Wijziging Wet milieubeheer i.v.m. uitvoering richtlijn nr. 2001/42/EG (milieu-effectrapportage plannen); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29811, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-08-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29811 nr. 7

05-08-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Strikte implementatie en uitzonderingen daarop (paragraaf 1.4
memorie van toelichting) en 3. Systematiek van het wetsvoorstel (paragraaf 1.5
memorie van toelichting)Overwegingen t.a.v. het nieuwe stelsel van milieubeoordelingUitgangspunten nieuw stelsel milieubeoordelingUitwerking van deregulering, decentralisatie en strikte
implementatieUitwerking van het uitgangspunt: voldoende aandacht voor
milieubelang bij bestuurlijke besluitenReactie op «extra wettelijke proceswaarborgen voor
de SMB»Reactie op «uitzondering op strikte implementatie
van de SMB in verband met gevolgen voor de natuur»Reactie op «ontbreken van een uitgebreide procedure
voor complexe projecten»Reactie op vragen van de leden van de VVD-fractie inzake
juridiseringReactie op vragen van de leden van de VVD-fractie inzake
de taken van de Commissie voor de m.e.r. en haar kennisfunctie4. Overschrijding implementatietermijn (paragrafen 1.13
en 1.14 memorie van toelichting)5. Toekomstig stelsel van milieubeoordeling (paragraaf 3
memorie van toelichting)Mogelijke afwenteling van bestuurslastenTe verwachten administratieve lasten van het wetsvoorstel
SMBC- en D-lijsten van het Besluit m.e.r.Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29811Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 811Wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de uitvoering van richtlijn
nr. 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het
milieu van bepaalde plannen en programma's (PbEG L 197) (milieu-effectrapportage
plannen)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 5 augustus 20051. AlgemeenMet belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over haar bevindingen
inzake het bovenvermelde wetsvoorstel.De vaste commissie heeft het wetsvoorstel ter implementatie van de Europese
richtlijn betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde
plannen en programma's, kortweg strategische milieubeoordeling (hierna: SMB)
genoemd, en mijn brief aan de Tweede Kamer van 28 januari 2005 over het
toekomstige stelsel van milieubeoordeling (Kamerstukken II 2004/05, 29 383,
nr. 25) (hierna: beleidsbrief m.e.r.) vanwege de evidente relatie in samenhang
bezien.De leden van de CDA-, VVD- en PvdA-fracties hebben een aantal vragen gesteld
en opmerkingen gemaakt, waarop in het onderstaande nader zal worden ingegaan.
Bij de beantwoording zal ik ook de achtergronden betrekken, die bij de totstandkoming
van dit wetsvoorstel hebben gespeeld, alsmede de overwegingen die ten grondslag
liggen aan een voorgenomen nieuw wettelijk stelsel van milieubeoordeling.Voor de goede orde wijs ik erop dat in het navolgende onder «beoordeling
van milieugevolgen» ook worden begrepen de gevolgen voor natuur, landschap
en cultuurhistorie. In dit verband is ook het wetsvoorstel tot wijziging van
de Wet milieubeheer (verdere aanpassing aan de Europese richtlijnen inzake
milieu-effectrapportage) (Kamerstukken II 2004/05, 30 046, nr. 2) van
belang. Hierin worden landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische
waarden expliciet opgenomen in de beschrijving van de «gevolgen voor
het milieu».Zoals bekend is de implementatiedatum van de richtlijn SMB reeds op 21 juli
2004 verstreken. Ik streef derhalve naar een spoedige vaststelling van een
wettelijke voorziening.In mijn reactie die ik mede namens de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit geef, wordt de opbouw van het verslag van de vaste commissie
zoveel mogelijk aangehouden. 2. Strikte implementatie en uitzonderingen daarop (paragraaf 1.4
memorie van toelichting) en 3. Systematiek van het wetsvoorstel (paragraaf 1.5
memorie van toelichting)Vanwege de samenhang van de vragen in de paragrafen 2 en 3 van het verslag
van de vaste commissie zal ik deze gecombineerd behandelen. Om tot een goede
beantwoording van deze vragen te kunnen komen, zal ik deze paragraaf beginnen
met een algemene toelichting op mijn overwegingen ten aanzien van het door
mij beoogde nieuwe stelsel van milieubeoordeling. Daarna ga ik in op de vragen
die betrekking hebben op de voor de implementatie van de richtlijn SMB gemaakte
keuzes en op de uitzondering op de strikte implementatie van de richtlijn
SMB in verband met de gevolgen voor de natuur. Vervolgens komen de voorgenomen
toekomstige milieueffectrapportage (hierna: m.e.r.) voor met name complexe
projecten en de relatie tussen de m.e.r. voor die projecten en de SMB voor
de daaraan ten grondslag liggende plannen aan bod. De voorstellen ten aanzien
van de SMB voor plannen en de m.e.r. voor projecten hangen immers nauw met
elkaar samen. Tenslotte ga ik in op de vragen van de VVD-fractie over juridisering
en de taken van de Commissie voor de m.e.r. en haar kennisfunctie.Overwegingen t.a.v. het nieuwe stelsel van milieubeoordelingUitgangspunten nieuw stelsel milieubeoordelingDe doelstellingen «deregulering, decentralisatie en zo strikt mogelijke
implementatie van Europese regelgeving» uit het Hoofdlijnenakkoord van
het Kabinet vormen het kader voor de opzet van het nieuwe stelsel van milieubeoordeling.
Op grond hiervan dienen dit wetsvoorstel en het voorgenomen wetsvoorstel tot
herziening van de m.e.r.:• eenvoudig, transparant, duidelijk, consistent en goed uitvoerbaar
te zijn en zo kort mogelijke procedures te bevatten,• waar mogelijk meer ruimte te laten voor invulling van de eigen
verantwoordelijkheid van andere overheden,• geen nieuw beleid te introduceren dat stringenter is dan de Europese
normen voorschrijven, tenzij een specifiek Nederlands probleem een specifiek
Nederlandse oplossing vergt.Daarnaast is bij de uitwerking van de voornemens met betrekking tot de
herijking van de VROM-regelgeving, waarvan het beoogde toekomstige stelsel
van milieubeoordeling er één is, als uitgangspunt gehanteerd
dat deregulering niet ten koste mag gaan van milieudoelstellingen. Voor de
regelgeving over de milieueffectbeoordeling betekent dit dat onverminderd
garanties dienen te blijven bestaan voor voldoende aandacht voor het milieubelang
bij bestuurlijke besluiten.Uitwerking van deregulering, decentralisatie en strikte
implementatieDe introductie van de SMB is een nieuwe Europese verplichting en brengt
dus onvermijdelijk een verhoging van de regeldruk met zich mee. Wanneer de
huidige m.e.r.-regelgeving ongewijzigd zou blijven en de inhoud daarvan volledig
op planniveau zou worden overgenomen, ontstaat in mijn ogen een onwenselijk
grote regeldruk. Er wordt met een SMB voor plannen een extra milieubeoordeling
toegevoegd, hetgeen een duidelijke versterking van de aandacht voor milieu
bij planontwikkeling tot gevolg zal hebben. Zorgvuldige afweging van milieubelangen
op dat niveau maakt het mogelijk om op projectniveau te volstaan met een procedure
die dichter aansluit bij Europese verplichtingen. Herziening van de m.e.r.-procedure
draagt dan bij aan verlichting van de totale regeldruk bij de milieueffectbeoordeling. Het brede spectrum van de reikwijdte van milieueffectbeoordeling –
variërend van plannen en relatief grootschalige (ruimtelijke) activiteiten
zoals infrastructuur of woningbouwprojecten tot relatief (ruimtelijk) beperktere
activiteiten zoals industriële inrichtingen – gaat gepaard met
een grote diversiteit aan mogelijke gevolgen voor milieu, natuur en cultuurhistorie
en dus ook met een grote maatschappelijke of bestuurlijke impact daarvan.
Dit betekent dat een goede beoordeling van de milieueffecten door het bevoegd
gezag recht moet doen aan de specifieke kenmerken en lokale omstandigheden
van die activiteit. De zwaarte van het totaal van procedurele verplichtingen
voor een bepaalde milieueffectbeoordeling dient in verhouding te staan tot
de reikwijdte van de milieugevolgen van het desbetreffende bestuurlijke besluit.
Er is dus geen reden voor onnodige procedurele lasten bij relatief eenvoudige
besluiten met geringe milieu-gevolgen. Het is aan het bevoegd gezag om, rekening
houdend met lokale omstandig-heden, de passende procedurele zwaarte te bepalen.
Wetgeving dient zicht te beperken tot de basisvoorwaarden voor de totstandkoming
van een kwalitatief goed milieurapport en tot het mogelijk maken van maatwerk
door het bevoegd gezag in het beoordelingsproces. De door de lidstaten van
de Europese Unie breed gedragen waarborgen volgens de Europese richtlijnen
voor SMB en m.e.r. bieden mijns inziens over het geheel genomen adequate basisvoorwaarden.Overigens vermeld ik dat uit de 5-jaarlijkse evaluatie van richtlijn nr.
85/337/EEG van de Raad van de Europee Gemeenschappen van 27 juni 1985
betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere
projecten (hierna: richtlijn m.e.r.) door de Europese Commissie medio 2003
blijkt, dat andere lidstaten een vrij sobere m.e.r.-regeling kennen die over
het algemeen strikt aansluit bij de richtlijn. Verder zijn er geen lidstaten
bekend die bij de implementatie van de richtlijn SMB verder gaan dan de kaders
van die richtlijn.Er wordt bij de invoering van de SMB derhalve zo dicht mogelijk aangesloten
bij de Europese richtlijn SMB. Het toekomstige stelsel van milieubeoordeling
zal pas volledig ingevoerd zijn als ook de m.e.r.-regelgeving herzien zal
zijn, ten aanzien waarvan ook zo dicht mogelijk zal worden aangesloten bij
de richtlijn m.e.r. Ik kom hier later in deze nota nog op terug.Uitwerking van het uitgangspunt: voldoende aandacht voor
milieubelang bij bestuurlijke besluitenDe m.e.r. is een belangrijk milieu-instrument dat in de afgelopen 18 jaar
zijn grote waarde heeft bewezen. Ik constateer dat overheden inmiddels over
het geheel genomen vertrouwd zijn met de m.e.r. als belangrijk milieu-instrument
en afwegingen met betrekking tot milieu, natuur en in toenemende mate ook
cultuurhistorie bij de besluit-vorming betrekken. Milieubelangen zijn prominent
op de agenda gekomen bij overheidsbesluiten. Het laten vervallen van wettelijke
bepalingen die uitgaan boven de Europese m.e.r.-verplichtingen zal naar verwachting
dan ook niet leiden tot minder aandacht voor milieubelangen bij m.e.r.-plichtige
besluiten. De wettelijke verplichting tot het maken van een milieurapport,
tot het geven van gelegenheid voor inspraak en tot het motiveren van een overheidsbesluit
blijven immers bestaan.Daarnaast is het, zoals gezegd, te verwachten dat de introductie van de
SMB juist zal leiden tot een versterking van milieuoverwegingen bij belangrijke
te nemen beslissingen. Er is reeds ervaring opgedaan met een milieubeoordeling
van een aantal plannen, die in de huidige m.e.r.-regelgeving ook m.e.r.-(beoordelings)plichtig
zijn. Door de nieuwe SMB zullen echter aanzienlijk meer overheidsplannen op
hun milieueffecten worden beoordeeld dan thans het geval is op grond van de
m.e.r.-regelgeving.Tevens zal de invoering van de SMB ertoe leiden
dat activiteiten niet alleen op projectniveau op hun milieugevolgen worden
beoordeeld, maar ook op het kaderstellende, meer overkoepelende planniveau.
Juist (maar niet alleen) op dit niveau worden veelal beslissingen genomen
met verstrekkende milieugevolgen. Door de introductie van de SMB en de koppeling
tussen de SMB-plicht en de m.e.r.-plicht kan ook een betere relatie worden
gelegd tussen milieugevolgen op een meer strategisch planniveau (waar vaak
locatiekeuzes aan de orde zijn) en milieugevolgen op een meer concreet inrichtings-
of projectniveau.Verder vind ik het, evenals de leden van de CDA-, VVD- en PvdA-fracties,
voor een goed functionerend stelsel van milieubeoordeling van groot belang
dat – ongeacht de aard en de reikwijdte van de wettelijke bepalingen –
bepaalde voorzieningen, die een zorgvuldige afweging van de gevolgen voor
het milieu, de natuur en de cultuurhistorie kunnen faciliteren, beschikbaar
blijven. Een voorbeeld hiervan is de advisering door de Commissie voor de
m.e.r. Op de rol van de Commissie voor de m.e.r. kom ik later in deze nota
terug. Reactie op «extra wettelijke proceswaarborgen voor
de SMB»De leden van de CDA- en PvdA-fracties vragen de regering om een aantal
extra proceswaarborgen aan de in het wetsvoorstel voorgestelde SMB-procedure
toe te voegen. Dit zijn de volgende – door de Commissie voor de m.e.r.1 voorgestelde – extra procedurele stappen:– een tweede inspraakmoment (vroeg, in de voor- of scopingfase);– een wettelijk verplicht advies van de Commissie voor de m.e.r.
(vroeg, in de scopingfase);– een wettelijk verplicht advies van de Commissie voor de m.e.r.
over het milieueffectrapport.Ik deel de mening van deze leden dat bij besluiten met een grote maatschappelijke
en bestuurlijke impact in een aantal gevallen extra waarborgen die uitgaan
boven de Europese verplichtingen van belang kunnen zijn, zoals de hierboven
genoemde extra inspraak in de scopingfase, advisering door de Commissie voor
de m.e.r. in de scopingfase en over het milieurapport.In het licht van de geschetste overwegingen (strikte implementatie, vermindering
van regeldruk, meerdere beoordelingsmomenten, maatwerk door het bevoegd gezag
en flexibilisering), heb ik er echter voor gekozen om voor plannen deze mogelijke
extra waarborgen niet wettelijk voor te schrijven.Zoals eerder opgemerkt staat mij een wettelijke regeling voor ogen die
in lijn is met de Europese verplichtingen. Ik wijs erop dat de genoemde extra
proceswaarborgen die de Commissie voor de m.e.r. voorstelt voor de milieubeoordeling
van plannen, aanvullend zijn ten opzichte van de Europese SMB-verplichtingen.
Het zijn dus zogenaamde «koppen» op de richtlijn SMB. In de bijlage
bij de beleidsbrief m.e.r. is overzichtelijk weergegeven welke verplichtingen
door de Europese richtlijn SMB (en de m.e.r.-richtlijn voor projecten) worden
voorgeschreven. Alle extra voorschriften kunnen worden gezien als een «kop».Ik ben van mening dat ook zonder de extra waarborgen voor alle plannen
verplicht te stellen er voldoende wettelijke waarborgen zijn voor een toereikende
milieubeoordeling.Vooropgesteld dient namelijk te worden dat de milieubeoordeling van een
plan altijd gevolgd zal worden door een milieubeoordeling van een concrete
activiteit. Er vindt dus op twee momenten een milieubeoordeling plaats. De
voorstellen ten aanzien van de SMB voor plannen moeten dan ook
in nauwe samenhang worden bezien met de voorgenomen m.e.r. voor concrete projecten.In gevallen waarin het bevoegd gezag extra waarborgen toch noodzakelijk
vindt, kan het bevoegd gezag ervoor kiezen om bijvoorbeeld een onafhankelijk
advies in te winnen, dan wel om belanghebbenden bij de voorbereiding van het
milieueffectrapport (bij het definitieve milieueffectrapport is inspraak immers
wettelijk verplicht) de mogelijkheid te geven om hun zienswijzen in te dienen.
Door de in de loop der jaren opgebouwde ervaring met het instrument m.e.r.
is het bevoegd gezag voldoende toegerust om deze afweging te kunnen maken.
De aspecten «milieu, natuur en cultuurhistorie» worden door het
bevoegd gezag dan ook in toenemende mate betrokken bij te nemen besluiten.Verder maakt de beoogde wettelijke regeling, beter dan bij de huidige
(uitgebreide) m.e.r. het geval is, het mogelijk om op flexibele wijze het
milieubeoordelingsproces aan te laten sluiten bij de bestaande procedurele
verplichtingen van de «moederprocedure» (planontwikkeling e.d.).
Dit kan bijvoorbeeld bij meer open en interactieve planprocessen of planprocessen
met een langere voorbereidingsduur een groot voordeel zijn.Ik stel dan ook met genoegen vast dat het IPO en de VNG1,2 de uitgangspunten voor het
in de beleidsbrief m.e.r. voorgestelde systeem onderschrijven (één
integraal systeem, zwaartepunt van instrumentarium op planniveau, deregulering,
decentralisatie en lastenverlichting waar mogelijk en verantwoord). Ook zij
zijn er voorstander van om de milieubeoordeling zo dicht mogelijk bij de Europese
richtlijnen ter zake aan te laten sluiten. Dit kan volgens hen leiden tot
de gewenste beleidsvrijheid op het verantwoordelijke bestuursniveau en tot
flexibiliteit en maatwerk bij de toepassing. Uit de reactie van het IPO en
de VNG blijkt dat het voorliggende wetsvoorstel hieraan tegemoet kan komen.
Wel vragen zij aandacht voor een verruiming van de inhoudelijke reikwijdte
van de advisering door de Commissie voor de m.e.r. in Habitat/EHS-gevallen
van natuuraspecten tot bredere milieuaspecten. Ik kom hierop later in deze
nota terug. Daarnaast wijst het IPO erop dat de raming van de te verwachten
extra bestuurslasten als gevolg van invoering van de SMB te laag is. Ook hierop
kom ik later nog terug.Ik constateer tenslotte dat de voorstellen van de Commissie voor de m.e.r.
met betrekking tot het nieuwe samenhangende stelsel van SMB en m.e.r. ertoe
zouden leiden, dat in de toekomst voor maar liefst ongeveer 2/3 van het totaal aantal gevallen waarvoor een milieubeoordeling
moet worden gemaakt (plannen en projecten), vrijwel alle wettelijke bepalingen
van de momenteel geldende m.e.r.-regelgeving van toepassing zullen blijven.
Dus inclusief de huidige «koppen» op de Europese richtlijnen.
Indien de voorstellen van de Commissie voor de m.e.r. worden afgezet tegen
de bovengenoemde doelstellingen van het kabinet, zou dit naar mijn mening
betekenen dat met deze voorstellen onvoldoende de mogelijkheden voor deregulering,
decentralisatie en strikte implementatie worden benut, zonder dat dit ten
koste gaat van de milieudoelstellingen.Bovengenoemde overwegingen brengen mij tot de conclusie dat het vanuit
het oogpunt van strikte implementatie, flexibiliteit en de mogelijkheid tot
het leveren van maatwerk, met behoud van kwaliteit, niet noodzakelijk is om
de in het wetsvoorstel opgenomen procedure uit te breiden met de door de Commissie
voor de m.e.r. voorgestelde verplichte stappen van vroegtijdige inspraak en
verplichte advisering door de Commissie voor de m.e.r. Reactie op «uitzondering op strikte implementatie
van de SMB in verband met gevolgen voor de natuur»De leden van de CDA- en PvdA-fracties achten het ongewenst dat de in het
wetsvoorstel opgenomen verplichte advisering door de Commissie voor de m.e.r.
beperkt blijft tot de gevolgen voor de natuur. Zij achten in de betreffende
gevallen (gevolgen voor Habitat/EHS-gebieden) advisering over alle relevante
natuur- én milieuaspecten van belang. De leden van de PvdA-fractie
zien de voorgestelde rol van de Commissie voor de m.e.r. als een uitholling
van de taak van deze Commissie. De leden van deze fractie kunnen daar niet
mee instemmen en verwijzen hierbij naar het voorstel dat de Commissie voor
de m.e.r. ter zake heeft gedaan.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of deze inperking van de rol
van de Commissie voor de m.e.r. in het belang is van een integrale voorbereiding
van besluiten, waarin alle relevante (milieu)gevolgen aan de orde moeten zijn
en vragen een toelichting op dit punt.Voorts vragen de leden van CDA- en VVD-fracties zich af in hoeverre hier
sprake is van een directe verplichting uit de richtlijn SMB.Ik ben me ervan bewust, evenals de leden van genoemde fracties, dat door
de specifieke tot de beoordeling van natuureffecten beperkte verplichting
een ongewenste situatie kan ontstaan. Ik ben daarom graag bereid om aan de
wensen van de vaste commissie tegemoet te komen en het wetsvoorstel op dit
punt te wijzigen.Ter toelichting hierop breng ik onder de aandacht dat de richtlijn SMB
een koppeling legt met de passende beoordeling op grond van richtlijn nr.
92/43/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 mei 1992
inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en
fauna (hierna: Habitatrichtlijn). Wettelijk of bestuursrechtelijk voorgeschreven
plannen waarvoor een passende beoordeling noodzakelijk is, vallen tevens onder
de werkingssfeer van de richtlijn SMB. Door de richtlijn SMB is ook voorzien
in de mogelijkheid om, waar mogelijk, de procedures voor de SMB en de passende
beoordeling te coördineren. Met behoud van de eigen specifieke doelen
van de SMB en van de passende beoordeling, kunnen hierdoor de mogelijkheden
tot procedurele stroomlijning in de praktijk worden benut.Noch de richtlijn SMB, noch de Habitatrichtlijn kennen de verplichting
om een onafhankelijke instantie in de gelegenheid te stellen advies uit te
brengen over de beschrijving van de milieugevolgen onderscheidenlijk de beschrijving
van de mogelijke gevolgen voor een gebied dat is aangewezen op grond van de
Habitatrichtlijn. Deze voorziening vloeit derhalve niet direct voort uit de
verplichtingen van de richtlijnen en is een «kop» op de richtlijnen.Ervaringen met de passende beoordeling op grond van de Habitatrichtlijn
geven echter aan dat er in veel gevallen onduidelijkheid bestaat bij zowel
de initiatiefnemer van een activiteit als het bevoegd gezag, over de volledigheid
van de informatie die voor de passende beoordeling vereist is. Aangezien advisering
door de Commissie voor de m.e.r. in deze lacune kan voorzien, heb ik ervoor
gekozen deze advisering als een extra procedureel vereiste voor de desbetreffende
gevallen op te nemen. Hierbij heeft ook de overweging een rol gespeeld dat
een passende beoordeling een aanzienlijk strenger regime vertegenwoordigt
dan de milieueffectbeoordeling. Een passende beoordeling kan immers, anders
dan bij de SMB en de m.e.r., waarbij een milieueffectbeoordeling de besluitvorming
enkel faciliteert, de uitkomst van de besluitvorming dwingend sturen. Zo kan
de realisatie van een plan worden tegengehouden, indien een passende beoordeling
uitwijst dat een plan significante gevolgen voor een Vogel- of Habitatgebied
kan hebben. Net als de Commissie voor de m.e.r. spreken ook het IPO en de VNG zich
uit tegen de wijze waarop de advisering door de Commissie voor de m.e.r. op
dit punt is opgenomen in het wetsvoorstel. Wanneer de samenloop tussen de
richtlijn SMB en de Habitatrichtlijn aan de orde is, dient volgens deze instanties
in beginsel informatie over milieueffecten in algemene zin en specifieke informatie
met betrekking tot een Habitat- of EHS-gebied te worden verstrekt.Indien de advisering zou worden beperkt tot natuuraspecten kan namelijk
sprake zijn van een spanning tussen de beschrijving van de milieugevolgen
enerzijds en de gevolgen voor het Habitat/EHS-gebied anderzijds. Als illustratie
van deze spanning kan het volgende voorbeeld dienen. Vanuit het oogpunt van
milieugevolgen (waaronder ook worden begrepen de gevolgen voor de menselijke
gezondheid) kan het wenselijk zijn om een tracé voor infrastructuur
op grote afstand van bebouwing te projecteren. Wanneer aan de andere kant
hierdoor het tracé te dicht bij een Habitatgebied komt, kan hierdoor
een conflict ontstaan met de gevolgen voor dit gebied (vanwege de mogelijke
verstoring van diersoorten). Om deze spanning op te heffen is het noodzakelijk
om beide typen milieugevolgen in samenhang met elkaar te bezien, om op die
manier tot een integrale beoordeling van de mogelijke gevolgen voor natuur
én milieu te komen.De gelijktijdig met deze nota aan uw Kamer te zenden nota van wijziging
bevat een wijziging die ertoe strekt de advisering door de Commissie voor
de m.e.r. in vorenbedoelde zin te verruimen.Reactie op «ontbreken van een uitgebreide procedure
voor complexe projecten»De leden van de CDA-, PvdA- en VVD-fracties vragen zich af waarom de regering
ervoor heeft gekozen om bij complexe projecten met belangrijke milieugevolgen
(zoals tracékeuzen voor infrastructuur, wijziging van luchthavens,
woningbouw buitengebied en bedrijventerreinen) inspraak bij de start van de
planvorming en onafhankelijke advisering te beperken tot projecten die een
natuurbeoordeling behoeven. De leden van de PvdA-fractie vragen om deze proceswaarborgen
toe te voegen aan de procedure voor complexe projecten, indien er geen SMB
aan vooraf is gegaan.De beoogde vereenvoudiging van de m.e.r.-procedure betreft zowel de complexe
als de niet-complexe projecten. Zoals in de beleidsbrief m.e.r. is aangegeven,
dient de vereenvoudiging van de m.e.r.-procedure in relatie te worden gezien
met het wetsvoorstel SMB, om welke reden de relatie tussen beide voorstellen
hierna wederom aan de orde komt.In de beleidsbrief m.e.r. is een onderscheid gemaakt tussen enerzijds
m.e.r.-plichtige projecten waarvoor tevens een (milieu)vergunning vereist
is en m.e.r.-plichtige projecten waarvoor geen (milieu)vergunning nodig is.
Van activiteiten waarvoor een (milieu)vergunning nodig is, zijn in het algemeen
geen ingrijpende gevolgen te verwachten, waardoor deze als «niet-complex»
zijn aan te merken. Van activiteiten waarvoor geen (milieu)vergunning nodig
is, zijn in het algemeen wel ingrijpende gevolgen te verwachten, waardoor
deze als «complex» zijn aan te merken.Voor niet-complexe projecten geldt in het toekomstige stelsel de beoogde
vereenvoudigde m.e.r.-procedure. Voor complexe projecten eveneens, mits op
planniveau een SMB is gedaan.Het uitgangspunt van de beleidsbrief m.e.r. is om in de toekomst slechts
eenmaal de procedure met de meeste waarborgen toe te passen in de samenhangende
keten van een kaderscheppend plan en de daarop volgende m.e.r.-plichtige project(en). Dit uitgangspunt impliceert dat in de toekomst voor bepaalde zogenaamde
complexe m.e.r.-plichtige projecten in beginsel ook de (dan herziene en vereenvoudigde)
m.e.r.-procedure zal gelden. Er is dan immers al op het achterliggende planniveau
eerder een milieubeoordeling gedaan volgens een uitgebreidere procedure dan
die op het projectniveau gaat gelden. Tweemaal de uitgebreidere procedure
volgen is, zoals opgemerkt, niet gewenst. De extra waarborgen in de uitgebreidere
procedure zijn de openbare kennisgeving, het raadplegen van betrokken overheidsinstanties
over het detailniveau en de reikwijdte van het op te stellen milieueffectrapport
en het advies over het milieurapport door de Commissie voor de m.e.r. in Habitat/EHS-gevallen,
later in de procedure. Wanneer er echter op het eerdere planniveau geen milieubeoordeling
heeft plaatsgevonden, zal voor deze projecten de procedure worden aangevuld
met genoemde waarborgen die de SMB-procedure kent. Voor die gevallen wordt
dus niet volstaan met de herziene m.e.r.-procedure (die in de toekomst in
principe voor alle m.e.r.-plichtige projecten zal gelden) maar wordt een met
meer waarborgen omgeven procedure gevolgd.Met deze koppeling wordt bereikt dat op het niveau waar de meest verstrekkende
milieugevolgen spelen en de meest verstrekkende besluiten worden genomen,
ook een milieubeoordeling met de meeste waarborgen plaatsvindt. Voor bepaalde
complexe projecten kan dat dus al op het achterliggende planniveau het geval
zijn. Mocht het bevoegd gezag desondanks in een concreet geval nog extra waarborgen
willen inbouwen, zoals advisering door de Commissie voor de m.e.r., dan wijs
ik hier nogmaals op de bevoegdheid van het bevoegd gezag daartoe.Ik hoop met het voorgaande duidelijk te hebben gemaakt dat ook zonder
de extra waarborgen die de diverse fracties – conform de voorstellen
van de Commissie voor de m.e.r. – voorstellen, het voorziene toekomstige
stelsel van milieubeoordeling voldoende waarborgen in zich heeft om ook bij
complexe projecten tot een toereikende milieueffectbeoordeling te komen.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de regering de mening van
de Commissie voor de m.e.r. deelt, dat het gaat om maximaal ongeveer 30 complexe
projecten per jaar (ofwel een derde van het huidige aantal m.e.r.-projecten).Ik deel inderdaad de mening van de Commissie voor de m.e.r. op dit punt.
Met betrekking tot de activiteiten waarvoor niet tevens een milieuvergunning
is vereist, is in de beleidsbrief m.e.r. aangegeven dat het hierbij om ongeveer
30–35% van de m.e.r.-gevallen per jaar zal gaan. Uitgaande van een totaal
van ongeveer 70–90 m.e.r.-gevallen in de afgelopen jaren, komt dit aandeel
overeen met ongeveer 30 projecten.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om in de aankomende
wetswijziging voor de m.e.r. (zoals aangekondigd in de beleidsbrief m.e.r.)
de complexe projecten te definiëren waarvoor in de m.e.r.-procedure proceswaarborgen
worden gehandhaafd.Vanuit het oogpunt van duidelijkheid in de regelgeving is het onderscheid
tussen projecten met en zonder (milieu)vergunning scherper en duidelijker
dan het criterium van de complexiteit van de milieugevolgen. Of een concrete
activiteit complex is, hangt namelijk ook af van de lokale omstandigheden
van die activiteit. Bij het opstellen van algemeen geldende regelgeving is
dit locatiegebonden criterium echter moeilijk hanteerbaar. Gelet hierop wordt
in de beleidsbrief m.e.r. dan ook het criterium van de aanwezigheid van een
(milieu)vergunning gehanteerd.Om welke categorieën projecten het precies gaat, zal worden aangegeven
in de voorziene wijziging van het Besluit m.e.r. 1994 (verder: Besluit m.e.r.),
waarin de werkingssfeer van de m.e.r. is afgebakend. Op de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de reden voor de door
mij gemaakte keuze ten aanzien van de complexe projecten ben ik hiervoor al
ingegaan.In antwoord op een vraag dienaangaande van dezelfde leden kan worden aangegeven
dat de meeste lidstaten van de Europese Unie de Europese kaders voor de m.e.r.
in het algemeen strikt volgen. Voor zover op dit moment bekend (de richtlijn
SMB is nog niet door alle lidstaten volledig geïmplementeerd), zijn er
geen lidstaten die voor de invoering van de SMB verder gaan dan de Europese
kaders.Reactie op vragen van de leden van de VVD-fractie inzake
juridiseringDe leden van de VVD-fractie geven aan dat bij complexe projecten, waarbij
bijvoorbeeld geluidhinder, luchtkwaliteit of externe veiligheid aan de orde
zijn, het in de lijn der verwachtingen ligt dat, wanneer de onafhankelijke
advisering door de Commissie voor de m.e.r. tijdens de planvorming ontbreekt,
andere stakeholders het besluit en de m.e.r. zullen betwisten bij de rechter.
Deze leden stellen dat dit in het algemeen tot vertraging zal leiden en vinden
deze juridisering ongewenst.Op voorhand merk ik op dat het inderdaad, zoals deze leden stellen, in
de praktijk is gebleken dat in 30% tot 50% van de gevallen de Commissie m.e.r.
het advies geeft om het milieurapport aan te vullen. Hierbij is overigens
een dalende trend waar te nemen. In 2002 ging het om ongeveer 50 % van de
gevallen, in 2003 om 40% en in 2004 om 30%. Deze getallen kunnen op zich niet
tot de conclusie leiden dat in evenveel gevallen het milieurapport, vóórdat
een besluit wordt genomen, onvoldoende zou zijn en mogelijkerwijs tot een
(succesvolle) gang naar de rechter zou leiden. Immers ook de inspraak op het
milieurapport en een eigen beoordeling door het bevoegd gezag kunnen in dergelijke
gevallen, vóórdat het besluit wordt genomen, bijdragen aan een
toereikend milieueffectrapport.Beroep tegen een besluit (niet tegen een milieueffectrapport) is pas mogelijk,
nadat een concreet bestuurlijk besluit is genomen, bijvoorbeeld het verlenen
van een milieuvergunning, het vaststellen van een tracé van een autosnelweg
of het vaststellen van een bepaald ruimtelijk plan.Bij het aanvechten van een genomen besluit voor de rechter zullen belanghebbenden
zich veelal beroepen op mogelijke tekortkomingen in het doorlopen van de (moeder)procedure
om tot het besluit te komen of in de onderbouwing van het genomen besluit.
Indien het milieueffectrapport dat mede tot onderbouwing van het besluit heeft
gediend, ontoereikend is, kan dat zeker een rol spelen als aangrijpingspunt
om een besluit bij de rechter aan te vechten. Een ontoereikend milieueffectrapport
is echter slechts een van de mogelijke aangrijpingspunten om een besluit aan
te vechten.De vraag of het ontbreken van een advies van de Commissie voor de m.e.r.
ertoe leidt dat bij complexe projecten (en bij plannen) vaker dan momenteel
het geval is, de gang naar de rechter zal worden gemaakt, heeft in het bijzonder
betrekking op de vraag of in het toekomstige stelsel van milieubeoordeling
voldoende waarborgen zijn opgenomen voor het totstandkomen van een toereikend
milieueffectrapport.Deze vraag heb ik reeds eerder bevestigend beantwoord op grond van (voor
zover hier van belang) de volgende overwegingen.Het wetsvoorstel SMB voorziet voor planontwikkeling in een aantal waarborgen voor het totstandkomen van een toereikend
milieueffectrapport. Deze zijn de openbare kennisgeving, de raadpleging van
de betrokken overheidsinstanties over het detailniveau en de reikwijdte van
het op te stellen milieueffectrapport, de raadpleging van de betrokken overheidsinstanties over het milieueffectrapport, de inspraak op het milieueffectrapport
en de verplichte toetsing van het milieueffectrapport door de Commissie voor
de m.e.r. bij gevolgen voor EHS-gebieden en gevallen waarvoor tevens een passende
beoordeling op grond van de Habitatrichtlijn moet worden gedaan.Bij het nemen van een besluit over een concrete
activiteit moet vervolgens wederom een milieueffectrapport worden gemaakt
en kan in principe worden volstaan met de nog te vereenvoudigen m.e.r.-procedure
die nagenoeg overeenkomt met de minimumvereisten van de richtlijn m.e.r. Ook
hierbij is raadpleging van de betrokken overheidsinstanties over het milieueffectrapport
en inspraak van het publiek op het milieueffectrapport verplicht.Mocht er in het geval van een bepaald complex project niet op het achterliggende
planniveau een SMB-procedure zijn doorlopen, dan zullen voor het betreffende
project – zoals gesteld in de beleidsbrief m.e.r. – alsnog de
extra waarborgen van de SMB als aanvulling op de m.e.r.-procedure moeten worden
gehanteerd. Deze extra vereisten zijn de openbare kennisgeving, het raadplegen
van betrokken overheidsinstanties over de reikwijdte en het detailniveau van
het milieueffectrapport en de advisering door de Commissie voor de m.e.r.
in Habitat-/EHS-gevallen.In de samenhangende keten van plan naar project vindt dus, zoals eerder
in deze nota is vermeld, niet alleen in twee stadia een milieubeoordeling
plaats, maar worden ook minstens éénmaal de extra waarborgen
van de SMB-procedure toegepast. Bovendien staat het het bevoegd gezag altijd
vrij om op eigen initiatief een advies te vragen aan de Commissie voor de
m.e.r. Gezien de vele jaren ervaring die inmiddels met de m.e.r. is opgedaan,
verwacht ik dat het bevoegd gezag de noodzaak tot en het gewenste moment van
advisering zeer wel kan beoordelen.Ik ben dan ook van mening dat er in het nieuwe stelsel van milieubeoordeling
voldoende garanties zijn opgenomen voor het totstandkomen van een toereikend
milieueffectrapport. Indien de Commissie voor de m.e.r. niet geadviseerd heeft
over een milieueffectrapport, zal er dus niet zonder meer van een ontoereikend
milieueffectrapport (SMB of m.e.r.) sprake zijn, op grond waarvan een gang
naar de rechter eerder overwogen zou kunnen worden. De verwachting van de
leden van de VVD-fractie dat in het algemeen sprake zal zijn van juridisering
en dat daaruit vertraging zal voortvloeien, deel ik dan ook niet.Over de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de verhouding tussen
recente uitspraken van de Raad van State die een zeer strikte uitleg van wetgeving laten zien en de voorgestelde vereenvoudiging van de m.e.r.-procedure, merk ik op dat
de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zal toetsen of de bestuursorganen
een juiste toepassing geven aan dit wetsvoorstel indien en nadat dat kracht
van wet heeft gekregen. Die toets betreft dan de vereenvoudigde procedure
zoals die beoogd wordt, dat wil zeggen zonder verplichte advisering door de
Commissie m.e.r.. Ook in die situatie zal het betwiste besluit naar verwachting
door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State worden getoetst
aan het vereiste van een zorgvuldige onderbouwing, daarbij inbegrepen de vraag
of een toereikend milieueffectrapport is opgesteld.Reactie op vragen van de leden van de VVD-fractie inzake
de taken van de Commissie voor de m.e.r. en haar kennisfunctieDe leden van de VVD-fractie willen graag de functie die de Commissie voor
de m.e.r. zou kunnen vervullen als kenniscentrum onder de aandacht brengen.
De Commissie voor de m.e.r. kan een belangrijke adviserende taak vervullen
als kenniscentrum voor overheden. De Commissie zou volgens de leden van de
VVD-fractie niet alleen moeten toetsen, maar ook (zowel op verzoek
van overheden als uit eigen beweging) kunnen adviseren in het traject voorafgaand
aan die toetsing. De leden van deze fractie vragen het oordeel van de regering
hierover.Ook ik vind het van belang dat de kennis en expertise van de Commissie
voor de m.e.r. in de toekomst beschikbaar blijven.Graag breng ik de wettelijke taken van de Commissie voor de m.e.r. in
herinnering. De Commissie is in 1987 bij wet ingesteld en heeft tot taak om
de Ministers van VROM en LNV te adviseren over ontheffingen van de m.e.r.-plicht
en om het bevoegd gezag te adviseren met betrekking tot milieueffectrapporten
(artikel 2:17 Wm). Voor de uitvoering van deze taken beschikt de Commissie
over een permanent secretariaat, waarvan de kosten ten laste komen van het
Rijk. Voor het voorbereiden van adviezen wordt per geval een beroep gedaan
op externe deskundigen uit kringen van de wetenschap, de advieswereld en andere
maatschappelijke geledingen.Doordat de Commissie voor de m.e.r. in de loop der jaren vele adviezen
heeft uitgebracht, heeft zij, i.c. het secretariaat van de Commissie, veel
kennis opgebouwd over de werking van de m.e.r. in de praktijk. Het secretariaat
functioneert dan ook in toenemende mate als vraagbaak en verschaft inhoudelijke
en procedurele informatie, maar geeft ook adviezen over de inrichting van
processen. Deze voorlichtende en adviserende rol is in formele zin geen onderdeel
van haar wettelijke taken, maar is in de praktijk ontstaan als uitvloeisel
hiervan. De voorlichting door de Commissie is deels aanvullend op en deels
ook van andere aard dan de voorlichtende activiteiten over de toepassing van
de m.e.r. en de SMB die InfoMil (onderdeel van het agentschap SenterNovem)
sinds 1995 in opdracht van de Minister van VROM uitvoert.Ik acht de kennis en expertise van de Commissie voor de m.e.r. en van
InfoMil van groot belang voor een goed functionerend stelsel van milieubeoordeling
in Nederland. Beide organisaties hebben een belangrijke positie in het publieke
domein. Zij dienen een aanvullende rol te vervullen op het gebied van voorlichting
over de toepassing van de SMB- en m.e.r.-regelgeving.Naar mijn mening is voor hen nu en in de toekomst een belangrijke informatiever-schaffende
en voorlichtende rol weggelegd. In verband hiermee is de Commissie voor de
m.e.r. blijkens recente informatie van haar kant van oordeel, dat het niet
voor de hand ligt om op voorhand te streven naar een permanent «kenniscentrum»
voor de nationale situatie. De Commissie spreekt in dit verband van een tijdelijke
helpdeskfunctie voor de Commissie voor de m.e.r. op het gebied van de SMB
en de m.e.r. Het gaat om een pilotperiode van drie jaar. Evaluatie zal moeten
uitwijzen of, en zo ja, hoe continuering daarna nodig is. Ik ben graag bereid
om samen met de Commissie voor de m.e.r. de mogelijkheden voor een dergelijke
pilotfase te bezien, mede in het licht van de lopende meerjarenopdracht aan
SenterNovem ten behoeve van InfoMil en van de toekomstige wettelijke taken
van de Commissie.Met de Commissie voor de m.e.r. ben ik van mening dat zij op grond van
haar publieke functie niet in een positie verkeert om diensten te leveren,
die reeds voldoende door particuliere organisaties worden aangeboden. Door
zich te beperken tot het uitvoeren van publieke taken wordt oneigenlijke concurrentie
voorkomen en komt haar onafhankelijke positie niet in het geding.In de huidige m.e.r.-procedure is tweemaal een wettelijk verplichte consultatie
van de Commissie voor de m.e.r. opgenomen: bij het adviseren over de
richtlijnen van het bevoegd gezag voor het op te stellen milieurapport (artikel
7.14 Wm) en bij de toetsing van het milieurapport (artikel 7.26 Wm). Indien
het voorliggende wetsvoorstel in zijn huidige vorm vastgesteld wordt, komen
hier tijdelijk extra wettelijke taken bij voor die plannen, die nu niet in
het Besluit m.e.r. zijn opgenomen (namelijk in het geval van Habitat/EHS-gebieden).
De huidige m.e.r. en de nieuwe SMB zullen enige tijd naast elkaar bestaan.
Indien de herziening van de m.e.r. op de voorgestelde wijze wordt omgezet
in wettelijke voorzieningen (mogelijk in het najaar van 2007), zal de Commissie
voor de m.e.r. over de meeste nu nog m.e.r.-plichtige projecten niet langer
wettelijk verplicht behoeven te worden geraadpleegd. Het zal het bevoegd gezag
dan vrijstaan om de Commissie al dan niet om advies te vragen. In overleg
met de Commissie voor de m.e.r. zal ik nagaan op welke wijze haar kennis en
expertise in de toekomst beschikbaar zullen kunnen blijven voor het uitvoeren
van haar wettelijke en andere publieke taken.4. Overschrijding implementatietermijn (paragrafen 1.13
en 1.14 memorie van toelichting)De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven wat de directe
gevolgen en risico's zijn van het niet tijdig implementeren van de richtlijn,
mede met het oog op de uitvoeringspraktijk voor het Rijk en de decentrale
overheden. Tevens vragen zij welke mogelijke nadelen dit verder geeft in de
te volgen procedures, vanwege de directe werking van de richtlijn.De implementatiedatum van de richtlijn is op 21 juli 2004 verstreken.
Vanaf dat moment dienden de lidstaten van de Europese Unie de richtlijn te
hebben omgezet in nationale wet- en regelgeving. Op die datum was er echter
in Nederland nog niet voorzien in deze omzetting. Dit betekent dat bij de
toepassing in de praktijk rekening dient te worden gehouden met de rechtstreeks
werkende bepalingen van de richtlijn. Dit zijn bepalingen die onvoorwaardelijk
en voldoende nauwkeurig zijn en rechten aan derden toekennen. Wanneer met
deze rechtstreekse werking geen rekening wordt gehouden, worden deze bepalingen
van de richtlijn ten onrechte niet toegepast. De nationale rechter moet in
een dergelijke situatie de nationale regelgeving die in strijd is met de direct
werkende bepalingen van de richtlijn buiten toepassing laten. Uiteindelijk
kan Nederland ook worden verplicht, onder de door het Hof van Justitie van
de Europese Gemeenschappen (hierna: Hof van Justitie) in jurisprudentie gestelde
voorwaarden, de schade te vergoeden die particulieren ondervinden door het
niet tijdig implementeren van deze richtlijn.Het niet tijdig implementeren van de richtlijn kan voor het Hof van Justitie
aanleiding zijn om in een inbreukprocedure te constateren dat Nederland in
gebreke is gebleven. De Europese Commissie heeft deze procedure tegen Nederland
reeds in gang gezet. Ten overvloede geef ik nog aan dat, indien uiteindelijk
aan een dergelijke uitspraak van het Hof geen gevolg wordt gegeven, het Hof
een forfaitaire som of een dwangsom kan opleggen.Gezien het voorgaande is het van belang dat de betrokken bestuursorganen
zoveel mogelijk conform de richtlijn handelen. Daarom is reeds vóór
het verstrijken van de datum van 21 juli 2004 een handleiding opgesteld
waarin de doelstellingen van de richtlijn zijn toegelicht en de voor de praktijk
belangrijkste bepalingen van de richtlijn zijn uitgewerkt. Tevens is in deze
handleiding ingegaan op de mogelijke risico's in situaties waarin de bepalingen
van de richtlijn ten onrechte niet of niet volledig worden toegepast. Deze
handleiding is ter kennisneming toegezonden aan alle betrokken departementen
en aan alle provincie-, gemeente- en waterschapsbesturen. Deze bestuursorganen
dienen immers rekening te houden met de richtlijn. Daarnaast
is met een uitgebreide voorlichtingscampagne bij gemeenten en provincies de
toepassing in de praktijk verder ondersteund.Tot op heden is de richtlijn bij de voorbereiding van een beperkt aantal
plannen reeds toegepast. Het betreft plannen van zowel gemeenten en provincies
als van het Rijk. In algemene zin kan worden gesteld dat men bij de toepassing
niet op fundamentele problemen is gestuit. Er bestaan weliswaar concrete interpretatievragen,
maar deze zijn vooralsnog oplosbaar. De ruime ervaring in de praktijk met
het instrument m.e.r. en de ondersteunende rol van bijvoorbeeld Infomil en
de Commissie voor de m.e.r. spelen hierbij een grote rol. Tevens werd ter
ondersteuning van de toepassing van de direct werkende bepalingen van de richtlijn
SMB in januari 2005 het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit m.e.r.
1994, waarvoor dit wetsvoorstel de basis biedt, gepubliceerd in de Staatscourant
van 17 januari 2005 (Stcrt. 2005, 11). Deze publicatie staat ten dienste
van de gewenste duidelijkheid voor de praktijk over de situaties waarin de
SMB richtlijn van toepassing kan zijn, maar vloeit primair voort uit de urgentie
van implementatie van de richtlijn.Terecht wijzen de leden van de CDA-fractie erop dat er thans sprake is
van verschillende regimes voor milieubeoordeling. Op het niveau van kaderstellende
plannen dient de richtlijn SMB te worden toegepast. Zodra deze in Nederlands
recht is omgezet, neemt dit wettelijk regime de plaats in van het regime van
de richtlijn. Op het niveau van projecten (uitvoeringsbesluiten) geldt thans
nog het regime van de m.e.r. Het nieuwe regime voor plannen is beknopter dan
het huidige m.e.r.-systeem voor projecten en de eertijds al in het Besluit
m.e.r. opgenomen plannen die nu onder de reikwijdte van de richtlijn SMB zullen
vallen. Met het oog op de gewenste integratie van beide regimes is dan ook
de beleidsbrief m.e.r. aan de Kamer opgesteld, waarin het toekomstige stelsel
voor milieubeoordeling dat mij voor ogen staat, is geschetst. Voordat de in
deze brief geschetste lijnen voor de herziening van de m.e.r. zijn uitgewerkt
in concrete voorstellen tot wetswijzigingen, zullen deze regimes echter noodzakelijkerwijs
tot het moment van inwerkingtreding van die wetswijzigingen, naast elkaar
bestaan. De ervaringen met de SMB tot nu toe hebben laten zien dat dit naast
elkaar bestaan voor de praktische toepassing niet tot fundamentele problemen
heeft geleid. Wel dient deze situatie zo snel mogelijk aangepast te worden.
De voordelen die het beoogde systeem van milieubeoordeling biedt, kunnen namelijk
pas ten volle worden gerealiseerd als de huidige m.e.r.-regelgeving zal zijn
herzien en optimaal zal zijn afgestemd op de nieuwe SMB. Ik ben dan ook voornemens
om de noodzakelijke wetswijzigingen zo spoedig mogelijk bij de Tweede Kamer
in te dienen.5. Toekomstig stelsel van milieubeoordeling (paragraaf 3
memorie van toelichting)Mogelijke afwenteling van bestuurslastenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven hoe in de
(bestuurlijke) praktijk voorkomen kan worden enerzijds dat bestuurslasten
in het toekomstige stelsel van milieubeoordeling worden afgewenteld op decentrale
overheden en anderzijds dat door de mogelijkheid voor het bevoegd gezag om
vrijwillig extra elementen aan de wettelijk verplichte procedure toe te voegen,
de gewenste lastenverlichting niet of slechts ten dele wordt gerealiseerd.Ik deel de mening van deze leden dat «een goede beoordeling van
de milieueffecten recht moet doen aan de specifieke kenmerken en lokale omstandigheden van een activiteit». Dit sluit namelijk aan bij
de doelstelling van het kabinet om «daar waar mogelijk ruimte te laten
voor de invulling van de eigen verantwoordelijkheid van andere overheden».
In de verdeling van die verantwoordelijkheden van de overheden zelf zal in
de toekomst echter niets wijzigen. Er is immers enerzijds sprake van een verantwoordelijk
bestuursorgaan ten aanzien van het «plan» en anderzijds van een
bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor een «besluit» ten
aanzien van een concrete activiteit. Het bevoegd gezag blijft er in de toekomst
voor verantwoordelijk, zoals nu ook reeds het geval is voor de m.e.r., om
te bepalen wat in een milieurapport aan de orde moet komen en of een milieurapport
van de initiatiefnemer voldoende informatie bevat om een zorgvuldig bestuurlijk
besluit te kunnen nemen. Verder kan het bevoegd gezag, zoals momenteel ook
al het geval is voor de m.e.r., extra informatie of advies inwinnen –
over milieueffecten of andere relevante aspecten van een project – indien
hij dat voor het desbetreffende bestuurlijke besluit nodig acht. Of hiervan
daadwerkelijk gebruik zal worden gemaakt zal mede afhangen van de wettelijke
voorzieningen van de moederprocedure (het bestuurlijke proces). Verantwoordelijkheden
en bevoegdheden van decentrale overheden zullen dus in de toekomst ook op
deze punten niet wijzigen. Ik verwacht dan ook niet dat er bij de toekomstige
vereenvoudigde m.e.r. sprake zal zijn van afwenteling van bestuurlijke lasten
naar decentrale overheden als gevolg van wettelijke verplichtingen.De nieuwe milieubeoordeling op planniveau geldt voor plannen van alle
overheden die aan de criteria voor de SMB-plicht voldoen. Dit wetsvoorstel
sluit zo dicht mogelijk aan bij de verplichtingen uit de SMB richtlijn. Door
de autonome SMB-plicht van bepaalde plannen van decentrale overheden die volgt
uit de Europese verplichtingen, is er dus bij de SMB geen sprake van afwenteling
van bestuurslasten naar decentrale overheden als
gevolg van wettelijke verplichtingen.De strikte implementatie van de richtlijn SMB en na 18 jaar tevens van
de m.e.r.-richtlijn betekent dat er ruimte komt voor maatwerk. In de toekomst
zullen zich situaties kunnen voordoen waarin het bevoegd gezag met het oog
op de specifieke (lokale) omstandig-heden in gevallen met verstrekkende milieugevolgen,
een extra element aan de wettelijke procedure zal willen toevoegen. Zijn inspraak
(in de scopingfase) en advisering door de Commissie voor de m.e.r. in de huidige
m.e.r.-regelgeving verplicht, in de toekomst zal het bevoegd gezag hiervoor
zelf kunnen kiezen, indien het dat voor het desbetreffende bestuurlijke besluit
(voor het plan of het concrete project) nodig acht en zal het in die zin maatwerk
kunnen leveren.In situaties waarbij de overheid zowel initiatiefnemer als bevoegd gezag
is, zoals bij alle SMB-plichtige overheidsplannen als bij m.e.r.-plichtige
overheidsprojecten, zullen de bestuursorganen zelf de consequenties dragen
van mogelijk lastenverzwarende beslissingen (niet voortvloeiend uit wettelijke
verplichtingen). Verwacht mag worden dat het bevoegd gezag hierin een zorgvuldige
afweging zal maken.Indien tot dergelijke procedureverlengende elementen wordt overgegaan,
kan dit de beoogde vermindering van administratieve lasten voor het bedrijfsleven
onder druk zetten. M.e.r.-plichtige projecten van het bedrijfsleven vereisen
in de meeste gevallen tevens een milieuvergunning. Omdat het hier doorgaans
om niet-complexe projecten gaat waarvoor bovendien de m.e.r.-procedure geïntegreerd
zal zijn in de milieuvergunning-verlening, verwacht ik dat voor deze gevallen
in de praktijk niet of slechts bij hoge uitzondering sprake zal zijn van extra
procedureverlengende elementen. Overigens verwacht ik dat de grootste lastenverlichting voor het bedrijfsleven
zal worden bereikt, doordat, naast het stroomlijnen van de m.e.r.-procedure
zelve, het aantal activiteiten dat m.e.r.-plichtig is zoveel mogelijk zal
worden gereduceerd tot hetgeen Europeesrechtelijk verplicht is. Het aantal
m.e.r.-gevallen per jaar kan hiermee met ongeveer 1/3 dalen. Het merendeel
hiervan betreft projecten van het bedrijfsleven.Te verwachten administratieve lasten van het wetsvoorstel
SMBDe leden van de CDA-fractie vragen om precies aan te geven wat de te verwachten
administratieve lasten van het wetsvoorstel SMB voor de diverse overheden
zijn en welke reductiemogelijkheden er zijn bij het streven naar een nieuw
stelsel van milieubeoordeling.In reactie daarop zij het volgende vermeld. In de memorie van toelichting
(paragraaf 4) zijn de extra kosten begroot op € 570 000.
Hierbij is ervan uitgegaan dat veel kosten, zoals het beschrijven en beoordelen
van de gevolgen voor het milieu en van redelijke alternatieven bij plannen,
nu ook al worden gemaakt. Op grond van het wetsvoorstel moet dat echter veelal
explicieter gebeuren dan thans het geval is voor plannen waarvoor in het huidige
regime geen milieueffectbeoordeling nodig is.Ik deel dan ook de mening van het IPO (zie noot 2), inhoudende dat het
bedrag veel te laag is. Naar aanleiding hiervan wordt in nauw overleg met
de provincies en gemeenten bovengenoemde raming opnieuw bezien.Wat betreft de reductiemogelijkheden van administratieve lasten bij het
streven naar een nieuw stelsel van milieubeoordeling, merk ik het volgende
op.De mogelijkheden tot reductie van de lasten zijn gelegen in de herziening
van de m.e.r.-procedure. Introductie van de nieuwe SMB betekent immers een
noodzakelijke verhoging van de regel- en lastendruk. In de beleidsbrief m.e.r.
ben ik daarop ingegaan. Reducties zullen onder meer worden gerealiseerd door
het niet langer verplicht stellen van het meest milieuvriendelijke alternatief
(MMA), het overhevelen van een aantal categorieën van de C-lijst van
het Besluit m.e.r. (m.e.r.-plichtig) naar de D-lijst (m.e.r.-beoordelingsplichtig),
waardoor het aantal uit te voeren milieueffectrapportages daalt en door een
aantal meer procedurele vereisten niet langer verplicht te stellen. In genoemde
brief is aangegeven dat een lastenverlichting voor het bedrijfsleven en de
overheden gezamenlijk wordt verwacht van € 1,7–2,8 mln. per
jaar.C- en D-lijsten van het Besluit m.e.r.De leden van de CDA-fractie vragen op welke onderdelen de richtlijn SMB
(die middels het voorliggende wetsvoorstel geïmplementeerd wordt) en
de m.e.r.-regelgeving worden geharmoniseerd, in het bijzonder bij het verplaatsen
van de huidige «koppen» van de C-lijst naar de D-lijst van het
Besluit m.e.r. en het opschonen van de D-lijst.De richtlijn SMB en de m.e.r.-richtlijn zijn wat de werkingssfeer betreft
aan elkaar gekoppeld. Bepaalde plannen die voor later m.e.r.-plichtige of
m.e.r.-beoordelingsplichtige projecten een kader scheppen, zijn volgens de
richtlijn SMB SMB-plichtig. Het laten vervallen van m.e.r.-plicht of m.e.r.-beoordelingsplicht
voor bepaalde projecten leidt ertoe dat er op plannen die voor deze projecten
een kader scheppen, geen SMB-plicht meer zal rusten. Dit geldt niet voor plannen
die een kader scheppen voor projecten waarvoor de m.e.r.-plicht wordt omgezet
in een m.e.r.-beoordelingsplicht. Bij deze overheveling van de
Cnaar de D-lijst blijft de SMB-plicht voor die gevallen op grond van Europese
verplichtingen in stand.De leden van de CDA-fractie vragen om een toelichting op de mededeling
in de beleidsbrief m.e.r. dat de regering wil nagaan of de drempelwaarden
in het Besluit m.e.r. wellicht een minder bindende juridische status zouden
kunnen krijgen.Bij het in de toekomst herzien van drempelwaarden in de Cen D-lijsten
van het Besluit m.e.r. moet voorkomen worden dat strakke drempelwaarden voornamelijk
worden gebruikt om een m.e.r.-(beoordeling) te ontduiken. Bovendien is uit
jurisprudentie van het Hof van Justitie gebleken dat drempelwaarden ook juridisch
niet altijd als een harde grens gehanteerd mogen worden. Het gaat immers om
het beoordelen of voor een bepaald project aanzienlijke milieueffecten te
verwachten zijn. Deze effecten zouden zich ook kunnen voordoen in gevallen
die onder de drempelwaarden vallen. Dit impliceert dat drempelwaarden niet
altijd een absolute betekenis kunnen hebben. Bij de voorziene wijziging van
het Besluit m.e.r. zal hiermee rekening moeten worden gehouden.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van Geel XNoot1Brief van de Commissie voor de m.e.r aan de Vc VROM d.d. 1 maart
2005.XNoot1Brief van het Interprovinciaal overleg aan de Vc VROM d.d. 12 november
2004 met als onderwerp «Wetsvoorstel implementatie EU-richtlijn strategische
milieubeoordeling (Kamerstuk 29 811)».XNoot2Brief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan de Vc VROM d.d.
8 maart 2005 met als onderwerp «Implementatie EU-richtlijn SMB
en herziening MER». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29811-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl