Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2025-06-16 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2024-2025
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 725
 XV
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
 
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid;
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 
 Y.J. van
 Hijum
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 Begrotingsstaat premiegefinancierd (voorjaarsnota)
 
 
 Tabel 1 Wijziging begrotingsstaat premiegefinancierd van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 83.107.660
 
 
 
 
 83.107.660
 
 
 
 
 245.359
 
 
 
 
 395.649
 
 
 
 
 395.649
 
 
 
 
 13.203
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Arbeidsmarkt
 
 
 609.232
 
 
 609.232
 
 
 0
 
 
 27.219
 
 
 27.219
 
 
 0
 
 
 
 
 3
 
 
 Arbeidsongeschiktheid
 
 
 15.064.702
 
 
 15.064.702
 
 
 0
 
 
 327.256
 
 
 327.256
 
 
 0
 
 
 
 
 5
 
 
 Werkloosheid
 
 
 4.188.983
 
 
 4.188.983
 
 
 245.359
 
 
 – 201.564
 
 
 – 201.564
 
 
 13.203
 
 
 
 
 6
 
 
 Ziekte en verlofregelingen
 
 
 5.204.356
 
 
 5.204.356
 
 
 0
 
 
 154.627
 
 
 154.627
 
 
 0
 
 
 
 
 8
 
 
 Oudedagsvoorziening
 
 
 55.218.620
 
 
 55.218.620
 
 
 0
 
 
 63.202
 
 
 63.202
 
 
 0
 
 
 
 
 9
 
 
 Nabestaanden
 
 
 355.131
 
 
 355.131
 
 
 0
 
 
 – 7.117
 
 
 – 7.117
 
 
 0
 
 
 
 
 11
 
 
 Uitvoeringskosten
 
 
 2.466.636
 
 
 2.466.636
 
 
 0
 
 
 32.026
 
 
 32.026
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 
 Tabel 2 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De bovenstaande ondergrenzen zijn conform de Rijksbegrotingsvoorschriften voor het toelichten van mutaties in deze 1e suppletoire begroting van SZW.
 In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2024 ook de mutaties voor het jaar t+5 (2030) opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1e suppletoire begroting. Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluitvorming zijn verwerkt.
 
 
 
 2.
 Beleid
 
 
 
 2.1.
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 uitgaven 2025
 
 
 uitgaven 2026
 
 
 uitgaven 2027
 
 
 uitgaven 2028
 
 
 uitgaven 2029
 
 
 uitgaven 2030
 
 
 artikel nr
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2025 incl NvW, amendementen en ISB's
 
 
 
 
 59.962.659
 
 
 
 
 64.379.910
 
 
 
 
 67.239.079
 
 
 
 
 69.293.967
 
 
 
 
 71.710.720
 
 
 
 
 
 alle
 
 
 
 
 
 Nr.
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW)
 
 
 133.742
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Bijstelling Bijstelling Bijstand en LKS
 
 
 – 217.574
 
 
 – 214.940
 
 
 – 248.677
 
 
 – 292.748
 
 
 – 290.465
 
 
 – 244.025
 
 
 2
 
 
 
 
 3
 
 
 KOT
 
 
 33.624
 
 
 – 200.118
 
 
 419.699
 
 
 268.447
 
 
 173.366
 
 
 163.744
 
 
 7
 
 
 
 
 4
 
 
 WKB
 
 
 – 220.237
 
 
 – 156.446
 
 
 – 65.206
 
 
 – 44.641
 
 
 – 1.907
 
 
 38.667
 
 
 10
 
 
 
 
 5
 
 
 Rijksbijdragen
 
 
 627.800
 
 
 949.800
 
 
 452.100
 
 
 – 796.200
 
 
 – 608.800
 
 
 1.905.900
 
 
 12
 
 
 
 
 6
 
 
 Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 – 23.248
 
 
 – 10.115
 
 
 – 10.971
 
 
 – 15.434
 
 
 – 24.038
 
 
 – 25.664
 
 
 div
 
 
 
 
 
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 Lage-inkomensvoordeel
 
 
 – 181.526
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 
 
 8
 
 
 Banenafspraak
 
 
 57.585
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 9
 
 
 Invoering nieuwe financiering kinderopvang per 2029
 
 
 – 38.300
 
 
 – 611.600
 
 
 – 2.168.900
 
 
 – 1.742.900
 
 
 – 155.700
 
 
 – 47.300
 
 
 7
 
 
 
 
 10
 
 
 Ingroeipad nieuw kinderopvangstelsel
 
 
 19.200
 
 
 295.800
 
 
 850.800
 
 
 1.078.600
 
 
 445.900
 
 
 148.400
 
 
 7
 
 
 
 
 11
 
 
 Steilere afbouw WKB vanaf een inkomen van 60.000 euro
 
 
 0
 
 
 – 25.000
 
 
 – 304.400
 
 
 – 291.000
 
 
 – 295.600
 
 
 – 300.000
 
 
 10
 
 
 
 
 12
 
 
 Oplossen knelpunt samengestelde gezinnen WKB
 
 
 0
 
 
 4.600
 
 
 56.200
 
 
 55.100
 
 
 40.800
 
 
 50.200
 
 
 10
 
 
 
 
 13
 
 
 Actieagenda integratie inclusief taaaleis
 
 
 4.968
 
 
 10.622
 
 
 15.647
 
 
 22.252
 
 
 26.657
 
 
 21.990
 
 
 13, 99
 
 
 
 
 14
 
 
 Duurverkorting Werkloosheidsuitkering
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.970
 
 
 110.351
 
 
 80.938
 
 
 99
 
 
 
 
 15
 
 
 Intensiveringen en ombuigingen Nog onverdeeld
 
 
 – 11.662
 
 
 22.631
 
 
 25.447
 
 
 99.715
 
 
 61.144
 
 
 60.360
 
 
 99
 
 
 
 
 16
 
 
 Overige intensiveringen en ombuigingen
 
 
 – 203
 
 
 5.919
 
 
 4.015
 
 
 4.372
 
 
 24.119
 
 
 12.912
 
 
 div
 
 
 
 
 
 Taakstellingen HLA en OCW
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 Invulling Taakstelling HLA bij ZBO's (Totaal)
 
 
 0
 
 
 13.585
 
 
 27.401
 
 
 41.738
 
 
 56.030
 
 
 56.030
 
 
 96
 
 
 
 
 18
 
 
 Invulling Taakstelling OCW bij ZBO's (Totaal)
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 99
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19
 
 
 Toedeling prijs- en loonbijstelling 2025
 
 
 78.837
 
 
 87.322
 
 
 78.113
 
 
 66.661
 
 
 65.419
 
 
 65.242
 
 
 99
 
 
 
 
 20
 
 
 Overboekingen van Aanvullende post
 
 
 200.606
 
 
 113.617
 
 
 155.628
 
 
 140.834
 
 
 66.625
 
 
 47.685
 
 
 div
 
 
 
 
 21
 
 
 Overboekingen met andere begrotingshoofdstukken
 
 
 – 117.203
 
 
 – 108.892
 
 
 – 128.105
 
 
 – 86.345
 
 
 – 3.567
 
 
 – 7.178
 
 
 div
 
 
 
 
 22
 
 
 Diverse kasschuiven
 
 
 – 47.408
 
 
 – 202.945
 
 
 158.584
 
 
 121.479
 
 
 7.089
 
 
 – 8.199
 
 
 div
 
 
 
 
 23
 
 
 Kasschuiven Groepen in de knel
 
 
 – 145.603
 
 
 – 31.940
 
 
 3.852
 
 
 31.274
 
 
 66.008
 
 
 76.409
 
 
 div
 
 
 
 
 24
 
 
 Uitgekeerde Eindejaarsmarge 2024
 
 
 15.241
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 div
 
 
 
 
 25
 
 
 Desalderingen
 
 
 19.650
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 div
 
 
 
 
 26
 
 
 Overige mutaties en extrapolatie
 
 
 – 75.397
 
 
 – 108.253
 
 
 – 139.654
 
 
 – 166.823
 
 
 – 218.619
 
 
 71.607.427
 
 
 div
 
 
 
 
 
 
 Stand na de 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 60.106.051
 
 
 
 
 64.244.057
 
 
 
 
 66.451.152
 
 
 
 
 67.837.818
 
 
 
 
 71.286.032
 
 
 
 
 73.734.038
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 In de toelichting wordt de relevante informatie opgenomen. Voorop staat de zelfstandige leesbaarheid voor Kamerleden van begrotingsstukken, zeker waar het omvangrijke en/of anderszins belangrijke begrotingsmutaties betreft. Bij beleidsmatige intensiveringen met een budgettaire mutatie van € 20 miljoen of meer in enig jaar wordt verwezen of vooruitgewezen naar een stuk met daarin de door de Kamer te ontvangen informatie conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1).
 Bijstellingen op basis van uitvoeringsinformatie en Centraal Economisch Plan (CEP)
 1. Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW)
 Op basis van de realisatiegegevens van UWV zijn de verwachte uitgaven aan de NOW naar boven bijgesteld met € 133,7 miljoen. Dit komt voornamelijk doordat de hoogte van de oninbare vorderingen naar boven is bijgesteld. Ook verwacht het UWV dat de uitkomsten van bezwaar of beroep leiden tot hogere definitieve vaststellingen dan eerder verwacht.
 2. Bijstelling Bijstand en loonkostensubsidie (LKS)
 De uitgaven aan bijstand en LKS zijn per saldo meerjarig naar beneden bijgesteld. Doordat het CPB een lagere werkloze beroepsbevolking verwacht in de komende jaren, worden de bijstandsuitgaven in 2026 tot en met 2029 naar beneden bijgesteld. Ook is er een forse neerwaartse bijstelling van bijstand en LKS door de volumerealisaties: er zijn in 2024 minder bijstands- en LKS-uitkeringen verstrekt dan eerder werd verwacht. Als gevolg van de gerealiseerde prijs in 2024 zijn de bijstands- en LKS-uitgaven naar boven bijgesteld. Omdat het opwaartse effect van de prijsrealisaties kleiner is dan het neerwaartse effect van de volumeralisaties, is de per saldo bijstelling naar beneden.
 3. Kinderopvangtoeslag (KOT)
 De uitgaven Kinderopvangtoeslag zijn met name vanaf 2027 meerjarig naar boven bijgesteld. De belangrijkste verklaring voor de tegenvaller is dat het aantal kinderen dat gebruikmaakt van kinderopvang, op basis van nieuwe uitvoeringsinformatie, naar boven is bijgesteld. Verder wordt het enigszins onregelmatige verloop verklaard doordat de technische verwerking van de eerste ingroeistap naar het nieuwe kinderopvangstelsel nog niet in het juiste kasritme is geplaatst. Dat wordt nu gecorrigeerd.
 4. Bijstelling Wet op het Kindgebonden Budget (WKB)
 De uitgaven aan de WKB zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Er is sprake van een aflopende meevaller in de eerste jaren doordat Dienst Toeslagen vanaf 2025 bij het inschatten van inkomens uitgaat van een sterkere inkomensstijging dan de verwachte loonontwikkeling. Hierdoor komen de voorschotten die ouders tijdens het jaar ontvangen lager uit, wat zorgt voor de incidentele meevaller. In latere jaren leidt dit tot meer nabetalingen waardoor de meevaller weer wordt rechtgetrokken. Echter resteert vanaf 2030 een structurele tegenvaller doordat het CPB de inkomensontwikkeling van huishoudens met kinderen in de CEP-raming structureel lager inschat dan eerder ten tijde van de cMEV 2024 werd verwacht. Lagere inkomens leiden daarbij tot een hoger recht op toeslagen.
 5. Rijksbijdragen
 De geraamde uitgaven aan de rijksbijrage aan het Ouderdomsfonds voor de kosten van heffingskortingen en het vermogenstekort worden naar boven bijgesteld met € 627,8 miljoen op basis van de CEP-raming van het CPB.
 6. Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 
 –
 Loonkostenvoordelen: op basis van de voorlopige realisaties over 2024 is de raming voor 2025 en 2026 naar beneden bijgesteld met respectievelijk € 12,5 miljoen en € 8,4 miljoen. Er is minder gebruikgemaakt van het LKV-ouderen. Dit zou verklaard kunnen worden door de wetenschap dat het LKV-ouderen op termijn vervalt en werkgevers hierdoor minder geneigd zijn dit aan te vragen of in de veronderstelling zijn dat dit reeds vervallen is. Vanaf 2027 is de raming omhoog bijgesteld omdat er wordt verondersteld dat, na afschaffing van het LKV-ouderen, een deel van deze groep gebruik zal maken van het LKV-arbeidsgehandicapten.
 
 
 –
 Wajong: Vanwege een verhoging van het minimumjeugdloon worden de uitgaven aan de Wajong vanaf 2027 naar boven bijgesteld. Daarnaast is er op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV een neerwaarts effect vanwege een lichte stijging van het aandeel Wajongers met arbeidsvermogen. Dit zorgt voor een lagere gemiddelde jaaruitkering van de oude Wajongregelingen.
 
 
 –
 Tegemoetkomingsregeling stoffengerelateerde beroepsziekten (TSB):
 De raming van de TSB-uitkeringslasten wordt meerjarig neerwaarts bijgesteld. Dit komt omdat dat de regeling minder snel ingroeit. Nieuwe ziektes worden gefaseerd aan de regeling toegevoegd. De invoering van nieuwe ziektes in 2024 heeft vertraging opgelopen. Dit zorgt voor een neerwaartse bijstelling van € 1,5 miljoen in 2025 t/m € 1 miljoen in 2027. Daarnaast geven realisatiecijfers aanleiding het gebruik van de regeling in de beginjaren van de TSB neerwaarts bij te stellen.
 
 
 –
 Bijstelling AKW: Op basis van uitvoeringsinformatie van de SVB is de raming van de AKW opwaarts bijgesteld. De uitkeringslasten stijgen ten opzichte van de vorige raming, onder meer vanwege een toename van het aantal kinderen in de AKW. Bovendien stijgt de gemiddelde uitkering door een relatief sterkere toename van het aantal oudere kinderen en het aantal gerechtigden dat dubbele kinderbijslag intensieve zorg (DKIZ) ontvangt.
 
 
 
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 7. Lage-inkomensvoordeel
 Op basis van de voorlopige realisaties zijn de verwachte uitgaven aan het lage-inkomensvoordeel (LIV) voor 2025 neerwaarts bijgesteld met € 181,5 miljoen. Oorzaak is de verlaging van de uurloongrens in 2024 die samenhangt met de verhoging van het wettelijk minimumloon (WML). Hierdoor zijn er minder werknemers (en dus ook werkgevers) in aanmerking gekomen voor het LIV.
 8. Banenafspraak
 Door het niet halen van de banenafspraak treedt er in 2025 een besparingsverlies op de bijstandsuitkeringen op en wordt het macrobudget met € 57,6 miljoen naar boven bijgesteld. Omdat de quotumregeling in 2025 nog is opgeschort, kan dit besparingsverlies niet gedekt worden door heffingsopbrengsten van het quotum.
 9. Invoering nieuwe financiering kinderopvang per 2029
 In het hoofdlijnenakkoord (HLA) is afgesproken om per 2027 een nieuwe financiering van kinderopvang in te voeren. Het betreft een ingrijpende wijziging zowel voor de uitvoering als de kinderopvangorganisaties. Om een goede overgang te borgen, is besloten meer tijd te nemen voor de implementatie van en overgang naar de nieuwe financiering. In 2029 gaat de nieuwe financiering in. Het wetgevingstraject voor de nieuwe financiering gaat onverminderd door om de sector op zo kort mogelijke termijn duidelijkheid te geven. Deze reeks betreft de besparing als gevolg van het nieuwe invoeringsjaar en wordt ingezet voor het verhogen van de vergoedingspercentages in aanloop naar de nieuwe financiering en ter dekking van de opgaven op de SZW-begroting.
 Daarnaast wordt de maatregel uit het hoofdlijnenakkoord om de maximum uurprijzen in 2026 eenmalig niet te indexeren teruggedraaid. Dat betekent dat de maximum uurprijzen in 2026 aangepast worden aan de verwachte loon- en prijsontwikkeling. Dit wordt in de begroting van 2026 zichtbaar.
 10. Ingroeipad nieuw kinderopvangstelsel
 Met 2029 als invoeringsjaar van de nieuwe financiering van kinderopvang is een langer en geleidelijker ingroeipad nodig. In 2026, 2027 en 2028 wordt de kinderopvangtoeslag stapsgewijs verhoogd. Het doel van dit ingroeipad is om de vraag naar kinderopvang geleidelijk te laten stijgen en de sector tijd te geven om het aanbod mee te laten groeien. De reeks betreft de middelen voor dit ingroeipad.
 11. Steilere afbouw WKB vanaf een inkomen van 60.000 euro
 Met deze maatregel wordt een steiler afbouwpercentage geïntroduceerd in de WKB voor inkomens vanaf € 60.000 (prijspeil 2024). Het afbouwpercentage voor inkomens vanaf € 60.000 wordt met 4,3%-punt verhoogd en neemt daardoor toe van 8,5% tot 12,8%. Dit levert een besparing op van € 300 miljoen structureel. Deze maatregel dient ter dekking van de structurele tegenvaller op de SZW-begroting. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd.
 12. Oplossen knelpunt samengestelde gezinnen WKB
 Deze maatregel betreft een vereenvoudiging van het toeslagpartnerschap door het afschaffen van het criterium samengestelde gezinnen per 1 januari 2027. De maatregel behelst het afschaffen van de regel dat mensen toeslagpartner worden als zij samenwonen met één andere volwassene en er daarnaast een minderjarig kind van één van beiden op het adres is ingeschreven. Hierdoor ontstaan nu veel onterechte partnerschappen (o.a. bij mantelzorgers en woningdelers). Deze toeslaggerechtigden lopen door het toeslagpartnerschap al snel duizenden euro’s aan ondersteuning mis in voornamelijk het kindgebonden budget en de zorgtoeslag. Met de maatregel worden ruim 10.000 toeslaggerechtigden die in deze problematische situatie verkeren geholpen. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd. De dekking van het oplossen van het knelpunt samengestelde gezinnen wordt gevonden door het verlagen van de vermogensgrenzen in het kindgebonden budget en de zorgtoeslag met circa € 28.750 in de periode 2027 t/m 2029 en structureel vanaf 2030 met circa € 27.250 (prijspeil 2024).
 13. Actieagenda integratie
 Deze reeks omvat maatregelen in het kader van de Actieagenda Integratie en Open en Vrije Samenleving (Kamerstukken II 2024/25, 32 824, nr. 448). De maatregelen zijn gericht op het versterken van waarden en normen van de open en vrije samenleving (pijler 1 van de actieagenda) en meedoen en aan de slag met taal en werk (pijler 2 van de actieagenda). Onder pijler 2 valt ook een maatregel die wordt genomen in het kader van de taaleis in de bijstand. Bijstandsgerechtigden moeten voldoen aan de taaleis, zoals in de Participatiewet is opgenomen. Gemeenten ontvangen vanaf 2027 meer middelen via het Gemeentefonds zodat zij meer bijstandsgerechtigden een formele taalcursus kunnen aanbieden. Daarbij ligt de focus op de nieuwe instroom en bij bestaande bijstandsgerechtigden die baat kunnen hebben bij een taalaanbod. Beheersing van de Nederlandse taal is belangrijk om de stap naar werk te kunnen zetten en is cruciaal voor een goede integratie.
 14. Duurverkorting Werkloosheidsuitkering
 De maximale duur van de WW-uitkering wordt per 1 januari 2027 verlaagd naar 18 maanden ter invulling van de afgesproken bezuiniging uit het Hoofdlijnenakkoord. De mutatie in tabel 3 betreft de doorwerking van de duurverkorting op onder andere de Participatiewet, IOW en Toeslagenwet. Zie tabel 5 voor het effect op de WW en de WGA. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW 3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd.
 15. Intensiveringen en ombuigingen Nog onverdeeld
 
 Op het Artikel 99 Nog onverdeeld staan diverse nog niet verdeelde reserveringen. Er vinden diverse mutaties plaats:
 
 
 –
 Er wordt een structurele reservering getroffen van € 197 miljoen voor de opvolging van de aanbevelingen van de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS). Deze reservering bouwt in 50 jaar geleidelijk op naar het structurele bedrag.
 
 
 –
 Vanaf 2028 wordt er structureel € 36 miljoen per jaar gereserveerd voor het UWV zodat het financieringstekort bij het sociaal-medisch beoordelen kan worden opgevangen en taakdelegatie kan worden uitgebreid.
 
 
 –
 In 2029–2038 wordt jaarlijks € 24 miljoen gereserveerd voor maatregelen die de toegankelijkheid van kinderopvang borgen en zorgen voor een soepele transitie naar het nieuwe financieringsstelsel. Met deze reservering kunnen op een later moment mitigerende maatregelen worden uitgewerkt.
 
 
 –
 De middelen die vrijvallen door het uitstel van het wetsvoorstel Participatiewet in balans worden gereserveerd op artikel 99 voor de implementatiekosten van dit wetsvoorstel. Dit gaat om € 23,9 miljoen in 2025. Voor deze mutatie heeft uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) ontvangen in Kamerstukken 2023–2024, 36 852, nr. 2.
 
 
 –
 De reservering die is gemaakt voor het aanpakken van problematische schulden naar aanleiding van het IBO over dit onderwerp komt vanaf 2029 (€ 99,3 miljoen in 2029) te vervallen.
 
 
 –
 De middelen om netto in plaats van bruto terug te vorderen mogelijk te maken vervallen vanaf 2029 (€ 31 miljoen per jaar vanaf 2029).
 
 
 –
 Een mogelijke tegemoetkoming voor arbeidsongeschikte zzp’ers die een inkomenshiaat hebben tussen het einde van hun private AOV op 65 jaar en de AOW-leeftijd, wordt niet doorgezet. Bij de uitwerking van de regeling is gebleken dat er geen objectief criterium bestaat om arbeidsongeschikte zzp’ers gunstiger te behandelen dan andere groepen die ook in de (inmiddels beëindigde) Tijdelijke Overbruggingsuitkering (OBR) zaten. Deze groep kan daardoor niet met een eenmalige passende regeling tegemoetgekomen worden zonder precedentwerking. De reservering van middelen voor een mogelijke tegemoetkoming vervalt.
 
 
 –
 Er zijn nog diverse kleinere mutaties, zie voor een verdere toelichting 4.2 Nog onverdeeld.
 
 
 Voor de eerste twee mutaties ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd.
 
 16. Overige intensiveringen en ombuigingen
 Er zijn diverse kleinere intensiveringen en ombuigingen waaronder op de Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet. Er zijn intensiveringen voor de reservering voor de energietoelage Caribisch Nederland en de start van plateau 1 van het project «Stroomlijning Keten voor Derdenbeslag». Er is een ombuiging in 2025 door de vrijval die optreedt door het uitstel van de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. De middelen die vrijvallen worden ingezet voor de implementatiekosten van het wetsvoorstel.
 Taakstellingen apparaat hoofdlijnenakkoord en OCW – amendement Bontenbal
 17. Invulling Taakstelling HLA bij ZBO's
 Een van de maatregelen in het hoofdlijnenakkoord (HLA) is een bezuiniging bij de rijksoverheid op het apparaat van in totaal € 1 miljard. De taakstelling start in 2025 voor SZW met € 23 miljoen en bouwt t/m 2029 op tot het uiteindelijk te bereiken bedrag van € 99 miljoen. Deze taakstelling is reeds ingeboekt in de Begroting 2025.
 SZW heeft de invulling van de taakstelling gesplitst in 2025 en 2026 en verder. Voor 2025 is een grotendeels financiële invulling gevonden met relatief snel te realiseren maatregelen. Voor 2026 en volgende jaren gaat het om inhoudelijke afwegingen.
 Afgesproken is dat de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA), UWV en SVB een bijdrage leveren aan de taakstelling van de 0,5% per jaar waarmee het CPB rekent, oplopend naar 2% in 2029 en structureel. Dit komt neer op € 4 miljoen voor NLA, € 49 miljoen voor UWV en € 7 miljoen voor SVB.
 De resterende taakstelling voor het kerndepartement SZW bouwt hiermee op tot € 39 miljoen in 2029 en structureel. Dit komt neer op een percentage van circa 14% van het apparaatsbudget in 2029. Er zijn diverse plannen ontwikkeld voor de invulling van dit deel van de taakstelling. Dit voorgenomen besluit ligt voor advies bij de Ondernemingsraad.
 Deze mutatie geeft de totale invulling van de taakstelling HLA bij de uitvoeringskosten ZBO's. Deze valt uiteen in een begrotingsgefinancierd deel en een premiegefinancierd deel (tabel 5, mutatie 14).
 18. Invulling Taakstelling OCW bij ZBO's
 Het amendement Bontenbal c.s. voorziet in het terugdraaien of verlagen van verschillende onderwijsbezuinigingen uit het hoofdlijnenakkoord. Dekking voor amendement Bontenbal c.s. is verspreid over meerdere departementen. Hiervan komt € 34,4 miljoen bij SZW terecht bovenop de taakstelling apparaat uit het hoofdlijnenakkoord (zie tekst hierboven). Deze taakstelling is ingeboekt als amendement op de Begroting 2025.
 Dit bedrag is relatief hoog omdat de SZW-uitvoeringsorganisaties zijn meegenomen in de grondslag. Voor de invulling van deze taakstelling wordt de door de Kamer gebruikte grondslag overgenomen. Dit leidt zowel voor het UWV (€ 26,6 miljoen) als de SVB (€ 3,9 miljoen) tot een neerwaartse bijstelling van het budget voor uitvoeringskosten.
 Het overige deel (€ 3,9 miljoen) komt terecht bij het kerndepartement en de NLA. Dekking voor dit bedrag wordt gevonden in de loon- en prijsbijstelling in 2025 en voor de jaren na 2025 in de centrale reserve voor apparaatsuitgaven (die hiermee wordt afgebouwd waardoor er geen middelen meer zijn om onverwachte zaken gedurende het jaar op te vangen).
 Deze mutatie geeft de totale invulling van de Taakstelling OCW bij de uitvoeringskosten ZBO's. Deze valt uiteen in een begrotingsgefinancierd deel en een premiegefinancierd deel (tabel 5, mutatie 15).
 Overige mutaties
 19. Toedeling prijs- en loonbijstelling 2025
 Aan de begroting van SZW wordt een reeks toegevoegd ter compensatie van de loon- en prijsontwikkeling van 2025.
 20. Overboekingen van Aanvullende post
 
 Betreft diverse overhevelingen vanaf de aanvullende post naar de SZW-begroting, waaronder:
 
 
 –
 De overboeking van de middelen uit de envelop Groepen in de knel. Deze middelen worden onder meer ingezet voor:
 
 
 •
 Het verbeteren van de werking van loonkostensubsidie bij Beschut Werk (€ 34,3 miljoen in 2025). Het voornemen is om een forfaitaire LKS in te voeren. Hierdoor worden de loonwaardemetingen bij Beschut Werk afgeschaft. Deze loonwaardemetingen bij Beschut Werk vormden een bekend knelpunt omdat de aard van de taken niet geschikt is voor dergelijke metingen. Bovendien zorgt de aanpassing voor versimpeling in de uitvoering bij Beschut Werk en krijgen werknemers niet meer te maken met het jaarlijkse belastende traject van de loonwaardemeting. Hiervoor ontvangt uw Kamer voor het zomerreces de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) als bijlage bij de voortgangsbrief over de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven.
 
 
 •
 Een verhoging van gemiddeld 20% van het minimumjeugdloon van 16–20-jarigen per 1 januari 2027. Het minimumjeugdloon wordt verhoogd naar een oplopende staffel van 40% van het volwassenminimumloon voor 16-jarigen tot 100% voor 21-jarigen. Hiermee wordt de toereikendheid van het minimumjeugdloon voor voltijdswerkende jongeren verbeterd. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat over het beleidsvoorstel wordt gestemd.
 
 
 •
 Het structureel maken van de Individuele Plaatsing en Steun (IPS) regeling voor de gemeentelijke doelgroep. Hiermee krijgen mensen uit de gemeentelijke doelgroep met een psychische aandoening structureel dezelfde ondersteuning bij re-integratie naar betaald werk als de doelgroep van UWV.
 
 
 •
 De ontwikkeling van arbeidsvermogen voor de groep afgewezen Wajongeren. Het huidige instrumentarium voor gemeenten is vaak niet passend voor deze groep, waardoor zij een risico lopen op levenslange uitkeringsafhankelijkheid van een bijstandsuitkering of uiteindelijk alsnog de Wajong. Gemeenten ontvangen hiermee middelen voor jeugdbegeleiders en -coaches en voor het opzetten van arbeidsontwikkelplekken voor deze doelgroep.
 
 
 
 
 –
 De overboeking van middelen uit de envelop Arbeidsmarkt, armoede en schulden. Deze middelen worden onder meer ingezet voor de implementiekosten van Participatiewet in balans (€ 8,1 miljoen in 2025) en voor de uitvoering door de Belastingdienst van het opheffen van het handhavingsmoratorium rond arbeidsrelaties (€ 8 miljoen in 2025). Sinds 1 januari 2025 is de Belastingdienst namelijk weer begonnen met handhaven op schijnzelfstandigheid.
 
 
 
 21. Overboekingen met andere begrotingshoofdstukken
 Er zijn in totaal 80 overboekingen met andere departementen. De grootste vier zijn overboekingen naar het gemeentefonds: Voor het impulsbudget sociale infrastructuur (€ 35,0 miljoen in 2025), Arbeidsmarktregio's (€ 35,2 miljoen in 2025), rijksbijdrage sociale infrastructuur (€ 19,8 miljoen in 2025), en IBO problematische schulden (€ 18,7 miljoen in 2025).
 22. Diverse kasschuiven
 
 Er zijn diverse kasschuiven waarvan de grootste voor MDIEU en het ingroeipad naar het financieringsstelsel kinderopvang.
 
 
 –
 Voor de MDIEU wordt een deel van het kasbudget van 2025 naar 2028 geschoven. De bedragen zijn gebaseerd op de verwachte uitgaven aan verleende MDIEU-subsidieprojecten. Resterend budget is beschikbaar voor duurzame inzetbaarheid.
 
 
 –
 Op de SZW-begroting zijn middelen gereserveerd om de vergoeding voor kinderopvang in de aanloop naar invoering van het nieuwe stelsel te verhogen. In 2025 is reeds een eerste stap gezet. In 2026 is budget gereserveerd voor een tweede stap. Het verhogen van de vergoedingspercentages werkt vanwege gedragsreacties meerjarig door op de KOT-uitgaven. Specifiek leidt de hogere vergoeding in 2026 naar verwachting ook tot een hoger gebruik in 2027 en 2028. Met deze kasschuif worden de middelen voor het verhogen van de vergoedingspercentages in 2026 in het juiste kasritme gezet.
 
 
 
 23. Kasschuif Groepen in de knel
 Er is een kasschuif voor Groepen in de knel om de middelen in een realistisch kasritme te plaatsen.
 24. Uitgekeerde Eindejaarsmarge 2024
 
 Voor diverse onderdelen is de uitputting van het budget vertraagd tot 2025. De grootste posten hiervan (groter dan € 1 miljoen) zijn:
 
 
 –
 NGF Skills: Over budgetten van groeifondsprojecten is de afspraak met de fondsbeheerder dat deze bij onderuitputting niet vrijvallen maar doorgeschoven worden als eindejaarsmarge.
 
 
 –
 SLIM: Voor SLIM zijn vorig jaar verplichtingen aangegaan waarvoor de kasbetaling in 2025 plaatsvindt.
 
 
 –
 ESF-audit: Diverse kosten van auditwerkzaamheden en certificeringswerkzaamheden voor het Europees Sociaal Fonds (ESF) in 2024 worden pas in 2025 betaald.
 
 
 
 25. Desalderingen
 Vanwege de eindafrekening van het re-integratiebudget UWV 2024 zijn er terugontvangsten. UWV ontvangt middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor re-integratiedienstverlening. Deze middelen zijn meegenomen in de eindafrekening 2024 en zorgen voor een terugontvangst in 2025. Met een desaldering verhogen we gelijktijdig de niet-belastingontvangsten en uitgaven, waarmee de middelen beschikbaar komen voor de SZW-begroting.
 26. Overige mutaties en extrapolatie
 Er zijn diverse kleinere mutaties.
 
 Tabel 4 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2025 incl NvW, amendementen en ISB's
 
 
 2.501.533
 
 
 2.498.357
 
 
 2.465.891
 
 
 2.373.867
 
 
 2.304.405
 
 
 
 alle
 
 
 
 
 
 
 Nr.
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Bijstelling boete-ontvangsten
 
 
 – 900
 
 
 – 900
 
 
 – 900
 
 
 – 900
 
 
 – 900
 
 
 – 900
 
 
 1
 
 
 
 
 2
 
 
 Terugontvangtsen TOZO
 
 
 8.013
 
 
 – 1.100
 
 
 – 1.000
 
 
 – 300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 3
 
 
 Terugontvangsten TW
 
 
 1.536
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 4
 
 
 Terugontvangsten IOW
 
 
 2.458
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 5
 
 
 Terugontvangsten TSB
 
 
 2.639
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6
 
 
 
 
 6
 
 
 Uitvoeringsmutaties KOT
 
 
 15.602
 
 
 25.743
 
 
 23.186
 
 
 13.389
 
 
 2.535
 
 
 – 4.094
 
 
 7
 
 
 
 
 7
 
 
 Ontvangsten WKB
 
 
 – 29.932
 
 
 – 20.184
 
 
 – 16.595
 
 
 – 20.021
 
 
 – 20.898
 
 
 – 20.598
 
 
 10
 
 
 
 
 8
 
 
 Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 3.951
 
 
 41
 
 
 – 148
 
 
 – 266
 
 
 – 354
 
 
 – 417
 
 
 div
 
 
 
 
 
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Intensiveringen KOT
 
 
 0
 
 
 – 4.450
 
 
 – 4.650
 
 
 – 4.200
 
 
 – 1.200
 
 
 – 1.150
 
 
 7
 
 
 
 
 10
 
 
 Invoering nieuwe financiering kinderopvang per 2029
 
 
 0
 
 
 – 500
 
 
 45.400
 
 
 158.900
 
 
 212.600
 
 
 143.800
 
 
 7
 
 
 
 
 11
 
 
 Intensiveringen WKB
 
 
 0
 
 
 – 4.450
 
 
 – 4.450
 
 
 – 4.350
 
 
 – 4.250
 
 
 – 4.150
 
 
 10
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12
 
 
 Diverse kasschuiven
 
 
 0
 
 
 4.200
 
 
 9.900
 
 
 8.800
 
 
 4.200
 
 
 1.500
 
 
 div
 
 
 
 
 13
 
 
 Desalderingen
 
 
 19.650
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 
 
 14
 
 
 Extrapolatie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.276.511
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na de 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 
 
 2.524.550
 
 
 
 
 2.496.757
 
 
 
 
 2.516.634
 
 
 
 
 2.524.919
 
 
 
 
 2.496.138
 
 
 
 
 2.390.502
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen op basis van uitvoeringsinformatie en CEP
 1. Bijstelling boete-ontvangsten
 Op basis van de realisatiecijfers vallen de boeteontvangsten lager uit dan verwacht. Hoewel de boeteontvangsten naar verwachting in 2025 zullen toenemen, vallen de ontvangsten meerjarig lager uit dan ten tijde van de begroting werd aangenomen.
 2. Terugontvangsten TOZO
 De raming van de ontvangsten voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) voor 2025 is bijgesteld op basis van uitvoeringsinformatie. Gemeenten betalen in 2025 € 8,0 miljoen meer terug aan het Rijk dan eerder werd verwacht.
 3. Terugontvangsten Toeslagenwet (TW)
 Op basis van voorlopige realisaties van UWV blijkt dat het voorschot voor de TW-uitgaven hoger was dan de voorlopige realisaties laten zien. In 2025 wordt daarom een terugontvangst verwacht.
 4. Terugontvangsten Inkomensvoorziening Oudere Werklozen (IOW)
 Op basis van voorlopige realisaties van UWV blijkt dat het voorschot voor de IOW-uitgaven hoger was dan de voorlopige realisaties laten zien. In 2025 wordt daarom een terugontvangst verwacht.
 5. Terugontvangsten Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB)
 Op basis van voorlopige realisaties blijkt dat het voorschot voor de TSB-uitgaven aan SVB hoger was dan de voorlopige realisaties laten zien. In 2025 wordt daarom een terugontvangst van SVB verwacht.
 6. Uitvoeringsmutaties KOT
 De ontvangsten Kinderopvangtoeslag zijn naar boven bijgesteld. Dit houdt met name verband met de hogere uitgaven als gevolg van het gestegen gebruik van kinderopvang. Als gevolg van het grondslageffect komen ook de ontvangsten hoger uit.
 7. Ontvangsten WKB
 De WKB-ontvangsten zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Dit houdt met name verband met de lagere voorschotten gedurende het jaar (dit is toegelicht bij de mutatie op de uitgaven). Als gevolg daarvan zijn er, naast meer nabetalingen, ook minder terugvorderingen. Daardoor komen ook de ontvangsten lager uit.
 8. Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 Er zijn diverse kleinere ontvangstenbijstellingen waaronder de terugontvangsten Surinaamse ouderen. De realisatie over 2024 blijkt € 2,1 miljoen lager te zijn dan verwacht. Deze mutatie betreft een terugontvangst van de SVB. Ook wordt er een terugontvangst van DUO van € 1,6 miljoen verwacht.
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 9. Intensiveringen KOT
 Per 1 januari 2026 wordt de belastingrente in de toeslagen (waaronder de KOT) geheel afgeschaft en de invorderingsrente in de toeslagen op 4% bevroren. Burgers hebben in de praktijk slechts zeer beperkt invloed op moment waarop de uitvoerder het recht definitief heeft vastgesteld. Dat maakt dat de belastingrente niet voldoende doeltreffend en doelmatig uitpakt. Het afschaffen van de belastingrente leidt per saldo tot een budgettaire opbrengst van cumulatief circa € 2 miljoen per jaar omdat er meer nabetalingen zijn dan terugvorderingen.
 10. Invoering nieuwe financiering kinderopvang per 2029
 Vanwege de invoering van het nieuwe kinderopvangstel per 2029 (zie onder uitgaven), zijn er over de toeslagjaren 2027 en 2028 onder andere meer terugvorderingen (er zijn ook meer nabetalingen). Als gevolg daarvan komen ook de ontvangsten hoger uit, met name in 2028 tot en met 2030.
 11. Intensiveringen WKB
 Per 1 januari 2026 wordt de belastingrente in de toeslagen (waaronder de WKB) geheel afgeschaft en de invorderingsrente in de toeslagen op 4% bevroren. Burgers hebben in de praktijk slechts zeer beperkt invloed op moment waarop de uitvoerder het recht definitief heeft vastgesteld. Dat maakt dat de belastingrente niet voldoende doeltreffend en doelmatig uitpakt. Het afschaffen van de belastingrente leidt per saldo tot een budgettaire opbrengst van cumulatief circa € 2 miljoen per jaar omdat er meer nabetalingen zijn dan terugvorderingen.
 Overige mutaties
 12. Diverse kasschuiven
 Op de SZW-begroting zijn middelen gereserveerd om de vergoeding voor kinderopvang in de aanloop naar invoering van het nieuwe stelsel te verhogen. In 2025 is reeds een eerste stap gezet. In 2026 is budget gereserveerd voor een tweede stap. Het verhogen van de vergoedingspercentages heeft vanwege vertraagde gedragsreacties een meerjarige doorwerking op de KOT-uitgaven in de SZW-begroting. Een hoger vergoedingspercentage in 2026 leidt naar verwachting ook tot een hoger gebruik in 2027 en 2028. Deze meerkosten worden middels een kasschuif gedekt uit de beschikbare middelen die in de SZW-begroting voor 2026 staan gereserveerd.
 13. Desalderingen
 Vanwege de eindafrekening van het re-integratiebudget UWV 2024 zijn er terugontvangsten. UWV ontvangt middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor re-integratiedienstverlening. Deze middelen zijn meegenomen in de eindafrekening 2024 en zorgen voor een terugontvangst in 2025. Met een desaldering verhogen we gelijktijdig de niet-belastingontvangsten en uitgaven, waarmee de middelen weer beschikbaar komen voor de SZW-begroting.
 
 Tabel 5 Belangrijkste suppletoire premiegefinancierde uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 uitgaven 2025
 
 
 uitgaven 2026
 
 
 uitgaven 2027
 
 
 uitgaven 2028
 
 
 uitgaven 2029
 
 
 uitgaven 2030
 
 
 artikel nr
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting premiegefinancierd 2025
 
 
 83.107.660
 
 
 88.106.216
 
 
 92.565.256
 
 
 97.348.163
 
 
 102.772.039
 
 
 
 alle
 
 
 
 
 Nr.
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Compensatieregeling transitievergoeding – LAO
 
 
 23.670
 
 
 30.470
 
 
 13.370
 
 
 17.216
 
 
 21.187
 
 
 25.288
 
 
 1
 
 
 
 
 2
 
 
 Werkloosheidswet (WW)
 
 
 – 197.741
 
 
 – 295.213
 
 
 – 383.229
 
 
 – 406.076
 
 
 – 325.828
 
 
 – 247.234
 
 
 5
 
 
 
 
 3
 
 
 Verlofregelingen
 
 
 45.563
 
 
 46.544
 
 
 51.455
 
 
 58.047
 
 
 63.421
 
 
 68.971
 
 
 6
 
 
 
 
 4
 
 
 Ziektewet (ZW)
 
 
 99.180
 
 
 79.073
 
 
 96.209
 
 
 119.702
 
 
 137.351
 
 
 140.668
 
 
 6
 
 
 
 
 5
 
 
 Algemene Ouderdomswet (AOW)
 
 
 – 11.752
 
 
 – 34.069
 
 
 – 55.882
 
 
 – 72.255
 
 
 – 82.082
 
 
 – 82.920
 
 
 8
 
 
 
 
 6
 
 
 Uitvoeringskosten UWV en SVB
 
 
 13.362
 
 
 79.533
 
 
 58.163
 
 
 34.630
 
 
 47.324
 
 
 47.408
 
 
 11
 
 
 
 
 7
 
 
 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
 
 
 319.416
 
 
 463.971
 
 
 488.955
 
 
 396.561
 
 
 401.505
 
 
 300.719
 
 
 div
 
 
 
 
 8
 
 
 Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 
 
 – 4.136
 
 
 867
 
 
 – 4.329
 
 
 – 10.903
 
 
 – 12.062
 
 
 0
 
 
 div
 
 
 
 
 
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Duurverkorting Werkloosheidsuitkering
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 200.000
 
 
 66.630
 
 
 – 308.454
 
 
 – 323.672
 
 
 5
 
 
 
 
 10
 
 
 Uitvoeringskosten SVB/UWV
 
 
 29.800
 
 
 33.600
 
 
 35.700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11
 
 
 
 
 11
 
 
 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
 
 
 – 31.985
 
 
 166.677
 
 
 211.746
 
 
 196.536
 
 
 214.274
 
 
 224.048
 
 
 div
 
 
 
 
 12
 
 
 Overige intensiveringen en ombuigingen
 
 
 57.529
 
 
 – 116.157
 
 
 – 136.817
 
 
 39.954
 
 
 341.887
 
 
 – 5.742
 
 
 div
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 Bijstelling nominaal
 
 
 130.192
 
 
 233.643
 
 
 398.740
 
 
 302.302
 
 
 153.927
 
 
 – 209.134
 
 
 div
 
 
 
 
 14
 
 
 Taakstelling HLA
 
 
 0
 
 
 – 10.780
 
 
 – 21.821
 
 
 – 33.267
 
 
 – 44.658
 
 
 – 45.163
 
 
 11
 
 
 
 
 15
 
 
 Taakstelling OCW
 
 
 – 23.996
 
 
 – 24.489
 
 
 – 24.567
 
 
 – 24.567
 
 
 – 24.567
 
 
 – 24.567
 
 
 11
 
 
 
 
 16
 
 
 Overboekingen naar andere departementen
 
 
 – 6.426
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11
 
 
 
 
 17
 
 
 Overboekingen naar Begrotingshoofdstuk 15
 
 
 2.507
 
 
 5.064
 
 
 7.850
 
 
 10.855
 
 
 13.391
 
 
 15.731
 
 
 div
 
 
 
 
 18
 
 
 Overboekingen van de Aanvullende post
 
 
 16.995
 
 
 15.163
 
 
 11.108
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 div
 
 
 
 
 19
 
 
 Diverse kasschuiven
 
 
 – 15.442
 
 
 – 1.258
 
 
 8.700
 
 
 1.000
 
 
 4.000
 
 
 3.000
 
 
 div
 
 
 
 
 20
 
 
 Overige mutaties en extrapolatie
 
 
 – 51.087
 
 
 116.730
 
 
 134.299
 
 
 – 54.925
 
 
 – 378.378
 
 
 108.270.411
 
 
 div
 
 
 
 
 
 
 Stand na de 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 83.503.309
 
 
 
 
 88.900.585
 
 
 
 
 93.654.906
 
 
 
 
 97.992.603
 
 
 
 
 102.994.277
 
 
 
 
 108.157.812
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen op basis van uitvoeringsinformatie en CEP
 1. Compensatieregeling transitievergoeding – LAO
 Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV is de raming van de compensatieregeling transitievergoeding voor langdurige arbeidsongeschiktheid per saldo opwaarts bijgesteld, wat resulteert in een tegenvaller. Dit wordt veroorzaakt door een hogere gemiddelde uitkering. Daarnaast verwachten we vanaf 2027 meer uitbetalingen door een toename in het aantal langdurig arbeidsongeschikten, vanwege een hogere instroom in de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen). In 2025 en 2026 verwachten we juist een iets lager aantal uitbetalingen. Het prijseffect is groter, waardoor er ook in deze jaren sprake is van een per saldo tegenvaller.
 2. Kadercorrecties Werkloosheidswet (WW)
 Op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV is de raming van de Werkloosheidswet (WW) naar beneden bijgesteld. De uitgaven zijn als gevolg van bijstelling van het WW-volume naar beneden bijgesteld. In de realisaties van 2024 was de instroom namelijk lager dan verwacht, en is het aandeel ouderen van de WW-instroom gedaald. Daarnaast wordt er vanaf 2025 een hogere uitstroom geraamd.
 3. Uitvoeringsmutaties verlofregelingen
 
 
 –
 Wet arbeid en zorg (WAZO): De raming voor de WAZO wordt meerjarig opwaarts bijgesteld. Op basis van nieuwe uitvoeringsinformatie is sprake van een hoger aantal uitkeringen en een hogere gemiddelde uitkering.
 
 
 –
 Zelfstandige en Zwanger-regeling (ZEZ): Op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV is de raming van de ZEZ bijgesteld. Dit resulteert in een neerwaartse bijstelling van de ZEZ-uitgaven ten opzichte van de stand Begroting 2025. De bijstelling komt met name doordat de gemiddelde uitkering lager uitviel dan vooraf geraamd.
 
 
 –
 Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG): De raming voor de WAZO aanvullend geboorteverlof partners wordt meerjarig naar boven bijgesteld. De bijstelling wordt vooral verklaard door een hoger aantal uitkeringen. Er is daarnaast een relatief beperkte neerwaartse bijstelling door een lagere gemiddelde uitkering. Per saldo is sprake van een opwaartse bijstelling.
 
 
 –
 Wet Betaald Ouderschapsverlof (WBO): De raming voor de WBO wordt meerjarig naar boven bijgesteld. Het volume wordt opwaarts bijgesteld vanwege het hogere aantal aanvragen en de toegenomen duur van de gemiddelde uitkering. Anderzijds valt de gemiddelde uitkering lager uit. Per saldo is sprake van een opwaartse bijstelling.
 
 
 4. Uitvoeringsmutaties Ziektewet
 Op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV is de raming van de ZW bijgesteld. Dit resulteert in een opwaartse bijstelling van de ZW-uitgaven ten opzichte van de stand Begroting 2025. Dit is voornamelijk te wijten aan een toename van het ZW-volume, dat voor alle doelgroepen groeit, maar vooral bij eindedienstverbanders (EDV) en ziekte door zwangerschap (ZBZ).
 5. Uitvoeringsmutaties oudedagsvoorziening
 
 
 –
 De raming van de AOW-uitkeringslasten wordt meerjarig neerwaarts bijgesteld: € 11,8 miljoen in 2025 oplopend tot € 82,9 miljoen in 2030. Dit wordt verklaard door een neerwaartse bijstelling van het aantal personen met een AOW-uitkering. Het CBS verwacht namelijk dat het aantal personen met een AOW-gerechtigde leeftijd de komende jaren zal blijven groeien, maar minder hard dan vorig jaar werd geraamd. Daarnaast wordt ook het gemiddelde opbouwpercentage voor de groep die een gekorte AOW ontvangt, neerwaarts bijgesteld. Tegenover de neerwaartse bijstelling door het aantal gerechtigden en het opbouwpercentage, staat een opwaartse bijstelling door een groter aandeel alleenstaanden AOW-gerechtigden. Dit volgt uit de nieuwe CBS-huishoudensprognose.
 
 
 6. Uitvoeringsmutaties UWV en SVB
 Op basis van de uitvoeringsinformatie van UWV en de SVB zijn de uitvoeringskosten naar boven bijgesteld. Dit komt onder andere doordat de raming van de WIA naar boven is bijgesteld op basis van de uitvoeringsinformatie van UWV. Daanaast bevat deze reeks de uitvoeringskosten voor de herstelactie WIA-dagloon. Dit leidt incidenteel tot tegenvallende uitvoeringskosten bij UWV.
 7. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
 
 
 –
 Uit de realisaties van 2024 blijkt dat er meer mensen een nieuwe WIA-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Deze hogere instroom wordt voornamelijk verklaard door long-covid en psychische aandoeningen. Dit geldt zowel voor de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) als WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten, inclusief eigenrisicodragers). Door dit mee te nemen in de raming van de toekomstige uitgaven stijgen deze naar verwachting ten opzichte van de vorige meerjareninschatting.
 
 
 –
 UWV heeft in de periode 2020 – 2024 fouten gemaakt bij de vaststelling van het dagloon van WIA-uitkeringen. Deze fouten worden de komende jaren hersteld, wat extra WIA-uitgaven tot gevolg heeft. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 3.3.
 
 
 8. Overige bijstellingen o.b.v. uitvoeringsinformatie en CEP
 Er zijn diverse kleinere mutaties, waarvan de grootste de bijstelling is van de Algemene Nabestaandenwet (ANW). De uitvoeringsinformatie van SVB geeft aanleding de Anw-lasten meerjarig neerwaats bij te stellen. De voornaamste verklaring hiervoor is de bijstelling van het aantal personen met een Anw-uitkering. Er zijn minder Anw-gerechtigden ingestroomd dan verwacht. Ook is de verwachting van de Anw-uitkeringen die met terugwerkende kracht worden betaald naar beneden bijgesteld. Tot slot kan de neerwaartse bijstelling worden verklaard door een lagere gemiddelde prijs. De Anw-tegemoetkoming volgt de trend van de Anw. Dit leidt tot een neerwaartse bijstelling van € 7,1 miljoen in 2025 die oploopt tot € 13,1 miljoen in 2030.
 Beleidsmatige intensiveringen en ombuigingen
 9. Duurverkorting Werkloosheidsuitkering
 In het hoofdlijnenakkoord is vanaf 2027 een bezuinigingsopgave op de WW van € 200 miljoen per jaar opgenomen. Hier wordt invulling aangegeven met een duurverkorting naar 18 maanden. In deze begroting is de besparingsopgave van het hoofdlijnenakkoord vervangen door de budgettaire effecten behorende bij een duurverkorting naar 18 maanden. De budgettaire effecten worden nader toegelicht in onder andere artikel 5 Werkloosheid. De mutatie in tabel 5 betreft de besparing op de WW, uitvoeringskosten van UWV en de besparing op WGA-uitgaven. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW 3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd.
 10. Uitvoeringskosten UWV en SVB
 Er zijn diverse mutaties betreffende de uitvoeringskosten van het UWV en de SVB. De grootste mutatie betreft aanvullende financiering voor het UWV voor aanvullende capaciteit bij het sociaal-medisch beoordelen. De vraag naar sociaal-medische beoordelingen is al tijden groter dan het aantal beoordelingen dat UWV kan verrichten. Hierdoor lopen de wachttijden op en komt de dienstverlening van UWV onder druk te staan. Daarom is structurele aanvullende financiering voor het UWV nodig, zodat taakdelegatie bij sociaal-medische centra kan worden uitgebreid.
 11. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
 
 
 –
 Als gevolg van een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) op 30 juli 2024 verhoogt UWV het dagloon en daarmee de uitkering van alle WIA-uitkeringsgerechtigden met een loonloos tijdvak, ongeacht de reden hiervan. Dit leidt tot extra WIA-uitkeringslasten, minder TW-aanvulling en incidentele uitvoeringskosten. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 3.3.
 
 
 –
 Op het gebied van de WIA worden daarnaast verschillende maatregelen genomen, onder andere op het gebied van sociaal-medisch beoordelen. Zo wordt de vereenvoudigde beoordeling voor 60-plussers vanaf 1 september 2025 ingevoerd voor een periode van 2 jaar, om de mismatchproblematiek te verkleinen. Daarnaast wordt het kwijtscheldingsbeleid van WIA-voorschotten structureel en binnenwettelijk gemaakt, zodat het beleid voorspelbaar wordt voor langdurig zieke werknemers. Voor beide maatregelen ontvangt uw Kamer een onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW 3.1).
 
 
 12. Overige intensiveringen en ombuigingen
 Er zijn diverse kleinere mutaties.
 Overige mutaties
 13. Bijstelling nominaal
 Dit betreft de nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de uitgaven (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP).
 14. Taakstelling HLA
 Eén van de maatregelen in het hoofdlijnenakkoord (HLA) is een bezuiniging bij de rijksoverheid op het apparaat van in totaal € 1 miljard. Een deel hiervan wordt ingevuld met een bijdrage van UWV en SVB, waaronder de premiegefinancierde uitvoeringskosten (zie de toelichting bij tabel 3, mutatie 17).
 15. Taakstelling OCW – amendement Bontenbal
 Het amendement Bontenbal c.s. voorziet in het terugdraaien of verlagen van verschillende onderwijsbezuinigingen uit het hoofdlijnenakkoord. Dekking voor amendement Bontenbal c.s. is verspreid over meerdere departementen. Een deel hiervan wordt ingevuld bij UWV en SVB, waaronder een korting op de premiegefinancierde uitvoeringskosten (zie de toelichting bij tabel 3, mutatie 18).
 16. Overboekingen naar andere departementen
 Er is een interdepartementale overboeking naar BZK voor de bijdrage aan extra gebruikerskosten van het BPR (Basisregistratie Persoonsgegevens).
 17. Overboekingen naar Begrotingshoofdstuk 15
 Betreft een budgetneutrale schuif tussen het premie- en begrotingsgefinancierde budget voor de uitvoeringskosten van UWV. Dit is een gevolg van de jaarlijkse prijsherijking van de uitvoeringskosten.
 18. Overboekingen van de Aanvullende post
 Voor het arbeidsmarktpakket ten behoeve van het verbeteren van re-integratiedienstverlening is in de periode 2025–2028 jaarlijks € 20 miljoen beschikbaar op de Aanvullende Post bij het Ministerie van Financiën. Via deze mutatie wordt een deel van de middelen naar de SZW begroting geboekt. Deze middelen worden ingezet voor de re-integratiedienstverlening van het het UWV aan WW-gerechtigden met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Daarnaast wordt een deel ingezet voor pilots ter verbetering van de dienstverlening van vangnetters (zieke werknemers die uit dienst gaan, zieke uitzendkrachten of zieke WW'ers).
 19. Diverse Kasschuiven
 Er zijn diverse kleinere mutaties.
 20. Overige mutaties en extrapolatie
 Er zijn diverse kleinere mutaties.
 
 Tabel 6 Belangrijkste suppletoire premiegefinancierde ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ontvangsten 2025
 
 
 ontvangsten 2026
 
 
 ontvangsten 2027
 
 
 ontvangsten 2028
 
 
 ontvangsten 2029
 
 
 ontvangsten 2030
 
 
 artikel nr
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting premiegefinancierd 2025
 
 
 
 
 245.359
 
 
 
 
 281.534
 
 
 
 
 305.685
 
 
 
 
 336.827
 
 
 
 
 349.087
 
 
 
 
 
 alle
 
 
 
 
 
 Nr.
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Bijstelling UFO-ontvangsten
 
 
 12.447
 
 
 6.898
 
 
 – 4.173
 
 
 6.387
 
 
 11.966
 
 
 325
 
 
 5
 
 
 
 
 2
 
 
 Bijstelling UFO-ontvangsten nominaal
 
 
 756
 
 
 1.897
 
 
 752
 
 
 2.310
 
 
 2.856
 
 
 – 777
 
 
 5
 
 
 
 
 3
 
 
 Overige mutaties en extrapolatie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 363.681
 
 
 5
 
 
 
 
 4
 
 
 
 Stand na de 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 258.562
 
 
 
 
 290.329
 
 
 
 
 302.264
 
 
 
 
 345.524
 
 
 
 
 363.909
 
 
 
 
 363.229
 
 
 
 
 
 
 
 1. Bijstelling UFO-ontvangsten
 Op basis van voorlopige realisaties van UWV wordt het verhaal van WW-lasten bij overheidswerkgevers (UFO-ontvangsten) meerjarig bijgesteld. De UFO-ontvangsten vallen hoger uit dan eerder verwacht, wat leidt tot een meevaller op de WW-uitgaven.
 2. Bijstelling UFO-ontvangsten nominaal
 Dit betreft de doorwerking van CEP op de nominale ontwikkeling van de Ufo-ontvangsten.
 3. Overige mutaties en extrapolatie
 Dis is de extrapolatie van de ontvangsten in 2030.
 
 
 
 
 3.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1.
 Artikel 1 Arbeidsmarkt
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 1 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 585.995
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 585.995
 
 
 
 
 210.382
 
 
 
 
 796.377
 
 
 
 
 – 2.439
 
 
 
 
 7.217
 
 
 
 
 16.198
 
 
 
 
 13.494
 
 
 
 
 326.206
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 819.378
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 819.378
 
 
 
 
 – 119.977
 
 
 
 
 699.401
 
 
 
 
 – 14.837
 
 
 
 
 16.822
 
 
 
 
 66.120
 
 
 
 
 17.019
 
 
 
 
 326.894
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.0
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt
 
 
 
 
 819.378
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 819.378
 
 
 
 
 – 119.977
 
 
 
 
 699.401
 
 
 
 
 – 14.837
 
 
 
 
 16.822
 
 
 
 
 66.120
 
 
 
 
 17.019
 
 
 
 
 326.894
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 452.684
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 452.684
 
 
 
 
 – 194.006
 
 
 
 
 258.678
 
 
 
 
 – 9.426
 
 
 
 
 9.309
 
 
 
 
 9.890
 
 
 
 
 9.919
 
 
 
 
 215.036
 
 
 
 
 
 
 Lage-inkomensvoordeel
 
 
 313.486
 
 
 0
 
 
 313.486
 
 
 – 181.526
 
 
 131.960
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Loonkostenvoordelen
 
 
 139.198
 
 
 0
 
 
 139.198
 
 
 – 12.480
 
 
 126.718
 
 
 – 9.426
 
 
 9.309
 
 
 9.890
 
 
 9.919
 
 
 215.036
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 313.131
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 313.131
 
 
 
 
 57.460
 
 
 
 
 370.591
 
 
 
 
 – 21.753
 
 
 
 
 – 2.536
 
 
 
 
 51.764
 
 
 
 
 2.975
 
 
 
 
 54.492
 
 
 
 
 
 
 Overige subsidies algemeen
 
 
 11.104
 
 
 0
 
 
 11.104
 
 
 – 4.760
 
 
 6.344
 
 
 – 786
 
 
 – 799
 
 
 – 550
 
 
 – 550
 
 
 3.390
 
 
 
 
 
 Duurzame inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen
 
 
 9.743
 
 
 0
 
 
 9.743
 
 
 – 6.060
 
 
 3.683
 
 
 30
 
 
 3.380
 
 
 0
 
 
 1.900
 
 
 11.344
 
 
 
 
 
 Stimuleringregeling LLO in MKB
 
 
 116.014
 
 
 0
 
 
 116.014
 
 
 – 25.521
 
 
 90.493
 
 
 – 19.475
 
 
 – 3.551
 
 
 11.825
 
 
 1.625
 
 
 39.758
 
 
 
 
 
 Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 133.742
 
 
 133.742
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden
 
 
 171.389
 
 
 0
 
 
 171.389
 
 
 – 40.000
 
 
 131.389
 
 
 – 1.522
 
 
 – 1.566
 
 
 40.489
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidie meer uren werkt
 
 
 4.881
 
 
 0
 
 
 4.881
 
 
 59
 
 
 4.940
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 47.878
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 47.878
 
 
 
 
 16.569
 
 
 
 
 64.447
 
 
 
 
 16.803
 
 
 
 
 10.510
 
 
 
 
 4.927
 
 
 
 
 4.586
 
 
 
 
 47.684
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 47.878
 
 
 0
 
 
 47.878
 
 
 16.569
 
 
 64.447
 
 
 16.803
 
 
 10.510
 
 
 4.927
 
 
 4.586
 
 
 47.684
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 181
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 181
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 181
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 4.660
 
 
 
 
 
 
 Ministerie van VWS
 
 
 56
 
 
 0
 
 
 56
 
 
 0
 
 
 56
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 706
 
 
 
 
 
 Ministerie van EZ en LVVN
 
 
 125
 
 
 0
 
 
 125
 
 
 0
 
 
 125
 
 
 – 220
 
 
 – 220
 
 
 – 220
 
 
 – 220
 
 
 3.954
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 5.404
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.404
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.404
 
 
 
 
 – 241
 
 
 
 
 – 241
 
 
 
 
 – 241
 
 
 
 
 – 241
 
 
 
 
 4.922
 
 
 
 
 
 
 Agentschap RIVM
 
 
 5.212
 
 
 0
 
 
 5.212
 
 
 0
 
 
 5.212
 
 
 – 241
 
 
 – 241
 
 
 – 241
 
 
 – 241
 
 
 4.730
 
 
 
 
 
 Agentschap CJIB
 
 
 192
 
 
 0
 
 
 192
 
 
 0
 
 
 192
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 192
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 18.580
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.580
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 17.680
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 17.680
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 120,0 miljoen bij de uitgaven en € 210,4 miljoen bij de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is – € 0,9 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 85%.
 Verplichtingen artikel 1
 
 
 –
 Bij de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU) zijn de mutaties op het verplichtingenbedrag € 280 miljoen hoger dan op het kasbedrag. Er vindt een verplichtingenschuif plaats om aan te sluiten bij de verwachte kasuitgaven MDIEU. Verplichtingen- en kasritme zijn niet hetzelfde; omdat verplichtingen aangegaan worden als een subsidie wordt afgegeven, terwijl kasuitgaven zich over aantal jaar uitspreiden. Cumulatief sluit het verplichtingenbudget aan op het kasbudget.
 
 
 –
 Het verplichtingenbudget voor de Stimuleringsregeling LLO in MKB (SLIM) wordt opgehoogd met € 26,2 miljoen. Dit is nodig omdat voor de periode vanaf 2025 de verplichtingenruimte lager is dan het beschikbare kasbudget. Deze ophoging van het verplichtingenbudget heeft geen effect op het kasbudget.
 
 
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 Lage-inkomensvoordeel (LIV): op basis van de voorlopige realisaties zijn de verwachte uitgaven aan het LIV voor 2025 neerwaarts bijgesteld met € 181,5 miljoen. Oorzaak is de verlaging van de uurloongrens in 2024 die samenhangt met de verhoging van het wettelijk minimumloon (WML). Hierdoor zijn er minder werknemers (en dus ook werkgevers) in aanmerking gekomen voor het LIV.
 
 
 –
 Loonkostenvoordelen (LKV): op basis van de voorlopige realisaties over 2024 is de raming voor 2025 en 2026 naar beneden bijgesteld. Er is minder gebruikgemaakt van het LKV-ouderen. Dit zou verklaard kunnen worden door de wetenschap dat het LKV-ouderen op termijn vervalt en werkgevers hierdoor minder geneigd zijn dit aan te vragen of in de veronderstelling zijn dat dit reeds vervallen is. Vanaf 2027 is de raming omhoog bijgesteld omdat er wordt verondersteld dat, na afschaffing van het LKV-ouderen, een deel van deze groep gebruik zal maken van het LKV-arbeidsgehandicapten.
 
 
 Subsidies
 
 
 –
 Duurzame inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen (kasschuif expeditie-regeling): er wordt een kasschuif gedaan voor de Expeditie-regeling. Met deze kasschuif wordt een deel van het gereserveerde budget in 2025 (€ 5,3 miljoen) doorgeschoven naar latere jaren, zodat het kasritme aansluit op de (verwachte) momenten waarop aanvragers een (voorschot)betaling zullen aanvragen.
 
 
 –
 Kasschuif SLIM (stimuleringsregeling LLO in het mkb): Het kasritme voor de SLIM-scholingssubsidie komt niet overeen met de bedragen in de begroting (2025–2027) door de bevoorschottingssystematiek van de regeling. Bij aanvragen voor individuele werkgevers wordt 100% bevoorschot. Bij collectieve aanvragers vindt bevoorschotting in delen plaats. Daarom is een kasschuif nodig om de uitgaven in het juiste (verwachte) kasritme te zetten.
 
 
 –
 Eindejaarsmarge SLIM: Voor SLIM zijn er beschikkingen niet tot uitbetaling gekomen in 2024. Deze vinden in 2025 plaats.
 
 
 –
 Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden: Met de voorgestelde schuif wordt een deel van het kasbudget van MDIEU voor 2025 naar 2028 geschoven. De bedragen zijn gebaseerd op de verwachte uitgaven aan verleende MDIEU-subsidieprojecten. Resterend budget is beschikbaar voor duurzame inzetbaarheid.
 
 
 –
 Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid: op basis van de realisatiegegevens van UWV zijn de verwachte uitgaven aan de NOW naar boven bijgesteld. Dit komt voornamelijk doordat de hoogte van de oninbare vorderingen naar boven is bijgesteld. Ook verwacht het UWV dat de uitkomsten van bezwaar of beroep leiden tot hogere definitieve vaststellingen dan eerder verwacht.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 1 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 27.219
 
 
 
 
 636.451
 
 
 
 
 38.576
 
 
 
 
 18.223
 
 
 
 
 23.256
 
 
 
 
 28.467
 
 
 
 
 257.995
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 27.219
 
 
 
 
 636.451
 
 
 
 
 38.576
 
 
 
 
 18.223
 
 
 
 
 23.256
 
 
 
 
 28.467
 
 
 
 
 257.995
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.0
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 27.219
 
 
 
 
 636.451
 
 
 
 
 38.576
 
 
 
 
 18.223
 
 
 
 
 23.256
 
 
 
 
 28.467
 
 
 
 
 257.995
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 609.232
 
 
 
 
 27.219
 
 
 
 
 636.451
 
 
 
 
 38.576
 
 
 
 
 18.223
 
 
 
 
 23.256
 
 
 
 
 28.467
 
 
 
 
 257.995
 
 
 
 
 
 
 Transitievergoeding na 2 jaar ziekte
 
 
 569.000
 
 
 0
 
 
 569.000
 
 
 23.670
 
 
 592.670
 
 
 30.470
 
 
 13.370
 
 
 17.216
 
 
 21.187
 
 
 194.237
 
 
 
 
 
 Compensatieregeling Transitievergoeding MKB
 
 
 8.841
 
 
 0
 
 
 8.841
 
 
 1.293
 
 
 10.134
 
 
 1.293
 
 
 1.293
 
 
 1.293
 
 
 1.293
 
 
 10.134
 
 
 
 
 
 Transitievergoeding na 2 jaar ziekte nominaal
 
 
 30.911
 
 
 0
 
 
 30.911
 
 
 2.170
 
 
 33.081
 
 
 6.620
 
 
 3.300
 
 
 4.442
 
 
 5.650
 
 
 50.965
 
 
 
 
 
 Compensatieregeling Transitievergoeding MKB nominaal
 
 
 480
 
 
 0
 
 
 480
 
 
 86
 
 
 566
 
 
 193
 
 
 260
 
 
 305
 
 
 337
 
 
 2.659
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 27,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 –
 Transitievergoeding na 2 jaar ziekte:
 Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV is de raming van de compensatieregeling transitievergoeding voor langdurige arbeidsongeschiktheid per saldo opwaarts bijgesteld. Dit wordt veroorzaakt door een hogere gemiddelde uitkering. Daarnaast verwachten we vanaf 2027 meer uitbetalingen door een toename in het aantal langdurig arbeidsongeschikten, vanwege een hogere instroom in de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen). In 2025 en 2026 verwachten we juist een iets lager aantal uitbetalingen. Het prijseffect is groter, waardoor er ook in deze jaren sprake is van een per saldo tegenvaller.
 
 
 
 
 
 
 3.2
 Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 2 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 8.695.485
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.695.485
 
 
 
 
 – 211.765
 
 
 
 
 8.483.720
 
 
 
 
 – 256.845
 
 
 
 
 – 292.787
 
 
 
 
 – 323.946
 
 
 
 
 – 277.032
 
 
 
 
 9.242.604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 8.691.975
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.691.975
 
 
 
 
 – 201.927
 
 
 
 
 8.490.048
 
 
 
 
 – 247.007
 
 
 
 
 – 282.949
 
 
 
 
 – 318.122
 
 
 
 
 – 271.208
 
 
 
 
 9.252.551
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.0
 
 
 
 
 Bijstand, Participatiewet en toeslagenwet
 
 
 
 
 8.691.975
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.691.975
 
 
 
 
 – 201.927
 
 
 
 
 8.490.048
 
 
 
 
 – 247.007
 
 
 
 
 – 282.949
 
 
 
 
 – 318.122
 
 
 
 
 – 271.208
 
 
 
 
 9.252.551
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 8.453.993
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.453.993
 
 
 
 
 – 176.702
 
 
 
 
 8.277.291
 
 
 
 
 – 255.562
 
 
 
 
 – 272.670
 
 
 
 
 – 302.631
 
 
 
 
 – 263.777
 
 
 
 
 9.139.424
 
 
 
 
 
 
 Macrobudget participatiewetuitkering en intertemporele tegemoetkoming
 
 
 7.479.711
 
 
 0
 
 
 7.479.711
 
 
 – 187.359
 
 
 7.292.352
 
 
 – 236.668
 
 
 – 244.769
 
 
 – 295.288
 
 
 – 248.926
 
 
 8.037.920
 
 
 
 
 
 Tozo en Bijstand zelfstandigen bedrijfskrediet (Bbz 2004)
 
 
 7.064
 
 
 0
 
 
 7.064
 
 
 347
 
 
 7.411
 
 
 – 828
 
 
 – 828
 
 
 – 828
 
 
 – 828
 
 
 6.441
 
 
 
 
 
 Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)
 
 
 479.393
 
 
 0
 
 
 479.393
 
 
 6.537
 
 
 485.930
 
 
 – 6.508
 
 
 – 15.959
 
 
 – 21.573
 
 
 – 28.637
 
 
 561.236
 
 
 
 
 
 Toeslagenwet (TW)
 
 
 475.124
 
 
 0
 
 
 475.124
 
 
 4.400
 
 
 479.524
 
 
 – 11.021
 
 
 – 10.686
 
 
 15.442
 
 
 14.958
 
 
 521.395
 
 
 
 
 
 Bijstand overig
 
 
 825
 
 
 0
 
 
 825
 
 
 13
 
 
 838
 
 
 11
 
 
 9
 
 
 7
 
 
 10
 
 
 641
 
 
 
 
 
 Onderstand (Caribisch Nederland)
 
 
 11.876
 
 
 0
 
 
 11.876
 
 
 – 640
 
 
 11.236
 
 
 – 548
 
 
 – 437
 
 
 – 391
 
 
 – 354
 
 
 11.791
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 118.845
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 118.845
 
 
 
 
 20.594
 
 
 
 
 139.439
 
 
 
 
 28.149
 
 
 
 
 18.189
 
 
 
 
 15.100
 
 
 
 
 15.100
 
 
 
 
 46.623
 
 
 
 
 
 
 Stichting Beheer Collectieve Middelen (SBCM)
 
 
 2.800
 
 
 0
 
 
 2.800
 
 
 0
 
 
 2.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.800
 
 
 
 
 
 NIBUD
 
 
 770
 
 
 0
 
 
 770
 
 
 181
 
 
 951
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 693
 
 
 
 
 
 Overige subsidies algemeen
 
 
 26.376
 
 
 0
 
 
 26.376
 
 
 3.283
 
 
 29.659
 
 
 5.579
 
 
 3.089
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 13.131
 
 
 
 
 
 Alle kinderen doen mee
 
 
 10.899
 
 
 0
 
 
 10.899
 
 
 4.030
 
 
 14.929
 
 
 – 1.030
 
 
 – 1.000
 
 
 – 1.000
 
 
 – 1.000
 
 
 15.899
 
 
 
 
 
 Energiefonds
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Geldzorgen Armoede en Schulden (Gas)
 
 
 18.000
 
 
 0
 
 
 18.000
 
 
 – 6.000
 
 
 12.000
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidies Arbeidsmarktinfrastructuur
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 19.100
 
 
 19.100
 
 
 17.600
 
 
 16.100
 
 
 16.100
 
 
 16.100
 
 
 14.100
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 37.396
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 37.396
 
 
 
 
 11.119
 
 
 
 
 48.515
 
 
 
 
 3.718
 
 
 
 
 – 1.693
 
 
 
 
 – 3.816
 
 
 
 
 4.244
 
 
 
 
 45.823
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten algemeen
 
 
 37.396
 
 
 0
 
 
 37.396
 
 
 9.705
 
 
 47.101
 
 
 – 1.430
 
 
 – 5.791
 
 
 – 6.015
 
 
 – 5.057
 
 
 36.522
 
 
 
 
 
 Opdrachten Arbeidsmarktinfrastructuur
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.414
 
 
 1.414
 
 
 5.148
 
 
 4.098
 
 
 2.199
 
 
 9.301
 
 
 9.301
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.167
 
 
 
 
 
 
 Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.167
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 – 199
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 199
 
 
 
 
 – 199
 
 
 
 
 – 199
 
 
 
 
 – 199
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw)
 
 
 199
 
 
 0
 
 
 199
 
 
 – 199
 
 
 0
 
 
 – 199
 
 
 – 199
 
 
 – 199
 
 
 – 199
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 1.279
 
 
 
 
 3.479
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 2.200
 
 
 0
 
 
 2.200
 
 
 1.279
 
 
 3.479
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan sociale fondsen
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 Pensioenfonds Wsw
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 496
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 496
 
 
 
 
 310
 
 
 
 
 806
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 496
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 496
 
 
 0
 
 
 496
 
 
 0
 
 
 496
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 496
 
 
 
 
 
 DUO
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 310
 
 
 310
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 68.837
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 68.837
 
 
 
 
 – 58.328
 
 
 
 
 10.509
 
 
 
 
 – 23.113
 
 
 
 
 – 26.576
 
 
 
 
 – 26.576
 
 
 
 
 – 26.576
 
 
 
 
 5.809
 
 
 
 
 
 
 Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek
 
 
 28.408
 
 
 0
 
 
 28.408
 
 
 – 28.408
 
 
 0
 
 
 – 1.037
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijzondere uitkeringen
 
 
 4.450
 
 
 0
 
 
 4.450
 
 
 4.500
 
 
 8.950
 
 
 8.750
 
 
 4.250
 
 
 4.250
 
 
 4.250
 
 
 4.250
 
 
 
 
 
 Transformatiebudget sociale infrastructuur
 
 
 35.000
 
 
 0
 
 
 35.000
 
 
 – 35.000
 
 
 0
 
 
 – 31.500
 
 
 – 31.500
 
 
 – 31.500
 
 
 – 31.500
 
 
 0
 
 
 
 
 
 SPUK Grensinformatiepunten
 
 
 979
 
 
 0
 
 
 979
 
 
 580
 
 
 1.559
 
 
 674
 
 
 674
 
 
 674
 
 
 674
 
 
 1.559
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 Contributie Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden (CASS)
 
 
 9
 
 
 0
 
 
 9
 
 
 0
 
 
 9
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 57.040
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 57.040
 
 
 
 
 11.253
 
 
 
 
 68.293
 
 
 
 
 – 1.059
 
 
 
 
 – 1.148
 
 
 
 
 – 566
 
 
 
 
 – 354
 
 
 
 
 9.008
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 201,9 miljoen bij de uitgaven en – € 211,7 miljoen bij de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 11,3 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 98,7%.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 1. Macrobudget participatiewetuitkering en intertemporele tegemoetkoming
 
 
 –
 Het budget voor het macrobudget Participatiewetuitkering is naar beneden bijgesteld met € 187,4 miljoen in 2025. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de verwerking van de conjunctuur en de voorlopige realisaties van 2024 in de raming van de bijstandsuitgaven. Doordat het CPB een lagere werkloze beroepsbevolking verwacht in de komende jaren, worden de bijstandsuitgaven neerwaarts bijgesteld met € 41 miljoen in 2025, € 38,3 miljoen in 2026, € 71,3 miljoen in 2027, € 116,3 miljoen in 2028 en € 69,1 miljoen in 2029. De verwerking van de voorlopige volumerealisaties van 2024 zorgt daarnaast voor een neerwaartse bijstelling van € 100,9 miljoen in 2025, € 101,4 miljoen in 2026, € 101,6 miljoen in 2027 t/m 2029. De verwerking van de prijsrealisaties zorgt voor een opwaartse bijstelling van € 12,6 miljoen in 2025, € 12,8 miljoen in 2026, € 12,9 miljoen in 2027, € 13,2 miljoen in 2028 en € 13,5 miljoen in 2029.
 
 
 –
 De IOAW-raming is aangepast als gevolg van de bijstelling van het doorstroompercentage (doorstroom uit de WW) en de nieuwe WW-uitstroomcijfers. Doordat de verwachte werkloosheid voor 2025 naar beneden is bijgesteld, wordt ook de verwachte doorstroom van de WW naar de IOAW naar beneden bijgesteld (€ 3,8 miljoen in 2025, € 6,3 miljoen in 2026, € 6,9 miljoen in 2027 en € 8,7 miljoen in 2028).
 
 
 –
 Door het niet halen van de banenafspraak treedt er in 2025 een besparingsverlies op de bijstandsuitkeringen op en wordt het macrobudget met € 57,6 miljoen naar boven bijgesteld. Omdat de quotumregeling in 2025 nog is opgeschort, kan dit besparingsverlies niet gedekt worden door heffingsopbrengsten van het quotum.
 
 
 –
 Door het uitstel van de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Participatiewet in balans spoor 1 van 1 juli 2025 naar 1 januari 2026 valt er € 23,9 miljoen vrij in 2025.
 
 
 
 Tabel 10 Uitsplitsing macrobudget participatiewetuitkeringen (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Macrobudget participatiewetuitkeringen en intertemporele tegemoetkoming
 
 
 
 
 – 187.360
 
 
 
 
 – 236.672
 
 
 
 
 – 244.770
 
 
 
 
 – 295.290
 
 
 
 
 – 248.926
 
 
 
 
 8.037.917
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene bijstand
 
 
 – 156.576
 
 
 – 206.317
 
 
 – 228.673
 
 
 
 – 267.956
 
 
 
 
 – 214.451
 
 
 
 
 7.169.548
 
 
 
 
 
 Loonkostensubsidie
 
 
 – 24.747
 
 
 – 24.206
 
 
 – 9.496,000
 
 
 – 7.943
 
 
 
 – 6.425
 
 
 
 
 788.161
 
 
 
 
 
 IOAW
 
 
 – 3.907
 
 
 – 5.835
 
 
 – 6.335
 
 
 – 8.153
 
 
 
 – 9.559
 
 
 
 
 34.560
 
 
 
 
 
 IOAZ
 
 
 – 3.120
 
 
 – 2.482
 
 
 – 2.435
 
 
 – 13.428
 
 
 
 – 20.680
 
 
 
 
 11.985
 
 
 
 
 
 BBZ
 
 
 1.987
 
 
 2.170
 
 
 2.170
 
 
 2.191
 
 
 
 2.191
 
 
 
 
 33.663
 
 
 
 
 
 Correctie verdeelmodel
 
 
 0.017
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Algemene Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)
 
 
 –
 De uitgaven aan de AIO zijn in 2024 € 12,1 miljoen hoger dan eerder verwacht. Dit wordt voornamelijk verklaard door de nieuwe voorziening oninbare vorderingen. In 2025 worden de uitkeringslasten opwaarts bijgesteld door de nabetaling aan de SVB over 2024.
 
 
 –
 Vanaf 2026 worden de verwachte uitgaven aan de AIO meerjarig naar beneden bijgesteld, gedeeltelijk naar aanleiding van de nieuwe ramingssystematiek van de SVB. Dit zorgt voor een neerwaartse bijstelling van circa € 6,4 miljoen in 2025 oplopend tot circa € 35,3 miljoen in 2030.
 
 
 3. Toeslagenwet (TW)
 
 
 –
 Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV zijn de TW-uitgaven neerwaarts bijgesteld. De neerwaartse bijstelling is het per saldo effect van een hoger aantal TW-aanvullingen en een lagere gemiddelde hoogte van de TW-aanvullingen dan eerder verwacht. Hierbij is de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep over loonloze tijdvakken bij de vaststelling van het WIA-dagloon meegenomen. Hierdoor nemen de WIA-uitgaven toe, waardoor er minder TW-aanvulling verstrekt hoeft te worden. De bijstelling bedraagt circa – € 13,1 miljoen in 2025, aflopend tot – € 10,4 miljoen in 2030.
 
 
 –
 Daarnaast is de nieuwe CEP-raming van het CPB verwerkt. Dit leidt tot beperkte bijstellingen van de TW-uitgaven als gevolg een licht hoger aantal TW-aanvullingen op ZW-uitkeringen en een lager aantal TW-aanvullingen op WW-uitkeringen. De neerwaartse bijstelling bedraagt circa € 0,1 miljoen in 2025, oplopend tot € 1,9 miljoen in 2028.
 
 
 –
 Vanaf 2028 nemen de verwachte TW-uitgaven met ongeveer € 15 miljoen per jaar toe als gevolg van diverse beleidswijzigingen op het gebied van de WW, de WIA en maatregelen om de TW te vereenvoudigen.
 
 
 Subsidies
 
 
 –
 Subsidies arbeidsmarktinfrastructuur. De middelen voor de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur zijn van artikel 5 overgeboekt naar artikel 2 om budgetten voor de arbeidsmarktinfrastructuur zoveel mogelijk samen op de begroting te kunnen verantwoorden. Vanaf 2025 worden hieruit twee subsidies verstrekt. Voor de verder deelname aan het Regionaal beraad is voor de sociale partners € 4,1 miljoen per jaar beschikbaar. Daarnaast is er ook voor de sociale partners t/m 2033 een incidentele impuls voor een dekkend stelsel Van Werk naar Werk (VWNW) voor de volgende bedragen: € 15,0 miljoen in 2025, € 13,5 miljoen in 2026 en € 12,0 miljoen in 2027 en verder.
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 –
 De 35 arbeidsmarktregio’s ontvangen vanaf 2025 een tijdelijk impulsbudget. Deze middelen zijn bedoeld om een gezamenlijke dienstverlening op het gebied van werk en ontwikkeling te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio. Hiervoor zal een overboeking plaatsvinden naar het gemeentefonds van € 35,2 miljoen in 2025, € 29,0 miljoen in 2026, € 39,1 miljoen in 2027 en € 45,2 miljoen in 2028. Deze middelen zijn overgeheveld van artikel 5 naar artikel 2 om budgetten voor de arbeidsmarktinfrastructuur zoveel mogelijk samen op de begroting te kunnen verantwoorden.
 
 
 –
 Bij de Voorjaarsnota 2024 is besloten tot een versterking van het stelsel van sociaal ontwikkelbedrijven. Met deze impuls over een periode van 10 jaar worden sociaal ontwikkelbedrijven ondersteund om hun infrastructuur toekomstbestendig te maken.
 
 
 –
 Er is een overboeking naar het Gemeentefonds voor de Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek van € 25,4 miljoen in 2025. Hiermee kunnen gemeenten een vaste tegemoetkoming verstrekken aan huishoudens die met deze problematiek te maken hebben.
 
 
 Ontvangsten
 De raming van de ontvangsten voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) voor 2025 is bijgesteld op basis van uitvoeringsinformatie. Gemeenten betalen in 2025 € 8,0 miljoen meer terug aan het Rijk dan eerder werd verwacht.
 
 
 
 3.3
 Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 3 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 6.465
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.465
 
 
 
 
 649
 
 
 
 
 7.114
 
 
 
 
 6.538
 
 
 
 
 3.552
 
 
 
 
 2.146
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 845
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 10.797
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.797
 
 
 
 
 649
 
 
 
 
 11.446
 
 
 
 
 6.538
 
 
 
 
 3.552
 
 
 
 
 2.146
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 845
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.0
 
 
 
 
 Arbeidsongeschiktheid
 
 
 
 
 10.797
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.797
 
 
 
 
 649
 
 
 
 
 11.446
 
 
 
 
 6.538
 
 
 
 
 3.552
 
 
 
 
 2.146
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 845
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 757
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 757
 
 
 
 
 649
 
 
 
 
 1.406
 
 
 
 
 638
 
 
 
 
 652
 
 
 
 
 346
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 845
 
 
 
 
 
 
 Ongevallenverzekering (Caribisch Nederland)
 
 
 757
 
 
 0
 
 
 757
 
 
 649
 
 
 1.406
 
 
 638
 
 
 652
 
 
 346
 
 
 64
 
 
 845
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 10.040
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.040
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.040
 
 
 
 
 5.900
 
 
 
 
 2.900
 
 
 
 
 1.800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Uitvoering individuele plaatsing & steun
 
 
 10.040
 
 
 0
 
 
 10.040
 
 
 0
 
 
 10.040
 
 
 5.900
 
 
 2.900
 
 
 1.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 0,6 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Uitvoering individuele plaatsing & steun (IPS)
 Uit de envelop voor «groepen in de knel» uit het hoofdlijnenakkoord is extra geld beschikbaar gekomen voor IPS ter behoeve van de gemeentelijke doelgroep (mensen in de Participatiewet). Met dit budget kan in 2026 ook één cohort van deze doelgroep meerjarig geholpen worden. Daarnaast zijn er ook middelen gereserveerd voor het structureel maken van deze regeling voor de gemeentelijke doelgroep. Deze middelen staan gereserveerd op artikel 99.
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 3 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 327.256
 
 
 
 
 15.391.958
 
 
 
 
 788.389
 
 
 
 
 919.225
 
 
 
 
 802.657
 
 
 
 
 778.822
 
 
 
 
 19.537.643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 327.256
 
 
 
 
 15.391.958
 
 
 
 
 788.389
 
 
 
 
 919.225
 
 
 
 
 802.657
 
 
 
 
 778.822
 
 
 
 
 19.537.643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.0
 
 
 
 
 Arbeidsongeschiktheid
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 15.064.702
 
 
 
 
 327.256
 
 
 
 
 15.391.958
 
 
 
 
 788.389
 
 
 
 
 919.225
 
 
 
 
 802.657
 
 
 
 
 778.822
 
 
 
 
 19.537.643
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 14.924.312
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.924.312
 
 
 
 
 326.532
 
 
 
 
 15.250.844
 
 
 
 
 787.876
 
 
 
 
 918.841
 
 
 
 
 802.523
 
 
 
 
 778.954
 
 
 
 
 19.380.817
 
 
 
 
 
 
 WAO
 
 
 2.924.543
 
 
 0
 
 
 2.924.543
 
 
 – 51
 
 
 2.924.492
 
 
 – 119
 
 
 – 482
 
 
 – 297
 
 
 – 796
 
 
 1.636.217
 
 
 
 
 
 IVA
 
 
 5.655.043
 
 
 0
 
 
 5.655.043
 
 
 26.560
 
 
 5.681.603
 
 
 141.534
 
 
 183.148
 
 
 119.361
 
 
 163.690
 
 
 6.972.735
 
 
 
 
 
 WGA
 
 
 4.990.144
 
 
 0
 
 
 4.990.144
 
 
 244.491
 
 
 5.234.635
 
 
 474.369
 
 
 502.771
 
 
 440.640
 
 
 373.290
 
 
 6.041.016
 
 
 
 
 
 WAZ
 
 
 65.964
 
 
 0
 
 
 65.964
 
 
 223
 
 
 66.187
 
 
 – 495
 
 
 – 488
 
 
 – 299
 
 
 – 601
 
 
 28.487
 
 
 
 
 
 WGA eigenrisicodragers
 
 
 522.406
 
 
 0
 
 
 522.406
 
 
 20.077
 
 
 542.483
 
 
 20.176
 
 
 20.317
 
 
 20.468
 
 
 20.468
 
 
 592.176
 
 
 
 
 
 WAO nominaal
 
 
 156.219
 
 
 0
 
 
 156.219
 
 
 4.302
 
 
 160.521
 
 
 17.546
 
 
 19.353
 
 
 16.085
 
 
 10.172
 
 
 429.314
 
 
 
 
 
 IVA nominaal
 
 
 306.953
 
 
 0
 
 
 306.953
 
 
 9.075
 
 
 316.028
 
 
 50.848
 
 
 73.812
 
 
 70.864
 
 
 74.633
 
 
 1.870.410
 
 
 
 
 
 WGA nominaal
 
 
 270.610
 
 
 0
 
 
 270.610
 
 
 19.938
 
 
 290.548
 
 
 78.313
 
 
 112.943
 
 
 127.254
 
 
 130.137
 
 
 1.642.186
 
 
 
 
 
 WAZ nominaal
 
 
 3.503
 
 
 0
 
 
 3.503
 
 
 108
 
 
 3.611
 
 
 330
 
 
 331
 
 
 273
 
 
 64
 
 
 7.475
 
 
 
 
 
 WGA eigenrisicodragers nominaal
 
 
 28.927
 
 
 0
 
 
 28.927
 
 
 1.809
 
 
 30.736
 
 
 5.374
 
 
 7.136
 
 
 8.174
 
 
 7.897
 
 
 160.801
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 140.390
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 140.390
 
 
 
 
 724
 
 
 
 
 141.114
 
 
 
 
 513
 
 
 
 
 384
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 – 132
 
 
 
 
 156.826
 
 
 
 
 
 
 Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW
 
 
 135.715
 
 
 0
 
 
 135.715
 
 
 0
 
 
 135.715
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 130.023
 
 
 
 
 
 Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW nominaal
 
 
 4.675
 
 
 0
 
 
 4.675
 
 
 724
 
 
 5.399
 
 
 513
 
 
 384
 
 
 134
 
 
 – 132
 
 
 26.803
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 327,3 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA): uit de realisaties van 2024 blijkt dat er meer mensen een WIA-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Deze hogere instroom wordt voornamelijk verklaard door long-covid en psychische aandoeningen. Dit geldt zowel voor de IVA als WGA. Door dit mee te nemen in de raming van de toekomstige IVA-uitgaven stijgen deze naar verwachting ten opzichte van de vorige meerjareninschatting met € 22 miljoen in 2025.
 
 
 –
 Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en WGA-eigenrisicodragers (WGA-ERD): uit de realisaties van 2024 blijkt dat er meer mensen een WIA-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Meerjarige verwerking hiervan leidt tot een meerjarige tegenvaller in de WGA (€ 263 miljoen in 2025) en WGA-ERD (€ 20 miljoen in 2025).
 
 
 –
 Als gevolg van een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) op 30 juli 2024 verhoogt UWV het dagloon en daarmee de uitkering van alle WIA-uitkeringsgerechtigden met een loonloos tijdvak, ongeacht de reden hiervan. Dit geldt voor zowel lopende als nieuwe gevallen en leidt tot extra WIA-uitkeringslasten, minder TW-aanvulling en incidentele uitvoeringskosten. Bij Voorjaarsnota 2023 en 2024 is geld gereserveerd voor een deel van deze doelgroep, te weten uitkeringsgerechtigden met een loonloos tijdvak als gevolg van een WW-uitkering. Voor de totale benodigde uitgaven was naar verwachting per saldo € 35 miljoen te veel gereserveerd in 2025. Deze middelen worden nu afgeboekt. De totale uitgaven nemen per saldo in 2026 naar verwachting toe met ongeveer € 101 miljoen en structureel met € 91 miljoen vanaf 2027.
 
 
 –
 UWV heeft in de periode 2020–2024 fouten gemaakt bij de vaststelling van het dagloon van WIA-uitkeringen. Deze fouten worden de komende jaren hersteld, wat extra WIA-uitgaven tot gevolg heeft. Voor het herstel zet UWV een organisatie op. De uitvoeringskosten die de organisatie met zich meebrengt worden op artikel 11 van de begroting verwerkt. De totale uitgaven nemen naar verwachting per saldo toe met € 26 miljoen in 2025, € 59 miljoen in 2026 en € 36 miljoen in 2027. Hiervan komt € 68 miljoen door nabetalingen en € 53 miljoen door uitvoeringskosten.
 
 
 –
 Als gevolg van de lange wachttijden bij WIA-claimbeoordelingen verstrekt UWV aan mensen een voorschot op de WIA-uitkering. Werknemers kunnen in financiële problemen komen als deze voorschotten terugbetaald moeten worden indien er geen recht blijkt op een uitkering. Daarom wordt sinds medio 2021 buitenwettelijk beleid gevoerd en het voorschot kwijtgescholden. Het voeren van tijdelijk buitenwettelijke beleid is onwenselijk, omdat dit rechtsonzekerheid geeft aan burgers. Daarom maken we dit beleid structureel en binnenwettelijk, zodat het beleid voorspelbaar wordt voor langdurig zieke werknemers. Dit zorgt voor een stijging van de uitgaven van € 31 miljoen in 2026 oplopend tot € 93 miljoen in 2030. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwĳze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1).
 
 
 –
 Om de mismatch bij sociaal medisch beoordelen te verkleinen is het streven om vanaf september 2025 de vereenvoudigde claimbeoordeling voor 60-plussers voort te zetten voor een periode van 2 jaar. De maatregel zorgt ervoor dat 60-plussers die wachten op hun WIA-claimbeoordeling tijdelijk op een andere manier en door andere professionals dan de verzekeringsarts worden beoordeeld. Omdat deze maatregel buitenwettelijk is, is de maatregel zo vormgegeven dat deze niet nadelig uitvalt. Dit heeft als gevolg dat er tijdelijk meer en hogere WIA-uitkeringen (WGA 80–100) worden verstrekt, waardoor de uitgaven toenemen. Tegenover deze extra WIA-uitgaven staat een inverdieneffect op de WW en IOW. Per saldo nemen de uitgaven toe met € 280 miljoen cumulatief, in de periode 2025 – 2034. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwĳze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1).
 
 
 Nominaal
 – Dit betreft de nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de uitgaven (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP).
 
 
 
 3.4
 Artikel 4 Jonggehandicapten
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 4 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 1.168
 
 
 
 
 4.561.676
 
 
 
 
 – 1.004
 
 
 
 
 18.137
 
 
 
 
 17.937
 
 
 
 
 18.171
 
 
 
 
 4.693.179
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 1.168
 
 
 
 
 4.561.676
 
 
 
 
 – 1.004
 
 
 
 
 18.137
 
 
 
 
 17.937
 
 
 
 
 18.171
 
 
 
 
 4.693.179
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.0
 
 
 
 
 Jonggehandicapten
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.560.508
 
 
 
 
 1.168
 
 
 
 
 4.561.676
 
 
 
 
 – 1.004
 
 
 
 
 18.137
 
 
 
 
 17.937
 
 
 
 
 18.171
 
 
 
 
 4.693.179
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 4.472.413
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.472.413
 
 
 
 
 1.168
 
 
 
 
 4.473.581
 
 
 
 
 – 1.004
 
 
 
 
 18.137
 
 
 
 
 17.937
 
 
 
 
 18.171
 
 
 
 
 4.621.202
 
 
 
 
 
 
 Wajong
 
 
 4.472.413
 
 
 0
 
 
 4.472.413
 
 
 1.168
 
 
 4.473.581
 
 
 – 1.004
 
 
 18.137
 
 
 17.937
 
 
 18.171
 
 
 4.621.202
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 88.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 88.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 88.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 71.977
 
 
 
 
 
 
 Re-integratie Wajong
 
 
 88.095
 
 
 0
 
 
 88.095
 
 
 0
 
 
 88.095
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 71.977
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 19.650
 
 
 
 
 19.650
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 1,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De ontvangsten nemen toe met € 19,7 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 Als gevolg van een wijziging in het minimumjeugdloon voor 18-, 19-, 20-jarigen wordt vanaf 2027 het budget oplopend tot € 20,6 miljoen opgehoogd. Een verhoging van het minimumjeugdloon leidt tot een hogere uitkering voor deze leeftijdscategorieën en daarmee tot hogere uitkeringslasten.
 
 
 –
 Tegelijkertijd is er een neerwaarts effect op de uitgaven van € 1 miljoen in 2026 oplopend tot € 2,3 miljoen in 2030 vanwege een lichte stijging van het aandeel Wajongers met arbeidsvermogen. Dit zorgt voor een lagere gemiddelde jaaruitkering op de oude Wajongregelingen. Daarnaast is de verwachte extra instroom van de Wajong 2015 naar aanleiding van tijdelijke registraties afgewezen Wajongers naar beneden bijgesteld. Dit zijn mensen die tussen 10/9/2014 en 1/7/2015 zijn afgewezen voor de Wajong 2015, waarvan een deel alsnog in aanmerking komt voor een Wajong-uitkering door middel van de 10-jaarregel.
 
 
 Ontvangsten
 Vanwege de eindafrekening van het re-integratiebudget UWV 2024 zijn er terugontvangsten. UWV ontvangt middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor re-integratiedienstverlening. Deze middelen zijn meegenomen in de eindafrekening 2024 en zorgen voor een terugontvangst in 2025. Met een desaldering verhogen we gelijktijdig de niet-belastingontvangsten en uitgaven, waarmee de middelen weer beschikbaar komen voor de SZW-begroting.
 
 
 
 3.5
 Artikel 5 Werkloosheid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 5 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 – 61.053
 
 
 
 
 116.644
 
 
 
 
 – 46.225
 
 
 
 
 – 56.287
 
 
 
 
 – 72.596
 
 
 
 
 6.165
 
 
 
 
 79.052
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 – 61.053
 
 
 
 
 116.644
 
 
 
 
 – 46.225
 
 
 
 
 – 56.287
 
 
 
 
 – 72.596
 
 
 
 
 6.165
 
 
 
 
 79.052
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.0
 
 
 
 
 Werkloosheid
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 177.697
 
 
 
 
 – 61.053
 
 
 
 
 116.644
 
 
 
 
 – 46.225
 
 
 
 
 – 56.287
 
 
 
 
 – 72.596
 
 
 
 
 6.165
 
 
 
 
 79.052
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 89.266
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 89.266
 
 
 
 
 6.830
 
 
 
 
 96.096
 
 
 
 
 17.233
 
 
 
 
 14.171
 
 
 
 
 1.362
 
 
 
 
 32.123
 
 
 
 
 75.652
 
 
 
 
 
 
 Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW)
 
 
 89.261
 
 
 0
 
 
 89.261
 
 
 6.830
 
 
 96.091
 
 
 17.233
 
 
 14.171
 
 
 1.362
 
 
 32.123
 
 
 75.647
 
 
 
 
 
 Cessantiawet (Caribisch Nederland)
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 8.281
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.281
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 8.356
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.900
 
 
 
 
 
 
 Overige subsidies algemeen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Coördinatie arbeidsmarktdienstverlening
 
 
 4.281
 
 
 0
 
 
 4.281
 
 
 0
 
 
 4.281
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Werkgeverssubsidie praktijkleren
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.900
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 79.650
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 79.650
 
 
 
 
 – 67.958
 
 
 
 
 11.692
 
 
 
 
 – 63.458
 
 
 
 
 – 70.458
 
 
 
 
 – 73.958
 
 
 
 
 – 25.958
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarktdienstverlening
 
 
 79.650
 
 
 0
 
 
 79.650
 
 
 – 67.958
 
 
 11.692
 
 
 – 63.458
 
 
 – 70.458
 
 
 – 73.958
 
 
 – 25.958
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.458
 
 
 
 
 2.458
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 61,1 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 2,5 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 In het Hoofdlijnenakkoord is vanaf 2027 een besparing van € 200,0 miljoen per jaar op de WW afgesproken. Hier wordt invulling aan gegeven met een duurverkorting van de WW-uitkering naar 18 maanden per 1 januari 2027. Hierdoor stromen meer oudere werklozen de IOW-uitkering in na het bereiken van de maximale duur van hun WW-uitkering. De IOW-uitgaven nemen hierdoor in 2029 en 2030 met respectievelijk € 38,1 miljoen en € 6,5 miljoen toe.
 
 
 –
 Van oktober 2022 tot en met eind 2024 gold in het kader van de problematiek rondom sociaal medisch beoordelen de vereenvoudigde WIA-claimbeoordeling voor 60-plussers. Hierdoor stroomden minder mensen de WW in, wat leidt tot minder mensen met een IOW-uitkering. Dat effect was niet goed in de uitgaven verwerkt en is nu gecorrigeerd. Dat leidt tot een bijstelling van de IOW-uitgaven vanaf 2025 (van € 7,1 miljoen, € 16,4 miljoen in 2026, € 14,2 miljoen in 2027, € 5,1 miljoen in 2028 en € 1,3 miljoen in 2029).
 
 
 –
 Daarnaast is de uitvoeringsinformatie van UWV en de nieuwe economische raming van CPB verwerkt. De bijstelling als gevolg van een lager verwacht aantal IOW-uitkeringen en een hogere gemiddelde uitkering zijn beperkt en bedragen minder dan een miljoen per jaar (opwaarts of neerwaarts).
 
 
 Bijdrage ZBO's/RWTs
 
 
 –
 De investeringen in de arbeidsmarktdienstverlening zijn bedoeld voor de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur vanaf 2025, het vervolg op de regionale mobiliteitsteams (RMT's). In de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur maken de Regionale Werkcentra begeleiding naar passend werk of scholing beter toegankelijk. Deze hervorming bevordert onder andere de samenwerking tussen instanties zoals UWV, gemeenten, werkgeversorganisaties, vakbonden en onderwijs- en opleidingsinstellingen. Om budgetten voor de arbeidsmarktinfrastructuur zoveel mogelijk samen op de begroting te kunnen verantwoorden, worden middelen verplaatst.
 
 
 –
 De belangrijkste mutaties zijn de overhevelingen naar artikel 2. Voor de overboeking naar het gemeentefonds (bijdrage aan medeoverheden) gaat het om € 45,4 in 2025, € 38,9 miljoen in 2026, € 49,4 miljoen in 2027, € 54,9 miljoen in 2028 en € 8,9 miljoen in 2029 en verder. Voor de subsidie Impuls dekkend stelsel Van Werk naar Werk (VWNW) om € 15,0 miljoen in 2025, € 13,5 miljoen in 2026 en € 12,0 miljoen in 2027 t/m 2029 (zie ook artikel 2).
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 5 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 – 201.564
 
 
 
 
 3.987.419
 
 
 
 
 – 299.159
 
 
 
 
 – 182.742
 
 
 
 
 – 335.257
 
 
 
 
 – 598.892
 
 
 
 
 5.734.564
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 – 201.564
 
 
 
 
 3.987.419
 
 
 
 
 – 299.159
 
 
 
 
 – 182.742
 
 
 
 
 – 335.257
 
 
 
 
 – 598.892
 
 
 
 
 5.734.564
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.0
 
 
 
 
 Werkeloosheid
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.188.983
 
 
 
 
 – 201.564
 
 
 
 
 3.987.419
 
 
 
 
 – 299.159
 
 
 
 
 – 182.742
 
 
 
 
 – 335.257
 
 
 
 
 – 598.892
 
 
 
 
 5.734.564
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 4.174.325
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.174.325
 
 
 
 
 – 204.598
 
 
 
 
 3.969.727
 
 
 
 
 – 302.183
 
 
 
 
 – 185.771
 
 
 
 
 – 338.291
 
 
 
 
 – 601.934
 
 
 
 
 5.715.169
 
 
 
 
 
 
 WW
 
 
 3.975.823
 
 
 0
 
 
 3.975.823
 
 
 – 197.696
 
 
 3.778.127
 
 
 – 295.034
 
 
 – 183.544
 
 
 – 321.335
 
 
 – 564.264
 
 
 4.505.079
 
 
 
 
 
 WW nominaal
 
 
 198.502
 
 
 0
 
 
 198.502
 
 
 – 6.902
 
 
 191.600
 
 
 – 7.149
 
 
 – 2.227
 
 
 – 16.956
 
 
 – 37.670
 
 
 1.210.090
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 14.658
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.658
 
 
 
 
 3.034
 
 
 
 
 17.692
 
 
 
 
 3.024
 
 
 
 
 3.029
 
 
 
 
 3.034
 
 
 
 
 3.042
 
 
 
 
 19.395
 
 
 
 
 
 
 Re-integratie WW
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Scholing WW
 
 
 14.277
 
 
 0
 
 
 14.277
 
 
 0
 
 
 14.277
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14.277
 
 
 
 
 
 Scholing WW nominaal
 
 
 381
 
 
 0
 
 
 381
 
 
 34
 
 
 415
 
 
 24
 
 
 29
 
 
 34
 
 
 42
 
 
 2.118
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 245.359
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 245.359
 
 
 
 
 13.203
 
 
 
 
 258.562
 
 
 
 
 8.795
 
 
 
 
 – 3.421
 
 
 
 
 8.697
 
 
 
 
 14.822
 
 
 
 
 363.229
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 201,6 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 13,2 miljoen.
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De raming van de Werkloosheidswet (WW) wordt per saldo neerwaarts bijgesteld. Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV worden de WW-uitgaven naar beneden bijgesteld (€ 186,7 miljoen in 2025 oplopend tot € 188,2 miljoen in 2029). De lager dan verwachte instroom over 2024 werkt meerjarig door en zorgt zodoende de komende jaren voor lagere uitgaven. Daaraan gerelateerd worden ook lagere faillissementsuitkeringen verwacht.
 
 
 –
 Daarnaast stelt het CPB de raming van de werkloze beroepsbevolking in de meest recente raming (CEP 2025) neerwaarts bij. Als gevolg hiervan daalt het verwachte aantal werkloosheidsuitkeringen. Dit leidt tot een meerjarige meevaller op de WW van € 6,3 miljoen in 2025, € 7,3 miljoen in 2026, € 64,0 miljoen in 2027, € 161,3 miljoen in 2028, € 128,6 miljoen in 2029 en € 62,5 miljoen in 2030.
 
 
 –
 In het Hoofdlijnenakkoord is vanaf 2027 een besparing van € 200,0 miljoen per jaar op de WW afgesproken. De invulling van de besparing is verder uitgewerkt en in deze begroting verwerkt. De besparing uit het HLA is aangepast naar het budgettaire effect behorende bij een duurverkorting naar 18 maanden per 1 januari 2027. Hierdoor zijn de WW-uitgaven in 2027 en 2028 met respectievelijk € 200,0 miljoen en € 84,8 miljoen naar boven bijgesteld. De WW-uitgaven in 2029 en in 2030 zijn met respectievelijk € 238,5 miljoen en € 253,8 miljoen naar beneden bijgesteld. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW 3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd.
 
 
 Bijdrage aan ZBO's
 
 
 –
 Voor de voortzetting van de re-integratiedienstverlening van het UWV aan WW-gerechtigden met een kwetsbare arbeidsmarktpositie komt € 3 miljoen per jaar beschikbaar.
 
 
 Nominaal
 
 
 –
 Dit betreft nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de uitgaven (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP).
 
 
 Ontvangsten
 
 
 –
 Overheidswerkgevers zijn eigenrisicodragers voor de WW. De WW-uitgaven worden door UWV verhaald op deze werkgevers. De raming van de ontvangsten uit verhaal is voor 2025 naar boven bijgesteld op grond van uitvoeringsinformatie van UWV (€ 12,4 miljoen). Naar verwachting nemen de ontvangsten de komende jaren toe.
 
 
 
 
 
 3.6
 Artikel 6 Ziekte en verlofregelingen
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 6 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 – 7.572
 
 
 
 
 27.208
 
 
 
 
 – 9.606
 
 
 
 
 – 10.414
 
 
 
 
 – 4.585
 
 
 
 
 – 1.613
 
 
 
 
 61.386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 – 7.572
 
 
 
 
 27.208
 
 
 
 
 – 9.606
 
 
 
 
 – 10.414
 
 
 
 
 – 4.585
 
 
 
 
 – 1.613
 
 
 
 
 61.386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.0
 
 
 
 
 Ziekte en verlofregelingen
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 – 7.572
 
 
 
 
 27.208
 
 
 
 
 – 9.606
 
 
 
 
 – 10.414
 
 
 
 
 – 4.585
 
 
 
 
 – 1.613
 
 
 
 
 61.386
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 34.780
 
 
 
 
 – 7.572
 
 
 
 
 27.208
 
 
 
 
 – 9.606
 
 
 
 
 – 10.414
 
 
 
 
 – 4.585
 
 
 
 
 – 1.613
 
 
 
 
 61.386
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS)
 
 
 6.890
 
 
 0
 
 
 6.890
 
 
 361
 
 
 7.251
 
 
 361
 
 
 361
 
 
 361
 
 
 361
 
 
 7.251
 
 
 
 
 
 Ziekteverzekering (Caribisch Nederland)
 
 
 5.753
 
 
 0
 
 
 5.753
 
 
 2.451
 
 
 8.204
 
 
 2.101
 
 
 2.177
 
 
 458
 
 
 478
 
 
 6.342
 
 
 
 
 
 Organo Psycho Syndroom (OPS)- fonds
 
 
 55
 
 
 0
 
 
 55
 
 
 – 7
 
 
 48
 
 
 – 5
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Tegemoetkomingsregeling stoffengerelateerde beroepsziekten (TSB)
 
 
 22.082
 
 
 0
 
 
 22.082
 
 
 – 10.377
 
 
 11.705
 
 
 – 12.063
 
 
 – 12.952
 
 
 – 5.404
 
 
 – 2.452
 
 
 47.793
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.681
 
 
 
 
 2.681
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 7,6 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 2,7 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 78%.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De uitkeringslasten van de Ziekteverzekering zijn op basis van de realisatie van de uitkeringslasten 2024, de bijstelling van de CBS-bevolkingsprognose en een nieuwe wisselkoersvoorspelling meerjarig naar boven bijgesteld met € 2,0 miljoen in 2025, € 2,1 miljoen in 2026, € 2,2 miljoen in 2027 en € 0,5 miljoen in 2028 en verder.
 
 
 –
 De raming van de TSB-uitkeringslasten wordt meerjarig neerwaarts bijgesteld. Dit komt omdat dat de regeling minder snel ingroeit. Nieuwe ziektes worden gefaseerd aan de regeling toegevoegd. De invoering van nieuwe ziektes in 2024 heeft vertraging opgelopen. Dit zorgt voor een neerwaartse bijstelling van € 1,5 miljoen in 2025 t/m € 1 miljoen in 2027. Daarnaast geven realisatiecijfers aanleiding het gebruik van de regeling in de beginjaren van de TSB neerwaarts bij te stellen. Dit leidt tot een neerwaartse bijstelling van € 8,9 miljoen in 2025, € 11,1 miljoen in 2026, € 11,9 miljoen in 2027, € 5,4 miljoen in 2028 en € 2,5 miljoen in 2029.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinanierd
 
 Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 6 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 154.627
 
 
 
 
 5.358.983
 
 
 
 
 161.908
 
 
 
 
 190.676
 
 
 
 
 224.289
 
 
 
 
 242.418
 
 
 
 
 6.971.577
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 154.627
 
 
 
 
 5.358.983
 
 
 
 
 161.908
 
 
 
 
 190.676
 
 
 
 
 224.289
 
 
 
 
 242.418
 
 
 
 
 6.971.577
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.0
 
 
 
 
 Ziekte en verlofregelingen
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 154.627
 
 
 
 
 5.358.983
 
 
 
 
 161.908
 
 
 
 
 190.676
 
 
 
 
 224.289
 
 
 
 
 242.418
 
 
 
 
 6.971.577
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.204.356
 
 
 
 
 154.627
 
 
 
 
 5.358.983
 
 
 
 
 161.908
 
 
 
 
 190.676
 
 
 
 
 224.289
 
 
 
 
 242.418
 
 
 
 
 6.971.577
 
 
 
 
 
 
 ZW
 
 
 2.319.738
 
 
 0
 
 
 2.319.738
 
 
 99.103
 
 
 2.418.841
 
 
 79.259
 
 
 96.482
 
 
 119.676
 
 
 137.321
 
 
 2.542.582
 
 
 
 
 
 WAZO
 
 
 1.691.692
 
 
 0
 
 
 1.691.692
 
 
 17.026
 
 
 1.708.718
 
 
 17.505
 
 
 17.685
 
 
 18.911
 
 
 22.056
 
 
 1.887.359
 
 
 
 
 
 WAZO aanvullend geboorteverlof partners
 
 
 249.374
 
 
 0
 
 
 249.374
 
 
 17.966
 
 
 267.340
 
 
 18.215
 
 
 18.940
 
 
 19.867
 
 
 20.736
 
 
 296.098
 
 
 
 
 
 Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO)
 
 
 692.967
 
 
 0
 
 
 692.967
 
 
 10.571
 
 
 703.538
 
 
 10.824
 
 
 12.080
 
 
 13.769
 
 
 15.129
 
 
 779.274
 
 
 
 
 
 ZW nominaal
 
 
 117.144
 
 
 0
 
 
 117.144
 
 
 6.217
 
 
 123.361
 
 
 18.748
 
 
 24.971
 
 
 31.114
 
 
 32.034
 
 
 677.397
 
 
 
 
 
 WAZO nominaal
 
 
 85.854
 
 
 0
 
 
 85.854
 
 
 1.817
 
 
 87.671
 
 
 10.032
 
 
 11.415
 
 
 10.911
 
 
 6.556
 
 
 502.365
 
 
 
 
 
 WAZO aanvullend geboorteverlof partners nominaal
 
 
 12.593
 
 
 0
 
 
 12.593
 
 
 1.041
 
 
 13.634
 
 
 2.962
 
 
 3.911
 
 
 4.656
 
 
 4.787
 
 
 78.887
 
 
 
 
 
 Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO) nominaal
 
 
 34.994
 
 
 0
 
 
 34.994
 
 
 886
 
 
 35.880
 
 
 4.363
 
 
 5.192
 
 
 5.385
 
 
 3.799
 
 
 207.615
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 154,6 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De ZW-uitkeringslasten zijn in 2030 met circa € 140 miljoen opwaarts bijgesteld. Dit komt voornamelijk door de bijstelling van het ZW-volume en in mindere mate door de bijstelling van de gemiddelde ZW-uitkeringshoogte. Het ZW-volume is met name voor de groep ziekte bij zwangerschap fors opwaarts bijgesteld. Uit de CEP-raming blijkt namelijk dat de werkzame beroepsbevolking de komende jaren sterk toeneemt. Hierdoor wordt met name een hoger beroep op de ZW door zieke zwangeren verwacht. Ook heeft er een wijziging plaatsgevonden van het ramingsmodel van de zieke uitzendkrachten. Door deze aanpassing wordt richting het einde van de begrotingshorizon een relatief hogere instroom voor de groep uitzendkrachten in de ZW geraamd voor een neerwaartse plafondcorrectie die meerjarig doorwerkt.
 
 
 –
 De raming voor de WAZO wordt meerjarig opwaarts bijgesteld. Op basis van nieuwe uitvoeringsinformatie is sprake van een hoger aantal uitkeringen en een hogere gemiddelde uitkering.
 
 
 –
 De raming voor de WAZO aanvullend geboorteverlof partners wordt meerjarig naar boven bijgesteld. De bijstelling wordt vooral verklaard door een hoger aantal uitkeringen. Er is daarnaast een relatief beperkte neerwaartse bijstelling door een lagere gemiddelde uitkering. Per saldo is sprake van een opwaartse bijstelling.
 
 
 –
 De raming voor de Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO) wordt meerjarig naar boven bijgesteld. Het volume wordt opwaarts bijgesteld vanwege het hogere aantal aanvragen en de toegenomen duur van de gemiddelde uitkering. Anderzijds valt de gemiddelde uitkering lager uit. Per saldo is sprake van een opwaartse bijstelling.
 
 
 Nominaal
 
 
 –
 Dit betreft de nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de uitgaven (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP).
 
 
 
 
 
 3.7
 Artikel 7 Kinderopvang
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 7 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.559.980
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.559.980
 
 
 
 
 28.699
 
 
 
 
 5.588.679
 
 
 
 
 – 769.724
 
 
 
 
 – 760.603
 
 
 
 
 – 331.645
 
 
 
 
 474.212
 
 
 
 
 8.209.901
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.561.980
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.561.980
 
 
 
 
 28.699
 
 
 
 
 5.590.679
 
 
 
 
 – 769.724
 
 
 
 
 – 760.603
 
 
 
 
 – 331.645
 
 
 
 
 474.212
 
 
 
 
 8.209.901
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.0
 
 
 
 
 Kinderopvang
 
 
 
 
 5.561.980
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.561.980
 
 
 
 
 28.699
 
 
 
 
 5.590.679
 
 
 
 
 – 769.724
 
 
 
 
 – 760.603
 
 
 
 
 – 331.645
 
 
 
 
 474.212
 
 
 
 
 8.209.901
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 5.484.894
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.484.894
 
 
 
 
 51.915
 
 
 
 
 5.536.809
 
 
 
 
 – 771.886
 
 
 
 
 – 773.708
 
 
 
 
 – 340.060
 
 
 
 
 463.759
 
 
 
 
 8.149.272
 
 
 
 
 
 
 Kinderopvangtoeslag
 
 
 5.484.894
 
 
 0
 
 
 5.484.894
 
 
 51.915
 
 
 5.536.809
 
 
 – 771.886
 
 
 – 773.708
 
 
 – 340.060
 
 
 463.759
 
 
 8.149.272
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 25.233
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.233
 
 
 
 
 1.986
 
 
 
 
 27.219
 
 
 
 
 2.136
 
 
 
 
 2.300
 
 
 
 
 4.321
 
 
 
 
 9.788
 
 
 
 
 39.833
 
 
 
 
 
 
 Kinderopvang
 
 
 4.050
 
 
 0
 
 
 4.050
 
 
 450
 
 
 4.500
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 2.395
 
 
 7.782
 
 
 9.350
 
 
 
 
 
 Subsidies Caribisch Nederland
 
 
 21.183
 
 
 0
 
 
 21.183
 
 
 1.536
 
 
 22.719
 
 
 1.686
 
 
 1.850
 
 
 1.926
 
 
 2.006
 
 
 30.483
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 12.268
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.268
 
 
 
 
 – 6.727
 
 
 
 
 5.541
 
 
 
 
 – 3.956
 
 
 
 
 2.364
 
 
 
 
 1.029
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 9.294
 
 
 
 
 
 
 Overige Opdrachten
 
 
 5.376
 
 
 0
 
 
 5.376
 
 
 – 3.051
 
 
 2.325
 
 
 – 4.635
 
 
 1.535
 
 
 500
 
 
 100
 
 
 7.602
 
 
 
 
 
 Opdrachten Caribisch Nederland
 
 
 1.692
 
 
 0
 
 
 1.692
 
 
 824
 
 
 2.516
 
 
 679
 
 
 829
 
 
 529
 
 
 0
 
 
 1.692
 
 
 
 
 
 Opdrachten Stelselherziening KO
 
 
 5.200
 
 
 0
 
 
 5.200
 
 
 – 4.500
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 1.101
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.101
 
 
 
 
 745
 
 
 
 
 1.846
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.736
 
 
 
 
 
 
 Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid van de Vereniging van Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland (Projectbureau PGV)
 
 
 1.101
 
 
 0
 
 
 1.101
 
 
 745
 
 
 1.846
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.736
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 8.678
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.678
 
 
 
 
 1.016
 
 
 
 
 9.694
 
 
 
 
 2.016
 
 
 
 
 1.865
 
 
 
 
 865
 
 
 
 
 565
 
 
 
 
 9.243
 
 
 
 
 
 
 Agentschap DUO
 
 
 8.678
 
 
 0
 
 
 8.678
 
 
 1.016
 
 
 9.694
 
 
 2.016
 
 
 1.865
 
 
 865
 
 
 565
 
 
 9.243
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 29.806
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 29.806
 
 
 
 
 – 20.236
 
 
 
 
 9.570
 
 
 
 
 1.966
 
 
 
 
 6.576
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 523
 
 
 
 
 
 
 Versterking Kinderopvang Samenwerking BES(t) 4 kids CN
 
 
 5.880
 
 
 0
 
 
 5.880
 
 
 – 2.500
 
 
 3.380
 
 
 0
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 523
 
 
 
 
 
 SPUK kwijtschelden schulden Kinderopvang
 
 
 23.926
 
 
 0
 
 
 23.926
 
 
 – 17.736
 
 
 6.190
 
 
 1.966
 
 
 4.076
 
 
 2.200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.958.671
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.958.671
 
 
 
 
 15.602
 
 
 
 
 1.974.273
 
 
 
 
 24.993
 
 
 
 
 73.836
 
 
 
 
 176.889
 
 
 
 
 218.135
 
 
 
 
 1.939.493
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 28,7 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 15,6 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 99,8%.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De verwachte uitgaven Kinderopvangtoeslag (KOT) zijn in de meeste jaren naar boven bijgesteld. Dit komt hoofdzakelijk doordat uit de uitvoeringsinformatie van Dienst Toeslagen blijkt dat het aantal kinderen dat gebruikmaakt van kinderopvang in 2025 naar verwachting sterker toeneemt dan eerder verwacht. Ook komt de werkloosheid in de nieuwe CPB-prognose lager uit dan eerder werd verwacht. Als gevolg daarvan neemt het gebruik van kinderopvang toe en daarmee ook de uitgaven Kinderopvangtoeslag.
 
 
 –
 In het hoofdlijnenakkoord (HLA) is afgesproken om per 2027 een nieuwe financiering van kinderopvang in te voeren. Het betreft een ingrijpende wijziging zowel voor de uitvoering als de kinderopvangorganisaties. Om een goede overgang te borgen, is mede op basis van gesprekken met de kinderopvangsector besloten meer tijd te nemen voor de implementatie van en overgang naar de nieuwe financiering. In 2029 gaat het nieuwe financieringsstelsel in, met een hoge inkomensonafhankelijke vergoeding voor alle inkomens. Met de beschikbare ingroeipadmiddelen wordt kinderopvang voor een groter deel van de werkende huishoudens bijna gratis. Het wetgevingstraject voor de nieuwe financiering gaat onverminderd door om de sector op zo kort mogelijke termijn duidelijkheid te geven.
 
 
 –
 In 2029–2038 wordt jaarlĳks € 24 miljoen gereserveerd voor maatregelen die de toegankelĳkheid van kinderopvang borgen en zorgen voor een soepele transitie naar het nieuwe financieringsstelsel. Met deze reservering kunnen op een later moment mitigerende maatregelen worden uitgewerkt.
 
 
 –
 De maatregel uit het hoofdlijnenakkoord om de maximum uurprijzen in 2026 eenmalig niet te indexeren wordt teruggedraaid. Dat betekent dat de maximum uurprijzen in 2026 aangepast worden aan de verwachte loon- en prijsontwikkeling. Dit wordt in de begroting van 2026 zichtbaar.
 
 
 –
 De besparing als gevolg van het nieuwe invoeringsjaar wordt ingezet voor het verhogen van de vergoedingspercentages in aanloop naar de nieuwe financiering en ter dekking van de opgaven op de SZW-begroting. De kinderopvangtoeslag wordt in de jaren 2026, 2027 en 2028 stapsgewijs en geleidelijk verhoogd.
 
 
 –
 In 2025 komen de verwachte uitgaven aan kinderopvangtoeslag per saldo € 52 miljoen hoger uit. In de volgende jaren komen de uitgaven lager uit: € 772 miljoen in 2026, € 774 miljoen in 2027 en € 340 miljoen in 2028. In 2029 komen de uitgaven juist hoger uit (€ 464 miljoen). Dat houdt met name verband met meer nabetalingen over de toeslagjaren 2027 en 2028 als gevolg van de invoering van directe financiering per 2029.
 
 
 Ontvangsten
 
 
 –
 In de meeste jaren zijn de ontvangsten naar boven bijgesteld. Dit houdt met name verband met de hogere uitgaven als gevolg van het gestegen gebruik van kinderopvang. Als gevolg van het grondslageffect werken de hogere uitgaven, met vertraging, door in hogere ontvangsten.
 
 
 –
 Vanwege de invoering van het nieuwe kinderopvangstelsel per 2029 zijn er over de toeslagjaren 2027 en 2028 onder andere meer terugvorderingen (er zijn ook meer nabetalingen). Als gevolg daarvan komen ook de ontvangsten hoger uit, met name in 2028 en 2029.
 
 
 
 
 
 3.8
 Artikel 8 Oudedagsvoorziening
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 19 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 8 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 – 71
 
 
 
 
 62.680
 
 
 
 
 676
 
 
 
 
 690
 
 
 
 
 695
 
 
 
 
 805
 
 
 
 
 79.393
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 62.842
 
 
 
 
 838
 
 
 
 
 852
 
 
 
 
 857
 
 
 
 
 967
 
 
 
 
 79.555
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.0
 
 
 
 
 Oudedagsvoorziening
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 62.751
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 62.842
 
 
 
 
 838
 
 
 
 
 852
 
 
 
 
 857
 
 
 
 
 967
 
 
 
 
 79.555
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 62.390
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 62.390
 
 
 
 
 – 108
 
 
 
 
 62.282
 
 
 
 
 639
 
 
 
 
 653
 
 
 
 
 658
 
 
 
 
 768
 
 
 
 
 79.009
 
 
 
 
 
 
 AOV inclusief tegemoetkoming (Caribisch Nederland)
 
 
 60.408
 
 
 0
 
 
 60.408
 
 
 616
 
 
 61.024
 
 
 636
 
 
 653
 
 
 658
 
 
 768
 
 
 79.009
 
 
 
 
 
 Overbruggingsregeling AOW
 
 
 807
 
 
 0
 
 
 807
 
 
 – 89
 
 
 718
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Gebaar erkenning Surinaamse ouderen
 
 
 1.175
 
 
 0
 
 
 1.175
 
 
 – 635
 
 
 540
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 361
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 361
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 560
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 546
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 361
 
 
 0
 
 
 361
 
 
 199
 
 
 560
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 546
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.205
 
 
 
 
 2.205
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 71 duizend bij de uitgaven en € 91 duizend bij de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 2,2 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 99,9%.
 Ontvangsten
 De gerealiseerde uitkeringslasten van het Gebaar van erkenning voor Surinaamse ouderen vielen in 2024 € 2,1 miljoen lager uit dan verwacht. Dit resulteert in een terugontvangst van de SVB in 2025. De verklaring voor de lagere uitkeringslasten is dat er zich minder mensen hebben gemeld voor het gebaar.
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 20 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 8 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 63.202
 
 
 
 
 55.281.822
 
 
 
 
 – 16.873
 
 
 
 
 52.104
 
 
 
 
 – 52.321
 
 
 
 
 – 177.920
 
 
 
 
 72.190.960
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 63.202
 
 
 
 
 55.281.822
 
 
 
 
 – 16.873
 
 
 
 
 52.104
 
 
 
 
 – 52.321
 
 
 
 
 – 177.920
 
 
 
 
 72.190.960
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.0
 
 
 
 
 Oudedagsvoorziening
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 63.202
 
 
 
 
 55.281.822
 
 
 
 
 – 16.873
 
 
 
 
 52.104
 
 
 
 
 – 52.321
 
 
 
 
 – 177.920
 
 
 
 
 72.190.960
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 55.218.620
 
 
 
 
 63.202
 
 
 
 
 55.281.822
 
 
 
 
 – 16.873
 
 
 
 
 52.104
 
 
 
 
 – 52.321
 
 
 
 
 – 177.920
 
 
 
 
 72.190.960
 
 
 
 
 
 
 AOW
 
 
 52.752.365
 
 
 0
 
 
 52.752.365
 
 
 – 11.752
 
 
 52.740.613
 
 
 – 34.069
 
 
 – 55.882
 
 
 – 72.255
 
 
 – 82.082
 
 
 57.983.529
 
 
 
 
 
 AOW nominaal
 
 
 2.466.255
 
 
 0
 
 
 2.466.255
 
 
 74.954
 
 
 2.541.209
 
 
 17.196
 
 
 107.986
 
 
 19.934
 
 
 – 95.838
 
 
 14.207.431
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 63,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 De raming van de AOW-uitkeringslasten wordt meerjarig neerwaarts bijgesteld: € 11,8 miljoen in 2025 oplopend tot € 82,9 miljoen in 2030. Dit wordt verklaard door een neerwaartse bijstelling van het aantal personen met een AOW-uitkering. Het CBS verwacht namelijk dat het aantal personen met een AOW-gerechtigde leeftijd de komende jaren zal blijven groeien, maar minder hard dan vorig jaar werd geraamd. Daarnaast wordt ook het gemiddelde opbouwpercentage voor de groep die een gekorte AOW ontvangt, neerwaarts bijgesteld. Tegenover de neerwaartse bijstelling door het aantal gerechtigden en het opbouwpercentage, staat een opwaartse bijstelling door een groter aandeel alleenstaanden AOW-gerechtigden. Dit volgt uit de nieuwe CBS-huishoudensprognose.
 Nominaal
 De bijstelling van de nominale ontwikkeling van de AOW is zowel het gevolg van de aanpassing van de indexatiepercentages op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP) als van bovenstaande mutaties van de uitkeringen (grondslag). De aanpassing van de indexatiepercentages leidt tot en met 2028 tot een opwaartse bijstelling van de nominale ontwikkeling en vanaf 2029 tot een neerwaartse bijstelling van de nominale ontwikkeling. In totaal loopt de neerwaartse bijstelling op tot € 296 miljoen in 2030.
 
 
 
 3.9
 Artikel 9 Nabestaanden
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 21 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 9 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 – 337
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 – 312
 
 
 
 
 – 281
 
 
 
 
 – 268
 
 
 
 
 – 258
 
 
 
 
 3.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 – 337
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 – 312
 
 
 
 
 – 281
 
 
 
 
 – 268
 
 
 
 
 – 258
 
 
 
 
 3.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.0
 
 
 
 
 Nabestaanden
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 – 337
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 – 312
 
 
 
 
 – 281
 
 
 
 
 – 268
 
 
 
 
 – 258
 
 
 
 
 3.288
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.487
 
 
 
 
 – 337
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 – 312
 
 
 
 
 – 281
 
 
 
 
 – 268
 
 
 
 
 – 258
 
 
 
 
 3.288
 
 
 
 
 
 
 AWW (Caribisch Nederland)
 
 
 3.487
 
 
 0
 
 
 3.487
 
 
 – 337
 
 
 3.150
 
 
 – 312
 
 
 – 281
 
 
 – 268
 
 
 – 258
 
 
 3.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 0,3 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 22 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 9 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 – 7.117
 
 
 
 
 348.014
 
 
 
 
 – 8.379
 
 
 
 
 – 9.590
 
 
 
 
 – 11.594
 
 
 
 
 – 13.116
 
 
 
 
 365.651
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 – 7.117
 
 
 
 
 348.014
 
 
 
 
 – 8.379
 
 
 
 
 – 9.590
 
 
 
 
 – 11.594
 
 
 
 
 – 13.116
 
 
 
 
 365.651
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.0
 
 
 
 
 Nabestaanden
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 – 7.117
 
 
 
 
 348.014
 
 
 
 
 – 8.379
 
 
 
 
 – 9.590
 
 
 
 
 – 11.594
 
 
 
 
 – 13.116
 
 
 
 
 365.651
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 355.131
 
 
 
 
 – 7.117
 
 
 
 
 348.014
 
 
 
 
 – 8.379
 
 
 
 
 – 9.590
 
 
 
 
 – 11.594
 
 
 
 
 – 13.116
 
 
 
 
 365.651
 
 
 
 
 
 
 ANW
 
 
 328.002
 
 
 0
 
 
 328.002
 
 
 – 7.002
 
 
 321.000
 
 
 – 9.105
 
 
 – 10.079
 
 
 – 11.430
 
 
 – 11.782
 
 
 288.311
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming ANW
 
 
 5.737
 
 
 0
 
 
 5.737
 
 
 – 99
 
 
 5.638
 
 
 – 132
 
 
 – 148
 
 
 – 170
 
 
 – 176
 
 
 5.074
 
 
 
 
 
 ANW nominaal
 
 
 21.323
 
 
 0
 
 
 21.323
 
 
 – 14
 
 
 21.309
 
 
 937
 
 
 726
 
 
 126
 
 
 – 1.025
 
 
 71.577
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming ANW nominaal
 
 
 69
 
 
 0
 
 
 69
 
 
 – 2
 
 
 67
 
 
 – 79
 
 
 – 89
 
 
 – 120
 
 
 – 133
 
 
 689
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 7,1 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De raming van de Anw-uitkeringslasten wordt meerjarig neerwaarts bijgesteld. De voornaamste verklaring hiervoor is de bijstelling van het aantal personen met een Anw-uitkering. Er zijn minder Anw-gerechtigden ingestroomd dan verwacht. Daarnaast is de verwachting van de Anw-uitkeringen die met terugwerkende kracht worden betaald naar beneden bijgesteld. Tot slot kan de neerwaartse bijstelling worden verklaard door een lagere gemiddelde prijs. De Anw-tegemoetkoming volgt de trend van de Anw. Dit leidt tot een neerwaartse bijstelling van € 7,1 miljoen in 2025 die oploopt tot € 13,1 miljoen in 2030.
 
 
 
 
 
 3.10
 Artikel 10 Tegemoetkoming ouders
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 23 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 10 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 – 200.418
 
 
 
 
 9.876.994
 
 
 
 
 – 158.546
 
 
 
 
 – 292.463
 
 
 
 
 – 259.842
 
 
 
 
 – 235.498
 
 
 
 
 9.180.045
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 – 200.418
 
 
 
 
 9.876.994
 
 
 
 
 – 158.546
 
 
 
 
 – 292.463
 
 
 
 
 – 259.842
 
 
 
 
 – 235.498
 
 
 
 
 9.180.045
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.0
 
 
 
 
 Tegemoetkoming ouders
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 – 200.418
 
 
 
 
 9.876.994
 
 
 
 
 – 158.546
 
 
 
 
 – 292.463
 
 
 
 
 – 259.842
 
 
 
 
 – 235.498
 
 
 
 
 9.180.045
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.077.412
 
 
 
 
 – 200.418
 
 
 
 
 9.876.994
 
 
 
 
 – 158.546
 
 
 
 
 – 292.463
 
 
 
 
 – 259.842
 
 
 
 
 – 235.498
 
 
 
 
 9.180.045
 
 
 
 
 
 
 Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
 
 
 4.616.505
 
 
 0
 
 
 4.616.505
 
 
 15.754
 
 
 4.632.259
 
 
 19.998
 
 
 23.527
 
 
 23.940
 
 
 24.201
 
 
 4.555.972
 
 
 
 
 
 Wet op het Kindgebonden Budget (WKB)
 
 
 5.447.323
 
 
 0
 
 
 5.447.323
 
 
 – 217.754
 
 
 5.229.569
 
 
 – 180.176
 
 
 – 317.706
 
 
 – 285.541
 
 
 – 261.507
 
 
 4.608.472
 
 
 
 
 
 Kinderbijslagvoorziening BES
 
 
 13.584
 
 
 0
 
 
 13.584
 
 
 1.582
 
 
 15.166
 
 
 1.632
 
 
 1.716
 
 
 1.759
 
 
 1.808
 
 
 15.601
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 362.159
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 362.159
 
 
 
 
 – 29.932
 
 
 
 
 332.227
 
 
 
 
 – 24.634
 
 
 
 
 – 21.045
 
 
 
 
 – 24.371
 
 
 
 
 – 25.148
 
 
 
 
 322.758
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 200,4 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is – € 30,0 miljoen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Uitgaven
 Inkomensoverdrachten
 
 
 –
 De uitgaven voor de AKW voor de periode 2025–2030 zijn meerjarig naar boven bijgesteld. De bijstelling is het gevolg van hogere realisatiecijfers, een opwaarts bijgestelde bevolkingsprognose en een toename in het aantal kinderen waarvoor recht bestaat op een hoger bedrag aan kinderbijslag vanwege intensieve zorg.
 
 
 –
 De uitgaven van het kindgebonden budget (WKB) zijn voornamelijk als gevolg van diverse beleidsmaatregelen naar beneden bijgesteld. Het gaat daarbij met name om het steiler afbouwen van de WKB vanaf een inkomen van 60.000 euro (prijspeil 2024), hetgeen een structurele besparing oplevert van circa € 300 miljoen. Deze maatregel dient ter dekking van de structurele tegenvaller op de SZW-begroting. Daarnaast is besloten om het knelpunt samengestelde gezinnen per 2027 op te lossen, deze maatregel wordt bekostigd uit het verlagen van de vermogensgrenzen in de zorgtoeslag en WKB.
 
 
 –
 Verder zijn de WKB-uitgaven meerjarig naar beneden bijgesteld omdat Dienst Toeslagen bij het inschatten van de inkomens uitgaat van een sterkere inkomensstijging dan de verwachte loonontwikkeling, waardoor de voorschotten die ouders tijdens het jaar ontvangen lager uitkomen. In latere jaren leidt dit tot meer nabetalingen (en minder terugvorderingen, zie hiervoor de mutatie op de ontvangsten), waardoor de meevaller na 2025 in omvang afneemt. Omdat het totale recht (ofwel de beschikkingen) op basis van realisatiecijfers naar beneden is bijgesteld en daarnaast ook de structurele loonontwikkeling neerwaarts is bijgesteld, zijn er ook structureel lagere WKB-uitgaven.
 
 
 Ontvangsten
 De WKB-ontvangsten zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Dit houdt met name verband met de lagere voorschotten gedurende het jaar (dit is toegelicht bij de mutatie op de uitgaven). Als gevolg daarvan zijn er, naast meer nabetalingen, ook minder terugvorderingen.
 
 
 
 3.11
 Artikel 11 Uitvoering
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 24 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 11 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 682.020
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 682.020
 
 
 
 
 18.065
 
 
 
 
 700.085
 
 
 
 
 8.464
 
 
 
 
 – 3.641
 
 
 
 
 – 7.721
 
 
 
 
 – 10.920
 
 
 
 
 662.563
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 681.820
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 681.820
 
 
 
 
 18.065
 
 
 
 
 699.885
 
 
 
 
 8.464
 
 
 
 
 – 3.641
 
 
 
 
 – 7.721
 
 
 
 
 – 10.920
 
 
 
 
 662.563
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.0
 
 
 
 
 Uitvoering
 
 
 
 
 681.820
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 681.820
 
 
 
 
 18.065
 
 
 
 
 699.885
 
 
 
 
 8.464
 
 
 
 
 – 3.641
 
 
 
 
 – 7.721
 
 
 
 
 – 10.920
 
 
 
 
 662.563
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 – 391
 
 
 
 
 2.009
 
 
 
 
 – 133
 
 
 
 
 – 126
 
 
 
 
 – 100
 
 
 
 
 – 65
 
 
 
 
 2.335
 
 
 
 
 
 
 Handhaving smal
 
 
 2.400
 
 
 0
 
 
 2.400
 
 
 – 391
 
 
 2.009
 
 
 – 133
 
 
 – 126
 
 
 – 100
 
 
 – 65
 
 
 2.335
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 12.823
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.823
 
 
 
 
 – 426
 
 
 
 
 12.397
 
 
 
 
 5.642
 
 
 
 
 2.795
 
 
 
 
 2.671
 
 
 
 
 2.672
 
 
 
 
 12.021
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten CN
 
 
 12.823
 
 
 0
 
 
 12.823
 
 
 – 426
 
 
 12.397
 
 
 5.642
 
 
 2.795
 
 
 2.671
 
 
 2.672
 
 
 12.021
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 665.088
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 665.088
 
 
 
 
 18.689
 
 
 
 
 683.777
 
 
 
 
 2.955
 
 
 
 
 – 6.310
 
 
 
 
 – 10.292
 
 
 
 
 – 13.527
 
 
 
 
 646.984
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten UWV
 
 
 473.360
 
 
 0
 
 
 473.360
 
 
 14.504
 
 
 487.864
 
 
 – 56
 
 
 – 6.355
 
 
 – 8.841
 
 
 – 11.688
 
 
 456.599
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten SVB
 
 
 175.972
 
 
 0
 
 
 175.972
 
 
 1.131
 
 
 177.103
 
 
 1.097
 
 
 – 1.919
 
 
 – 3.371
 
 
 – 3.759
 
 
 172.289
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten Inlichtingenbureau (IB)
 
 
 15.756
 
 
 0
 
 
 15.756
 
 
 3.054
 
 
 18.810
 
 
 1.914
 
 
 1.964
 
 
 1.920
 
 
 1.920
 
 
 18.096
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 1.509
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.509
 
 
 
 
 193
 
 
 
 
 1.702
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.223
 
 
 
 
 
 
 Landelijk Clientenraad
 
 
 1.509
 
 
 0
 
 
 1.509
 
 
 193
 
 
 1.702
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.223
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 18,1 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 93,2%.
 Uitgaven
 Bijdrage ZBO's/RWTs
 Uitvoeringskosten UWV: Er is een technische herschikking van € 7,5 miljoen naar artikel 11. Dit betreft middelen die op artikel 99 gereserveerd stonden voor NOW-uitvoeringskosten. Deze zijn overgeheveld naar artikel 11 uitvoeringskosten UWV voor het afwikkelen van de NOW-regelingen in 2025 door UWV.
 Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd
 
 Tabel 25 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 11 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 32.026
 
 
 
 
 2.498.662
 
 
 
 
 129.907
 
 
 
 
 101.754
 
 
 
 
 – 6.590
 
 
 
 
 – 37.541
 
 
 
 
 3.099.422
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 32.026
 
 
 
 
 2.498.662
 
 
 
 
 129.907
 
 
 
 
 101.754
 
 
 
 
 – 6.590
 
 
 
 
 – 37.541
 
 
 
 
 3.099.422
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.0
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 32.026
 
 
 
 
 2.498.662
 
 
 
 
 129.907
 
 
 
 
 101.754
 
 
 
 
 – 6.590
 
 
 
 
 – 37.541
 
 
 
 
 3.099.422
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.466.636
 
 
 
 
 32.026
 
 
 
 
 2.498.662
 
 
 
 
 129.907
 
 
 
 
 101.754
 
 
 
 
 – 6.590
 
 
 
 
 – 37.541
 
 
 
 
 3.099.422
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten UWV
 
 
 2.153.300
 
 
 0
 
 
 2.153.300
 
 
 20.910
 
 
 2.174.210
 
 
 107.707
 
 
 78.262
 
 
 – 12.843
 
 
 – 33.732
 
 
 2.276.063
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten SVB
 
 
 212.715
 
 
 0
 
 
 212.715
 
 
 – 2.833
 
 
 209.882
 
 
 – 4.672
 
 
 – 5.815
 
 
 – 7.376
 
 
 – 8.963
 
 
 212.565
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten UWV nominaal
 
 
 91.650
 
 
 0
 
 
 91.650
 
 
 12.924
 
 
 104.574
 
 
 25.674
 
 
 28.370
 
 
 13.414
 
 
 5.909
 
 
 559.135
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten SVB nominaal
 
 
 8.971
 
 
 0
 
 
 8.971
 
 
 1.025
 
 
 9.996
 
 
 1.198
 
 
 937
 
 
 215
 
 
 – 755
 
 
 51.659
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 32,0 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Uitgaven
 Bijdrage aan ZBO's / RWT's
 Uitvoeringskosten UWV
 
 
 –
 De uitvoeringskosten UWV worden naar boven bijgesteld. Dit is met name het gevolg van een bijstelling in de WIA-volumes (€ 54 miljoen structureel). Dit effect wordt deels gedempt doordat de WW-volumes naar beneden zijn bijgesteld (€ 7,5 miljoen structureel).
 
 
 –
 De herstelactie WIA-dagloon leidt incidenteel tot hogere uitvoeringskosten bij UWV, € 53 miljoen cumulatief in 2025–2027. Daarnaast zijn er incidenteel hogere uitvoeringskosten naar aanleiding van de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van juli 2024 met betrekking tot loonloze tijdvakken (€ 6,4 miljoen in 2026 en € 3,6 miljoen in 2027).
 
 
 –
 De vraag naar sociaal-medische beoordelingen is al tijden groter dan het aantal beoordelingen dat UWV kan verrichten. Hierdoor lopen de wachttijden op en komt de dienstverlening van UWV onder druk te staan. Daarom is structurele aanvullende financiering voor het UWV nodig, zodat taakdelegatie bij sociaal-medische centra kan worden uitgebreid. De uitgaven stijgen met € 30 miljoen in 2025 oplopend tot € 36 miljoen in 2027. Vanaf 2028 staat er structureel € 36 miljoen gereserveerd op artikel 99.
 
 
 –
 Voor het verbeteren van de dienstverlening aan mensen in de Ziektewet zijn de komende jaren middelen beschikbaar gesteld: € 7 miljoen in 2025, € 12 miljoen in 2026 en € 8 miljoen in 2027.
 
 
 –
 UWV levert een bijdrage aan de taakstelling apparaat uit het hoofdlijnenakkoord met de 0,5% per jaar waarmee het CPB rekent, oplopend naar 2% in 2029 en structureel. Dit komt neer op € 49 miljoen voor UWV, waarvan € 40 miljoen premiegefinancierd budget.
 
 
 –
 UWV is meegenomen in de grondslag van de taakstelling OCW. Dit betekent dat het budget voor de uitvoeringskosten UWV vanaf 2025 € 26,6 miljoen neerwaarts wordt bijgesteld, waarvan € 22 miljoen premiegefinancierd budget.
 
 
 Nominaal
 Dit betreft de doorwerking van CEP op de nominale ontwikkeling van de uitvoeringskosten UWV.
 
 
 
 3.12
 Artikel 12 Rijksbijdragen
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 26 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 12 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 627.800
 
 
 
 
 29.136.652
 
 
 
 
 949.800
 
 
 
 
 452.100
 
 
 
 
 – 796.200
 
 
 
 
 – 608.800
 
 
 
 
 40.179.745
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 627.800
 
 
 
 
 29.136.652
 
 
 
 
 949.800
 
 
 
 
 452.100
 
 
 
 
 – 796.200
 
 
 
 
 – 608.800
 
 
 
 
 40.179.745
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12.0
 
 
 
 
 Rijksbijdragen
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 627.800
 
 
 
 
 29.136.652
 
 
 
 
 949.800
 
 
 
 
 452.100
 
 
 
 
 – 796.200
 
 
 
 
 – 608.800
 
 
 
 
 40.179.745
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan sociale fondsen
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.508.852
 
 
 
 
 627.800
 
 
 
 
 29.136.652
 
 
 
 
 949.800
 
 
 
 
 452.100
 
 
 
 
 – 796.200
 
 
 
 
 – 608.800
 
 
 
 
 40.179.745
 
 
 
 
 
 
 Kosten heffingskortingen AOW
 
 
 3.876.800
 
 
 0
 
 
 3.876.800
 
 
 22.300
 
 
 3.899.100
 
 
 – 40.800
 
 
 – 11.300
 
 
 – 13.600
 
 
 32.000
 
 
 4.963.800
 
 
 
 
 
 Vermogenstekort Ouderdomsfonds
 
 
 24.334.800
 
 
 0
 
 
 24.334.800
 
 
 605.500
 
 
 24.940.300
 
 
 990.600
 
 
 463.400
 
 
 – 782.600
 
 
 – 640.800
 
 
 34.908.000
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming arbeidsongeschikten
 
 
 185.081
 
 
 0
 
 
 185.081
 
 
 0
 
 
 185.081
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 191.077
 
 
 
 
 
 Zwangere zelfstandigen
 
 
 112.171
 
 
 0
 
 
 112.171
 
 
 0
 
 
 112.171
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 116.868
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 627,8 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 100%.
 Uitgaven
 Bijdrage aan sociale fondsen
 
 
 –
 De geraamde uitgaven voor de rijksbijdrage aan het Ouderdomsfonds voor de kosten van heffingskortingen wordt op basis van de CEP-ramingen in 2025 met € 22,3 miljoen naar boven bijgesteld. Dat komt doordat de geraamde omvang van de heffingskortingen in de inkomstenbelasting nu iets hoger werd geraamd.
 
 
 –
 De uitgaven aan de rijksbijdragen voor het vermogenstekort van het Ouderdomsfonds wordt voor 2025 met € 605,5 miljoen naar boven bijgesteld. Een van de oorzaken voor deze bijstelling is dat er voor het Ouderdomsfonds voor 2025 nu € 1.440 miljoen minder premie-ontvangsten worden geraamd. De rijksbijdrage moet dus met dit bedrag stijgen om deze lagere premie-inkomsten aan te vullen. Daar staat tegenover dat de rijksbijdrage voor 2025 met ongeveer € 877 miljoen omlaag kan doordat het Ouderdomsfonds het jaar 2024 heeft afgesloten met een vermogensoverschot.
 
 
 
 
 
 3.13
 Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang
 
 Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd
 
 Tabel 27 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 13 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 7.288
 
 
 
 
 59.656
 
 
 
 
 13.331
 
 
 
 
 14.188
 
 
 
 
 14.748
 
 
 
 
 12.003
 
 
 
 
 36.904
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 7.288
 
 
 
 
 59.656
 
 
 
 
 13.331
 
 
 
 
 14.188
 
 
 
 
 14.748
 
 
 
 
 12.003
 
 
 
 
 36.904
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13.0
 
 
 
 
 Integratie en maatschappelijke samenhang
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 52.368
 
 
 
 
 7.288
 
 
 
 
 59.656
 
 
 
 
 13.331
 
 
 
 
 14.188
 
 
 
 
 14.748
 
 
 
 
 12.003
 
 
 
 
 36.904
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 35.718
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 35.718
 
 
 
 
 1.345
 
 
 
 
 37.063
 
 
 
 
 1.567
 
 
 
 
 1.967
 
 
 
 
 2.635
 
 
 
 
 3.166
 
 
 
 
 28.344
 
 
 
 
 
 
 Remigratiewet
 
 
 35.718
 
 
 0
 
 
 35.718
 
 
 1.345
 
 
 37.063
 
 
 1.567
 
 
 1.967
 
 
 2.635
 
 
 3.166
 
 
 28.344
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 8.599
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.599
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.599
 
 
 
 
 – 958
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 4.422
 
 
 
 
 
 
 Opbouw kennisfunctie integratie
 
 
 2.664
 
 
 0
 
 
 2.664
 
 
 0
 
 
 2.664
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.140
 
 
 
 
 
 Vluchtelingenwerk Nederland
 
 
 1.176
 
 
 0
 
 
 1.176
 
 
 0
 
 
 1.176
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 982
 
 
 
 
 
 Overige subsidies algemeen
 
 
 4.759
 
 
 0
 
 
 4.759
 
 
 0
 
 
 4.759
 
 
 – 958
 
 
 3.500
 
 
 3.500
 
 
 3.500
 
 
 1.300
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 8.051
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.051
 
 
 
 
 5.943
 
 
 
 
 13.994
 
 
 
 
 12.722
 
 
 
 
 8.721
 
 
 
 
 8.613
 
 
 
 
 5.337
 
 
 
 
 4.138
 
 
 
 
 
 
 Opdracht Integratie
 
 
 7.351
 
 
 0
 
 
 7.351
 
 
 5.943
 
 
 13.294
 
 
 12.722
 
 
 8.721
 
 
 8.613
 
 
 5.337
 
 
 4.138
 
 
 
 
 
 Remigratie
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 7,3 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Juridisch verplichte uitgaven
 De juridisch verplichte uitgaven zijn bij stand 1e suppletoire begroting 2025 91%.
 Uitgaven
 Opdrachten
 Het opdrachtenbudget voor Integratie wordt in de periode 2025 t/m 2029 incidenteel verhoogd met in totaal € 39,3 miljoen. Met deze middelen wordt uitvoering gegeven aan maatregelen uit de Actieagenda Integratie en de Open en Vrije samenleving (Kamerstukken II 2024/25, 32 824, nr. 448). De maatregelen zijn gericht op het versterken van waarden en normen van de open en vrije samenleving (pijler 1 van de actieagenda) en meedoen en aan de slag met taal en werk (pijler 2 van de actieagenda). Het pakket bevat onder andere de volgende maatregelen: het opzetten van een Imamopleiding, het bevorderen van het recht op zelfbeschikking, een bredere inzet van startbanen voor statushouders, het werken aan een inclusieve arbeidsmarkt en de verlenging van de specifieke uitkering (SPUK) kansrijke wijken. Ook worden er pilots opgezet voor het voorkomen van discriminatie, polarisatie en extremisme. Middelen voor de taaleis in de bijstand staan op artikel 99.
 
 
 
 
 4.
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1.
 Apparaat Kerndepartement
 
 
 Tabel 28 Budgettaire gevolgen van Apparaat Kerndepartement artikel 96 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 594.757
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 594.757
 
 
 
 
 22.818
 
 
 
 
 617.575
 
 
 
 
 45.219
 
 
 
 
 48.988
 
 
 
 
 59.994
 
 
 
 
 74.820
 
 
 
 
 560.470
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 599.619
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 599.619
 
 
 
 
 22.759
 
 
 
 
 622.378
 
 
 
 
 45.161
 
 
 
 
 48.947
 
 
 
 
 59.994
 
 
 
 
 74.820
 
 
 
 
 560.229
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 96.0
 
 
 
 
 Apparaat Kerndepartement
 
 
 
 
 599.619
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 599.619
 
 
 
 
 22.759
 
 
 
 
 622.378
 
 
 
 
 45.161
 
 
 
 
 48.947
 
 
 
 
 59.994
 
 
 
 
 74.820
 
 
 
 
 560.229
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 488.476
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 488.476
 
 
 
 
 14.229
 
 
 
 
 502.705
 
 
 
 
 38.712
 
 
 
 
 46.537
 
 
 
 
 58.071
 
 
 
 
 70.448
 
 
 
 
 444.626
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 474.790
 
 
 0
 
 
 474.790
 
 
 8.539
 
 
 483.329
 
 
 36.115
 
 
 43.712
 
 
 58.176
 
 
 70.553
 
 
 432.700
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 11.201
 
 
 0
 
 
 11.201
 
 
 5.690
 
 
 16.891
 
 
 2.597
 
 
 2.825
 
 
 – 105
 
 
 – 105
 
 
 9.441
 
 
 
 
 
 overige personele uitgaven
 
 
 2.485
 
 
 0
 
 
 2.485
 
 
 0
 
 
 2.485
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.485
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 111.143
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 111.143
 
 
 
 
 8.530
 
 
 
 
 119.673
 
 
 
 
 6.449
 
 
 
 
 2.410
 
 
 
 
 1.923
 
 
 
 
 4.372
 
 
 
 
 115.603
 
 
 
 
 
 
 overige materiële uitgaven
 
 
 21.895
 
 
 0
 
 
 21.895
 
 
 3.020
 
 
 24.915
 
 
 – 1.053
 
 
 – 923
 
 
 – 923
 
 
 – 923
 
 
 21.055
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 24.067
 
 
 0
 
 
 24.067
 
 
 5.234
 
 
 29.301
 
 
 5.948
 
 
 1.927
 
 
 1.720
 
 
 4.244
 
 
 28.973
 
 
 
 
 
 bijdrage aan SSO's
 
 
 65.181
 
 
 0
 
 
 65.181
 
 
 276
 
 
 65.457
 
 
 1.554
 
 
 1.406
 
 
 1.126
 
 
 1.051
 
 
 65.575
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 105.083
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 105.083
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 105.083
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 101.563
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 22,8 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Uitgaven
 
 
 –
 Bij tabel 3 lichten we de invulling van de taakstelling uit het hoofdlijnenakkoord toe (zie onder 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties).
 
 
 –
 De mutatie op eigen personeel wordt met name verklaard doordat een deel van de taakstelling (oorspronkelijk volledig ingeboekt op eigen personeel) op een andere manier wordt ingevuld zoals met een bijdrage vanuit de uitvoeringskosten UWV en SVB.
 
 
 
 
 
 4.2.
 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 29 Budgettaire gevolgen van Nog omverdeeld artikel 99 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 153.567
 
 
 
 
 – 34.332
 
 
 
 
 119.235
 
 
 
 
 28.157
 
 
 
 
 147.392
 
 
 
 
 87.276
 
 
 
 
 64.113
 
 
 
 
 173.028
 
 
 
 
 100.188
 
 
 
 
 442.233
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 153.567
 
 
 
 
 – 34.332
 
 
 
 
 119.235
 
 
 
 
 28.157
 
 
 
 
 147.392
 
 
 
 
 87.276
 
 
 
 
 64.113
 
 
 
 
 173.028
 
 
 
 
 100.188
 
 
 
 
 442.233
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 99.0
 
 
 
 
 Nog onverdeeld
 
 
 
 
 153.567
 
 
 
 
 – 34.332
 
 
 
 
 119.235
 
 
 
 
 28.157
 
 
 
 
 147.392
 
 
 
 
 87.276
 
 
 
 
 64.113
 
 
 
 
 173.028
 
 
 
 
 100.188
 
 
 
 
 442.233
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 153.567
 
 
 
 
 – 34.332
 
 
 
 
 119.235
 
 
 
 
 28.157
 
 
 
 
 147.392
 
 
 
 
 87.276
 
 
 
 
 64.113
 
 
 
 
 173.028
 
 
 
 
 100.188
 
 
 
 
 442.233
 
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat
 
 
 1.452
 
 
 0
 
 
 1.452
 
 
 – 805
 
 
 647
 
 
 – 3.832
 
 
 – 1.239
 
 
 – 6.649
 
 
 – 6.649
 
 
 1.352
 
 
 
 
 
 waarvan programma
 
 
 152.115
 
 
 – 34.332
 
 
 117.783
 
 
 28.962
 
 
 146.745
 
 
 91.108
 
 
 65.352
 
 
 179.677
 
 
 106.837
 
 
 440.881
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 28,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.
 Uitgaven
 
 
 –
 Er zijn middelen voor loon- en prijsontwikkeling (LPO) toegevoegd aan de SZW-begroting (in 2025 € 79 miljoen).
 
 
 –
 Er zijn diverse overboekingen naar andere departementen. De grootste vier zijn overboekingen naar het Gemeentefonds voor de rijksbijdrage sociale infrastructuur (€ 19,8 miljoen), vroegsignalering als onderdeel van het IBO problematische schulden (€ 18,7 miljoen), aanpak van jeugdwerkloosheid (€ 14,9 miljoen) en een aanvullende compensatie voor sociaal ontwikkelbedrijven voor werknemers in de Wsw voor het vervallen van het Lage-inkomensvoordeel (LIV) in 2025 (€ 8,9 miljoen). Daarnaast is er een overboeking van € 5,9 miljoen in 2025 naar het Gemeentefonds voor informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan EU-arbeidsmigranten en kwetsbare werknemers. Er wordt in 2025 € 3,3 miljoen overgeheveld naar JenV voor verschillende maatregelen die onderdeel zijn van de aanpak van problematische schulden.
 
 
 –
 Daarnaast worden er middelen teruggeboekt van OCW naar SZW voor de aanpak van jeugdwerkloosheid. Dit komt omdat de middelen met een decentralisatie-uitkering worden verstrekt aan gemeenten (in plaats van via een specifieke uitkering via de begroting van OCW).
 
 
 –
 Er zijn verschillende herschikkingen binnen de SZW-begroting. Zo wordt er in 2025 € 7,5 miljoen toegekend aan artikel 11 voor de afwikkeling van de NOW-regelingen door het UWV. Daarnaast wordt er in 2025 € 5,1 miljoen herschikt naar artikel 2 en 11 voor de implementatiekosten van het wetsvoorstel Participatiewet in balans en is er een herschikking van € 4,8 miljoen naar artikel 2 voor de start van plateau 1 van Stroomlijning Keten voor Derdenbeslag (SKD). Ook worden er middelen voor de uitvoering van de aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten verdeeld naar artikel 1 (€ 3,6 miljoen) en artikel 96 (€ 2 miljoen). Voor de uitvoering van het opheffen van het handhavingsmoratorium door de Belastingdienst wordt in 2025 € 4,1 miljoen overgeheveld naar artikel 1.
 
 
 –
 Verschillende middelen worden overgeheveld vanaf de aanvullende post naar artikel 99. In totaal wordt er in 2025 € 192,6 miljoen overgeheveld van de envelop Groepen in de knel. Hiervan wordt € 145,6 miljoen doorgeschoven naar latere jaren om de uitgaven in een realistischer kasritme te plaatsen. Vervolgens wordt een groot deel van deze middelen verdeeld naar de betreffende beleidsartikelen en blijven er een aantal reserveringen op artikel 99 staan. Dit laatste geldt onder meer voor de maatregel voor het verbeteren van de werking van loonkostensubsidie bij beschut werk (€ 34,3 miljoen in 2025). Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer voor het zomerreces de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) als bijlage bij de voortgangsbrief over de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Ook wordt een reservering getroffen voor het opzetten van een structurele Individuele Plaatsing en Steun (IPS) regeling voor de gemeentelijke doelgroep (€ 10,6 miljoen in 2027). In 2025 wordt € 3,4 miljoen herschikt naar artikel 96 voor een uitbreiding van de NLA. Daarnaast wordt er in 2025 € 8,1 miljoen overgeheveld vanaf de aanvullende post vanuit de envelop Arbeidsmarkt, armoede en schulden voor de implementatiekosten van Participatiewet in balans.
 
 
 –
 Ook zijn er diverse nieuwe reserveringen. Zo is er een structurele reservering van € 197 miljoen getroffen voor de opvolging van de aanbevelingen van de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS). Deze reservering bouwt in 50 jaar geleidelijk op naar het structurele bedrag. Daarnaast wordt er jaarlijks € 24 miljoen gereserveerd van 2029–2038 voor nader uit te werken maatregelen die de toegankelijkheid van kinderopvang borgen en zorgen voor een soepele transitie naar het nieuwe financieringsstelsel. Voor deze mutaties ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat over het inhoudelijke beleidsvoorstel in de Kamer wordt gestemd. De middelen die vrijvallen door uitstel van het wetsvoorstel Participatiewet in balans worden gereserveerd op artikel 99 voor de implementatiekosten van dit wetsvoorstel. Dit gaat om € 23,9 miljoen in 2025. Voor deze mutatie heeft uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) ontvangen in Kamerstukken 2023–2024, 36 852 nr. 2. Vanaf 2027 worden er extra middelen voor gemeenten gereserveerd voor de uitvoering van de taaleis in de Participatiewet. In 2027 gaat het om een bedrag van € 3,7 miljoen, oplopend tot € 17,4 miljoen structureel. Ook wordt er een reservering van € 9,6 miljoen in 2025 getroffen voor het tussentijdse maatregelenbesluit handhaving.
 
 
 –
 Om beter aan te sluiten bij het verwachte kasritme van de uitgaven vinden er ook een aantal kasschuiven plaats. Dit geldt onder meer voor middelen voor SKD (€ 12,4 miljoen in 2025 wordt doorgeschoven naar latere 2028 en 2029). Voor de implementatiekosten van het wetsvoorstel Participatiewet in balans worden juist middelen uit 2027 en verder geschoven naar 2025 (€ 7,3 miljoen) en 2026 (€ 11,9 miljoen).
 
 
 –
 Tot slot vervallen er een aantal reserveringen op artikel 99. Dit geldt bijvoorbeeld voor de reservering die is gemaakt naar aanleiding van het IBO problematische schulden voor het aanpakken van schuldenproblematiek, deze vervalt vanaf 2029 (€ 99 miljoen in 2029). Ook vervalt de reservering om netto in plaats van bruto terug te vorderen vanaf 2029 (€ 31 miljoen per jaar vanaf 2029). Daarnaast vervalt de reservering van € 24,5 miljoen voor een mogelijke tegemoetkoming voor een groep arbeidsongeschikte zzp'ers en komt in 2025 € 8,8 miljoen van de middelen voor de uitvoering van de aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten niet tot besteding. Verder valt er € 4 miljoen in 2025 vrij voor de implementatie van de EU-richtlijn over loontransparantie. De reservering van € 2,3 miljoen voor uitvoeringskosten van de tijdelijke WIA-maatregel «praktisch beoordelen» valt ook vrij.
 
 
 
 
 
 
 5.
 Bijlagen
 
 
 
 5.1.
 Bijlage 1: Lijst van afkortingen
 
 Tabel 30
 
 
 
 
 
 
 
 Afkorting
 
 
 Betekenis
 
 
 
 
 
 
 ACOI
 
 
 Adviescommissie Openbaarheid en Informatiehuishouding
 
 
 
 
 AFM
 
 
 Autoriteit Financiële Markten
 
 
 
 
 AHK
 
 
 Algemene heffingskorting
 
 
 
 
 AIO
 
 
 Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen
 
 
 
 
 AKW
 
 
 Algemene Kinderbijslagwet
 
 
 
 
 AMvB
 
 
 Algemene maatregel van bestuur
 
 
 
 
 Anw
 
 
 Algemene Nabestaandenwet / Nabestaandenfonds
 
 
 
 
 AO
 
 
 Arbeidsongeschiktheid, of Algemeen Overleg
 
 
 
 
 Aof
 
 
 Arbeidsongeschiktheidsfonds
 
 
 
 
 AOV
 
 
 Algemene Ouderdomsverzekering Caribisch Nederland, of Arbeidsongeschiktheidsverzekering
 
 
 
 
 AOW
 
 
 Algemene Ouderdomswet / Ouderdomsfonds
 
 
 
 
 APP
 
 
 Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen
 
 
 
 
 Arbo
 
 
 Arbeidsomstandigheden
 
 
 
 
 ASB
 
 
 Assurantiebelasting
 
 
 
 
 ATW
 
 
 Arbeidstijdenwet
 
 
 
 
 avv
 
 
 Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten
 
 
 
 
 AWf
 
 
 Algemeen Werkloosheidsfonds
 
 
 
 
 Awir
 
 
 Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen
 
 
 
 
 AWW
 
 
 Algemene Weduwen- en Wezenverzekering Caribisch Nederland, of Algemene Weduwen en Wezenwet
 
 
 
 
 AZC
 
 
 Asielzoekerscentrum
 
 
 
 
 BAZ
 
 
 Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen
 
 
 
 
 Bbz
 
 
 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen
 
 
 
 
 BES
 
 
 Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (samen Caribisch Nederland)
 
 
 
 
 BIKK
 
 
 Bijdrage in kosten kortingen
 
 
 
 
 BKWI
 
 
 Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
 
 
 
 
 BMIP
 
 
 Brabants Migratie Informatiepunt
 
 
 
 
 BNC
 
 
 Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
 
 
 
 
 BNPL
 
 
 Buy Now Pay Later
 
 
 
 
 BRP
 
 
 Basisregistratie Personen
 
 
 
 
 Brzo
 
 
 Besluit risico’s zware ongevallen
 
 
 
 
 BZ
 
 
 (Ministerie van) Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 BZK
 
 
 (Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 cao
 
 
 Collectieve arbeidsovereenkomst
 
 
 
 
 CASS
 
 
 Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CIZ
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg
 
 
 
 
 CJIB
 
 
 Centraal Justitieel Incassobureau
 
 
 
 
 CMD
 
 
 Common Mental Disorder
 
 
 
 
 CN
 
 
 Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)
 
 
 
 
 COA
 
 
 Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
 
 
 
 
 CPB
 
 
 Centraal Planbureau
 
 
 
 
 CSE
 
 
 Chronic solvent-induced encephalopathy, een aandoening van het centrale zenuwstelsel als gevolg van de langdurige blootstelling aan oplosmiddelen
 
 
 
 
 Ctgb
 
 
 College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
 
 
 
 
 DGA
 
 
 Duurzaam geen arbeidsvermogen
 
 
 
 
 DI
 
 
 Duurzame inzetbaarheid
 
 
 
 
 DKIZ
 
 
 Dubbele kinderbijslag intensieve zorg
 
 
 
 
 DMS
 
 
 Document Management Systeem
 
 
 
 
 DNB
 
 
 De Nederlandsche Bank
 
 
 
 
 DUO
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 
 
 EK
 
 
 Eerste Kamer
 
 
 
 
 ELA
 
 
 European Labour Authority (Europese Arbeidsautoriteit)
 
 
 
 
 EMU
 
 
 Economische en Monetaire Unie
 
 
 
 
 EPA
 
 
 Ernstige psychische aandoening
 
 
 
 
 EPSCO
 
 
 Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken
 
 
 
 
 ERD ZW
 
 
 Eigenrisicodragen Ziektewet
 
 
 
 
 ESB-regeling
 
 
 Subsidieregeling voor scholing en re-integratie van personen met arbeidsbeperkingen en ernstige scholingsbelemmeringen
 
 
 
 
 ESF
 
 
 Europees Sociaal Fonds
 
 
 
 
 ESF+
 
 
 Europees Sociaal Fonds Plus
 
 
 
 
 ETK-regeling
 
 
 Extra Territoriale Kosten regeling
 
 
 
 
 EU
 
 
 Europese Unie
 
 
 
 
 EZ
 
 
 (Ministerie van) Economische Zaken
 
 
 
 
 FIN
 
 
 (Ministerie van) Financiën
 
 
 
 
 G&VW
 
 
 Gezond en Veilig Werken
 
 
 
 
 GGD
 
 
 Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
 
 
 
 
 GGZ
 
 
 Geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 GHOR
 
 
 Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio
 
 
 
 
 GIPs
 
 
 Grensinformatiepunten
 
 
 
 
 GWV
 
 
 Generieke Werkgeversvoorziening
 
 
 
 
 havo
 
 
 Hoger algemeen voortgezet onderwijs
 
 
 
 
 HLA
 
 
 Hoofdlijnenakkoord
 
 
 
 
 HVP
 
 
 Herstel- en Veerkrachtplan
 
 
 
 
 IAS
 
 
 Instituut Asbestslachtoffers
 
 
 
 
 IB
 
 
 Inlichtingenbureau
 
 
 
 
 IBO
 
 
 Interdepartementaal Beleidsonderzoek
 
 
 
 
 IBPV
 
 
 Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening
 
 
 
 
 IHH
 
 
 Informatiehuishouding
 
 
 
 
 ILO
 
 
 International Labour Organization
 
 
 
 
 IO&E
 
 
 Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
 
 
 
 
 IOAOW
 
 
 Inkomensondersteuning AOW-gerechtigden
 
 
 
 
 IOAW
 
 
 Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers
 
 
 
 
 IOAZ
 
 
 Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen
 
 
 
 
 IORP
 
 
 Europese Pensioenfondsrichtlijn
 
 
 
 
 IOW
 
 
 Inkomensvoorziening Oudere Werklozen
 
 
 
 
 IPS
 
 
 Individuele Plaatsing en Steun
 
 
 
 
 IUSD
 
 
 Integratie-uitkering sociaal domein
 
 
 
 
 IVA
 
 
 Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten
 
 
 
 
 JenV
 
 
 (Ministerie van) Justitie en Veiligheid
 
 
 
 
 Jeugd-LIV
 
 
 Tegemoetkoming verhoging minimumjeugdloon, of Minimumjeugdloonvoordeel
 
 
 
 
 KIS
 
 
 Kennisplatform Inclusief Samenleven
 
 
 
 
 KO
 
 
 Kinderopvang
 
 
 
 
 KOT
 
 
 Kinderopvangtoeslag
 
 
 
 
 LCR
 
 
 Landelijke Cliëntenraad
 
 
 
 
 LIV
 
 
 Lage-inkomensvoordeel
 
 
 
 
 LKS
 
 
 Loonkostensubsidie
 
 
 
 
 LKV
 
 
 Loonkostenvoordelen
 
 
 
 
 LLO
 
 
 Leven Lang Ontwikkelen
 
 
 
 
 LOCOV
 
 
 Longitudinaal Onderzoek Cohort Oekraïense Vluchtelingen
 
 
 
 
 LOCS
 
 
 Longitudinaal Onderzoek Cohort Statushouders
 
 
 
 
 LRK
 
 
 Landelijk Register Kinderopvang
 
 
 
 
 mbo
 
 
 middelbaar beroepsonderwijs
 
 
 
 
 MCKW
 
 
 Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven
 
 
 
 
 MDIEU
 
 
 Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden
 
 
 
 
 MEV
 
 
 Macro-economische Verkenning
 
 
 
 
 MIP
 
 
 Meerjarig investeringsprogramma
 
 
 
 
 Mkb
 
 
 Midden- en kleinbedrijf
 
 
 
 
 MKBA
 
 
 Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse
 
 
 
 
 Mln
 
 
 Miljoen
 
 
 
 
 NCDR
 
 
 Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme
 
 
 
 
 NEA
 
 
 Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden
 
 
 
 
 NGF
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 
 
 Nibud
 
 
 Nationaal instituut voor budgetvoorlichting
 
 
 
 
 NL
 
 
 Nederland
 
 
 
 
 NLA
 
 
 Nederlandse Arbeidsinspectie
 
 
 
 
 NOW
 
 
 Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid
 
 
 
 
 NPLV
 
 
 Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid
 
 
 
 
 NVVK
 
 
 Branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering
 
 
 
 
 NWO
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
 
 
 
 
 OBR
 
 
 Overbruggingsregeling AOW
 
 
 
 
 OCTAS
 
 
 Onafhankelijke commissie toekomst arbeidsongeschiktheidsstelsel
 
 
 
 
 OCW
 
 
 (Ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 
 OPS
 
 
 Organo Psycho Syndroom
 
 
 
 
 OV
 
 
 Ongevallenverzekering Caribisch Nederland
 
 
 
 
 Pgb
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 
 
 PGV
 
 
 Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid van de Vereniging van Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland
 
 
 
 
 PIP
 
 
 Plan Inburgering en Participatie
 
 
 
 
 POC KOT, of POK
 
 
 Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
 
 
 
 
 PPI
 
 
 Premiepensioeninstelling
 
 
 
 
 PRK
 
 
 Personenregister Kinderopvang
 
 
 
 
 Pro
 
 
 Praktijkonderwijs
 
 
 
 
 pSG
 
 
 Plaatsvervangend secretaris-generaal
 
 
 
 
 PWRI
 
 
 Pensioenfonds Werk en (Re-)Integratie
 
 
 
 
 RBK
 
 
 Register Buitenlandse Kinderopvang
 
 
 
 
 RBV
 
 
 Rijksbegrotingsvoorschriften
 
 
 
 
 RCN
 
 
 Rijksdienst Caribisch Nederland (unit Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
 
 
 
 
 REACH CLP
 
 
 Registration, Evaluation, Authorisation en restriction of Chemicals and Classification, Labelling en Packaging
 
 
 
 
 REACT-EU
 
 
 Recovery Assistance for Cohesion and the Territories of Europe
 
 
 
 
 RI&E
 
 
 Risico-inventarisatie en -evaluatie
 
 
 
 
 RIHH
 
 
 Regeringscommissaris Informatiehuishouding
 
 
 
 
 RIS
 
 
 Rapportage integratie en samenleven
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 
 
 RNI
 
 
 Registratie niet-ingezetenen
 
 
 
 
 RMT
 
 
 Regionaal mobiliteitsteam
 
 
 
 
 RSO
 
 
 Rijksschoonmaakorganisatie
 
 
 
 
 RVO
 
 
 Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
 
 
 
 
 RVU
 
 
 Regeling voor vervroegde uittreding
 
 
 
 
 RvW
 
 
 Regeling van Werkzaamheden
 
 
 
 
 RWC
 
 
 Regionale werkcentra
 
 
 
 
 RWT
 
 
 Rechtspersoon met een Wettelijke Taak
 
 
 
 
 SBB
 
 
 Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
 
 
 
 
 SBCM
 
 
 Stichting Beheer Collectieve Middelen
 
 
 
 
 SCP
 
 
 Sociaal en Cultureel Planbureau
 
 
 
 
 SEA
 
 
 Strategische Evaluatie Agenda
 
 
 
 
 SER
 
 
 Sociaal-economische Raad
 
 
 
 
 SG
 
 
 Secretaris-generaal
 
 
 
 
 SiSa
 
 
 Single information Single audit
 
 
 
 
 SLIM
 
 
 Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen
 
 
 
 
 SMI
 
 
 Sociaal-medische indicatie
 
 
 
 
 SPUK
 
 
 Specifieke Uitkering
 
 
 
 
 SSO
 
 
 Shared Service Organisatie
 
 
 
 
 STAP
 
 
 Stimulering Arbeidsmarktpositie
 
 
 
 
 Stb.
 
 
 Staatsblad
 
 
 
 
 SUWI
 
 
 Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen
 
 
 
 
 SVB
 
 
 Sociale Verzekeringsbank
 
 
 
 
 Sw
 
 
 Sociale werkvoorziening
 
 
 
 
 SZ
 
 
 Sociale Zekerheid
 
 
 
 
 SZI
 
 
 (Directoraat Generaal) Sociale Zekerheid en Integratie
 
 
 
 
 SZW
 
 
 (Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 TAS
 
 
 Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers
 
 
 
 
 TK
 
 
 Tweede Kamer
 
 
 
 
 TNO
 
 
 Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
 
 
 
 
 TOGS
 
 
 Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19
 
 
 
 
 Tozo
 
 
 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
 
 
 
 
 TSB
 
 
 Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten
 
 
 
 
 TVL
 
 
 Tegemoetkoming Vaste Lasten
 
 
 
 
 TW
 
 
 Toeslagenwet
 
 
 
 
 Twv
 
 
 Tewerkstellingsvergunning
 
 
 
 
 Ufo
 
 
 Uitvoeringsfonds voor de overheid
 
 
 
 
 UN
 
 
 United Nations
 
 
 
 
 UVB
 
 
 Uitvoering Van Beleid
 
 
 
 
 UWV
 
 
 Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
 
 
 
 
 Vbar
 
 
 Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden
 
 
 
 
 VE
 
 
 Voorschoolse educatie
 
 
 
 
 VGR
 
 
 Voortgangsrapportage
 
 
 
 
 VIA
 
 
 Voor een Inclusieve Arbeidsmarkt
 
 
 
 
 VIM
 
 
 Vereenvoudiging Inkomensondersteuning voor Mensen
 
 
 
 
 VN
 
 
 Verenigde Naties
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten
 
 
 
 
 VOG
 
 
 Verklaring Omtrent het Gedrag
 
 
 
 
 Vso
 
 
 Voortgezet speciaal onderwijs
 
 
 
 
 Vut
 
 
 Vervroegde uittreding
 
 
 
 
 vwo
 
 
 Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
 
 
 
 
 VWS
 
 
 (Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 
 Waadi
 
 
 Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
 
 
 
 
 Wab
 
 
 Wet arbeidsmarkt in balans
 
 
 
 
 WagwEU
 
 
 Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie
 
 
 
 
 Wajong
 
 
 Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
 
 
 
 
 Wamil
 
 
 Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen
 
 
 
 
 WAO
 
 
 Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering
 
 
 
 
 WAS
 
 
 Wet aanpak schijnconstructies
 
 
 
 
 WaU
 
 
 Werk aan Uitvoering
 
 
 
 
 Wav
 
 
 Wet arbeid vreemdelingen
 
 
 
 
 WAZ
 
 
 Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen
 
 
 
 
 WAZO
 
 
 Wet Arbeid en Zorg
 
 
 
 
 WBO
 
 
 Wet betaald ouderschapsverlof
 
 
 
 
 WEA
 
 
 Werkgevers Enquête Arbeid
 
 
 
 
 WEU
 
 
 Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen
 
 
 
 
 Wfw
 
 
 Wet flexibel werken
 
 
 
 
 WGA
 
 
 Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
 
 
 
 
 WGO
 
 
 Wetgevingsoverleg
 
 
 
 
 Whk
 
 
 Werkhervattingskas
 
 
 
 
 WIA
 
 
 Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen
 
 
 
 
 WKB
 
 
 Wet op het Kindgebonden Budget
 
 
 
 
 Wko
 
 
 Wet kinderopvang
 
 
 
 
 Wlz
 
 
 Wet langdurige zorg
 
 
 
 
 Wml
 
 
 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag / Wettelijk minimumloon
 
 
 
 
 Wob
 
 
 Wet openbaarheid van bestuur
 
 
 
 
 Woo
 
 
 Wet open overheid
 
 
 
 
 WOR
 
 
 Wet op de Ondernemingsraden
 
 
 
 
 Wsnp
 
 
 Wet schuldsanering natuurlijke personen
 
 
 
 
 Wsw
 
 
 Wet sociale werkvoorziening
 
 
 
 
 Wtl
 
 
 Wet tegemoetkomingen loondomein
 
 
 
 
 Wtp
 
 
 Wet toekomst pensioenen
 
 
 
 
 Wtta
 
 
 Wet toelating ter beschikkingstelling van arbeidskrachten
 
 
 
 
 WW
 
 
 Werkloosheidswet
 
 
 
 
 WJW
 
 
 Wet werken waar je wilt
 
 
 
 
 ZBO
 
 
 Zelfstandig Bestuursorgaan
 
 
 
 
 ZEA
 
 
 Zelfstandigen Enquête Arbeid
 
 
 
 
 ZEZ
 
 
 Regeling Zelfstandig En Zwanger
 
 
 
 
 ZonMw
 
 
 Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie
 
 
 
 
 ZV
 
 
 Ziekteverzekering Caribisch Nederland
 
 
 
 
 ZVW
 
 
 Zorgverzekeringswet
 
 
 
 
 ZW
 
 
 Ziektewet
 
 
 
 
 zzp
 
 
 Zelfstandige zonder personeel