Regels inzake volledige liberalisering postmarkt en de garantie van universele postdienstverlening (Postwet 20..); Voorlopig verslag van de vaste commissie voor Economische Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20072008-30536, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-10-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30536 nr. C

08-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenInwerkingtreding, Europese regelgeving en Europese ontwikkelingenVrije marktwerkingUniversele PostdienstverleningDelegatieToezichtArbeidsvoorwaardenBTW-tariefPrice cap reguleringAdministratieve lastenTerminologiePlaatsing van brievenbussenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30536Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 536Regels inzake de volledige liberalisering van de postmarkt en de garantie
van de universele postdienstverlening (Postwet 20..)CVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE ZAKEN1Vastgesteld 8 oktober 2007Het voorbereidend onderzoek heeft de commissie aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het voorstel.Door dit voorstel wordt de postsector volledig geliberaliseerd. Voor de
leden van de CDA-fractie is liberalisering nooit een doel op zich, maar staat
het publieke belang voorop. Met dit voorstel wordt vooruitgelopen op het tot
stand komen van een nieuwe EU-richtlijn ter vervanging van de huidige richtlijn
2002/39/EG. Artikel 26 van deze richtlijn geeft de lidstaten de mogelijkheid
om de nationale postmarkt versneld te liberaliseren. De leden van de CDA-fractie
willen de volgende onderwerpen aan de orde stellen: ontwikkelingen binnen
de Europese Unie; ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland;
artikel 66 van het wetsvoorstel; arbeidsvoorwaarden; verhouding mededingingsrecht
en toezicht en handhaving.De leden van de VVD-fractie hebben gemengde
gevoelens over dit wetsontwerp. Deze leden zijn in het algemeen een warm voorstander
van liberalisering, maar zijn van mening dat aan dit wetsontwerp een aantal
bezwaren kleeft. Zij hebben een aantal vragen op hoofdpunten.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel. Een aantal vragen is gerezen.De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij stellen vragen bij de volgende drie hoofdpunten
van de wet: de strekking van «volledige» liberalisering in het
kader van de regels die het wetsvoorstel niettemin stelt; de garantie van
de universele postdienstverlening en de borging van het «net»;
de doelstelling van de wet m.b.t. concurrentie tussen postbedrijven ten opzichte
van de concurrentie op arbeidsvoorwaarden. Voorts hebben zij een aantal vragen
op specifieke onderdelen van het wetsvoorstel. Hun beoordeling
van het wetsvoorstel is mede afhankelijk van het antwoord op deze vragen.De leden van de SGP-fractie stellen, mede
namens de leden van de ChristenUnie dat de doelstelling
om tot liberalisering van de postmarkt over te gaan, ingrijpende gevolgen
voor de sector heeft. Zij stellen dat diverse punten aandacht vragen: de arbeidsvoorwaardelijke
kant, in combinatie met de concurrentiepositie van de «vrije»
nieuwkomers versus de universele dienstverlener; de positie van de Nederlandse
markt ten opzichte van de andere Europese landen; en de positie van het Nederlandse
postbedrijf in een mondiale markt.De leden van de fracties van D66 en OSF staan welwillend tegenover het voorliggende wetsvoorstel.
Wel hebben zij nog enige vragen.Inwerkingtreding, Europese regelgeving en Europese ontwikkelingenHet wetsvoorstel gaat uit van inwerkingtreding op een bij Koninklijk Besluit
te bepalen tijdstip na voorhang van het betreffende Koninklijk Besluit bij
beide Kamers der Staten-Generaal. Bij het indienen van het wetsvoorstel werd
uitgegaan van 1 januari 2008. De verwachting was dat de nieuwe Postrichtlijn
zou ingaan per 1 januari 2009. Door de recente uitspraak van het Europese
Parlement dat 1 januari 2011 de vroegste datum zou moeten zijn (met voor
een groot aantal landen pas in 2013), wordt het verschil ten minste drie jaar.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering
om een reactie op deze recente ontwikkeling.De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie vragen waarom het wenselijk wordt geacht
om met de voorliggende wetswijziging die een volledige liberalisering van
de postmarkt beoogt, vooruit te lopen op het ontwerpvoorstel van de Europese
Commissie.De leden van de PvdA-fractie vragen welke
reden de staatssecretaris van Economische Zaken heeft om, zonder dat de nieuwe
postrichtlijn al bekend is, de implementatie van de Europese regelgeving te
delegeren terwijl het gaat om ruime discretionaire bevoegdheden waarbij delegatie
niet is toegestaan, maar implementatie door de wetgever zelf dient te geschieden.
Immers, het Parlement heeft, nu de nieuwe postrichtlijn nog niet bekend is,
onvoldoende zicht op de uitvoerbaarheid als zij deze wet aanneemt.De leden van de fracties van de SGP en ChristenUnievragen de staatssecretaris of hij een actueel
overzicht kan verstrekken van de positie die Nederland in de liberalisering
van de postmarkt inneemt ten opzichte van de andere (met name de omringende)
lidstaten. Eveneens vragen zij of Nederland zich door een vroegtijdige aanpassing
van de wetgeving niet in een vooruitgeschoven uitzonderingspositie binnen
Europa plaatst, die nadelig kan zijn voor de huidige dienstverlener. Daarnaast
vragen zij de staatssecretaris wat de consequenties zijn van het vooruitlopen
op de andere Europese landen, met name ook voor de concurrentiepositie van
de universele dienstverlener die ook in Europees verband zal worden verplicht
om geldende tarieven te hanteren en om de diensten universeel aan te bieden.De leden van de PvdA-fractie vragen de minister
of de aan de Tweede Kamer toegezegde zogenaamde noodremprocedure zal worden
gevolgd, die inhoudt dat de Nederlandse postmarkt nog niet wordt geliberaliseerd
per 1 januari 2008, als de Duitse en de Engelse markt noch de jure, noch de facto geheel vrij toegankelijk
zijn.Hierop aansluitend wensen de leden van de fracties van D66 en OSF dat de staatssecretaris uit
de doeken doet wanneer en bij welke omstandigheden er aan deze noodrem zal
worden getrokken.Onder verwijzing naar de argumentatie in de memorie van toelichting (pagina
2) nemen de leden van de SP-fractie aan dat, nu
de liberalisering van onder andere de Duitse postmarkt is uitgesteld, ook
de inwerkingtreding van de wet wordt uitgesteld. Graag vernemen zij of deze
veronderstelling juist is en ontvangen zij ook graag nader commentaar op de
inwerkingtreding van de onderhavige wet in verband met de constellatie van
de postmarkt in de EU.De leden van de VVD-fractie vragen of de staatssecretaris
bekend is met het feit dat in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland de postbedrijven
nog niet onder het BTW-regime vallen waardoor de Nederlandse bedrijven een
concurrentienadeel ondervinden. Aansluitend vragen zij of de staatsecretaris
bereid is het tijdstip van invoering van de liberalisering van de postmarkt
tegelijk te laten plaatsvinden met de invoering van de BTW op de postbedrijven
in bovengenoemde landen.De leden van de fracties van D66 en OSF zijn in het bijzonder benieuwd of bij de beslissing
om aan de noodrem te trekken de BTW-regimes van het Verenigd Koninkrijk en
Duitsland een rol spelen.Het aanvankelijke wetsvoorstel behelsde twee artikelen (artikelen 65 en
66) welke verband hielden met en afkomstig waren uit het wetsvoorstel totstandkoming
en implementatie EU-besluiten op het terrein van energie, post en telecommunicatie,
nr. 29 474. Voor de toelichting op deze artikelen wordt in de memorie
van toelichting verwezen naar de memorie van toelichting op dat wetsvoorstel.
Bij de nota van wijziging van het onderhavige wetsvoorstel wordt artikel 66
geschrapt. Als motivering wordt vermeld dat het wetsvoorstel 29 474 nog
niet is afgerond. Zoals bekend heeft de regering dit wetsvoorstel later ingetrokken.
De leden van de CDA-fractie menen dat om die reden
het overgebleven artikel 66 (het aanvankelijke artikel 65) eveneens geschrapt
zou moeten worden. Deze leden vragen de regering om een reactie op dit punt.De leden van de VVD-fractie vragen welke stappen
de staatssecretaris neemt om binnen de Europese UNie te komen tot een gelijk
speelveld. Verder willen de leden van de fracties van D66 en OSF graag weten wat de regering
allemaal onderneemt om andere Europese landen te bewegen ook hun markt volledig
open te stellen en wat de huidige stand van zaken is.De leden van de VVD-fractie vragen de staatssecretaris
vervolgens of hij bereid is het reciprociteitsbeginsel te gebruiken indien
dit door het EP definitief wordt ingevoerd.Volgens de Europese regels mogen lidstaten na liberalisering van de postmarkt
andere lidstaten die hun eigen markt gesloten houden, zelf ook weigeren. De
regering kiest hier niet voor. De leden van de D66-
en de OSF-fracties vragen of het misschien de
bedoeling is van de regering om als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hun
postmarkten niet voldoende openen dit principe toe te passen. Hierop aansluitend
vragen zij of dat, indien dat het geval is, niet wordt bemoeilijkt doordat
er geen vergunningensysteem is en slechts een registratiesysteem.Vrije marktwerkingDe leden van de VVD-fractie vragen of de staatssecretaris
de mening deelt dat heel terughoudend dient te worden omgegaan met elke vorm
van overheidsbemoeienis in te liberaliseren markten, in het bijzonder de postmarkt.De leden van de PvdA-fractie vragen of de
staatssecretaris een inschatting kan geven van de besparingen die het vrijgeven
van de postmarkt per 1 januari 2008 het Nederlandse bedrijfsleven zal
opleveren.De leden van de fracties van de SGP ende ChristenUnie vragen vervolgens
naar de positie van het Nederlandse postbedrijf in een mondiale markt. Zij
stellen dat helaas uit de praktijk blijkt dat na liberalisering van de markt
vele vanouds Nederlandse bedrijven zijn overgenomen en onderdeel zijn geworden
van multinationals. Daardoor is de invloed op dienstverleners die zelfs als
universele dienstverleners worden aangemerkt, volledig kwijtgeraakt. De vraag
is of dat voor een bedrijf als TNT wenselijk is. Onlangs is de discussie opnieuw
opgelaaid over de wenselijkheid van de zogenaamde gouden aandelen. Beter nog
is het als de overheid andere bindmiddelen kan vinden, waardoor minimaal een
adequate universele dienstverlener gebonden is en blijft aan de Nederlandse
samenleving. De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie vragen
of het de inzet van het kabinet is om de universele dienstverlener te behouden
als Nederlands bedrijf, in die zin dat het niet door een buitenlandse investeringsmaatschappij
kan worden opgekocht. Eveneens vragen zij of de staatssecretaris bereid is
een onderzoek te doen op welke wijze ongewenste buitenlandse overname voorkomen
kan worden, om vervolgens alle maatregelen te treffen die hiervoor nodig zijn.Universele PostdienstverleningDe leden van de PvdA-fractie vragen of de
mogelijkheid bestaat dat TNT de verplichting tot het verlenen van de universele
postvervoerdienst kan teruggeven als deze zijn naar objectieve maatstaven
onevenredig nadeel berokkent.Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer is door de PvdA en CDA een amendement
(Kamerstuk nr. 36 Herdruk) ingediend, dat toeziet op toegang tot het netwerk
van het bedrijf dat beschikt over een netwerk waarmee poststukken tenminste
vijf dagen per week kunnen worden bezorgd. Dat amendement beoogde effectieve
concurrentie aangezien er op deze wijze ook op 24-uurs en 48-uurs post concurrentie
komt en daarmee in de markt volledige keuzevrijheid mogelijk is. Daarnaast
zorgt een dergelijke structuur ervoor dat er meer volume blijft in het netwerk
van het bedrijf dat tenminste vijf dagen per week post bezorgd. Op deze manier
is het mogelijk om meer bezorgers te laten werken bij deze bezorgorganisatie
en komen deze banen niet onder druk. De leden van de PvdA-fractie vragen of
de minister nog eens kan toelichten waarom hij dit amendement ontraden heeft.De leden van de SP-fractie merken op dat in
de onderhavige wettekst en in de memorie van toelichting regelmatig de term «net»
of «netwerk» gebruikt wordt. Dit was en is eveneens het geval
bij de «Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet in verband
met nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheer» (30 212)
en bij het sluitstuk van de behandeling daarvan onlangs (juli 2007) in de
Eerste Kamer. In dit kader heeft de minister van Economische Zaken zowel schriftelijk
als mondeling niet aflatend benadrukt dat voor de «borging» van
de betreffende voorziening het noodzakelijk is dat enerzijds de bedrijfseconomische én
juridische splitsing van het net en de productie en distributie gerealiseerd
worden, en dat anderzijds het net publiek eigendom moet zijn.
Nu zijn alle economische sectoren in zekere zin uniek, doch het is het ministerie
van Economische Zaken zelf dat met de terminologie van «net» en«borging»
c.q. «garantie» de parallel tussen beide sectoren welhaast opdringt.
De leden van deze fractie zijn er dan ook zeer verbaasd over dat het ministerie
niet voor een consistente benadering kiest. Graag ontvangen zij een nadere
toelichting op deze inconsistentie in het beleid.De leden van de SP-fractie hebben in dit verband nog een aantal specifieke
vragen. Zij vragen de staatssecretaris of hij het uitgesloten acht dat de
aangewezen, c.q. aan te wijzen, netbeheerder failliet zal gaan en, zo ja,
op welke gronden hij dit uitgesloten acht. Voorts vragen deze leden of de
staatssecretaris het uitgesloten acht dat er in geval van faillissement van
de netbeheerder geen andere postvervoerder is die zich aanbiedt als netbeheerder
(verlener van de UPD) en zo ja, op welke gronden hij dit uitgesloten acht.Volgens de leden van de SP-fractie ogen artikel 15 lid 4 en lid 5 (betreffende
de aanwijzing van de verlener van de UPD) in eerste instantie robuust, maar
bij nader inzien heeft «Onze Minister» – en hebben vooral
ook de inwoners van dit land – weinig in handen in het geval de universele
postdienstverlener failliet gaat. De wettekst (artikel 30 en 31) voorziet
tot op zekere hoogte in het geval de netbeheerder (de verlener van de universele
posdienst) «slechts» verlies maakt (de zogenoemde «nettokosten»).
De leden van de SP-fractie vragen of de staatssecretaris het met hen eens
is dat in geval van faillissement van de netbeheerder – en er geen andere
postvervoerder bereid is de boedel over te nemen, dat wil zeggen netbeheerder
te worden – er geen basis is voor de «garantie» c.q. «borging»
van het net. Hierop aansluitend vragen zij de staatssecretaris waarom dit
niet in de wet is geregeld, omdat het uit de bedrijfsgeschiedenis toch bekend
is dat bedrijven die ooit onverwoestbaar gewaand werden toch kunnen omvallen.
De andere zijde van de medaille (dat wil zeggen de keuze van Economische Zaken
voor «private eigendom» van het net) betreft de poging om in de
wetstekst kennelijk in te bouwen, dat wil zeggen tot op zekere hoogte, dat
de verlener van de universele postdienst een «redelijk rendement»
geniet (onder andere artikel 25). Bij de keuze voor een private eigenaar van
het net doemt dan de vraag op of dit bedrijf of dit bedrijfsdeel een ondernemingsrisico
loopt. Graag willen de leden van de SP-fractie van de staatssecretaris weten
of de universele postdienstverlener een ondememingsrisico loopt. Indien deze
vraag ontkennend wordt beantwoord, willen zij graag weten waarom dan toch
voor private eigendom van de universele postdienst is gekozen.De leden van de SP-fractie zijn ten aanzien van § 4.4.
Verplichtingen voor de UPD-verlener (UPD-v) van mening dat artikel
19, lid 2, alsmede de memorie van toelichting te vaag is. De universele postdienstverlener «kan
de uitvoering van de universele postdienst [...] indien dit strijdig
is met [...] doelmatig postvervoer». Deze leden vragen hoe
dit artikel van de wet zich verhoudt tot de rest van de wet, in het bijzonder
tot de garantie van de universele postdienstverlening en de kwaliteit ervan
(Artikel 16). Sterker, zonder nadere bepaling van art 19, lid 2 lijkt inconsistentie
in de wet ingebouwd te zijn.De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie vragen of, indien het in de praktijk mogelijk
blijkt te zijn dat de universele dienstverlener in handen komt van een buitenlandse
investeerder, gewaarborgd is dat staatssecretariële regelingen automatisch
geldend zijn en blijven (zie artikel 25), ook voor de buitenlandse investeerder.
Ook vragen zij of er waarborgen nodig zijn van de universele dienstverlener
voor het geval dat onverhoopt Artikel 71 (met verwijzing naar artikel 31 van
de Oorlogswet voor Nederland) in werking zal moeten treden.De leden van de SP-fractie stellen dat artikel
30 (§ 4.7. Financiering van de UPD)
lijkt te willen voorkomen dat de universele postdienstverlening verlies lijdt
(zogenaamde «nettokosten»), doordat verlies verhaald kan worden
op de andere postvervoerbedrijven. De leden van deze fractie willen van de
staatssecretaris weten of dit verlies ook verhaald wordt op andere postvervoerbedrijven
die geen winst maken (nul) of die verlies lijden. Artikel 30 lijkt te veronderstellen
dat de andere postvervoerbedrijven winst maken. Graag willen zij van de staatssecretaris
weten of de door het ministerie van Economische Zaken gewenste concurrentie
in deze branche er niet toe zou kunnen leiden dat meerdere bedrijven geen
winst maken of verlies lijden. Voorts zijn de leden van de SP-fractie van
mening dat Artikel 30, vierde 4, stelt dat een vergoeding (voor verlies van
de universele postdienstverlener) onder voorwaarden «toegekend»
wordt door het college. Ook vragen zij wat de betekenis is van «toekenning»
in verband met artikel 31 lid 3 en wie er verantwoordelijk voor de betaling
van de vergoeding.Eveneens stellen de leden van de SP-fractie dat artikel 25 (tariefvaststelling)
de winst van de universele postdienstverlener limiteert, maar dat de universele
postdienstverlener, voor zover het een «gemiddeld» bedrijf is,
de gemiddelde winst behaalt. Zij vragen of dit impliceert dat de universele
postdienstverlening een risicoloze onderneming is waar mogelijk wel winsten
doch geen verliezen worden gemaakt.DelegatieDe leden van de VVD-fractie stellen dat de
implementatie van Europese richtlijnen bij algemene maatregel van bestuur
het Parlement buiten spel stelt. Zij vragent of de staatsecretaris bereid
is alle algemene maatregelen van bestuur ex artikel 66 aan het Parlement voor
te leggen.De leden van de PvdA-fractie verwijzen naar
de door de Eerste Kamer aangenomen motie van het lid Jurgens c.s. van 14 maart
2006, die bepaalt dat constitutioneel niet-toelaatbare vormen van delegatie,
niet in een wet mogen worden opgenomen. Van ontoelaatbare delegatie is sprake
wanneer Eerste en Tweede Kamer buiten spel worden gezet bij de implementatie
van Europese regelgeving die wetswijziging vereist of bij implementatie die
veel ruimte laat voor beleidskeuzes. De leden van de PvdA-fractie vragen of
minister kan verklaren dat artikel 66 van het wetsvoorstel, constitutioneel
toelaatbaar is.ToezichtDe leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden
in de voorgestelde wijze van toezicht en handhaving door de Onafhankelijke
Post en Telecommunicatieautoriteit (hierna: OPTA). In de diverse gewisselde
stukken is reeds de verhouding tussen het mededingingsrecht en het toezicht
en de handhaving aan de orde gekomen. Door middel van een samenwerkingsprotocol
wordt geprobeerd de verhouding tussen de OPTA en de Nederlandse Mededingingsautoriteit
(hierna: NMa) vast te leggen, waarmee onder meer wordt beoogd dat OPTA en
NMa overeenstemming bereiken over de eenduidige toepassing van mededingingsprincipes.
Deze leden vragen de regering of dit protocol al gesloten is en indien dat
het geval is, vragen zij hen inzage te geven in deze overeenkomst. In dit
wetsvoorstel wordt gestreefd naar een zo groot mogelijke parallel met de energie-
en telecomwetgeving op het gebied van regelgeving, toezicht en handhaving.
Dit achten deze leden ook van groot belang. In dit kader vragen zij de regering
of het onderbrengen van OPTA als aparte kamer bij de NMa wordt overwogen.
Immers, de Directie Toezicht Energie (hierna: DTe) is reeds als aparte kamer
onderdeel van de NMa. De leden van de CDA-fractie vragen op dit
punt een uitgebreide motivering om samenvoeging al dan niet voor te stellen.De leden van de VVD-fractie vragen de staatssecretaris
of hij de mening deelt dat toezicht en goed opgezette regulering noodzakelijk
is om een level playing field te creëren en eerlijke concurrentie mogelijk
te maken en te houden, maar dat wanneer de overheid hierbij regulatory failures maakt, dit zeer grote gevolgen heeft voor de
(in casu onderhavige liberalisering van de post-)markt. Voorts vragen de leden
van de VVD-fractie of de staatssecretaris wil overwegen minder en andere toezichtsmaatregelen
dan price cap regulering in te zetten die minder belastend zijn voor de huidige
en potentiële aanbieders van de postdiensten.Toezicht en handhaving komen voor rekening van de OPTA en de NMa. De leden
van de PvdA-fractie vragen of er voldoende financiële
middelen en mankracht bij deze instanties zijn om deze taken naar behoren,
dus snel en adequaat, uit te kunnen voeren.De leden van de fracties van D66 en OSF willen graag nog eens een overzicht zien van de verdeling
van de bevoegdheden tussen de toezichthouders OPTA en de Autoriteit Financiële
Markten (hierna: AFM). Verder willen de leden van beide fracties graag weten
hoe groot de afdelingen zijn binnen de toezichthouders en het precieze takenpakket
en de verwachte menskracht per 1 januari 2008 om de marktgebreken in
een open postmarkt te kunnen corrigeren.ArbeidsvoorwaardenTijdens de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer is veel
aandacht besteed aan de arbeidsvoorwaarden in de sector. Dit heeft er toe
geleid dat bij derde nota van wijziging het huidige artikel 8 werd toegevoegd.
De leden van de CDA-fractie menen dat in het algemeen
de arbeidsvoorwaarden van werknemers niet behoren te worden opgenomen in wetgeving
die over een specifieke sector gaat, tenzij daar zeer goede redenen (bijvoorbeeld
zeer specifieke veiligheidsrisico’s e.d.) voor zijn. Deze leden vragen
de regering informatie te verstrekken over het onderzoek dat is aangekondigd
naar de arbeidsomstandigheden en voorwaarden. Tevens vragen zij de regering
naar de stand van zaken van de onderhandelingen tussen de werkgevers en de
werknemersorganisaties in de sector.De leden van de VVD-fractie vragen of de staatssecretaris
bekend is met de algemene conclusie van de Sociaal-Economische Raad (hierna:
SER) in zijn advies Sociaal-Economisch Beleid 2002–2006 dat de openstelling van veel markten voor nieuwkomers, c.q. concurrenten
niet of aarzelend gebeurde, waardoor de verwachte kwaliteitsimpulsen en prijsverlagingen
uitbleven. Voorts vragen zij of de staatssecretaris ditzelfde gevaar opnieuw
ziet opdoemen nu het postaanbieders, in het bijzonder nieuwe toetreders, de
facto lastig wordt gemaakt om toe treden op de postmarkt wanneer in een uiterst
geval bij algemene maatregel van bestuur voorschriften gesteld kunnen worden
over in acht te nemen arbeidsvoorwaarden, zoals de staatssecretaris voorstelt
in zijn derde nota van wijziging over de «Regels inzake de volledige
liberalisering van de postmarkt en de garantie van de universele postdienstverlening
(Postwet 20.)», d.d. 24 mei 2007. Ook vragen zij of het gevaar
bestaat dat door deze overheidsregulering huidige en potentiële postaanbieders
in onzekerheid raken en hiermee de kosten hoog zullen houden, wat betekent
dat de liberalisering van de postmarkt niet het resultaat oplevert wat de
staatssecretaris voor ogen heeft.De leden van de VVD-fractie vragen eveneens hoe de staatssecretaris, naar
aanleiding van de derde nota van wijziging, vaststelt dat er «tegen
sociaal onaanvaardbare arbeidsvoorwaarden arbeid wordt verricht». Hierop
aansluitend vragen de leden van deze fractie of de staatssecretaris vanuit
het oogpunt van rechtszekerheid kan meedelen welke criteria hiervoor al dan
niet in richtlijnen worden vastgelegd. In hoeverre voorziet de staatssecretaris
dat wanneer het voornemen om de arbeidsvoorwaarden te regelen bij algemene
maatregel van bestuur werkelijk wordt uitgevoerd, dit gevolgen heeft voor
andere economische sectoren? De staatssecretaris wordt gevraagd of hij, gezien
zijn aanvankelijke aarzelingen om dit voorstel van wijziging op te nemen,
voornemens is hier ook tot dergelijke regelingen over te gaan. Ten slotte
vragen de leden van de VVD-fractie of de staatssecretaris kan zeggen of het
regelen van arbeidsvoorwaarden bij algemene maatregel van bestuur strijd oplevert
met het Europees recht en in het bijzonder bepalingen uit het EG-Verdrag,
nu buitenlandse postaanbieders wellicht moeizamer op de Nederlandse markt
kunnen toetreden, c.q. kunnen opereren.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de
status van het onderzoek naar de postmarkt dat het ministerie van Economische
Zaken samen met het ministerie van Sociale Zaken uitvoert. In dat onderzoek
is aandacht voor de bestaande arbeidsvoorwaarden van postbezorgers. De leden
van deze fractie vragen de staatsecretaris waarop hij gaat toetsen wat redelijke
arbeidsvoorwaarden zijn. In de postwet wordt een delegatiebepaling opgenomen
op grond waarvan, indien nodig, bij algemene maatregel van bestuur, tijdelijk
maatregelen kunnen worden getroffen om een minimale wettelijke sociale bescherming
van postbezorgers te waarborgen. De leden van de fractie vragen wat deze maatregelen
inhouden.De leden van de SP-fractie merken op dat de
wet onder andere beoogt om door liberalisering «meer keuze, lagere prijzen
en innovatie» te bereiken voor de gehele postmarkt, maar de effecten
worden «met name op de zakelijke markt» verwacht. Gezien het karakter
van de postsector ligt het voor de hand dat concurrentie per aanbieder verdunning
van het volume per bestelling met zich meebrengt en zo een vermindering van
kostenefficiëntie, tenzij de bestelfrequentie omlaag gaat. Omdat aan
dit laatste een limiet zit, lijkt het erop, zoals de huidige praktijk al uitwijst,
dat concurrentie in belangrijke mate gaat neerkomen op «arbeidsvoorwaardenconcurrentie».
Indien en voor zover dit niet het oogmerk van
de liberalisering van de postmarkt is (de leden van deze fractie vragen hierop
het antwoord van de staatssecretaris) zou de zuiverheid van de onderhavige
liberalisering gebieden om deze concurrentie uit te sluiten door de bepaling
dat alle postvervoerders gebruik dienen te maken van reguliere arbeidscontracten
die in beginsel onder een CAO vallen die algemeen verbindend verklaard kan
worden. Dit zou gelijke marktomstandigheden in deze voor alle postvervoerders
creëren (vergelijk het recente akkoord met betrekking tot minimumlonen
in deze sector in Duitsland, 19 september 2007). De leden van de SP-fractie
vragen de staatssecretaris of hij bereid is hieromtrent toezeggingen te doen
met betrekking tot een algemene maatregel van bestuur in het kader van artikel
8 van de wet. Daarbij zou artikel 89 dan zo geïnterpreteerd moeten worden
dat een algemene maatregel van bestuur weliswaar na vier jaar vervalt, doch
zo nodig vervangen kan worden door een algemene maatregel van bestuur van
gelijke strekking. Alleen indien deze gelijke marktomstandigheden (een «gelijk
speelveld» in deze) gecreëerd worden, is «meer keuze, lagere
prijzen en innovatie» een kwestie van efficiënte bedrijfsorganisatie.
De leden van de SP-fractie vernemen graag het antwoord van de staatssecretaris
hierop.Ook de leden van de fracties van de SGP en
de ChristenUnie stellen een aantal vragen ten
aanzien van de arbeidsvoorwaarden en de concurrentiepositie. De liberalisering
van de postmarkt lijkt volgens deze leden alleen gestalte te kunnen
krijgen door in te zetten op de arbeidsvoorwaarden van personeel. Dit heeft
tevens onmiddellijk invloed op de concurrentiepositie van de nieuwkomers tegenover
de universele dienstverlener. De nieuwkomers op de markt kunnen sterk concurrerende
prijzen neerzetten als gevolg van het feit dat de nieuwkomers (voorlopig)
hun diensten mogen laten verrichten door personeel dat stuksloon ontvangt,
terwijl de zogenaamde universele dienstverlener normale arbeidsvoorwaarden
hanteert, en dus een uurloon dient uit te betalen. Ook kunnen de nieuwkomers
selectief zijn in de aanname van opdrachten, terwijl TNT, als universele dienstverlener,
verplicht is alle diensten te verlenen. Dit betekent dat TNT gedwongen is
als universele dienstverlener een complete operationele organisatie in stand
te houden en dus niet anders kan dan te werken met vaste tarieven, voltallig
personeel met arbeidsovereenkomsten etc. Hierdoor worden de vaste lasten voor
de universele dienstverlener min of meer vastgezet, terwijl nieuwkomers kunnen
shoppen en kunnen werken met lage tarieven via het stuksloon. In de Tweede
Kamer is in dit verband gesproken over de overeenkomst van opdracht versus
de arbeidsovereenkomst. Dit onderscheid is oneigenlijk en in strijd met de
algemene lijn van het arbeidsrecht, waar het gebruikelijk is voor een bepaalde
sector te werken met een CAO, die algemeen verbindend wordt verklaard door
de overheid. In de Tweede Kamer heeft de discussie op dit punt geleid tot
een aanpassing van de wet, zie Artikel 8. Dit artikel laat echter veel ruimte
over voor sluiproutes, en de tekst van dit artikel is multi-interpretabel.
De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie stellen in dit verband de volgende vragen:– Kan de staatssecretaris een totaaloverzicht geven van alle toezeggingen
die tijdens de behandeling in de Tweede Kamer ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden
van de nieuwkomers ten opzichte van de universele dienstverlener zijn gedaan,
inclusief een tijdpad voor de uitvoering hiervan?– Betekent in dit verband dat Artikel 89 de totale termijn omvat,
zodat er vanuit gegaan moet worden dat er vier jaren bijvoorbeeld met de momenteel
toegepaste overeenkomst van opdracht wordt gewerkt?– Wat is de algemene visie van de staatssecretaris ten aanzien van
de zogenaamde overeenkomst van opdracht (ofwel een stuksprijs voor het bezorgen
van post) in relatie tot sociaal aanvaardbare arbeidsvoorwaarden?– Is het de staatssecretaris bekend dat nieuwkomers op de markt
onder andere gebruik maken van 65+-ers tegen arbeidsvoorwaarden die nog onder
het minimum loon liggen, dan wel tegen stuksprijzen? Is de staatssecretaris
bereid deze groep bescherming te bieden binnen het normale arbeidsrecht (via
arbeidsvoorwaarden) en met in ieder geval inachtneming van de Wet op het minimumloon?– Is de staatssecretaris van mening dat voor alle bedrijven in de
sector een CAO moet gaan gelden die algemeen verbindend wordt verklaard, en
zo ja, op welke termijn wordt dat expliciet vastgelegd en in werking gesteld?– Als er ondanks alle bezwaren toch een overgangsregeling voor de
arbeidsvoorwaarden voor de sector zou gelden, kan de staatssecretaris dan
toezeggen dat vanaf inwerkingtreding van de wet geen nieuwkomers meer mogen
toetreden onder andere (ongelijkwaardige) arbeidsvoorwaarden dan die bij cao
algemeen verbindend zijn/worden verklaard voor de sector?– Is de door de staatssecretaris toegezegde brief aan de Tweede
Kamer over eventuele problemen met de arbeidsvoorwaarden en eventuele sluiproutes
reeds behandeld in de Tweede Kamer, en kan de Eerste Kamer de uitkomst van
het beraad over deze brief tegemoet zien?– Is het de staatssecretaris bekend dat de beoogde universele dienstverlener,
mede als gevolg van de gewijzigde omstandigheden, de salarissen voor de komende
jaren heeft bevroren, en dat een substantieel aantal werknemers zal moeten
afvloeien?Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorschriften worden gesteld
over in acht te nemen arbeidsvoorwaarden indien er tegen sociaal onaanvaardbare
arbeidsvoorwaarden arbeid wordt verricht. De leden van de fracties van D66 en OSF vragen de staatsecretaris
om nauwgezet uit een te zetten wat de regering onder sociaal onaanvaardbare
arbeidsvoorwaarden verstaat.Een groot deel van de discussie over de Postwet ging over de arbeidsvoorwaarden
van werkzamen in de postsector. Een discussiepunt was dat werkzamen bij de
nieuwe toetreders op de postmarkt veelal via stukloon betaald worden. De leden
van de fracties van D66 en OSF willen graag van de staatssecretaris weten
wat de brede visie van de regering op het werken via stukloon is.BTW-tariefVoor de leden van de CDA-fractie is het van
belang dat sprake is van een reëel level playing field op de voor TNT
relevante markten, met name het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Voor beide
landen geldt dat zij een BTW-vrijstelling kennen voor de levering van de universele
postdienst. Deze landen zijn tot nu toe niet van zins om deze vrijstelling
vrijwillig op te geven. De EU is infractieprocedures gestart tegen beide landen.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering om een overzicht te geven van
de stand van zaken in beide landen met betrekking tot de heffing van BTW op
niet alleen prestaties welke vallen onder de universele dienstverlening, maar
ook de overige prestaties van postvervoerbedrijven. Deze leden vragen of het
juist is dat Duitsland heeft besloten het BTW-voordeel op bulkmail voor Deutsche
Post A.G. te handhaven zoals TNT stelt in zijn brief van 18 september
2007 (07/PA/U/059). Zij vragen de regering eveneens naar een reactie op de
situatie in het Verenigd Koninkrijk en daarbij te betrekken het oordeel van
de Engelse regulator Postcomm (Postal Services Commission) dat klanten van
Royal Mail, die zelf zijn vrijgesteld van BTW (30% van alle zakelijke
post), een negatief prijseffect van 13% ondervinden. Tevens vragen
deze leden een reactie op de in de hierboven vermelde brief van TNT genoemde
overige toegangsbeperkingen tot de markten in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
Zij achten het van groot belang te kunnen vaststellen of de liberalisering
die in Nederland wordt voorgesteld ook materieel in genoemde landen is of
wordt doorgevoerd.De leden van de CDA-fractie vragen de regering vervolgens in te gaan op
de technisch-juridische onvolkomenheden, zoals verwoord in punt 4 van de reeds
eerder aangehaalde brief van TNT.Ook de leden van de SP-fractie wensen van
de staatssecretaris te vernemen wat zijn opvattingen zijn over de kwestie
van (vrijstelling van) BTW-tarieven in verband met veronderstelde gelijke
marktomstandigheden (het zogenaamde «gelijke speelveld»).Price cap reguleringDe leden van de VVD-fractie hebben de volgende
vragen ten aanzien van de price cap regulering. Is de staatssecretaris bekend
met de «Literatuurstudie naar de kosten en baten van marktoezichthouders –
mei 2004» gedaan door Erasmus Competition & Regulation Institute
(SEOR-ECRI) in opdracht van het ministerie van Economische Zaken (naar aanleiding
van de motie van Heemskerk van 8 oktober 2003 tijdens de behandeling
van de EZ-begroting 2004 in de Tweede Kamer)? Deelt de staatssecretaris de
mening dat in dit onderzoek is gebleken dat price cap regulering in sommige
gevallen een (tijdelijke) verstorende werking teweeg brengt op de markt? Vervolgens
vragen zij of de staatssecretaris bereid is te onderzoeken of
de huidige mededingingsregelingen afdoende marktcondities scheppen zonder
price cap regulering waarin lage prijzen door middel van concurrentie gehandhaafd
blijven. En zo ja, wanneer de staatssecretaris van die onderzoeksbevindingen
uitsluitsel zal geven.In de voornoemde literatuurstudie uit 2004 werd duidelijk dat juist dit
soort onzekerheid tot kostenverhogingen leidt. De leden van de VVD-fractie vragen of de staatssecretaris bekend is met de opvattingen
van de onderzoekers dat systemen die periodiek leiden tot aanpassingen van
de prijzen die ondernemingen mogen hanteren (i.c. price cap regulering in
de te liberaliseren postmarkt), leiden tot beïnvloeding van de kosten
van die ondernemingen, omdat het herzieningsproces gezien wordt als een onderhandelingsproces
met moeilijk te voorspellen uitkomsten. Volgens de onderzoekers van genoemde
literatuurstudie zou het instellen van een bodemtarief een denkbare price
cap regulering zijn, dat hangt af van geval tot geval. Dit brengt twee aspecten
vanuit de consument met zich mee: aan de ene kant betekent een bodemtarief
dat nieuwe concurrenten een betere kans op de markt krijgen, waardoor op langere
termijn betere prijs-kwaliteitcombinaties in de markt mogelijk zijn; aan de
andere kant zorgt het bodemtarief ervoor dat tariefdalingen voor de consument
aanvankelijk worden tegengehouden. De leden van de VVD-fractie vragen hoe
de staatssecretaris deze aspecten beschouwt en of hij voornemens is een bodemtarief
in te stellen gezien het feit dat het wetsvoorstel dit mogelijk maakt.De leden van de SP-fractie verwijzen naar
artikel 25 en de memorie van toelichting. Artikel 25 stelt een prijsplafond
voor de tarieven van de universele postdienst via ministeriële regeling.
De memorie van toelichting zegt dit prijsplafond te willen enten op het consumptieprijsindexcijfer.
Indien en voor zover dit plafond gelijk is aan dit indexcijfer lijkt het op
voorhand uitgesloten dat de universele postdienst een bijdrage levert aan
de vermindering van de algemene prijsinflatie. De leden van de SP-fractie
vragen het commentaar van de staatssecretaris hierop. Vervolgens willen zij,
gezien het ondernemingsrisico in deze branche, weten hoe hoog «een redelijk
rendement» is.In de memorie van toelichting staat dat als uit een marktanalyse zou blijken
dat er geen of niet voldoende effectieve concurrentie tot stand komt, waardoor
het doel van volledige liberalisering niet, of niet voldoende wordt behaald,
dit aanleiding kan zijn om in lagere regelgeving nadere regels te stellen
ten aanzien van tarieven en voorwaarden. De leden van de fracties van D66 en OSF zijn erg benieuwd
naar wat de regering verstaat onder volledige liberalisering en aan welke
voorwaarde de markt moet voldoen als deze volledige liberalisering voldoende
wordt behaald.Administratieve lastenDe leden van de VVD-fractie vragen de staatssecretaris
hoe de onvermijdelijk toenemende administratieve lasten, regeldruk en een
groter aantal ambtenaren als gevolg van voorgaand overheidsingrijpen in de
te liberaliseren postmarkt vallen te verenigen met het regeerakkoord, waarin
juist het voornemen is opgenomen de administratieve lasten en de regeldruk
met 25% te verminderen, alsook het aantal ambtenaren te verkleinen.TerminologieDe leden van de SP-fractie hebben enkele vragen
en opmerkingen ten aanzien van de terminologie. De titel van de wet omvat
de zinsnede «volledige liberalisering van de postmarkt». Deze
leden vragen wat hiermee wordt bedoeld. Gezien de inhoud van
de wet wordt er niet bedoeld dat er geen regels meer gelden. Deze leden vragen
waarom er dan wordt gesproken over «volledig». Naar aanleiding
hiervan worden de leden van de SP-fractie graag in kennis gesteld van de bij
het ministerie van Economische Zaken gehanteerde terminologie en de consistentie
daarvan op dit terrein. Het antwoord kan deel zijn van de memorie van antwoord
bij deze wet, maar het kan ook in het kader van een afzonderlijk schriftelijk
overleg gegeven worden, mits dit op redelijk korte termijn wordt toegezegd.
Het gaat dan om de terminologie met betrekking tot bedrijfseigendom (privaat,
publiek); de wijze van distributie van goederen en diensten (al dan niet via
markten, al dan niet via wetten en regels, of een combinatie van beide); «marktwerking»
in het perspectief van het aantal aanbieders en de macht van afzonderlijke
aanbieders (zoals in het geval van een prijsleiderschap); de betekenis van
termen zoals «liberalisering», c.q. «volledige liberalisering».
Het is veelal onduidelijk wat met «markt» wordt bedoeld. Zo kan
publiek eigendom gepaard gaan met distributie via markten; omgekeerd zou privaat
eigendom gepaard kunnen gaan met distributie via uitsluitend regels. Bij een
eerdere uitwisseling van gedachten hanteerde de huidige minister van Economische
Zaken ook nog de term«commerciële sector»; prima, mits duidelijk
is op welk vlak deze verschilt van niet-commerciële sectoren en mits
duidelijk is hoe deze term zich verhoudt tot de overige terminologie. Het
is op voorhand niet duidelijk wat met «liberalisering» en «volledige
liberalisering» wordt bedoeld. Waarvan wordt een markt «volledig»
vrijgemaakt, van de overheid? In beginsel zou een markt qua aanbodzijde ook
vrijgemaakt kunnen worden van private bemoeienissen. Kennelijk heeft de onderhavige
wet dit niet op het oog. Het komt de leden van de SP-fractie voor dat het
geheel van de terminologie nogal ideologisch gekleurd is en getekend door
de politieke kleur van achtereenvolgende bewindspersonen op het ministerie.
Voor de communicatie tussen ministerie en Parlement en tussen ministerie en
betrokkenen zou het goed zijn om de terminologie te standaardiseren.De leden van de SP-fractie vragen of de interpretatie correct is dat Artikel
9, tweede lid, anticipeert op de situatie waarin voor een «volledig
geliberaliseerde markt» (i.c. de postmarkt) «daadwerkelijke concurrentie
ontbreekt». Deze leden vragen eveneens of zij dit lid zo moeten verstaan
dat de «nadere regels» volledige liberalisering bewerkstelligen
(paradoxaal) of dat ze er juist een inbreuk op maken (in het kader van de
wet eveneens paradoxaal). Zij vragen ook naar het verschil tussen «concurrentie»
en «daadwerkelijke concurrentie».Plaatsing van brievenbussenMet de invoering van de Postwet verliest TNT het alleenrecht om brievenbussen
langs de weg te plaatsen. De plaatsing van brievenbussen langs de weg valt
onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten. De staatssecretaris gaf al
aan dat hier een taak ligt voor de VNG. De leden van de fracties van D66 en OSF willen graag weten
hoe de minister gaat toezien op het voldoende voorhanden zijn van brievenbusplaatsen
voor nieuwe toetreders. Eveneens vragen zij of de VNG al bezig is met een
samenhangend beleid.De voorzitter van de commissie,Kneppers-HeynertDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Schuurman (CU), Van den Berg (SGP), Meindertsma (PvdA),
Broekers-Knol (VVD), Terpstra (CDA), Kneppers-Heijnert (VVD), voorzitter,
Kox (SP), Essers (CDA), Noten (PvdA), Sylvester (PvdA), Schouw (D66), Van
Driel (PvdA), Doek (CDA), Franken (CDA), Thissen (GL), Willems (CDA), Reuten
(SP), vice-voorzitter, Hofstra (VVD), Asscher (VVD), Laurier (GL), Koffeman
(PvdD), Elzinga (SP), Vliegenthart (SP) en Kuiper (CU). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-30536-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl