Vreemdelingenbewaring; Notitie over het instrument vreemdelingenbewaring
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26338, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-12-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26338 nr. 1

27-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Inleiding 1.1. Algemeen1.2. Relatie tussen vreemdelingenbewaring en terugkeer1.3. Internationaal congres vreemdelingenbewaring Tilburg
(november 1997)1.4. Opzet van de notitie2. Juridisch kader van de vreemdelingenbewaring 2.1. Inleiding2.2. Gronden voor inbewaringstelling2.3. Aanvang van de inbewaringstelling2.4. Opheffing van de bewaring3. Rechterlijke toets4. Differentiatie binnen het bewaringsregime 4.1. Inleiding4.2. Huidige situatie4.3. Voorgeschiedenis4.3. Mogelijke differentiaties na de inwerkingtreding
van de Penitentiaire beginselenwet (PBW)Het regime van beperkte gemeenschap.Het regime van algehele gemeenschapEen individueel regime5. Duur vreemdelingenbewaring7. Terugkeeractiviteiten8. Relatie tussen de strafrechtelijke detentie en de vreemdelingenbewaring
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26338Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 338Vreemdelingenbewaringnr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 27 november 1998Naar aanleiding van de door mijn ambtsvoorganger tijdens de behandeling
van het wetsvoorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet (TK 1997–1998,
25 172) op 18 december 1997 aan uw Kamer gedane toezegging, zend ik u
hierbij een integrale notitie over het instrument vreemdelingenbewaring. Zoals
ook aangegeven in mijn brief van 21 januari 1998, kenmerk 671 607/98/DVB,
heb ik bij de voorbereiding hiervan de aanbevelingen van het in november 1997
te Tilburg gehouden Internationale congres inzake vreemdelingenbewaring betrokken.De notitie bespreekt op hoofdlijnen de rechterlijke toets, het regime
waaronder vreemdelingenbewaring ten uitvoer wordt gelegd, terugkeerbevorderende
activiteiten tijdens de vreemdelingenbewaring en de duur van de vreemdelingenbewaring.Ten aanzien van de rechterlijke toets wordt in de notitie voorgesteld
om, vanuit het oogpunt van rechtsbescherming en rechtszekerheid de Vreemdelingenwet
in die zin te wijzigen dat de rechtmatigheid van de in het kader van die wet
genomen beslissingen tot vrijheidsontneming binnen 10 dagen wordt getoetst
door de rechter.De Staatssecretaris van Justitie,M. J. Cohen 1. Inleiding 1.1. AlgemeenVrijheidsontnemende maatregelen binnen het vreemdelingenbeleid vormen
met een zekere regelmaat onderwerp van discussie. Dat ligt voor de hand, omdat
het bij vrijheidsontnemende maatregelen gaat om de meest vergaande dwangmiddelen
die de Vreemdelingenwet (Vw.) kent. Daarom dienen dergelijke conservatoire
maatregelen slechts dan te worden toegepast, indien het beoogde doel (globaal
gesproken te omschrijven als: het tegengaan van illegale toegangsverschaffing
tot Nederland of het voorkomen dat een vreemdeling zijn uitzetting onmogelijk
maakt door zich aan het toezicht te onttrekken) niet met andere middelen bereikt
kan worden.In de praktijk is het enige alternatief op dit moment het opleggen van
een meldingsplicht, maar het zal duidelijk zijn dat dit instrument niet afdoende
is bij vreemdelingen die toch al voornemens zijn zich aan maatregelen van
toezicht te onttrekken. Ook andere alternatieven (zoals het uit het strafrecht
bekende elektronisch huisarrest) lijken geen reëel alternatief, aangezien
er bij vreemdelingen die illegaal in Nederland verblijven, geen prikkel zal
zijn om zich aan het elektronisch huisarrest te houden. Bovendien is er bij
illegale vreemdelingen ook geen effectieve sanctie op niet-naleving te bedenken,
anders dan het alsnog ten uitvoer leggen van de vreemdelingenbewaring. Dat
zal echter doorgaans niet meer mogelijk zijn bij personen die zich reeds aan
het toezicht hebben onttrokken.Dit betekent dat vreemdelingenbewaring op dit moment in een aantal gevallen
een onmisbaar instrument blijft en dat alternatieven niet direct voorhanden
zijn.Bij de conservatoire maatregelen uit de Vw. moet een onderscheid worden
gemaakt tussen vrijheidsontnemende maatregelen ter bestrijding van illegale
binnenkomst (de zogenaamde art. 7a-maatregel, die ten uitvoer wordt gelegd
in het Grenshospitium) en vrijheidsontnemende maatregelen die dienen om de
uitzetting veilig te stellen (de maatregelen van art. 18b Vw. en art. 26 Vw.).Daarnaast valt ook de vrijheidsbeperkende maatregel van art. 18 a Vw.
onder de conservatoire maatregelen. Aangezien het bij deze laatste maatregel
niet gaat om vrijheidsontneming, maar een beperking van de bewegingsvrijheid
van asielzoekers die zich in een onderzoekscentrum (OC) bevinden, blijft deze
maatregel hier verder buiten beschouwing. Gezien het specifieke «grensbewakingskarakter»
van de maatregel van artikel 7a Vw., zal ook daarop in deze notitie slechts
kort worden ingegaan. De nadruk zal liggen op de «klassieke» conservatoire
maatregel, de vreemdelingenbewaring als bedoeld in artikel 26 Vw. 1.2. Relatie tussen vreemdelingenbewaring en terugkeerVreemdelingenbewaring ex. artikel 26 Vw, is een maatregel die uitsluitend
kan worden opgelegd «ter fine van uitzetting». Dit geeft al aan
dat er een directe relatie bestaat tussen de vreemdelingenbewaring en het
terugkeervraagstuk. Een aantal problemen die zich voordoen bij de tenuitvoerlegging
van vreemdelingenbewaring, zijn dan ook direct terug te voeren tot de terugkeerproblematiek.
Immers, voortzetting van de maatregel van vreemdelingenbewaring is slechts
aan de orde zolang er een reëel uitzicht op uitzetting is, en dat betekent
dat concrete voortgang geboekt moet worden bij het vaststellen van de juiste
identiteit en nationaliteit en het verkrijgen van de benodigde documenten
van in bewaring gestelde vreemdelingen. Onzekerheid over de duur van vreemdelingenbewaring is een veel geuite
klacht: in dit verband wordt er vaak op gewezen dat men bij strafrechtelijke
detentie tenminste weet waar men aan toe is, terwijl vreemdelingenbewaring
in theorie onbeperkt kan duren.Op zich is dat juist, maar er zij op gewezen dat de medewerking van de
vreemdeling zelf hierbij een belangrijke rol speelt: zodra wordt meegewerkt
aan de identiteitsvaststelling en de terugkeer, zal het realiseren van die
terugkeer, onder voorwaarde dat, indien nodig, vervangende reisdocumenten
verkregen worden, doorgaans niet op problemen stuiten. De keerzijde hiervan
is dat bij het ontbreken van medewerking het proces van het verkrijgen van
reisdocumenten ernstig wordt bemoeilijkt en vertraagd, en dat de duur van
de vreemdelingenbewaring navenant kan toenemen. Juist daarom acht ik het van
belang om – net als bij niet-toegelaten vreemdelingen die niet in bewaring
zijn gesteld – de (medewerking aan) terugkeer te stimuleren. Daarbij
kunnen de in diverse inrichtingen reeds werkzame terugkeerfunctionarissen
een belangrijke rol spelen, maar in aanvulling daarop zullen de mogelijkheden
onderzocht worden van het aanbieden van activiteiten, gericht op het bevorderen
en faciliteren van terugkeer (zie verder par. 7). 1.3. Internationaal congres vreemdelingenbewaring Tilburg
(november 1997)Van 26 tot en met 28 november 1997 vond in Tilburg een internationaal
congres over vreemdelingenbewaring plaats. De aanbevelingen die tijdens dit
congres werden geformuleerd, treft u als bijlage bij deze notitie aan. De
aanbevelingen hebben betrekking op drie hoofdthema's, namelijk de rechtsbescherming
(rechterlijke toets), de duur van de vreemdelingenbewaring en het regime waaronder
bewaring ten uitvoer wordt gelegd. Op deze drie thema's wordt hieronder ingegaan. 1.4. Opzet van de notitieIn het navolgende zal allereerst worden ingegaan op het juridische kader
van de vreemdelingenbewaring (par. 2). Vervolgens komt de kwestie van de rechterlijke
toets aan de orde, waarbij wordt ingegaan op het op 4 december 1997 door het
lid Sipkes (GroenLinks) ingediende en vervolgens aangehouden amendement op
het wetsvoorstel tot wijziging van de Vw.1, om
de rechterlijke toets ambtshalve te laten plaatsvinden binnen 7 dagen na de
inbewaringstelling (par. 3). Voorts komen de mogelijkheden van differentiatie
binnen het regime van vreemdelingenbewaring aan de orde waarbij tevens wordt
ingegaan op eerdere vragen van de heer Dittrich (D66) over de mogelijkheid
om «criminelen» en «niet criminelen» gescheiden onder
te brengen (par. 4). Vervolgens wordt ingegaan op de duur van de vreemdelingenbewaring
(par. 5) waarna in aansluiting daarop in paragraaf 6 aandacht wordt besteed
aan de rol van terugkeerbevorderende activiteiten in de inrichtingen voor
vreemdelingenbewaring. Ten slotte wordt in paragraaf 7 nog ingegaan op
de relatie tussen de strafrechtelijke detentie en de vreemdelingenbewaring. 2. Juridisch kader van de vreemdelingenbewaring 2.1. InleidingAnders dan de strafvorderlijke inverzekeringstelling valt de vreemdelingenbewaring
niet onder de werkingssfeer van artikel 5, derde lid van het Europees Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) maar onder de minder vergaande
bepaling van artikel 5, vierde lid EVRM2. Het
gevolg daarvan is dat in tegenstelling tot de strafvorderlijke vrijheidsbeneming
waarvan de rechtmatigheid uiterlijk binnen 3 dagen en 15 uur door
de rechter wordt getoetst, de vreemdelingenbewaring geen verplichte rechterlijke
toetsing op korte termijn kent. De vreemdeling kan echter wel direct zelf
beroep instellen tegen zijn vrijheidsbeneming op grond van artikel 34a Vw.
Indien de vreemdeling vier weken in bewaring is en door hem geen beroep is
ingesteld tegen de inbewaringstelling moet de rechtbank zich na een onverwijlde
kennisgeving door de minister van Justitie over (continuering van) de bewaring
uitspreken. De rechtbank heeft ingevolge artikel 34a, vierde lid Vw, een termijn
van twee weken om te zaak te behandelen en nog eens twee weken om uitspraak
te doen.Zowel in de aanbevelingen van het Internationale congres in Tilburg als
in het op 4 december 1997 ingediende amendement van het lid Sipkes wordt gepleit
voor het naar voren halen van de rechterlijke toets bij de inbewaringstelling.
Alvorens daar op in te gaan, zal eerst kort worden ingegaan op de huidige
procedure. 2.2. Gronden voor inbewaringstellingIn een aantal gevallen kan een vreemdeling aan wie het niet of niet langer
is toegestaan in Nederland te verblijven zijn vrijheid worden ontnomen. Daarvan
is de meest ingrijpende vorm de vreemdelingenbewaring ter fine van uitzetting,
zoals geregeld in de artikelen 26 en 28 van de Vw. en 82–87 van het
Vreemdelingenbesluit (Vb.).Artikel 26 Vw geeft aan in welke gevallen tot inbewaringstelling kan worden
overgaan en op welke gronden de inbewaringstelling plaatsvindt. Vreemdelingen
kunnen in bewaring worden gesteld wanneer de uitzetting is gelast, wanneer
ernstige reden bestaan om te verwachten dat hun uitzetting zal worden gelast
en wanneer het de vreemdeling niet is toegestaan op grond van de artikelen
8–10 Vw. in Nederland te verblijven, hangende de beslissing op een verzoek
om een vergunning tot verblijf, een vergunning tot vestiging of een toelating
als een vluchteling. Een en ander is verder uitgewerkt in hoofdstuk A7.3.1
e.v. van de Vreemdelingencirculaire 1994 (Vc.).De bewaring is slechts toelaatbaar indien het belang van de openbare rust,
de openbare orde of de nationale veiligheid zulks vordert. Deze gronden kunnen
zich onder andere voordoen indien de criminele antecedenten van de vreemdeling
daartoe aanleiding geven; het gevaar bestaat dat de vreemdeling zich door
«onder te duiken» aan zijn uitzetting zal onttrekken; de vreemdeling
Nederland op illegale wijze is binnengekomen en zich aan het toezicht op vreemdelingen
heeft onttrokken, bijvoorbeeld door zich niet aan te melden of door een opgelegde
aanmeldingsplicht niet na te komen; de vreemdeling weigert aan het vaststellen
van zijn identiteit mee te werken terwijl niet vaststaat dat hij in Nederland
mag verblijven en de vreemdeling onjuiste gegevens heeft verstrekt op grond
waarvan tot verblijfsbeëindiging moet worden overgegaan.Bij de toepassing van de inbewaringstelling kan niet worden volstaan met
beschouwingen van algemene aard; deze maatregel moet worden geïndiceerd
door feiten of omstandigheden die op de persoon van de vreemdeling betrekking
hebben. Voorts wordt steeds het individueel belang van de vreemdeling en het
algemeen belang van de openbare orde, de openbare rust of nationale veiligheid
tegen elkaar afgewogen. 2.3. Aanvang van de inbewaringstellingIn de huidige procedure neemt de bewaring doorgaans een aanvang op het politiebureau. Omdat politiecellen niet zijn ingericht voor langdurig
verblijf is de maximale duur gesteld op tien dagen (hoofdstuk A 7/3.5.1 van
de Vc). Daarna of zoveel eerder als mogelijk is moet de tenuitvoerlegging
worden voortgezet in een huis van bewaring of een ruimte als bedoel in artikel
7a, derde lid of in artikel 18b, eerste lid van de Vw, in casu het Grenshospitium
te Amsterdam.Voor het geven van een bevel tot bewaring wordt een vreemdeling –
zonodig met behulp van een tolk – door de korpschef of de bevoegde hulpofficier
van Justitie verhoord. Van het verhoor wordt een proces-verbaal opgemaakt.
Bij het verhoor kan de vreemdeling zich doen bijstaan door een advocaat. Van
die mogelijkheid moet de vreemdeling tijdig mededeling worden gedaan (artikel
82, vijfde lid Vb). Het nalaten van deze mededeling, dan wel het doen van
de mededeling in een taal die de vreemdeling niet beheerst, kan de niet-rechtsgeldigheid
van het bevel tot bewaring met zich meebrengen. Indien de vreemdeling de wens
te kennen geeft een advocaat te willen raadplegen, wordt de door de vreemdeling
gewenste advocaat of een door het bureau van rechtshulp aangewezen advocaat
telefonisch ingelicht. Desgewenst wordt de vreemdeling in de gelegenheid gesteld
om onverwijld contact op te nemen met een door hem gekozen advocaat. De advocaat
wordt in de gelegenheid gesteld bij het verhoor aanwezig te zijn en de nodige
opmerkingen te maken.Aan de vreemdeling op wie het bevel tot inbewaringstelling betrekking
heeft wordt direct een afschrift daarvan uitgereikt. Het bevel moet de feiten
en omstandigheden bevatten op grond waarvan de bewaring wordt gevorderd. De
vreemdeling moet worden gewezen op het recht een schriftelijk verzoek om opheffing
van de bewaring te richten tot de rechtbank in het arrondissement waarin hij
zich bevindt (art. 107 Vb). De korpschef doet op verzoek van de vreemdeling
zo spoedig mogelijk mededeling van de tenuitvoerlegging van de bewaring aan
diens naaste verwanten en aan zijn in Nederland gevestigde diplomatieke of
consulaire vertegenwoordiging. De betrokken vreemdeling wordt steeds op deze
mogelijkheid gewezen. 2.4. Opheffing van de bewaringDe korpschef heft het bevel tot bewaring op zodra de grond waarop het
bevel is verleend niet meer aanwezig is (art. 85 Vb). Dit betekent dat de
opheffing plaats vindt indien voortzetting van de bewaring niet meer gevorderd
wordt in het belang van de openbare rust, openbare orde of nationale veiligheid,
indien er geen beletselen meer bestaan tegen de uitzetting uit Nederland,
indien geen redelijke kans bestaat dat de uitzetting binnen afzienbare tijd
kan plaatsvinden, indien de vreemdeling niet meer behoort tot één
van de categorieën van personen die in bewaring kunnen worden gesteld
of indien de vreemdeling te kennen geeft Nederland te willen verlaten en hiertoe
voor hem gelegenheid bestaat.De bewaring wordt voorts van rechtswege beëindigd indien geen last
tot uitzetting is gegeven en de bewaring één maand heeft geduurd.
De bewaring kan bovendien, zoals reeds hiervoor is aangegeven, te allen tijde
door de rechtbank worden opgeheven. 3. Rechterlijke toetsDe aanbevelingen, zoals die zijn geformuleerd tijdens het Internationale
congres in Tilburg, zien voor het overgrote deel op de juridische waarborgen
waarmee de vreemdelingenbewaring moet worden omgeven. Onder het
kopje «Wettelijke aspecten van detentie» aanbeveling 7, onderdeel
f, staat het volgende: eenieder die gedetineerd is dient snel aan de rechter
te worden voorgeleid en periodieke herzieningen dienen wettelijk te worden
gegarandeerd bij voortzetting van de detentie.In het op 4 december 1997 ingediende amendement op het wetsvoorstel tot
wijziging van de Vw. van het lid Sipkes wordt voorgesteld om in de Vw. te
bepalen, dat een vreemdeling binnen zeven dagen na de vrijheidsontneming moet
worden gehoord door de rechter. Verder wordt hierin voorgesteld om iedere
30 dagen de rechter te laten beoordelen of de continuering van de bewaring
rechtmatig is.Zoals reeds hiervoor aangegeven is de huidige procedure die wordt gevolgd
in het kader van de vrijheidsontneming van vreemdelingen in overeenstemming
met artikel 5 EVRM. Ondanks het feit dat artikel 34a Vw de mogelijkheid biedt
aan de vreemdeling om in beroep te gaan tegen de vrijheidsontneming blijkt
uit de praktijk dat niet veel vreemdelingen gebruik maken van deze mogelijkheid.In 1997 zijn bij ruim 10 000 vreemdelingen vrijheidsontnemende maatregelen
op grond van de artikelen 7a, 18b en 26 Vw opgelegd. Hiervan zijn ruim 6000
zaken aangebracht bij de rechtbanken. Van die 6000 zaken zijn 3000 zaken door
de vreemdeling zelf aangebracht. Hieruit blijkt dat lang niet alle vreemdelingen
gebruik maken van de mogelijkheid om zelf in beroep te gaan tegen de beslissing
tot vrijheidsontneming. De oorzaak hiervan is niet eenduidig vast te stellen.
Er zijn verschillende factoren die hierbij een rol kunnen spelen, zoals bijvoorbeeld:
onbekendheid met de beroepsmogelijkheden, lacunes in de rechtshulpverlening,
taalproblemen en het (gebrek aan) vertrouwen van de vreemdeling in de advocatuur
en de rechtspraak.De overige 3000 zaken bleken kennisgevingen op grond van artikel 18b jo.
34a Vw (kennisgeving na 28 dagen).Vervolgens is in 2000 zaken de vrijheidsontnemende maatregel opgeheven
enkele dagen voor de zitting. De reden voor opheffing van de maatregel kan
gelegen zijn in het feit dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst na bestudering
van de stukken tot de conclusie komt dat er bij het opleggen of tijdens de
uitvoering van de vrijheidsontnemende maatregel vormfouten zijn gemaakt; de
vrijheidsontneming niet langer rechtmatig is omdat er geen reëel uitzicht
bestaat op terugkeer naar het land van herkomst; of dat de vreemdeling reeds
is teruggekeerd naar het land van herkomst.Van de resterende 4000 zaken die in 1997 op zitting kwamen, heeft de rechter
in 1000 zaken de maatregel tot vrijheidsontneming opgeheven. De redenen voor
opheffing waren gelegen in vormfouten, geen reëel uitzicht op terugkeer
en de vaststelling dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst/Vreemdelingendienst
niet voldoende activiteiten had ondernomen om de terugkeer te bevorderen.Indien het beroep van de vreemdeling door de rechtbank gegrond wordt verklaard
doet zich, in vrijwel alle gevallen, de situatie voor dat de vreemdeling voor
die beslissing een kortere of langere tijd – al dan niet onrechtmatig –
in detentie heeft doorgebracht.Tegen deze achtergrond kan worden gesteld dat een rechterlijke toetsing
kort na de beslissing strekkende tot vrijheidsontneming de vreemdeling een
extra waarborg biedt. Ik ben dan ook voornemens om vanuit het oogpunt van
rechtsbescherming en rechtszekerheid, de rechterlijke toets in het kader van
de vreemdelingrechtelijke vrijheidsontneming plaats te laten vinden binnen
10 dagen na de beslissing tot die vrijheidsontneming. In de praktijk betekent dit dat de vreemdelingendiensten c.q. de ambtenaren
belast met grensbewaking binnen drie dagen na de beslissing tot vrijheidsontneming
de rechtbank in kennis zullen stellen van deze beslissing, waarna de rechtbank
binnen 7 dagen de vreemdeling zal horen. Vervolgens wordt daarna elke 28 dagen
ambtshalve door de rechter getoetst of de continuering van de vrijheidsontneming
rechtmatig is. De vreemdeling blijft hierbij de mogelijkheid behouden om tussentijds
zelf beroep in te stellen. De rechter hoeft voor de beoordeling van deze beroepen
de vreemdeling niet verplicht te horen. Naar verwachting zal in de praktijk
van deze mogelijkheid nauwelijks meer gebruik worden gemaakt omdat de rechter
als gevolg van de periodieke rechterlijke toetsing niet snel zal overgaan
tot gegrondverklaring van zo'n beroep. Het voorstel tot wijziging van de Vw. waarin de bovenvermelde procedure
wordt geïmplementeerd, zal ik meenemen bij de voorbereiding van de algehele
herziening van de Vw.Ik wil in dit verband nog wel opmerken, dat het voorstel om de rechtmatigheidstoets
te laten plaatsvinden binnen 10 dagen na de beslissing tot vrijheidsontneming
financiële en organisatorische consequenties heeft voor de organisaties
belast met de uitvoering van de vreemdelingenbewaring, te weten de rechterlijke
macht, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de vreemdelingendiensten en
de Koninklijke Marechaussee, omdat enerzijds de periode van voorbereiding
van deze rechtmatigheidstoetsen wordt verkort en anderzijds het aantal rechtmatigheidstoetsen
zal toenemen. 4. Differentiatie binnen het bewaringsregime 4.1. InleidingBij de tenuitvoerlegging van het bevel tot bewaring ter fine van uitzetting
mag de vreemdeling niet verder beperkt worden in zijn grondrechten dan wordt
gevorderd door het doel van de maatregel en de handhaving van de orde en veiligheid
op de plaats van de tenuitvoerlegging (artikel 26, vierde lid van de Vw. jo.
artikel 84 van het Vb.). Het doel van de vreemdelingenbewaring is om de terugkeer
van een vreemdeling naar zijn land van herkomst veilig te stellen. Gezien
het administratieve karakter en het doel van de vreemdelingenbewaring ligt
het voor de hand om de tenuitvoerlegging daarvan te laten plaatsvinden in
minimaal het standaardregime dat geldt ten aanzien van strafrechtelijk gedetineerden.In de aanbevelingen van het Internationale congres in Tilburg wordt onder
het kopje «Het detentie regime» uitgebreid aandacht besteed aan
het regime bij de vreemdelingrechtelijke bewaring. Uitgangspunt bij de betreffende
aanbevelingen is, dat de vreemdelingenbewaring moet worden aangemerkt als
een bijzondere vorm van vrijheidsontneming. Het bijzondere karakter van de
vrijheidsontneming moet tot uitdrukking komen in de wijze waarop die vrijheidsontneming
ten uitvoer wordt gelegd.Om vreemdelingenbewaring soepel, doch op een verantwoorde wijze te laten
verlopen is een op de populatie toegesneden regime noodzakelijk. Dat regime
kenmerkt zich door regelmatige contacten met afdelingspersoneel, hulp- en
dienstverlenend personeel, en regimesactiviteiten die een bijdrage kunnen
leveren aan de terugkeer van de vreemdeling. Voor het welslagen van de daadwerkelijke
uitzetting is kennis van relevante feiten en omstandigheden omtrent de individuele
vreemdeling van belang. Voorts brengt een efficiënt gebruik van middelen met zich mee dat
niet alle faciliteiten aan elke inbewaringgestelde vreemdeling in gelijke
mate dienen te worden aangeboden. Beoordeeld moet worden welke (groepen van)
individuen het meest in aanmerking komen voor bijzondere faciliteiten, waarbij
de achtergrond van de inbewaringgestelde een rol zal spelen. Bij bijzondere
faciliteiten kan gedacht worden aan het aanbieden van zogenoemde terugkeeractiviteiten
(zie par. 7) en aan bijzondere – individuele – aandacht en zorg.
Dit betekent dat er een gedifferentieerd detentieaanbod moet komen, waarbij
rekening wordt gehouden met enerzijds de behoefte van de inbewaringgestelde
vreemdeling en anderzijds de wensen van de penitentiaire inrichting als organisatie.Bij het inventariseren van de mogelijkheden tot het voeren van verschillende
regimes binnen de inrichtingen is alleen aandacht besteed aan vreemdelingen
die in bewaring zijn gesteld ex. artikel 26 van de Vw. De vreemdelingen die
hun vrijheid is ontnomen ingevolge de artikelen 7a en 18b van de Vreemdelingenwet
zijn bij het onderzoek buiten beschouwing gelaten. Voor hen geldt een ander,
lichter regime. Het Grenshospitium te Amsterdam kent voor deze categorie vreemdelingen
een regime, dat is gebaseerd op het Koninklijk besluit van 14 januari 1993,
Stb. 45. Dit regime legt de vreemdeling aanzienlijk minder beperkingen op
dan de vreemdeling die ex. artikel 26 Vw. in bewaring is gesteld. Dit komt
onder meer tot uitdrukking in de soepeler telefoon- en bezoekregeling, de
afwezigheid van disciplinaire straffen, de bewegingsvrijheid binnen de inrichting,
het recht op ongecensureerd briefverkeer, het recht op zakgeld en een invoerregeling
die aanzienlijk ruimer is dan de Regeling voorwerpen op cel (Besluit van 14
januari 1993, Stb. 45), zoals die in huizen van bewaring geldt. 4.2. Huidige situatieOp dit moment wordt de vreemdelingenbewaring ten uitvoer gelegd in daartoe
aangewezen huizen van bewaring (zie par. 5). Vrouwelijke vreemdelingen worden
op gescheiden afdelingen van mannelijke vreemdelingen ondergebracht.In deze inrichtingen geldt een regime van beperkte gemeenschap, overeenkomstig
het standaard regime voor reguliere huizen van bewaring. Kort gezegd betekent
het regime dat de vreemdelingen gemeenschappelijk deelnemen aan activiteiten
(arbeid, recreatie, sport, luchten). Gedurende de overige perioden verblijven
de vreemdelingen in de daartoe aangewezen verblijfsruimte, hetgeen een eenpersoonscel
dan wel een verblijfsruimte voor meerdere personen kan zijn.Binnen de bestaande inrichtingen voor de bewaring van mannelijke vreemdelingen
bestaat een zekere differentiatie. Gedetineerde vreemdelingen die geacht worden
niet geschikt te zijn voor een verblijf op een meerspersoonsverblijfsruimte
worden geplaatst in één van de inrichtingen met éénpersoonscellen.
Gedetineerden die bijzondere zorg behoeven, bijvoorbeeld vanwege hun psychische
gesteldheid of een psychiatrisch ziektebeeld, worden geplaatst op een bijzondere
zorgafdeling. Jeugdigen (16 tot 18 jaar) worden, indien mogelijk, zoveel mogelijk
gezamenlijk geplaatst op een meerspersoonsverblijfsruimte.Vanwege de geringe omvang van de groep vrouwelijke vreemdelingen (capaciteit
van 48 plaatsen), is voor vrouwen geen interne differentiatie van het regime
mogelijk. Het is mogelijk om moeders met hun minderjarige kinderen in de inrichting
(het Grenshospitium) onder te brengen. Voor het opvangen van kinderen beschikt
de inrichting over voldoende basisfaciliteiten, waaronder een crèche.
Er bestaat een bijzonder terughoudend beleid ten aanzien van het onderbrengen
van moeders met kinderen in het Grenshospitium. Sinds het Grenshopitium
vrouwelijke vreemdelingen in bewaring heeft (december 1997) is het aantal
kinderen dat er verbleef uitzonderlijk laag en de verblijfstijd zeer kort. 4.3. VoorgeschiedenisBij de centrale rol die het Bureau Penitentiair Consulenten (BPC) met
betrekking tot de plaatsing van vreemdelingen speelt, is met name de samenwerking
tussen de verschillende uitvoeringsorganisaties van Justitie, die met aanhouding,
opvang en (de realisatie van) de terugkeer van de vreemdelingen zijn belast
van groot belang.Het BPC is bij haar selectie in belangrijke mate afhankelijk van de kwaliteit
van de informatie die door betrokken vreemdelingendiensten (schriftelijk)
wordt verstrekt. De kwaliteit van deze informatie bepaalt, zeker in eerste
aanleg, mede het succes van het plaatsen van een vreemdeling in de voor hem
meest geschikte inrichting.Het onderzoek naar de voorgeschiedenis van een vreemdeling dient zich
te richten op de beoordeling van de psychosociale factoren die van invloed
zijn op het gedrag van de vreemdeling. Selectie aan de hand van een onderzoek
naar de voorgeschiedenis van een vreemdeling, waarin naast het door de vreemdeling
vertoonde gedrag tevens eventuele criminele antecedenten worden meegenomen,
vormt een beter instrument om te komen tot die selectie.In dit verband dient nog te worden ingegaan op de tijdens de behandeling
van de Koppelingswet op 2 oktober 1996 gestelde vragen door het lid Dittrich
inzake het gescheiden plaatsen en in bewaring houden van criminele en niet-criminele
vreemdelingen1. Nadere bestudering van de criteria
aan de hand waarvan de plaatsing van vreemdelingen dient te geschieden, toont
aan dat het onderscheidende criterium criminele en niet-criminele vreemdelingen
uitvoeringstechnisch gezien problemen oplevert, omdat het begrip criminele
vreemdeling zich moeilijk laat definiëren.Indien een vreemdeling zijn vrijheidsstraf heeft ondergaan, bestaat er
evenmin als bij een Nederlandse burger die een vrijheidsstraf heeft ondergaan
en die terugkeert in de maatschappij, reden om deze als crimineel aan te merken.
Een zuiver sepot of enige andere gerechtvaardige reden om van verdere vervolging
af te zien, maakt de vreemdeling, evenmin als een Nederlandse burger, tot
crimineel. Alleen de vreemdeling bij wie wordt afgezien van verdere vervolging
omdat er een uitzetting uit Nederland op handen is, kan een vreemdeling zijn
die in aanmerking komt voor het etiket «criminele vreemdeling».
Aangezien niet voldoende inzicht bestaat in de mate waarin een op handen zijnde
uitzetting een rol speelt bij de beoordeling om al dan niet over te gaan tot
verdere vervolging, is het niet wenselijk om te selecteren aan de hand van
het criterium «criminele vreemdeling».Uiteraard zullen vreemdelingen die strafrechtelijk worden vervolgd en/of
ingesloten, in de reguliere huizen van bewaring worden geplaatst. 4.3. Mogelijke differentiaties na de inwerkingtreding
van de Penitentiaire beginselenwet (PBW)Na de inwerkingtreding van de Penitentiaire beginselenwet op 1 januari
1999, kent het gevangeniswezen wettelijk een drietal regimes. Het regime van beperkte gemeenschap.In een regime van beperkte gemeenschap worden de gedetineerden in de gelegenheid
gesteld gemeenschappelijk aan activiteiten deel te nemen. Overigens houden
zij zich in de daartoe bestemde verblijfsruimte op.Gelet op de huidige situatie ligt het voor de hand dit regime als standaard
voor de vreemdelingenbewaring te handhaven. Binnen dit regime kunnen de huidige
interne differentiaties gehandhaafd blijven. Het regime van algehele gemeenschapIn een regime van algehele gemeenschap verblijven de gedetineerden tezamen
in woon- en werkruimten of nemen gemeenschappelijk deel aan activiteiten met
uitzondering van de daartoe aangewezen perioden dat de vreemdelingen in de
verblijfsruimte verblijven.Ten aanzien van vreemdelingen die mee willen werken aan de procedure tot
uitzetting en die gedragsmatig geen problemen opleveren, zou het regime van
algehele gemeenschap van toepassing verklaard kunnen worden. Een individueel regimeIn het individueel regime worden gedetineerden in de gelegenheid gesteld
aan activiteiten deel te nemen. Overigens houden zij zich in de daarvoor bestemde
verblijfsruimte op. In een individueel regime bepaalt de directeur de mate
waarin de gedetineerde in staat wordt gesteld individueel dan wel gemeenschappelijk
aan activiteiten deel te nemen. Dit regime is bedoeld voor personen die vanwege
hun persoonlijkheid niet kunnen functioneren in een gemeenschapsregime, omdat
zij een voortdurende bedreiging voor medegedetineerden en personeelsleden
vormen en daardoor een normale regimesvoering frustreren. Om deze problemen
te kunnen beheersen is een kleinschalige overzichtelijke setting nodig, alsmede
de regimaire mogelijkheden om steeds op het (probleem)gedrag van deze gedetineerden
te kunnen inspelen. Het kenmerk van het individuele regime is dat eventueel
per dag kan worden bepaald of en in welke mate een gedetineerde aan gemeenschappelijke
activiteiten kan deelnemen. Voor zover een gedetineerde voor gemeenschappelijke
activiteiten ongeschikt wordt geacht heeft hij wel recht op individuele deelname
hieraan.Ten aanzien van de vreemdelingenbewaring is het wenselijk dat het individuele
regime gaat gelden voor de afdeling(en) voor bijzondere zorg. Aldus kan door
individuele begeleiding optimale zorg en aandacht worden geschonken aan de
vreemdeling, terwijl tevens aan de eisen die de organisatie stelt op het gebied
van orde en veiligheid kan worden voldaan.Ten tijde van de totstandkoming van deze nota is nog niet bekend of bovengenoemde
theoretische mogelijkheden in de toekomst ook feitelijk gerealiseerd zullen
worden ten aanzien van de vreemdelingenbewaring. Vooralsnog wordt de huidige
situatie gehandhaafd waarbij wordt uitgegaan van een regime van beperkte gemeenschap
dat voor alle vreemdelingen in bewaring geldt. 5. Duur vreemdelingenbewaringIn artikel 26, derde lid, Vw. wordt met betrekking tot de duur van de
vreemdelingenbewaring een onderscheid gemaakt tussen het al dan niet bestaan
van een «last tot uitzetting». Een last tot uitzetting is een
opdracht aan een ambtenaar belast met het toezicht op vreemdelingen (of grensbewaking)
om een vreemdeling uit Nederland te verwijderen. Is de uitzetting gelast,
dan is de tenuitvoerlegging van vreemdelingenbewaring in een huis van bewaring
in beginsel niet aan een termijn gebonden. Is de uitzetting niet gelast, dan
mag de tenuitvoerlegging van de bewaring in geen geval de termijn van vier
weken overschrijden.In 1997 zijn bij ruim 10 000 vreemdelingen op grond van de artikelen
7a, 18b en 26 Vw, vrijheidsontnemende maatregelen opgelegd. Hiervan zijn ruim
5000 vreemdelingen geplaatst in een inrichting voor vreemdelingenbewaring.
De overige vreemdelingen zijn binnen 9 dagen in vrijheid gesteld dan wel teruggekeerd
naar het land van herkomst. De gemiddelde verblijfsduur voor de gehele vreemdelingenbewaring,
inclusief de bewaring op de politiebureaus bedraagt thans 43 dagen. Wanneer
we echter kijken naar de populatie in de inrichtingen voor vreemdelingenbewaring
dan gaat het om een gemiddelde verblijfsduur van 55 dagen.De populatie vreemdelingen in vreemdelingenbewaring kan op grond van verblijfsduur
in de volgende drie categorieën worden verdeeld:• vreemdelingen die enkele dagen tot een maand in vreemdelingenbewaring
verblijven; van deze categorie keert 58% terug naar het land van herkomst;• vreemdelingen die langer dan één maand maar minder
dan drie maanden in vreemdelingenbewaring verblijven; van deze categorie keert
29% terug naar het land van herkomst;• vreemdelingen die langer dan drie maanden in vreemdelingenbewaring
verblijven; van deze categorie keert slechts 13% terug naar het land van herkomst.In de jurisprudentie heeft zich een lijn ontwikkeld die inhoudt, dat de
vreemdelingenbewaring die langer dan zes maanden voortduurt streng moet worden
getoetst.Op 21 augustus 1997 heeft de Rechtseenheidskamer aangegeven in welke situaties
de bewaring langer mag duren dan zes maanden. Zij oordeelde in dit verband,
dat het belang van de Staat bij de verwijdering groter is dan het belang van
de vreemdeling bij invrijheidstelling, indien:• sprake is van ongewenstverklaring of zware criminele antecedenten;• de vreemdeling het onderzoek naar de vaststelling van de identiteit
en nationaliteit frustreert;• de vreemdeling na de inbewaringstelling één of meerdere
procedures ter verkrijging van een verblijfstitel is gaan voeren met het kennelijke
doel om de uitzetting dan wel de verkrijging van een reisdocument te vertragen;• bij het bereiken van de termijn van zes maanden een aan zekerheid
grenzende waarschijnlijkheid bestaat dat de vreemdeling op korte termijn wordt
verwijderd.Vervolgens heeft de Rechtseenheidskamer aangegeven dat de termijn korter
dan zes maanden kan zijn indien:• de vreemdeling alles in het werk heeft gesteld om een reisdocument
te verkrijgen, maar dit niet is gelukt als gevolg van feiten en omstandigheden
die niet voor zijn rekening en risico behoren te komen;• de Staat niet met voortvarendheid de procedure ter verkrijging
van een reisdocument of het onderzoek ter vaststelling van de identiteit of nationaliteit heeft gestart, of vervolgd, of anderszins niet voortvarend
heeft gehandeld;• de kans op verwijdering na een bepaalde tijd van onderzoek nog
slechts gering is te achten.De uitspraak van de Rechtseenheidskamer verhoudt zich goed met het thans
gevoerde beleid. Het is niet zinvol, en het belast bovendien de beschikbare
celcapaciteit nodeloos, om een vreemdeling blijvend aan de vrijheidsontnemende
maatregel ex artikel 26 Vw te onderwerpen indien geen reëel zicht op
uitzetting meer bestaat en/of de vreemdeling in kwestie volledig heeft meegewerkt
aan de vaststelling van zijn identiteit en nationaliteit ter verkrijging van
een laissez-passer ten behoeve van de terugkeer naar het land van herkomst.De noodzaak echter, om de vreemdelingenbewaring onder bepaalde omstandigheden
langer dan zes maanden te laten voortduren blijft bestaan. Invoering van een
maximale termijn van inbewaringstelling zal zonder meer het risico met zich
meebrengen, dat illegale vreemdelingen de gestelde termijn gaan «uitzitten»
zonder mee te werken, in de wetenschap dat zij sowieso na die termijn in vrijheid
worden gesteld.Aan de wettelijk verankerde mogelijkheid en het daaraan gekoppelde beleidsuitgangspunt
dat aan de duur van vreemdelingenbewaring in beginsel geen maximum termijn
is verbonden, zal ik vasthouden. Mijns inziens biedt de rechterlijke toetsing
in het kader van de vreemdelingenbewaring voldoende waarborgen om te voorkomen
dat vreemdelingen onnodig lang in bewaring worden gesteld.Tegelijkertijd streef ik naar een intensivering en versnelling van het
terugkeerproces, opdat de bewaring in ieder geval zo kort mogelijk duurt.
In de praktijk zal het echter lastig blijven om op korte termijn vervangende
reisdocumenten te verkrijgen voor illegale vreemdelingen in vreemdelingenbewaring,
van wie de nationaliteit moeilijk is vast te stellen. Volgens de uitspraak
van de Rechtseenheidskamer van 21 augustus 1997 kan ook dit een reden vormen
voor het laten voortduren van de bewaring, aangezien het belang van de Staat
vanuit een oogpunt van openbare orde daarbij groot is.De duur van de bewaring is grotendeels afhankelijk van de mate waarin
een vreemdeling meewerkt aan zijn terugkeer naar het land van herkomst. Om
de vreemdeling te stimuleren mee te werken aan zijn terugkeer, ben ik voornemens
om binnen de inrichtingen activiteiten en programma's te laten ontwikkelen
die de kans om een nieuw bestaan op te bouwen in het land van herkomst vergroten. 7. TerugkeeractiviteitenZoals reeds hiervoor aangegeven is de vreemdelingenbewaring bedoeld om
de terugkeer van de vreemdeling naar zijn land van herkomst veilig te stellen.
Tegen deze achtergrond is onderzocht welke mogelijkheden er zijn om naast
de ondersteuning die thans plaatsvindt door terugkeerfunctionarissen ook terugkeerprogramma's
aan te bieden. Deze terugkeerprogramma's hebben tot doel een positieve bijdrage
te leveren aan de terugkeer van de vreemdeling.In het Grenshospitium in Amsterdam en in het Justitieel Complex in Tilburg
zijn op dit moment terugkeerfunctionarissen werkzaam. De taken van de terugkeerfunctionaris
in het Grenshospitium zijn, gezien het feit dat daar vreemdelingen zitten
die op grond van de artikelen 7a en 18b Vw in bewaring zijn gesteld,
anders dan die in het Justitieel Complex in Tilburg.Vreemdelingen die op grond van de artikelen 7a en 18b Vw in het Grenshospitium
zijn geplaatst, zijn vreemdelingen die op Schiphol de toegang wordt geweigerd
en vreemdelingen die na binnenkomst een aanvraag om toelating hebben ingediend
respectievelijk vreemdelingen van wie de aanvraag om toelating als vluchteling
niet is ingewilligd wegens niet-ontvankelijkheid of kennelijke ongegrondheid.
Bij het nemen van de maatregel ex artikel 18b Vw vallen de grond tot niet-inwilliging
van de aanvraag om toelating en de grond tot vrijheidsontneming samen. De
terugkeerfunctionaris heeft binnen het Grenshospitium tot taak om de bewoners
voor te bereiden op hun terugkeer naar het land van herkomst en de bewoners
te informeren over de uitzetting. Verder onderhouden zij de contacten met
de advocatuur en de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland.De terugkeerfunctionarissen in het Justitieel Complex in Tilburg, waar
de populatie bestaat uit vreemdelingen die ter fine van uitzetting ex artikel
26 Vw in bewaring zijn gesteld, hebben tot taak om na binnenkomst van de vreemdeling
een intakegesprek te houden waarin onder meer aan de vreemdeling wordt uitgelegd
hoe de procedure in elkaar steekt. Hierbij wordt tevens onderzocht of de vreemdeling
al dan niet bereid is mee te werken aan zijn terugkeer naar het land van herkomst,
waarbij onder meer aandacht wordt besteed aan beschikbare documenten en bescheiden
die bij de terugkeer een rol kunnen spelen. Ook onderhoudt de terugkeerfunctionaris
contacten met de familie in het land van herkomst, de familie in Nederland,
de advocatuur en de belangenorganisaties. In dit verband dient nog wel te
worden opgemerkt dat deze activiteiten plaatsvinden in nauw overleg met de
medewerkers van de IND.Binnen de inrichting adviseert de terugkeerfunctionaris over de begeleiding
en de interventies die noodzakelijk zijn om de terugkeer mogelijk te maken
en eventuele daarmee samenhangende problemen zoveel mogelijk te voorkomen.Zowel in de inrichtingen waar terugkeerfunctionarissen werkzaam zijn als
in de inrichtingen waar geen terugkeerfunctionarissen werkzaam zijn, bestaat
de mogelijkheid om terugkeeractiviteiten aan te bieden. Te denken valt aan
activiteiten, in de zin van cursussen die de terugkeer naar het land van herkomst
stimuleren en die de kansen om een nieuw bestaan op te bouwen in het land
van herkomst vergroten. Verder hebben deze terugkeeractiviteiten tot doel
de vreemdeling kennis en vaardigheden aan te leren die na terugkeer in het
land van herkomst van nut kunnen zijn. Voorbeelden van terugkeeractiviteiten
zijn kortdurende cursussen op het terrein van kleding maken, informatica,
metaal- en lastechniek, land- en tuinbouw etc.. Bij de ontwikkeling van de
terugkeeractiviteiten in de inrichtingen zal aansluiting worden gezocht bij
de terugkeeractiviteiten zoals die worden aangeboden in het verwijdercentrum
in Ter Apel.Bij de introductie van dergelijke programma's moet evenwel rekening worden
gehouden met de mogelijkheden om een en ander in te passen in de bestaande
dagprogramma's. Die mogelijkheden worden thans in kaart gebracht. Daarbij
zal ook bekeken worden in hoeverre het bestaande terugkeerprogramma van de
Internationale Organisatie Migratie(IOM) een rol kan spelen. 8. Relatie tussen de strafrechtelijke detentie en de vreemdelingenbewaringTot slot wil ik nog ingaan op de relatie tussen de strafrechtelijke detentie
van (illegale) vreemdelingen en de vreemdelingenbewaring. De strafrechtelijke
detentie is geregeld in de artikelen 52–88 van het Wetboek van Strafvordering.In de Vreemdelingencirculaire (hoofdstuk A6/9.9 e.v.) is geregeld dat
de korpschef in voorkomende gevallen al tijdens de strafrechtelijke detentie
van een vreemdeling voorbereidingen dient te treffen ten aanzien van de verwijdering
van die vreemdeling. Hiermee moet worden voorkomen dat (illegale) vreemdelingen
die strafrechtelijk gedetineerd zijn, na expiratie van de straf, in vreemdelingenbewaring
moeten worden gesteld of (opnieuw) op straat worden gezet om vervolgens te
verdwijnen in het illegale circuit. Hetzelfde geldt voor vreemdelingen die
zijn opgenomen in een TBS-inrichting of een soortgelijke inrichting.De afstemming tussen het strafrechtelijke vervolgings- en executiebeleid
en het vreemdelingrechtelijke verwijderingsbeleid vereist intensieve samenwerking
tussen de daarbij betrokken organisaties, te weten het Openbaar Ministerie,
de Directie Justitiële Inrichtingen, de Immigratie- en Naturalisatiedienst
en de vreemdelingendiensten. In dit verband kan tevens nog worden opgemerkt
dat een goede afstemming tussen de verschillende organisaties ook van belang
is voor de enkele gevallen waarin de uitleveringsdetentie van een vreemdeling
wordt opgeheven om reden dat aan een buitenlands uitleveringsverzoek geen
gevolg zal worden gegeven en er gronden voor vreemdelingenbewaring aanwezig
zijn.Om de informatie-uitwisseling en de samenwerking tussen de verschillende
organisaties te verbeteren zijn onlangs een tweetal maatregelen genomen. Allereerst
hebben de districten van de IND toegang gekregen tot de «Verwijsindex
personen strafrechtshandhaving (VIPS)» aan de hand waarvan kan worden
nagaan welke strafrechtelijke zaken er tegen een vreemdeling lopen en/of een
vreemdeling strafrechtelijk gedetineerd is. Ten tweede zijn per district van
de IND twee contactpersonen «gedetineerdenregistratie» aangesteld,
die ervoor moeten waken dat de eventueel te volgen vreemdelingrechtelijke
procedure gelijk loopt met de strafrechtelijke procedure.Vervolgens is begin dit jaar in Rotterdam-Rijnmond het project «vreemdelingen
in de strafrechtketen» van start gegaan. Dit project heeft tot doel
te onderzoeken op welke wijze een bijdrage kan worden geleverd aan het terugdringen
van overlast veroorzaakt door legale en illegale vreemdelingen die regelmatig
strafbare feiten plegen. Hierbij zal door middel van dossieronderzoek worden
nagegaan hoe de samenwerking tussen het Openbaar Ministerie, de IND en de
Vreemdelingendiensten in de praktijk verloopt. Aan de hand van de resultaten
van het onderzoek, die medio volgend jaar worden verwacht, kunnen eventueel
nadere maatregelen ter intensivering van die samenwerking worden getroffen.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 172, no. 8.XNoot2 Artikel 5, vierde lid EVRM luidt: Een ieder, wie door arrestatie of detentie
zijn vrijheid is ontnomen, heeft het recht voorziening te vragen bij het gerecht
opdat deze spoedig beslist over de rechtmatigheid van zijn detentie en zijn
invrijheidsstelling beveelt, indien de detentie onrechtmatig is.XNoot1Handelingen II nr. 3, Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26338-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl