Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004; Lijst van vragen en antwoorden over Onderwijsverslag 2003 van de Inspectie van het Onderwijs (bijlage bij kamerstuk 29200 VIII, nr. 136)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-VIII, nr. 145

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-VIII nr. 145

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleiding1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004nr. 145LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 7 juni 2004De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de volgende
vragen ter beantwoording voorgelegd over het Onderwijsverslag 2003 van de
Inspectie van het Onderwijs, bijlage bij haar brief van 14 april 2004
(kamerstuk 29 200, VIII, nr. 136).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 7 juni 2004.De vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe griffier van de commissie,De KlerInleidingMede namens de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en staatssecretaris
Nijs bied ik u de antwoorden op de vragen over het Onderwijsverslag 2003 en
mijn beleidsreactie hierop (Kamerstuk 29 200 VIII, nr. 136) aan.De vragen over de paragraaf over het groene onderwijs uit de beleidsreactie
zijn beantwoord door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Dit betreft de volgende vragen over de beleidsreactie: 45, 46 en 47.De Inspectie van het onderwijs heeft de vragen om een toelichting op onderdelen
van het Onderwijsverslag 2003 voor haar rekening genomen. Dit betreft de volgende
vragen over het Onderwijsverslag 2003: 3, 5, 7, 8, 19, 23, 30, 41, 42, 43,
44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 63, 66 (gedeeltelijk), 67, 70, 75, 80, 83,
84, 85, 88, 89, 90, 93, 94, 96, 97, 101, 102, 103, 111, 112, 120 en 121 (zie
29 200 VIII, nr. 146).1Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen op de middelen
ten behoeve van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (goa) en de
regeling van de gewichtengelden?De voorgenomen bezuiniging op het onderwijsachterstandenbeleid komt ten
laste van het budget dat aan gemeenten wordt verstrekt. De bezuiniging is
niet van toepassing op het budget voor de gewichtenregeling. Omdat een belangrijk
deel van de huidige GOA-middelen, ook bij scholen terecht komt, zal de bezuiniging
op het gemeentelijke budget niettemin consequenties hebben voor scholen. De
voorgenomen bezuiniging op het gemeentelijke budget kan gevolgen hebben voor
de mate waarin gemeenten in staat zijn de doelstellingen van het gemeentelijke
onderwijsachterstandenbeleid te realiseren. Gemeenten bepalen zelf, in overleg
met de schoolbesturen, welke consequenties er op lokaal niveau aan de ombuiging
worden verbonden.2Wat zal de afbouw van goa-voorzieningen betekenen voor
de kwaliteit van het onderwijs aan autochtone achterstandskinderen buiten
de randstad, met name in Friesland, Drenthe, Groningen, Limburg? In hoeverre
zal een herziening van de gewichtenregeling deze afbouw volledig compenseren?De voorgenomen bezuiniging op het gemeentelijke budget voor onderwijsachterstanden
heeft gevolgen voor alle gemeenten, zowel buiten de randstad als de gemeenten
die daarbinnen vallen. Echter vanaf 1-8-2006 blijft voor alle gemeenten
budget beschikbaar voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Belangrijke
speerpunten van dit toekomstige onderwijsachterstandenbeleid zijn de deelname
aan kwalitatief goede programma's voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE)
en het inrichten van schakelklassen. Beide instrumenten kunnen voor zowel
allochtone als voor autochtone achterstandsleerlingen worden ingezet. Naast
een herziening van het gemeentelijke budget voor onderwijsachterstandenbeleid,
vindt tevens een herijking van de gewichtenregeling plaats. Doelstelling is
dat beter wordt aangesloten bij de feitelijke achterstand van de leerling.
Hierbij wordt ook de situatie van autochtone achterstandskinderen betrokken.Zowel over de uitwerking van het toekomstig onderwijsachterstandenbeleid
als de herijking van de gewichtenregeling wordt u nader geïnformeerd3Kunt u de problematiek van het analfabetisme, die zowel
bij autochtone als bij allochtone leerlingen speelt, nader toelichten?In het Onderwijsverslag wordt het voorbeeld beschreven van 15-jarige «functioneel
analfabeten», die bijvoorbeeld niet in staat zijn uit een bijsluiter
van medicijnen de informatie te halen dat het medicijn niet langer dan zeven
dagen gebruikt mag worden, terwijl dit er letterlijk instaat. Daarmee halen
deze leerlingen niet eens de kerndoelen van het basisonderwijs. Het is buitengewoon
risicovol voor de verdere (school)loopbaan van leerlingen wanneer zij niet
een essentieel niveau beheersen voor taal, lezen en rekenen. Nederland behoort
tot de landen waar het percentage functioneel analfabeten het laagst is (PISA
2000). Dit is echter geen aanleiding om helemaal niets te doen. De Taalunie
heeft onlangs een rapport uitgebracht, getiteld «Laaggeletterdheid in
de Lage landen». Hierin worden aanbevelingen gedaan om het analfabetisme
onder volwassenen terug te dringen. Het ministerie van OCenW is opdrachtgever
voor de campagne Alfabetisering Autochtone Nederlanders.4Wat zijn de gevolgen van de daling van het aantal asielzoekers
voor de formatie van scholen en de door hen gedane investeringen in gebouwen
en leermiddelen? Welke financiële consequenties zijn hieraan verbonden?De huisvesting van asielzoekers, die zijn opgevangen in Asielzoekerscentra
(AZC's) en Opvangcentra (OC's), wordt georganiseerd door het Centraal Orgaan
opvang Asielzoekers (COA), in overleg met gemeenten. Dit geldt ook voor de
onderwijshuisvesting op de AZC's /OC's. Hiervoor stelt het COA middelen beschikbaar
vanuit de Regeling Onderwijshuisvestingsbudgetten Asielzoekers (OHBA-regeling).
Hierover zijn bij het ministerie van OCenW geen gegevens bekend. Aangezien
de formatie van een school wordt vastgesteld op basis van het aantal leerlingen
op 1 oktober van het voorafgaande schooljaar, zal een daling van het
aantal (asielzoekers-)leerlingen een daling betekenen in de reguliere formatie
van een school. Ditzelfde geldt voor het budget materiele instandhouding,
dat bestemd is voor investeringen in leermiddelen. Op termijn betekent dit
dus dat een lager budget beschikbaar is voor de school. Tot nu toe is er één
school geweest die door het vertrek van asielzoekers-leerlingen geen enkele
leerling meer had. In overleg met het bevoegde gezagsorgaan is overgegaan
tot sluiting van deze school, waarbij zorggedragen is voor een overplaatsing
van het betrokken personeel naar een andere school die onder hetzelfde bevoegd
gezag ressorteert.5Is er, naast het volgen van onderwijs in de Tweede
Fase, nog een andere reden voor het behalen van de eindstreep door leerlingen?Het behalen van de eindstreep van het voortgezet onderwijs (het examen)
is uiteraard het resultaat van diverse factoren. Naast het onderwijs in de
onderbouw en de tweede fase spelen zaken de inzet van de leerling, het opdoen
van buitenschoolse leerervaringen e.d. een rol. 6Ziet u een relatie tussen de toegenomen ruimte die
het voortgezet onderwijs heeft gekregen, onder andere door de lumpsumfinanciering,
en het gewicht dat de schoolleiding in de schaal legt bij het onderwijskundig
leiderschap op school? Welke aanwijzingen heeft u daarvoor?Uit de monitoring en evaluatie van de lump sum financiering in het VO
is gebleken dat deze volgens de schoolleiders de beleidsruimte op scholen heeft vergroot. Met name schoolleiders zijn in de positie om financiële
en onderwijskundige beslissingen voor het beleid van scholen te integreren.7Wat bedoelt u met de zinsnede «de schoolleiding
legt daardoor gewicht in de schaal»?Afstemming van financieel personeel en onderwijskundig beleid is beter
mogelijk na invoering van de lump sum bekostiging en plaatst de schoolleiding
nog centraler in de ontwikkeling van het schoolbeleid dan voordien toen financiële
beslissingen elders werden genomen.8Betekent het feit dat u het slechte economische klimaat
aanduidt als oorzaak voor de afname van het lerarentekort, dat er bij economische
groei weer een stijging zal zijn van het lerarentekort? Zo ja, welke concrete
maatregelen gaat u nemen om dit te voorkomen?De daling van het aantal openstaande vacatures in het onderwijs is voor
een deel toe te schrijven aan een verruimd aanbod op de onderwijsarbeidsmarkt
door de economische teruggang van de afgelopen tijd. De uitstroom van onderwijsgevenden
naar de andere overheidssectoren en de marktsector neemt af door een gebrek
aan banen en de instroom neemt toe vanwege de toenemende (dreiging van) werkloosheid.
Ik verwacht dat bij een herstel van de economie de uitstroom naar de markt
weer toe zal nemen. Dat past overigens ook bij een open onderwijsarbeidsmarkt.
Daarnaast zijn er autonome factoren die er voor zorgen dat de vraag naar onderwijspersoneel
de komende jaren zal toenemen. In 2007–2008 bereikt in het voortgezet
onderwijs de vergrijzing haar hoogtepunt, enige jaren later gevolgd door het
PO. De zogenoemde vervangingsvraag – vacatures die ontstaan door het
definitieve vertrek van personeel – zal daardoor de komende jaren verder
toenemen. Als economisch herstel samenvalt met deze toename van de vervangingsvraag
kunnen tekorten weer snel toenemen. Ik ben voornemens om de conjuncturele
gevoeligheid van de onderwijsarbeidsmarkt nader te onderzoeken om de omvang
van dit effect beter te kunnen bepalen. Voorbereidingen voor een dergelijk
onderzoek zijn al in gang gezet. In het beleidsplan onderwijspersoneel dat
ik nog deze maand aan uw Kamer zal aanbieden doe ik o.a. voorstellen voor
kwalitatieve maatregelen die zijn gericht op structurele versterking van het
personeelsbeleid van scholen en de regionale arbeidsmarkt.9Welke maatregelen bent u voornemens te nemen om de
effecten van de lerarentekorten, met name op scholen in de vier grote steden
met veel achterstandsleerlingen, om te buigen in positieve zin?Nog deze maand ontvangt u mijn Beleidsplan Onderwijspersoneel. In dat
beleidsplan ga ik in op doelstellingen én maatregelen om de onderwijsarbeidsmarkt
goed te laten werken. De aanpak van de regio's met de grootste knelpunten
wordt daarin met name genoemd.10Hoeveel van de circa 9700 mensen die in 2003 een in-
en doorstroombaan (ID-baan) hadden, kunnen in het onderwijs een vast dienstverband
verwachten?In maart 2004 waren er nog een kleine 8 700 ID-werknemers in het
onderwijs. In de periode van januari 2003 tot en met mei 2004 zijn ruim 1000
ID-plaatsen omgezet in regulier gefinancierde banen in het onderwijs. Dit
aantal zal nog wat zal oplopen, zeker zolang de subsidieregeling van SZW geldt (tot 1 juli 2004). Afgaand op het aantal omgezette banen
tot nu toe is het echter niet waarschijnlijk dat per 1 juli het streefniveau
van 1 930 omgezette banen, dat genoemd werd in het convenant dat OCW
begin 2003 sloot met sociale partners en de VNG, wordt gehaald. Dit komt enerzijds
doordat er lang onzekerheid heeft bestaan over het gemeentelijk beleid rond
gesubsidieerde arbeid, en anderzijds doordat niet alle scholen er in slagen
om voormalige ID-werknemers financieel in te passen in de regulier gefinancierde
formatie. OCW heeft werkgevers het afgelopen jaar voorgelicht over de kansen
en problemen rond ID-banen, onder andere door het organiseren van regionale
bijeenkomsten en het inrichten van een informatiepunt ID-banen bij het Sectorbestuur
Onderwijsarbeidsmarkt. Ook de komende maanden kunnen scholen zich nog tot
het SBO wenden voor ondersteuning. De verwachting is dat het aantal ID-werknemers
dat in een reguliere baan wordt geplaatst nog verder kan toenemen, ook nadat
de eenmalige stimuleringsregeling van SZW is beëindigd.11Kunt u aangeven hoe de zin: «het aantal openstaande
vacatures in (...) de bve-sector is in 2003 flink gedaald» geïnterpreteerd
dient te worden, aangezien de Onderwijsinspectie in het Onderwijsverslag (bijlage
bij 29 200 VIII , nr. 136, p. 41) schrijft dat «In de bve-sector
nam het aantal vacatures toe, zowel voor leerkrachten als voor directieleden»,
alsmede gezien de gegevens in tabel 3.1 «vacatures voor directie, leraren
en onderwijsondersteunend personeel in 2002/2003 in vergelijking met voorgaand
schooljaar»?Het aantal openstaande vacatures (voor de sectoren primair en voortgezet
onderwijs en de bve-sector) is gedaald van 2 981 in het schooljaar 2001/'02
naar 2 424 in het schooljaar 2002/'03. Deze daling betrof vooral de sectoren
primair en voortgezet onderwijs. In de bve-sector is het aantal openstaande
vacatures gestegen van 260 naar 333.12Onderneemt u iets, buiten het feit dat u zich zorgen
maakt en onderzoek doet, teneinde de precaire situatie te verhelpen die ontstaat
doordat veel docenten de komende jaren het onderwijs verlaten omdat ze met
(pre)pensioen gaan?Nog deze maand bied ik uw Kamer het beleidsplan onderwijspersoneel aan.
In dit plan ga ik – aan de hand van (gekwantificeerde) doelen en maatregelen –
uitvoerig in op de vraag hoe we een goed werkende arbeidsmarkt kunnen realiseren.13Bieden de lerarenopleidingen voldoende maatwerk en
worden elders verworven competenties voldoende gewaardeerd in het opleiden
van onbevoegden?De lerarenopleidingen zetten zich maximaal in om maatwerk te leveren.
Daarbij speelt het erkennen van eerder verworven competenties (EVC) een belangrijke
rol. Hiervoor zijn als gevolg van de toename van het aantal zij-instromers
de nodige stappen gezet, onder meer dankzij de stimuleringsregeling educatief
partnerschap. Zo worden assessments, portfolio's en persoonlijke ontwikkelingsplannen
ingezet om eerder verworven competenties te meten en vervolgens het opleidingsprogramma
vast te stellen. Verdere ontwikkeling en toetsing van EVC-instrumenten voor
diverse doelgroepen die leiden tot een objectieve en valide meting van competenties,
dienen in samenhang ter hand te worden genomen. OCW zal daartoe een plan laten
maken in nauw overleg met deskundigen vanuit bijvoorbeeld STOAS,
het EVC-kenniscentrum, ROC's en lerarenopleidingen.14Zal de minister in haar beleidsplan onderwijs, dat
de Kamer nog voor de zomer zal ontvangen, als doelstelling de tekorten in
de vier grote steden (G4) opnemen, die ondanks het convenant nog altijd groter
zijn dan elders, mede gezien in het licht dat uit het Onderwijsverslag blijkt
dat 50% van de vacatures het gevolg zijn van mobiliteit binnen het onderwijs
waarbij leraren ervoor kiezen buiten de G4 les te gaan geven.In de vier grote steden is in het derde kwartaal 2002 ruim 50 procent
van de vacatures ontstaan door de mobiliteit van leraren. Dit wil niet zeggen
dat al deze leraren naar scholen buiten de stad zijn gegaan. Het betreft vacatures
die ontstaan zijn doordat leraren op een andere school zijn gaan werken. In
het derde kwartaal 2003 is het aantal vacatures dat in de vier grote steden
ontstaan is als gevolg van mobiliteit gedaald naar ruim 33 procent.In het beleidsplan onderwijs, dat deze maand naar de Tweede Kamer gestuurd
wordt, ga ik ook in op de regionale aspecten van de onderwijsarbeidsmarkt.15Waar uit bestaat het traject tot het behalen van de
onderwijsbevoegdheid binnen het convenant dat u heeft afgesloten met de G4
en Almere?Dit convenant stelt de schoolbesturen voor voortgezet onderwijs in de
G4 en Almere éénmalig in staat een inhaalslag te maken ten aanzien
van de scholing en begeleiding van de zittende leraren. Het voorziet tevens
in een structurele inbedding van die scholing en begeleiding in de scholen
voor voortgezet onderwijs in de G4 en Almere. Verder stelt het de schoolbesturen
in staat 200 met ontheffing werkzame leraren in de scholen voor voortgezet
onderwijs in de G4 en Almere die op grond van de Interimwet zij-instroom leraren
PO en VO niet in aanmerking komen voor zij-instroom in het beroep, een opleidingstraject
aan te bieden. Dat opleidingstraject is in ieder geval duaal, houdt rekening
met eerder verworven competenties en leidt op tot de geldende bekwaamheidseisen
voor het tweedegraads gebied. En dus tot een getuigschrift van een lerarenopleiding
voortgezet onderwijs, met algemeen civiel effect. En er is afgesproken dat
de schoolbesturen 170 leraren in de scholen voor voortgezet onderwijs in de
G4 en Almere die op grond van de Interimwet zij-instroom leraren PO en VO
in aanmerking komen voor zij-instroom in het beroep, een scholingstraject
aanbieden conform die Interimwet.16Wat is de meerwaarde van een vervolgonderzoek, gezien
de heldere gegevens van de Onderwijsinspectie waar uit blijkt dat er aantoonbare
effecten zijn van het ziekteverzuim en het tekort aan onderwijspersoneel?
Is het niet beter maatregelen te treffen om het tekort van het onderwijspersoneel
te minderen?Het onderzoek naar het effect van het lerarentekort op de kwaliteit van
het onderwijs van mijn ministerie, waaraan ook de Onderwijsinspectie haar
medewerking heeft verleend, leverde geen of nauwelijks aantoonbaar effect
van openstaande vacatures of langdurig ziekteverzuim op de kwaliteit van het
onderwijs op. De score van scholen met een meer dan gemiddeld aantal openstaande
vacatures of ziekteverzuim op de kwaliteitsindex (schaal van 1 tot 5) lag
circa 2 procent lager. Als er al enig effect werd gevonden dan was dat bij
de categorie zwakke scholen. Omdat de relatie tussen tekorten en kwaliteit
van het onderwijs zich pas op termijn openbaren is er voor gekozen
een vinger aan de pols te houden. Het vervolgonderzoek richt zich daarbij
op lesuitval in relatie tot de organisatie en de kwaliteit van het onderwijs,
waarbij speciale aandacht zal worden gegeven aan de positie van zwakke scholen.
Immers structurele lesuitval meet (beter dan openstaande vacatures) in hoeverre
leerlingen geconfronteerd worden met de gevolgen van ziekteverzuim en openstaande
vacatures en welke invloed dit heeft op prestaties van leerlingen. Overigens
ben ik uiteraard met u van mening dat het voorkomen van ziekteverzuim en vacatures
de eerste prioriteit heeft. Daarop zijn mijn beleidsmaatregelen ook op gericht.
Dat neemt niet weg dat scholen een eigen verantwoordelijkheid hebben op dit
terrein en dat met name de (arbeids-)organisatie van het onderwijsproces mogelijkheden
biedt om ziekteverzuim en vacatures, en daarmee structurele lesuitval te voorkomen.
Met dit onderzoek houd ik in samenwerking met de Onderwijsinspectie een vinger
aan de pols. Bovendien verwacht ik dat dit onderzoek aanknopingspunten oplevert
om scholen en hun besturen te wijzen op de mogelijkheden die andere wijzen
van arbeidsorganisatie bieden.17Hoe verhoudt zich het gevraagde advies aan de Onderwijsraad
over een «integrale benadering van jongeren» tot de Operatie Jong?U krijgt daarover voor 9 juni een brief, waarin ik het betreffende
advies van de Onderwijsraad aan uw Kamer aanbiedt.18Rekent u de justitiële keten, onderwijsinspectie
en leerplichtambtenaren eveneens tot «alle betrokkenen» die in
positie moeten worden gebracht bij het veiligheidsprobleem?Ja.19Welke maatregelen gaat u nemen om onderwijsbetrokkenheid
inzake veiligheid op scholen te bevorderen?Het onderwijs is de eerstverantwoordelijke als het gaat om het realiseren
van een veilige school. Scholen zijn zich ook van deze verantwoordelijkheid
bewust. Dit blijkt onder meer uit de gesprekken met het veld, die zijn gevoerd
in het kader van de totstandkoming van Koers PO en Koers VO, en uit de gezamenlijke
brief van de organisaties voor schoolleiders en werkgevers en werknemers in
het onderwijs (Veiligheid: een kwestie van beleid). Ik neem dus geen maatregelen
om de betrokkenheid van het onderwijs te vergroten. Wel neem ik in het kader
van het plan van aanpak veiligheid in het onderwijs en de opvang van risicoleerlingen
(Kamerstuk 2003–2004, 29 240, nr. 5) maatregelen om scholen beter
toe te rusten hun verantwoordelijkheid waar te maken.20Welke maatregelen gaat u nemen om homohaat uit de scholen
te bannen?Een veilig schoolklimaat is een noodzakelijke voorwaarde voor goed onderwijs.
Homohaat past absoluut niet in een veilig schoolklimaat. Naast andere meer
algemene maatregelen gericht op het bevorderen van veiligheid, het tegengaan
van pesten en het werken aan sociale competenties van leerlingen, zijn ook
specifieke maatregelen gericht op het tegengaan van homodiscriminatie aan
de orde. In september 2003 hebben alle scholen daarom van de Inspectie van
het Onderwijs de brochure «Iedereen is anders» ontvangen. Daarin
wordt duidelijk gemaakt waar de inspectie in dit verband op zal letten en
wat zij tijdens het schoolbezoek aan de orde zal stellen. De inspectie
spreekt vooral op het niveau van het schoolmanagement over de mogelijkheden
van een homo-vriendelijk schoolklimaat. Tijdens de voorbereidingen is gebleken
dat een schoolbrede en beleidsmatige aanpak door het management een voorwaarde
is voor de ontwikkeling van een dergelijk klimaat. Op deze manier kan het
onderwerp bovendien ook effectief in de bestaande toezichtkaders worden opgenomen.
Scholen worden zo gestimuleerd om na te denken over het «homo-beleid»
dat op de school gevoerd wordt.21Op welke wijze wilt u de ouderbetrokkenheid, hetgeen
essentieel is bij het realiseren van een veilig schoolklimaat, stimuleren?Betrokkenheid van ouders is essentieel voor het realiseren van een veilig
schoolklimaat. In eerste instantie zijn hiervoor de scholen en de ouders zelf
aan zet. Door bijvoorbeeld gezamenlijk, samen met de leerlingen, regels op
te stellen over wat wel en niet getolereerd wordt in de school. In het kader
van de uitvoering van motie 62 (29 200 VII), zal ik bovendien in de WPO
en de WVO de verplichting opnemen dat het thema veiligheid een plek krijgt
in de schoolgids. De schoolgids bevat voor ouders, voogden, verzorgers en
leerlingen informatie over de werkwijze van de school. Het opnemen van veiligheid
in de schoolgids vormt daarmee een extra stimulans voor het vergroten van
de ouderbetrokkenheid bij het veiligheidsbeleid. In Koers PO en Koers VO ga
ik nader in op de richting van het beleid met betrekking tot het stimuleren
van de betrokkenheid van ouders. Zo zal de inspectie bij de bestaande beoordeling
van de contacten met ouders, scholen in het primair onderwijs waar nodig stimuleren
om een duidelijke visie met gericht beleid te ontwikkelen op de school-ouderrelaties.
De inspectie zal ook ouders meer bij het toezicht betrekken. Nog dit jaar
start een aantal pilots om nieuwe methodieken te ontwikkelen om de ouderbetrokkenheid
te vergroten. Veel aandacht gaat daarbij uit naar het gezamenlijk formuleren
van datgene wat school, ouders en leerlingen van elkaar kunnen verwachten.
In overleg met de opleidingen en nascholingsinstituten zal worden bezien of
het scholingsaanbod in vaardigheden voor communicatie en omgang met ouders
van het onderwijspersoneel moet worden versterkt. Ook de SLOA-instellingen
krijgen het verzoek activiteiten te ontwikkelen die gericht zijn op de communicatie
en omgang met ouders.22Neemt u in het plan van aanpak voor een vroegtijdige
aanpak voor risicoleerlingen ook de constatering van de Onderwijsinspectie
mee dat de groep risicoleerlingen grotendeels al in de voorschoolse periode
te identificeren is? Wordt hier in het beleid inzake voor- en vroegschoolse
educatie (vve) ook op ingespeeld?De kern van de gedachte is, dat met het bevorderen van schoolsucces bij
kinderen die met een forse (taal-)achterstand hun entree in het basisonderwijs
maken, de beste voorwaarde wordt gerealiseerd voor actief burgerschap en het
verwerven van een goede startpositie in de samenleving. Waar dit niet lukt
ligt afhaken, uitval en een toenemend veiligheidsrisico op de loer. Onderschreven
wordt dat vroegsignalering van risicofactoren – te beginnen bij de consultatiebureaus –
van belang is. Het kabinet heeft de versterking van zowel vroegsignalering
als de ketenregie tussen vroegsignalering en de toeleiding tot adequate voorzieningen,
waaronder de vooren vroegschoolse educatie, in het kader van de Operatie JONG
hoog op de beleidsagenda gezet.23Hoe hoog is het percentage vmbo-scholen dat concrete
afspraken maakt met regionale opleidingscentra (roc's) waardoor leertrajecten
ontstaan die leerlingen gemakkelijk laten doorstromen?Er zijn geen kwantitatieve gegevens over alle concrete afspraken tussen
vmbo-scholen en ROC's. In het geval van leerwerktrajecten en het aanbieden
van de assistentopleiding in het vmbo is een samenwerkingsovereenkomst verplicht
(de verwachting is dat dit volgend schooljaar ruim eenderde van de scholen
zal betreffen). Uit eerder onderzoek blijkt dat er ook op vele andere manieren
concreet samengewerkt, bijvoorbeeld afspraken over doorstroomroutes en vrijstellingsmogelijkheden,
afspraken over aansluiting van leerstof en didactiek (ontwikkeling beroepspedagogiek),
beroepenvoorlichting op vmbo-scholen in samenwerking met het mbo, contacten
tussen decanen en docenten van vmbo en mbo etc. De inschatting is dat het
overgrote deel van de scholen en instellingen op een of andere manier concreet
met elkaar samenwerkt. Dit laat onverlet dat de samenwerking nog (veel) verder
moet worden verbeterd.24Welk afspraken komen er met het bedrijfsleven om het
beroepsonderwijs beter aan te laten sluiten op de praktijk?Het bedrijfsleven is vanuit het wettelijk stelsel betrokken. Wat betreft
het mbo is van belang dat de kwalificatiestructuur wordt ontwikkeld in samenwerking
tussen de branches en het onderwijs, in het kader van de Landelijke Organen
Beroepsonderwijs. Hier doet zich nu de verdere ontwikkeling naar een op competenties
gebaseerde kwalificatiestructuur voor. Wat betreft het vmbo is het bedrijfsleven
betrokken bij de leerwerktrajecten en stages, maar zoals uit eerder onderzoek
blijkt ook regelmatig bij zaken als de leerwerkplekkenstructuur.Verder is het bedrijfsleven betrokken (ook financieel) bij het innovatie-arrangement
voor de beroepskolom, dat gaat over vernieuwende projecten in de beroepskolom.
Hierover zijn afspraken gemaakt. In dit innovatie arrangement vormt juist
de aansluiting tussen onderwijssectoren onderling en tussen onderwijs en bedrijfsleven
het aangrijpingspunt. Bij projecten in het kader van dit arrangement is de
betrokkenheid van het bedrijfsleven en de betrokkenheid van twee onderwijssectoren
vmbo/mbo of mbo/hbo daarom een voorwaarde. Maar meermalen is in de projecten
ook sprake van betrokkenheid van de hele beroepskolom. Verder zijn er afspraken
met MKB over de realisatie van 10 000 leerbanen in deze kabinetsperiode,
met name in het vmbo. Dit project draagt ook bij aan het beter aansluiten
van het beroepsonderwijs op de praktijk. Vanuit OCW is de samenwerking tussen
bedrijfsleven (bijv. bij de praktijkboeken voor leerwerktrajectleerlingen)
en scholen gefaciliteerd (bijv. nominatie- en kwalificatietraject leerwerktrajecten).
In vervolg hierop is het van belang dat de kenniscentra beroepsonderwijs en
bedrijfsleven met het SVO (schoolmanagers in het vmbo) verdere afspraken maken
over een goede afstemming tussen vmbo scholen en bedrijfsleven. Bij een verdere
verbinding van leren met praktijk zal in de programmering goed op de aansluiting
met het bedrijfsleven (en het vervolgonderwijs) moeten worden gelet.25Welke consequenties hebben de afspraken met het bedrijfsleven
om het onderwijs beter te laten aansluiten op de praktijk voor de toekomst
van de centrale examinering op het vmbo?De afspraken met het bedrijfsleven zoals die er nu zijn om het onderwijs
beter te laten aansluiten op de praktijk hebben geen consequenties voor de
centrale examinering op het vmbo. Het centraal examen moet worden gezien als
afsluiting van de schoolloopbaan in het voortgezet onderwijs. Voor zowel de
leerling als de school vormt dit een adequaat systeem van centrale kwaliteitsborging.
Wel is het zo dat ook het centraal examen waar nodig meer praktisch gericht
wordt. Dit komt tot uiting in het samenbrengen van theorie en praktijk in
het cspe (centraal schriftelijk praktisch examen) in de basisberoepsgerichte
leerweg. Het cspe zal verder worden uitgebreid naar andere leerwegen met beroepsgerichte
programma's.26Kunt u aangeven waarom voor beleid is gekozen «met
verbeteringsslagen die veel van het personeel vergen» terwijl bij de
invoering van het vmbo al is gebleken dat dit tot problemen leidt, blijkens
het Onderwijsverslag (bijlage bij 29 200 VIII, nr. 136, p.164) waar in
staat: «de invoering van het vmbo vond plaats onder grote werkdruk,
terwijl de zorg voor gedragsproblematische leerlingen veel inspanning vergt
en het lerarentekort op veel scholen een rol speelt»?Bij de invoering en verdere vormgeving van het vmbo werd veel gevergd
door de invoering van de leerwegen, leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs.
Hoewel dit veel heeft gevergd en nog vergt van de mensen op de scholen en
vooral van docenten heeft dit hen, zo blijkt ook uit de Koersgesprekken, ook
energie opgeleverd. Door veel scholen is de verandering aangegrepen om verdere
vernieuwing te bewerkstelligen. De extra positieve aandacht voor het vmbo
is zeer op prijs gesteld en er zijn veel verbeteringen tot stand gebracht
of in gang gezet. Het verdere beleid biedt meer mogelijkheden (bijv. het aanbieden
van de assistentopleiding in het vmbo), maar het is aan de school om (in samenwerking
met het ROC) hiervoor te kiezen en zo ja op welke manier en in welke fasering.Op de aanpak van het lerarentekort ga ik in via het beleidsplan onderwijspersoneel
die ik u binnenkort toe stuur. Voor gedragsproblematische leerlingen die niet
te handhaven zijn wil ik een extra inzet plegen, zoals blijkt uit mijn net
gepresenteerde plan van aanpak veiligheid en risicojongeren.27Hoeveel leerlingen onder de 18 jaar verlaten voortijdig
de school?Het is niet bekend hoeveel leerlingen onder de 18 jaar het onderwijs verlaten.
In de voortgangsrapportage 2002 over de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie
wordt wel de leerplichtstatus van de voortijdige schoolverlaters vermeld.
Leerlingen zijn nog (partieel) leerplichtig tot het eind van het schooljaar
waarin zij 17 jaar worden. Dit benadert het leeftijdscriterium van 18 jaar
dus vrij nauwkeurig. Volgens de genoemde voortgangsrapportage waren er in
het schooljaar 2001–2002 van de 66 073 voortijdige schoolverlaters
waarvan de leerplichtstatus bekend was, 16 142 volledig of partieel leerplichtig.
Van deze jongeren werden er 6 536 weer naar onderwijs en/of arbeid teruggeleid,
zodat er 9 606 geen onderwijs meer volgden.28Hebben de vmbo-scholen voldoende ruimte in de regelgeving
voor het doorvoeren van de noodzakelijke onderwijsvernieuwingen en het terugdringen
van de voortijdige schooluitval?Zoals in mijn antwoord op vraag 95 (n.a.v. onderwijsverslag) aangegeven
valt er op het gebied van maatwerk in het vmbo en mbo en tussen vmbo en mbo
nog een wel een slag te maken. In Koers VO zal ik hier verder op ingaan.29Wat gaat u ondernemen teneinde voortijdige schoolverlaters
die nog niet de leeftijd van 23 jaar hebben bereikt alsnog aan een startkwalificatie
te helpen? Vindt u het acceptabel als dergelijke jongeren op geen enkele wijze
meer in contact komen met het onderwijs?Voortijdig schoolverlaten wordt met kracht tegengegaan, zowel preventief
als curatief door een gezamenlijke inspanning van scholen en gemeenten. De
gezamenlijke inspanningen zijn gericht op herplaatsing van de voortijdige
schoolverlaters in het onderwijs (eventueel gecombineerd met werk). Dat lukt
in zo'n 20 000 gevallen per jaar. OCW schept de voorwaarden voor een
decentrale aanpak van het probleem door:– een specifieke uitkering aan 39 Regionale Meld- en Coördinatie
(RMC) functies voortijdig schoolverlaten (zo'n € 10 mln per jaar).
De RMC-functies onderhouden een netwerk van voorzieningen rondom de school.– inzet van middelen in het grotestedenbeleid, ook weer gedurende
de nieuwe convenantsperiode 2005–2009 (ongeveer € 22 mln per
jaar).– afstemming tussen betrokken ministeries om tegenstrijdige instructies
tegen te gaan in het kader van het project JONG (Jeugdbeleid Overheden Nu
Gezamenlijk).De capaciteit voor de benodigde trajectbegeleiding wordt uitgebreid door
de beschikbaarstelling van extra middelen (€ 2,5 mln in 2005, € 5
mln vanaf 2006). In aanvulling op de (grotendeels curatieve) aanpak van
de RMC-functies lopen er in de grote steden tal van projecten in de preventieve
en curatieve sfeer. Een nadere uitwerking is te vinden in het Plan van Aanpak
Jeugdwerkloosheid: maatwerk in het onderwijs, leerwerktrajecten vmbo, aansluiting
vmbo-mbo.30Hoe denkt u voor de zuiverheid van de discussie het
onderwijs zelf en de problemen die van buiten komen niet alleen te onderscheiden,
maar ook «gescheiden te houden»? Hoe gaat u die problemen van
buiten, buiten het onderwijs houden?Hoe verhoudt uw aanpak zich tot hetgeen de Onderwijsinspectie
constateert (Kamerstuk 29 200 VIII, nr. 136, p. 38), namelijk dat «de
maatschappelijke context waarbinnen deze scholen moeten opereren, is in hoge
mate bepalend voor deze situatie. Daarom maakt het bevorderen van de veiligheid
op scholen deel uit van het algemene achterstandenbeleid in de grote steden»?
Pleit het feit dat een school onderdeel is van de samenleving en de samenleving
zich ook bevindt achter schooldeuren, niet veeleer voor het integraal aanpakken
van problemen?De school maakt onderdeel uit van de samenleving. Het is daarmee een illusie
om te verwachten dat problemen in de samenleving buiten de school kunnen worden
gehouden. Dat betekent niet dat het aanpakken van al deze problemen (bijvoorbeeld
in de opvoeding, de gezinssituatie of de verdere leefomgeving van de leerling)
tot de verantwoordelijkheid van de school behoort. In het plan van aanpak
veiligheid in het onderwijs en de opvang van risicoleerlingen (29 240,
nr. 5) heb ik dan ook expliciet aangegeven dat er sprake is van een gedeelde
verantwoordelijkheid van school, ouders, leerlingen en jeugdvoorzieningen.
Dit vraagt inderdaad om een integrale aanpak, zoals ook aangegeven in het
plan van aanpak en in het kader van de Operatie Jong.31Is teamteaching de oplossing om de werkdruk te verlagen
in het vmbo?Teamteaching is een manier om meer samenhang in het onderwijsprogramma
te realiseren, en om de verantwoordelijkheid voor (een deel van) het onderwijsprogramma
te spreiden over meer personen. Deze samenwerking biedt – hoewel ze
in de eerste plaats gericht zou moeten zijn op onderwijsinhoudelijke en programmatische
keuzen van de school – afhankelijk van het beleid van de school welllicht
tevens mogelijkheden om de werkdruk evenwichtiger te verdelen.32Wat gaat u zelf doen om het enthousiasme van het onderwijspersoneel
in het vmbo vast te houden?Leraren willen graag op een creatieve manier hun vakmanschap tentoonspreiden.
Het is cruciaal dat dit vakmanschap van de leraar tot z'n recht komt. Daarom
is het goed dat ik met de Kamer aan de hand van Koers VO het gesprek voer
over de wettelijke kaders die leraren en ander onderwijspersoneel écht
in staat stellen om eigen professionele keuzes te maken, bijvoorbeeld over
de inrichting van het onderwijsproces en de organisatie daarvan, zodat zij
maatwerk voor leerlingen kunnen bieden vanuit hun deskundigheid, enthousiasme
en betrokkenheid.33Wat houdt het onderwijsaanbod dat aansluit op het niveau
en de leerstijl van leerlingen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen concreet
in?Dit houdt in dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij wat de leerling
kan en aanspreekt. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld een meer of minder praktische
leerstijl hebben. Als de leerling kan kiezen uit mengvormen tussen leren en
praktijk zal de leerling die gedemotiveerd raakt van theorie, maar graag met
zijn handen werkt geïnspireerd raken van onderwijs met een grote praktijkcomponent.
Vaak ontstaat dan vanuit die meer met de praktijk verbonden situatie inzicht
en motivatie voor het theoriedeel van de opleiding. Zoals een leerling die
vanuit een praktijkstage gemotiveerd raakte voor Engels (dat hij eerst verafschuwde),
omdat alle gebruiksaanwijzingen van machines waarmee hij graag wilde werken
in het Engels waren gesteld. Doordat leerlingen zich meer herkennen in het
onderwijs en er meer het nu van inzien neemt uitval tijdens de les (niet luisteren),
spijbelgedrag en voortijdig schoolverlaten af.34Welke concrete maatregelen wil de minister nemen om
de aansluiting tussen de verschillende onderwijstypes, met name in het beroepsonderwijs
te verbeteren?Er worden in het kader van de beroepskolom al concrete maatregelen genomen
om de aansluiting te verbeteren, zoals het beschikbaar stellen van middelen
hiervoor. Een andere concrete maatregel is bijvoorbeeld het mogelijk maken
van de assistentopleiding in het vmbo. Verdere onnodige belemmeringen die
een goede doorstroom, met name in de beroepskolom, verhinderen moeten worden
weggenomen. Een voorbeeld hiervan is een zodanige aanpassing van artikel 99
WVO dat de financiele belemmering voor vormen van samenwerking tussen vmbo
en ROC wordt weggenomen. In Koers VO zal ik nader ingaan op de vergroting
van de mogelijkheden tot maatwerk en vernieuwing voor het vmbo, die ook zullen
bijdragen aan een betere aansluitingsmogelijkheid met het mbo.35Welke meetbare doelstellingen hanteert de regering
per onderwijssector voor de vraag wanneer hoeveel onderwijsinstellingen een
voldoende scoren op het gebied van kwaliteitszorg?De sector primair onderwijs maakt hiervoor gebruik van gegevens van de
inspectie, gepresenteerd in het onderwijsverslag. Deze cijfers zijn gebaseerd
op onderzoek dat de inspectie uitvoert ten behoeve van het toezicht op de
scholen. De gegevens over kwaliteitszorg worden in relatie gebracht met andere
gegevens over kwaliteitsaspecten. Op deze wijze wordt de kwaliteit van het
primair onderwijs in beeld gebracht. In het Rijksjaarverslag wordt hierover
verantwoording afgelegd. n de sector voortgezet onderwijs worden eveneens
de gegevens van de inspectie gehanteerd verzameld in het kader van het toezicht
op de scholen. Daarnaast vindt er in het voortgezet onderwijs een monitor
kwaliteitszorg bij scholen plaats, gekoppeld aan het Q-5 project dat de scholen
ondersteunt bij de invoering van kwaliteitszorg. Voor wat betreft de sector
BVE is de doelstelling in 2006 te komen tot een voldoende op het gebied van
kwaliteitszorg bij alle onderwijsinstellingen. Indicator hiervoor is het oordeel
«voldoende» van de Onderwijsinspectie op het kwaliteitsaspect «kwaliteitsborging
en -verbetering op instellings-/unitniveau».36Wat waren de concrete resultaten van de Dag van de
leerplicht (22 april 2004)?Doel van de Dag van de leerplicht was op brede schaal aandacht te vragen
voor de uitvoering van de leerplicht. Zestig gemeenten hebben deelgenomen
via een of meer lokale acties gericht op scholen, ouders en leerlingen. Het
geheel werd afgesloten met een levendig debat in Rotterdam. In de landelijke
en de regionale media is breed aandacht besteed aan de leerplichtacties op
deze dag. Een speciale editie van de Handhavingskrant, waarin de opbrengst
van de Dag door middel van interviews en artikelen in beeld wordt gebracht,
is aan alle scholen voor basis- en voortgezet onderwijs toegestuurd.37In hoeverre hangt de uitzondering die leerlingen van
Antilliaanse afkomst vormen op de vooruitgang die allochtone achterstandsleerlingen
boekten samen met het in het algemeen strengere toelatingsbeleid voor vreemdelingen
en het relatief grotere gemak waarmee Antilliaanse leerlingen nog altijd naar
Nederland kunnen komen? Welke consequenties verbindt u aan een dergelijke
samenhang voor de herziening van de gewichtenregeling?Of de moeilijke positie van Antilliaanse jongeren in het Nederlands onderwijs
iets te maken heeft met het toelatingsbeleid is mij niet bekend. Wel bekend
is dat het Onderwijsverslag de achterstand van Antillianen verklaart door
het feit dat Antilliaanse nieuwkomers aanzienlijk lager geschoold zijn dan
in het verleden.De gewichtenregeling is een belangrijk instrument in de strijd tegen onderwijsachterstanden,
ook bij Antillianen. Het opleidingsniveau van de ouders is hierbij een belangrijk
criterium. Door een combinatie van deels nieuwe en deels bestaande elementen
beoogt de nieuwe gewichtenregeling beter aan te sluiten bij feitelijke achterstanden.
De hoofdlijnen van de nieuwe gewichtenregeling volgen binnenkort.38Wordt in het beleidsplan primair onderwijs ingegaan
op de kwaliteit van het onderwijs en het terugdringen van het percentage van
8-jarigen dat nog niet kan lezen? Waarom gaat u niet in op de signalering
van de Onderwijsinspectie dat er te veel zwakke lezers zijn?Er zijn in het primair onderwijs diverse maatregelen genomen om het taalonderwijs
te verbeteren.Er is destijds een Expertisecentrum Nederlands opgericht en verbonden
aan de Katholieke Universiteit Nijmegen met als doel de kwaliteit van het
vak Nederlands in het basisonderwijs te verbeteren. Onlangs heb ik besloten
de termijn voor het voortbestaan van het Expertisecentrum Nederlands met vier
jaar te verlengen.Sinds 1999 worden veel activiteiten uitgevoerd, gericht op betere signalering
en begeleiding van leesproblemen en dyslexie. Ik heb kort geleden het Masterplan
dyslexie goedgekeurd, dat erop is gericht het onderwijs aan dyslectische leerlingen
verder te verbeteren.De inspectie stelt vast dat circa 10% van de leerlingen op 8-jarige leeftijd
nog niet kan lezen. Voorop gesteld zij dat er altijd een percentage leerlingen
zal blijven bestaan dat niet aan de daaraan te stellen eisen voldoet. De vraag
is echter of dit percentage ontoelaatbaar hoog is. In dit verband merk ik
op dat onderscheid moet worden gemaakt tussen technisch en begrijpend lezen.
In de groepen 3, 4 en 5 beheersen de meeste leerlingen de leestechniek nog
niet volledig. Het leesproces verloopt nog niet vloeiend en snel. Aandacht
van leerlingen voor de leestechniek gaat dan nog ten koste van het leesbegrip.
Oefening en instructie in leestechniek is voor bijna alle leerlingen van 8
jaar nog nodig. In de groepen 6, 7 en 8 beheersen de meeste leerlingen de
leestechniek en kunnen zij zich uitsluitend concentreren op de boodschap in
de tekst. Het moment waarop een leerling de leestechniek volledig beheerst
verschilt van kind tot kind. Voor een aantal kinderen geldt dat zij pas op
een later tijdstip tot deze beheersing komen. De inspectie constateert dat
bijna alle leerlingen die op 8-jarige leeftijd nog niet kunnen lezen dat een
jaar later wel kunnen. Om zover te komen wordt zowel van leerlingen met leesproblemen
als de school een grote inspanning gevraagd. Dit kan ten koste gaan van de
leermotivatie en de aandacht voor andere leergebieden.In dit verband merk ik op dat de kwaliteit van het leesonderwijs een stijgende
lijn vertoont. Hierbij verwijs ik naar internationaal onderzoek (PIRLS) waaruit
blijkt dat wij in groep 6 (9-jarigen) hoog scoren op het gebied van begrijpend
lezen. Bovendien blijkt uit dat onderzoek dat de verschillen in ons land tussen
de hoogst en de laagst scorende leerlingen relatief klein is.Mijn belangstelling richt zich met name op de resultaten van de leerlingen
op het gebied van lezen aan het eind van de schoolloopbaan. Ik vind, dat het
in eerste instantie aan de professionals in de school is om te bepalen hoe
lang en hoe intensief er voor een kind aandacht voor de leestechniek nodig
is en op welk moment een kind aan een volgende fase toe is.39Handelt de minister anders bij een zeer zwakke school
die deel uitmaakt van een groter bestuurlijk verband? Of en hoe wordt bij
het nemen van maatregelen rekening gehouden met de belangen van leerlingen,
ouders en leraren? Hoe voorkomt u bij het stopzetten van de bekostiging een
desinvestering in mensen en materieel?Uitgangspunt van mijn handelen zijn de omstandigheden en de oorzaken van
het zwakke presteren van de individuele school. Dit staat los van de bestuurlijke
schaal. Op basis daarvan maak ik met het bestuur gerichte verbeterafspraken,
die zijn toegesneden op de problematiek van die school. Bestuurlijke maatregelen
moeten primair worden beschouwd als een uiterste poging om de structureel
zwak presterende school alsnog op het goede spoor te krijgen. In dat opzicht
zijn de maatregelen juist bedoeld om het belang van goed onderwijs voor de
leerlingen te dienen en daarmee ook van ouders en leerkrachten. Indien desondanks
op een gegeven moment de uiterste consequentie volgt van stopzetting van de
bekostiging, geschiedt dit ook vanuit het belang van de leerlingen omdat hun belang ernstig wordt geschaad wanneer ze nog langer onderwijs
ontvangen dat onder de maat is. Het spreekt voor zich dat er tegelijkertijd
voor de leerlingen een passende oplossing voorhanden is opdat verzekerd is
dat ze onderwijs van voldoende kwaliteit ontvangen. Ook zal zorgvuldig worden
omgegaan met de positie van het personeel. Uitgangspunt bij het stopzetten
van bekostiging zal zijn dat kapitaalvernietiging moet worden voorkomen. Hoe
dat moet worden gerealiseerd is sterk afhankelijk van de problematiek die
er speelt. Wanneer bijvoorbeeld de problemen in de sfeer van bestuur en management
liggen, dan kan dit worden bereikt door de betrokken school een«doorstart»
te laten maken onder een nieuw bestuur en ander management.40Met hoeveel scholen voor basisonderwijs en hoeveel
voor voortgezet onderwijs heeft u inmiddels dwingende afspraken gemaakt voor
de gewenste verbeteringen en staan derhalve op redelijke termijn op de nominatie
voor stopzetting van de bekostiging? Zult u daarbij recht doen aan de constatering
van de inspectie dat juist achterhoedescholen zich geconfronteerd zien met
meer vertrekkende leraren dan andere scholen of ziet u uw rol vooral als de
keurmeester die de scholen dichtspijkert?Op dit moment is er nog voor geen enkele school in het primair of voortgezet
onderwijs sprake van genoemde bestuurlijke afspraken. Deze afspraken kunnen
worden gemaakt vanaf het moment dat de inspectie mij op basis van artikel
14 van de Wet op het Onderwijstoezicht (WOT) heeft gemeld dat de kwaliteit
van een school ernstig of langdurig tekort schiet en daarbij een voorstel
doet over te treffen bestuurlijke maatregelen. Een dergelijke melding heeft
mij nog niet bereikt. Dit is te verklaren doordat de inspectie allereerst
met gebruikmaking van het instrumentarium uit de WOT (vormen van geïntensiveerd
toezicht) de betrokken zeer zwakke scholen stimuleert om tot de gewenste verbeteringen
te komen. Dit is ook de bedoeling van het in de WOT neergelegde principe van
stimulerend toezicht. Het sluitstuk van het op een zeer zwakke school toegespitst
toezichtarrangement wordt gevormd door het OKV-traject (OKV staat voor Onderzoek
naar KwaliteitsVerbetering). In het eerste kwartaal van 2004 zijn er 9 scholen
voor primair onderwijs en 2 scholen voor voortgezet onderwijs in dit traject
terecht gekomen. Indien de inspectie constateert dat dit traject geen perspectief
biedt voor de noodzakelijke kwaliteitsverbetering dan wordt dit via artikel
14 van de WOT aan mij gemeld. De inspectie heeft mij bericht dat dit op zijn
vroegst rond komende jaarwisseling voor een enkele school het geval zou kunnen
zijn. Bij de genoemde melding doet de inspectie ook voorstellen over de gewenste
maatregelen. Deze voorstellen zullen ongetwijfeld rekening houden met de specifieke
omstandigheden waaronder de betreffende zeer zwakke school functioneert. Dit
geldt ook indien het om een achterhoedeschool gaat. Bij het treffen van bestuurlijke
maatregelen wordt terdege rekening gehouden met de inspectievoorstellen. Ik
zie mijn rol daarbij niet als die van een keurmeester die scholen dichtspijkert.
De intentie is om vanuit mijn verantwoordelijkheid voor de kwaliteit voor
het stelsel een uiterste poging te ondernemen om de school er – via
duidelijke afspraken met het bestuur – kwalitatief boven op te helpen.
Pas als dit niet tot het gewenste resultaat leidt is, in het belang van de
leerlingen, als uiterste maatregel stopzetting van de bekostiging aan de orde.41Is begeleiding van de leerlingen van die school naar
een nieuwe school zodat zij hier niet de dupe van worden, ook onderdeel van
het beleid om de bekostiging stop te zetten van scholen die niet in staat
zijn zich zelf uit het moeras omhoog te trekken? Hoe gaat dit concreet vorm
krijgen? Is het risico niet aanwezig dat leerlingen tussen wal en schip vallen?Het centrale uitgangspunt bij een bestuurlijk traject is dat een zeer
zwakke school er weer boven op moet worden geholpen (zie ook het antwoord
op vraag 39). Dit is juist bedoeld om te voorkomen dat leerlingen de dupe
worden. Dit uitgangspunt zal ook gelden wanneer de uiterste maatregel van
stopzetting van bekostiging wordt toegepast. Er zal dan worden gezorgd voor
een passende oplossing voor de leerlingen opdat leerlingen niet tussen wal
en schip vallen. Deze oplossing zal per individueel geval verschillen. De
bestuurlijke aanpak van een zeer zwakke school vergt maatwerk. Vooraf is dus
niet precies aan te geven hoe genoemd uitgangspunt concreet wordt gerealiseerd.42Wat is de reden om te kiezen voor het stopzetten van
de bekostiging van zeer zwakke scholen en is er niet voor een andere oplossing
gekozen? Wat heeft dit voor consequenties voor scholen die een groot gebied
bedienen van onderwijs?De stopzetting van de bekostiging is een bestuurlijke maatregel die pas
genomen wordt wanneer is geconstateerd dat voor de betrokken zeer zwakke school
geen perspectief meer aanwezig is om tot de noodzakelijke verbetering van
de kwaliteit te komen. Het vormt het sluitstuk van een traject waarin andere
oplossingen niet hebben gewerkt. Indien het daarbij gaat om een school met
een groot voedingsgebied dan zal als onderdeel van een maatwerk gerichte aanpak
zorgvuldig worden omgegaan met de effecten van de stopzetting van de bekostiging.
Dit geldt met name voor de waarborg van een passend onderwijsaanbod voor de
leerlingen, zeker ook rekening houden met de verschillende sectoren van de
beroepsgerichte leerwegen in het VMBO.43Waarop baseert u de verwachting dat zeer zwakke scholen
zelfstandig in staat zullen zijn ingrijpende verbeteringen aan te brengen
in de kwaliteit van het onderwijs zonder extra ondersteuning en facilitering?
Welke gevolgen zal deze maatregel hebben voor het voortbestaan van de 4% zeer
zwakke scholen die samen 60 000 leerlingen onderwijzen? Bent u bereid
uw besluit te handhaven, ook als dit sluiting van de meerderheid van deze
scholen met zich meebrengt?Deze verwachting is gebaseerd op de constatering van de inspectie dat
bij een tweede bezoek op ruim de helft van de scholen die in eerste instantie
als zeer zwak waren beoordeeld, de opbrengsten zijn verbeterd. In de regel
zullen scholen en de verantwoordelijke besturen er in slagen om met de bestaande
mogelijkheden, inclusief het bestaande aanbod van bijvoorbeeld educatieve
ondersteuningsinstellingen, besturenorganisatie en Q*Primair (project ter
stimulering van kwaliteitszorg), de zaken weer voldoende op orde te krijgen.Tot het bestuurlijk instrumentarium voor zeer zwakke scholen behoort de
mogelijkheid om in individuele gevallen het bestuur te laten bijstaan door
een extern deskundige, alsmede de mogelijkheid om onder voorwaarden financiële
middelen beschikbaar te stellen aan de instelling (zie bijvoorbeeld artikel
164a van de WPO). Mijn uitgangspunt daarbij is dat het betrokken bestuur –
waarmee in overleg de maatregelen worden getroffen – zelf binnen zijn
budget dergelijke maatregelen opvangt. Ik wil namelijk voorkomen dat het slechte
presteren van scholen gepremieerd wordt door op voorhand extra ondersteuning
en faciliteiten in het vooruitzicht te stellen.Het effect van mijn voornemen om als uiterste maatregel de bekostiging
stop te zetten van structureel te zwak presterende scholen, op de 4% zeer
zwakke scholen in het primair onderwijs zal beperkt zijn. Ik verwacht namelijk
dat deze maatregel slechts zeer zelden toegepast zal hoeven te worden.
Van het voornemen zal vooral een preventief effect uitgaan in die zin dat
het gros van de scholen die het inspectieoordeel «zeer zwak» krijgen,
er in slaagt om binnen redelijke termijn de zaak weer voldoende op orde te
krijgen.44Is de constatering dat Nederland minder hoger opgeleide
technici en bèta's aflevert dan andere Europese landen een reden om
meer vrouwelijke bèta's en technici te werven? Wat is de reden daarvoor?Ja. Zoals de inspectie ook zelf al aangeeft, is het onbenutte potentieel
aan vrouwen en meisjes van groot belang om de doelstellingen van het deltaplan
te behalen. Dit geldt zowel voor de werving voor de arbeidsmarkt als voor
het onderwijs. Het in juli 2004 op te richten platform zal daaraan in zijn
werkzaamheden en adviezen over projecten bijzondere aandacht besteden.45Acht u het wenselijk dat de samenwerking tussen het
groenonderwijs en andere sectoren in het beroepsonderwijs en wetenschappelijk
onderwijs wordt bevorderd? Zo ja, hoe krijgt dit vorm?In de tweede beleidsbrief onderwijs 2010, onderwijs voor voedsel en groen:
vernieuwing van de inhoud (d.d. maart 2002) is aangegeven dat de maatschappelijke
ontwikkelingen op het terrein van voedsel en groen nadrukkelijk vragen om
de inhoudelijke vernieuwing en verbreding van het groene onderwijs en om meer
openheid naar en verbinding met de andere sectoren in het onderwijs.Samen met de minister van OCW probeer ik eventuele belemmeringen hierbij
in kaart te brengen en op te lossen in het kader van de harmonisatie van het
groene onderwijs met het overig onderwijs.Daarnaast acht ik een intensievere samenwerking binnen het groene onderwijs
van vmbo tot en met universitair onderwijs gericht op de ontwikkeling van
het groene onderwijs van belang. Daarbij is de verbinding met andere onderwijssectoren
uitdrukkelijk aandachtspunt.46Welke mogelijkheden ziet u concreet om te bewerkstelligen
dat de per beroepspraktijkvormingsplaats uiteenlopende informatie en ervaringen
die zijn opgedaan tijdens beroepspraktijkvorming beter worden benut in de
lessen op school?Zoals aangegeven in mijn beleidsreactie zet ik sterk in op competentiegericht
leren en toetsen om de wisselwerking met de praktijk te bevorderen. Onderwijsinstellingen
ontwikkelen in toenemende mate nieuwe methoden voor competentiegericht opleiden.
Deze initiatieven worden mede gekenmerkt door een veranderende aanpak binnen
de opleidingsbedrijven en een intensivering van de benutting van de beroepspraktijkvorming.Hierbij speelt Aequor een belangrijke rol. Met de kwaliteitsspiegel beroepspraktijkvorming
ontwikkelt Aequor een instrument waarmee de leeromstandigheden van het opleidingsbedrijf
in kaart gebracht kunnen worden. Aequor probeert daarnaast in een drietal
pilots de relatie tussen de praktijk en de lessen op school (en Aequor) in
een «kwaliteitsdriehoek» te versterken.47Welke concrete activiteiten gaat de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit stimuleren ter bevordering van een evenwichtig
aanbod van opleidingen in het hoger landbouwonderwijs?Accreditatie en de nieuwe macrodoelmatigheidsregels zullen vanuit de overheid
een regulerende werking hebben. Daarnaast hebben de instellingen ook zelf
een verantwoordelijkheid voor een evenwichtig geheel van voorzieningen. Ik
wil een beroep doen op de instellingen om aan deze verantwoordelijkheid gezamenlijk
vorm te geven, bijvoorbeeld door betere afstemming van nieuwe aanvragen voor
opleidingen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), Voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik
(GL), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA
(PvdA), Ondervoorzitter, Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD) en Azough (GL).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Vacature (algemeen), Tonkens (GL),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van
der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma
(CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De
Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA), Aptroot (VVD) en
Halsema (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VIII-145.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl