Zorgplicht bij financiële dienstverlening; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28965, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28965 nr. 1

16-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Uitgangspunten van het overheidsbeleidZorgplicht(i) Adequate informatieverstrekking(ii) De beoordeling of het product bij de klant past2. Implementatie van de uitgangspunten3. De effectuering van de zorgplicht4. ConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28965Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 965Zorgplicht bij financiële dienstverleningnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 juni 2003De Vaste Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer heeft op woensdag
18 juni een Algemeen Overleg gepland over consumentenbescherming bij aandelenleaseconstructies
(zorgplicht). Naar aanleiding van een verzoek van de commissie zet ik u ten
behoeve van dit overleg mijn standpunt over de betekenis van de zorgplicht
bij financiële dienstverlening nader uiteen in deze brief. Ik zal daarbij
allereerst ingaan op de uitgangspunten die aan het overheidsbeleid ten grondslag
liggen. Vervolgens zal ik aangeven op welke wijze de bescherming van de consument
op dit moment in wetgeving geregeld is en hoe de verdere implementatie van
de zorgplicht wordt voorzien. Tevens zal ik daarbij de wijze waarop deze bescherming
door de consument kan worden afgedwongen bespreken.1. Uitgangspunten van het overheidsbeleidTot het voorjaar van 2000 – het moment dat de beurskoersen gingen
dalen – hebben veel consumenten door deelname in financiële producten
die direct of indirect een beleggingselement kenden, geprofiteerd van de gunstige
economische ontwikkelingen en de effecten daarvan op de beurskoersen. De beursontwikkelingen
nadien hebben echter een enorm financieel verlies veroorzaakt. In mijn brief
van 19 maart 20031 meldde mijn voorganger u al
dat in de periode vanaf medio 2000 tot het moment van het schrijven van deze
brief bij benadering € 450 miljard aan beurswaarde is verdampt.
Velen die rechtstreeks in aandelen belegden hebben flinke koersverliezen moeten
nemen en ook bij meer indirecte aandelenbeleggingen via beleggingsfondsen
en andere financiële producten zijn forse financiële tegenvallers
geïncasseerd. Niet alleen consumenten die aandelenleaseproducten zijn
aangegaan, maar ook consumenten die met hun eigen geld aandelen of call-opties
hebben gekocht, zijn op ingrijpende wijze geconfronteerd met het gegeven dat
aandelen zowel in waarde kunnen stijgen als dalen.Hoe fors de financiële tegenvallers voor de beleggers in aandelen
ook zijn en hoe schrijnend soms hun verhalen en ervaringen, de verantwoordelijkheid
voor het al dan niet aanschaffen van een financieel product ligt primair bij
de consument zelf. Om die reden heeft mijn voorganger in antwoord op eerdere
kamervragen gesteld dat de overheid geen compensatie zal bieden voor de verliezen
die beleggers tengevolge van de beurskoersen hebben geleden. Immers, indien
de overheid zich deze verliezen wel zou aantrekken, zou dit betekenen alle
belastingbetalers meebetalen vanwege beleggingsrisico's die een aantal van
hen heeft genomen. Bovendien zou dit in de toekomst kunnen leiden tot onverantwoord
risicovol gedrag van consumenten, vanuit de verwachting dat de overheid bijspringt
wanneer zij in de financiële problemen geraken.Wel stelt de overheid regels die ertoe strekken dat de consument in staat
wordt gesteld zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. Vanwege het grote
verschil aan kennis en expertise waarover financiële dienstverlener en
consument beschikken en het belang van het vertrouwen in de financiële
sector, dat voor het goede functioneren van die sector essentieel is, zijn
dergelijke regels wenselijk.De overheid formuleert voor financiële dienstverlening verschillende
soorten eisen. Er zijn eisen die gesteld worden aan (kenmerken van) de financiële
dienstverlener zelf. De eis dat een financiële dienstverlener betrouwbaar
en deskundigheid moet zijn is hiervan een voorbeeld. En er zijn eisen die
worden gesteld aan het proces van financiële dienstverlening, zoals de
verplichting om consumenten zorgvuldig te behandelen. In deze brief zal ik
met name ingaan op deze laatste eis – de zorgplicht – omdat deze
eis voor de beoordeling van de verkoop van aandelenleaseproducten het meest
relevant is.ZorgplichtEen financiële dienstverlener moet zijn klanten zorgvuldig behandelen.
Hoewel deze verplichting nog niet voor alle vormen van financiële dienstverlening
in de financiële toezichtregelgeving is gecodificeerd geldt deze zorgplicht
al wel expliciet voor de dienstverlening in effecten (artikel 24 Besluit toezicht
effectenverkeer: «handelen in het belang van de klant»). Deze
verplichting is door de Autoriteit Financiële Markten uitgewerkt in de
Nadere regeling effectenverkeer 2002.De zorgplicht impliceert niet dat een financiële dienstverlener geen
rekening mag houden met zijn eigen belangen. De zorgplicht verplicht een dienstverlener
bijvoorbeeld niet om producten met verlies te verkopen. De zorgplicht kent
echter verschillende facetten die ertoe strekken de positie van de consument
te beschermen. Met name de verplichting om (i) de consument adequaat te informeren
en (ii) de beoordeling of een product aansluit bij de behoeften en mogelijkheden
van een consument, zijn dan van belang1.(i) Adequate informatieverstrekkingFinanciële dienstverleners dienen hun consumenten adequaat te informeren.
In lijn daarmee is door mijn voorganger op de vragen van de leden Crone en
Heemskerk2 eerder dit jaar geantwoord dat hij
met hen van mening was dat het risico dat mensen onbewust beleggen met geleend
geld tot een minimum moet worden beperkt. De consument dient te allen tijde
goed te worden geïnformeerd over de wezenlijke kenmerken van een financieel
product en niet in de laatste plaats over het potentiële rendement en
de daarbij horende risico's. Dit opdat de consument in staat wordt
gesteld een gedegen afweging te maken bij de vraag of hij al dan niet tot
aanschaf van een financieel product moet overgaan.Hoewel het feitelijke kennisniveau per consument verschilt mag de financiële
dienstverlener bij het opstellen van zijn informatiemateriaal een consument
met een gemiddeld kennisniveau als uitgangspunt nemen. Wanneer een consument
meent dat hij, ondanks de informatie die hem door de aanbieder is verstrekt,
nog onvoldoende kan inschatten of een financieel product voor hem geschikt
is, dan is het, tenzij de informatieverstrekking niet aan de wettelijke eisen
voldoet, primair aan hemzelf om hulp en advies te vragen aan personen die
de risico's van het financiële product wel kunnen overzien of om te besluiten
af te zien van de aankoop.Indien het door de maatschappij gewenste niveau van informatievoorziening
aan de consument niet door de markt zelf wordt bereikt, zal de overheid ingrijpen
en regels stellen aan de informatievoorziening door aanbieders van financiële
producten. Mede om die reden zijn de effecteninstellingen per 1 september
2001 verplicht in reclame-uitingen m.b.t. aandelenleaseproducten de volgende
mededeling op te nemen: «U belegt (deels) met geleend geld. Dit betekent
dat u het risico loopt dat u uw inleg verliest of zelfs een schuld overhoudt»
en zijn met ingang van 1 juli 2002 alle financiële dienstverleners verplicht
om voor complexe producten een financiële bijsluiter te verstrekken.
De financiële bijsluiter waarborgt een gestandaardiseerde informatieverstrekking
over de belangrijkste kenmerken van complexe producten en maakt het mogelijk
verschillende complexe financiële producten met elkaar te vergelijken.
De evaluatie van de financiële bijsluiter start in de tweede helft van
dit jaar.(ii) De beoordeling of het product bij de klant pastUit de zorgplicht kan voortvloeien dat een financiële dienstverlener
zich bij het aangaan van de relatie moet verdiepen in de financiële positie,
ervaring en beleggingsdoelstellingen van de consument (ken uw klant-verplichting) en moet nagaan of het product bij de consument
past (artikel 28 Nadere regeling effectenverkeer 20021 ). Of de zorgplicht deze strekking heeft hangt in de eerste plaats
af van de aard van de dienstverlening die wordt aangeboden. Indien een financiële
dienstverlener zich presenteert als een adviseur of vertrouwenspersoon van
de klant, bijvoorbeeld door producten persoonlijk aan te bevelen bepaalde
producten te kopen, dan rust er op de financiële dienstverlener een verplichting
om zich te verdiepen in de kenmerken van de consument en na te gaan of het
product daadwerkelijk bij deze consument past. Bij de consument wekt hij immers
de indruk te doen wat goed is voor de consument. Van degene die een dergelijke
suggestie wekt, mag worden verwacht dat hij zich er ook naar gedraagt.In de tweede plaats is ook de kwaliteit van de door de financiële
dienstverlener verstrekte informatie van belang. Indien deze informatie de
(gemiddelde) consument onvoldoende in staat stelt om zich een oordeel te vormen
of het betreffende product voor hem geschikt is, zal de financiële dienstverlener
aanvullende maatregelen moeten treffen die bevorderen dat het product past
bij de behoeften en kenmerken van de klant.Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat in zijn algemeenheid financiële
producten uitsluitend kunnen worden aangeboden door bij de individuele consument
na te gaan welke behoeften hij heeft. Dit zou immers de prijzen van de Nederlandse
financiële producten sterk verhogen en onvoldoende recht doen aan de
consument die er voor kiest om zonder voorafgaand gesprek met een dienstverlener
een product aan te schaffen. Voorwaarde daarbij is echter wel dat de informatieverstrekking
adequaat is.2. Implementatie van de uitgangspuntenBovenstaande beleidsmatige uitgangspunten zijn momenteel ten dele verwerkt
in de geldende financiële toezichtregelgeving. Hierboven is reeds uiteengezet
dat in de Wet toezicht effectenverkeer 1995 en de daarop gebaseerde lagere
regelgeving deze uitgangspunten tot uitdrukking komen. Deze regelgeving is
van toepassing op aandelenleaseproducten.In het wetsvoorstel Wet financiële dienstverlening (Wfd)1 zal de in de vorige paragraaf beschreven lijn worden
doorgetrokken naar andere soorten financiële producten. De totstandkoming
van de Wfd is mede een gevolg van het groeiende bewustzijn dat er ten aanzien
van het'gedragstoezicht', buiten de effectendienstverlening, een inhaalslag
in wet- en regelgeving moet worden gemaakt. De nota«Informatieverstrekking
aan de consument van financiële producten»2, die ik medio 1999 aan de Tweede Kamer heb aangeboden, maakte reeds
duidelijk dat de informatieverplichtingen voor financiële dienstverlening
voor verbetering vatbaar zijn. In deze nota is onder meer de introductie van
de financiële bijsluiter voor complexe producten, zoals aandelenlease,
aangekondigd. Daarnaast is er in 2001 aan de hand van de nota «Bemiddeling
in financiële diensten» een analyse gemaakt van de overige gedragseisen
voor financiële dienstverleners3. De uitkomsten
van deze nota worden in de Wfd geïmplementeerd. Dit wetsvoorstel zal
onder meer zien op verzekeringen, consumentenkrediet, hypothecair krediet,
betaalmiddelen, spaarmiddelen en elektronisch geld. Zowel het aanbieden van
producten als het bemiddelen daarin zijn in het wetsvoorstel meegenomen. Dit
wetsvoorstel zal na de zomer bij de Tweede Kamer worden ingediend. De Wfd
zal, naar verwachting, op 1 april 2004 in werking kunnen treden.Teneinde het gedragstoezicht een helderder en krachtiger profiel te geven
is daarnaast in 2002 de eerste fase van de fundamentele herziening van de
toezichtstructuur voltooid4. Daarbij zijn, ter
versterking van het gedragstoezicht op financiële instellingen, alle
taken op dit terrein ondergebracht bij één toezichthouder, de
AFM.Met de Wet op het financieel toezicht wordt in 2005 tenslotte het gedragstoezicht
integraal in één wet geregeld en wordt de tweede fase van de
profilering van de gedragstoezichthouder (en die van de prudentiële toezichthouder)
afgerond5. Ook de Wfd zal in de Wet op het financieel
toezicht worden geïncorporeerd.3. De effectuering van de zorgplichtZoals eerder opgemerkt, is de zorgplicht momenteel in de Wet toezicht
effectenverkeer 1995 en de daarop gebaseerde regelgeving verankerd en kan
het gedrag van de aanbieders van aandelenlease producten op grond van deze
regelgeving worden getoetst. Deze toets is overigens aanvullend aan de verplichtingen
die vanuit het civiele recht aan de financiële dienstverlener worden
gesteld.De effectuering van de zorgplicht kan langs twee wegen plaatsvinden. In
de eerste plaats doordat klanten in een civiel geding de financiële dienstverlener
aanspreken op de naleving van de zorgplicht en de daaruit voortvloeiende verplichtingen.
Op de vraag of in concreto de geldende regels ten aanzien van de zorgplicht
en informatieverstrekking zijn overtreden zal ik, conform de beantwoording
van de verschillende kamervragen door mijn voorganger, niet ingaan. Of dit
in individuele zaken het geval is zal, in een civiel geding tussen consument
en financiële dienstverlener, door de rechter of een buitengerechtelijke
geschillenbeslechtende instantie als het DSI (Dutch Securities Institute)
moeten worden beoordeeld. Mochten deze instanties een overtreding
van wet-en regelgeving constateren, dan zullen zij tevens een oordeel kunnen
geven over een eventuele compensatie voor de geleden schade.In de tweede plaats kan de toezichthouder, bestuursrechtelijk, maatregelen
nemen om de naleving van de zorgplicht te bevorderen. Zo is het de taak van
de AFM om zich, in het kader van het toezicht op de Wet toezicht effectenverkeer
1995, een oordeel te vormen over de vraag of aanbieders van aandelenleaseproducten
de geldende regels hebben overtreden. Indien dit het geval is dan zal de AFM
een overtreding kunnen sanctioneren, onder meer door het opleggen van een
boete. Zoals mijn voorganger u in antwoord op eerdere kamervragen heeft gemeld,
is de AFM een onderzoek gestart bij een aantal aanbieders van aandelenlease
producten. Naar aanleiding van de vragen van het kamerlid Kant is separaat
een antwoord gegeven op de vraag in welke de mate de AFM de uitkomsten van
dit onderzoek bekend kan maken.4. ConclusieDe consument is primair zelf verantwoordelijk voor de keuzes die hij maakt.
Op financiële dienstverleners rust echter wel een zorgplicht die ertoe
moet bijdragen dat de consument zijn eigen verantwoordelijkheid kan waarmaken.
Uit deze zorgplicht vloeit in de eerste plaats de verplichting voort om consumenten
adequaat te informeren. Onder omstandigheden kan de zorgplicht ook meebrengen
dat de financiële dienstverlener bij het aangaan van de relatie nagaat
of het product past bij de behoeften en kenmerken van de klant.Deze verplichtingen zijn momenteel verankerd in de Wet toezicht effectenverkeer
1995 en de daarop gebaseerde regelgeving. Deze regelgeving is van toepassing
op aandelenleaseproducten. Ook moet bij aandelenleaseproducten een financiële
bijsluiter worden verstrekt. De vraag of in concreto de aanbieders van aandelenleaseproducten
de geldende regelgeving hebben overtreden moet door de rechter, DSI of de
toezichthouder worden beantwoord.In de Wet financiële dienstverlening, die na de zomer aan de Kamer
wordt aangeboden, zal de zorgplicht worden gecodificeerd voor andere vormen
van financiële dienstverlening. Teneinde het toezicht op de gedragsregels,
waaronder de zorgplicht, te versterken zijn de daarmee samenhangende taken
in 2002 bij één toezichthouder, de AFM, ondergebracht.De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Aanhangsel Handelingen II 2002/03, nr. 960.XNoot1Overigens is het ook mogelijk om «adequate informatieverstrekking»
als een, van de zorgplicht onafhankelijke verplichting te zien. Voor de uitkomst
van de analyse maakt dit echter geen verschil.XNoot2Aanhangsel Handelingen II 2002/03, nr. 960.XNoot1Dit artikel is ingevoerd in 1999.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 28 600 IXB, nr. 18.XNoot2Kamerstukken II 1998/99, 26 676, nr. 1.XNoot3Kamerstukken II, 2001/02, 28 000 IXB, nr. 24.XNoot4Kamerstukken II 2002/03, 28 122, nr. 7.XNoot5Kamerstukken II 2002/03, 28 122, nrs. 5 en 9. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28965-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl