Kwaliteitsbewaking hoger onderwijs; Verslag aan Vlaams Parlement en aan de Tweede Kamer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31554, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31554 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31554Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 554Kwaliteitsbewaking in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
Verslag aan het Vlaams Parlement en de Tweede Kamer der Staten-Generaal Samenwerkingsonderzoek
met het Rekenhof van Belgiënr. 3LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 30 oktober 2008De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de
vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap2 hebben een aantal vragen aan de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap voorgelegd over het rapport «Kwaliteitsbewaking in het hoger
onderwijs in Nederland en Vlaanderen» van de Algemene Rekenkamer in
samenwerking met het Rekenhof van België (Kamerstuk 31 554, nr. 2).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 30 oktober
2008.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,AptrootDe voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De KlerDe griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,Groen1Waardoor komt het dat het beroepenveld in het wetenschappelijk
onderwijs slecht van de grond komt, veel slechter dan in het hoger beroepsonderwijs?Wo-opleidingen zijn in veel mindere mate dan hbo-opleidingen beroepsopleidingen.
In het hoger beroepsonderwijs zijn voor veel gebieden landelijke beroepsprofielen
opgesteld met behulp van het georganiseerde beroepenveld. Ook bij de meer
beroepsgerichte wo-opleidingen (m.n. de medische en technische opleidingen)
is het beroepenveld vrijwel altijd structureel betrokken. De meeste wo-opleidingen
zijn echter geen opleidingen voor een specifiek beroep; in deze gevallen ontbreekt
vaak een goed georganiseerd beroepenveld dat als partner kan worden aangesproken
door de universitaire opleidingen.2Hoe vaak kwam het voor dat verschillende commissies
verschillend oordeelden over onderwerpen die bij opleidingen binnen eenzelfde
instelling op precies dezelfde manier zijn vormgegeven? Bij welke instellingen
gebeurde dit? Is hierin een verschil tussen België en Nederland?Het is mij niet bekend hoe vaak zich dit heeft voorgedaan. De Rekenkamer
vermeldt dat dit verschijnsel «wel eens» voorkwam bij de beoordeling
van de interne kwaliteitszorg. Het is mij niet bekend welke opleidingen van
welke instellingen dit betrof. Ook naar het oordeel van de NVAO zijn deze
verschillen slechts zelden voorgekomen. Ik merk hierbij op dat het niet volledig
uit te sluiten is dat verschillende beoordelaars eenzelfde situatie verschillend
beoordelen. Dat is inherent aan het stelsel van peer reviews dat in alle volwassen externe kwaliteitszorgstelsels in het hoger
onderwijs een belangrijke rol vervult. Bovendien heeft de wetgever in Nederland,
anders dan in België, de clustergewijze beoordeling losgelaten. Omdat
er echter voldoende correctiemechanismen in het accreditatiesysteem zijn ingebouwd
hebben deze mogelijke verschillen geen nadelige gevolgen voor de betrouwbaarheid
van het eindoordeel. Het uniforme accreditatiekader, het toezicht dat de NVAO
houdt op eenduidige toepassing daarvan en de interne procedures binnen de
NVAO bevorderen een consistente besluitvorming (zie ook het antwoord op vraag
5).3Klopt het dat bij studenten, medewerkers en de Algemene
Rekenkamer de indruk bestaat dat de NVAO bij accreditatie teveel nadruk legt
op de proceskant en te weinig op de inhoud. Kunt u bevestigen dat de NVAO
dat ten zeerste bestrijdt. Waar komt dit verschil in inzicht door? Wat kan
er aan gedaan worden om deze kritiek te voorkomen?Hoewel het niet systematisch is onderzocht is het aannemelijk dat veel
medewerkers en instellingsbesturen van oordeel zijn dat teveel nadruk ligt
op de proceskant en te weinig op de inhoud. Er zullen weinig studenten zijn
die hierover een oordeel hebben. De NVAO licht haar bezwaar tegen deze stelling
toe in haar brief van 17 juli 2008 aan de President van de Algemene Rekenkamer.
In de beleidsnota «Focus op kwaliteit» wordt hieromtrent de volgende
analyse gemaakt. Hoewel in het accreditatiekader de inhoudelijke facetten
van onderwijskwaliteit een belangrijke plaats hebben, maken enkele factoren
dat in het accreditatieproces de neiging ontstaat om veel aandacht te besteden
aan processen en de randvoorwaarden van het onderwijs. Aan het verlies van
accreditatie zijn zware sancties verbonden en de wettelijke regeling van accreditatie
heeft de werkwijze geformaliseerd en geüniformeerd ten opzichte van de
kwaliteitszorg in de periode daarvoor. Het gevaar dreigt dat doordoor de rol
van de beoordelaars wordt gereduceerd tot het scoren op voorgeschreven
criteria en het inhoudelijke oordeel van de beste deskundige op het desbetreffend
vakgebied in het gedrang komt. Het voorstel voor de vernieuwing van het accreditatiestelsel
heeft onder meer tot doel om meer gewicht te geven aan de inhoudelijke oordeelsvorming
door vakdeskundigen, het «timmermansoog».4Waardoor is de marktwerking van de visiterende en beoordelende
instanties (VBI’s) zo gebrekkig van de grond gekomen? Waarom moet de
marktwerking dan heroverwogen worden? Wat is het alternatief?Marktwerking was niet de belangrijkste doelstelling bij het introduceren
van de VBI’s in het accreditatiestelsel. Het doel was in de eerste plaats
om meer variëteit in de aanpak van de beoordelingsmethodiek mogelijk
te maken en duidelijk te maken dat de verantwoordelijkheid voor de kwaliteitszorg
bij de instellingsbesturen ligt. De instellingsbesturen kiezen een VBI die
bij hun instelling past. In het wetsontwerp aanpassing accreditatie dat begin
volgend jaar aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden zal een conclusie worden
getrokken over de vraag in hoeverre heroverweging van de positie van de VBI’s
nodig is. Ik wil daar nu nog niet op vooruitlopen.5In hoeverre is de beoordeling van een instelling of
van een deel van een instelling gestandaardiseerd? Hoe groot kan de ruimte
zijn tussen twee verschillende commissies wanneer zij beide dezelfde accreditatie
zouden verrichten?Standaardisatie wordt nagestreefd door het gebruik van één
accreditatiekader en training van commissieleden door de VBI’s. In een
systeem met peer reviews bestaat echter altijd
de mogelijkheid van verschillende interpretaties en afwegingen. De NVAO moet
erop toezien dat de beoordelende commissies een gefundeerd en consistent oordeel
over de accreditatiewaardigheid van een opleiding geven.6Hoe lang bestaat het geconstateerde gebrek aan transparantie
al?Met de Algemene Rekenkamer ben ik van oordeel dat de transparantie van
de oordelen verder kan worden verbeterd. De NVAO werkt aan verbetering ervan.
Dat betekent echter niet dat de huidige oordelen van de NVAO onvoldoende beargumenteerd
of niet inzichtelijk zouden zijn. De NVAO besteedt veel aandacht aan de motiveringen
van haar besluiten om daardoor een maximale transparantie te bewerkstellingen.7Welke instrumenten heeft de NVAO om aanvullende informatie
in te winnen of aanvullend onderzoek te doen? Wat is de oorzaak van de tekortschietende
instrumenten om aanvullende informatie in te winnen dan wel aanvullend onderzoek
te doen?De NVAO heeft een aantal instrumenten om, indien nodig, nadere informatie
in te winnen:• het stellen van aanvullende vragen om uitleg, nadere toelichting
of meer informatie aan de betreffende opleiding en VBI;• een gesprek voeren met de beoordelingscommissie;• het instellen van een zogenaamde verificatiecommissie, wanneer
de NVAO gerede twijfel heeft over de oordelen van een commissie.Het wettelijk systeem is echter zo ingericht dat de NVAO in beginsel de
oordelen van de VBI-panels overneemt als de panels op de goede wijze zijn samengesteld en als zij goed beargumenteerde rapporten met duidelijke
conclusies hebben opgesteld. De NVAO is terughoudend met het instellen van
verificatiecommissies omdat in een dergelijk geval een groot deel van de visitatie
opnieuw moet worden gedaan. Ik bestrijd de conclusie dat het instrumentarium
van de NVAO tekortschiet, met uitzondering van het volgende. Gesignaleerd
is dat de mogelijkheid ontbreekt om onderzoek te doen indien een opleiding
tijdens de periode van zes jaar, waarvoor de accreditatie geldt, ernstige
kwaliteitsproblemen lijkt te vertonen. Dat zal in het wetsvoorstel aanpassing
accreditatie dat begin 2009 naar de Kamer gaat worden aangevuld. Dit wetsvoorstel
is aangekondigd in de beleidsbrief «focus op kwaliteit» (Kamerstukken
II 2007/08, 31 288, nr. 21).8Hoe vaak en bij welke instellingen is het in Nederland
gebeurd dat de NVAO een visitatierapport afkeurt omdat het niet aan de formele
eisen voldoet, terwijl zij in feite de kwaliteit van de opleiding onvoldoende
vindt?De NVAO meldt dat er geen rapport is afgekeurd terwijl zij eigenlijk van
oordeel was dat de kwaliteit van de opleiding onvoldoende was. De NVAO keurt
rapporten af indien deze de NVAO niet in de gelegenheid stellen om een oordeel
uit te spreken, bijvoorbeeld omdat een opleiding in een omvangrijke omvorming
zit of omdat een opleiding over zoveel locaties en varianten beschikt dat één
rapport deze complexiteit niet afdoende kan beschrijven.9Bij de accreditatie van welke instellingen heeft de
NVAO tegen een aantal Nederlandse commissies geen bezwaar gemaakt, hoewel
de bewijzen van onafhankelijkheid en deskundigheid ontbraken?Dit is een puur formeel-administratief punt: de formele onafhankelijkheidsverklaringen
die nu gebruikelijk zijn, werden in de eerste periode niet gevraagd. Dat neemt
niet weg dat de onafhankelijkheid en deskundigheid van de commissieleden bij
iedere visitatie is getoetst en goed bevonden.10Hoe vaak en bij welke instellingen is de accreditatie
van de onderzochte opleidingen verleend op basis van plannen en niet op basis
van bewezen kwaliteit?Voor accreditatie moet de feitelijke kwaliteit van de opleiding kunnen
worden beoordeeld. De NVAO meldt dat bij eerst recent opgestarte of geactiveerde
opleidingen (m.n. van «aangewezen instellingen») en bij universitaire
masteropleidingen de visitatiecommissies hun oordeel mede hebben gebaseerd op de plannen. De universitaire masteropleidingen
zijn immers meestal pas in september 2005 van start gegaan. De beoordeling
van masteropleidingen in de jaren tot en met 2006 moest dus mede gebaseerd
worden op de plannen van de opleidingen.11In hoeverre is in het nieuwe accreditatiestelsel sprake
van marktwerking bij accreditaties?In verschillende evaluaties is er op gewezen dat de «tussenlaag»
van VBI’s onvoldoende meerwaarde heeft. In het wetsontwerp aanpassing
accreditatie dat begin volgend jaar aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden
zal omtrent deze vraag een conclusie worden getrokken.12Hoe kan het dat de beoordelingen in de visitatierapporten
vaak te procedureel van aard zijn? In hoeveel rapporten is dit het geval?
Hoe vaak heeft dit geleid tot een onvolledige accreditatie?Als enig visitatierapport overwegend procedureel van aard zou zijn geweest,
zou geen accreditatie kunnen zijn verleend. Het rapport zou dan niet hebben
voldaan aan het accreditatiekader dat immers (ook) een inhoudelijke beoordeling
vraagt. Zie in dit verband ook het antwoord op vraag 3. De wet laat geen onvolledige
of voorwaardelijke accreditatie toe.13Kan het kabinet meedelen welke opleidingen wel voor
bekostiging in aanmerking zijn gekomen terwijl de opleiding niet geaccrediteerd
is.Ik heb de IB-groep gevraagd dit te onderzoeken. Ik zal u nader berichten
wanneer de informatie beschikbaar is. Hierbij wil ik wijzen op het volgende.
Een instelling met een opleiding waarvan de accreditatie is vervallen dient
de opleiding gedurende een redelijke termijn in stand te houden om de zittende
studenten de gelegenheid te bieden de opleiding af te maken. Dit was het geval
bij de opleiding die aanleiding was voor de kritiek van de Rekenkamer. Gedurende
die op grond van art. 5a.12 WHW bepaalde termijn heeft de instelling nog aanspraak
op bekostiging voor de desbetreffende opleiding. Er is in die periode dus
geen sprake van onrechtmatig verkregen bekostiging, hoewel de opleiding niet
meer was geaccrediteerd.14Hoe vaak en bij welke accreditaties is er sprake van
geen of onvoldoende betrokkenheid van alumni en/of het beroepenveld dat afgestudeerden
opneemt?Naar het oordeel van de NVAO is er bij geen enkele verleende accreditatie
sprake geweest van onvoldoende betrokkenheid van alumni en/of het beroepenveld.
Zie het antwoord op vraag 1.15Hoe vaak en bij welke accreditaties is er sprake geweest
van commissieleden die slechts in een beperkt deel van de vakdiscipline deskundig
zijn of van een situatie waarin er in het geheel geen domeindeskundigen in
de commissie zitting hebben?Naar het oordeel van de NVAO hebben zich geen situaties voorgedaan waarin
panels niet over domeindeskundigheid beschikten. Domeindeskundigheid bestaat
uit vakdeskundigheid en/of werkvelddeskundigheid. De NVAO heeft in 2004 een
protocol opgesteld voor VBI’s waarin o.a. de eis met betrekking tot
de deskundigheid van de panels is opgenomen. Hierin is bepaald dat het panel
over vak- en werkvelddeskundigheid dient te beschikken. Na de eerste ervaringen
met de beoordeling van aanvragen accreditatie en de door de VBI’s samengestelde
panels, heeft de NVAO het VBI-protocol verder verduidelijkt in augustus 2005.
De ervaring tot nu toe is dat in het wo de deskundigheid van panels geen twijfel
oproept. In het hbo beschikken de panels altijd over voldoende werkvelddeskundigheid,
maar is soms een betere vakdeskundigheid gewenst. Het is echter gebleken dat
VBI’s goede vakdeskundigen niet altijd makkelijk kunnen vinden. De beoordelingspanels
waren echter niet onvoldoende van kwaliteit.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Weekers
(VVD), Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot
(VVD), voorzitter, Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA),
Koşer Kaya (D66), Luijben (SP), Van der Veen (PvdA), Kalma (PvdA),
Van Gerven (SP), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (CU), Van Dijck (PVV),
Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Heijnen (PvdA), Tang (PvdA), Vos (PvdA),
ondervoorzitter, Sap (GL) en Vacature (algemeen).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Roemer (SP), Van der Burg (VVD), Jonker
(CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD), De Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Van Beek
(VVD), Boekestijn (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Van der Ham (D66), Gerkens
(SP), Vermeij (PvdA), Kuiken (PvdA), Vacature (algemeen), Vacature (CDA),
Anker (CU), De Roon (PVV), Irrgang (SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA), Besselink
(PvdA), Depla (PvdA), Vendrik (GL) en Mastwijk (CDA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (CU), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk), Van Leeuwen (SP),
Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP),
Van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand (PvdD) en Dibi (GL).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (CU), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Sterk (CDA), Vietsch (CDA),
Schinkelshoek (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Dijken (PvdA),
Hamer (PvdA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP), Jonker
(CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Van Bommel (SP),
Leijten (SP), Timmer (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Halsema (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31554-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl