De situatie in het Midden-Oosten; Brief minister over het Israëlisch-Palestijnse conflict en de regionale context (Libanon, Syrië), en de situatie in Iran
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 223

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

23432 nr. 223

12-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Inleiding2. Midden-Oosten vredesprocesIsraëlPalestijnse GebiedenPalestijnse regering van nationale eenheid (NUG)Economische situatieLibanonSyriëTop Arabische Liga in RiyadRol IranAppreciatie3. IranNucleair programma van IranMensenrechten en maatschappelijk middenveldRol in de regio/MOVP/ terrorismeAppreciatie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 223BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 april 2007De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken verzocht 19 maart jl.
(referte 07-BuZa-B-015) per brief te worden geïnformeerd over het Israëlisch-Palestijnse
conflict en hierbij ook in te gaan op de regionale context (Libanon, Syrië).
Tijdens het Algemeen Overleg van 28 maart jl. over de informele bijeenkomst
van ministers van Buitenlandse Zaken van de EU op 30 en 31 maart jl.
verzocht de commissie tevens om in de gevraagde brief te worden geïnformeerd
over de situatie in Iran en over de in de EU gevoerde discussie over de relaties
met dit land. Hierbij bied ik u, mede namens de minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
en met het oog op het Algemeen Overleg van 17 april as., de gevraagde
informatie aan.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. Verhagen1. InleidingDe afgelopen weken hebben zich in het Midden-Oosten een aantal ontwikkelingen
voorgedaan die een voorzichtig optimisme rechtvaardigen over een nieuw momentum
in de regio. Deze betreffen vooral het aantreden van de Palestijnse regering
van nationale eenheid, de herbevestiging van het Arabische vredesinitiatief
door de Arabische Liga, de gematigd positieve reactie op dit initiatief door
Israël, en de hernieuwde bemoeienis van de VS met het Israëlisch-Palestijnse
spoor. De situatie in Libanon blijft echter onverminderd zorgelijk en Syrië
lijkt nog altijd niet volledig bereid de constructieve regionale rol te spelen
die vereist is voor duurzame vrede in de regio. Dit geldt in nog sterkere
mate voor Iran.In het eerste deel van deze brief worden de politieke ontwikkelingen in
Israël, de Palestijnse Gebieden, Libanon en Syrië geschetst en wordt
kort ingegaan op de Iraanse invloed in de regio. Dit deel wordt afgesloten
met een appreciatie van de beschreven ontwikkelingen. In het tweede deel van
de brief wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen in Iran en op de in de
EU gevoerde discussie over de relaties met dit land.2. Midden-Oosten vredesprocesIsraëlDe Israëlische premier won de verkiezingen van 2006 met een programma
dat was gericht op verdere eenzijdige terugtrekking uit de bezette Palestijnse
gebieden. De unilaterale terugtrekking uit de Gazastrook in 2005 bleek echter
niet de verwachte veiligheid voor Israël te brengen. Desondanks blijven
zowel premier Olmert als minister van Buitenlandse Zaken Livni gelukkig van
oordeel dat de totstandkoming van een Palestijnse staat in het belang van
Israël is.Na de vorming van de Palestijnse regering van nationale eenheid besloot
het Israëlische kabinet alle contacten met deze regering en haar ministers
te mijden, omdat het Palestijnse regeringsprogramma de drie Kwartetvoorwaarden
(erkenning Israël, afzweren geweld en aanvaarden eerdere overeenkomsten
en verplichtingen) niet uitdrukkelijk onderschrijft. De Israëlische regering
zal wel contacten met de Palestijnse president Abbas blijven onderhouden.
Israël stemde op verzoek van de Verenigde Staten in met tweewekelijkse
ontmoetingen met president Abbas, maar zal deze vooralsnog beperken tot discussies
over humanitaire aangelegenheden en veiligheidskwesties.In de aanloop naar de top van de Arabische Liga (28–29 maart
jl.) deed Israël pogingen de landen van de Liga er toe te bewegen de
passage over vluchtelingen in het Arabische vredesinitiatief van 2002 aan
te passen. Hoewel aanpassing uitbleef, wees Israël het initiatief, anders
dan in 2002, niet zonder meer van de hand. Na de top stelde premier Olmert
een regionale conferentie voor met deelname van de gematigde Arabische landen
om een herstart van het vredesproces mogelijk te maken. Hij zei bereid te
zijn tot «verrassende stappen» indien deze landen, en met name
Saoedi-Arabië, aan een dergelijke conferentie zouden deelnemen.De huidige Israëlische regering beschikt over een stabiele meerderheid
in de Knesset. Niettemin staat de regering politiek zwak, doordat zij slechts
op beperkte steun van de bevolking kan rekenen. Dit hangt ten eerste samen
met schandalen waarbij vooraanstaande politici en ministers betrokken zijn.
In de tweede plaats bestaat er publieke onvrede over het verloop van de recente
oorlog in Libanon. Dientengevolge is de waardering onder de Israëlische
bevolking voor vooral het functioneren van premier Ehud Olmert
en minister van Defensie Amir Peretz op dit moment laag. Ook binnen hun eigen
partijen zijn de posities van Olmert (Kadima) en met name Peretz (Labour)
niet onomstreden. Zowel de Labour als Kadima staan in de peilingen op zwaar
verlies, terwijl de Likoed-partij onder leiding van oud-premier Benjamin Netanyahu
op winst staat.Naar aanleiding van de «zomeroorlog» in Libanon is de «Winograd
commissie» ingesteld die het optreden van de Israëlische regering
en het Israëlische leger in deze oorlog onderzoekt. Het rapport van de
commissie wordt medio mei verwacht. Wat ook de uitkomst van het rapport zal
zijn, de verwachting is dat de regering Olmert de publicatie van het rapport
en de huidige schandalen zal overleven. De coalitiepartijen bevinden zich
in electorale moeilijkheden en hebben geen belang bij nieuwe verkiezingen.
Gevolg is wel dat premier Olmert in ieder geval tot eind mei waarschijnlijk
te weinig politieke bewegingsruimte heeft om betekenisvolle nieuwe stappen
in het vredesproces te zetten.Palestijnse GebiedenPalestijnse regering van nationale eenheid (NUG)Met het Mekka-akkoord van 8 februari jl. kwam een einde aan maanden
van buitengewoon gewelddadige confrontaties tussen Hamas en Fatah, vooral
in de Gazastrook. Het Kwartet en de EU verwelkomden het akkoord als een positieve
eerste stap, maar stelden zich afwachtend op omdat het geen expliciete aanvaarding
van de Kwartetvoorwaarden omvat.Daarvan was evenmin sprake in het regeringsprogramma dat op 15 maart
jl. bekend werd. President Abbas was er echter wel in geslaagd Hamas te bewegen
tot een aantal concessies. De door de PLO gesloten akkoorden zouden door de
regering worden gerespecteerd en de regering zou bereid zijn tot voorwaardelijke
consolidatie en uitbreiding van het huidige Palestijnse staakt-het-vuren in
Gaza. Bovendien werd de bevoegdheid van president Abbas erkend om te onderhandelen
met Israël. In de regeringsverklaring van 17 maart jl. sprak premier
Haniyeh voorts nadrukkelijk over de vestiging van een Palestijnse staat binnen
de grenzen van 1967.Voor het standpunt van de EU ten aanzien van deze regering verwijs ik
naar het verslag van 2 april jl. van de informele bijeenkomst van ministers
van Buitenlandse Zaken van de EU van 30 en 31 maart 2007 (kenmerk DPZ-141/07).
Zoals in het verslag wordt gesteld, werd het voorzitterschap breed gesteund
in zijn constatering dat met contacten met leden van de regering prudent moet
worden omgegaan; de kansen op het stimuleren van de gematigde krachten in
de regering moeten worden aangegrepen, maar contacten moeten in lijn zijn
met de drie Kwartet-voorwaarden die immers leidend blijven en daarmee afhangen
van de uitspraken en daden van de leden van de regering. Nederland heeft hierbij
in herinnering gebracht dat Hamas is opgenomen in de EU-lijst van terroristische
organisaties.Zowel Fatah als Hamas lijken de eenheidsregering vooralsnog als een tijdelijk
verstandshuwelijk te beschouwen, die beide partijen de tijd geeft zich intern
te versterken met het oog op toekomstige verkiezingen. Fatah heeft moeite
Hamas naast zich te dulden en is van mening dat Hamas de verkiezingen van
januari 2006 slechts heeft gewonnen omdat Israël succes van de (Fatah/Abbas-)regering
zou hebben gefrustreerd. Daarbij wordt echter voorbijgegaan aan Fatahs eigen
falen. Hamas heeft grote moeite om de concessies te verantwoorden aan het
meest militante deel van de achterban. De verdeeldheid binnen Hamas heeft
geleid tot enkele gewelddadige acties van dissidente facties die gericht lijken
te zijn op het ondermijnen van de eenheidsregering. Verder is
sprake van voortdurende raketaanvallen op Israël vanuit de Gazastrook
door militante Palestijnen.Economische situatieHoewel de internationale gemeenschap, met de EU voorop, in 2006 meer hulp
heeft gegeven aan de Palestijnen dan in voorgaande jaren, blijft de economische
en humanitaire situatie in de Palestijnse Gebieden uitermate zorgwekkend.
Belangrijke oorzaken zijn de beperkingen die worden gesteld aan het Palestijnse
personen- en goederenverkeer en het achterhouden van voor de Palestijnse Autoriteit
geïnde belastinggelden door Israël, alsmede falend economisch beleid,
fraude en corruptie aan Palestijnse zijde. De EU heeft daarom bij herhaling
bij Israël aangedrongen op naleving van het Agreement
on Movement and Access (AMA), dat eind 2005 op initiatief van minister
Rice tussen de toenmalige Israëlische regering en Palestijnse Autoriteit
werd gesloten. Ook heeft de EU bij Israël uitbetaling van de resterende
Palestijnse belastinggelden bepleit na de overdracht door Israël in december
2006 van bijna 100 miljoen dollar aan president Abbas.Met het Tijdelijke Internationale Mechanisme (TIM) ondersteunt de EU de
Palestijnse bevolking sinds 2006 zonder tussenkomst van de Palestijnse regering.
De Europese Commissie heeft het voortouw genomen bij het vormgeven van het
TIM. Een deel van de hulp bestaat uit de betaling van uitkeringen aan Palestijnse
ambtenaren. Via het TIM hebben 144 000 Palestijnen financiële steun
ontvangen. Naar schatting 864 000 personen hebben baat gehad bij TIM-uitkeringen.
Daarnaast zijn ziekenhuizen en openbare nutsvoorzieningen gefinancierd. Vanwege
de onverminderde noodzaak voor humanitaire hulp is besloten het mechanisme
met drie maanden te verlengen van mei tot juli as. Nederland heeft een actieve
rol gespeeld bij de totstandkoming van het TIM en heeft in 2006 € 10
miljoen bijgedragen. Ook voor 2007 is een bijdrage voorzien; de hoogte ervan
wordt in de loop van het jaar bepaald. De regering blijft zich er in EU-verband
voor inzetten dat er geen hervatting van directe hulp plaatsvindt zolang de
huidige Palestijnse regering niet uitdrukkelijk en zonder reserves de Kwartetvoorwaarden
onderschrijft, conform de motie Van der Staaij c.s. (21 501-02, nr. 739,
vergaderjaar 2006–2007).Een van de belangrijkste uitdagingen voor de nieuwe Palestijnse regering
zal zijn om financieel orde op zaken te stellen. Het opnieuw aantreden van
voormalig Wereldbank- en IMF-functionaris Salam Fayyad als Palestijnse minister
van Financiën is in dit opzicht van groot belang. Vorig jaar beliep het
begrotingstekort naar schatting één miljard dollar, ondanks
de toegenomen hulpgelden. Van Palestijnse zijde zullen verregaande economische
hervormingen moeten worden doorgevoerd. Daarnaast dient het grote aantal ambtenaren
te worden verminderd. Tevens is het van groot belang dat een einde wordt gemaakt
aan fraude en corruptie.LibanonDe politieke patstelling na het aftreden van zes pro-Syrische ministers
vanwege het zg. Hariri Tribunaal en de moord op de anti-Syrische minister
Gemayel in november 2006 duurt voort. De spanningen liepen begin dit jaar
hoog op toen er grootschalige, door de pro-Syrische oppositie georganiseerde,
demonstraties plaatsvonden. Hierbij kwam het tot gewelddadigheden, waarbij
slachtoffers vielen. Tot dusverre zijn partijen in Libanon er echter voor
teruggeschrokken de spanningen nog verder te laten oplopen, mede uit angst
voor een nieuwe burgeroorlog. De EU heeft bij de betrokken Libanese partijen
aangedrongen op hervatting van de interne dialoog, respect voor de democratische
instituties van het land en oprichting van het speciale (Hariri) tribunaal
voor de berechting van de daders van de moord op oud-premier Hariri,
minister Gemayel en andere Libanezen.De crisis in Libanon wordt vooral veroorzaakt door twee kwesties: het
instellen van een internationaal tribunaal voor de berechting van de daders
van de moord op oud-premier Rafik Hariri en de zetelverdeling in een coalitieregering
van pro- en anti-Syrische partijen. De pro-Syrische oppositie is voorstander
van een beperkt mandaat voor het tribunaal. De regering-Siniora is van mening
dat niet alleen de daders, maar ook de opdrachtgevers voor het tribunaal moeten
verschijnen. De controverse rond de zetelverdeling hangt hiermee samen: de
pro-Syrische partijen willen een blokkerende minderheid om hen onwelgevallige
beslissingen van de regering Siniora te kunnen tegenhouden. Ondanks bemiddeling
door onder meer de secretaris-generaal van de Arabische Liga en Saoedi-Arabië
duurt de politieke impasse voort.Voor de stabilisatie van Libanon is snelle en volledige uitvoering van
resolutie 1701 van de VN-Veiligheidsraad essentieel. De verantwoordelijkheid
daarvoor berust allereerst bij de Libanese regering. Dit geldt zowel voor
de uitbreiding van het gezag van het leger en de politie in heel Libanon als
voor ontwapening van Hezbollah. Van ontwapening kan pas sprake zijn na voltooiing
van een politiek proces waarin alle Libanese partijen zich kunnen vinden.
De Libanese staat en het Libanese leger zijn niet in staat Hezbollah te ontwapenen.De kwestie van vermeende wapensmokkel vanuit Syrië naar Libanon blijft
opspelen. Vooralsnog is hiervoor geen onomstotelijk bewijs geleverd. Syrië
stelt alle noodzakelijke maatregelen langs de grens met Libanon te hebben
genomen om wapensmokkel te voorkomen. Israël betwist dit en stelt daarom
genoodzaakt te zijn inspectievluchten uit te voeren in het Libanese luchtruim.Ten slotte is er nog geen voortgang in de zaak van de ontvoerde Israëlische
soldaten en grenskwesties, zoals rond de Shebaa farms.
De VN tracht in deze kwesties te bemiddelen.De EU en Nederland steunen de Libanese regering in de vervulling van de
moeilijke taken waarvoor zij staat. De leidende EU-rol in UNIFIL en de Nederlandse
bijdrage aan het maritieme deel van de vredesmacht brengen dit tot uitdrukking.
De EU en Nederland zijn ook actief op het gebied van noodhulp en wederopbouw.
Nederland heeft in 2006 bijna 11 miljoen euro aan noodhulp bijgedragen. Daarnaast
is Nederland dit jaar voornemens activiteiten ter bevordering van dialoog
tussen de verschillende bevolkingsgroepen, mensenrechten en goed bestuur te
steunen. Tevens zijn experts van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
betrokken bij de uitvoering van het onderzoek naar de moordaanslag op ex-premier
Hariri en zal het NFI binnenkort een forensische training verzorgen in Libanon.SyriëSyrië is een belangrijke speler in Libanon en in de regio. Na het
aantreden van Bashar al-Assad als president van Syrië in 2000 bestonden
de hoop en verwachting dat Syrië op binnenlandspolitiek en economisch
gebied geleidelijk een liberalere koers zou gaan varen en zich in buitenlandspolitieke
kwesties constructiever zou gaan opstellen. Daarvan bleek de afgelopen jaren
weinig. Op het gebied van buitenlands beleid was sprake van voortdurende bemoeienis
met Libanon en van steun aan Hezbollah en Palestijnse terroristische organisaties.
Ook werd Syrië bekritiseerd wegens onvoldoende inspanningen om de instroom
van buitenlandse strijders in Irak tegen te gaan. Sinds een aantal maanden
lijkt Syrië zich echter constructiever op te stellen. Zo
bezocht minister van Buitenlandse Zaken Mouallem onlangs Bagdad en werden
de diplomatieke relaties tussen Syrië en Irak na lange tijd weer hersteld.
Ook lijkt Syrië zijn invloed op Hamas te hebben aangewend om Hamas tot
het Mekka-akkoord te bewegen. Ten aanzien van Libanon zijn er tot dusverre
echter geen aanwijzingen voor een positievere Syrische rol. De EU dringt aan
op Syrische medewerking aan het speciale Hariri-tribunaal.Mijn voorganger heeft in Damascus in december 2006 aangedrongen op een
meer coöperatieve Syrische opstelling ten aanzien van de conflicten in
de regio. Ook EU-collega’s en laatstelijk de Hoge Vertegenwoordiger
van de EU, Javier Solana, hebben in gesprekken met Damascus duidelijk gemaakt
dat de aanvaarding van resolutie 1701 een eerste positieve stap is. Dit is
echter niet voldoende. De Europese vertegenwoordigers onderstreepten dat de
EU er niet naar streeft Syrië te isoleren, maar dat Damascus zichzelf
had geïsoleerd.Ook de VS heeft recentelijk op ambtelijk niveau besprekingen gevoerd in
Damascus. Deze besprekingen impliceren overigens geen wijziging in het beleid
van de Amerikaanse regering ten aanzien van Syrië. Zoals blijkt uit de
reacties van de regering op het bezoek van de voorzitter van het Huis van
Afgevaardigden, Nancy Pelosi, blijft de VS tegenstander van het voeren van
besprekingen met de regering in Damascus voordat er concrete positieve ontwikkelingen
zijn in de eerder genoemde kwesties.Top Arabische Liga in RiyadDe recente top van de Arabische Liga in Riyad van 28 en 29 maart
jl. heeft het door Saoedi-Arabië opgestelde en door de Liga in 2002 in
Beiroet aanvaarde Arabische vredesinitiatief herbevestigd. Het Arabische initiatief
behelst volledige erkenning van de staat Israel in ruil voor terugtrekking
uit alle gebieden die in 1967 bezet zijn, de oprichting van een onafhankelijke
Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad en een rechtvaardige oplossing
van het Palestijnse vluchtelingenprobleem op basis van resolutie 194 van de
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De Liga besloot tevens een commissie
van negen Arabische landen in het leven te roepen onder voorzitterschap van
Saoedi-Arabië die het Arabische vredesinitiatief verder zal uitwerken
en internationale steun voor het initiatief zal bevorderen.Namens de Palestijnen stemde president Abbas voor. Premier Haniyeh onthield
zich van stemming. Hoge Vertegenwoordiger Solana was namens de EU aanwezig
in Riyad. Hij riep in zijn toespraak de Arabische landen op zich flexibel
richting Israël op te stellen en deed een beroep op Israël zich
terug te trekken achter de grenzen van 1967. Hij riep beide partijen op het
plan als een startpunt voor onderhandelingen te beschouwen.Rol IranSinds de verkiezing van president Ahmadinejad in juni 2005 doet de Iraanse
invloed in het Midden-Oosten zich nog sterker gelden. De anti-Israëlische
retoriek is aanzienlijk opgeschroefd en de Iraanse president investeert nadrukkelijk
in het bondgenootschap met Syrië. Iran ziet in Syrië een land dat
zich eveneens afzet tegen de vermeende Westerse bemoeienis in de regio.Iran levert nog altijd politieke, financiële en materiële steun
aan Hezbollah. Deels wordt deze steun gemotiveerd door de wens de sjiieten
in Libanon te steunen en via Hezbollah druk op Israël uit te oefenen.
Ook in het Israëlisch-Palestijns conflict speelt Iran een
rol door zijn actieve steun aan Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad.
Iran weigert Israël te erkennen en is een verklaard tegenstander van
de twee-statenoplossing.AppreciatieMet het aantreden van de Palestijnse regering van nationale eenheid, de
hernieuwde actieve bemoeienis van de VS met het Israëlisch-Palestijnse
spoor en de herbevestiging van het Arabische vredesinitiatief door de Arabische
Liga in Riyad lijkt sprake van een nieuwe fase in het vredesproces. De komende
maanden zal blijken of en zo ja, in hoeverre Israël en Palestijnen, en
tevens de gematigde Arabische landen daadwerkelijk bereid zijn stappen te
zetten naar een duurzame oplossing van het Israelisch-Arabische conflict.
Dit vergt moeilijke en moedige beslissingen van alle betrokken partijen, maar
in de eerste plaats van Israëliërs en Palestijnen. De inspanningen
van de VS de besprekingen tussen beide partijen vlot te trekken worden door
de regering verwelkomd.De gesprekken tussen premier Olmert en president Abbas, die op initiatief
van minister Rice twee keer per maand zullen plaatsvinden, moeten er allereerst
toe leiden dat de twee partijen op korte termijn vertrouwenwekkende maatregelen
nemen. Het gaat daarbij vooral om de vrijlating van korporaal Shalit door
Palestijnen en van Palestijnse gevangenen door Israël, overdracht van
Palestijnse belastingtegoeden door Israël, het vergroten van bewegingsvrijheid
van Palestijnen en beëindiging van geweld tegen Israëlische doelen
door Palestijnen. Het is daarnaast essentieel dat deze gesprekken resulteren
in de nadere formulering van een politieke horizon die de contouren schetst
van een Israëlisch-Palestijns vredesakkoord. Een dergelijk akkoord dient
te leiden tot de totstandkoming van een onafhankelijke, democratische en levensvatbare
Palestijnse staat en veilige en erkende grenzen voor Israël. Duidelijk
is dat internationaal door zeer velen, waaronder Nederland, wordt gemeend
dat deze laatste zullen moeten worden gebaseerd op de grenzen van 1967. Waar
het bovenal om gaat, is dat betrokken partijen zelf overeenstemming bereiken
over de grenzen in een onderhandeld, gezamenlijk akkoord. De uitkomst van
die onderhandelingen dienen dus niet door derden te worden voorgeschreven.
Tevens zal in het kader een oplossing gevonden moeten worden voor cruciale
finale statuskwesties als grenzen, status Jeruzalem, vluchtelingen en veiligheid.Het is van belang dat president Abbas de komende maanden aan de Palestijnse
bevolking kan laten zien dat er sprake is van een betekenisvol onderhandelingsproces,
dat op kortere termijn de humanitaire en economische situatie in de Palestijnse
gebieden verbetert en dat tevens uitzicht biedt op de totstandkoming van een
Palestijnse staat binnen afzienbare termijn. Naarmate een dergelijk proces
langer uitblijft, zal de positie van president Abbas ten opzichte van Hamas
verzwakken, het voortbestaan van de Palestijnse nationale eenheidsregering
onder druk komen te staan en politieke fragmentatie, radicalisering en geweld
in de Palestijnse Gebieden toenemen. Een levensvatbare Palestijnse staat is
daarom ook in het belang van de veiligheid en stabiliteit van Israël.Het onverhoopte falen van de Palestijnse eenheidsregering en het uitblijven
van een Israëlisch-Palestijns akkoord zullen negatieve gevolgen hebben
voor de regio. Gematigde regimes, zoals Egypte, Jordanië en vooral Saoedi-Arabië
hebben zich ingespannen om een Palestijnse regering van nationale eenheid
tot stand te brengen, mede met het oog op de toenemende populariteit van militante
religieuze partijen in de regio, zoals Hamas en Hezbollah. Het is in het belang
van deze landen de macht en invloed van dergelijke partijen in te dammen.
Hun militante en populistische anti-westerse en anti-Israëlische
retoriek raakt een gevoelige snaar bij veel Arabieren. Daarnaast zijn deze
landen beducht voor Iran, dat dergelijke organisaties steunt en zich in toenemende
mate een regionale leidersrol aanmeet.De zorg van de gematigde Arabische landen over de groeiende invloed van
Iran in de regio wordt door Israël gedeeld. Israëls hoop op een
alliantie met deze landen om de dreiging van Iran te weerstaan zal echter
slechts realiteit worden als er daadwerkelijke voortgang in het vredesproces
is. Het Arabische vredesinitiatief kan een begin zijn van een dialoog tussen
Israël en de gematigde leden van de Arabische Liga. De voorzichtig positieve
reactie van premier Olmert en minister van Buitenlandse Zaken Livni op het
initiatief en het voorstel van de premier Olmert voor een regionale bijeenkomst
met gematigde Arabische landen duiden daarop en zijn dan ook hoopgevend.Het Kwartet, en in het bijzonder de VS en de EU, dienen zich de komende
maanden te richten op een hervatting van een betekenisvol politieke proces,
gericht op bevordering van vertrouwenwekkende maatregelen en de formulering
van een politieke horizon. Nederland speelt een actieve rol in dit proces.
Het is van belang dat daarbij zo nauw mogelijk contact en afstemming met gematigde
Arabische landen en vooral het zg. Arabische Kwartet (Egypte, Jordanië,
Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten) plaatsvindt. Hun steun
is essentieel voor de totstandkoming van een Israëlisch-Palestijns akkoord
en van een omvattende regionale vrede. Nederland zal hierop bilateraal en
binnen de EU blijven aandringen.Zoals hierboven reeds is gesteld, blijven voor de regering de drie Kwartetvoorwaarden
leidend voor contacten met de nieuwe Palestijnse regering en haar individuele
ministers. De regering acht het tegelijkertijd noodzakelijk de gematigde krachten
in deze regering, zoals minister van Financiën Salam Fayyad, te steunen.
Daartoe is dialoog met hen noodzakelijk. De regering zal de Kamer over contacten
met dergelijke Palestijnse politici informeren, conform de motie Van Baalen/Van
Gennip (21 501-02, nr. 738, vergaderjaar 2006–2007).De totstandkoming van regionale vrede vergt een oplossing van de huidige
politieke problemen in Libanon. Om politiek te overleven zal premier Siniora
moeten werken aan een politieke regeling met de pro-Syrische groeperingen
onder leiding van Hezbollah. Het lijkt onvermijdelijk de oppositie een groter
aandeel te geven in de regering, maar zonder dat de pro-Syrische groeperingen
een blokkerend deel van de ministersposten zullen verkrijgen. De EU en Nederland
zullen door een gecombineerde inzet van (veiligheids)politieke en humanitaire
instrumenten steun blijven verlenen aan Libanon en de gematigde krachten in
Libanon onder leiding van Siniora trachten te versterken.Een oplossing van de conflicten in de regio, en vooral van het Libanese
conflict, is niet mogelijk zonder medewerking van Syrië. Damascus dient
in het kader van een kritische dialoog tot een constructieve opstelling ten
aanzien van Libanon en het Israëlisch-Palestijnse conflict te worden
bewogen. Een degelijke houding kan worden beantwoord met geleidelijke intensivering
van de contacten met Syrië, waarbij ook rekening wordt gehouden met legitieme
Syrische belangen. Syrië zal door middel van concrete stappen moeten
aantonen dat het deel wil gaan uitmaken van de oplossing en niet van het probleem.
Ten aanzien van Libanon houdt dat in dat diplomatieke betrekkingen met dat
land worden aangegaan en meegewerkt wordt aan het Hariri tribunaal. Daarnaast
dient Syrië zijn invloed op organisaties als Hezbollah en Hamas op positieve
wijze aan te wenden.3. IranMede op initiatief van Nederland is binnen de EU een discussie gaande
op ministerieel niveau over de algehele (EU-)relaties met Iran. De ministers
van Buitenlandse Zaken van de EU hebben hierover gesproken tijdens de Raad
van 12 februari 2007 en de informele bijeenkomst (Gymnich) van 30 en
31 maart 2007. In mijn brief van 2 april jl. over het Gymnich overleg
en de brief van 22 februari jl. over de Raad wordt het verloop van de
besprekingen weergegeven. Achtergrond van de discussie ligt in het voortbestaan
van een aantal zorgen ten aanzien van Iran: het nucleaire programma van Iran,
de mensenrechtensituatie, de rol van Iran in de regio en het Midden-Oosten
vredesproces, en de strijd tegen terrorisme.Tijdens het presidentschap van de voorganger van president Ahmadinejad,
Seyyed Mohammed Khatami (1997–2005), waren er voorzichtige aanzetten
tot modernisering en toenadering tot de internationale gemeenschap. Het EU-beleid
ten aanzien van Iran was gericht op constructieve betrokkenheid ter ondersteuning
van het hervormingsproces in dit land. Hierbij stond de kritische opstelling
van de EU ten aanzien van bovengenoemde zorgen centraal. De verkiezing van
Ahmadinejad tot president betekende het einde van acht jaar regeringsverantwoordelijkheid
van hervormingsgezinden.De focus van het nieuwe politieke bewind in Iran heeft zich van modernisering
van de islamitische republiek verlegd naar de herbevestiging van de revolutionaire
beginselen. De voor de gematigd conservatieven en hervormingsgezinden gunstige
uitslag van de verkiezingen voor de Raad van Experts en van de gemeenteraden
van 15 december jl. lijkt hierin vooralsnog geen aanzienlijke verandering
te hebben gebracht. Ahmadinejad werd onder meer gekozen met een verkiezingsprogramma
dat juist inzette op een economisch herstel van het land, het creëren
van werkgelegenheid, technologische vooruitgang, en bestrijding van armoede
en corruptie. Buitenlandse investeringen blijven echter op een laag niveau
steken, onder meer vanwege de Iraanse wetgeving hieromtrent en de internationale
zorgen over het nucleaire programma van Iran. De werkloosheid vormt nog altijd
een groot economisch en sociaal probleem, terwijl de prijzen voor huisvesting
en het levensonderhoud de afgelopen periode zijn gestegen. De eerder genoemde
zorgpunten van de internationale gemeenschap zijn onder het huidige politieke
bewind evenmin weggenomen.Nucleair programma van IranNederland is met de internationale gemeenschap zeer bezorgd over het nucleaire
programma van Iran. Het afgelopen jaar heeft de VN Veiligheidsraad drie resoluties
over deze kwestie aangenomen. Ik heb uw Kamer hierover meest recentelijk per
brief van 28 maart jl. geïnformeerd. Iran voldoet tot op heden niet
aan de eisen van deze resoluties. En marge van de VN Mensenrechtenraad heb
ik op 12 maart jl. een bilateraal onderhoud gehad met de Iraanse minister
van Buitenlandse Zaken Mottaki. In dat gesprek heb ik deze zorgen in duidelijke
bewoordingen uiteengezet, Iran opgeroepen aan zijn internationale verplichtingen
te voldoen en het vertrouwen van de internationale gemeenschap in het vreedzame
karakter van Iraans nucleaire programma te herstellen. Tijdens de ceremoniële
opening van delen van de nucleaire faciliteit in Natanz op 9 april jl.
claimde de Iraanse president Ahmadinejad dat Iran in staat zou zijn om op
industriële schaal uranium te verrijken. Irans hoofdonderhandelaar Ali
Larijani dreigde op dezelfde dag dat Iran uit het Non-Proliferatie Verdrag
zou stappen indien de internationale gemeenschap het Iraanse streven naar
een eigen civiele nucleaire energievoorziening blijft tegenwerken. Beide
ontwikkelingen vergroten de zorg van Nederland over het nucleaire programma
van Iran.Mensenrechten en maatschappelijk middenveldZoals in de brief van 13 september 2006 (30 300 V, nr. 153)
aan uw Kamer werd gemeld, gaf de algemene situatie van de mensenrechten in
Iran in het eerste jaar van de regering-Ahmadinejad steeds meer reden tot
zorg. Het nieuwe politieke klimaat had een toename van de repressie met zich
meegebracht.In de afgelopen maanden hebben de trends, die in deze brief werden gesignaleerd,
zich voortgezet. Vooral het maatschappelijk middenveld is verder onder druk
komen te staan. Op 4 maart jl. werden vrouwenrechtenactivisten tijdens
een vreedzame demonstratie in Teheran gearresteerd (zie tevens mijn brief
naar aanleiding van vragen van de leden Peters en Eijsink over deze kwestie,
d.d. 23 maart jl., kenmerk DAM-178/07). NGO’s die zich bezighouden
met mensenrechten en het vergroten van de capaciteit van andere NGO’s
ondervinden steeds meer tegenwerking van de Iraanse overheid, onder meer in
de vorm van ondervragingen, huiszoekingen en arrestaties. Op 15 maart
jl. werden de kantoren gesloten van drie NGO’s in Teheran. In dezelfde
week werden tijdens demonstraties leraren en vakbondsleiders gearresteerd.
Tevens is de persvrijheid verder aan banden gelegd en is het hoge aantal executies
een aanhoudende reden tot zorg.De afgelopen maanden is Iran door de internationale gemeenschap voortdurend
aangesproken op mensenrechtenschendingen en inbreuken op politieke vrijheden.
Daarbij is een breed scala aan schendingen aan de orde gesteld, waaronder
executies, diverse inbreuken op de vrijheid van religie, en repressie van
dissidenten. De EU heeft meerdere malen haar zorgen geuit in een publieke
verklaring. In 2006 is in VN-kader de mensenrechtensituatie in Iran wederom
veroordeeld. Nederland heeft de betreffende resolutie mede ondersteund. Tijdens
de vierde zitting van de VN-mensenrechtenraad (12–30 maart jl.)
heeft Nederland aan Iran kritische vragen gesteld over onder meer de positie
van het maatschappelijk middenveld en de vrijheid van godsdienst.Rol in de regio/MOVP/ terrorismeIn mijn gesprek met minister Mottaki 12 maart jl. heb ik Iran opgeroepen
een verantwoordelijke en constructieve bijdrage te leveren aan de vrede en
stabiliteit in de regio, in het bijzonder ten aanzien van het Palestijns-Israëlisch
conflict, Irak, Afghanistan en Libanon. Minister Mottaki benadrukte in het
gesprek dat de verkiezingen in de Palestijnse gebieden vrij en democratisch
zijn geweest. Hij uitte zorgen over de situatie in Afghanistan en drong aan
op meer overleg. De minister verwelkomde voorts de internationale conferentie
over Irak van 10 maart jl.AppreciatieGezien het voortbestaan van bovengenoemde zorgpunten staat de regering
een meersporenbeleid voor met zowel negatieve als positieve prikkels: een
combinatie van toepassing van sancties, maatschappelijke contacten en dialoog.
Naast een standvastig en resoluut optreden daar waar Iran internationale normen
overschrijdt, staat de Nederlandse regering een beleid voor dat is gericht
op het zoeken naar engagement en dialoog, ook omdat daarin uiteindelijk een
basis ligt om geschillen te overbruggen. Mijn recente consultaties met de
minister van Buitenlandse Zaken Mottaki op 12 maart jl. passen in dit
beleid. Waar mogelijk dient samenwerking op gebieden van gezamenlijk
belang te worden voortgezet of geïntensiveerd.Ten aanzien van het nucleaire programma blijft de Nederlandse inzet er
op gericht om langs diplomatieke weg te bevorderen dat Iran de resoluties
van de VNVeiligheidsraad onverkort uitvoert. De verreikende voorstellen die
de Hoge Vertegenwoordiger van de EU namens de vijf permanente leden van de
Veiligheidsraad en Duitsland op 6 juni 2006 aan Iran heeft voorgelegd,
liggen nog altijd op tafel. Deze voorstellen behelzen niet alleen samenwerking
op nucleair gebied, maar ook samenwerking op politiek en economisch gebied,
als regionale veiligheid, handel, burgerluchtvaart, energie, telecommunicatie,
technologie en landbouw. Onderhandelingen over het pakket maatregelen zouden
aldus niet alleen een aanzet kunnen vormen voor een lange termijn overeenkomst
met Iran ten aanzien van de nucleaire kwestie, maar ook de betrekkingen tussen
Iran en de internationale gemeenschap, inclusief de EU, ten goede komen.Daarnaast is de regering van mening dat het beleid gericht op het aanmoedigen
van politieke en economische hervormingen en het eerbiedigen van de mensenrechten
dient te worden voortgezet en waar mogelijk versterkt. De regering zal in
multilateraal en bilateraal verband aandacht aan de mensenrechtensituatie
blijven geven. De regering is van mening dat de EU bereid moet blijven de
EU-mensenrechtendialoog nieuw leven in te blazen op voorwaarde dat Iran zich
serieus opstelt. Het initiatief ligt momenteel bij Iran. De regering hecht
hiernaast aan een grotere inzet van de EU op het gebied van ondersteuning
van het maatschappelijk middenveld in Iran, met inbegrip van de universitaire
wereld en de persvrijheid. Dit laatste houdt tevens verband met de wens van
uw Kamer om het beleidskader «Mediadiversiteit in Iran» een Europees
karakter te geven. Het is tevens van belang dat de EU meer aandacht besteedt
aan publieke diplomatie.Iran zal beoordeeld blijven worden op de wijze waarop het bijdraagt aan
een vreedzame oplossing van de huidige problemen in de regio. Iran heeft een
verantwoordelijkheid om (religieus verwante) maatschappelijke groeperingen
en partijen in Irak, waarmee het land contacten onderhoudt, te bewegen tot
nationale verzoening. Op eenzelfde wijze kan Iran positieve bijdragen leveren
aan de ontwikkelingen in Afghanistan en Libanon en ten aanzien van het Palestijns-Israëlisch
conflict. Diplomatiek overleg met Iran over problemen in de regio kan hieraan
bijdragen. De deelname van Iran aan de Irak-conferentie van 10 maart
jl. valt in dit licht te verwelkomen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-223.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl