Beheer en controle EG-geldstromen; Brief minister over verantwoordelijkheden voor financieel beheer en controle van EU-geldstromen in de EU en in Nederland
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26264, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26264 nr. 1

26-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Het begrotingsproces van de Europese Gemeenschappen3. De uitvoering van de communautaire begroting: subsidiariteit
en gedeeld beheer4. Het stelsel van interne controle binnen de Europese
Commissie5. De beheer- en controlesituatie ten aanzien van het
gemeenschappelijk landbouwbeleid6. De beheer- en controlesituatie ten aanzien van de Europese
structuurfondsen7. De beheer- en controlesituatie op het terrein van de
eigen middelen van de EU8. Rol en taak van het Europees Parlement9. Rol en taak van de Europese Rekenkamer10. Informatieverstrekking aan de Tweede KamerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26264Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 264Beheer en controle EU-geldstromennr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 oktober 1998 1. InleidingTijdens het algemeen overleg met de commissie voor de Rijksuitgaven op
2 september jl. heb ik de Kamer toegezegd haar een beschrijving te zenden
van de wijze waarop de verantwoordelijkheden voor financieel beheer en controle
van communautaire geldstromen binnen de EU en binnen Nederland zijn verdeeld.
Deze brief dient ter nakoming van deze toezegging.Voor een helder beeld van de plaats van de beheer- en controlemaatregelen
binnen het begrotingsproces van de EU, wordt allereerst kort stilgestaan bij
de uitgangspunten van dit begrotingsproces (paragraaf 2). In paragraaf 3
komen vervolgens het subsidiariteitsbeginsel en het uitgangspunt van partnerschap
(gedeeld beheer) aan de orde. In paragraaf 4 worden de hoofdlijnen van
het stelsel van interne controle bij de Commissie beschreven, waarbij in het
bijzonder de taak van de financieel controleur van de Commissie aan de orde
komt. In de navolgende drie paragrafen wordt globaal aangegeven hoe in Nederland
invulling is gegeven aan beheer, controle en verantwoording op de belangrijkste
twee communautaire uitgaventerreinen (paragraaf 5: het gemeenschappelijk
landbouwbeleid; paragraaf 6: het structuurfondsenbeleid) alsmede op het
terrein van de eigen middelen van de Gemeenschappen (paragraaf 7). In
paragraaf 8 komen rol en taak van het Europees Parlement aan de orde;
in paragraaf 9 worden de werkzaamheden van de Europese Rekenkamer toegelicht.
Paragraaf 10 ten slotte gaat in op de wijze van informatieverstrekking
aan de Tweede Kamer over EU-beheer- en controle-aangelegenheden. 2. Het begrotingsproces van de Europese GemeenschappenIn het begrotingsproces van de Gemeenschappen kan een viertal fasen worden
onderscheiden, namelijk begrotingsvoorbereiding, begrotingsvaststelling, begrotingsuitvoering
en begrotingsverantwoording. In de navolgende paragrafen komen
vooral de laatste twee fasen (begrotingsuitvoering enverantwoording) aan de
orde. Deze paragraaf schetst de contouren van het proces van begrotingsvoorbereiding
en -vaststelling. De uitgangspunten van dit proces zijn vastgelegd in art.
203 van het EG-Verdrag, art. 78 van het EGKS-Verdrag en art. 177 van het Euratom-Verdrag.
In de praktijk wordt op basis van pragmatische afspraken zonder formele rechtskracht
een strakker tijdschema gehanteerd dan verdragsrechtelijk is voorgeschreven.
In het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober 1993 (een Gentlemen's
Agreement tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie) zijn
belangrijke nadere afspraken vastgelegd over de financiële vooruitzichten
1993–1999, de begrotingsdiscipline en de begrotingsprocedure.1In hoofdlijnen komt de procedure voor de opstelling en vaststelling van
de begroting op het volgende neer. In mei presenteert de Commissie het door
haar samengestelde voorontwerp van begroting op hoofdlijnen aan de Ecofin-Raad.
De lidstaten kunnen dan een eerste mening geven. In juli stelt de Begrotingsraad2, in eerste lezing en na overleg met een delegatie van
het Europees Parlement, de ontwerpbegroting vast. Vervolgens buigt het Europees
Parlement zich over deze ontwerpbegroting en dient desgewenst amendementen
in voor de niet-verplichte uitgaven (waaronder de structuurfondsbestedingen)
respectievelijk wijzigingsvoorstellen met betrekking tot de verplichte uitgaven
(zoals de landbouwgarantie-uitgaven).3 In november
volgt dan de tweede lezing door de Begrotingsraad en in december de tweede
lezing door het Europees Parlement. De stemprocedures komen erop neer dat
de Raad wat betreft de verplichte uitgaven en het Europees Parlement wat betreft
de niet-verplichte uitgaven het laatste woord heeft. Het Europees Parlement
heeft weliswaar weinig invloed op de verplichte uitgaven, maar kan wel, om
gewichtige redenen, de begroting als geheel afwijzen en verzoeken om overlegging
van een nieuw ontwerp (zoals gebeurde in 1979, 1982 en 1984). Uiteindelijk
stelt de voorzitter van het Europees Parlement eind december de gehele begroting
definitief vast.De Europese Commissie voert daarna de vastgestelde begroting uit. De centrale
rol die de Commissie in het proces van begrotingsuitvoering speelt blijkt
duidelijk uit artikel 205 van het EG-verdrag: «De Commissie voert de
begroting (...) uit onder haar eigen verantwoordelijkheid, binnen de grenzen
der toegekende kredieten en met inachtneming van het beginsel van goed financieel
beheer». 3. De uitvoering van de communautaire begroting: subsidiariteit
en gedeeld beheerEen belangrijk kenmerk van het beheer- en controlebestel van de Europese
Unie is dat de Europese Commissie formeel (eind)verantwoordelijk is voor de
realisatie van het communautaire beleid en de juiste aanwending van de daarvoor
beschikbare middelen (art. 205 EG-Verdrag). De Commissie legt daarover verantwoording
af aan het Europees Parlement. Anderzijds geldt het uitgangspunt dat het aandeel
van nationale autoriteiten en instanties in de feitelijke uitvoering van het
gemeenschapsbeleid zo groot mogelijk dient te zijn. Dit uitgangspunt leidt
er toe dat zowel de Commissie als de lidstaten een eigen verantwoordelijkheid
hebben voor een ordelijk en controleerbaar financieel beheer van gemeenschapsmiddelen.
De achtergrond hiervan is gelegen in het subsidiariteitsbeginsel, dat bepaalt
dat de Gemeenschap slechts optreedt indien en voor zover een en ander niet
voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt (art. 3B EG-Verdrag).
Krachtens art. 5 van het EG-Verdrag zijn de lidstaten gehouden om –
nog afgezien van de talrijke meer specifieke verdragsverplichtingen en verplichtingen
uit hoofde van secundair gemeenschapsrecht – invulling te
geven aan de algemene verplichting om doeltreffende maatregelen te treffen
ter verzekering van de correcte uitvoering van het EU-beleid (de algemene
loyaliteitsverplichting ofwel het beginsel van gemeenschapstrouw). Art. 5
EG-Verdrag is in feite de uitdrukking van het algemene beginsel van wederzijdse
samenwerking tussen nationale autoriteiten en communautaire instellingen.
Volgens art. 2 van het Financieel Reglement moeten de lidstaten en de Commissie
met elkaar samenwerken om te zorgen voor een adequaat gedecentraliseerd (gedeeld)
beheer van gemeenschapsmiddelen (partnerschap).Overeenkomstig het uitgangspunt van subsidiariteit en het principe van
gedeeld beheer zijn in sectorspecifieke regelingen belangrijke taken opgedragen
aan nationale ministeries of aan autoriteiten/instanties die niet hiërarchisch
ondergeschikt zijn aan een minister. Daardoor hebben deze ministeries of andere
autoriteiten/instanties – onder handhaving van de eindverantwoordelijkheid
van de Commissie – ook een eigen verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van de desbetreffende regelingen. Gelet op het feit dat veel van de uitvoeringsprocessen
zich binnen de lidstaten afspelen (meer dan driekwart van de communautaire
uitgaven loopt via nationale instanties), is het niet verwonderlijk dat een
grote verantwoordelijkheid voor het beheer en de bijbehorende controlemaatregelen
bij de lidstaten is gelegd.4In Europese context wordt de Nederlandse regering aangesproken, wanneer
zich in Nederland door tekortkomingen in de nationale beheer- en controlesystemen
gevallen van fraude en onregelmatigheden voordoen. Het feit dat deze tekortkomingen
zich niet altijd hoeven voor te doen op rijksniveau, maar primair toe te schrijven
kunnen zijn aan bijvoorbeeld decentrale overheden, doet niets af aan deze
bijzondere gemeenschapsrechtelijke verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
van de regering. Ingeval van gedecentraliseerde uitvoering van EU-beleid dient
de centrale overheid na te gaan of de decentrale organen hun gemeenschapsverplichtingen
nakomen.5 Voor de belangrijkste uitgavencategorieën
geldt bovendien dat de aansprakelijkheid van de regering onder bepaalde omstandigheden
kan leiden tot aanspraken die een beslag leggen op rijksmiddelen (financiële
aansprakelijkheid voor bijvoorbeeld de terugbetaling van ten onrechte betaalde
bedragen). De verantwoordelijkheid voor communautaire uitgaven die voortvloeit
uit de verantwoordelijkheid van de lidstaat Nederland in supranationaal verband,
is specifiek ingevuld voor de diverse Europese geldstromen (zie de paragrafen
5, 6 en 7).6Het principe van gedeeld beheer stelt hoge eisen aan de aansluiting tussen
de controles die de Commissie verricht en die welke worden uitgevoerd door
de lidstaten. In dit verband tracht Nederland in samenspraak met de Commissie
zoveel mogelijk tot afspraken te komen teneinde toereikende voorzieningen
te treffen voor een doeltreffende en doelmatige controle en voor een goede
onderlinge informatie-uitwisseling, onder andere over de resultaten van de
uitgevoerde controles. Welke beheer- en controle-informatie de lidstaten aan
de Commissie moeten zenden (dan wel beschikbaar moeten houden) is veelal vastgelegd
in specifieke verordeningen.De lidstaten dienen de Commissie periodiek op de hoogte te stellen van
de door hen geconstateerde onregelmatigheden en de naar aanleiding daarvan
ingeleide administratieve of gerechtelijke procedures (meldingsplicht). Daarbij
worden bepaalde grensbedragen gehanteerd, die per beleidsterrein verschillen.
De Commissie registreert de onregelmatigheidsmeldingen in de databank IRENE
(IRrégularités, ENquêtes et Exploitation). Elk jaar rapporteert de Commissie aan de Raad van de EU en aan het
Europees Parlement over de bereikte resultaten. De Commissie beschikt over
speciale bevoegdheden om met het oog op het onderzoek van fraudes of andere
onregelmatigheden bij marktdeelnemers ter plaatse controles en verificaties
te verrichten. Daarmee is in het bijzonder de Unité de Coordination
de la Lutte Anti-Fraude (UCLAF) belast, de centrale fraudebestrijdingseenheid
van de Commissie. Tussen de lidstaten en UCLAF vindt intensieve samenwerking
en informatie-uitwisseling plaats.Naast bovengenoemde op het onderzoek van fraudes en andere onregelmatigheden
gerichte controlebevoegdheden heeft de Commissie in diverse verordeningen
meer algemene bevoegdheden voor het verrichten van (administratieve) controles
gekregen.7 Deze bevoegdheden zijn uiteenlopend
van aard:– deelname van de Commissie aan controles verricht door de lidstaten;– gezamenlijke controles door de Commissie en de lidstaat;– zelfstandige controles van de Commissie in een lidstaat;– controles door de Commissie in derde landen, zelfstandig of in
samenwerking met lidstaten;– het doen van een verzoek aan lidstaten om bijzondere controles
te verrichten;– het vaststellen van controlevoorschriften.Hoewel uit deze opsomming een scala van soms vergaande controlebevoegdheden
van de Commissie blijkt, zijn de controlewerkzaamheden van de Commissie in
zijn algemeenheid het beste te typeren als toezicht op de controle-activiteiten
van de lidstaat. Dit houdt in dat de Commissie erop moet toezien (en zo nodig
onderzoeken) dat de beheer- en controlesystemen van de lidstaten toereikend
zijn. Gelet op de uiteenlopende beheer- en controlestructuren van de lidstaten
heeft de Commissie in deze een bijzondere verantwoordelijkheid. Verzekerd
dient immers te worden dat in alle lidstaten een gelijkwaardig niveau van
beheer en controle wordt bereikt. 4. Het stelsel van interne controle binnen de Europese
CommissieHet Financieel Reglement brengt ten aanzien van de uitvoering van de begroting
een duidelijke scheiding aan tussen de functies van ordonnateur (authorizing
officer), rekenplichtige (accounting officer) en financieel
controleur (financial controller). Het systeem van interne controle
van de Commissie wordt in hoge mate door deze functiescheiding bepaald. In
dit systeem berust het beheer van de kredieten bij de ordonnateur (het voor
het desbetreffende beleidsonderdeel verantwoordelijke Directoraat-Generaal).
De ordonnateur is als enige bevoegd betalingsverplichtingen aan te gaan en
betalingsopdrachten af te geven. Invordering respectievelijk betaling geschieden
door de rekenplichtige. De functies van ordonnateur, financieel controleur
en rekenplichtige zijn onderling onverenigbaar.De financieel controleur (i.c. het Directoraat-Generaal Financiële
Controle, DG XX) is in de eerste plaats belast met de controle op het aangaan
van betalingsverplichtingen en op het verstrekken van betalingsopdrachten.
De daartoe bevoegde ordonnateur zendt een voorstel tot het aangaan van een
betalingsverplichting ter verkrijging van een voorafgaand visum aan de financieel
controleur. Uit het door de financieel controleur te verstrekken visum dient
onder meer de wettigheid, regelmatigheid en juistheid van het betalingsvoorstel
alsmede de overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer te
blijken. Na verlening van het visum kan de ordonnateur de desbetreffende verplichting
aangaan. De ordonnateur verstrekt een betalingsopdracht aan de
rekenplichtige, waarbij de rekenplichtige opdracht krijgt het vastgestelde
bedrag uit te betalen. De rekenplichtige is als enige bevoegd het beheer te
voeren over de kasmiddelen en waardepapieren.De financieel controleur verricht niet alleen controles vooraf (visumverstrekking),
maar beschikt ook over een bevoegdheid tot controle achteraf. In 1990 heeft
de financieel controleur, mede op aandringen van de Europese Rekenkamer, de
bijkomende opdracht van interne auditor van de diensten van de Commissie gekregen.
Deze taak richt zich op het uitvoeren van systeemcontroles ten aanzien van
de financiële en administratieve systemen die binnen de Commissie operationeel
zijn. De systemen van de lidstaten vormen uit hoofde van deze interne audit
niet direct een object van onderzoek.Uit het voorgaande blijkt dat de financieel controleur van de Commissie
zowel controles met een operationeel als controles met een evaluerend karakter
uitvoert. In het controlebestel van de Nederlandse rijksoverheid zijn deze
twee vormen van controle gescheiden: interne controles (operationeel van aard)
zijn in het uitvoeringsproces ingebouwd, accountantscontrole (evaluerend van
aard) wordt uitgevoerd door de departementale accountantsdiensten. In het
controlestelsel van de Gemeenschappen ligt nog steeds een verhoudingsgewijs
grote nadruk op de operationele controles vooraf.In juli 1997 bracht de Europese Rekenkamer een advies uit over integrale
herziening van het Financieel Reglement. Onder meer pleit de Europese Rekenkamer
daarin voor herdefiniëring van het takenpakket van de financieel controleur,
in het bijzonder ter versterking van de interne-auditfunctie binnen de Commissie
(meer nadruk op evaluerende controles achteraf). De Commissie wil op basis
van de uitkomsten van de discussie met de andere instellingen begin 1999 een
formeel voorstel indienen voor de algemene herziening van het Financieel Reglement.Nederland deelt het pleidooi van de Europese Rekenkamer voor versterking
van de diepgang en reikwijdte van de interne-auditfunctie van de financieel
controleur. Aan de taak van DG XX als interne auditor van de Commissie is
nog niet ten volle invulling gegeven. Deze taak is evenwel van groot belang
wil de Commissie uiteindelijk meer grip krijgen op haar eigen functioneren.
Daarbij is wel van belang dat, als de financieel controleur zich meer gaat
richten op interne audits, de «oude» operationele controles meer
in de lijn worden opgenomen (dat wil zeggen door de controlefunctionarissen
van de vak-DG's worden verricht).Overigens heeft de Commissie (in het bijzonder ter opvolging van de uitkomsten
van de eerste en de tweede fase van het SEM 2000-initiatief)8 eerder al een aantal acties in gang gezet voor verbetermaatregelen
binnen haar operationele diensten, zoals de instelling bij elk Directoraat-Generaal
van een afzonderlijke financiële eenheid als tegenwicht voor de beleidsfunctie. 5. De beheer- en controlesituatie ten aanzien van het
gemeenschappelijk landbouwbeleidDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is verantwoordelijk
voor de aanwending van de gelden gemoeid met het gemeenschappelijk landbouwbeleid,
van oudsher de meest omvangrijke uitgavenpost op de gemeenschapsbegroting
(circa 50% van de totale communautaire beleidsuitgaven). Deze gelden worden
door de Europese Commissie aan het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij ter beschikking gesteld, dat deze gelden registreert
in afdeling B van het Landbouw-Egalisatiefonds.Bij de controle-activiteiten op het gebied van de communautaire landbouwregelingen
is binnen Nederland een belangrijke taak weggelegd voor de Algemene Inspectiedienst
(AID) van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij alsmede voor
de Belastingdienst/Douane. Deze diensten voeren in Nederland de door de Europese
landbouwregelgeving voorgeschreven controles uit (daarbij gaat het om zowel
fysieke controles ter plaatse als om boekhoudkundige nacontroles). De AID
en de Douane overleggen regelmatig met elkaar om een goede coördinatie
van de te verrichten controlewerkzaamheden te waarborgen.Het dagelijks beheer van de landbouwgarantiegelden berust binnen Nederland
bij de betaalorganen, waaronder de productschappen. Deze zijn belast met de
daadwerkelijke uitvoering van de desbetreffende landbouwmaatregelen c.q. de
uitbetaling van landbouwsubsidies aan marktdeelnemers. De betaalorganen moeten
conform de communautaire regelgeving formeel door de lidstaat worden erkend
(accreditatieprocedure). Om voor erkenning in aanmerking te komen moeten zij
voldoen aan bepaalde eisen betreffende een ordelijk en controleerbaar financieel
beheer.De communautaire regelgeving schrijft voor dat binnen de lidstaat een
dienst of orgaan die/dat functioneel onafhankelijk is van de betaalorganen
de opdracht krijgt om overeenkomstig internationaal aanvaarde normen voor
accountantsonderzoek een controle te verrichten. Deze controle moet uitmonden
in de afgifte van een mededeling (certificaat) inzake de volledigheid, de
juistheid en de waarheidsgetrouwheid van de ingediende rekeningen.9 Daarnaast moet de verklarende instantie een rapport over
haar bevindingen opstellen. Voor Nederland is de departementale accountantsdienst
van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij aangewezen als verklarende
instantie. Uit de aan de Europese Commissie af te geven stukken moet in het
bijzonder blijken of de accountantsdienst redelijke zekerheid heeft verkregen
dat de in te dienen rekeningen in overeenstemming zijn met de boeken en administratie
van de betaalorganen en dat deze een materieel waarheidsgetrouw, volledig
en nauwkeurig beeld van de verrichtingen geven. Ook moet blijken of de administratieve
structuren c.q. interne-controleprocedures bij de betaalorganen naar tevredenheid
hebben gefunctioneerd, dat wil zeggen redelijke garanties bieden, dat de betalingen
in overeenstemming zijn met de gemeenschapsbepalingen.De Commissie onderzoekt elk jaar of de door de lidstaten aan de marktdeelnemers
in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uitgekeerde subsidies
wel terecht hebben plaatsgevonden en of de in de verordeningen voorgeschreven
controleprocedures goed zijn toegepast. Vervolgens vindt dan de goedkeuring
van de rekeningen over het desbetreffende boekjaar plaats (apurement
des comptes, clearance of accounts). Daarbij wordt aangegeven welk deel
van het door de lidstaat ten laste van de Gemeenschap verstrekte bedrag aan
landbouwsubsidies niet wordt gehonoreerd, dat wil zeggen welke negatieve financiële
correctie op de ingediende rekening (jaardeclaratie) wordt opgelegd. Voordat
de Commissie de financiële beschikkingen definitief vaststelt, wordt
de lidstaten de mogelijkheid geboden meningsverschillen met de Commissie voor
te leggen aan een daartoe ingesteld bemiddelingsorgaan. 6. De beheer- en controlesituatie ten aanzien van de Europese
structuurfondsen10Naast de landbouwgarantie-uitgaven nemen de structuurfondsen een belangrijke
plaats in op de EU-begroting (circa 35% van de totale beleidsuitgaven). De
structuurfondsen hebben ten doel de economische en sociale samenhang en de
harmonische ontwikkeling van de EU te bevorderen, in het bijzonder door de
verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio's en
de achterstand van de minst begunstigde regio's te verkleinen. Structuurfondsgelden
van de EU zijn bedoeld als aanvulling op of bijdrage tot de overeenkomstige
acties van de lidstaten (cofinanciering). De eindverantwoordelijkheid voor
de aanwending van structuurfondsgelden berust binnen Nederland op rijksniveau,11 afhankelijk van het structuurfonds waar het om gaat,
respectievelijk bij de Minister van Economische Zaken, de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.12 De uitvoering van met structuurfondsgelden gefinancierde
acties geschiedt in Nederland hoofdzakelijk op decentraal niveau. Voor het
merendeel is sprake van rechtstreekse terbeschikkingstelling van structuurfondsgelden
door de Europese Commissie aan provincies respectievelijk de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.
Het afleggen van verantwoording aan de Commissie geschiedt in beginsel op
het niveau van individuele projecten c.q. op het niveau van de bevoegde regionale
of lokale overheden. Een en ander sluit aan bij het streven van de Commissie
om vooral met regionale en lokale autoriteiten zaken te doen (decentrale aanpak).
Omdat uitvoering, beheer en controle in belangrijke mate gedecentraliseerd
zijn, zullen de desbetreffende ministers over voldoende middelen en over adequate
bevoegdheden op het terrein van controle en toezicht moeten beschikken om
hun (subsidiaire) verantwoordelijkheid te kunnen dragen. Belangrijke instrumenten
waarmee de betrokken ministers deze verantwoordelijkheid invulling kunnen
geven en informatie kunnen verkrijgen over het decentraal gevoerde beheer
zijn deelname aan de respectieve comités van toezicht en de mogelijkheid
om de departementale accountantsdienst controle- en reviewwerkzaamheden te
laten verrichten. De accountantsdiensten van het Ministerie van Economische
Zaken en het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij beoordelen
in dat verband de werkzaamheden die zijn verricht door de in opdracht van
de provincies fungerende accountants. De accountantsdienst van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid toetst vooral de wijze waarop de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
invulling geeft aan haar regie- en coördinatiefunctie voor het toezicht
en de controle op de besteding van via de Arbeidsvoorzieningsorganisatie lopende
geldstromen.In het kader van versterking van het partnerschap op het terrein van het
beheer van en de controle op de structuurfondsen streeft de financieel controleur
van de Commissie (DG XX) naar meer samenwerking met de controlediensten van
de lidstaten. De departementale accountantsdiensten van de betrokken drie
Nederlandse ministeries hebben in dat verband in februari 1996 elk een samenwerkingsprotocol
afgesloten met DG XX. Daarin zijn onder meer de uitgangspunten van een gemeenschappelijke
methode vastgelegd op grond waarvan de controles door beide partijen worden
verricht. Afgesproken is dat nationale controles dezelfde bewijskracht bezitten
en dezelfde status hebben als de controles van DG XX. De in de samenwerkingsprotocollen
vastgelegde samenwerking zal in de komende jaren nader moeten worden uitgebouwd.
De accountantsdiensten en DG XX stellen elkaar wederzijds op de hoogte van
hun planning van de te verrichten controles, zodat dubbel werk en overlapping
kunnen worden vermeden. DG XX is thans bezig met de opstelling van een herzien audit manual dat
de methodologie beschrijft die van toepassing zal zijn op de audit van de
nationale beheer- en controlesystemen voor de structuurfondsen. Dit audit
manual is gebaseerd op een in oktober 1997 door de Commissie (als onderdeel
van de derde fase van het SEM 2000-initiatief) vastgestelde verordening die
nadere voorschriften geeft voor de door de lidstaat te verrichten financiële
controles op structuurfondsacties. Kernpunten van deze verordening zijn voorschriften
voor een minimale controle-inspanning op de projecten of acties en de verplichting
de eindaangifte (dat wil zeggen het verzoek om betaling van het eindsaldo
bij de beëindiging van het project of de actie) te voorzien van een verklaring
afgegeven door een van de uitvoerende dienst onafhankelijke persoon of instantie.
De lidstaten dienen de Commissie jaarlijks uiterlijk op 30 juni in te lichten
over de wijze waarop zij deze verordening in het vorige kalenderjaar hebben
toegepast. De betrokken Nederlandse ministeries hebben hun rapportages dit
jaar voor het eerst aan de Commissie toegezonden. Verder hebben het Ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en het Ministerie van Economische Zaken
de provincies inmiddels een brief gestuurd waarin zij worden gewezen op het
belang van een adequate uitvoering van deze verordening. Op 15 oktober 1997 heeft de Europese Commissie in het kader van de derde
fase van de SEM 2000-exercitie (naast genoemde verordening ter verduidelijking
van de controleverantwoordelijkheden van de lidstaten) richtsnoeren vastgesteld
voor het toepassen van netto financiële correcties bij de structuurfondsen.
Het gaat hier om een intern Commissie-document met door de Commissie-diensten
te hanteren regels voor het opleggen van kortingen aan de lidstaten (zo nodig
ook een geëxtrapoleerde of forfaitaire korting voor niet ontdekte, maar
wel waarschijnlijke onregelmatigheden van systematische aard). Deze regels
zijn niet vastgelegd in een formele verordening, omdat de Commissie de bevoegdheid
voor het opleggen van kortingen al stelt te hebben op grond van de huidige
regelgeving. De Commissie-richtsnoeren geven aan in welke omstandigheden de
Commissie de lidstaat een nettocorrectie op zijn structuurfondsbijdrage kan
opleggen.De zuidelijke lidstaten hebben bij voortduring de juridische basis van
een Commissiebevoegdheid voor het kunnen opleggen van financiële correcties
betwist. Spanje heeft deze kwestie inmiddels aan het Hof van Justitie van
de Europese Gemeenschappen voorgelegd. Nederland heeft steeds aangegeven de
bezwaren van de zuidelijke lidstaten niet te delen en heeft de Commissie juist
opgeroepen de vastgestelde richtsnoeren actief te gaan toepassen. In de visie
van Nederland geven de aanbevelingen van de SEM 2000-groep van persoonlijke
vertegenwoordigers13 de Commissie reeds voldoende
handvatten om financiële kortingen te kunnen opleggen. Omdat Nederland
de mogelijkheid van toepassing van financiële correcties van wezenlijk
belang acht, is de formulering van een heldere juridische basis daartoe in
de nieuwe structuurfondsverordeningen (programmeringsperiode 2000–2006)
een belangrijk element van de Nederlandse onderhandelingsinzet terzake. 7. De beheer- en controlesituatie op het terrein van de
eigen middelen van de EUDe inkomstenzijde van de gemeenschapsbegroting bestaat uit ontvangsten
die haar rechtens toekomen, de eigen middelen. Daarbij gaat het allereerst
om douanerechten en landbouwheffingen (de traditionele eigen middelen). Deze
worden door de lidstaten (in Nederland door de Belastingdienst/Douane respectievelijk
de productschappen) vastgesteld, geïnd en afgedragen aan de Gemeenschappen.
Daarbij blijft 10% van de opbrengsten ter beschikking van de lidstaat
zelf als vergoeding voor administratie- en inningskosten. Naast de traditionele
eigen middelen moeten de lidstaten een percentage van hun (op geharmoniseerde
grondslag berekende) nationale BTW-inkomsten alsmede een percentage van hun
bruto nationaal product afdragen. Jaarlijks wordt door de Minister van Financiën
een verslag betreffende de toepassing van het eigen-middelenbesluit opgesteld
ten behoeve van toezending aan de Europese Commissie. Bij dit verslag wordt
steeds een overzicht van de bevindingen van de Nederlandse Algemene Rekenkamer,
aan wie het verslag ter beoordeling wordt voorgelegd, gevoegd.De verantwoordelijkheid voor het opleggen en afdragen van douanerechten
en BTW-afdrachten berust bij de Minister van Financiën. De Minister van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is verantwoordelijk voor de landbouwheffingen.
De Nederlandse BNP-bijdrage ten slotte staat op de begroting van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken.De Nederlandse Douane oefent toezicht uit op en controleert de in-, uit-
en doorvoer van goederen op basis van een op risico-analyse geschoeide controlestrategie.
De Douane controleert daarbij in het algemeen in één handeling
de eigen middelen van de EU en de nationale belastingmiddelen. Bij het verrichten
van controles op de goederenaangiften wordt de Douane gesteund door SAGITTA,
het systeem voor geautomatiseerde afhandeling en verwerking van aangiften.14 SAGITTA kent een selectiesysteem dat de aard en diepgang
van de verificatie van de aangifte vaststelt. De desbetreffende selectieprofielen
vormen de uitwerking van de op centraal niveau door de Douane opgestelde risico-analyses,
aangevuld met lokale risicoprofielen.De in SAGITTA ingebrachte aangiften ten invoer worden op de door het systeem
aangegeven wijze behandeld. Deze behandeling varieert van logische controle
op de ingebrachte gegevens door het systeem zelf tot het fysiek controleren
van de goederen en het verifiëren van de desbetreffende documenten. De
lidstaten zijn zo nodig verplicht op verzoek van de Commissie aanvullende
controles te verrichten. De Commissie kan op haar verzoek bij de door en de
onder verantwoordelijkheid van de lidstaten verrichte controles worden betrokken.
De Commissie heeft voorts de bevoegdheid zelf verificaties ter plaatse te
verrichten.Op middellange termijn (2000–2003) wordt veel verwacht van het geautomatiseerde
douanevervoersysteem, waarmee het huidige – niet meer op zijn taak berekende –
papieren volgsysteem verleden tijd zal zijn. Met dit zogeheten New Computerised
Transit System (NCTS) wordt een snellere detectie van fraude mogelijk,
kan met behulp van risico-analyse beter gecontroleerd worden, en komt er meer
mankracht vrij voor het verrichten van fysieke controles op de vervoersbewegingen.
Het NCTS zal zijn gebaseerd op elektronische gegevensuitwisseling tussen de
douane-autoriteiten van 22 landen.15 Het NCTS
zal aanvankelijk worden geïmplementeerd in vijf landen, waaronder Nederland.De Nederlandse Douane werkt bij het verrichten van haar werkzaamheden
samen met de douanediensten van andere lidstaten alsmede met de Commissie
(wederzijdse bijstand). In het kader van deze samenwerking is het van belang
dat de douane is aangesloten op het door de Europese Commissie ontwikkelde
Douane-InformatieSysteem (DIS), een databank die een snelle, rechtstreekse
en systematische uitwisseling van informatie via een communautair netwerk
mogelijk maakt. Van belang is in dit verband ook het per 1 januari 1994 in
werking getreden Communautair Douanewetboek (CDW), dat grote delen van de
nationale douanewetten heeft vervangen. In het kader van de internationale samenwerking is de Nederlandse Douane
bezig met de opbouw van een netwerk van liaison officers in verschillende
lidstaten. Zo zijn dergelijke functionarissen thans gestationeerd in Frankrijk,
Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Een andere ontwikkeling is die van het
afsluiten van Memoranda of Understanding (MOU's) met verschillende lidstaten.
In deze MOU's worden afspraken vastgelegd inzake de samenwerking tussen lidstaten.
Inmiddels heeft Nederland MOU's afgesloten met Frankrijk, Duitsland en Spanje;
voorbereidingen met het oog op het afsluiten van MOU's met het Verenigd Koninkrijk
en Noorwegen vinden plaats.Op grond van de Douanewet kunnen bij niet-naleving van de bepalingen van
het CDW administratieve boetes worden opgelegd en strafrechtelijke schikkingen
worden aangeboden. Voor de behandeling van fiscale en douanedelicten gelden
binnen Nederland aanmeldings-, transactie- en vervolgingsrichtlijnen. Deze
zogenoemde ATV-richtlijnen beschrijven onder meer de criteria (in zowel kwalitatieve
als kwantitatieve zin) volgens welke het Openbaar Ministerie als resultante
van de controleprocessen van de Belastingdienst (waaronder Douane en FIOD)
komt tot een besluit om in een concreet geval tot opsporing en vervolging
over te gaan.Ontvangen BTW-gelden en de opbrengsten aan vastgestelde douanerechten
worden geregistreerd in de beheersadministratie van de Belastingdienst en
maken uit dien hoofde deel uit van het controle-object van de Interne Accountantsdienst
Belastingen (IAB) en de departementale accountantsdienst van het Ministerie
van Financiën (DAF). De DAF brengt jaarlijks een rapport uit inzake de
consistentie, aanvaardbaarheid en juistheid van de uitgevoerde berekening
van de grondslag voor de BTW-afdrachten.Binnen de Douane functioneert een stelsel van administratieve organisatie
en interne controle. De IAB heeft met de Douane een convenant gesloten met
het oog op een doelmatige controle van de financiële verantwoording van
de Belastingdienst. Uit het ten behoeve van dit convenant opgestelde overzicht
van kritische controlemomenten in de douaneprocessen blijken de eisen die
de IAB aan de interne controle van de Douane stelt. De IAB steunt nadrukkelijk
op de door de Douane uitgevoerde interne controles.De IAB werkt al langere tijd samen met de desbetreffende zusterdirecties
van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken in het kader van het zogeheten joint
audit initiative. Doel daarvan is om te komen tot gemeenschappelijke controlemethoden,
in het bijzonder door de ontwikkeling van audit-modules die in elke lidstaat
kunnen worden gebruikt. De daartoe ontwikkelde modules «eigen middelen»,
«transit» en «warehousing» zijn inmiddels voltooid
en getest; een drietal andere modules zijn nog in ontwikkeling. Inmiddels
hebben ook Portugal, Oostenrijk, België, Frankrijk, Zweden, Finland en
Ierland zich bij dit initiatief aangesloten. De Europese Commissie ondersteunt
het joint audit initiative onder meer door het financieren van seminars en
door het bieden van secretariële en logistieke hulp. Naar verwachting
zullen de diverse modules uitgroeien tot (gedetailleerde) controleprotocollen,
waarin de controlerende werkzaamheden van de Commissie en de lidstaten op
elkaar worden afgestemd. 8. Rol en taak van het Europees ParlementVoor een beschrijving van de rol van het Europees Parlement bij de voorbereiding,
de opstelling en de vaststelling van de gemeenschapsbegroting zij verwezen
naar paragraaf 2 van deze brief. Onderstaand komt de betrokkenheid van
het Europees Parlement bij het begrotingsverantwoordingsproces aan de orde. In het kader van de jaarlijkse verantwoordingsprocedure dient de Commissie
uiterlijk op 1 mei van elk jaar aan het Parlement, de Raad en de Europese
Rekenkamer de rekeningen over het afgelopen begrotingsjaar (jaar t) voor te
leggen, voorzien van een analyse van het gevoerde financiële beheer in
dat jaar. Het Europees Parlement besluit vervolgens vóór 30
april van het jaar t + 2 over kwijtingverlening aan de Commissie voor de uitvoering
van de communautaire begroting (dechargeprocedure). Het Parlement doet dit
op aanbeveling van de Ecofin-Raad. Het Parlement – in het bijzonder
de Commissie Begrotingscontrole – onderzoekt in dit verband naast de
verantwoordingsstukken tevens de uiterlijk 30 november van het jaar t + 1
beschikbaar komende jaarrapportage van de Europese Rekenkamer. Het kwijtingsbesluit
van het Parlement omvat een oordeel over de wijze waarop de Commissie aan
haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting in het desbetreffende
begrotingsjaar invulling heeft gegeven.16Het Europees Parlement kan in het kader van de vervulling van zijn taken
een tijdelijke enquêtecommissie instellen om vermeende inbreuken op
het gemeenschapsrecht of gevallen van wanbeheer te onderzoeken (art. 138C
EG-Verdrag). In 1996/1997 heeft een dergelijke commissie onderzoek verricht
naar fraude in het communautaire douanevervoer. Het desbetreffende onderzoeksverslag
werd op 12 maart 1997 door het Europees Parlement vastgesteld.Binnen het Europees Parlement is de Commissie Begrotingscontrole, zoals
gezegd, belast met de werkzaamheden samenhangende met de besluitvorming over
kwijtingverlening.17 De Commissie Begrotingscontrole
is voorts bevoegd voor aangelegenheden betreffende onder meer de controle
van de financiële, budgettaire en administratieve uitvoeringsmaatregelen
van de EU, het Financieel Reglement18 en de
behandeling van de verslagen en adviezen van de Europese Rekenkamer. 9. Rol en taak van de Europese RekenkamerDe Europese Rekenkamer is verantwoordelijk voor het verrichten van externe
controle op de besteding van de Europese middelen. Zij heeft daartoe de bevoegdheid
controles te verrichten tot op het niveau van de uiteindelijke begunstigden
in de lidstaat. De Europese Rekenkamer heeft toegang ter plaatse bij alle
beheerinstanties en bij alle natuurlijke en rechtspersonen die gelden uit
de communautaire begroting ontvangen.Het EG-Verdrag bepaalt dat de Europese Rekenkamer aan het Europees Parlement
en aan de Raad (naast een jaarverslag) een déclaration d'assurance (DAS) voorlegt: een verklaring waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen
en de regelmatigheid en de wettigheid van de onderliggende verrichtingen worden
bevestigd. Deze verklaring zou men kunnen vergelijken met het oordeel dat
de Algemene Rekenkamer jaarlijks ten behoeve van de Staten-Generaal geeft
in het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek. De verklaring van de Europese
Rekenkamer heeft betrekking op alle rekeningen betreffende de activiteiten
in het kader van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen en op
alle onderliggende verrichtingen tot op het niveau van de belastingplichtigen
en de uiteindelijke begunstigden. De verplichting tot de afgifte van een verklaring
van betrouwbaarheid gold voor het eerst over het begrotingsjaar 1994.De Europese Rekenkamer heeft niet alleen tot taak de betrouwbaarheid van
de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen
te onderzoeken, maar zij dient ook na te gaan of een goed financieel beheer
is gevoerd (doelmatigheidsonderzoek). De Europese Rekenkamer kan voorts te
allen tijde met betrekking tot bijzondere vraagstukken opmerkingen
maken, in het bijzonder in de vorm van speciale verslagen, en kan op verzoek
van de overige instellingen van de Gemeenschappen adviezen uitbrengen.Het Verdrag van Amsterdam voorziet in een versterking van de positie van
de Europese Rekenkamer. De Europese Rekenkamer wordt daarin namelijk toegevoegd
aan de instellingen die bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
beroep kunnen instellen (art. 173 EG-Verdrag). Daardoor kan de Europese Rekenkamer
bij het Hof een procedure inleiden om andere gemeenschapsinstellingen (zoals
de Commissie) aan te klagen vanwege het niet nakomen van krachtens het Verdrag
op hen rustende verplichtingen jegens de Europese Rekenkamer (vrijwaring van
haar prerogatieven). Het gaat hierbij in het bijzonder om beroep tot nietigverklaring
van handelingen/besluiten, bijvoorbeeld omdat in strijd met het Verdrag geen
advies aan de Europese Rekenkamer is gevraagd. Dit is van belang, omdat dit
de Europese Rekenkamer een middel in handen geeft om haar institutionele rechten
zo nodig via een arrest van het Hof van Justitie geldend te maken. 10. Informatieverstrekking aan de Tweede KamerIk acht het van groot belang dat de Staten-Generaal periodiek worden geïnformeerd
over de ontwikkelingen op het terrein van beheer en controle van EU-gelden.
Naast de meer specifieke informatie die de verantwoordelijke vakministers
zo nodig aan de Kamer verstrekken (bijvoorbeeld in de departementale financiële
verantwoording), zend ik de Kamer de laatste jaren namens de regering steeds
een reactie op het jaarverslag en de verklaring van betrouwbaarheid van de
Europese Rekenkamer.19 Verder geef ik in mijn
jaarlijkse brief aan de Staten-Generaal waarmee ik met het oog op de (nationale)
dechargeprocedure de financiële verantwoordingen over het afgelopen begrotingsjaar
aan de Kamer aanbied, een uiteenzetting over het in het afgelopen jaar gevoerde
financiële beheer en over de resultaten van de accountantscontrole bij
het Rijk. Daarbij besteed ik zo nodig ook aandacht aan de ontwikkelingen in
het financiële beheer van en de controle op de besteding van EU-gelden
in Nederland.20 Ook de voortgangsrapportage
fraudebestrijding 1997, die op 30 januari 1998 door de Minister van Justitie
namens het kabinet aan de Kamer is aangeboden, bevat een passage over Europese
geldstromen.21De Algemene Rekenkamer beschouwt het als een belangrijk onderdeel van
haar taak de Staten-Generaal van informatie te voorzien over de uitvoering
van het EU-beleid door de ministers. De prioritaire aandacht van de Algemene
Rekenkamer voor de uitvoering van het Europese beleid heeft ertoe geleid dat
de EU al een aantal jaren één van de speerpunten is van haar
onderzoek. De onderzoeksbevindingen van de Algemene Rekenkamer kunnen de Staten-Generaal
helpen bij de beoordeling van de betrokkenheid van de ministers bij de uitvoering
van het EU-beleid. Informatie over het beheer van en de controle op Europese
geldstromen is zowel te vinden in de jaarlijkse rapportage die de Algemene
Rekenkamer uitbrengt over haar rechtmatigheidsonderzoek als in de afzonderlijke
onderzoeksrapporten die zij op het terrein van de EU uitbrengt. Zo publiceerde
de Algemene Rekenkamer in juni 1997 het rapport Voorbereiding van plattelandsprojecten
met Europese subsidie, verscheen in november 1997 het rapport Informatievoorziening
bij de uitvoering van EU-beleid, kwam in maart 1998 het rapport Bestrijding
werkloosheid met Europese gelden uit en werd deze maand het rapport Kwaliteit
uitvoering Europese akkerbouwregeling aan de Tweede Kamer aangeboden. Uiteraard
kan de Kamer ook kennis nemen van de rapportages die de Europese
Rekenkamer uitbrengt en die in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
worden gepubliceerd.Wanneer de Ecofin- of een andere Raad aangelegenheden van beheer, controle
en fraudebestrijding behandelt, wordt de Kamer daar uiteraard – zowel
vooraf als achteraf – bij betrokken (bespreking van geannoteerde agenda's
en verslagen; zie Kamerstukken II, 21 501). Belangrijke jaarlijks terugkerende
Ecofin-onderwerpen op beheer- en controleterrein zijn de behandeling van de
jaarrapportage van de Europese Rekenkamer (dechargeprocedure) en de bespreking
van het jaarverslag en werkprogramma fraudebestrijding van de Europese Commissie.
Van ontwerp-besluiten van de Europese Commissie wordt de Kamer – overeenkomstig
de bestaande afspraken – op de hoogte gehouden door de Staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken via de toezending van fiches die worden opgesteld naar
aanleiding van het overleg van de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen22 (zie Kamerstukken II, 22 112). De Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Voor de periode 2000–2006 zal een nieuw akkoord worden afgesloten.XNoot2Voor Nederland neemt de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken aan de
Begrotingsraad deel.XNoot3Verplichte uitgaven zijn uitgaven die verplicht voortvloeien uit de oprichtingsverdragen
van de Gemeenschappen of uit de ter uitvoering daarvan vastgestelde besluiten.XNoot4Op het terrein van de fraudebestrijding is de verantwoordelijkheid van
de lidstaat onderstreept in art. 209A van het EG-Verdrag: «De lidstaten
nemen ter bestrijding van fraude waardoor de financiële belangen van
de Gemeenschap worden geschaad, dezelfde maatregelen als die welke zij treffen
ter bestrijding van fraude waardoor hun eigen financiële belangen worden
geschaad. Onverminderd andere bepalingen van dit Verdrag coördineren
de lidstaten hun optreden om de financiële belangen van de Gemeenschap
tegen fraude te beschermen. Zij stellen daartoe met de hulp van de Commissie
een nauwe en geregelde samenwerking tussen hun bevoegde overheidsdiensten
in.» Het Verdrag van Amsterdam voorziet in een aanscherping van het
bepaalde in dit artikel. In het bijzonder gaat het daarbij om de bepaling
dat voortaan Raadsbesluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid mogelijk
zal zijn over maatregelen op het gebied van de preventie en bestrijding van
fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad
(zulks met medebeslissing van het Europees Parlement en na raadpleging van
de Europese Rekenkamer).XNoot5Bij niet-nakoming van de verplichtingen voortvloeiende uit het beginsel
van gemeenschapstrouw (art. 5 EG-Verdrag) kan de Europese Commissie op grond
van art. 169 EG-Verdrag een actie wegens verdragsschending instellen. Daarbij
kan alleen de centrale overheid ter verantwoording worden geroepen c.q. aansprakelijk
worden gesteld voor schendingen van gemeenschapsrecht door alle bij de uitvoering
hiervan betrokken nationale autoriteiten of instanties.XNoot6De inrichting van de Nederlandse beheer- en controlesystemen betreffende
Europese geldstromen heeft de Algemene Rekenkamer in 1995 beschreven in het
rapport Beheer en controle EG-geldstromen in Nederland (zie Kamerstukken II,
24 500). In algemene zin zij verder gewezen op het verslag dat de Nederlandse
regering op 2 mei 1995 naar Brussel zond over de nationale maatregelen die
zijn getroffen om verspilling en misbruik van communautaire middelen tegen
te gaan (zie Kamerstukken II, 21 501–07, nr. 137).XNoot7Het verrichten van opsporings- en vervolgingsonderzoek alsmede het opleggen
van strafrechtelijke sancties aan marktdeelnemers of begunstigden behoort
tot de uitsluitende competentie van de lidstaat.XNoot8SEM 2000 staat voor Sound and Efficient Financial Management 2000. Het
gaat hier om het drie-fasenplan van de Europees Commissarissen Liikanen en
Gradin dat als doel heeft te komen tot verbetering van het communautaire financiële
beheer en de controle daarop. De eerste twee fasen waren gericht op interne
verbeteringen bij de Commissiediensten zelf (onder meer door aanpassing van
het Financieel Reglement). De derde fase richt zich op versterking van het
partnerschap met de lidstaten. Begin 1996 is ter bespreking van nadere voorstellen
die aan deze derde fase invulling moeten geven een groep van persoonlijke
vertegenwoordigers van de Ministers van Financiën van de lidstaten ingesteld
(onder voorzitterschap van de Commissarissen Liikanen en Gradin).XNoot9Op 31 januari 1997 zijn door het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij voor het eerst dergelijke certificeringsrapporten c.q. accountantsmededelingen
aan de Commissie toegezonden. De accreditatie- en certificatieprocedure is
ingevoerd met ingang van het begrotingsjaar 1996 (16 oktober 1995 –
15 oktober 1996). Het onderzoek dat de Commissie verricht om eventuele financiële
correcties vast te stellen berust op analyse van de certificeringsrapporten
van de lidstaten en op (een beperkt aantal) eigen deelwaarne- mingen. Op grond
van haar eigen waarnemingen kan de Commissie tot andere uitkomsten –
en dus ook correctieposten – komen dan de accountantsdienst van het
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.XNoot10Voor meer gedetailleerde gegevens zij gewezen op de beschrijvingen van
de Nederlandse beheer- en controlesystemen betreffende de structuurfondsen.
Deze beschrijvingen, die op grond van de communautaire regelgeving in 1995/1996
door de verantwoordelijke ministers aan de Europese Commissie zijn verstrekt,
zijn op 7 februari 1996 in afschrift aan de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken
II, 24 202, nr. 4).XNoot11Zie voetnoot 5. XNoot12Overigens zijn ook nog andere Nederlandse ministeries betrokken bij structuurfondsacties.
Zo besteedt het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gelden
in het kader van het stedelijk beleid. Ook de Ministeries van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen, Verkeer en Waterstaat, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer en Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen structuurfondsgelden.XNoot13Zie voetnoot 8.XNoot14SAGITTA staat voor Systeem voor de Automatische Gegevensverwerking van
Invoeraangiften met Toepassing van Telematica voor het doen van Aangifte.
Bedrijven die zijn aangesloten op SAGITTA kunnen vanaf de werkplek langs elektronische
weg aangifte doen. Het systeem berekent vervolgens de verschuldigde bedragen.
Het werkterrein van SAGITTA omvat inmiddels meer dan de verwerking van aangiften
ten invoer alleen.XNoot15De 15 EU-lidstaten plus Hongarije, Noorwegen, Polen, Slowakije, Tsjechië,
IJsland en Zwitserland.XNoot16Het Europees Parlement heeft op 31 maart 1998 besloten de Commissie vooralsnog
géén kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting
over 1996. De Tweede Kamer is hierover eerder in antwoord op schriftelijke
vragen geïnformeerd (zie: Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar
1997–1998, 1454). Op 23 september jl. verzocht het Europees Parlement
de Commissie om met nadere informatie te komen. In december 1998 zal het Europees
Parlement opnieuw spreken over de opgeschorte dechargeverlening. XNoot17Daarnaast kent het Europees Parlement een Begrotingscommissie, die zich
primair richt op de uitoefening van de begrotingsbevoegdheden van het Europees
Parlement (cf. paragraaf 2 van deze brief).XNoot18Wat het Financieel Reglement betreft, hangt de verdeling van bevoegdheden
tussen de Begrotingscommissie en de Commissie Begrotingscontrole af van het
karakter van de aan de orde zijnde kwesties.XNoot19Zie Kamerstukken II, 24 202.XNoot20Voor de laatste twee jaar: Kamerstukken II, 25 479, nr. 1 en 26 025,
nr. 16.XNoot21Kamerstukken II, 17 050, nr. 202. Zie ook de op 9 april 1998 aan
de Kamer aangeboden kabinetsnotitie inzake maatregelen ter intensivering van
de fraudebestrijding (Kamerstukken II, 17 050, nr. 203).XNoot22EU-aangelegenheden komen binnen Nederland aan de orde in de Coördinatiecommissie
voor Europese Integratie- en Associatieproblemen (de CoCo). Deze commissie
staat onder leiding van de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en heeft
tot taak zorg te dragen voor de voorbereiding van de besluitvorming in de
(Nederlandse) Ministerraad met betrekking tot aangelegenheden van de EU. De
CoCo wordt daarbij geadviseerd door de genoemde interdepartementale werkgroep
Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26264-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl