Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2025-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025-2026
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 820
 XIII
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Miljoenennota)
 
 
 Nr. 2
 
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken;
 de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken,
 
 V.P.G.
 Karremans
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zĳn in deze suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrĳkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025
 
 Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Suppletoire begroting september) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2025 (incl. ISB's, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 3.275.362
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Afboeken BAR
 
 
 2
 
 
 – 81.136
 
 
 
 
 Sec Fund
 
 
 3
 
 
 75.000
 
 
 
 
 Weerbaarheid
 
 
 2
 
 
 2.265
 
 
 
 
 ETCI
 
 
 3
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Toekenning PhotonDelta
 
 
 2
 
 
 5.380
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge Nationaal Groeifonds projecten
 
 
 1&2
 
 
 216.012
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge Regulier
 
 
 41
 
 
 10.665
 
 
 
 
 Kasschuiven Regulier
 
 
 1,2&3
 
 
 – 45.065
 
 
 
 
 Kasschuiven Nationaal Groeifonds projecten
 
 
 1&2
 
 
 – 314.109
 
 
 
 
 Loon- en Prijsbijstelling
 
 
 41
 
 
 79.529
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 171.149
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Suppletoire Begroting September 2025
 
 
 
 
 
 
 
 AI-fabriek
 
 
 1
 
 
 39.363
 
 
 
 
 PEGA – AI-fabriek
 
 
 1
 
 
 60.000
 
 
 
 
 Bedrijfscasus 2e ISB
 
 
 2
 
 
 270.000
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 
 
 2
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling KGG
 
 
 40
 
 
 25.745
 
 
 
 
 Kasschuif Regulier
 
 
 
 – 224.688
 
 
 
 
 Kasschuif NGF
 
 
 
 – 7.718
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 – 28.303
 
 
 
 
 
 Stand suppletoire begroting september 2025
 
 
 
 
 
 3.529.451
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Eerste suppletoire begroting
 Met de 1e suppletoire begroting 2025 zijn onder andere middelen voor de Brexit Adjustment Reserve (BAR) middelen afgeboekt en wordt Sec Fund opgehoogd. De resterende middelen van de BAR zullen niet meer uitgegeven worden. De BAR-regeling is inmiddels gesloten en Nederland heeft de BAR declaratie ingediend bij de Europese Commissie. Voor de Sec Fund is het bedrag opgehoogd om de komende jaren voldoende startups en MKB’ers te kunnen ondersteunen en zo te komen tot succesvolle ontwikkeling van producten die zowel door Defensie als de civiele markt (dual use) afgenomen kunnen worden. Tot slot hebben mutaties plaatsgevonden van een meer technische aard, hierbij te denken aan kasschuiven, toevoegen eindejaarsmarge en Loon- en Prijsbijstelling.
 AI-fabriek (incl. PEGA)
 In 2026 zet het Kabinet in op de realisatie van een nationale AI-fabriek om bedrijven en onderzoekers gebruik te kunnen laten maken van rekenkracht bij een AI-supercomputer, expertise en data. Dit vergroot de basis voor kennis, innovatie en talent voor de verantwoorde toepassing van AI in het bedrijfsleven, de wetenschap, het onderwijs en de overheid en draagt bij aan de concurrentiepositie van Nederland en Europa. Dit betreft middelen voor de investering in de AI-fabriek vanuit verschillende financieringsbronnen (BZK/ Nij Begun, DEF, OCW, VWS en LVVN). Deze middelen zijn niet in het juiste ritme overgeheveld en worden via kasschuiven naar achter geschoven om te kunnen voldoen aan de uitfinanciering (zie toelichting kasschuiven Regulier). Het parlement wordt op een later moment hierover geïnformeerd alsmede een CW3.1- kader toegestuurd.
 Bedrijfssteun
 Dit betreft een ISB ten behoeve van een bedrijfscasus. De informatie over deze bedrijfscasus is vertrouwelijk. Beide Kamers zijn middels een vertrouwelijke brief van deze casus op de hoogte gebracht. Het parlement wordt op een later moment hierover geïnformeerd alsmede een CW3.1- kader toegestuurd.
 Garantie Ondernemingsfinanciering Corona
 Een van de covid-maatregelen was de toevoeging van een coronaluik bij de GO-regeling. Hiervoor werden verwachte uitgaven geraamd. Omdat het uitstaande obligo van deze regeling afneemt kan ook de verwachte uitgaven naar beneden worden bijgesteld met € 10 mln in 2025 en € 10 mln in 2026.
 Loon- en prijsbijstelling
 Er heeft een overheveling plaatsgevonden tussen KGG en EZ om de loon- en prijsbijstelling juist te verdelen in verband met de herverkaveling. Ook wordt een deel van de prijsbijstelling ingezet ter dekking van problematiek bij de gesharede onderdelen van KGG en EZ.
 Kasschuif regulier
 Deze reeks bestaat uit de reguliere kasschuiven op de EZ-begroting. De grootste zijn AI-fabriek (PEGA) (€ 60 mln) en AI-fabriek (€ 47,5 mln) en Blended Finance (€ 25 mln). Om de middelen voor de AI-fabriek (PEGA die zijn overgeheveld door BZK) in het juiste ritme te krijgen voor de subsidiebeschikking aan het consortium, worden de kasmiddelen in het juiste ritme geplaatst. Daarnaast wordt het verplichtingenruimte naar voren gehaald in aanloop van de subsidiebeschikking die eind dit jaar wordt verstrekt. De resterende middelen voor de AI- fabriek zijn om dezelfde redenen naar achter geschoven.
 Kasschuif NGF
 Deze reeks bestaat uit de Nationaal Groeifonds kasschuiven voor projecten op de EZ-begroting. De grootste zijn voor Nationaal Onderwijs Lab AI (NOLAI) (€ 45 mln), ONCODE- PACT(€ 12 mln) en PPS- Beroepsonderwijs (€ 13 mln). Voor de middelen van het NGF-project NOLAI heeft RVO een nieuwe raming gemaakt voor de jaren 2025 en verder. Om deze raming uit te kunnen financieren worden de middelen naar het juiste jaar geschoven.
 Overige mutaties
 Deze reeks bestaat uit technische mutaties.
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Suppletoire begroting september) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Ontvangsten 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2025 (incl. ISB's, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 498.336
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 
 
 
 TEK- ontvangsten
 
 
 2
 
 
 – 23.716
 
 
 
 
 Ontvangsten Bar
 
 
 2
 
 
 – 121.000
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 56.385
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Suppletoire Begroting September 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserves
 
 
 2
 
 
 200.000
 
 
 
 
 Kasschuif Toekomstfonds
 
 
 3
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 6.889
 
 
 
 
 
 Stand suppletoire begroting september 2025
 
 
 
 
 
 626.894
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Eerste suppletoire begroting
 Met de 1e suppletoire begroting 2025 zijn onder andere middelen voor de TEK bijgesteld en zijn er middelen voor de BAR afgeboekt.
 Onttrekking begrotingsreserves
 In deze post zitten drie onttrekkingen uit de reserves. De BMKB-corona (BMKB-C) module, GO-corona (GO-C) en Klein Krediet Corona (KKC) zijn vervallen op 30 juni 2022, wel wordt nog een kasbuffer aangehouden voor eventuele schades. Door het verval van de regeling is de blootstelling afgenomen. De risicovoorzieningen worden daarom met een ontrekking van respectievelijk € 56,0 mln, € 142,0 mln en € 2 mln verder afgebouwd.
 Kasschuiven Toekomstfonds
 Voor de Regionale Ontwikkelings Maatschappijen (ROM's) wordt € 10 mln geschoven van 2026 naar 2025. De afgelopen jaren zijn de ontvangsten vanuit de ROMs op deze leningen uit 2020 en 2021 sneller teruggekomen dan origineel geraamd.
 Overige mutaties
 Deze reeks bestaat uit technische mutaties.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Goed functionerende economie en markten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 473.257
 
 
 
 
 49.667
 
 
 
 
 522.924
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 464.131
 
 
 
 
 – 14.003
 
 
 
 
 450.128
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 134.025
 
 
 
 
 – 19.619
 
 
 
 
 114.406
 
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 1.667
 
 
 2.681
 
 
 4.348
 
 
 
 
 Subsidiemaatregel telecom Caribisch Nederland
 
 
 5.200
 
 
 
 5.200
 
 
 
 
 EU-cofinanciering Digital Europe
 
 
 12.081
 
 
 – 2.350
 
 
 9.731
 
 
 
 
 AI-fabriek
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 NGF – project AiNed
 
 
 22.066
 
 
 – 2.206
 
 
 19.860
 
 
 
 
 NGF – project Nationaal Onderwijslab
 
 
 15.676
 
 
 – 9.316
 
 
 6.360
 
 
 
 
 NGF – project 6G
 
 
 26.728
 
 
 
 26.728
 
 
 
 
 NGF – projecten Subsidie route
 
 
 22.207
 
 
 
 22.207
 
 
 
 
 Digitale veiligheid
 
 
 28.400
 
 
 – 8.928
 
 
 19.472
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 37.096
 
 
 
 
 – 7.244
 
 
 
 
 29.852
 
 
 
 
 
 Onderzoek&opdrachten
 
 
 3.745
 
 
 – 709
 
 
 3.036
 
 
 
 
 Beleidsvoorbereiding en evaluaties Veiligheid en Frequenties
 
 
 4.648
 
 
 215
 
 
 4.863
 
 
 
 
 Digital trust centre
 
 
 5.837
 
 
 – 1.931
 
 
 3.906
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 8.467
 
 
 – 693
 
 
 7.774
 
 
 
 
 ICT beleid
 
 
 5.328
 
 
 63
 
 
 5.391
 
 
 
 
 CSIRT – DSP
 
 
 6.840
 
 
 – 4.189
 
 
 2.651
 
 
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 2.231
 
 
 
 2.231
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 79.490
 
 
 
 
 2.686
 
 
 
 
 82.176
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 26.058
 
 
 620
 
 
 26.678
 
 
 
 
 Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)
 
 
 53.432
 
 
 2.066
 
 
 55.498
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 208.496
 
 
 
 
 10.113
 
 
 
 
 218.609
 
 
 
 
 
 Bijdrage Metrologie
 
 
 12.924
 
 
 408
 
 
 13.332
 
 
 
 
 Raad voor de Accreditatie
 
 
 656
 
 
 19
 
 
 675
 
 
 
 
 Bijdrage ACM
 
 
 899
 
 
 46
 
 
 945
 
 
 
 
 Bijdrage aan het CBS
 
 
 194.017
 
 
 9.640
 
 
 203.657
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 5.024
 
 
 
 
 61
 
 
 
 
 5.085
 
 
 
 
 
 Bijdrage Nederlands Normalisatie Instituut
 
 
 1.468
 
 
 39
 
 
 1.507
 
 
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 3.556
 
 
 22
 
 
 3.578
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 43.906
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 43.906
 
 
 
 
 
 Ontvangsten ACM
 
 
 162
 
 
 
 162
 
 
 
 
 Ontvangsten High Trust
 
 
 41.550
 
 
 
 41.550
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 2.194
 
 
 
 2.194
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbedrag in 2025 is verhoogd met € 49,7 mln. Dit heeft te maken met enkele bijstellingen. Zo wordt er € 12,4 mln toegevoegd in het kader van loon- en prijsbijstelling. Er wordt voor het NGF-project AINed € 72,9 mln vanuit 2025 geschoven naar latere jaren op basis van een geactualiseerde raming. Verder wordt € 4,3 mln overgeheveld naar J&V voor CSIRT taken die bij dat departement worden belegd. Tevens betreft het toename in het verplichtingenbedrag van € 126,4 mln voor de investering in de AI-fabriek vanuit verschillende financieringsbronnen (BZK/ Nij Begun, OCW, DEF, VWS en LVVN) Hiernaast vinden er cumulatief een aantal kleinere verplichtingenmutaties plaats die samen optellen tot € 11,9 mln.
 Uitgaven
 Subsidies
 (PEGA-) AI-fabriek
 Dit betreft middelen voor de investering in de AI-fabriek vanuit verschillende financieringsbronnen (BZK/ Nij Begun, DEF, OCW, VWS en LVVN). Om de middelen voor de AI-fabriek in de juiste ritme te krijgen voor de subsidiebeschikking aan het consortium om uitvoering te geven aan de AI-fabriek, worden de kasmiddelen in het juiste ritme geplaatst.
 NGF-project Nationaal Onderwijslab
 Dit betreft een kasschuif voor het NGF project Nationaal Onderwijslab, waarbij de middelen op basis van een geactualiseerde raming in het juiste kasritme geplaatst zijn.
 Digitale veiligheid
 Dit betreft een kasschuif voor de post Digitale Veiligheid, waarbij de middelen op basis van een geactualiseerde raming in het juiste kasritme geplaatst zijn.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Bijdrage aan het CBS
 Dit betreft onder andere de uitkering van de loon- en prijsbijstelling voor het CBS.
 
 
 
 3.2
 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW en 2e ISB) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.521.649
 
 
 
 
 – 84.268
 
 
 
 
 3.437.381
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.205.406
 
 
 
 
 – 23.827
 
 
 
 
 2.181.579
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 675.531
 
 
 
 
 – 46.295
 
 
 
 
 629.236
 
 
 
 
 
 MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 6.140
 
 
 380
 
 
 6.520
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 21.558
 
 
 889
 
 
 22.447
 
 
 
 
 Bevorderen ondernemerschap
 
 
 17.214
 
 
 2.777
 
 
 19.991
 
 
 
 
 Cofinanciering EFRO
 
 
 32.077
 
 
 
 32.077
 
 
 
 
 Bijdrage aan ROM's
 
 
 12.547
 
 
 1.003
 
 
 13.550
 
 
 
 
 Startup beleid
 
 
 4.214
 
 
 111
 
 
 4.325
 
 
 
 
 Invest-Nl
 
 
 12.231
 
 
 580
 
 
 12.811
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 25.643
 
 
 
 25.643
 
 
 
 
 Europees Defensie Fonds cofinanciering
 
 
 1.200
 
 
 
 1.200
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten Startersregeling
 
 
 500
 
 
 
 500
 
 
 
 
 Herstructurering winkelgebieden
 
 
 13.653
 
 
 – 4.265
 
 
 9.388
 
 
 
 
 R&D mobiliteitssectoren
 
 
 27.900
 
 
 1.081
 
 
 28.981
 
 
 
 
 SEG
 
 
 2.474
 
 
 
 2.474
 
 
 
 
 NGF – project Health-RI
 
 
 11.317
 
 
 – 317
 
 
 11.000
 
 
 
 
 NGF – project RegMed XB
 
 
 7.848
 
 
 – 3.424
 
 
 4.424
 
 
 
 
 NGF – project QuantumDeltaNL
 
 
 75.951
 
 
 
 75.951
 
 
 
 
 NGF – project Oncode-PACT
 
 
 46.834
 
 
 11.709
 
 
 58.543
 
 
 
 
 NGF – project NXTGEN HIGH TECH
 
 
 58.705
 
 
 – 10.000
 
 
 48.705
 
 
 
 
 NGF – project PhotonDelta
 
 
 57.513
 
 
 – 10.000
 
 
 47.513
 
 
 
 
 NGF – project Opschaling PPS beroepsonderwijs
 
 
 39.062
 
 
 – 8.364
 
 
 30.698
 
 
 
 
 NGF – project Biobased Circular
 
 
 4.271
 
 
 
 4.271
 
 
 
 
 NGF – project Material Independence & Circular Batteries
 
 
 33.825
 
 
 
 33.825
 
 
 
 
 Tegemoetkoming Energiekosten
 
 
 4.280
 
 
 
 4.280
 
 
 
 
 IPCEI Cloudinfrastructuur en services
 
 
 14.017
 
 
 – 4.947
 
 
 9.070
 
 
 
 
 IPCEI Micro elektronica
 
 
 20.278
 
 
 2.647
 
 
 22.925
 
 
 
 
 Aanvullende tegemoetkoming evenementen
 
 
 41
 
 
 
 41
 
 
 
 
 EuroHPC
 
 
 13.000
 
 
 – 7.147
 
 
 5.853
 
 
 
 
 EuroQCI
 
 
 7.677
 
 
 – 4.261
 
 
 3.416
 
 
 
 
 Qredits duurzaamheid
 
 
 4.000
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 Actieplan Groene en Digitale Banen
 
 
 5.000
 
 
 66
 
 
 5.066
 
 
 
 
 Ruimte voor economie / bedrijventerreinen
 
 
 9.270
 
 
 – 348
 
 
 8.922
 
 
 
 
 Maritieme Maakindustrie
 
 
 2.450
 
 
 – 1.300
 
 
 1.150
 
 
 
 
 PEGA – Ruimte voor economie
 
 
 35.240
 
 
 – 12.957
 
 
 22.283
 
 
 
 
 Nationaal versterkingsplan microchip-talent
 
 
 41.609
 
 
 – 100
 
 
 41.509
 
 
 
 
 Overig
 
 
 5.992
 
 
 – 108
 
 
 5.884
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 270.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 275.000
 
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 270.000
 
 
 
 270.000
 
 
 
 
 PEGA – Econonomische bedrijvigheid
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 76.604
 
 
 
 
 – 10.972
 
 
 
 
 65.632
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 39.887
 
 
 
 39.887
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.972
 
 
 – 972
 
 
 8.000
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering
 
 
 11.745
 
 
 
 11.745
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 
 
 15.000
 
 
 – 10.000
 
 
 5.000
 
 
 
 
 Maatwerkgaranties
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 10.115
 
 
 
 
 1.717
 
 
 
 
 11.832
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 7.257
 
 
 40
 
 
 7.297
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 324
 
 
 1.146
 
 
 1.470
 
 
 
 
 Regeldruk
 
 
 2.290
 
 
 
 2.290
 
 
 
 
 Budget Samenwerking regio
 
 
 244
 
 
 531
 
 
 775
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 151.014
 
 
 
 
 4.437
 
 
 
 
 155.451
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 150.235
 
 
 4.407
 
 
 154.642
 
 
 
 
 Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)
 
 
 779
 
 
 30
 
 
 809
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 484.498
 
 
 
 
 31.000
 
 
 
 
 515.498
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TNO
 
 
 289.104
 
 
 19.764
 
 
 308.868
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 164.760
 
 
 10.049
 
 
 174.809
 
 
 
 
 Bijdrage aan NWO-TTW
 
 
 30.634
 
 
 1.187
 
 
 31.821
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 30.962
 
 
 
 
 900
 
 
 
 31.862
 
 
 
 
 MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 30.962
 
 
 900
 
 
 31.862
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 476.682
 
 
 
 
 – 9.614
 
 
 
 
 467.068
 
 
 
 
 
 Internationaal Innoveren
 
 
 55.002
 
 
 – 2.130
 
 
 52.872
 
 
 
 
 PPS toeslag
 
 
 186.253
 
 
 1.118
 
 
 187.371
 
 
 
 
 TO2 (excl. TNO)
 
 
 71.173
 
 
 4.784
 
 
 75.957
 
 
 
 
 Topsectoren overig
 
 
 18.257
 
 
 – 4.048
 
 
 14.209
 
 
 
 
 Ruimtevaart (ESA)
 
 
 85.243
 
 
 1.347
 
 
 86.590
 
 
 
 
 Bijdrage NBTC
 
 
 10.885
 
 
 – 438
 
 
 10.447
 
 
 
 
 Overige bijdragen aan organisaties
 
 
 6.149
 
 
 – 739
 
 
 5.410
 
 
 
 
 Economische ontwikkeling en technologie
 
 
 0
 
 
 262
 
 
 262
 
 
 
 
 EU-cofinanciering JTF
 
 
 16.331
 
 
 
 16.331
 
 
 
 
 Faciliteiten toegepast onderzoek TO2 en RKI
 
 
 19.100
 
 
 – 9.770
 
 
 9.330
 
 
 
 
 NGF – projectNXTGEN Ruimtevaart
 
 
 8.289
 
 
 
 8.289
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Storting reserve maatwerk garantie
 
 
 30.000
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 272.603
 
 
 
 
 200.208
 
 
 
 
 472.811
 
 
 
 
 
 Rijksoctrooiwet
 
 
 49.266
 
 
 208
 
 
 49.474
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 4.250
 
 
 
 4.250
 
 
 
 
 F-35
 
 
 10.576
 
 
 
 10.576
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 1.244
 
 
 
 1.244
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 40.367
 
 
 
 40.367
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 76.700
 
 
 
 76.700
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve BMKB
 
 
 0
 
 
 56.000
 
 
 56.000
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve KKC
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve GO
 
 
 24.000
 
 
 142.000
 
 
 166.000
 
 
 
 
 Tegemoetkoming Energiekosten
 
 
 11.200
 
 
 
 11.200
 
 
 
 
 Maatwerkgarantie
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 Tabel 6 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW en 2e ISB) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.521.649
 
 
 
 
 – 84.268
 
 
 
 
 3.437.381
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 1.211.900
 
 
 – 972
 
 
 1.210.928
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 2.309.749
 
 
 – 83.296
 
 
 2.226.453
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbedrag is in 2025 verlaagd met € 84,3 mln. Dit is met name het resultaat van de volgende mutaties:
 
 
 –
 Voor het NGF-project QuantumDelta wordt voorzien dat niet alle verplichtingen worden aangegaan in 2025. Omdat deze onderdelen van het bestaande project in 2026 juridisch verplicht worden, wordt
 
 
 –
 € 45,0 mln verplichtingenruimte verschoven van 2025 naar 2026.
 
 
 –
 Voor het NGF-project NXTGEN HIGH TECH wordt voorzien dat niet alle verplichtingen worden aangegaan in 2025. Op basis van de ramingen wordt er dit jaar € 13,0 mln niet verplicht. Dit bedrag wordt verschoven naar 2026 en 2027 met respectievelijk € 5,0 mln en € 8,1 mln.
 
 
 –
 Voor het NGF-project Opschaling PPS beroepsonderwijs is een kas- en verplichtingenschuif benodigd op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van uitvoerder RVO. Er volgt een nieuwe openstelling nadat in eerdere rondes minder is aangevraagd dan beschikbaar was. Deze nieuwe ronde wordt later opengesteld dan eerst verwacht waardoor de verplichting van € 14,7 mln en de verwachte uitbetaling van deze middelen naar latere jaren wordt verschoven.
 
 
 –
 Het budget strategische acquisitie heeft als doel het aantrekken van nieuwe (internationale) bedrijvigheid met toegevoegde waarde voor de regio. De bedrijvigheid die tot op heden is aangetrokken blijft achter bij de middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld. € 13,0 mln aan middelen wordt hierdoor niet in 2025 besteed. Deze middelen worden verschoven naar latere jaren.
 
 
 –
 Op het instrument bedrijfsteun is er € 270,0 mln beschikbaar gesteld. Dit betreft een ISB ten behoeve van een bedrijfscasus. De informatie over deze bedrijfscasus is vertrouwelijk. Beide Kamers zijn middels een vertrouwelijke brief van deze casus op de hoogte gebracht. Het parlement wordt op een later moment hierover geïnformeerd alsmede een CW3.1 kader toegestuurd.
 
 
 –
 Het verplichtingenbudget voor de Rijksbijdrage aan TNO is met € 67,9 mln opgehoogd. De voornaamste ophoging komt door het verstrekken van subsidie met betrekking tot het project PIXEurope (pilotline fotonica). De totale omvang van deze subsidie is € 40,0 mln euro, waarvan € 20,0 mln is overgeheveld vanuit het Ministerie van Defensie.
 
 
 –
 Door middel van deze mutatie wordt met name de loonbijstelling tranche 2025 verdeeld en het tekort van € 2,5 mln voor de implementatie van de EU Digitaliseringsrichtlijn opgevuld.
 
 
 –
 De juridische verplichting samenhangend met de Ministeriële Conferentie van november 2025 wordt in 2026 aangegaan. Hiervoor wordt € 45,8 mln verplichtingsruimte doorgeschoven naar 2026. Uw Kamer wordt separaat geïnformeerd over de inschrijving van de ESA programma's.
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 NGF project Oncode-PACT
 De uitputting van de juridisch verplichte middelen van het NGF-project Oncode zijn naar het nieuwste inzicht sneller bereikt dan eerder was voorzien. Om een zo nauwkeurig mogelijk beeld te geven aan het parlement wordt in totaal € 11,7 mln kas-middelen die in 2026 en 2027 stonden naar 2025 gehaald.
 NGF project NXTGEN HIGH TECH
 Op basis van de huidige verwachting zullen de uitgaven van het instrument voor het NGF-project NextGEN niet tot uitputting komen. De € 10,0 mln juridisch veplichte kas-middelen worden afgeboekt om een zo nauwkeurig mogelijk beeld te presenteren van de uitgaven in 2025. Het budget zal via de specifieke 100% eindejaarsmarge op NGF-projecten in 2026 worden toegevoegd. Daarnaast zal niet het gehele beschikbare bedrag worden verplicht in het huidge jaar en wordt € 13,0 mln verplichtingenruimte naar 2026 en 2027 geboekt.
 NGF-project PhotonDelta
 Op basis van de huidige verwachting zullen de uitgaven van het instrument voor het NGF-project Photon Delta niet tot uitputting komen. De € 10,0 mln juridisch veplichte kas-middelen worden afgeboekt of een zo nauwkeurig mogelijk beeld te presenteren van de uitgaven in 2025. Het budget zal via de specifieke 100% eindejaarsmarge op NGF-projecten in 2026 worden toegevoegd.
 NGF – Project Opschaling PPS beroepsonderwijs
 Voor het NGF-project Opschaling PPS beroepsonderwijs is een kas- en verplichtingenschuif benodigd op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van uitvoerder RVO. Er volgt een nieuwe openstelling nadat in eerdere rondes minder is aangevraagd dan beschikbaar was. Deze nieuwe ronde wordt later opengesteld dan eerst verwacht waardoor de verplichting en de verwachte uitbetaling van deze middelen naar latere jaren wordt verschoven.
 PEGA – Ruimte voor economie
 Het budget strategische acquisitie heeft als doel het aantrekken van nieuwe (internationale) bedrijvigheid toegevoegde waarde voor de regio. Niet alle middelen in 2025 worden besteed en om een zo nauwkeurig mogelijk beeld te geven aan het parlement worden deze middelen afgeboekt.
 Leningen
 Bedrijfssteun
 Dit betreft een ISB ten behoeve van een bedrijfscasus. De informatie over deze bedrijfscasus is vertrouwelijk. Beide Kamers zijn middels een vertrouwelijke brief van deze casus op de hoogte gebracht. Het parlement wordt op een later moment hierover geïnformeerd alsmede een CW3.1 kader toegestuurd.
 Garanties
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 Voor de garantieregeling ondernemingsfinanciering-corona is de portefuille met in het verleden afgegeven garanties snel aan het afnemen. Dit betekent dat de staat minder risico loopt en er waarschijnlijk minder uitbetalingen worden gedaan.
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 Bijdrage aan TNO
 Voor de Rijksbijdrage aan TNO is het kasbudget per saldo met € 19,7 mln opgehoogd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door diverse bijdragen vanuit andere departementen (o.a. J&V, KGG, I&W, BZK, VWS en SZW) voor onderzoeken die TNO uitvoert van in totaal € 31 mln. Daarnaast is het budget met € 10,1 mln opgehoogd als gevolg van de uitkering van de loon- en prijsbijstelling. Daarnaast is er € 11,2 mln aan kasbudget doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft middelen uit de eerste ronde van de Faciliteiten Toegepast Onderzoek (FTO) en het thema Duurzaamheid. Op basis van de meest recente uitvoeringsinformatie en de door TNO afgegeven liquiditeitsprognose blijkt de liquiditeitsbehoefte voor deze investeringen lager dan eerder geraamd, waardoor het bedrag later tot besteding komt.
 Kamer van Koophandel
 Door middel van deze mutatie wordt met name de loonbijstelling tranche 2025 verdeeld en het tekort van € 2,5 mln voor de implementatie van de EU Digitaliseringsrichtlijn opgevuld.
 Ontvangsten
 Onttrekking reserve BMKB
 De BMKB-corona (BMKB-C) module is vervallen op 30 juni 2022, wel is er nog een kasbuffer aangehouden voor eventuele schades. Door het verval van de regeling is de blootstelling afgenomen. De risicovoorziening wordt daarom met een ontrekking van € 56,0 mln verder afgebouwd.
 Ontrekking reserve GO
 De GO-Corona (GO-C) module is vervallen op 30 juni 2022, wel is er nog een kasbuffer aangehouden voor eventuele schades. Door het verval van de regeling is de blootstelling afgenomen. De risicovoorziening wordt daarom met een ontrekking van € 142,0 mln verder afgebouwd.
 
 
 
 3.3
 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Toekomstfonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 370.228
 
 
 
 
 4.123
 
 
 
 
 374.351
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 375.375
 
 
 
 
 – 50.785
 
 
 
 
 324.590
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 5.060
 
 
 
 
 – 1.254
 
 
 
 
 3.806
 
 
 
 
 
 Thematisch Technology Transfer
 
 
 5.060
 
 
 – 1.254
 
 
 3.806
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 360.811
 
 
 
 
 – 49.861
 
 
 
 
 310.950
 
 
 
 
 
 
 Volledig revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 2.457
 
 
 
 2.457
 
 
 
 
 Dutch Future Fund
 
 
 2.000
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Deep Tech Fund
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 Fonds Alternatieve Financiering
 
 
 10.000
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Beschermingsvoorziening Economische Veiligheid
 
 
 22.735
 
 
 
 22.735
 
 
 
 
 Secfund
 
 
 75.000
 
 
 
 75.000
 
 
 
 
 European Tech Champions Initiative (ETCI)
 
 
 35.000
 
 
 
 35.000
 
 
 
 
 
 Deels revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatiekrediet
 
 
 69.885
 
 
 – 14.885
 
 
 55.000
 
 
 
 
 Risicokapitaal SEED
 
 
 49.736
 
 
 – 18.736
 
 
 31.000
 
 
 
 
 Vroege fase / informal investors
 
 
 31.862
 
 
 – 12.770
 
 
 19.092
 
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 met vermogensbehoud
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onco research
 
 
 4.125
 
 
 
 4.125
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 6.240
 
 
 – 2.200
 
 
 4.040
 
 
 
 
 RegMed XB
 
 
 1.771
 
 
 – 1.270
 
 
 501
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 9.504
 
 
 
 
 330
 
 
 
 
 9.834
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 9.504
 
 
 330
 
 
 9.834
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 50.692
 
 
 
 
 9.535
 
 
 
 
 60.227
 
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 5.504
 
 
 10.000
 
 
 15.504
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 777
 
 
 – 423
 
 
 354
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Smart Industry
 
 
 411
 
 
 – 184
 
 
 227
 
 
 
 
 Innovatiekredieten
 
 
 31.000
 
 
 – 6.000
 
 
 25.000
 
 
 
 
 SEED
 
 
 13.000
 
 
 5.000
 
 
 18.000
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget in 2025 is verhoogd met € 4,1 mln. Dit is als gevolg van de herijking van alle ramingen op het Toekomstfonds. De voornaamste aanpassingen op het verplichtingenbudget in 2025 hebben plaatsgevonden op de ROM's (€ 12,8 mln), het Innovatiekrediet (€ – 16,9 mln), Vroegefasefinanciering (€ 19,1 mln) en Risicokapitaal Seed (€ – 7,5 mln). Dit verplichtingenbudget is naar latere jaren in de begroting binnen het Toekomstfonds geschoven.
 Uitgaven
 Leningen
 Innovatiekredieten
 In verband met de nieuwste ramingen gebaseerd op de uitvoeringsinformatie, wordt het kasbudget met € 14,9 mln verlaagd. De vraag naar de Innovatiekredieten is minder hoog dan het beschikbare budget in eerdere en het huidge jaar, waardoor er naar verwachting minder uitgaven voor de kredieten worden gedaan. Een gedeelte van het budget wordt in latere jaren toegevoegd omdat de reeds bestaande kredieten nog steeds juridisch verplicht zijn.
 Risicokapitaal Seed
 Voor de SEED-regeling (SEED Capital en SEED Business Angels) is een kas- en verplichtingenschuif benodigd op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van uitvoerder RVO. Voor begrotingsjaar 2025 betreft het een neerwaartse bijstelling van € 18,7 mln in de kasuitgaven. Deze middelen worden naar de latere jaren op de begroting geschoven ter uitfinanciering van reeds juridisch verplichte toezeggingen.
 Vroege fase/ informal investors
 Het kasbudget voor de Vroegefasefinanciering (VFF) is met € 12,8 mln naar beneden bijgesteld doormiddel van een kasschuif naar latere jaren. Voor beide luiken, NWO en RVO, is het kasbudget in een ander ritme gezet op basis van de uitvoeringsinformatie van beide partijen. Voor beide partijen wordt aangesloten op de verwachte financieringsbehoefte naar aanleiding van de aanpassing in het ritme van de verplichtingen, welke voor beiden in een 3-jarig ritme zijn geplaatst. Voor het NWO-luik betreft het een verschuiving van € 5,3 mln naar latere jaren en voor het RVO-luik een verschuiving van € 7,4 mln naar latere jaren.
 Ontvangsten
 ROM's
 De ontvangsten raming voor de COLs wordt naar boven bijgesteld met € 10,0 mln. De afgelopen jaren zijn de ontvangsten vanuit de ROM's op deze leningen uit 2020 en 2021 sneller teruggekomen dan origineel geraamd. In 2026 wordt de raming met hetzelfde bedrag naar beneden bijgesteld aangezien er een vast totaal bedrag terug komt. Omdat het corona-middelen betreffen kunnen deze ontvangsten niet opnieuw worden ingezet binnen het Toekomstfonds en zal het volledig ontvangen bedrag terugvloeien naar het generale beeld.
 Innovatiekredieten
 In verband met onderuitputting op het innovatiekrediet in eerdere jaren zijn minder kredieten afgegeven dan mogelijk was. Dit heeft ook effect op de verwachte ontvangsten, bestaande uit premiebetalingen, waardoor de ontvangstenraming van het innovatiekrediet naar beneden wordt bijgesteld met € 6,0 mln.
 Seed
 Het ontvangstenbudget voor de SEED Capital regeling is met € 5,0 mln opgehoogd door een meevaller op de ontvangsten voor de SEED Capital regeling. Dit heeft te maken met een grote terugbetaling van een fonds.
 
 
 
 
 4
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 40 Apparaat
 
 
 Tabel 8 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 539.946
 
 
 
 
 33.208
 
 
 
 
 573.154
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 539.946
 
 
 
 
 33.208
 
 
 
 
 573.154
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 399.360
 
 
 
 
 30.186
 
 
 
 429.546
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 246.753
 
 
 127.383
 
 
 374.136
 
 
 
 
 inhuur externen
 
 
 134.428
 
 
 – 104.694
 
 
 29.734
 
 
 
 
 overige personele uitgaven
 
 
 18.179
 
 
 7.497
 
 
 25.676
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 140.586
 
 
 
 
 3.022
 
 
 
 
 143.608
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 25.029
 
 
 – 1.503
 
 
 23.526
 
 
 
 
 bijdrage aan SSO's
 
 
 28.839
 
 
 0
 
 
 28.839
 
 
 
 
 DICTU
 
 
 27.256
 
 
 0
 
 
 27.256
 
 
 
 
 overige materiële uitgaven
 
 
 59.462
 
 
 4.525
 
 
 63.987
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 42.804
 
 
 
 
 7.146
 
 
 
 
 49.950
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 42.804
 
 
 7.146
 
 
 
 49.950
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Personele uitgaven
 De begrote personele uitgaven zijn met circa € 30,2 mln toegenomen.
 Eigen personeel
 Met de herverkaveling van de NCG naar BZK is per abuis het externe inhuur-budget van de NCG van eigen personeel afgeboekt. Om dit te corrigeren is € 106,2 mln overgeheveld van externe inhuur naar eigen personeel.
 Het budget voor eigen personeel is ook met € 2,2 mln gestegen in verband met een overheveling voor het Digital Trust Centre (DTC). Op basis van de realisatie van het voorgaande jaar wordt jaarlijks bekeken hoeveel budget benodigd is voor het DTC. Ook is er € 20,9 mln aan loonbijstelling toegevoegd. Verder is door het Kabinet-Schoof besloten dat Herstel Groningen wordt ondergebracht bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Om deze reden is € 6,2 mln van eigen personeel overgeheveld naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
 Inhuur externen
 Het budget voor externe inhuur is met name gedaald door de eerdergenoemde correctie van externe inhuur naar eigen personeel van
 € 106,2 mln in verband met de herverkaveling van de NCG naar BZK.
 Overige personele uitgaven
 De overige personele uitgaven zijn met € 7,5 mln gestegen. Dit wordt verklaard door het toevoegen van loon- en prijsbijstelling aan de begroting.
 Materiële uitgaven
 De begrote materiële uitgaven zijn per saldo met ongeveer € 3 mln gestegen.
 Overige materiële uitgaven
 De overige materiële uitgaven zijn met ongeveer € 4,5 mln gestegen. Dit wordt met name verklaard door de bijdragen van de concernonderdelen van EZ en KGG aan de ICT-programma's Oracle Fusion en Dadel.
 Ontvangsten
 De geraamde ontvangsten zijn met € 7,1 mln gestegen. Dit komt onder andere door een positieve bijstelling van de raming van de retributieontvangsten van de ACM (€ 4,4 mln). Daarnaast zijn de begrote ontvangsten verhoogd in verband met bijdragen van concernonderdelen binnen EZ en KGG aan de ICT-programma's Oracle Fusion en Dadel.
 
 
 
 4.2
 Artikel 41 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 9 Nog onderdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 90.194
 
 
 
 
 – 90.194
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 90.194
 
 
 
 
 – 90.194
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 66.043
 
 
 
 – 66.043
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 13.486
 
 
 
 – 13.486
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Onverdeeld
 
 
 10.665
 
 
 – 10.665
 
 
 0
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Loon- en prijsbijstelling
 Betreft de verdeling van de loon- en prijsbijstellingstranche 2025 over relevante artikelonderdelen.
 Onverdeeld
 Betreft de uitgekeerde Eindejaarsmarge over de niet bestede middelen in 2024, welke bij deze begrotingsronde is verdeeld.
 
 
 
 
 5
 Agentschappen
 
 
 
 5.1
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)
 
 
 Tabel 10 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RVO.nl Suppletoire begroting september 2025 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Omzet
 
 
 1.402.217
 
 
 – 51.973
 
 
 1.350.244
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 
 229.538
 
 
 
 
 – 810
 
 
 
 
 228.728
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 
 1.134.065
 
 
 
 
 – 49.773
 
 
 
 
 1.084.292
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 
 38.614
 
 
 
 
 – 1.390
 
 
 
 
 37.224
 
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 1.409.217
 
 
 
 
 – 51.973
 
 
 
 
 1.357.244
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 1.231.722
 
 
 
 
 – 37.824
 
 
 
 
 1.193.898
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 820.235
 
 
 – 16.343
 
 
 803.892
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 598.772
 
 
 
 
 – 4.008
 
 
 
 
 594.764
 
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 
 196.856
 
 
 
 
 – 11.640
 
 
 
 
 185.216
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 
 24.607
 
 
 
 
 – 695
 
 
 
 
 23.912
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 411.487
 
 
 – 21.481
 
 
 390.006
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 5.939
 
 
 
 
 – 633
 
 
 
 
 5.306
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 326.680
 
 
 
 
 – 14.746
 
 
 
 
 311.934
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 
 78.868
 
 
 
 
 – 6.102
 
 
 
 
 72.766
 
 
 
 
 
 Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten
 
 
 163.761
 
 
 – 14.149
 
 
 149.612
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 1.134
 
 
 0
 
 
 1.134
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 12.600
 
 
 0
 
 
 12.600
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 12.500
 
 
 0
 
 
 12.500
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 1.409.217
 
 
 
 
 – 51.973
 
 
 
 
 1.357.244
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Als agentschap werkt RVO met het uitgangspunt van een kostendekkende begroting. De totale mutatie in de begroting is € 52,0 mln. Dit is voornamelijk te verklaren door een aantal wijzigingen in het opdrachtenpakket sinds de 1e suppletoire begroting.
 Toelichting op de baten
 Omzet moederdepartement
 De omzet van het moederdepartement is gedaald met € 0,8 mln ten opzichte van de 1e suppletoire begroting. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt door een daling van de opdracht van DG Economie en Digitalisering, waar het project dcypher vroegtijdig is stopgezet.
 Omzet overige departementen
 De totale omzet van de overige departementen is gedaald met € 49,8 mln ten opzichte van de 1e suppletoire begroting. Hieronder benoemen we de voornaamste wijzigingen, waar de wijziging bij Instituut Mijnbouwschade Groningen het grootst is.
 De daling van de opdracht van Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wordt met name veroorzaakt door lagere uitvoeringskosten voor Gemeenschappelijk Landbouwbeleid – Grond Gebonden Betalingen en Landbouwattachés-Homogene Groep Internationale Samenwerking.
 De daling van de opdracht bij het Ministerie Klimaat en Groene Groei (KGG) wordt veroorzaakt door de afschaling van een aantal opdrachten door minder aanvragen of evenementen dan eerder verwacht. Daarnaast is de opdracht Energie en Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling: Circulaire Plastics overgeheveld van KGG naar het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De opdracht Adviescollege Veiligheid Groningen zat tijdelijk bij KGG vanwege de overgangsfase van het overhevelen van het dossier Instituut Mijnbouwschade Groningen naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties en is intussen formeel overgeheveld.
 Bij Instituut Mijnbouwschade Groningen is sprake van lagere instroom van aanvragen en meer afwijzingen cq. intrekkingen dan verwacht. Dit doet zich vooral voor bij de Aanvullende Vaste Vergoeding (AVV), Vaste Eenmalige Schadevergoeding (VES), Duurzaam Herstel en Waardedaling. Als gevolg hiervan worden er ook minder uitvoeringskosten gemaakt.
 De daling van de opdracht bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt vooral veroorzaakt doordat de Subsidie Omschakeling Plasticverwerkers achter loopt doordat het aantal aanvragen achterblijft. Enkele andere kleine opdrachten lopen ook achter wegens minder aanvragen.
 Omzet derden
 De totale omzet derden valt € 1,4 mln lager uit dan begroot bij de 1e suppletoire begroting. Deze daling vindt verdeeld plaats bij de Europese Unie, Provincies en Overig derden.
 Toelichting op de lasten
 De lasten dalen met € 52,0 mln als gevolg van de lagere opdracht. De personele kosten dalen met € 16,3 mln ten opzichte van de stand bij de 1e suppletoire begroting. Deze daling zit vooral bij externe inhuur (€ 11,6 mln). De Materiële kosten dalen met € 21,5 mln, voornamelijk bij Bijdrage aan SSO’s (€ 14,7 mln) De Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten dalen met € 14,1 mln.
 
 Tabel 11 Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting
 september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari + depositorekeningen
 
 
 
 
 264.465
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 264.465
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 1.409.217
 
 
 – 51.973
 
 
 1.357.244
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (–/–)
 
 
 – 1.396.617
 
 
 51.973
 
 
 – 1.344.644
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 12.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.600
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (–/–)
 
 
 – 39.500
 
 
 0
 
 
 – 39.500
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 39.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 39.500
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (–/–)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (–/–)
 
 
 – 20.480
 
 
 0
 
 
 – 20.480
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 39.500
 
 
 0
 
 
 39.500
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 19.020
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 19.020
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 256.585
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 256.585
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het kasstroomoverzicht
 In het kasstroomoverzicht is zichtbaar dat de daling in het opdrachtpakket zorgt voor lagere operationele ontvangsten en uitgaven.