democratische controle
is uiteraard primair een zaak van die parlementen zelf, maar er wordt wel
iets over gezegd in het Verdrag van Maastricht. In het rapport-Westendorp
en in de voorliggende IGC-nota wordt daar echter niet op ingegaan, terwijl
zich toch juist in de «grijze overgangszone» tussen controle door
het Europees Parlement en controle door de nationale parlementen in de praktijk
nogal eens problemen voordoen. Op welke manier denkt de regering hier de rol
van het nationale parlement ruimte en inhoud te kunnen geven?Uit de paragraaf over meersnelheden-integratie had de heer Van der Linden
opgemaakt dat het, om althans nog enige vooruitgang te boeken, naar het oordeel
van de regering onontkoombaar is om tot meerdere snelheden te komen. Hij zou
het op prijs stellen als een notitie wordt uitgebracht over de vraag welke
institutionele consequenties meerdere snelheden zouden hebben en hoe daarmee
omgegaan zou kunnen worden.Hij wilde vasthouden aan de voor de vorming van de EMU gestelde criteria
en sprak ook de hoop uit dat de regering prioriteit zal geven aan de totstandkoming
van de EMU. In het nationale beleid blijkt dat nog niet, want het terugbrengen
van de omvang van de Nederlandse staatsschuld verloopt veel te traag, met
het risico dat Nederland niet aan de verdragsverplichting op dit punt zal
voldoen. Ziet de regering de EMU ook als sluitstuk van de interne markt en
als kern van de Europese Politieke Unie (EPU)? Onder EPU verstond hij een
verdergaande integratie, ook op het terrein van justitie/politie en dat van
de veiligheid. Van Duitsland kan niet worden verwacht dat het de D-mark in
het «Europese mandje» deponeert, terwijl bijvoorbeeld Frankrijk
de veiligheid in het «nationale mandje» houdt. Hoe denkt de regering
in dit verband over het Franse aanbod om de atoomparaplu uit te breiden tot
het grondgebied van Duitsland? Ziet de regering dit als een ontwikkeling naar
een gemeenschappelijke veiligheidspolitiek?Ten slotte drong de heer Van der Linden erop aan dat in de komende jaren
wordt geprobeerd om het draagvlak onder de burgers de maatschappelijke
organisaties te bevorderen, vooral dat voor de EMU. Realisering van een EMU
is onmogelijk als die niet voor een belangrijk deel door de burgers wordt
gedragen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks) nam aan dat de IGC-nota's mede
zijn uitgebracht om de publieke discussie aan te zwengelen, maar in Nederland
is die in ieder geval tot nu toe niet van de grond gekomen. Welke initiatieven
neemt de regering om de Nederlandse burgers te doen inzien welke Europese
zaken zo belangrijk voor hen zijn?Zij vroeg met welke inzet de regering uiteindelijk de IGC zal ingaan.
Duidelijk is dat de regering niet van zins is om het «Europese huis»
grondig te verbouwen, maar het leek mevrouw Sipkes ook niet juist om alleen
maar klein onderhoud te verrichten. Verder was haar uit de diverse IGC-nota's
niet duidelijk geworden welke voorstellen voor de regering prioriteit hebben
of haalbaar worden geacht. Zij zou dan ook graag zien dat binnenkort, mede
aan de hand van het rapport-Westendorp, nog een samenvattende notitie wordt
uitgebracht waarin de Nederlandse inzet voor de Europese Raad van Madrid wordt
beschreven. Zij had overigens begrepen dat dit al de bedoeling is.Opvallend vond zij de stelling dat er van alles en nog wat ter discussie
kan staan op de IGC, behalve de EMU. Waarom wordt voor de EMU een uitzondering
gemaakt? De totstandkoming van de EMU staat nu toch feitelijk ter discussie?Een subsidiariteitsdebat vond zij een goed idee en zij had er ook geen
bezwaar tegen als zo'n debat al moet worden gehouden als slechts één
lidstaat daar om vraagt. Zij vroeg wel waarom zo'n debat dan in de Raad en
niet in het Europees Parlement plaatsvindt.Verder vroeg zij waarom er in de ogen van de regering vooral sprake zou
zijn van een democratisch deficiet in gevallen waar de Raad met meerderheid
van stemmen beslist. Als dit deficiet er is, is dat er toch in àlle
gevallen van besluitvorming door de Raad? Aan wat voor soort parlementaire
controle wordt in dit verband gedacht: door het Europees Parlement of door
de nationale parlementen?De regering noemt interparlementaire samenwerking als middel voor een
meer positieve, sturende parlementaire inzet, maar kiest daarmee ook een zeer
intergouvernementele invalshoek. Ligt het niet veel meer voor de hand om dan
te streven naar samenwerking tussen nationale parlementen en Europees Parlement?Waar in de nota wordt gesproken over vergroting van de bevoegdheden van
het Europees Parlement inzake de besteding van het EG-budget (waarbij mevrouw
Sipkes aannam dat met «budget» hetzelfde wordt bedoeld als «begroting»)
had zij ook een pleidooi verwacht voor versterking van de rol van de Europese
Rekenkamer en voor instelling van een Europese inspectiedienst. Dit pleidooi
ontbreekt echter. Ook het enquêterecht van het Europees Parlement is
nog onder de maat in vergelijking met het enquêterecht van bijvoorbeeld
het Nederlandse parlement. Wel is inmiddels een ombudsman benoemd.Vooral het recht op informatie is wezenlijk voor democratische besluitvorming.
Op dit punt wordt op blz. 9 al een uitzondering gemaakt, waar staat: «Uitgangspunt
dient te zijn dat documenten in principe toegankelijk zijn, tenzij op specifieke
gronden vertrouwelijkheid geboden is». Zij had er, gezien de ervaringen
die met stukken inzake Schengen zijn opgedaan, weinig vertrouwen in dat stukken
ook in de praktijk vrijwel steeds openbaar zullen zijn. Hoe zwaar weegt dit
punt voor de regering?Volgens de nota is het unanimiteitsvereiste gerechtvaardigd in o.a. fiscale
kwesties. Als voor bijvoorbeeld een energieheffing ook dat vereiste geldt,
komt die heffing er nooit. Het leek haar nodig, zeker nu de Unie steeds verder
wordt uitgebreid, om een regeling te treffen waardoor het voor lidstaten mogelijk
wordt om niet mee te doen met bepaalde besluiten. Voor de weging van de stemmen in de Raad kiest de regering voor het alternatief
van een dubbele sleutel. Mevrouw Sipkes vond dat nogal ingewikkeld en vroeg
waarom niet is gekozen voor de veel eenvoudiger optie van weging van stemmen
op basis van bevolkingsaantallen. Daarmee wordt ook aangesloten bij het systeem
dat voor de samenstelling van het Europees Parlement wordt gehanteerd.In de Times van 23 oktober jl. had zij het bericht gelezen dat Nederland,
Duitsland en Portugal van plan zijn om steun te verlenen aan een poging van
het Verenigd Koninkrijk om het Europese Hof beperkingen op te leggen in mogelijkheden
om lidstaten een boete op te leggen als die Europese regelgeving overtreden.
Is dit bericht waar?Ten slotte vroeg zij hoe Nederland zal reageren op het opnieuw enteren
van een Nederlands schip door Franse militairen, nu in Brindisi.De heer Weisglas (VVD) meende in de eerste plaats dat de komende
IGC in institutionele zin de weg vrij moet maken voor onderhandelingen over
toetreding van een aantal nieuwe leden. De Unie-instellingen moeten daartoe
slagvaardig blijven en zo nodig worden. Verder meende hij dat de structuur
van het Verdrag van Maastricht op hoofdlijnen behouden moet blijven. De supranationale
structuur van de eerste pijler mag dus niet worden uitgehold en de tweede
en derde pijler dienen in hoofdzaak een intergouvernementeel karakter te behouden.
Daarnaast waren voor hem uitgangspunten dat de Unie geen nieuwe brede bevoegdheden
behoort te krijgen en dat er meer ruimte moet komen voor nieuwe flexibele
samenwerkingsvormen, ook tussen een kleiner aantal lidstaten, mits die samenwerkingsvormen
binnen het totale kader van de Unie blijven.Ook hij was de mening toegedaan dat de discussie over noodzakelijke beleidshervormingen
als de herziening van het landbouwbeleid, de structuurfondsen en de financiering
gelijk op dient te lopen met de IGC. Het kabinet voelt daar niet voor, zoals
blijkt uit de inleiding van de nota op blz. 2 waar het spreekt over «een
begin maken met de discussie over deze noodzakelijke beleidshervormingen in
het verlengde van de IGC». Met het oog hierop vroeg de heer Weisglas
om dan in ieder geval een begindatum voor deze discussie over beleidshervormingen
vast te leggen en daarvoor uiterlijk 1 januari 1997 te kiezen. Er wordt weliswaar
van uitgegaan dat de IGC in de loop van 1997 zal worden afgerond, maar het
is heel goed mogelijk dat die conferentie langer duurt en dan laten de financiële
onderhandelingen nòg weer langer op zich wachten. Verder pleitte hij
ervoor om in de IGC ook het principe van eerlijke lastenverdeling over de
lidstaten van de Unie in te brengen en te bevorderen dat dit principe een
plaats krijgt in het Verdrag.Hij onderschreef geheel de drie hoofdvragen waarop de motivering van de
Commissie zich dient te richten bij de vraag waarom regelgeving op Europees
niveau nodig is (blz. 6) en het standpunt van het kabinet dat er vervolgens
de mogelijkheid moet zijn om in de Raad een ontvankelijkheidsdebat te houden,
ook als slechts één lidstaat daar om vraagt. Wordt dit onderwerp
ook in de Westendorp-groep besproken? Overigens was hij het ermee eens dat
bij het onderwerp subsidiariteit de regio's aandacht behoren te krijgen.Ook onderschreef hij het uitgangspunt dat steeds sprake moet zijn van
adequate parlementaire medezeggenschap, dan wel parlementaire controle. Er
is hier nog steeds een democratisch gat, namelijk in die gevallen waar in
de Raad met meerderheid van stemmen wordt beslist en het Europees Parlement
niet het laatste woord heeft. Nationale parlementen hebben in die gevallen
immers ook niets te zeggen. Hij had uit de passage in de nota over de codecisieprocedure
opgemaakt dat het kabinet als inzet zal hebben dat op ieder punt van meerderheidsbesluitvorming
de vereenvoudigde codecisieprocedure dient te worden gevolgd.Hij vroeg vervolgens wat het kabinet precies voor ogen staat bij het adviesrecht
van het Europees Parlement. Wil het dit recht voor alle onderwerpen
laten gelden, ook die welke met unanimiteit in de tweede en derde pijler worden
beslist? Hij zou dat een wel erg grote verzwaring van procedures vinden en
uit democratisch oogpunt leek hem dat niet nodig.Uit de nota had hij nog niet duidelijk begrepen waarom een of ander systeem
van weging van stemmen in de Raad of van een dubbele sleutel een voordeel
zou betekenen voor Nederland en voor het functioneren van de Unie in het algemeen,
in vergelijking met het nu geldende systeem. Hij vroeg daar een nadere toelichting
op.Aan de opsomming op blz. 13 over de gevallen waarin de regering het unanimiteitsvereiste
gerechtvaardigd acht, zou de heer Weisglas nog een onderwerp willen toevoegen,
namelijk ingrijpende financiële beslissingen over bijvoorbeeld het Middellandse
Zee-beleid of de structuurfondsen. Of kunnen dat soort zaken worden ondergebracht
bij «fiscale kwesties»?Over de opties inzake het voorzitterschap kon hij nu geen afgerond oordeel
geven. Hij wilde daar eerst nog verder over nadenken.Paragraaf 4.2 over de samenstelling van de Commissie zou hij willen beperken
tot het eerste deel dat eindigt met de zin dat iedere lidstaat in de Commissie
vertegenwoordigd dient te zijn. Hij vond dat een zeer belangrijk uitgangspunt,
al begreep hij dat dit nadelen voor de efficiency heeft. In ieder geval dient
Nederland ten allen tijde een commissaris te behouden. De andere optie waarbij
voorwaarde is dat alle lidstaten het recht op permanente vertegenwoordiging
in de Commissie laten varen, leek hem volstrekt theoretisch.Naar aanleiding van de passage over doelmatigheid bij het Europees Parlement
herinnerde hij aan de indertijd unaniem door de Kamer aangenomen motie van
zijn hand, waarin werd uitgesproken dat de plenaire vergaderingen van het
Europees Parlement in beginsel in Brussel zouden moeten plaatsvinden. Is de
regering bereid te bevorderen dat die motie wordt uitgevoerd?Ten slotte had ook hij in de nota een passage over de Europese Rekenkamer
gemist. Antwoord van de bewindsliedenDe minister beaamde dat er in Nederland op dit moment geen
brede publieke discussie plaatsvindt over de IGC-nota's, maar er wordt toch
meer aandacht aan gegeven dan vroeger vaak het geval was. Zo verschijnen er
regelmatig artikelen in de pers en heeft de Kamer zich al veel uitvoeriger
met dit onderwerp beziggehouden dan indertijd bij de aanloop naar Maastricht.
Verder vond hij dat het ook op de weg van parlementariërs ligt om burgers
enthousiast te maken en een draagvlak voor Europa te creëren, terwijl
daarnaast de regering al het nodige op dit punt doet en die activiteiten ook
zal voortzetten. De staatssecretaris merkte aanvullend op dat juist gisteren
met het hoofdbestuur van de Europese Beweging is afgesproken om gezamenlijk
gesprekken aan te gaan met vertegenwoordigers van groepen en organisaties
uit de samenleving over het belang van de komende IGC.De minister zei vervolgens dat op dit moment het nuttig rendement
van het overleg in Beneluxverband hoog is, zeker in vergelijking tot het verleden.
Het is dan ook de bedoeling dat overleg voort te zetten en het op zoveel mogelijk
punten eens te worden, teneinde over een behoorlijke gezamenlijke slagkracht
te kunnen beschikken.Hij vond niet dat subsidiariteit inhoudt dat zo weinig mogelijk op Europees
niveau en zoveel mogelijk op nationaal of regionaal niveau wordt geregeld.
Onder subsidiariteit verstond hij dat die overheid die het meest geëigend
is om een probleem op te lossen of een regeling te treffen, dat ook dient
te doen, terwijl in die gevallen waarin diverse soorten overheden dit kunnen
doen, gekozen dient te worden voor die overheid die het dichtst
bij de burger staat. Er ontstaan problemen met deze omschrijving als de ene
lidstaat een bepaalde zaak heel wel zelf kan regelen, terwijl een andere lidstaat
dat niet kan en daarvoor de Unie nodig heeft. Bij de vraag waar in zo'n geval
voor moet worden gekozen (een Europese of een nationale regeling) kan dan
een element van solidariteit een rol gaan spelen. Juist daarom hechtte de
bewindsman zo sterk aan het ontvankelijkheidsdebat dat ook niet in het Europees
Parlement, maar in de Raad dient plaats te vinden, omdat daar de lidstaten
zijn vertegenwoordigd.In dit verband is er terecht op gewezen dat subsidiariteit ook speelt
tussen de nationale en de gemeentelijke (regionale) overheid. Inderdaad gaat
het ook daar om de vraag welke overheid iets het beste kan regelen en geldt
ook daar dat, als beide overheden het op een adequate wijze zouden kunnen
doen, dan gekozen dient te worden voor die overheid die het dichtste bij de
burger staat, dus de gemeentelijke (regionale) overheid. De nationale overheid
die tussen het gemeentelijke en het Europese niveau in zit en die dagelijks
ervaart dat ze te klein is voor de echt grote problemen en vaak te groot voor
de kleine problemen, moet zich met het oog op het beginsel van subsidiariteit
zowel naar boven als naar beneden toe verloochenen. Om dat te kunnen doen,
is overigens een sterke nationale overheid een voorwaarde.In de nota is bewust niet over regio's gesproken, omdat dit begrip per
lidstaat anders wordt geïnterpreteerd, terwijl op Europees niveau onder
«regio» in het algemeen «grensoverschrijdende regio's»
worden verstaan die niet één bepaalde autoriteit kennen. Verder
is weliswaar bij gelegenheid van het Verdrag van Maastricht het comité
voor de regio's geïnstalleerd, maar dat is een adviescomité en
kan dus niet gezien worden als een autoriteit.Het ontvankelijkheidsdebat dient, zo is in de nota aangegeven, te worden
gevoerd aan de hand van een motivering van de Commissie om iets op Europees
niveau te willen behandelen of te regelen en dat dus niet aan de nationale
overheden over te laten. Met het oog op de inhoud van het begrip subsidiariteit
leek het de bewindsman terecht dat zo'n debat al moet worden gehouden als
slechts één lidstaat daar om vraagt. Hij zag dat niet als een
instrument om iets tegen te houden of te vertragen. Natuurlijk kan iedere
regeling misbruikt worden en dan kan er uit angst voor misbruik voor worden
gekozen om maar geen regeling te treffen, maar die weg wilde hij toch niet
op. De regeling voor een ontvankelijkheidsdebat zal verder uiteraard zodanig
vorm worden gegeven dat misbruik of oneigenlijk gebruik, bijvoorbeeld om binnenlands-politieke
overwegingen, zoveel mogelijk wordt voorkomen.Het kabinet is er voorstander van dat iedere lidstaat in de Commissie
vertegenwoordigd is, maar houdt rekening met de mogelijkheid dat één
commissaris per lidstaat op den duur onhoudbaar wordt. In dat geval is het
kabinet bereid de vertegenwoordiging door middel van een commissaris prijs
te geven, mits ook alle andere landen die bereidheid hebben. Er zijn andere
mogelijkheden denkbaar, zoals het handhaven van één commissaris
per lidstaat met een soort «dagelijks bestuur» van de Commissie,
maar punt is wel dat daar in ieder geval de grote lidstaten in zullen willen
zitten. Het zijn ook juist de grote lidstaten die met steeds meer klem naar
voren brengen dat de situatie van één commissaris per lidstaat
uit een oogpunt van slagvaardigheid uiteindelijk niet goed houdbaar is. De
minister onderschreef overigens dat een slagvaardig werkende Commissie vooral
een belang van de kleine en de middelgrote landen is.In dit verband wees hij erop dat op dit moment nog steeds niet duidelijk
is of de komende IGC mede bedoeld is ter oriëntatie op uitbreiding van
de Unie. Bovendien is onduidelijk, als dit laatste de bedoeling is, om welke
uitbreiding het dan zou moeten gaan: uitbreiding tot 28 à 30 leden,
of alleen uitbreiding met de Visegrad-landen, waardoor het aantal op circa 20 zou komen. In ieder geval is de komende IGC bedoeld om institutionele
hervormingen te regelen die in de huidige Unie nodig zijn. In het Verdrag
van Maastricht is immers afgesproken om op deze IGC het Verdrag te toetsen
en zo nodig verbeteringen aan te brengen. Zelf verwachtte hij dat slechts
een deel van de IGC gericht zal zijn op uitbreiding en dat het dan niet zal
gaan om uitbreiding tot 28 à 30 leden.Er wordt niet met prioriteit gesproken over meersnelheden-integratie,
maar er wordt wel gesproken over de vraag welke soort meersnelheden-integratie
nodig zou zijn als het niet lukt om alle lidstaten op dezelfde snelheid te
brengen. Doel van de IGC is overigens het bereiken van zodanige hervormingen
en regelingen dat uniformiteit voor iedereen mogelijk is. Het ziet er echter
naar uit dat de EMU hierop een uitzondering zal vormen. De regering streeft
ernaar om de EMU geen onderwerp op de IGC te laten zijn, maar omdat niet aan
de criteria of de afgesproken data wordt getornd, is het vrijwel zeker dat
bij de EMU sprake zal moeten zijn van meersnelheden-integratie. Dan rijst
direct de vraag hoe hieraan zodanig vorm kan worden gegeven dat de landen
die een hogere snelheid aanhouden, niet al snel uit het zicht van de andere
landen verdwijnen. Mede daarom meende de minister dat de EMU niet helemaal
los kan worden gezien van de EPU en dat er zelfs een vrij sterke relatie tussen
de EMU en de EPU zal moeten zijn, als het de bedoeling is de EMU ook echt
te laten werken voor de eraan deelnemende landen en de EMU tegelijkertijd
verbonden te laten zijn aan de Unie. Zo is het bijvoorbeeld voor het goed
laten functioneren van de EMU waarschijnlijk nodig om communautair toezicht
uit te oefenen op de begrotingsdiscipline en dat zal dan geregeld moeten worden
in EPU-kader.Inderdaad zal het in ieder geval nodig zijn om in de komende periode tot
een herziening van de structuurfondsen en een aanpassing van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid over te gaan. Dit geldt ook als het niet tot uitbreiding van
de Unie komt, maar het geldt zeker in het geval van uitbreiding, want dan
zouden zonder een herziening de financiële consequenties immens zijn.
Vooral de Zuideuropese landen verzetten zich op dit moment heftig tegen herziening
van de structuurfondsen, hetgeen op zichzelf begrijpelijk is omdat zij veel
geld uit die fondsen ontvangen. Het gevaar is dan ook groot dat de IGC en
deze herziening op elkaar gaan inwerken als ze gelijktijdig in bespreking
worden genomen, met als gevolg dat de IGC volledig vastloopt. Daarom meent
de regering dat de IGC niet gekoppeld dient te worden aan de herziening van
structuurfondsen en landbouwbeleid, maar dat wèl de voorbereidende
werkzaamheden voor die herziening moeten worden verricht, opdat direct na
afsluiting van de IGC de structuurfondsen en het landbouwbeleid in de Raad
in discussie kunnen komen. De bewindsman had de indruk dat niet alleen de
Commissie, maar ook een groot aantal lidstaten achter die werkwijze staat.Aanvullend merkte hij op dat hijzelf nog steeds achter de solidariteitsgedachte
stond die in de structuurfondsen tot uiting komt. Wel geldt dat die gedachte
in een kleinere Unie minder grote financiële consequenties heeft dan
in een sterk uitgebreide Unie. Dat betekent echter niet dat hij de grondprincipes
van de fondsen ter discussie wilde stellen. Die behoren, zo vond hij, tot
de elementaire waarden van Europa.Hij antwoordde bevestigend op de zijns inziens wat curieuze vraag van
de heer Van der Linden of het nationale parlement het recht heeft om tegen
een eerder op Raadsniveau genomen besluit te stemmen.Ten slotte zegde hij een schriftelijk antwoord toe op de vraag van mevrouw
Sipkes over een bericht in de Times van 23 oktober jl.De staatssecretaris zei dat het uitgangspunt voor de parlementaire
controle op zichzelf eenvoudig is: parlementaire controle moet dekkend zijn,
dus de nationale parlementen controleren de nationale instituten en het Europees
Parlement controleert het Europese deel. Er is echter ook een
«grijze overgangszone», waar het bijvoorbeeld gaat om de parlementaire
controle op medewerking van een regering aan een besluit in de tweede of derde
pijler. Het nationale parlement dat zijn regering hierop wil controleren,
dient dan in ieder geval goed geïnformeerd te zijn en vooral in de derde
pijler heeft het daar nog wel eens aan ontbroken, bijvoorbeeld omdat teksten
niet tijdig aanwezig waren, dan wel niet in de eigen taal beschikbaar waren.
Europese instellingen dienen dan ook zodanig te functioneren dat de nationale
parlementen hun eigen rol in de controle daadwerkelijk kunnen vervullen. Verder
leek de bewindsman, juist met het oog op die grijze overgangszone, interparlementaire
samenwerking zinvol, waarbij het inderdaad dient te gaan om samenwerking tussen
nationale parlementen en Europees Parlement. Het is aan de parlementen zelf
om tot deze contacten te komen, maar van regeringszijde kan daarbij ondersteuning
worden verleend, bijvoorbeeld op het vlak van informatievoorziening of het
proberen weg te nemen van institutionele of verdragsmatige belemmeringen.Een opsplitsing van het voorzitterschap naar sectoren is inderdaad een
mogelijke variant. Met het teamvoorzitterschap wordt beoogd om de werklast
te verdelen, maar er gelden dan wel enige randvoorwaarden, zoals een blijvende
cohesie in het voorzitterschap, een éénduidige structuur in
het optreden van de Unie naar buiten die voor derde landen goed herkenbaar
is, en een goede aansluiting van de meer technische voorzitterschappen op
Raadsniveau op de Europese Raad. Bovendien betekent een opsplitsing of een
teamvoorzitterschap een verzwaring van de taak van het Coreper, want daar
zal dan veel meer coördinatie moeten plaatsvinden.In reactie op de opmerking over de financiering van acties in GBVB-kader
wees de staatssecretaris erop dat hierbij de vraag speelt hoe kan worden voorkomen
dat het ontbreken van een ordentelijke financiering belemmerend werkt op het
uitvoeren van acties in de tweede pijler. In de tweede IGC-nota heeft de regering
dan ook aangegeven dat dergelijke acties in beginsel uit het Uniebudget gefinancierd
zouden moeten worden. Anders zou het nodig zijn dat alle lidstaten afzonderlijk
tot een besluitvorming komen over de financiering en een dergelijke werkwijze
leek hem niet bepaald aangewezen. Daarnaast speelt hier de vraag welke zeggenschap
het Europees Parlement heeft ten aanzien van de middelen die specifiek worden
geoormerkt voor GBVB-acties. Op dit punt zal een evenwicht tussen Parlement
en Raad gevonden moeten worden, opdat enerzijds de zelfstandige rol van de
Raad om buitenlandse politiek te bedrijven niet te zeer door een dagelijkse
betrokkenheid van het Parlement wordt gehinderd, maar anderzijds ook het Parlement
niet volledig zijn budgetrecht op dit vlak hoeft op te geven. Er wordt naar
gestreefd om hiervoor in het kader van de IGC een oplossing te vinden, maar
het is zeker niet uitgesloten dat dit niet lukt en dat het evenwicht zich
zal moeten uitkristalliseren in de contacten tussen Parlement en Raad.Het enquêterecht van het Parlement is in de visie van de Nederlandse
regering niet afhankelijk van goedkeuring door de Raad. Alleen het reglement
is onlangs goedgekeurd door de Raad, zoals in het Verdrag is voorgeschreven,
maar verder heeft het Parlement een zelfstandig recht om enquêtes in
te stellen.Bij de informatievoorziening is uitgangspunt van de regering dat alle
stukken in beginsel openbaar zijn, tenzij er op grond van behoorlijke regelgeving
beperkingen gelden met het oog op een algemeen belang, zoals privacy, de noodzaak
om bedrijfsgegevens geheim te houden e.d.De staatssecretaris had met belangstelling kennis genomen van de suggestie
inzake een langjarig Frans/Duits voorzitterschap, maar hij was toch geneigd
om dit maar niet in te brengen in de reflectiegroep. Hooguit wilde hij deze
suggestie ter sprake brengen bij een gezamenlijke lunch! De regering meent
dat in beginsel wet- en regelgeving op Unie-niveau in codecisie tot stand
dient te komen, met het oog op een grotere betrokkenheid van
het Europees Parlement, waarmee de parlementaire controle van meerderheidsbesluiten
meer sluitend kan worden gemaakt. Dat betekent overigens een vrij aanzienlijke
afwijking van de huidige praktijk, in het bijzonder op het vlak van de landbouwpolitiek
en de gemeenschappelijke handelspolitiek. Ook de EMU-besluitvorming verloopt
op een andere manier, maar de regering wilde daar zeker niet aan tornen. De
vraag of inderdaad alle wet- en regelgeving in beginsel in codecisie tot stand
kan komen, is mede afhankelijk van de vraag of een zekere hiërarchie
in wet- en regelgeving kan worden aangebracht. In het bijzonder de regelgeving
voor het landbouwbeleid is vaak zeer gedetailleerd en uitvoerend van aard
en de bewindsman betwijfelde daarom of het verstandig is ook deze regelgeving
via een ingewikkelde codecisie-procedure te laten verlopen.Ingaande op de opmerkingen over de weging van de stemmen in de Raad merkte
hij eerst op het politiek zeer onwenselijk te vinden om een overgewicht toe
te kennen aan bevolkingsaantallen. Wel kan gedacht worden aan een zwaardere
weging van bevolkingsaantallen dan thans het geval is en een dergelijke zwaardere
weging zou voor Nederland waarschijnlijk ongeveer neutraal uitvallen. Hij
zou, als wordt gekozen voor een wat zwaardere weging, de voorkeur geven aan
invoering van een dubbele sleutel, vooral om te voorkomen dat een groep kleinere
lidstaten die een minderheid van de bevolking vertegenwoordigt, toch een gekwalificeerd
meerderheidsbesluit tot stand kan brengen.Overigens zou hij het niet bezwaarlijk achten als het huidige systeem
van weging van stemmen voorlopig zou worden gehandhaafd, mede omdat zich in
de praktijk vrijwel nooit de situatie voordoet dat een «kongsi»
van kleinere lidstaten een aantal grote lidstaten dreigt te overstemmen. Er
wordt trouwens in het algemeen weinig gestemd in de Raad. Wel gaat dit uiteraard
meer knellen bij uitbreiding van de Unie met een vrij groot aantal kleinere
lidstaten en ook is al duidelijk dat de grotere lidstaten dit onderwerp zeker
op de komende IGC zullen inbrengen. Hij verwachtte overigens dat het moeilijk
zal blijken om hier overeenstemming over te bereiken.Een punt dat hierbij ook van belang is, zeker op langere termijn, is het
tegengaan van pogingen tot verlaging van de drempel die nodig is om een besluit
te blokkeren, waarbij ook moet worden voorkomen dat het Akkoord van Ioannina
wordt bestendigd. Een en ander zou immers negatieve gevolgen hebben voor de
besluitvaardigheid.In reactie op de opmerking over de opsomming van zaken waarvoor het unanimiteitsvereiste
dient te gelden (blz. 13) wees de bewindsman erop dat het Eigen-middelenbesluit
in feite een constitutioneel besluit is waarvoor niet alleen unanimiteit is
vereist, maar ook een goedkeuring door het nationale parlement. Verder was
hij van oordeel dat voor de verordeningen die de basis vormen voor zeer grote
uitgaven (zoals de verordening op de structuurfondsen) en voor de voortzetting
van het inter-institutioneel akkoord met de meerjarige financiële perspectieven
unanimiteit is vereist, omdat daarmee het beleid voor langere tijd wordt vastgelegd
en hier zeer grote belangen mee zijn gemoeid. De vormgeving van het inter-institutioneel
akkoord zal wellicht op de IGC aan de orde komen, maar Nederland staat op
zichzelf geen wijziging van dit akkoord voor omdat het op dit moment bevredigend
werkt. Hij vond het juist iets te ver gaan om ook nog voor de jaarlijkse begrotingen,
dan wel beslissingen over omvangrijke uitgaven unanimiteit te vragen, omdat
er dan risico's zijn voor de werkbaarheid binnen de Unie. Met het unanimiteitsvereiste
voor het Eigen-middelenbesluit, voor de meerjarige perspec-tieven
en voor verordeningen die leiden tot zeer grote uitgaven zijn er voldoende
waarborgen om te voorkomen dat werkelijk essentiële Nederlandse belangen
op onverantwoorde wijze in het geding komen. De voorzitter van de algemene commissie voor Europese Zaken,Ter VeerDe waarnemend voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken,BukmanDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de algemene commissie voor Europese Zaken,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Weisglas (VVD), Terpstra (CDA), Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer
(CDA), Ter Veer (D66), voorzitter, Ybema (D66), Van Middelkoop (GPV), Leers
(CDA), Sipkes (GroenLinks), Van Rooy (CDA), Woltjer (PvdA), ondervoorzitter,
Hendriks, Voûte-Droste (VVD), Schuurman (CD), Hessing (VVD), Van den
Bos (D66), Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Rouvoet (RPF), Van Waning (D66),
Houda (PvdA), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Traa (PvdA), Blaauw (VVD),
Verhagen (CDA), Van der Ploeg (PvdA), De Jong (CDA), Deetman (CDA), De Graaf
(D66), Van den Berg (SGP), Van der Hoeven (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Hillen
(CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Boogaard (groep-Nijpels), O.P.G. Vos (VVD),
Poppe (SP), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Roethof (D66), Crone (PvdA),
Verbugt (VVD), Leerkes (Unie 55+), Hoekema (D66), Adelmund (PvdA), Lilipaly
(PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA), Hessing
(VVD), Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA),
Roethof (D66), Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD). Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma (PvdA),
Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg
(SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA), Hendriks,
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD).XNoot3Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte (GPV),
Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M.M.
van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra
(PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), J.M. de
Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66), Verhagen
(CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B.M. de Vries (VVD),
O.P.G. Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Boogaard (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA),
Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD),
De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24251-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl