Weer samen naar school; Verslag algemeen overleg over het ziekenhuisonderwijs (24400 VIII, nr. 78) en de uitwerkingsnotitie Weer samen naar school (21860, nr. 43-44)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21860, nr. 45

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

21860 nr. 45

04-09-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamZiekenhuisonderwijsUitwerkingsnotitie Weer samen naar schoolNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21860Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 860Weer samen naar schoolnr. 45VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 september 1996De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 20 juni 1996 overleg gevoerd met staatssecretaris Netelenbos
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over het ziekenhuisonderwijs (Kamerstuk 24 400-VIII, nr. 78) en de uitwerkingsnotitie
Weer samen naar school (WSNS) (Kamerstuk 21 860, nrs. 43 en 44
en OCW-96-347).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. ZiekenhuisonderwijsDe heer De Cloe (PvdA) stelde vast dat de verkorting van de
duur van de ziekenhuisopname van kinderen consequenties heeft voor het aantal
ziekenhuisscholen, waardoor er in sommige provincies in het geheel geen ziekenhuisschool
meer is. In de Wet op het primair onderwijs (WPO) zal het toekomstige ziekenhuisonderwijs
worden geregeld. Wordt het ook geregeld in de Wet op het voortgezet onderwijs?
De grondslag voor de subsidiëring van de educatieve voorzieningen bij
de academische ziekenhuizen zal in de WPO worden vastgelegd. Waarom zal de
begeleidingstaak van de schoolbegeleidingsdiensten (SBD'en) slechts in de
memorie van toelichting worden opgenomen? Wat moet onder die «educatieve
voorzieningen» worden verstaan? De bestuurstaak op het terrein van deze
educatieve voorzieningen zal worden ondergebracht bij de raad van bestuur
van de betrokken academische ziekenhuizen, dus bij de medische sector. Is
het niet verstandiger om zelfstandige besturen in te stellen? Hoeveel ziekenhuisscholen
worden instandgehouden, hoewel ze onder de opheffingsnorm zitten? Wordt het
thans voor die ziekenhuisscholen beschikbare bedrag ook na 1 augustus 1998
gehandhaafd?Wat wordt precies verstaan onder de onderwijsverzorging door de thuisscholen,
de begeleiding door de educatieve voorzieningen en de ondersteuning door de
SBD'en? Waarom wordt voor de psychiatrische ziekenhuizen de opnametermijn
van één jaar gehanteerd? Wat gebeurt er met leerlingen die in
een revalidatiecentrum verblijven?Inzake de financiering vroeg de heer De Cloe of het niet mogelijk is,
de gelden onder te brengen bij de SBD'en of de samenwerkingsverbanden WSNS,
zodat deze de scholen die een leerling in het ziekenhuis les moeten gaan geven,
de daarvoor benodigde formatie kunnen verstrekken. Is het waar dat er over de nu gekozen richting voor het ziekenhuisonderwijs
geen overleg is gevoerd met de ziekenhuisscholen?Mevrouw Lambrechts (D66) had de indruk dat het bereik van de
onderwijskundige voorzieningen wordt vergroot, maar vroeg zich af of de begeleiding
door de SBD'en ook inhoudt dat de aan de SBD'en gekoppelde leerkrachten het
onderwijs verzorgen voor kinderen die op geruime afstand van hun thuisschool
in het ziekenhuis liggen en daarom geen les kunnen krijgen van de eigen leerkracht.
Is het mogelijk om in plaatsen waarin een educatieve ziekenhuisvoorziening
èn een SBD bestaan, in goede overeenstemming tot één
voorziening te komen?De heer Bremmer (CDA) sloot zich aan bij alle voorgaande vragen,
maar had bezwaren tegen de voorgenomen rol van de SBD'en. SBD'en hebben zijns
inziens een onderwijsbegeleidende en geen onderwijsgevende taak. Bovendien
is bij de SBD'en de kennis van het voortgezet onderwijs betrekkelijk smal.
Er worden, zoals al is gesteld, in de brief wel verschillende termen gebruikt,
maar het onderwijs geven zèlf wordt niet expliciet genoemd. Waarom
wordt niet aangehaakt bij het speciaal onderwijs of de samenwerkingsverbanden
WSNS? Denkbaar is dat de toekomstige expertisecentra in deze een rol gaan
spelen.Wat wordt verstaan onder «passende oplossingen» voor het zittende
personeel? Hoe zal het onderwijs in de psychiatrische ziekenhuizen worden
ingericht?Wat gebeurt er na 2002 met het bedrag van 5,5 mln.? Verdwijnt dat dan
in een algemene uitkering?Tot slot vroeg de heer Bremmer of de staatssecretaris het door hem genoemde
Alkmaarse dossier kende en dat wilde bekijken.De heer Rijpstra (VVD) deelde de mening dat het de voorkeur
verdient om de educatieve centra een eigen bestuur te geven, zodat zij slagvaardiger
kunnen opereren en een samenwerkingsverband kunnen aangaan met de SBD'en.
Het is immers de bedoeling een dekkend educatief netwerk te scheppen en de
kennis van de aanwezige ziekenhuisscholen te gebruiken. Natuurlijk is de thuisschool
in de eerste plaats verantwoordelijk voor het onderwijs aan zieke leerlingen,
maar de SBD zou daarbij een rol kunnen vervullen. Zou aanhaken bij de samenwerkingsverbanden
WSNS niet tot een betere begeleiding kunnen leiden?De SBD'en bewegen zich met name op het terrein van het primair onderwijs,
maar worden nu ook genoemd in het kader van het voortgezet onderwijs. De heer
Rijpstra verzocht om een toelichting op dit stuk.De staatssecretaris concludeerde verheugd dat de Kamer de voorgestelde
structuur steunt. Op praktische gronden is gekozen voor het gebruik van de
termen «educatieve voorziening» en «begeleiding».
Hantering van de term «onderwijs» zou in dit kader leiden tot
administratieve rompslomp als gevolg van de met onderwijs samenhangende juridische
regelgeving. Een leerling die in een ziekenhuis terechtkomt en onderwijs volgt
in de ziekenhuisschool, zou dan namelijk moeten worden uitgeschreven bij de
thuisschool en ingeschreven bij de ziekenhuisschool. Na het verlaten van het
ziekenhuis zou het omgekeerde moeten gebeuren. En dat, terwijl een verblijf
in het ziekenhuis tegenwoordig meestal maar heel kort duurt.De zeven educatieve centra zijn verantwoordelijk voor het onderwijs aan
kinderen in de betrokken academische (kinder)ziekenhuizen en moeten de relatie
met de thuiszorg onderhouden. Het is de bedoeling dat SBD-medewerkers in goed
overleg met de thuisschool, die in deze de eerstverantwoordelijke is, een
zieke leerling thuis of in een niet-academisch ziekenhuis zodanig begeleiden,
uitgaande van de methodes van de thuisschool, dat de leerachterstand niet
groter wordt dan gegeven de ziekte onvermijdelijk is. Desgevraagd
verklaarde de staatssecretaris dat in de Wet op de schoolbegeleiding de expertise
bij de SBD nader zal worden geregeld, naast andere punten waarop de gemeente
een zorgplicht heeft. Zij beaamde dat er goede afspraken tussen de SBD-regio's
moeten worden gemaakt over de begeleiding van leerlingen die worden opgenomen
in een ziekenhuis in een andere dan de eigen SBD-regio. Er moet een landelijk
dekkend netwerk komen met zo min mogelijk tijdverlies door lange reistijden
voor de begeleiders.Momenteel telt het ziekenhuisonderwijs 93 fte's, vervuld door 156 personen.
Bepaald zal moeten worden hoeveel mensen er werkzaam blijven in de educatieve
centra en hoeveel er worden verdeeld over de SBD'en. Daarover zal uiteraard
met de vakbonden worden overlegd. Aan de hand van de weging van de leerlingenaantallen
zal een zodanige verdeelsleutel worden opgesteld, dat er in principe een gelijk
aanbod per leerling is.De samenwerkingsverbanden hebben tot 2003 hun handen vol met de invulling
van het proces Weer samen naar school. Men kan de verbanden dan ook niet vragen
ook nog eens de taak uit te voeren die nu aan de SBD'en is toegedacht. De
SBD heeft als het goed is, contacten met àlle scholen in de SBD-regio.
Er komen specifiek voor deze taak bestemde functionarissen bij de SBD, die
overigens in slappe tijden ook andere taken kunnen uitvoeren. Gevraagd naar
de mogelijkheid van koppeling met de expertisecentra in de categorie 2/3-scholen,
stelde de staatssecretaris dat koppeling minder voor de hand ligt dan het
lijkt, omdat deze centra zich gaan specialiseren op clusters van handicaps
en omdat ook bij koppeling het probleem van de in- en uitschrijving zou bestaan.
In augustus zal in de voornemens over de leerlinggebonden financiering overigens
worden voorgesteld om het cluster jeugdpsychiatrie apart te beschouwen, ook
wat het onderwijskader betreft, omdat het om een heel ingewikkelde kwestie
gaat.De educatieve voorziening richt zich op de kinderen, opgenomen in academische
(kinder)ziekenhuizen. Daarnaast krijgen de educatieve voorzieningen de opdracht
de SBD'en op de hoogte te brengen van de nieuwste visies en ontwikkelingen
betreffende de relatie onderwijs en ziek zijn. Desgevraagd zei de staatssecretaris
niet te willen spreken over «scholen», omdat dan zaken een rol
gaan spelen als het al genoemde in- en uitschrijfprobleem en het vereiste
van een minimumaantal leerlingen. De inrichting van die educatieve voorzieningen
wilde zij aan de academische (kinder)ziekenhuizen overlaten. Als er kinderen
in andere ziekenhuizen dan academische (kinder)ziekenhuizen liggen, dan moet
de SBD de contacten onderhouden, ook als er in diezelfde plaats een academische
educatieve voorziening is.Het totale bedrag voor de bekostiging van het onderwijs aan zieke kinderen
blijft 9,3 mln.Zij had geen bezwaar tegen de wens om voor deze educatieve voorzieningen
aparte rechtspersonen in het leven te laten roepen.Leerlingen in revalidatiecentra vallen onder de algemene regelgeving:
thuisschool verantwoordelijk en begeleiding door de daarvoor benoemde SBD-functionaris.
Er zijn ook leerlingen die ter plaatse naar een reguliere school gaan.Er is enkele malen met de commissie-Pot gesproken over het advies van
die commissie en de afwijkende visie van de staatssecretaris. Een aantal ziekenhuisscholen
was vertegenwoordigd. Vervolgens is er gesproken met vertegenwoordigers van
een aantal vakorganisaties en een besturenorganisatie. Daarna wilde de staatssecretaris
nagaan of er in de politiek draagvlak was voor de door haar gewenste benadering.
Nu dit er blijkt te zijn, zal met alle betrokkenen worden gesproken over de
vormgeving en uitvoering met het oog op wetswijziging.De staatssecretaris zegde een schriftelijk antwoord toe ten aanzien van
het Alkmaarse dossier, omdat de brief daarover haar niet bekend was. Zij stelde dat het voornemen om na 2002 de doeluitkering SBD te doen opgaan
in de algemene uitkering uit het Gemeentefonds in wezen niets aan de situatie
verandert, omdat er sprake is van een wettelijk vastgelegde zorgplicht van
de gemeente.Tot slot deed de staatssecretaris desgevraagd de toezegging goede afspraken
te zullen maken, ook met de WPRO, over de wijze waarop in de regio's rond
de zeven educatieve voorzieningen zal worden gewerkt, opdat er een dekkend
netwerk ontstaat. Uitwerkingsnotitie Weer samen naar schoolDe heer Koekkoek (CDA) onderstreepte het belang van Weer samen
naar school. Het gaat erom dat kinderen met problemen zoveel mogelijk worden
opgevangen in de basisschool. Wanneer kunnen scholen die voor maart jl. om
aanvullende formatie hebben gevraagd, een beslissing verwachten?Volgens de heer Koekkoek was het hoofdprobleem bij Weer samen naar school,
de volgende fase, dat ervan wordt uitgegaan dat overal in Nederland dezelfde
behoefte bestaat aan speciale zorg voor kinderen, terwijl de uiteenlopende
verwijzingspercentages op het tegendeel duiden. Het verschil in behoefte is
niet alleen te verklaren uit het verschil in aanbod van scholen voor speciaal
onderwijs. De budgettering van scholen voor speciaal onderwijs op 2% van het
totaal aantal leerlingen in het samenwerkingsverband is een technocratische
maatregel die geen relatie heeft met de werkelijke behoefte en die zal leiden
tot rondpompen van geld. Rechtstreekse bekostiging van LOM/MLK-scholen op
grond van het werkelijk aantal leerlingen binnen een marge van 2% tot 3,8%
(het landelijk gemiddelde) zou een vereenvoudiging zijn. Meer verwijzingen
zouden in het samenwerkingsverband moeten worden betaald door de basisscholen
en minder verwijzingen zouden geld opleveren.Door de halvering van het aantal scholen voor speciaal onderwijs dreigt
versnippering van deskundigheid. De regeling van het speciaal onderwijs zal
worden neergelegd in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra
en de Wet op het voortgezet onderwijs. De heer Koekkoek zou een band willen
behouden tussen de expertisecentra en het overige primair onderwijs. Wat betekent
het uit elkaar halen van speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs
voor het personeel? Wat wordt het onderwijs aan de kinderen die dit speciaal
onderwijs behoeven, er beter van?De zelfstandigheid van scholen dient binnen de samenwerkingsverbanden
intact te blijven. De onderwijsassistenten moeten rechtstreeks aan de scholen
en niet aan het betreffende samenwerkingsverband worden toegewezen. Naar aanleiding
van een krantenbericht vroeg de heer Koekkoek of de onderwijsinspectie kan
nagaan in hoeverre het geld voor onderwijsassistenten in 1996–1997 conform
de bedoeling wordt besteed. Graag wilde hij over het resultaat worden geïnformeerd.Uit de schriftelijke antwoorden (Kamerstuk 21 860, nr. 44) blijkt
dat het samenwerkingsverband geen bestuursorgaan in de zin van de Algemene
wet bestuursrecht is, terwijl de door het samenwerkingsverband ingestelde
permanente commissie leerlingenzorg en de geschillencommissie dat wel zijn.
Hoe zit dat?Weer samen naar school kan zijns inziens alleen slagen als basisscholen
structureel meer middelen krijgen. Aangezien het basisonderwijs, zoals hij
voorrekende, ook na de beschikbaarstelling van de 100 mln. voor onderwijsassistenten
te weinig geld zal krijgen voor de uitvoering van de WSNS-functie, vroeg de
heer Koekkoek de mogelijkheid te onderzoeken om aan de basisschool structureel
meer middelen ter beschikking te stellen. Hij wenste op dit moment geen bedrag
daarvoor aan te geven.Heeft het onderzoek naar de zogenaamde proportionalisering aangetoond
dat het nodig is dat grote scholen meer geld krijgen in het kader van
Toerusting en bereikbaarheid dan kleinere scholen? Wie betaalt na 2003 de
meerkosten van leerkrachten in het basisonderwijs die afkomstig zijn uit het
speciaal onderwijs?Het onderwijs aan in hun ontwikkeling bedreigde kleuters (IOBK) zal worden
opgenomen in de speciale scholen voor basisonderwijs, de regeling leerlinggebonden
financiering en de expertisecentra. Ook hier dreigt versnippering. De heer
Koekkoek stond aarzelend tegenover de gedachte dat leerlinggebonden financiering
in deze een oplossing kan bieden. Kan niet de mogelijkheid worden geboden
dat scholen of afdelingen voor IOBK in stand worden gehouden?De Kamer kan zijn inziens het licht voor de uitvoering van de uitwerkingsnotitie
niet op groen zetten voordat de uitvoeringstoets tot stand is gebracht. Een
andere voorwaarde is dat er een reële vergoeding komt voor de kosten
van administratie, bestuur en beheer. Hierover is nog een standpunt van de
staatssecretaris te verwachten. Er is wel een overgangsregeling, maar een
structurele regeling lijkt gewenst.Voor de personeelsformatie in het speciaal onderwijs ten behoeve van de
overgang geldt als teldatum 1 oktober 1996 of 1 januari 1997. Wordt daarbij
rekening gehouden met het «stuwmeer» als gevolg van de vertraging
in verwijzingen door de regionale verwijzingscommissies?Tot slot vroeg de heer Koekkoek of het waar is dat ouders die een aanvullend
deskundigenrapport wensen, dit zelf zullen moeten gaan betalen.De heer De Cloe (PvdA) vergeleek het proces Weer samen naar
school met de forse verbouwing van een ruim bemeten, maar onoverzichtelijke
en niet altijd even goed draaiende winkel die tijdens de verbouwing open moet
blijven. Sinds de invoering van de Wet op het basisonderwijs en het speciaal
onderwijs in 1985 is er niet zo'n ingrijpende onderwijsinhoudelijke verandering
voorgesteld. Het is noodzakelijk en gewenst dat de twee uit elkaar gegroeide
schoolsystemen weer bij elkaar worden gebracht, maar het proces dat daartoe
moet leiden, geeft aanleiding tot zorg.De bekostigingsorganisatie CFI heeft een uitvoeringsanalyse gemaakt waarin
een aantal complicerende tendensen is gesignaleerd. Volgens de heer De Cloe
moet de noodzakelijke uitvoeringsanalyse (die voor maart was toegezegd) in
de eerste plaats laten zien of het WSNS-proces daadwerkelijk door de scholen
kan worden gerealiseerd. Hij verzocht daarom op korte termijn aan de hand
van een aantal voorbeeldprojecten na te gaan of de voorgestelde uitwerking
van het WSNS-proces kans van slagen heeft. Als over acht maanden de ontwerpwet
op het primair onderwijs wordt ingediend, moet bekend zijn of aan de randvoorwaarden
is voldaan en dus of het de mensen in het onderwijs zal lukken om een inhoudelijk
kwalitatief goed onderwijsbeleid vorm te geven. Dat is iets waarover hij zich
zorgen maakte.Is het juist dat de stuurgroep evaluatie WSNS per 1 januari 1997 stopt
met haar werkzaamheden? Komt er een programma voor de evaluatie van de verdere
voortgang van het WSNS-proces? Zo ja, is het dan verstandig om de stuurgroep
daarvoor een programma te laten maken? Hoe wordt de bestaande kennis benut
bij de verdere voortgang van het proces? Waarom wordt thans niet meer gerept
van deugdelijkheidseisen ten behoeve van het waarborgen van de kwaliteit?
Zou het in dat kader niet verstandig zijn om de onderwijsinspectie of een
ander orgaan onderzoek te laten doen naar de aanwezigheid van leerlingvolgsystemen
op scholen, de rol van de opleidingen voor speciaal onderwijs, de inzet van
nascholing in het kader van Weer samen naar school, de managementmogelijkheden
bij directies en het omgaan met het onderwijskundige rapport? In het onderwijsverslag
van dit jaar staat niet voor niets dat bijzondere aandacht moet worden besteed
aan het vermogen van scholen om vernieuwingen te implementeren en aan de snelheid
waarmee dit kan gebeuren. Vermeld wordt dat de implementatie van
veranderingen in het onderwijs een tijdrovend proces is. De rol van de schoolbegeleidingsdiensten
kan van groot belang zijn bij de uitvoering van dit proces. De heer De Cloe
had de nodige zorgen over de uitvoerbaarheid en de kwaliteit van het proces
Weer samen naar school.Hij voelde er niets voor om de van onderaf gegroeide interzuilaire samenwerkingsverbanden
overboord te gooien. Om herzuiling bij de herschikking van samenwerkingsverbanden
te voorkomen, is het zijns inziens noodzakelijk dat de herschikking ter goedkeuring
wordt voorgelegd aan de betrokken bewindspersoon. Daarbij zal het voedingsgebied
voor de speciale school de belangrijkste maatstaf moeten zijn. Is het kabinet
bereid deze suggestie over te nemen? Waarom wordt bij de nu voorgestelde wettelijke
toetsingsprocedure niet uitgegaan van samenwerkingsverbanden waarin de basisscholen
voor 80% verwijzen naar de betrokken speciale school? Bij interruptie werd
gevraagd of hij zich ervan bewust was dat bij overneming van zijn voorstel
twee reformatorische samenwerkingsverbanden niet zouden kunnen blijven bestaan.
De heer De Cloe wees erop dat in de notitie is opgenomen dat een speciale
school geen leerling mag weigeren uit het gebied van het samenwerkingsverband
waarbinnen de school opereert en dat wordt uitgegaan van de voedingsgebieden
waaruit de leerlingen afkomstig zijn. In het verleden heeft hij gezegd dat
in het geval dat, bijvoorbeeld in SBD-kader, met een beperkt aantal landelijke
diensten zou worden gewerkt, wellicht een andere constructie zou kunnen worden
gehanteerd. Gegeven de betrokken passage in het uitwerkingsakkoord meende
hij dat moet worden uitgegaan van de regionale samenwerking, wat inderdaad
wel eens bepaalde consequenties kan hebben, maar waarbij de eigen keuze van
de ouders voorop blijft staan.Per 1 augustus 1998 wordt het verrekeningsmodel van kracht voor kinderen
die, afkomstig uit het ene samenwerkingsverband, in het andere naar een speciale
school gaan. Moet er niet ook een overgangsregeling worden getroffen voor
de kinderen die dat nu al doen en die dan niet onder de definitie «grensverkeer»
vallen? Sommige samenwerkingsverbanden zullen anders in financiële problemen
komen. Er wordt al gesproken over een valse start.De heer De Cloe vroeg of als de Algemene wet bestuursrecht van toepassing
is op beschikkingen van de permanente commissie leerlingenzorg, de betrokken
leerling in íéder samenwerkingsverband móét worden
opgenomen of dat een samenwerkingsverband zo'n leerling kan weigeren. Als
de permanente commissie leerlingenzorg onder deze wet valt, zal zij ook onafhankelijk
moeten zijn. Is de onafhankelijkheid van de commissie gegarandeerd?Enerzijds wordt gerept van versterking van de deskundigheid voor de opvang
van vier- tot zesjarigen in het kader van het actieplan jonge kind en anderzijds
is er sprake van versnippering van de zorg voor in hun ontwikkeling bedreigde
kleuters over de samenwerkingsverbanden. Zou het niet beter zijn om de positie
van het IOBK ook in het kader van het actieplan te onderzoeken? Wellicht is
een IOBK-steunpunt per schoolbegeleidingsregio een oplossing. Hoe wordt overigens
de financiering geregeld als kinderen vanuit een medisch kinderdagverblijf
rechtstreeks naar een school voor speciaal onderwijs gaan?Verleden jaar heeft de Kamer ook al aandacht gevraagd voor het jonge kind
en wel in het kader van de onderwijsassistenten. Komen de 1550 arbeidsplaatsen
die toen in de bedoeling lagen daadwerkelijk tot stand of verloopt de invulling
stroef, omdat het participatiefonds verlangt dat de onderwijsassistentformatie
voor iets anders wordt ingezet? Het ging nadrukkelijk om inzet voor het jonge
kind in de groepen 1, 2 en 3 en om werkgelegenheid in de laagste loonschaal.Met het verdwijnen van de regionale verwijzingscommissie verdwijnt ook
een afstandelijk en bewuster toelatingsinstrument. Waarom wordt aan
deze commissie niet zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs een
bindende adviesrol gegeven in de tweede ronde?De heer De Cloe miste de samenhang tussen de Wet op het primair onderwijs,
de Wet op de expertisecentra en het beleidstraject MAVO/VBO. Samenhang, bundeling
van kennis en ontkokering zijn voorwaarden om de zorg voor kinderen die extra
hulp nodig hebben, goed tot haar recht te laten komen. Hoe wordt gedacht over
de suggestie om die samenhang in beeld te brengen bij de aanbieding van de
kabinetsreactie op het rapport van de commissie-Rispens over de andere soorten
speciaal onderwijs?Waarom is het mogelijk dat er naast de landelijke geschillencommissie
geschillencommissies uit eigen kring komen? Dat bevordert de eenheid niet.
Als deze mogelijkheid in de wet wordt opgenomen, zal de overheid de kosten
ervan zeker moeten betalen, ook al wil de staatssecretaris dat niet.De heer De Cloe wees erop dat de vrije keuze voor het moment van de tussentijdse
telling gecompliceerde formatiesituaties kan opleveren als aangrenzende samenwerkingsverbanden
verschillende teldata hanteren. Is het niet beter ook de tweede teldatum uniform
vast te stellen vanwege het «grensverkeer» van leerlingen?Wat betekent het stijgen van de post zorggelden op de meerjarenbegroting
precies voor het proces Weer samen naar school? Wat gebeurt er als er op 1
september 1997 toch meer leerlingen blijken te zijn dan op 1 september 1996?
Is daar dan genoeg geld voor?De heer De Cloe stelde concluderend dat overduidelijk merkbaar is dat
15 onderwijsorganisaties rond de tafel hebben gezeten. Bij de behandeling
van de ophanden zijnde wetgeving zal zijn fractie zeker extra aandacht besteden
aan de door hem van kanttekeningen voorziene punten. Met de totstandkoming
van een wet, hoe belangrijk ook, is nog niet gegarandeerd dat daadwerkelijk
de nodige hulp zal worden gegeven aan kinderen met problemen in de basisschool.
Zijn grootste zorg voor de korte termijn was de praktische uitvoering van
het gewenste en noodzakelijke proces Weer samen naar school.Mevrouw Lambrechts (D66) was enerzijds blij dat de staatssecretaris
in betrekkelijk korte tijd met vijftien gesprekspartners tot overeenstemming
heeft kunnen komen, maar vroeg zich anderzijds af wat die overeenstemming
waard is, omdat de ene na de andere partij bij de Kamer met bezwaren komt.
Is die overeenstemming alleen onder zware druk bereikt?Kan worden gegarandeerd dat het automatiseringssysteem tijdig zal zijn
aangepast voor de uitwerking van het ingewikkelde akkoord? In dat verband
is een totale uitvoeringstoets inderdaad gewenst. Graag zou mevrouw Lambrechts
een beeld krijgen van de wijze waarop alle betrokken instanties zich tot elkaar
verhouden. Is die verhouding zodanig dat zo'n zorgenkind straks niet verdrinkt
in de administratieve rompslomp en de strijd om de middelen? De brief van
de Friese overleggroep spreekt boekdelen. Daaruit blijkt dat het akkoord bijna
onuitvoerbaar is en dat de uitvoering moet worden vereenvoudigd.Omdat zij een log en tamelijk krachteloos bestuurlijk organisatiemodel
vreesde, pleitte zij ervoor de samenwerkingsverbanden niet de mogelijkheid
te ontzeggen om te kiezen voor een bovenschools zorgbestuur met rechtspersoonlijkheid.
Is het niet mogelijk een soort modelverordening voor de bestuurlijke organisatie
te maken, waarvan gemotiveerd kan worden afgeweken? Het leek mevrouw Lambrechts
noodzakelijk om voor ten minste twee jaar een vraagbaakfunctie te creëren.
Zij wilde die aanhaken bij de LVSO, maar vermoedde dat de staatssecretaris
zou willen kiezen voor de PMBO. In dat geval zou wel gebruik moeten worden
gemaakt van de expertise van de LVSO op dat punt. De angst voor verdwijning van de IOBK-expertise lijkt hout te snijden.
Mevrouw Lambrechts gaf aan waarom volgens haar de expertiseopbouw in het samenwerkingsverband
niet behoeft te verdwijnen bij bundeling van de expertise op regionaal niveau
en lokaal met een hulpklas voor kleuters.Op zich is het logisch dat de minimumgrens voor samenwerkingsverbanden
op 2000 leerlingen is bepaald. Maar moet op die grens geen uitzondering worden
gemaakt als geografische omstandigheden, zoals in het geval van Tholen en
de Waddeneilanden, zo'n aantal niet toelaten en er op praktische gronden geen
meerwaarde te verwachten is van het opgaan in een groter samenwerkingsverband?Mevrouw Lambrechts had het gevoel dat de deur op een kier is gezet voor
herzuiling. Weliswaar zal na 1998 toestemming moeten worden gevraagd aan de
partners en eventueel aan de staatssecretaris, maar dat zegt nog niet alles
over wat er tot 1998 gaat gebeuren en over wat er na 2003 nog allemaal kan
gebeuren. Dat 80% van de ouders van kinderen die speciale hulp behoeven gebruik
maakt van de school voor speciaal onderwijs binnen het eigen gebied, geeft
aan dat ook de meeste ouders niet willen dat hun kinderen het halve land door
worden gesleept om zuilaire extra hulp te krijgen. Mevrouw Lambrechts kon
niet het optimisme van de staatssecretaris delen dat de samenwerkingsverbanden
in 2003 zo sterk verankerd zullen zijn, dat er geen behoefte meer zal zijn
om zuilair te gaan werken. Zij wenste dan ook de toezegging dat voor 2003
met de Kamer zal worden overlegd over de vraag of er geen extra maatregelen
nodig zijn om hernieuwde verzuiling te voorkomen.Mevrouw Lambrechts gaf wat de vervoersregeling betreft de voorkeur aan
de daarover in het concept opgenomen regeling tot vergoeding van de kosten
van vervoer naar de dichtstbijzijnd gelegen school voor speciaal onderwijs.
Voor eigen rekening mag dan wel gebruik worden gemaakt van een verderweg gelegen
school voor speciaal onderwijs.Als de RVC's een beroepsinstantie worden, zal hun uitrusting beperkt moeten
worden.Zij vroeg zo snel mogelijk de relatie met het lokaal onderwijsbeleid en
het achterstandsbeleid in beeld te brengen en te verstevigen.Tot slot sloot mevrouw Lambrechts zich aan bij de vraag van de heer De
Cloe om een overgangsregeling in het kader van de gevreesde valse start.De heer Rijpstra (VVD) had waardering voor het bereikte resultaat,
waarover onderwijsinstanties kritische brieven mogen sturen, maar waarin zij
toch wel vertrouwen hebben.Belangrijke vragen zijn of het voorliggende de noodzakelijke kwaliteit
levert, of de zorg komt waar die nodig is en of niet een groot deel van de
investeringen in allerlei structuren en besturen verdwijnt.De heer Rijpstra onderschreef de vragen over de uitwerkingsanalyse en
de haalbaarheidstoets. Graag zou hij de komende maanden uitgewerkt willen
zien wat voor het hele proces en de scholen de gevolgen zijn van de administratieve
lastendruk en de werkdruk op management en directies in het primair onderwijs.Er is een op zich positief inspectierapport over de opleidingen speciaal
onderwijs. Zijn de lerarenopleidingen basisonderwijs inmiddels al zover dat
zij het proces Weer samen naar school vormgeven in hun curriculum? Er is een
procesmanagement lerarenopleiding ingesteld om te bekijken of er een landelijk
curriculum moet komen en, zo ja, wat daarin moet worden opgenomen. De heer
Rijpstra maakte er zich zorgen over of het WSNS-proces daarin wel voldoende
tot uitdrukking zal komen. Gaan de inspectie en de schoolbegeleidingsdiensten
er de komende tijd ook extra aandacht aan besteden?Is het mogelijk dat samenwerkingsverbanden die al goed functioneren en
dat willen, nu al rechtspersoonlijkheid verkrijgen? Is de inbreng van de speciale scholen in de samenwerkingsverbanden voldoende
gewaarborgd of moeten de verbanden dat in een eigen protocol regelen? Wordt
de RVC een soort geschillencommissie? Welke functie en taak krijgt de permanente
commissie leerlingenzorg in het samenwerkingsverband? De inhoudelijke component
moet de overhand krijgen, zodat de verwijzing van speciaal onderwijs naar
basisonderwijs en omgekeerd goed verloopt.Het Katholiek pedagogisch centrum heeft in 1994 in een onderzoek naar
regio's met en zonder IOBK geconstateerd dat er niet veel verschil in uitstroom
was. De inspectie zou daarna een onderzoek verrichten naar het onderwijs aan
in hun ontwikkeling bedreigde kleuters. Is dat onderzoek inmiddels afgerond
en, zo ja, kan de Kamer over dat rapport beschikken? Er is veel IOBK-expertise.
Kan deze behouden blijven en, zo ja, op welke wijze? Medische kinderdagverblijven
proberen overigens al mensen met een pedagogische achtergrond te werven.Ook de heer Rijpstra verzocht om een oplossing voor het probleem van de
valse start. Hem was de opmerking van de heer De Cloe over de klasseassistenten
uit het hart gegrepen.De staatssecretaris beaamde dat het van belang is dat alle
besturenorganisaties, vakorganisaties en ouderorganisaties dit uitwerkingsakkoord
hebben gesloten op basis van «Weer samen naar school, de volgende fase».
De uitwerkingsnotitie is zeer technisch en bureaucratisch, opdat deze teksten
zonder meer kunnen worden overgenomen in de WPO. In principe krijgen de kinderen
onderwijs op de basisschool. Slechts bij uitzondering gaan kinderen naar speciale
scholen voor basisonderwijs. Het onderscheid tussen LOM- en MLK-scholen verdwijnt
en de scholen gaan allemaal de kerndoelen basisonderwijs onderwijzen op maat
van de leerling. De permanente commissie leerlingenzorg is zeer belangrijk
om de mogelijkheden van de leerling te kunnen beschrijven. Gezamenlijk wordt
geprobeerd een andere manier van werken te realiseren, wat nog jaren zal kosten.
Verleden jaar werd gesteld dat de incentives verkeerd gericht stonden. Hoe
lager het verwijzingspercentage was, hoe moeilijker men het had. Thans staan
de financiële prikkels richting basisschool. De extra 90 mln., die per
1998 beschikbaar komt, wordt gebruikt voor remediërende activiteiten,
extra ondersteuning van kinderen in de basisschool of de speciale school en
dergelijke. Omdat men binnen een samenwerkingsverband selfsupporting moet
zijn en het personeel flexibel moet werken, is een en ander uitgewerkt. Daardoor
is de tekst er niet leesbaarder op geworden, maar dat was nodig vanwege de
rechtszekerheid van de mensen, werkzaam binnen een samenwerkingsverband.Bij interruptie werd gesteld dat die 90 mln. niet ter vrije beschikking
van de basisscholen staat. Volgens de staatssecretaris was dat afhankelijk
van de uitgangspositie van het samenwerkingsverband. De commissie-Peschar
heeft gesteld dat het alleen uitmaakt wat het aanbod van de speciale scholen
is en hoeveel jongetjes er in het samenwerkingsverband zijn, omdat er meer
jongetjes dan meisjes naar het speciaal onderwijs gaan. Er zijn samenwerkingsverbanden
die dit bestrijden en die menen dat sociaaleconomische achterstanden reden
zijn voor hogere verwijzingspercentages. Dit blijkt evenwel niet als gebieden
met soortgelijke omstandigheden met elkaar worden vergeleken.Omdat het SVO overgaat naar de NWO stopt de formele relatie met de commissie-Peschar
per 1 januari 1997, maar er zal wel een commissie in het leven worden geroepen
om het hele proces te evalueren. Het is denkbaar dat daarin leden van de commissie-Peschar
zitting zullen hebben. Mochten er objectieve oorzaken blijken te zijn voor
een grotere zorgvraag in sommige samenwerkingsverbanden, dan zal, conform
de afspraak met de overlegpartners, daarvoor een groter budget beschikbaar
moeten worden gesteld. Tot nu toe is dat niet zo en daarom wordt de 90 mln.
gebruikt voor een pijnloze verevening. Voor verbanden die dan nog moeilijk
zitten, zal een oplossing op maat worden gezocht, omdat deze grote onderwijsinnovatieoperatie
natuurlijk nooit goed kan worden uitgevoerd als mensen denken dat zij daarmee
hun eigen werkgelegenheid vernietigen.Bij interruptie werd tegengeworpen dat het technocratisch is om ervan
uit te gaan dat de verwijzingsbehoefte overal gelijk moet zijn. Verondersteld
werd dat het verwijzingspercentage in Amsterdam veel hoger ligt dan elders
en dat goed functionerende regionale verwijzingscommissies zicht kunnen geven
op de echte, gedifferentieerde behoefte. De staatssecretaris bestreed dat
Amsterdam een hoger verwijzingspercentage kent. De sociaaleconomische achterstand
en het grote aantal allochtone leerlingen ten spijt loopt het Amsterdamse
percentage in de pas met het gemiddelde verwijzingspercentage in Nederland.
Allochtone leerlingen komen relatief vaker in het speciaal onderwijs en dan
met name het VSO terecht. Zorg op maat is een doelstelling van de basisscholen
zelf. Een feit is dat men tradities heeft op het terrein van de verwijzing.
Kleine scholen zijn beter in staat kinderen binnen de eigen muren te houden
dan grote scholen. Vandaar de proportionalisering. Het is maar de vraag of
de RVC's zich geheel los van de tradities kunnen ontwikkelen, mede omdat bij
de instelling geen bepaalde expertise vereist is.In de vorige kabinetsperiode heeft het NEI een onderzoek naar de proportionalisering
uitgevoerd. Deze zaak is organisch opgelost in het kader van Weer samen naar
school.Er wordt nu een flexibel systeem binnen de samenwerkingsverbanden georganiseerd
waarbij de bekostiging voor de speciale school wordt gesteld op 2% deelname
van het totale aantal leerlingen in het samenwerkingsverband. Wil men meer
verwijzen, dan kan dat. Maar men kan ook de expertise van de speciale school
op de basisschool richten. Naar verwachting zullen zich binnen de onderscheiden
samenwerkingsverbanden verschillende ontwikkelingen gaan aftekenen.Bij interruptie werd gesteld dat de 2%-maatregel een budgettaire maatregel
is. Gevraagd werd enigszins rekening te houden met de praktijk van de verwijzingen,
met inachtneming van een zekere bandbreedte en de afgesproken incentives.
De staatssecretaris wees erop dat die 2% voor de bekostiging pas in 2003 wordt
bereikt en dat de bandbreedte dus in de tijd wordt gegeven. Het samenwerkingsverband
kan zelf beslissen tot een bandbreedte van 2% tot 3,8%. Op basis van de 2%
is voor de SO-school wel degelijk sprake van een bodemfinanciering. Worden
er meer leerlingen verwezen, dan moeten bij de verrekening van de fre's vanuit
de basisschool de benodigde middelen meegegeven worden, zodat de school zich
goed kan organiseren. Vanwege de extra 90 mln. komt er overigens meer geld
dan die 3,8% in het systeem. De meerjarencijfers groeien ieder jaar mee, maar
wil men heel veel meer verwijzen, dan moet men dat zelf financieren in het
kader van het selfsupporting systeem.Naar aanleiding van een interruptie merkte de staatssecretaris op dat
het speciaal onderwijs twee bedragen krijgt: 9 fre's per leerling als basisbekostiging,
gebaseerd op een gemiddelde, en 14 fre's per leerling voor extra zorg (voor
2%). Voor de verrekening binnen de samenwerkingsverbanden van de fre's bij
meer verwijzingen, zullen modellen worden ontwikkeld. Er is wel sprake van
een basisbekostiging, maar niet van overbekostiging. Bij interruptie werd
nogmaals gesteld dat er niet met een vaste voet, maar met een bedrag per leerling
wordt gewerkt, wat het instandhouden van een speciale school voor basisonderwijs
bemoeilijkt, omdat een kleine school bepaalde vaste kosten heeft die gelijk
zijn aan die van een grote school. De staatssecretaris wees erop dat de bekostiging
in het speciaal onderwijs al lineair is. Voor een bekostiging van minder dan
2% deelname is een afzonderlijk besluit binnen het samenwerkingsverband nodig,
waarbij de speciale school instemmingsbevoegdheid heeft. De school weet vanwege
die 2% dus altijd wat zij krijgt. Worden er meer leerlingen verwezen, dan
gaat, zoals gezegd, het bijbehorende geld mee. Juist vanwege
die 2% voor de financiering van speciale scholen, mag een samenwerkingsverband
niet te klein zijn. Daarom is gekozen voor 2000 leerlingen. Anders wordt de
SO-school te klein. Eerder zijn andere getallen genoemd, maar als die werden
aangehouden, zouden nogal wat verbanden moeten worden veranderd. Voor Tholen
en de Wadden wilde de staatssecretaris liever proberen een goede constructie
te bereiken met een aanpalend samenwerkingsverband dan een uitzondering toe
te staan. De mogelijkheid af te wijken van de grens van 2000 leerlingen, hoe
strikt geformuleerd ook, zou namelijk aanleiding kunnen geven tot strategisch
gedrag en dat moet worden voorkomen.Half juli gaan de aanvullende formatiebeschikkingen de deur uit. Een en
ander was voor het speciaal onderwijs over het algemeen al vóór
1 mei afgehandeld. Nog liggende aanvragen kunnen pas worden afgedaan na ontvangst
van aanvullende informatie.In het akkoord is vastgelegd dat de permanente commissie leerlingenzorg
het centrale orgaan is dat bepaalt hoe het zit met de leerlingenzorg in het
samenwerkingsverband. Als men een probleem heeft, kan men de RVC om advies
vragen, maar dat advies is niet bindend. De RVC gaat een zeer belangrijke
rol vervullen bij het VSO, omdat de toelaatbaarheid tot het zogenaamde praktijkonderwijs
zal worden bepaald door de RVC. In de praktijk blijkt dat de andere rol voor
de RVC in het kader van Weer samen naar school als goed wordt gezien. Samenwerkingsverbanden
willen nu eenmaal het liefst selfsupporting zijn.Wat de vraag naar extra geld voor primair onderwijs betreft, wees de staatssecretaris
op de discussies over middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs. Zij
pleitte ervoor om reëel te zijn en te proberen binnen de beschikbare
kaders de positie van de basisschool te versterken met behulp van de expertise
van het speciaal onderwijs.Om onduidelijkheid te voorkomen zal in de wet worden vastgelegd dat beslissingen
van de permanente commissie leerlingenzorg worden aangemerkt als beschikkingen
van een bestuursorgaan in het kader van de AWB en dat de uitspraken van de
geschillencommissie gelijkgesteld worden met een uitspraak in administratief
beroep, waarna desgewenst op grond van de AWB de rechter kan worden ingeschakeld.Er komt een landelijke geschillencommissie, waarin de verschillende richtingen
vertegenwoordigd zullen zijn en waarvan de onafhankelijke voorzitter jurist
zal zijn. Wil men een geschillencommissie in eigen kring die ook bindende
uitspraken kan doen, dan zal de wet daartoe de mogelijkheid bieden, maar zonder
dat de rijksoverheid bemoeienis heeft met de samenstelling of de financiering.Een permanente commissie leerlingenzorg zal bij haar uitspraken rekening
moeten houden met de zorgvarianten in haar samenwerkingsverband. De beschikkingen
kunnen dan ook niet zonder meer algemeen geldend worden verklaard. Bij beroepszaken
kan men proberen uitspraken als motief te gebruiken, maar de bestuursrechter
zal rekening moeten houden met verschillen tussen de verbanden.De staatssecretaris herinnerde aan haar brief naar aanleiding van vragen
over de verwijzing door de RVC's en het stuwmeer dat daarbij zou zijn ontstaan.
Daarin is vermeld dat de teldatum 1 oktober 1996 essentieel is voor de werkgelegenheidsgarantie
voor de periode 1998–2003, maar dat als er werkelijk een stuwmeer is,
de aan de teldatum voorafgaande periode ook bij de beslissing zal worden betrokken.
Zodra er zicht is op de ontwikkeling in deze, zal de Kamer daarover worden
geïnformeerd. Er is voor 1 oktober 1996 als teldatum gekozen om effecten
op strategisch gedrag te mitigeren.De staatssecretaris had gedacht dat het inspectierapport over het IOBK
al aan de Kamer was toegezonden, maar dat blijkt niet het geval te zijn. Het
zal de Kamer alsnog bereiken. In het kort komt het erop neer dat de kwaliteit
van het IOBK goed is. Alle speciale scholen worden speciale scholen voor basisonderwijs,
wat betekent dat zij zich net als de gewone basisschool gaan
richten op de vier- tot twaalfjarigen, met zo nodig een uitloop naar veertien
jaar. Dat maakt het belangrijk om de (thans regiogebonden) expertise van het
IOBK ook in te zetten in de speciale scholen voor basisonderwijs. Het procesmanagement
moet dat bevorderen. Er moet verstandig mee worden omgegaan in het kader van
het actieplan jonge kind, dat naar verwachting na de zomer klaar zal zijn.
Het IOBK speelt daarnaast een rol in het kader van de jonge-jeugdpsychiatrie
en de observatie. Niet alleen het IOBK, maar ook PI-instituten doen dat en
soms ook LZ-scholen. In het kader van het traject Rispens moet worden bekeken
hoe een landelijk goed aanbod kan worden bereikt van de expertise in deze.
Een deel van het IOBK zal daarom moeten overgaan naar de expertisecentra ingevolge
de Wet op de expertisecentra. Naar verwachting zal het gaan om ongeveer 20%
van het IOBK. De staatssecretaris stelde zich voor dat bij de bespreking van
het actieplan jonge kind in de Kamer het gehele palet zal kunnen worden bekeken,
ook al omdat dan tevens het plan over het traject Rispens rond zal zijn.Bij interruptie werd gesteld dat dit betekent dat de Kamer thans de passages
in de uitwerkingsnotitie over het IOBK niet accordeert. De staatssecretaris
betoogde dat als de IOBK-afdelingen in de huidige vorm blijven functioneren
WSNS wordt opgeblazen, omdat het IOBK een snel groeiende sector is. Voorkomen
moet worden dat men in een andersoortige financieringsdynamiek terechtkomt
dan die van het samenwerkingsverband. Zoals gezegd, moet nog worden bekeken
hoe de IOBK-expertise over het gehele land uitgedragen kan worden. Reagerend
op nadere interrupties benadrukte de staatssecretaris dat het IOBK-aanbod
niet voor 100% in de expertisecentra mag komen, omdat dit zou leiden tot een
overaanbod. De bewindsvrouwe zei niets te voelen voor medicalisering van het
onderwijs. Het inzetten van IOBK-expertise in de speciale school en de basisschool
is geen versnippering, maar betekent juist uitbreiding van de kennis. Opvallend
is overigens, dat in de ene regio het IOBK groeit als kool en dat het in de
andere regio niet bestaat, maar dat het daar ook redelijk goed gaat met de
kleuters.De CFI-uitvoeringsanalyse maakt duidelijk dat nog een aantal zaken moet
worden geregeld. Er zullen uitwerkingsmodellen moeten komen, die zowel bestuurlijk
en financieel als onderwijskundig te gebruiken zijn. Bestuurlijke modellen
hebben prioriteit, omdat er in de opmaat naar 1998 allerlei afspraken moeten
worden gemaakt. Met de besturenorganisaties wordt besproken hoe die modellen
eruit moeten zien. Het procesmanagement is er ook bij betrokken.Er moet een geautomatiseerd hulpmiddel komen, een zogenaamde rekenflop,
afgestemd op de OCW-systemen. Bij interruptie werd opgemerkt dat de automatisering
in vele gevallen ingewikkelder is dan het lijkt. Gevraagd werd of al in beeld
is gebracht wat er in de automatisering, ook op schoolniveau, moet veranderen
voordat het systeem kans van slagen heeft. De staatssecretaris wees erop dat
de problemen met de invoering van Londo te maken hadden met een aantal systeemfouten
in Londo zelf. In dit geval is het in wezen vrij simpel: de bekostiging per
school blijft en de financieringsstroom verlegt zich stapsgewijs. Wel moet
er daarnaast nog onderling verrekend worden. Het zou helpen als er een geautomatiseerd
systeem was waardoor dit gemakkelijk kan. Het aantal fre's is overigens vrij
simpel te bepalen. De deskundigen voorzien in deze geen problemen.De komende maanden zullen ter voorbereiding van de wetgeving simulatieprojecten
worden uitgevoerd met samenwerkingsverbanden met verschillende uitgangsposities.Na de zomervakantie zal een voorlichtingscampagne worden gestart, gericht
op bestuur, personeel en ouders.Vanuit de SBD'en en het PMPO zal worden voorzien in de mogelijkheid van
procesbegeleiding van de afzonderlijke verbanden. De expertise vanuit het
procesmanagement Weer samen naar school gaat over naar het procesmanagement
PMPO, dat voor vier jaar is opgericht. Te zijner tijd zal na evaluatie moeten
worden bezien of het PMPO ook na 2000 moet worden gehandhaafd. De vraagbaakfunctie
zou de staatssecretaris graag bij de SBD'en onderbrengen. Daarover moet nog
overleg worden gevoerd.Met de besturenorganisaties is afgesproken dat er in de schooljaren 1996–1997
en 1997–1998 voor de bestuurslasten een vergoeding zal worden toegekend
van f 2 per leerling. De akkoordpartners ontvangen tot 1 januari 1999
faciliteiten voor hun activiteiten bij de invoering van WSNS.Naar aanleiding van de uitgesproken vrees voor herzuiling merkte de staatssecretaris
op, dat de huidige samenwerkingsverbanden het vertrekpunt vormen. Omdat er
zoveel gezamenlijk moet worden geregeld en het personeel binnen het samenwerkingsverband
zo afhankelijk is van de arrangementen binnen dat verband, is het niet mogelijk
om tussen 1998 en 2003 van samenwerkingsverband te veranderen. Vandaar dat
de aanloop tot 1998 bepalend is voor de partnersamenstelling van het verband.
Wijzigingen daarin tussen nu en 1998 kunnen zich uitsluitend voltrekken, als
álle partners daarmee akkoord gaan. Een eventueel conflict zal ter
beslechting aan de minister moeten worden voorgelegd.Om de bestuurs- en beleidslast van zowel de samenwerkingsverbanden als
het ministerie van OCW niet te groot te maken, is overeengekomen dat aan het
ministerie uitsluitend behoeft te worden gemeld dat partijen het met elkaar
eens zijn en zich hebben gehouden aan de voorwaarde dat leerlingen in overwegende
mate binnen het voedingsgebied worden verwezen. Wel zal er door de inspectie
op toegezien moeten worden dat men zich houdt aan het voedingsgebied als criterium.In het zogenaamde Voorburgs overleg wordt met de besturenorganisaties
gesproken over incentives om te komen tot bestuurlijke schaalvergroting vanwege
de voordelen voor met name het personeel, het wachtgeldbeleid en de slagkracht
van de besturen. Ook voor de eventuele invoering van de lumpsumfinanciering
in het primair onderwijs is een grotere schaal noodzakelijk. Het ligt voor
de hand dat er af en toe als gevolg van bestuurlijke schaalvergroting discussies
op lokaal niveau ontstaan, maar samenwerkingsverbanden kunnen niet worden
opengebroken zonder instemming van àlle partijen.Pas sinds 1993 zijn gegevens bekend over de leerlingenstromen. Erkend
moet worden dat ouders soms invloed hebben op verwijzingen en dat er ook scholen
zijn die niet verwijzen. Om recht te doen aan wat beïnvloedbaar is en
om niet te veel verbanden te laten veranderen, is het 50%-criterium in het
akkoord opgenomen. Met deze formule wordt recht gedaan aan de door de Kamer
aangenomen motie op dit terrein.Desgevraagd verklaarde de staatssecretaris zich bereid aan de akkoordpartners
het verzoek over te brengen om àlle ontwikkelingen, dus ook als men
het eens is, aan de minister ter goedkeuring voor te leggen, zodat men er
zeker van kan zijn dat er niets ongewensts gebeurt. Ook zij had zich overigens
verbaasd over de brieven van partijen aan de Kamer, al kon zij zich voorstellen
dat er twijfels en zorgen zijn. Er moesten nu eenmaal compromissen worden
gesloten.Bij interruptie werd gesteld dat bestuurlijke schaalvergroting geen reden
kan zijn om uit een samenwerkingsverband te treden. De staatssecretaris stelde
dat het aan partijen is om te bepalen of bestuurlijke schaalvergroting een
rol speelt bij de afwegingen die zij maken. Als overheid en wetgever moet
men voorkomen dat private besturen met bepaalde taken in een positie worden
gebracht waarin zij wel veel verantwoordelijkheid moeten dragen, maar die
feitelijk niet kunnen effectueren. Zoals gezegd, wordt onder meer naar bestuurlijke
schaalvergroting gestreefd om te komen tot één personeelsbeleid.
Indien een bestuur meldt dat het handig is als zijn personeel voor basis-
en SO-scholen onder de noemer van één personeelsbeleid valt,
dan is daar niets op af te dingen. Dat mag evenwel niet leiden tot conflictueuze verhoudingen, het opbreken van goed werkende verbanden, leerlingenstromen
die niets meer te maken hebben met voedingsgebieden en veel te lange reistijden
voor kinderen. Bij interruptie werd tegengeworpen dat er wel wat op af te
dingen is, omdat verwacht wordt dat de besturen straks met de gemeente om
de tafel gaan zitten in het kader van het lokaal onderwijsbeleid. De staatssecretaris
betoogde dat er nog veel zal worden gepraat over de positie van het bevoegd
gezag en over het rapport van de commissie-Van Wieringen. Het zijn van bevoegd
gezag heeft ook in het privaatrecht een status, wat beperkingen oplegt aan
wat van bovenaf kan worden gedicteerd. Volgens haar is er een goede regeling
tot stand gebracht, waarbij dit moment het vertrekpunt is.De staatssecretaris zag de zogenaamde valse start niet als een probleem,
omdat het geld in het samenwerkingsverband zal moeten worden besteed aan personeel.
Een samenwerkingsverband dat veel personeel in dienst heeft als gevolg van
het feit dat er vanuit aanpalende samenwerkingsverbanden veel leerlingen naartoe
zijn verwezen, heeft veel geld belegd in personeel, maar dat is wel personeel
met veel expertise. Dat samenwerkingsverband is minder vrij in het aantrekken
van nieuw personeel, maar heeft veel personeel met SO-expertise. Deze mensen
kunnen ingezet worden in de basisscholen van het samenwerkingsverband, nadat
de verwijzing uit aanpalende verbanden is gestopt. Immers, per 1 augustus
1998 kan alleen nog naar een aanpalend verband worden verwezen als het geld
met de leerling meegaat, en dat is minder aantrekkelijk. Het is inderdaad
wel opmerkelijk dat jarenlang vanuit sommige samenwerkingsverbanden is verwezen
naar aanpalende verbanden waarin men zelf niet functioneerde. Bij interruptie
werd gesteld dat deze verwijzende verbanden worden beloond voor hun gedrag,
omdat zij geen geld hoeven mee te geven voor de vóór 1 augustus
1998 verwezen kinderen. De staatssecretaris stelde daar tegenover dat veel
SO-expertise binnen een samenwerkingsverband leidt tot zorgverbreding binnen
dat verband. Bovendien verloopt de verevening in vier stappen, zodat een verband
dat veel kinderen naar buiten zijn grenzen heeft verwezen, niet plotsklaps
over veel extra fre's kan beschikken. Verrekening tussen die samenwerkingsverbanden
voor 1 augustus 1998 zou tot grote fricties leiden. Pas in 2003 is de verevening
rond en dan zijn de kinderen waarom het gaat al van de speciale scholen in
de aangrenzende samenwerkingsverbanden.De verschillende teldata zullen in de praktijk geen probleem zijn, omdat
bij verwijzing buiten het verband nu eenmaal meteen geld mee moet. Een ontvangende
school zal altijd afwegen of zij gegeven de beschikbare formatie en de meekomende
fre's de leerling wil opnemen. De staatssecretaris wilde een en ander wel
laten verkennen en tot heroverweging overgaan als de teldata toch problemen
blijken op te leveren.Vervolgens ging zij in op de opmerkingen over de onderwijsassistenten.
Neemt het aantal leerlingen op een school af, dan kan het nodig zijn om personeel
te ontslaan. Het is niet goed uit te leggen dat enerzijds leraren worden ontslagen
en anderzijds onderwijsassistenten worden aangetrokken. Het Vervangingsfonds
en het Noodfonds vonden daarom dat personeel dat eigenlijk ontslagen zou moeten
worden, dan in dienst moet worden gehouden. In dat geval is er dus ook sprake
van extra handen in de klas. Met de bonden is afgesproken dat het onderwijsassistentschap
passende arbeid is voor een leerkracht met wachtgeld. De school kan derhalve
besluiten om zo'n leerkracht de rol van onderwijsassistent toe te delen. Er
is dan wel sprake van lagere honorering dan die van de leraar. Het gaat in
dit kader om 5 mln. van de 100 mln. die bestemd was voor de inzet van onderwijsassistenten.
Het is de bedoeling dat deze mensen in de onderbouw worden ingezet, maar als
een school anders beslist, kan daar niets tegen worden gedaan, omdat scholen
autonoom zijn. Blijven die (ongeveer 75) leerkrachten op hun huidige salarisniveau
functioneren, dan leidt dit tot 1/3 minder formatieplaatsen dan er anders
voor die 5 mln. zouden kunnen zijn vervuld, maar dan is er ook
sprake van hogere kwaliteit. De staatssecretaris was niet in staat om te zeggen
hoeveel onderwijsassistenten per 1 augustus daadwerkelijk gaan beginnen. Zij
was blij met de bij interruptie gemaakte opmerking dat het voorkomen van 75
wachtgelders die 5 mln. wel waard is.Het is niet zo dat ouders thans formeel het recht hebben op een second
opinion. In het akkoord staat dat een second opinion kan worden gevraagd.
Om te voorkomen dat er een automatisme gaat ontstaan ten aanzien van het vragen
van een second opinion, is bepaald dat ouders de kosten daarvan zelf moeten
betalen. Overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft
geleerd dat ouders die dat niet kunnen betalen, een beroep kunnen doen op
aanvullende bijstand.De gemeente moet de kosten van vervoer vergoeden naar de dichtstbijzijnde
speciale school, tenzij de ouders kiezen voor een verderweg gelegen school
van een andere richting. Die situatie wordt gehandhaafd. Over het leerlingenvervoer
op zich moet nog eens apart door Kamer en kabinet worden gesproken in het
kader van het advies van de Onderwijsraad over het richtingvrij plannen. In
het voorliggende akkoord is een regeling opgenomen, omdat het in de praktijk
kan voorkomen dat een kind dichter bij een speciale school in een aanpalend
samenwerkingsverband woont dan bij de speciale school in het eigen samenwerkingsverband.Tot slot merkte de staatssecretaris op dat een samenwerkingsverband al
op dit moment een bovenbestuurlijke rechtspersoon in het leven kan roepen
voor Weer samen naar school. Nadere gedachtewisselingDe heer Koekkoek (CDA) stelde met leedwezen vast dat men het
eens is over het doel van Weer samen naar school, maar niet over de weg er
naartoe.Hoe wil de staatssecretaris het verband behouden tussen de expertisecentra
en de rest van het primair onderwijs? Wil zij de onderwijsinspectie dit najaar
laten rapporten of het is gelukt om 1550 onderwijsassistenten in te zetten?Het leek de heer Koekkoek van belang om de voorzieningen voor IOBK te
handhaven én om te voorkomen dat er een aanzuigende werking van uitgaat.Kan toegezegd worden dat de uitvoerbaarheidstoets de Kamer vóór
1 januari 1997 zal hebben bereikt?Is de afspraak over een overgangsvergoeding van f 2 per leerling
voor extra administratiekosten resultaat van het Voorburgs overleg? Is er
nog meer over dat overleg te melden?De heer De Cloe (PvdA) trok uit de opmerkingen van de staatssecretaris
over het actieplan jonge kind en de commissie-Rispens de conclusie, dat er
nu geen definitieve uitspraken over het IOBK worden gedaan, maar dat Kamer
en kabinet nog eens met elkaar zullen praten over dit onderwerp.Ook hij wenste de uitvoerbaarheidstoets vóór 1 januari 1997
voorgelegd te krijgen, omdat daarna het wetgevingsproces een aanvang neemt.Wat zijn vrees voor herzuiling betreft, wees hij erop dat in de uitwerkingsnotitie
staat dat aansluiting bij de voedingsgebieden het uitgangspunt voor de samenwerkingsverbanden
is. Of dit ook in werkelijkheid gebeurt, zal door het ministerie moeten worden
gecontroleerd. Dat zal tijd kosten, maar dat is het waard om de van onderop
gegroeide toestand zoveel mogelijk in stand te houden. De heer De Cloe achtte
het verheugend dat de staatssecretaris dit bespreekbaar wil maken, maar vond
dat zij dat ook moest doen met de zogenaamde valse start. De organisaties
die op dat probleem hebben gewezen, moeten ook maar zelf helpen bij het vinden
van een oplossing.De heer De Cloe was blij dat de onderwijsassistenten en de extra aandacht
voor de groepen 1, 2 en 3 van de basisscholen er conform de bedoeling zullen
komen. Hij wilde graag direct na de zomer weten wat de stand van zaken is.Hij herhaalde zijn zorg of de scholen alles wat op hen afkomt in het kader
van Weer samen naar school, wel aankunnen.Mevrouw Lambrechts (D66) ondersteunde het pleidooi om eventueel
noodzakelijke vereenvoudiging niet uit de weg te gaan.Wat de herzuiling betreft, zal de vinger aan de pols moeten worden gehouden
en dat gebeurt ook in de Kamer.Graag zou mevrouw Lambrechts de relatie tussen Weer samen naar school
en het lokaal onderwijsbeleid meer in beeld gebracht willen zien, eventueel
op een ander moment.Zij verzocht de staatssecretaris om als zij de kwestie van de zogenaamde
valse start nog eens bekijkt, ook de vier oplossingsrichtingen in ogenschouw
te nemen die door de Vereniging voor openbaar onderwijs zijn aangegeven.De staatssecretaris vond het jammer dat de heer Koekkoek het
eens was met het doel van Weer samen naar school, maar niet met de weg er
naartoe. Het is niet gemakkelijk een andere weg te bedenken, zeker niet waar
partijen het eens zijn over die weg en waar is uitgevoerd wat de Kamer heeft
gevraagd, namelijk financiële prikkels richting basisschool.Het samenwerkingsverband kan zelf kiezen voor de door de heer Koekkoek
gewenste bandbreedte. Eén centraal regime werkt niet in deze.De staatssecretaris veronderstelde dat pas aan het eind van het jaar goed
inzicht zal kunnen worden gegeven in de praktijk van het inzetten van onderwijsassistenten.
Desgevraagd wilde zij best voor de begrotingsbehandeling een rapportage overleggen,
maar dan onder de voorwaarde dat zij niet zou worden gekapitteld als blijkt
dat het maar het halve verhaal is.De staatssecretaris vatte haar eerdere toezeggingen en opmerkingen over
het IOBK als volgt samen. Het is de bedoeling dat de speciale scholen voor
basisonderwijs kinderen kunnen opvangen van vier t/m twaalf jaar, met een
uitloop naar veertien jaar. Over de verdeling van de IOBK-expertise over de
samenwerkingsverbanden en over de expertisecentra in het kader van het rapport-Rispens
zal nog apart worden gesproken. Dat kan gebeuren naar aanleiding van het actieplan
jonge kind en de beleidsreactie op het advies van de commissie-Rispens. De
beleidsreactie zal eind augustus klaar zijn en het actieplan ligt bij het
PMPO.De f 2 per leerling zijn afgesproken in het kader van Weer samen
naar school. Daarnaast is er het Voorburgs overleg geweest over de vraag welke
incentives te creëren zijn om te komen tot bestuurlijke schaalvergroting
en de vraag wat die schaalvergroting kan betekenen voor de positie van de
besturen. De uitkomsten van het Voorburgs overleg liggen voor in de CAO-besprekingen.
Over het resultaat daarvan zal de Kamer te zijner tijd worden gerapporteerd.De uitvoeringstoets zal er op 1 januari 1997 zijn.De staatssecretaris herhaalde haar toezegging dat zij het thema «aansluiting
voedingsgebied» in bespreking zal brengen. De Kamer zal over het resultaat
daarvan worden geïnformeerd.Omdat zij er kennelijk niet in was geslaagd om goed de kabinetsvisie uit
te leggen op hoe er in de praktijk met de zogenaamde valse start moet worden
omgegaan, wilde zij deze op schrift aan de Kamer doen toekomen om er nog eens
afzonderlijk over te praten. Zij bleef erbij dat de ruimte en de
personele inzet in de periode 1998–2003 op zich zelf geen probleem behoeven
te zijn.In het kader van de invoering van de WEC zal een aantal pilotprojecten
worden uitgevoerd. Samen met het PMPO zal het ministerie veel ondersteuning
moeten bieden om te komen tot verbreding van de onderwijszorg. Het PMPO zal
onderwijskundige modellen maken voor de uitvoering in de praktijk.In het strategisch plan van het PMPO zal duidelijk worden hoe zaken als
Weer samen naar school en lokaal onderwijs samenhangen. Daarover zal bij de
behandeling van het plan kunnen worden gesproken. De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Roovers XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M.M.H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van Gelder
(PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J.M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66), Bremmer (CDA). Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen
(CDA), Van der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Bakker (D66), Van 't Riet (D66), Deetman (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), Van der Ploeg (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers
(VVD), Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA), Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21860-45.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl