Wet inkomensvoorziening oudere werklozen; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30819, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30819 nr. 7

21-01-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. AlgemeenHOOFDSTUK 1 INLEIDING1.1. Algemeen1.2. Doelstelling IOW1.3. Het advies van de SER en het kabinetsstandpuntSchema 1.1. Wetsvoorstel IOW en afwijkende punten van
SER-advies1. Doelgroep IOW2. Uitvoeringsinstantie3. Financiering IOWSchema 1.2. Instroom in IOW of IOAWSchema 1.3. Arbeidsparticipatie ouderenSchema 1.4. Rekenvoorbeelden arbeidsverledenHOOFDSTUK 2 HET RECHT OP IOW2.1. Kring van rechthebbenden2.2. Hoogte van de uitkering2.3. Vermogenstoets2.4. Inkomenstoets2.5. Vrijlatingsregeling voor inkomen uit arbeid2.5. Eindiging van IOW-recht2.6. Verschillen met IOAWHOOFDSTUK 3 ACTIVERING EN RE-INTEGRATIE3.1. Re-integratie van werkloze werknemers3.2. Plichten IOWSchema 3.1 Verplichtingen ter voorkoming van het ontstaan
en bestaan van recht op uitkering3.3. Vrijstellingen en ontheffingenHOOFDSTUK 4 UITVOERINGHOOFDSTUK 5 OVERIGE ASPECTEN5.1. Internationale aspecten5.2. Consequenties voor de IOAWHOOFDSTUK 6 FINANCIËLE GEVOLGEN6.1. UitkeringslastenTabel 6.1. Instroom in de IOAW naar leeftijdscategorie (2005)6.2. Uitvoerings- en implementatiekostenHOOFDSTUK 7 EVALUATIEARTIKELSGEWIJSArtikel 63 InwerkingtredingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30819Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 819Regels voor een Inkomensvoorziening voor Oudere Werklozen (Wet inkomensvoorziening
oudere werklozen)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 januari 2008I. AlgemeenInhoudsopgave blz.1. Inleiding 12. Het recht op IOW 73. Activering en re-integratie 114. Uitvoering 155. Overige aspecten 166. Financiële gevolgen 177. Evaluatie 18HOOFDSTUK 1 INLEIDING1.1. AlgemeenDe regering heeft met belangstelling kennisgenomen van het verslag van
de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij het wetsvoorstel
Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW). Dit wetsvoorstel legt de nadruk
op de deelname van oudere werklozen aan het arbeidsproces en biedt inkomensondersteuning
zolang die deelname nog geen feit is. De regering stelt met genoegen vast
dat de meeste fracties deze doelstellingen overwegend ondersteunen. Zo geven
de leden van de CDA-fractie aan in grote lijnen met het wetsvoorstel in te
stemmen. De leden van de PvdA-fractie achten het van groot belang dat personen
die onvrijwillig werkloos zijn, kunnen vertrouwen op een goede inkomensvoorziening
en op hulp bij het vinden van een nieuwe betaalde baan en constateren dat
het wetsvoorstel hierop aansluit. Ook de leden van de SP-fractie en de SGP-fractie
staan positief tegenover de verbeteringen van de IOW ten opzichte van de IOAW.Naar de mening van de leden van de VVD-fractie is het van groot belang
dat er een goed sociaal vangnet is voor (oudere) werkzoekenden, terwijl gelijkertijd
de arbeidsparticipatie van ouderen wordt bevorderd. Hoewel de leden van de
fractie van de PVV geen voorstander zijn van verdere uitbouw van de sociale
voorzieningen, stemmen zij in met de nadruk die gelegd wordt op activering
op de arbeidsmarkt van deze groep oudere werklozen. De leden van
de fractie van de ChristenUnie onderschrijven de noodzaak om voor oudere werklozen
een inkomen te garanderen. Het verslag bevat vragen ter verduidelijking bij
het wetsvoorstel.Zoals gemeld1, heeft het verslag aanleiding
gegeven de systematiek en vormgeving van de IOW nader te onderzoeken. Dit
heeft geleid tot een nota van wijziging op het onderhavige wetsvoorstel, die
het voorstel eenvoudiger, inzichtelijker en minder ingrijpend maken dan het
oorspronkelijke voorstel, terwijl het niet ten koste gaat van de beoogde inkomensbescherming
voor oudere werklozen.Bij de beantwoording van de vragen is rekening gehouden met deze nota
van wijziging. Met de nota van wijziging wordt voorgesteld om partners en
50-plussers niet meer tot de kring van rechthebbenden te laten behoren. Antwoorden
op vragen over partnerverplichtingen en de IOW 50+ zijn niet meer van relevant
voor het wetsvoorstel en komen daarom in deze nota naar aanleiding van het
verslag niet meer terug. De volgorde van het verslag is aangehouden, maar
in een enkel geval, waar samenvoeging van een aantal vragen en antwoorden
voor de hand lag, is hiervan afgeweken. Zo zijn de vragen over het tijdelijke
karakter van de IOW-regeling in dit hoofdstuk beantwoord en de vragen over
de sollicitatieplicht en de re-integratie van IOW-gerechtigden in hoofdstuk
3. Alle financiële vragen zijn beantwoord in hoofdstuk 6.1.2. Doelstelling IOWDe leden van de fractie van de ChristenUnie vragen in te gaan op de doelstelling
van de IOW en dan met name ten opzichte van de IOAW.Tussen de doelstelling van de IOW en die van de IOAW bestaat geen verschil.
Beide voorzieningen kennen een tweeledige doelstelling. Ten eerste het bevorderen
van de arbeidsdeelname van ouderen. De IOW is activerend omdat de IOW-gerechtigde
zich moet houden aan de verplichtingen tot arbeidsinpassing. De IOW kent een
sollicitatieplicht tot het aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid. Dit
geeft een belangrijk signaal aan werknemers, werkgevers en uitkeringsgerechtigden
om de arbeidsdeelname van ouderen te bevorderen.De tweede doelstelling is het garanderen van een inkomen voor oudere werklozen
tot aan de leeftijd van 65 jaar, waarbij zij niet te maken krijgen met een
vermogenstoets. De IOW biedt daarmee een inkomensgarantie die qua uitkeringsregime
tussen de Werkloosheidswet (WW) en de Wet werk en bijstand (WWB) ligt.De verschillen tussen de IOW en de IOAW betreffen de invulling van deze doelstelling. Inhoudelijk verschilt de IOW van
de IOAW met name door de beperking van de doelgroep tot 60-plussers en doordat
een toets op partnerinkomen bij de IOW ontbreekt. Een ander verschil betreft
de uitvoering door het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV).1.3. Het advies van de SER en het kabinetsstandpuntDe IOW is gebaseerd op het advies van de Sociaal-Economische Raad (SER)
van 15 april 2005 over de WW2. De kernelementen
van het door de Raad voorgestelde werkloosheidsstelsel en de hoofdstructuur
van de door de Raad voorgestelde inrichting van de IOW zijn door het kabinet
overgenomen in het kabinetsstandpunt3. Bij de
verdere uitwerking en invulling van IOW heeft de regering op bepaalde punten
een nadere afweging gemaakt.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering een schematisch overzicht
kan verschaffen op welke punten zij afwijkt van dit SER-advies en wat de reden
hiervoor is. In schema 1 zijn de afwijkende punten opgenomen. Met betrekking
tot de invulling van de sollicitatieplicht in de IOW, waarvan de leden van
de SP-fractie suggereren dat deze afwijkt van het SER-advies, stelt de regering
dat hiervan geen sprake is. Dit onderdeel stemt geheel overeen met het SER-advies.Schema 1.1. Wetsvoorstel IOW en afwijkende punten van
SER-advies1. Doelgroep IOWSER-adviesDe SER stelt
voor een inkomensvoorziening in te voeren voor werkloze werknemers die bij
aanvang van de werkloosheid 50 jaar of ouder zijn. Qua uitkeringsregime gaat
de SER voor 50-plussers uit van de huidige IOAW en voor 60-plussers van de
vroegere WW-vervolguitkering. wetsvoorstelDe regering
stelt met de nota van wijziging voor een inkomensvoorziening in te voeren
voor werkloze werknemers die bij aanvang van de werkloosheid 60 jaar of ouder
zijn. Qua uitkeringsregime wordt uitgegaan van de vroegere WW-vervolguitkering.
Voor werkloze werknemers die bij aanvang van hun werkloosheid 50 jaar of ouder
zijn, maar nog geen 60 jaar, blijft de IOAW van toepassing. reden(en)De doelgroepbeperking
die in de nota van wijziging wordt voorgesteld, leidt tot een eenvoudiger,
inzichtelijker en minder ingrijpend voorstel dan het oorspronkelijke voorstel
en gaat niet ten koste van de beoogde inkomensbescherming voor oudere werklozen.2. UitvoeringsinstantieSER-adviesDe SER stelt
voor de IOW te laten uitvoeren door gemeenten. wetsvoorstelDe regering
stelt voor de IOW te laten uitvoeren door het UWV. reden(en)Gelet op:• 
de wenselijkheid van een één-loketbenadering,• de
te behalen schaalvoordelen en uniformiteit bij uitvoering door het UWV, en• de
beperkte prikkels die zullen uitgaan van het door de SER voorgestelde financieringsregime,
concludeert de regering dat uitvoering van de IOW door UWV de voorkeur geniet.3. Financiering IOWSER-adviesDe SER stelt
een financieringssystematiek analoog aan de WWB voor.wetsvoorstelDe regering
stelt voor de financiering vanuit het Toeslagenfonds te regelen. reden(en)• Nu
ervoor gekozen is de IOW uit te laten voeren door het UWV (zie vorig punt)
ligt financiering volgens de WWB-systematiek minder voor de hand.• De
regering stelt, in aansluiting op het SER-advies, voor de IOW te financieren
vanuit de algemene middelen.• Gelet
op de tijdelijkheid van de regeling stelt de regering voor geen nieuw apart
fonds in het leven te roepen, maar de financiering van de IOW te laten verlopen
via het Toeslagenfonds.De regering stelt voor de IOW open te stellen voor oudere werklozen die
op of na 1 oktober 2006 en vóór 1 juli 2011 werkloos
zijn geworden. De laatste IOW’er stroomt dan in op 31 augustus
20141. En de IOW vervalt met ingang van 1 juli
2016, omdat dan de laatste IOW’er is uitgestroomd (65 jaar). Over het
tijdelijke karakter van de IOW en het noemen van een laatste instroomdatum
in de IOW zijn door alle fracties die inbreng hebben geleverd, vragen gesteld.Veel fracties stellen de vraag waarom nu al wordt vastgesteld dat de IOW
in 2011 zal eindigen en niet de resultaten van de evaluatie worden afgewacht.
Zo kunnen de leden van de CDA-fractie zich voorstellen dat de regeling een
meer duurzaam karakter krijgt en pleiten voor een evaluatie van de regeling
in 2010, zonder op voorhand aan te sturen op het beëindigen van de regeling
in 2011. De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de regering
niet voorstelt om de regeling te behouden, tenzij blijkt dat de arbeidsmarktpositie
van oudere werklozen zodanig is verbeterd dat geen extra inkomensbescherming
meer nodig is. De leden van de SP-fractie vragen eveneens waarom nu al wordt
vastgesteld dat de IOW in 2011 zal eindigen. Waarom verwacht de regering dat
na 2011 geen behoefte meer zal zijn aan een regeling als de IOW? Is het niet
zo dat altijd een groep zal blijven bestaan die door omstandigheden na een
langdurig werkzame periode geen baan zal vinden? Is het de opvatting van het
kabinet dat tegen die tijd de WWB volstaat? Of blijft de IOAW in zijn huidige
vorm bestaan na afloop van de IOW? zo vragen de leden van de SP-fractie. Ook
de leden van de fractie van de ChristenUnie vragen aandacht voor de genoemde
einddatum in het wetsvoorstel. Zou het niet beter zijn om pas bij de evaluatie
een besluit te nemen over al dan niet voortbestaan van de IOW-regeling? De
leden van de SGP-fractie vragen ten slotte om de IOW pas te beëindigen
wanneer sprake is van voor de betrokkenen reële werkgelegenheidsperspectieven
als gevolg van voldoende vraag naar arbeid. De leden van de VVD-fractie vragen
aan de andere kant waarom de beëindiging van de IOAW niet ook in onderhavig
wetsvoorstel is geregeld.De regering beschouwt, evenals de SER, de IOW in beginsel als tijdelijke
regeling. De horizonbepaling benadrukt dit tijdelijke karakter. Het beleid
met betrekking tot de arbeidsparticipatie voor en na het 65e levensjaar is
nog volop in verandering. Voorjaar 2008 zal er ondermeer nader ingegaan worden
op de mogelijkheden en belemmeringen van arbeid na 65 jaar. Dat mag geen reden
zijn de voorziening nu niet te treffen, maar maakt tegelijk dat deze te zijner
tijd bezien moet worden in het licht van andere wijzigingen. Aan de hand van
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt kan bij de evaluatie in 2010 worden bezien
of op dat moment nog voldoende redenen bestaan voor een aparte voorziening
voor oudere werklozen. Als dat het geval is, kan het kabinet in 2011 besluiten
de IOW niet te beëindigen.De regering heeft met het onderhavige wetsvoorstel niet willen vooruitlopen
op de besluitvorming over de IOW die naar aanleiding van de evaluatie in 2010
zal moeten plaatsvinden. Toch moet in het wetsvoorstel een voorlopige keuze
gemaakt worden over de inkomensbescherming van oudere werklozen op de langere
termijn. De regering kiest ervoor een einddatum in de IOW op te nemen en de
IOAW niet af te sluiten. Daarbij laat een IOW voor onbepaalde tijd ook een
ander financieel plaatje zien (zie hiervoor hoofdstuk 6).In de vorige kabinetsperiodes zijn al diverse maatregelen genomen met
als oogmerk het beroep van ouderen op de WW te beperken1. Dit kabinet wil de arbeidsparticipatie van ouderen verder versterken.
Hiertoe wil ik met name de kans op werkhervatting van oudere werklozen vergroten.
Een structurele IOW past niet bij deze doelstelling.De regering heeft vervolgens bewust gekozen voor de datum van 1 juli
2011 als laatste instroomdatum in de IOW, zodat het mogelijk is de resultaten
van de evaluatie in 2010 af te wachten. Het kiezen van een eerder tijdstip
voor de laatste instroomdatum, waarnaar de leden van de VVD-fractie vragen,
zou leiden tot onzekerheid en onduidelijkheid voor werknemers. Deze werknemers
hebben dan geen zekerheid wat hun rechtspositie is op het moment dat zij werkloos
worden. Pas na de evaluatie zal de beslissing vallen of de IOW-regeling verlengd,
gewijzigd of definitief beëindigd wordt. De datum 1 juli 2011 moet
in die zin ook worden gezien als een voorlopigelaatste
instroomdatum.De regering wil benadrukken dat oudere werklozen die bij aanvang van de
werkloosheid 50 jaar of ouder, maar nog geen 60 jaar zijn, in aanmerking kunnen blijven komen voor de IOAW. Er is geen besluit genomen over
de intrekking van de IOAW. Voor 60-plussers die op of na 1 juli 2011
werkloos worden, blijft vooralsnog toegang bestaan tot de IOAW, dit in antwoord
op de vragen van de leden van de fracties van de PvdA, de VVD, de SP en de
SGP. In de nog op te stellen Invoerings- en aanpassingswet IOW zal geregeld
worden dat de IOAW niet van toepassing is op IOW-gerechtigden. Dat betekent
dat oudere WW-gerechtigden die op of na 1 oktober 2006 werkloos worden
en recht hebben op een IOW, geen beroep kunnen doen op de IOAW.Schema 1.2. Instroom in IOW of IOAWDe persoon die 60 jaar of ouder is op de eerste werkloosheidsdag
enkomt na afloop van de WW-periode van ten minste
drie maanden in aanmerking voor werkloos vóór 1 oktober 2006IOAW werkloos op of na 1 oktober 2006 en vóór
1 juli 2011IOW werkloos op of na 1 juli 2011IOAWDe leden van de PvdA-fractie vragen of de regering het wenselijk acht
om de IOAW ook door UWV te laten uitvoeren voor personen die na 1 juli
2011 werkloos raken en vragen dit nader te motiveren.De uitvoering van de inkomensvoorziening(en) voor personen die op of na
1 juli 2011 werkloos raken, is onderwerp van de evaluatie die in 2010
zal worden uitgevoerd.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering te kwantificeren wanneer
volgens haar voor de doelgroep van de IOW sprake is van «reële
werkgelegenheidsperspectieven als gevolg van voldoende vraag naar arbeid»
(formulering ontleend aan SER-advies 05–05, blz. 112).Het kabinet heeft als doelstelling de arbeidsparticipatie in Nederland
tot 80 procent te verhogen. Dit is gewenst in het licht van een vergrijzende
samenleving. Ouderen (55-plussers) zijn belangrijk om deze doelstelling te
verwezenlijken. Ten eerste door de (stijgende) omvang van de groep ouderen
(thans 2 miljoen personen) en ten tweede door de nog te lage participatie
van deze groep.Sinds het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw is de arbeidsparticipatie
van ouderen aan het stijgen. Onderstaande cijfers (schema 1.3) illustreren
de progressie die gemaakt is. In de leeftijdsgroep 55–59 jaar stijgt
de arbeidsdeelname met bijna 20% punt. In de leeftijdsgroep 60–64
is er bijna een verdubbeling van de arbeidsdeelname.Schema 1.3. Arbeidsparticipatie ouderen 19952006 50–54 jaar5972 55–59 jaar3958 60–64 jaar1121Bovenstaande tabel toont dat de arbeidsparticipatie van ouderen is gestegen.
Toch is deze nog steeds te laag. Niet alleen laag voor Nederlandse begrippen
(de totale participatiegraad is 73 procent, ouderen zitten hier dus nog fors
onder), maar ook in internationaal perspectief. Veel landen, waaronder Portugal,
Ierland en Duitsland kennen een hogere participatiegraad van ouderen.Het streven is daarom doorwerken tot het 65ste levensjaar tot norm te
maken en doorwerken daarna meer algemeen, in plaats van het eerder stoppen
met werken te stimuleren. Het feit dat in de toekomst hierdoor steeds meer
ouderen zullen blijven werken, zal ook een positief effect hebben op de beeldvorming
rondom oudere werknemers. Niet alleen de aanbodzijde, maar ook de vraagzijde
wordt op deze manier gestimuleerd.Ik vind het wenselijk om bij de evaluatie in 2010 vanuit een breed perspectief
een oordeel te kunnen geven over de werking van de IOW in de arbeidsmarkt
van dat moment. Daarbij wil ik de werkgelegenheidsontwikkeling meewegen, de
arbeidsmarkt, de kans om werkloos te worden en weer werk te vinden en niet
in de laatste plaats het feitelijk gebruik van de IOW zelf. Hierbij kan ook
de mogelijkheid worden meegenomen de IOW als tussenstap te zien naar een meer
activerende arbeidsmarkt voor oudere werklozen.De leden van de CDA-fractie vragen, met het oog op het mogelijkerwijs
langduriger karakter van de IOW, om een toelichting of de aanvullende toegangsvoorwaarde
van een arbeidsverleden van 25 jaar die de SER voorstelde voor 60-plussers
op termijn wel relevant wordt.De aanvullende toegangsvoorwaarde dat 60-plussers een arbeidsverleden
moeten hebben van 25 jaar, heeft in onderhavig wetsvoorstel materieel geen
effect door de tijdelijkheid van de IOW. Bij een langduriger karakter van
de IOW wordt deze extra toegangsvoorwaarde wel relevant.Vanaf circa 2020 zou het kunnen voorkomen dat een 60-plusser wel voldoet
aan de arbeidsverledeneis in de WW (4-uit-5 jareneis), maar niet voldoet aan
de voorwaarden van een arbeidsverleden van ten minste 25 jaar. Dit is het
gevolg van de wijze waarop het arbeidsverleden in de WW wordt vastgesteld.
De kalenderjaren vanaf en met inbegrip van het jaar waarop de werknemer 18
jaar is geworden tot en met 1997 tellen voor alle werknemers zonder voorwaarden
mee voor het arbeidsverleden (het fictieve arbeidsverleden). De jaren vanaf 1998
tellen slechts mee voor het arbeidsverleden als daarin ook feitelijk op 52
loondagen is gewerkt (het feitelijk arbeidsverleden).Aangezien met het verstrijken van de jaren de periode dat feitelijk moet
zijn gewerkt steeds groter wordt en bepaalde jaren niet meer «automatisch»
worden meegeteld, is het mogelijk dat de 60-jarige op den duur niet meer aan
25 arbeidsjaren komt. Hieronder twee voorbeelden.Schema 1.4. Rekenvoorbeelden arbeidsverledenDe 60-jarige persoon die op
1 oktober 2006 werkloos wordt, is in 1946 geboren en 18 jaar geworden
in 1964. Hij heeft een fictief arbeidsverleden van (1998 – 1964 =) 34
jaar. In de jaren 2001–2005 heeft hij ten minste 4 jaar gewerkt (anders
voldoet hij niet aan de 4-uit-5-eis). Hij heeft dus bij aanvang van zijn werkloosheid
ten minste een arbeidsverleden van 38 jaar en (afhankelijk van zijn feitelijk
gewerkte jaren van 1998 tot en met 2000) maximaal 41 jaar. Alleen op basis
van het fictieve arbeidsverleden voldoet deze persoon al aan de extra eis
van 25 arbeidsjaren. De 60-jarige persoon die op 1 oktober
2020 werkloos wordt, is in 1960 geboren en 18 jaar geworden in 1978. Hij heeft
een fictief arbeidsverleden van (1998 – 1978 =) 20 jaar. In de jaren
2016–2020 heeft hij ten minste 4 jaar gewerkt (anders voldoet hij niet
aan de 4-uit-5-eis). Hij heeft dus bij aanvang van zijn werkloosheid ten minste
een arbeidsverleden van 24 jaar. Afhankelijk van zijn feitelijk gewerkte jaren
van 1998 tot en met 2015 voldoet deze persoon alsnog aan de eis van 25 arbeidsjaren.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering overwogen heeft de
volgende combinatie van maatregelen te nemen: afschaffing van de IOAW voor
nieuwe WW’ers per 1 oktober 2006, permanent maken van de IOW voor
die groep en afschaffing van de IOW 60+ met ingang van 1 juli 2011. Deze
leden vragen of de regering kan aangeven wat volgens haar de voor- en nadelen
zouden zijn van een dergelijke combinatie van maatregelen. Ook
vragen zij de regering aan te geven waarom een dergelijke combinatie niet
de voorkeur krijgt van het kabinet.De regering heeft een dergelijke aanpak niet overwogen. Wel is de regering
met de PvdA-fractie van mening dat het oorspronkelijke wetsvoorstel, waarin
voor de werklozen vanaf 50 jaar een IOW naast een IOAW zou bestaan, onnodig
ingewikkeld was. De regering heeft daarom voorgesteld om de IOW te beperken
tot personen die bij aanvang van de werkloosheid al 60 jaar of ouder zijn.
Het betreft hier dus geen inhoudelijk verschillende voorstellen. Met de door
de PvdA-fractie gesuggereerde aanpak zou overigens een voorschot worden genomen
op de uitkomsten van de evaluatie van de IOW.HOOFDSTUK 2 HET RECHT OP IOWEen aantal fracties heeft vragen gesteld rond de kring van rechthebbenden,
de hoogte van de uitkering, de vermogenstoets en inkomenstoets, inclusief
de vrijlatingsregeling voor inkomsten uit arbeid en de eindiging van het IOW-recht.
De regering gaat hieronder nader op deze vragen in.2.1. Kring van rechthebbendenMet de voorgestelde nota van wijziging bestaat de doelgroep van de IOW
uit personen die werkloos zijn geworden nadat zij de leeftijd van 60 jaar
hebben bereikt en die meer dan drie maanden recht hadden op een uitkering
op grond van de nieuwe WW. Werknemers die op of na 1 oktober 2006, maar
voor 1 juli 2011, werkloos worden en op dat moment 60 jaar of ouder zijn,
kunnen na afloop van de WW-uitkering in aanmerking komen voor een IOW-uitkering.
De partner van de oudere werknemer behoort niet tot de kring van rechthebbenden.De leden van de CDA-fractie vragen wat de visie van de regering is op
het uitbreiden van de IOW voor de doelgroep volledig arbeidsongeschikten,
conform de reeds geldende voorwaarden van de IOW. Ook de leden van de fractie
van de ChristenUnie horen graag de mening van de minister over het voorstel
van de CG-Raad om mensen met een volledige arbeidshandicap in de WWB onder
de werking van de IOW te brengen.De regering acht een dergelijke uitbreiding van de doelgroep ongewenst.
Daarmee zou afbreuk worden gedaan aan de activeringsdoelstelling van de IOW.
Volledig arbeidsgehandicapten kunnen immers niet worden verplicht te solliciteren
naar algemeen geaccepteerde arbeid. Verder wil de regering de – ten
opzichte van de WWB relatief gunstige – IOW voorbehouden aan personen
met een langdurige band met de arbeidsmarkt. IOW-gerechtigden voldoen aan
deze voorwaarde door de eis dat ten minste in vier van de vijf voorgaande
jaren voor werkloosheid is gewerkt.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering de personen, die een
uitkering op grond van de Tijdelijke regeling inkomensgevolgen
herbeoordeelde arbeidsongeschikten (TRI) ontvangen, na afloop ook
een IOW-uitkering kunnen ontvangen.TRI-gerechtigden komen na afloop van de TRI-uitkering niet in aanmerking
voor een IOW-uitkering. De regering behoudt de gunstige IOW voor aan werkloze
werknemers die in bepaalde mate hebben deelgenomen aan het arbeidsproces èn
op of na 1 oktober 2006 de leeftijd van 60 hebben bereikt. Aan die voorwaarden
voldoen TRI-gerechtigden niet.De TRI-uitkering is bedoeld voor voormalige WAO-gerechtigden die in het
kader van de herbeoordelingsoperatie een lagere of geen WAO-uitkering meer
ontvangen en geen recht op WW (meer) hebben. TRI-gerechtigden voldoen niet
aan de weken- en jareneis van de WW en hebben op het moment van werkloosheid
dus onvoldoende arbeidsverleden.Daarnaast hebben TRI-gerechtigden op de eerste TRI-dag de leeftijd van
60 jaar nog niet bereikt. Arbeidsongeschikten die op de peildatum 1 juli
2004 45 jaar of ouder zijn, zijn vrijgesteld van de herbeoordelingsoperatie.2.2. Hoogte van de uitkeringDe IOW-uitkering bedraagt 70% van het wettelijk minimumloon. Dit
is ongeacht de leefsituatie van de IOW-gerechtigde. De hoogte van de IOW-uitkering
is gemaximeerd op de hoogte van de voorafgaand aan de IOW ontvangen WW-uitkering.De leden van de PvdA-fractie constateren dat personen met een WW-uitkering
lager dan 70% van het wettelijke minimumloon ook een IOW-uitkering
lager dan 70% van het minimumloon ontvangen. Zij moeten langs twee
loketten (het UWV en gemeentelijke sociale dienst) om uit te komen op het
sociaal minimum. Deze leden vragen waarom de regering er niet voor heeft gekozen
om de aanvulling tot het sociaal minimum te laten uitvoeren door het UWV.
Worden deze personen er actief door het UWV op gewezen dat zij mogelijk recht
hebben op een aanvullende bijstand en dat zij die bij de gemeente kunnen aanvragen?Indien de uitkering op grond van de IOW minder bedraagt dan het relevant
sociaal minimum, dan vindt vanuit de Toeslagenwet (TW) een aanvulling plaats
tot dit sociaal minimum. Dit zal geregeld worden in de Invoerings- en aanpassingswet
IOW. De TW wordt uitgevoerd door het UWV. Als betrokkene tijdens de WW-uitkering
inclusief toeslag minder ontvangt dan het relevant sociaal minimum, zal hij
daarnaast een aanvulling van de gemeente ontvangen. Na afloop van de WW-periode
zal deze aanvullende bijstand doorlopen tijdens de IOW-uitkering.UWV zal zorgdragen voor een actieve voorlichting en personen die recht
hebben op een lagere IOW-uitkering erop wijzen dat zij bij de gemeente een
beroep kunnen doen op aanvullende bijstand.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe de IOW en de kopjesregeling
zich tot elkaar verhouden en, in het verlengde daarvan, de Wet tot wijziging van de Toeslagenwet en intrekking van de Invoeringswet
stelselherziening sociale zekerheid in verband met het verbeteren en vereenvoudigen
van de wijze waarop het sociaal minimum wordt gewaarborgd in de loondervingsuitkeringen1. Op welke artikelen is de kopjesregeling
gebaseerd?De kopjesregeling is een onderdeel van de Invoeringswet
stelselherziening sociale zekerheid (artikelen 24, 48 en 64a IWS).
Deze regeling zorgt ervoor dat een bruto uitkering (en eventuele toeslag)
zodanig wordt opgehoogd dat het bedrag dat resteert na aftrek van belastingen
en premies gelijk is aan het netto relevant sociaal minimum.De Wet tot wijziging van de TW zorgt ervoor dat het kopje in de toeslag
wordt geïncorporeerd. De kopjesregeling vervalt en uitkeringsgerechtigden
krijgen een hogere toeslag. De kopjesregeling is dus niet meer van toepassing,
ook niet op een IOW-uitkering.De PvdA-fractie vraagt om aan te geven hoeveel mensen de afgelopen vijf
jaren een verhoging van de uitkering hebben gekregen op basis van de kopjesregeling.In 2002 ontvingen naar schatting 65 000 personen een kopje op de
uitkering (WAZ, Wajong, WAO/WIA, WW en ZW). Dit was in 2006 gestegen naar
circa 73 000 uitkeringsgerechtigden. Het overgrote deel van deze uitkeringen
(circa 90%) betreft Wajong-uitkeringen.De leden van de SP-fractie vragen de regering de hoogte van de IOW-uitkering
te presenteren op basis van het wettelijk minimumloon met ingang van 1 januari
2007.Voor de IOW-gerechtigde zou de hoogte (onafhankelijk van de leefsituatie)
met ingang van 1 januari 2007 € 910,56 per maand (70%
van het bruto wettelijk minimumloon, inclusief 8% vakantiegeld)
bedragen. Als deze uitkering lager is dan het voor de leefeenheid relevant
sociaal minimum, kan recht op een aanvulling bestaan tot vanuit de Toeslagenwet.Met ingang van 1 januari 2008 zou de hoogte van de IOW-uitkering € 934,50
bruto per maand bedragen.2.3. VermogenstoetsIn antwoord op de vraag van de leden van de SP-fractie of opgebouwde rechten
in een levensloopregeling behoren tot het vermogen en betrokken worden bij
de vermogenstoets, wijst de regering erop dat de IOW geen vermogenstoets kent.
Opgebouwde rechten in een levensloopregeling worden derhalve in dat kader
niet in aanmerking genomen.2.4. InkomenstoetsDe leden van de SP-fractie vragen of opgebouwde pensioenrechten die voor
het 60ste levensjaar tot pensioenuitkeringen zouden kunnen komen, in het kader
van de IOW als inkomen worden beschouwd. Met andere woorden, kan een IOW’er
verplicht worden om aanspraken op flexibele pensioenregelingen te maken als
die een pensioen voor het 60ste jaar mogelijk maken? Worden uitkeringen van
een verzekeringsmaatschappij voor bijvoorbeeld bedrijfsongevallen en beroepsziekten,
en ontslagvergoedingen, betrokken bij de inkomenstoets?De IOW volgt in het algemeen met betrekking tot pensioenregelingen dezelfde
systematiek als de WW (artikel 34, van de WW). In de IOW is geen bepaling
opgenomen die de werkloze werknemer verplicht om aanspraak te maken op flexibele
pensioenregelingen als die een pensioen voor het 60ste jaar mogelijk maken.
De IOW’er kan dus niet worden gedwongen aanspraak op een dergelijke
regeling te maken. Indien de werkloze werknemer echter inkomsten uit een dergelijke
flexibele pensioenregeling ontvangt, worden deze in het kader van de IOW wel
als inkomen beschouwd en in mindering gebracht op de uitkering.Of uitkeringen van een verzekeringsmaatschappij voor bijvoorbeeld bedrijfsongevallen
en beroepsziekten in aanmerking worden genomen als inkomen, hangt af van de
aard van de uitkering. Voor zover de uitkering naar aard en strekking overeenkomt
met een loondervingsuitkering, wordt deze in aanmerking genomen bij het vaststellen
van de hoogte van de uitkering.Tevens stellen de leden van de SP-fractie de vraag of ontslagvergoedingen
worden betrokken bij de inkomenstoets in de IOW. Ook hier geldt dat de IOW
de systematiek van de WW volgt. Een eenmalige uitkering die na beëindiging
van de dienstbetrekking aan een werknemer in verband met die beëindiging
worden betaald, wordt niet beschouwd als inkomen uit of in verband met arbeid
en derhalve wordt hiermee geen rekening gehouden bij de vaststelling
van de hoogte van de IOW-uitkering. Op de situatie dat staande de dienstbetrekking
van de ontslagvergoeding een stamrecht wordt gekocht, gaat de regering in
bij de beantwoording van vragen van de PvdA-fractie in hoofdstuk 5 (overige
aspecten).2.5. Vrijlatingsregeling voor inkomen uit arbeidHet inkomen uit arbeid van de IOW-gerechtigde wordt met diens uitkering
verrekend. De IOW kent een vrijlatingsregeling voor een deel van het inkomen
uit arbeid. De leden van de SP-fractie vragen naar de hoogte van de vrij te
laten inkomsten. Met de nota van wijziging wordt voorgesteld 30% van
de inkomsten die de IOW-gerechtigde verwerft, vrij te laten.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering deze vrijlatingsregeling
rijmt met het adagium dat werk moet lonen en dat meer werk meer moet lonen.
De leden van de SP-fractie vragen of het benutten van de vrijlating leidt
tot een armoedeval en of de regering de omvang hiervan kan illustreren met
rekenvoorbeelden.De met de nota van wijziging voorgestelde vrijlatingsregeling is in overeenstemming
met het adagium dat werk moet lonen. Van elke euro extra inkomen uit arbeid
houdt de uitkeringsgerechtigde op grond van deze regeling bruto 30 cent over.
De vrijstelling geldt gedurende de gehele looptijd van de IOW.De regering acht een in omvang beperkte vrijlating van inkomsten uit arbeid
gewenst en verantwoord als financiële stimulans voor uitkeringsgerechtigden
om aan het werk te gaan en te blijven. Een hogere vrijlating zou de IOW het
karakter van een inkomenssuppletie geven en het is in de ogen van de regering
niet juist dat een uitkeringsgerechtigde naast zijn uitkering een volledig
(minimum)inkomen zou kunnen verdienen. Aan de andere kant kent een lagere
vrijlatingsregeling wellicht te weinig prikkelwerking om te gaan werken. De
regering heeft gemeend met de voorgestelde vrijlatingsregeling een goede balans
te hebben gevonden.Het effect van de IOW-vrijlatingsregeling hangt af van de individuele
situatie. Als er geen recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet1 is, dan zijn de netto-effecten van de IOW-vrijlatingsregeling
als volgt2:– Een IOW-er die een baan accepteert voor één dag
in de week op minimumloonniveau, gaat er netto ruim € 900 per jaar
op vooruit. De inkomensvooruitgang is ruim 9% van zijn oorspronkelijke
inkomen (de kale IOW-uitkering).– Bij twee dagen werken op minimumloonniveau is de inkomensvooruitgang
ruim € 1 600; een inkomensvooruitgang van ruim 16%.– Bij drie dagen werken op minimumloonniveau is de inkomensvooruitgang
bijna € 2 600 (+26%).– Bij vier dagen werken op minimumloonniveau is de inkomensvooruitgang € 3 650
(+37%).– Bij vijf dagen werken op minimumloonniveau vindt uitstroom uit
de uitkering plaats. De inkomensvooruitgang ten opzichte van de kale IOW-uitkering
is € 4 450 (+45%). De inkomensvooruitgang ten opzichte
van vier dagen werken met IOW-uitkering is € 800 (+6%).In al deze gevallen loont het om (meer) te gaan werken.De leden van de PvdA-fractie vragen wat de financiële gevolgen zijn
van verruiming van de vrijlatingsregeling tot 30% van alle bijverdiensten.Voor de exacte financiële gevolgen van de in de nota van wijziging
voorgestelde vrijlatingsregeling van 30% van alle bijverdiensten zijn
onvoldoende gegevens bekend. Gelet op het beperkte beroep op
de IOW (jaarlijks stromen naar schatting 500 personen in) zijn de financiële
gevolgen gering.2.5. Eindiging van IOW-rechtDe leden van de SP-fractie vragen onder welke omstandigheden een werkloze
onbetaald verlof kan genieten.Een werkloze kan geen onbetaald verlof genieten. Onder onbetaald verlof
wordt verstaan een tussen werkgever en werknemer voor een gedeelte of het
geheel van de arbeidstijd overeengekomen verlof, waarin de werknemer geen
arbeid jegens de werkgever verricht (artikel 1, onderdeel g, van de WW).De leden van de VVD-fractie vragen hoe beschikbaarheid in het kader van
de IOW wordt getoetst. Gelden hierbij dezelfde criteria als bij jongere werkzoekenden,
zo vragen deze leden.De IOW-gerechtigde moet voldoen aan de arbeidsverplichtingen van de IOW.
Hij dient onder meer te solliciteren naar algemene geaccepteerde arbeid, algemeen
geaccepteerde arbeid te aanvaarden en te behouden. De verplichtingen in de
IOW zijn ontleend aan de verplichtingen die voor WW-gerechtigden gelden, zij
het dat IOW-gerechtigden zich direct beschikbaar moeten stellen voor alle
arbeid, die algemeen maatschappelijk aanvaard is. Zij kunnen dus geen eisen
stellen aan het niveau van de functie, de aard van het werk en aan het loon.Het UWV zal toetsen of IOW-gerechtigden zich houden aan deze verplichtingen.
Hiertoe zal de IOW-gerechtigde het UWV moeten informeren. Bij de toetsing
op de naleving van de IOW-verplichtingen zal het UWV maatwerk betrachten.
Leeftijd kan daarbij een rol spelen voor zover dat in het individuele geval
een relevant gegeven is. Het niet nakomen van deze verplichtingen leidt tot
een maatregel, in casu een korting op de uitkering.2.6. Verschillen met IOAWDe leden van de VVD-fractie vragen of een werkloze 60-plusser met een
werkende partner die voldoende inkomen heeft om gezamenlijk van te leven,
een uitkering krijgt, terwijl dit onder de IOAW niet het geval was.Het is juist dat de werknemer, die werkloos wordt op of na zijn 60ste,
met een werkende partner die voldoende inkomen heeft, na afloop van de WW-uitkering
in aanmerking kan komen voor een IOW-uitkering. Met de voorwaarden van de
IOAW is dit niet het geval. Dit heeft te maken met het feit dat de IOW, net
als de vroegere WW-vervolguitkering, 70% van het wettelijke minimumloon
bedraagt, ongeacht het inkomen van de partner. Als de IOW een partnerinkomentoets
zou kennen, zouden naar schatting 250 IOW-uitkeringen op jaarbasis wegvallen
(van de totale jaarlijkse verwachte instroom van 500).HOOFDSTUK 3 ACTIVERING EN RE-INTEGRATIE3.1. Re-integratie van werkloze werknemersDe leden van de PvdA-fractie vragen welke instantie verantwoordelijk is
voor de re-integratie van mensen met een IOW-uitkering lager dan 70%
van het wettelijk minimumloon, die tevens een beroep doen op aanvullende bijstand.In de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en
inkomen (Wet SUWI) is geregeld dat ingeval sprake is van een uitkering
die deels door het UWV en deels door een gemeente wordt uitbetaald, het UWV
verantwoordelijk is voor re-integratie. Het UWV en een gemeente kunnen in
individuele gevallen overeenkomen de re-integratieverantwoordelijkheid anders
te beleggen. Deze uitzondering maakt het voor gemeenten mogelijk om in het
kader van een wijkgerichte aanpak ook de uitkeringsgerechtigden te betrekken
die volgens de hoofdregel door het UWV worden gere-integreerd.De leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering toe te lichten waarom
het gedurende de werkloosheidsperiode slechts éénmaal mogelijk
is om te starten als ondernemer. Kan de regering aangeven wat de gevolgen
zouden zijn als WW en/of IOW-gerechtigden na vijf jaar opnieuw zouden mogen
proberen als ondernemer te starten, zo vragen deze leden.De nota van wijziging stelt voor het vereiste om toestemming van het UWV
voor de start als zelfstandige te laten vervallen. De regering wil oudere
werklozen in de gelegenheid stellen om met zelfstandige activiteiten in hun
levensonderhoud te voorzien. Het verrichten van werkzaamheden als zelfstandige
wordt beschouwd als een passende manier om uit de uitkering te komen. IOW-gerechtigden
kunnen dus zonder toestemming starten als zelfstandige.Het vervallen van het toestemmingsvereiste betekent dat uitkeringsgerechtigden,
anders dan in de WW, tijdens de IOW-uitkering meermalen kunnen starten als
zelfstandige. De IOW-gerechtigde is wel verplicht om de start van de zelfstandige
activiteiten aan het UWV te melden. De inkomsten uit de zelfstandige activiteiten
worden – net als andere inkomsten uit arbeid – met de uitkering
verrekend. Zolang de IOW-gerechtigde minder verdient dan de voor hem geldende
grondslag, houdt hij recht op uitkering. Daarmee blijven ook de verplichtingen
op grond van de IOW van toepassing.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de minister kan
aangeven op wat voor manier de speciale aandacht voor de arbeidsparticipatie
van de oudere werklozen vorm wordt gegeven. In het verlengde hiervan vragen
de leden van de VVD-fractie om een toelichting waarom de voorgestelde IOW
beter zal werken als het gaat om de re-integratie van oudere werknemers dan
de bestaande IOAW.Door de IOW bij het UWV te positioneren kan met betrekking tot de re-integratie
worden voortgebouwd op de re-integratieactiviteiten die gedurende de WW-periode
zijn gestart. De invoering van de IOW voorkomt een systeemovergang. De regering
verwacht dat de re-integratie van oudere werknemers door de voorgestelde IOW
beter gaat werken, aangezien betrokkene bij dezelfde re-integratiecoach blijft
(en zijn voorgeschiedenis dus al bekend is) en de inzet van re-integratiemiddelen
aansluit bij eerdere investeringen. Overigens wordt de Tweede Kamer in het
voorjaar van 2008 een notitie gestuurd met aanvullende maatregelen om de arbeidsparticipatie
van ouderen te stimuleren.De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn tevens benieuwd of de
minister inzicht kan geven in de aantallen van succesvol gere-integreerde
oudere werklozen.Bijna de helft van alle beëindigde WW-uitkeringen (46%) van
55-plussers heeft als reden werkhervatting. De schatting voor het jaar 2006
komt dan op circa 17 duizend personen van 55 jaar en ouder die in dat jaar
de WW zijn uitgestroomd wegen werkhervatting. Van de 50-plussers die een re-integratietraject
hebben gevolgd, vindt 20% een baan.3.2. Plichten IOWDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering schematisch aan te geven
welke verschillen er zijn tussen de IOW en WW voor wat betreft de verplichtingen
ter voorkoming van het ontstaan en bestaan van recht op uitkering (mochten
die verschillen er zijn).Zoals uit onderstaand schema blijkt, is er in het algemeen geen verschil
tussen de verplichtingen in de IOW en die in de WW met betrekking tot het
voorkomen van het ontstaan en bestaan van recht op uitkering. De verplichting
te voorkomen werkloos te worden (artikel 24, eerste lid, onderdeel a) is voor
de IOW-gerechtigde overbodig. Voorafgaande aan de IOW-uitkering ontving hij
immers een WW-uitkering, waarin onder andere de verplichting geldt om passende
arbeid te verkrijgen en te aanvaarden. Daarnaast wordt in de WW uitgegaan
van het begrip passende arbeid en in de IOW van algemeen geaccepteerde arbeid.Schema 3.1 Verplichtingen ter voorkoming van het ontstaan
en bestaan van recht op uitkeringIOWWWInhoud Artikel 18, eerste lidArtikel 24, vijfde lidbenadeling financieringsfonds Artikel 18, tweede lidArtikel 24, eerste lid, sub b, onderdeel 3door
eigen toedoen geen arbeid behouden Artikel 18, derde lid, onderdelen a en bArtikel
24, tweede lid, onderdelen a en bverwijtbare
werkloosheid  Artikel 18, vierde lidArtikel 24, zesde lidgedragingen die de fondsen
niet benadelen3.3. Vrijstellingen en ontheffingenDe IOW sluit op het punt van de sollicitatieplicht en re-integratieactiviteiten
aan op de WW. Dit betekent dat bij de vormgeving van de sollicitatieplicht
de kaders van de WW zijn gevolgd. Het UWV zal met de IOW-gerechtigden afspraken
maken over de invulling van de sollicitatieplicht en de inzet van re-integratieactiviteiten.
Evenals bij de uitvoering van de WW, maakt het UWV individuele, op de persoon
toegesneden afspraken. Hierbij wordt rekening gehouden met de individuele
omstandigheden van de betrokkene. Het wetsvoorstel wijkt op dit aspect dus
niet af van het SER-advies.In het verlengde daarvan vragen de leden van de SP-fractie waarom de individuele
afstand tot de arbeidsmarkt en perspectiefloos gebleken re-integratieactiviteiten
niet betrokken worden bij ontheffing van de sollicitatieplicht.Net als in de WW wordt in de IOW de mogelijkheid gecreëerd om een
ontheffing of vrijstelling van de sollicitatieplicht aan te vragen. Bij de
vormgeving van de ontheffing van de sollicitatieplicht die geldt op basis
van de IOW, zullen beoordelingscriteria worden geformuleerd waarin tot uitdrukking
wordt gebracht dat betrokkenen een zo grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben
dat zij geen re-integratiemogelijkheden meer hebben. De beoordelingscriteria
in de WW zullen hierbij als uitgangspunt worden genomen.De leden van PvdA-fractie vragen wie de naleving van de sollicitatieplicht
controleert.Het UWV toetst of IOW-gerechtigden de gemaakte afspraken nakomen. Het
CWI speelt hierbij geen rol.De leden van de PvdA-fractie willen graag weten hoeveel personen die op
31 december 2003 57,5 jaar of ouder waren, gebruik hebben gemaakt en
nog gebruik maken van de mogelijkheid om vrijgesteld te worden van de sollicitatieplicht
vanwege mantelzorg of vrijwilligerswerk.Uit analyse van het UWV-bestand van WW-gerechtigden blijkt dat eind november
2007 223 personen toestemming van het UWV hadden om gebruik te maken
van deze vrijstellingsregeling.De leden van de SP-fractie vragen te onderzoeken hoe effectief de huidige
sollicitatieplicht voor personen van 57,5 jaar en ouder is en wat de (de-)motiverende
effecten zijn op de sollicitant. Is sprake van een administratieve lastendruk
op de werkloze die geen enkel doel dient?Het kabinet Balkenende II heeft de uitzonderingspositie voor 57,5 jarigen
met betrekking tot de sollicitatieplicht ongedaan gemaakt. Dit kabinet achtte
het niet aanvaardbaar dat werklozen vanaf die leeftijd werden afgeschreven
voor deelname aan de arbeidsmarkt. De herinvoering van de sollicitatieplicht
had als doel om – in samenhang met andere maatregelen – het gebruik
van de WW als route voor vervroegde uittreding tegen te gaan. Daarnaast beoogde
deze maatregel de bevordering van de uitstroom van ouderen uit de WW naar
werk.Uit de ontwikkeling van de instroom en de uitstroom van ouderen in de
WW blijkt dat deze maatregel, in combinatie met andere maatregelen om de arbeidsparticipatie
van ouderen te bevorderen, doeltreffend is geweest. De instroomkans is afgenomen
tot een niveau dat zelfs beneden de gemiddelde instroomkans ligt. Daarnaast
neemt ook de gemiddelde uitkeringsduur af. De verwachte instroomkans van ouderen
(55+) in de WW en hun werkhervattingskans binnen twaalf maanden na instroom
zijn prestatie-indicatoren die deze kabinetsperiode periodiek terugkomen in
begroting en jaarverslag van SZW.Ook vragen de leden van de PvdA-fractie de regering aan te geven hoeveel
mensen die op 31 december 2003 57,5 jaar of ouder waren op dit moment
langer dan een jaar werkloos zijn.Uit de meest recente uitvoeringsinformatie van UWV op persoonsniveau over
het jaar 2006 blijkt dat op 31 december 2006 28 duizend personen langer
dan een jaar een WW-uitkering hadden en op 31 december 2003 57,5 jaar
of ouder waren. Van de IOAW is bekend dat medio 2007 ruim 4 duizend personen
61 jaar of ouder waren (deze personen waren in december 2003 ten minste 57,5
jaar).De leden van de PvdA-fractie vragen zich ten slotte af wat met de zin «De
afweging voor een eventuele vrijstelling van de sollicitatieplicht en andere
arbeidsverplichtingen voor bepaalde categorieën partners van oudere werklozen,
wordt meegenomen in de lagere regelgeving» (paragraaf 4.4.1 van
de memorie van toelichting) wordt bedoeld.Deze zin betreft een reactie op een aantal passages uit de CWI-toets over
mogelijke vrijstellingen en ontheffingen. In navolging van de WW zal ook voor
IOW-gerechtigden en hun partners vrijstellingen en ontheffingen van onder
meer de sollicitatieplicht worden geregeld. Dit zal zijn beslag krijgen in
lagere regelgeving. Het ontheffingskader van de WW zal hierbij als uitgangspunt
worden genomen.HOOFDSTUK 4 UITVOERINGDe leden van de CDA-fractie vragen een toelichting waarom de regering
kiest voor een taakverbreding van het UWV, terwijl het UWV het uitvoeringsinstituut
voor werknemersverzekeringen is en niet voor voorzieningen. Zou verder de één-loketfunctie
bij gemeenten niet veel beter gewaarborgd zijn, omdat de gemeenten bij activering
van uitkeringsgerechtigden veel beter kunnen inspelen op de regionale arbeidsmarktsituatie,
gemeenten ook bijstandsuitkeringen en uitkeringen voor bijzondere bijstand
verstrekken waar (eventueel voormalig) IOWgerechtigden ook voor in aanmerking
zouden kunnen komen? Waarom heeft de regering in haar overwegingen niet meegenomen
dat de gemeenten reeds gewend zijn de IOAW, de regeling die vooraf ging aan
de IOW, te verstrekken? aldus deze leden.Met de nota van wijziging wordt voorgesteld de IOW te beperken tot oudere
werklozen die bij aanvang van werkloosheid 60 jaar of ouder zijn. De uitvoering
van de IOW zal verzorgd worden door het UWV. Een belangrijke gedachte daarbij
is dat bij uitvoering door het UWV sprake is van één loket voor
de werkloze werknemer. Immers, voordat een beroep op de IOW kan worden gedaan,
dient eerst de maximale uitkeringstermijn van de WW te zijn bereikt. De werkloze
werknemers die een beroep doen op de IOW, zijn dus al bij het UWV als uitkeringsgerechtigde
bekend. Dit betekent continuïteit in de re-integratie en de uitkeringsverzorging.
Daarbij heeft het UWV ook de mogelijkheid om in te spelen op de regionale
arbeidsmarkt, bijvoorbeeld bij de aanbesteding van trajecten en de wijze waarop
de IRO’s worden ingezet.Bij uitvoering door gemeenten zou sprake zijn van een nieuw en afwijkend
regime van het huidige IOAW-regime en de WWB. Uitvoering van de IOW door gemeenten
zou bovendien betekenen dat bij circa 450 gemeenten voor een beperkte groep
uitkeringsgerechtigden, een van de huidige IOAW afwijkende financieringssystematiek
en uitkeringssystematiek van toepassing zou zijn. Iedere gemeente zou de uitvoeringsorganisatie
daarop apart dienen in te richten. Het UWV heeft aangegeven dat de inhoud
van de IOW en de te toetsen criteria bekend terrein zijn voor het UWV.De leden van de VVD-fractie vragen of, nu de krapte op de arbeidsmarkt
steeds nijpender wordt, dit reden is tot een heroverweging van het advies
van de VNG om de financiering van de IOW-analoog aan de WWB-onderdeel te maken
van de budgetfinanciering op grond van het Fonds Werk en Inkomen. Leren de
ervaringen met de WWB niet dat budgetverantwoordelijkheid van gemeenten positieve
effecten heeft op re-integratie van werkzoekenden?Bij de keuze om het UWV de IOW te laten uitvoeren heeft de regering meegewogen
dat uitvoering van de IOW door gemeenten op basis van een budgettering in
beginsel een financiële prikkel richting gemeenten kan bieden om uitkeringsgerechtigden
te activeren. Deze prikkel is bij de IOW echter beperkter dan in de WWB.De regering zegt, in antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie
toe, dat WW-gerechtigden, van wie kan worden verwacht dat zij na afloop van
de WW-uitkering een beroep zullen doen op een IOW-uitkering, actief benaderd
worden middels een zoveel mogelijk voorbedrukt formulier. Het UWV zal de zogenoemde
systematiek van de omgekeerde intake toepassen. De gepresenteerde gegevens
kan de IOW-gerechtigde daarbij controleren en laten corrigeren. Dat betekent
dat de aanvragers voor een IOW-uitkering alleen die gegevens dienen aan te
leveren die niet al in de administratie van het UWV zijn opgenomen.HOOFDSTUK 5 OVERIGE ASPECTEN5.1. Internationale aspectenDe leden van de CDA-fractie verzoeken om een nadere uitleg over de verklaring
van de regering dat artikel 68 van Verordening (EEG) nr. 1408/71 prevaleert
boven artikel 6 van de IOW. Zij verwijzen hierbij naar het advies van de Raad
van State op dit punt van de verenigbaarheid van artikel 6, zevende lid, van
de IOW met artikel 68, tweede lid van Verordening (EEG) nr. 1408/71.De Raad van State heeft in haar advies bij het wetsvoorstel IOW opgemerkt
dat artikel 6 van het wetsvoorstel IOW niet verenigbaar is met artikel 68,
tweede lid van Verordening (EEG) nr. 1408/71 en adviseert om het wetsvoorstel
op dit punt in overeenstemming te brengen met genoemde Verordening. De regering
heeft het advies van de Raad van State niet gevolgd om de volgende reden.
Europese Verordeningen worden, anders dan Europese richtlijnen die worden
omgezet in nationale wetgeving, niet omgezet in nationale wetgeving. Dit is
gebaseerd op artikel 249 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen.
Dit artikel bepaalt dat een Verordening verbindend is in al haar onderdelen
en rechtstreeks toepasselijk is in elke lidstaat. Hieruit volgt dat de Verordening
deel uitmaakt van het Nederlandse rechtssysteem. Het UWV voert dus niet alleen
de IOW en andere socialeverzekeringswetten uit, maar past ook Verordening
(EEG) nr. 1408/71 toe: in grensoverschrijdende uitkeringssituaties wordt het
IOW-recht toegekend op basis van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Er is derhalve
geen sprake van dat aan de betrokken personen in strijd met het EG-recht enig
voordeel zou worden onthouden. Het betreffende artikel 6, zevende lid, van
de IOW, vervalt overigens met de nota van wijziging.5.2. Consequenties voor de IOAWDe leden van de PvdA-fractie stellen een aantal vragen met betrekking
tot stamrechtuitkeringen die thans soms in mindering worden gebracht op de
IOAW. Inmiddels heeft de regering in de beantwoording van schriftelijke vragen
van het lid Heerts (Aanhangsel Handelingen II, 2007/2008, nr. 692) aangegeven
het wenselijk te achten een einde te maken aan de onzekerheid over de verrekening
van stamrechtuitkering die bestaat sinds de uitspraak van de Centrale Raad
van Beroep van 19 april 2005 (02/4792, LJN: AT4952). Hiertoe zullen de
Inkomensbesluiten IOAW/Z, TW, Anw en AOW worden gewijzigd. De wijziging houdt
in dat periodieke uitkeringen uit een stamrecht, niet als inkomen worden beschouwd
voor uitkeringen op grond van de IOAW/Z, TW, Anw en AOW. Dit betreft de situatie
waarin een stamrecht op verzoek van de werknemer, met een eenmalige ontslagvergoeding
door de werkgever ten behoeve van die werknemer, is aangekocht.Met de wijziging wordt beoogd het beleid ten aanzien van het Inkomensbesluit
IOAW te codificeren dat het ministerie van SZW gedurende 20 jaar richting
gemeenten heeft uitgedragen. Hierbij wordt tevens aandacht besteed aan de
overgangsproblematiek. Het streven is dat de wijziging in de Inkomensbesluiten
uiterlijk op 1 april 2008 worden gepubliceerd in het Staatsblad. Gemeenten
zijn hierover geïnformeerd in de verzamelbrief van december 2007. Tevens
zijn zij bij deze gelegenheid gewezen op de mogelijkheid te anticiperen op
de wijzigingen in het Inkomensbesluit IOAW.HOOFDSTUK 6 FINANCIËLE GEVOLGEN6.1. UitkeringslastenDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering een inschatting te geven
van het aantal WW’ers dat na afloop van de WW-uitkering een beroep doet
op de IOAW. Hierbij verzoeken zij om een verdeling naar leeftijdscategorie
op de eerste WW-dag: 50–55 jaar, 55–60 jaar en 60–65 jaar.
Daarnaast vragen de leden van de PvdA-fractie een inschatting van de IOW voor
de komende jaren.Precieze cijfers over de doorstroom vanuit de WW naar de IOAW zijn niet
voorhanden. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2005 (meest recente cijfers)
de instroom in de IOAW voor de leeftijdscategorie 50–65 jaar als volgt
is:Tabel 6.1. Instroom in de IOAW naar leeftijdscategorie1 (2005)leeftijd bij aanvang WWinstroom
IOAW 50 tot 55 jaar100 55 tot 60 jaar450 60 tot 65 jaar950Door de verkorting van de WW-duur zullen ouderen eerder de maximumduur
bereiken. Hiervoor gecorrigeerd wordt de jaarlijkse instroom in de IOW geschat
op 50 in 2009, 500 in de periode 2010 t/m 2013 om daarna geleidelijk af te
nemen tot nul in 2017.De leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de fractie van de ChristenUnie
vragen welke uitgangspunten en aannames zijn gehanteerd bij de jaarlijkse
instroom van 250 personen in de IOW 60+, de verblijfsduur van 11 maanden en
de uitkeringslasten ad € 13 miljoen voor de groep 60–65 jaar.
Voorts willen de leden van de CDA-fractie weten hoe de uitvoeringskosten zich
verhouden tot de totale uitkeringslasten van de IOW. De leden van de PVV-fractie
vragen hoeveel ouderen in aanmerking komen voor de IOW.Het aantal van 250 betreft de extra jaarlijkse
instroom in de IOW ten opzichte van de IOAW als gevolg van de vrijstelling
van het partnerinkomen. Het is dus het deel van de IOW-instroom dat extra
uitkeringslasten genereert en niet de gehele instroom van de leeftijdscategorie
60–65 jaar. Die wordt geschat op 500 personen. Het aantal van 250 is
gebaseerd op uitvoeringsgegevens van UWV en houdt rekening met het aantal
personen dat 60 jaar of ouder is op de eerste WW-dag, de maximumduur van zijn
WW-uitkering bereikt en vervolgens doorstroomt naar de IOW.Een persoon die op zijn eerste WW-dag 60 jaar of ouder is, is –
uitgaande van het maximum arbeidsverleden – minimaal 63 jaar en twee
maanden als hij naar de IOW doorstroomt. Zijn maximale verblijfsduur in de
IOW is derhalve 1 jaar en 10 maanden (is 22 maanden). Niet iedere oudere werkloze
zal precies op zijn 60ste instromen in de IOW. Bij een veronderstelde gespreide
instroom van de leeftijdscategorie 60–65 in de WW, is de gemiddelde
verblijfsduur in de IOW dan 11 maanden. Gedurende de periode dat de extra
instroom een beroep op de IOW doet – in de jaren 2009–2016 –
zorgt deze voor circa € 15 miljoen extra uitkeringslasten.Op dit moment wordt rekening gehouden met een bedrag aan uitvoeringskosten
IOW van circa € 3,3 miljoen cumulatief voor de periode 2009–2014.
Dit bedrag is exclusief uitvoeringskosten voor re-integratie van IOW’ers
en inclusief invoeringskosten. In het Jaarplan 2009 komt UWV met een opgave
van de definitieve uitvoeringskosten.De leden van het CDA vragen wat de financiële gevolgen zouden zijn
van een eventuele verlenging van de IOW voor onbepaalde tijd.Als de IOW voor onbepaalde tijd wordt ingevoerd, betekent dit in feite
dat deze regeling de functie van de IOAW overneemt voor 60-plussers.Als gevolg van het soepelere regime (met name de afwezigheid van de partnerinkomentoets)
zullen er meer 63-plussers een uitkering ontvangen in de IOW ten opzichte
van de IOAW. De structurele uitkeringslasten bedragen in dat geval circa € 3
miljoen per jaar extra bovenop de uitkeringslasten IOAW.6.2. Uitvoerings- en implementatiekostenDe leden van de PvdA-fractie vragen of de regering aan kan geven waarom
zij de eenmalige implementatiekosten (40% van de extra uitkeringslasten
die de IOW naar verwachting ten opzichte van de IOAW met zich meebrengt) niet
te hoog vindt. Ook vragen deze leden of de regering nog altijd uitgaat van
eenmalige implementatiekosten van € 5,2 miljoen en op welke wijze
de Tweede Kamer wordt geïnformeerd over de aanpassing van de uitvoeringskosten
en re-integratiekosten.De eenmalige implementatiekosten bedragen in het gewijzigde wetsvoorstel € 2
miljoen. De daling ten opzichte van het eerdere voorstel is gelegen in het
feit dat de IOW systeemtechnisch nauw aansluit bij de voormalige vervolguitkering
WW.De IOW treedt in werking per 1 december 2009. In het kader van de
besprekingen over het Jaarplan 2009 zal een geactualiseerd budget voor de
IOW opgenomen worden. Dit budget vormt onderdeel van het Jaarplan dat ik zal
aanbieden aan de Tweede Kamer. Ook in de begroting SZW van 2009 zal aandacht
aan de IOW worden besteed.HOOFDSTUK 7 EVALUATIEDe leden van de PvdA-fractie vragen of het volgens de regering nodig is
een nulmeting uit te voeren van de werkgelegenheidsperspectieven voor de doelgroep
van de IOW op dit moment. Zo nee, waarom niet?De voor de evaluatie en voor de bedoelde nulmeting benodigde gegevens
(de werkgelegenheidsontwikkeling, de kans om werkloos te worden, de kans om
weer werk te vinden) zijn in reguliere statistieken beschikbaar. Een aparte
nulmeting is daarom niet noodzakelijk. Daar waar nodig – bijvoorbeeld
voor het meten van het gebruik van de IOW – zal aanvullende informatie
worden verzamelen. De IOW zal tijdens de evaluatie tevens getoetst worden
aan de dan vigerende arbeidsmarktomstandigheden van ouderen.ARTIKELSGEWIJSArtikel 63 InwerkingtredingDe leden van de CDA-fractie vragen wat de gewenste inwerkingtredingsdatum
is van deze wet en of de wet terugwerkt tot 1 oktober 2006.De inwerkingtredingsdatum van de IOW is 1 december 2009. Er is geen
noodzaak de wet terugwerkende kracht te verlenen. De voorwaarden voor de duur
van de nieuwe WW-uitkering1, in combinatie met
de voorwaarden voor het recht op IOW, brengen met zich mee dat
een recht op IOW-uitkering op zijn vroegst 38 maanden na 1 oktober 2006
(de eerste werkloosheidsdag op grond van de nieuwe WW), dus op 1 december
2009, kan ontstaan1.De leden van de CDA-fractie vragen tevens wanneer de regering verwacht
de aanpassingswet aan de Kamer toe te zenden. Ook de leden van de PvdA-fractie
vragen wanneer de regering de invoeringswet IOW naar de Kamer stuurt.Het is de planning om de Invoerings- en aanpassingswet IOW in het najaar
van 2008 naar de Kamer te zenden.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. P. H. DonnerXNoot1Brief over wijziging van het onderhavige wetsvoorstel, Kamerstukken II
2006/07, 30 819, nr. 6.XNoot2Sociaal-Economische Raad, Toekomstbestendigheid Werkloosheidswet, 15 april
2005, publicatienummer 5.XNoot3Kabinetsstandpunt Werkloosheid en ontslagrecht, Kamerstukken II 2004–05,
30 109, nr. 1.XNoot1De 60-jarige werkloze die op 30 juni 2011 werkloos wordt (de laatst
mogelijke datum van de laatst mogelijke casus), is geboren in 1951 en wordt
in 1969 18 jaar. Hij heeft maximaal recht op een WW-uitkering van 38 maanden.
Deze werkloze heeft bij voortdurende werkloosheid, op 31 augustus 2014
recht op IOW.XNoot1Dit betreft onder andere de vrijstelling van de basispremie WIA voor oudere
werknemers, de invoering van een fiscale ouderenkorting, de herinvoering van
de sollicitatieplicht voor oudere werklozen, de afschaffing van de vervolguitkering
en de verkorting van de maximale WW-duur.XNoot1Staatsblad 2007, nr. 302.XNoot1Als sprake is een toeslag op grond van de Toeslagenwet, dan is de vrijlatingsregeling
van de TW bepalend. Dit is doorgaans het geval bij alleenstaanden met alleen
een IOW-uitkering en bij gehuwden (of gelijkgestelden) wanner de partner geen
eigen inkomen heeft.XNoot2Bij de werkloosheidsval die wordt gepresenteerd in de begroting van het
ministerie van SZW wordt ook rekening gehouden met de effecten van het hogere
inkomen op inkomensafhankelijke regelingen, zoals de zorgtoeslag, de huurtoeslag
en lokale regelingen (zoals kwijtschelding van lokale lasten en bijzonderebijstand).
Als hiermee rekening wordt gehouden in bovenstaande voorbeelden levert dat
niet zoveel verschil (het gezinsinkomen is namelijk veelal hoger, omdat sprake
is van een partnerinkomen of een aanvullend inkomen van de alleenstaande).
In het voorbeeld van vijf dagen werken zou alleen de zorgtoeslag (uitgaande
van een fulltime werkende partner met een inkomen op minimumloon) circa € 270
lager worden. Er resteert een inkomensvooruitgang van bijna € 4 200
(+ 42%).XNoot1Een deel van deze instroom is vanwege gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid.XNoot1Wet wijziging WW-stelsel, Staatsblad 2006, 303.XNoot1De 60-jarige werkloze die op 1 oktober 2006 werkloos wordt (de eerst
mogelijke datum van de eerst mogelijke casus), is geboren in 1946 en wordt
in 1964 18 jaar. Tot 1 januari 1998 heeft hij een fictief arbeidsverleden
van 34 jaar. Van 1998 tot 1 oktober 2006 heeft hij minimaal 4 jaar en
maximaal 8 jaar feitelijk arbeidsverleden (hij voldoet immers aan de arbeidsverledeneis).
Deze werkloze heeft, bij voortdurende werkloosheid, recht op 38 maanden WW-uitkering
en krijgt op 1 december 2009 recht op IOW-uitkering. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30819-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl