Samenvoeging van de gemeenten Lith en Oss ; Verslag (nader, tweede nader etc.); Verslag van het wetsvoorstel samenvoeging van de gemeenten Lith en Oss
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140354
 2009-2010
 
 32 244
 Samenvoeging van de gemeenten Lith en Oss
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG
 Vastgesteld 1 februari 2010
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
 Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de gemaakte
opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie
de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 Inhoudsopgave Blz.
 1. Inleiding 1
 2. Toets aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling en het coalitieakkoord
2
 3. Financiële aspecten 3
 1. Inleiding
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel om te komen tot een herindeling van de gemeenten Lit en Oss.
Deze leden zijn blij met de steun die de herindeling heeft in bestuur en maatschappij.
Vooraleer over te gaan tot verdere behandeling van dit wetsvoorstel nemen
zij graag de gelegenheid nog een aantal vragen te stellen.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van dit
voorstel voor gemeentelijke herindeling. Belangrijke criteria ter beoordeling
van de noodzaak van herindeling zijn voor deze leden de bestuurskracht van
gemeenten, de interne samenhang en, in de eerste plaats, het draagvlak onder
de bevolking. Ook de regering zegt dat herindelingen alleen plaats zullen
vinden van onderaf, als hiervoor steun is van de bevolking.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennisgenomen van het
wetsvoorstel inzake de samenvoeging van de gemeenten Lith en Oss. Het wetsvoorstel
geeft deze leden geen aanleiding tot het stellen van vragen in de schriftelijke
voorbereiding van de parlementaire behandeling.
 
 Met betrekking tot het aanhangige wetsvoorstel herhalen de leden van de
PVV-fractie nogmaals hun standpunt met betrekking tot gemeentelijke herindelingen.
Zij blijven van mening dat zulke ingrijpende veranderingen te allen tijde
dienen te worden gedragen door de meerderheid van de inwoners van de betrokken
gemeenten. Maatschappelijke draagvlak is hier primair bepalend. Op dit punt
willen zij graag nog enkele opmerkingen maken.
 
 De leden van de SGP-fractie constateren dat erin beide gemeenten sprake
is van lokaal draagvlak. Dat is voor hen een belangrijke voorwaarde bij de
beoordeling van herindelingen. Niettemin hebben ze enkele vragen naar aanleiding
van dit voorstel, met name wanneer zij kennis nemen van de motivering.
 2. Toets aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling
en het coalitieakkoord
 Toets bestuurskracht en duurzaamheid
 De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd of het beleid van decentrale
dienstverlening in wijken en dorpen van de huidige gemeente Oss tot gevolg
zal hebben dat er in het dorp Lith straks een dependance van het gemeentehuis
komt. Voorts vragen deze leden naar de grootte van het pakket aan dienstverlening
dat decentraal zal worden aangeboden, welke concrete taken en diensten zullen
in dat pakket worden opgenomen?
 
 De leden van de SGP-fractie roepen in herinnering dat het volgens het
beleidskader herindelingen van belang is om in het herindelingsadvies aan
te geven in welke mate de bestuurskracht van de betrokken gemeenten een rol
heeft gespeeld. Deze leden lezen vervolgens alleen opmerkingen over de bestuurskracht
van de gemeente Lith. Zij vinden dat het aantal inwoners van een gemeente
niet moet uitmaken bij de vraag of er nagedacht wordt over de bestuurskracht.
Waarom is er geen bestuurskrachtmeting gehouden of verwoord in de toelichting
met betrekking tot de gemeente Oss? In paragraaf 3.2.4 van her herindelingsadvies
wordt in ieder geval geen aandacht aan deze bestuurskracht gegeven. Op welke
manier is de regering ervan overtuigd geraakt dat de bestuurskracht van de
nieuwe gemeente dus goed zal zijn? Is dit slechts een aanname of is er ook
daadwerkelijk onderzoek naar verricht? Deze leden ontvangen graag een reactie
van de regering op dit punt.
 Toets interne samenhang
 De leden van de PvdA-fractie constateren dat in enkele dorpen van de gemeente
Lith er een voorkeur bestond voor herindeling bij de gemeente ’s-Hertogenbosch.
Deze dorpen zijn in het dagelijks leven meer op deze stad gericht. De leden
van de PvdA-fractie willen graag van de regering weten welke invloed zij verwacht
op de interne samenhang van de nieuwe gemeente Oss en wat de nadelen zouden
zijn van herindeling van deze dorpen bij ’s-Hertogenbosch.
 
 In de toelichting lezen de leden van de SGP-fractie dat in diverse kernen
van de gemeente Lith een voorkeur is uitgesproken voor samenvoeging met de
gemeente ’s-Hertogenbosch. Wat is het oordeel van de regering hierover?
In hoeverre past dit gegeven bij het zoeken naar lokaal draagvlak wat één
van de voorwaarden is in het beleidskader?
 Beschrijving maatschappelijk draagvlak
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering heeft overwogen de kernen
Maren-Kessel en Het Wild bij ’s-Hertogenbosch te voegen. Voorts zijn
zij benieuwd naar de overwegingen welke doorslaggevend zijn geweest om de
gehele gemeente Lith bij Oss te voegen. Graag ontvangen deze leden een reactie
van de regering op deze punten.
 
 De leden van de PvdA-fractie willen graag geïnformeerd worden over
het kernenbeleid van de nieuw te vormen gemeente. Zij lezen dat de gemeente
Oss al ervaring heeft met dorpsraden. Dat stemt deze leden positief. Wel vragen
zij zich af hoe een dorpsraad goed kan functioneren in een dorpscluster op
een dergelijk groot oppervlak. Hoe kan hierin aan de eigenheid van alle kernen
recht worden gedaan?
 
 De leden van de SP-fractie begrijpen uit de toelichting van de regering
dat het draagvlak in betreffende gemeenten op diverse manieren is gemeten.
Er is een representatief onderzoek geweest onder de inwoners van Lith. 83%
gaf aan voor een gemeentelijke samenvoeging met Oss te zijn. Hoeveel mensen
hebben aan dit onderzoek meegedaan, vragen deze leden.
 De SP heeft zelf ook onderzoek gedaan in beide gemeenten over de voorgenomen
samenvoeging. In Lith sprak 80% van de inwoners de voorkeur voor de
gemeente Oss uit. In Oss sprak 73% zich positief en 19% zich
neutraal uit voor een samenvoeging van beide gemeenten. In totaal deden aan
beide onderzoeken meer dan 1 000 inwoners mee.
 
 In de visie van de leden van de PVV-fractie dienen er bij gemeentelijke
herindelingen altijd bindende referenda te worden gehouden. Voor dit herindelingsvoorstel
is dat niet adequaat gebeurd, waardoor er niet van een zorgvuldig proces kan
worden gesproken. Wel is hier sprake van een groot bestuurlijk draagvlak en
laat de afwezigheid van grote maatschappelijke oppositiegroeperingen ook zien
dat de meerderheid van de bevolking niet negatief tegenover deze herindeling
staat.
 De leden van de PVV-fractie zijn van mening dat schaalvergroting in de
vorm van samenvoeging kan bijdragen tot een effectiever bestuur. Echter, dit
dient volgens een democratisch proces te verlopen en drastische herindelingen
moeten niet aan de bevolking worden opgedrongen, zo merken deze leden op.
 3. Financiële aspecten
 De regering geeft aan dat de nieuwe gemeente ongeveer € 0,5
mln. minder gaat ontvangen in de algemene uitkering uit het gemeentefonds
dan nu het geval is bij de som van de algemene uitkeringen. Zij verwacht dat
deze structurele verlaging opgevangen wordt door de te verwachten vermindering
van de bestuurskosten en andere efficiencyvoordelen van de nieuwe organisatie.
Wat zijn de gevolgen als deze verwachtingen uitblijven? Herindelingen kosten
geld, de uitkering op grond van de maatstaf herindeling zal hiervoor nodig
zijn. Wat als blijkt dat er straks toch een tekort op de begroting ontstaat
als gevolg van de herindeling? Deze leden ontvangen graag een reactie van
de regering op dit punt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Leerdam
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Hendrickx 
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Halsema (GL), Van Beek (VVD), Van der Staaij (SGP), De Pater-van
der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Algra (CDA),
De Krom (VVD), ondervoorzitter, Boelhouwer (PvdA), Leerdam (PvdA), voorzitter,
Griffith (VVD), Pechtold (D66), Irrgang (SP), Brinkman (PVV), Kalma (PvdA),
Van Raak (SP), Van der Burg (VVD), Schinkelshoek (CDA), Leijten (SP), Thieme
(PvdD), Bilder (CDA), Anker (CU), Heijnen (PvdA) en Laaper-ter Steege (PvdA).
 Plv. leden: Azough (GL), Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP), Joldersma
(CDA), Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Knops (CDA), Aptroot (VVD),
Vermeij (PvdA), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD), Van der Ham (D66), Van Gerven
(SP), De Roon (PVV), Heerts (PvdA), Van Bommel (SP), Remkes (VVD), Çörüz
(CDA), De Wit (SP), Ouwehand (PvdD), Van Haersma Buma (CDA), Cramer (CU),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA) en Timmer (PvdA).