EG-implementatiewet Awgb; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-28770, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

14-01-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28770 nr. C

12-01-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28770Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 770Wijziging van de Algemene wet gelijke behandeling en enkele andere wetten
ter uitvoering van richtlijn nr. 2000/43/EG en richtlijn nr. 2000/78/EG (EG-implementatiewet
Awgb)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 12 januari 2004Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen en opmerkingen van
de verschillende fracties van de Eerste Kamer. Het verheugt mij dat de bijdragen
van de fracties over het algemeen instemmend van aard zijn. Toch hebben de
verschillende leden nog enige vragen over het wetsvoorstel. In deze memorie
van antwoord wil ik, mede namens de Minister van Justitie, de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de gerezen vragen
beantwoorden.De leden van de CDA-fractie merkten op dat in overweging 16 van de preambule
van de anti-rassendiscriminatierichtlijn staat dat lidstaten ook rechtspersonen
dienen te beschermen als deze gediscrimineerd worden op grond van ras of etnische
afstamming van hun leden. Omdat rechtspersonen niet rechtstreeks onder de
werking van de Awgb vallen, zijn zij voor bepaalde gevallen van discriminatie
aangewezen op de onrechtmatige daadsactie. De genoemde leden vroegen zich
af of deze rechtsgang niet zwaarder is dan beoogd door de richtlijn.De formulering van het begrip discriminatie in artikel 2 van de richtlijn
heeft, net als het begrip onderscheid in de Algemene wet gelijke behandeling,
alleen betrekking op natuurlijke personen. De tekst van de richtlijn dwingt
Nederland dan ook niet rechtspersonen expliciet onder de werking van de Awgb
te brengen. Uitgangspunt bij implementatiewetgeving is dat er in beginsel
niet méér geregeld dient te worden dan strikt noodzakelijk is
om te voldoen aan de vereisten voor implementatie van richtlijnen op dit gebied.
Hoewel de overwegingen uit de preambule geen deel uitmaken van het lichaam
van de richtlijn, zijn deze overwegingen wel degelijk van belang bij het bepalen
van de doelstelling van de richtlijn. Overweging 16 van de preambule van de
anti-rassendiscriminatierichtlijn bepaalt dat de lidstaten rechtspersonen
overeenkomstig hun nationale regels en praktijk dienen te beschermen in geval
van discriminatie op grond van ras of etnische afstamming. Ongelijke behandeling
van organisaties zoals bijvoorbeeld een joodse studentenvereniging zal in
bijna alle gevallen ook leiden tot ongelijke behandeling van de leden van
deze organisaties. Als de rechtspersonen namens hun leden een discriminerende
praktijk aan de orde willen stellen, dan hebben zij daartoe de mogelijkheid
in de vorm van de groepsactie die op grond van artikel 12, tweede
lid, onderdeel e, kan worden ingesteld bij de Commissie gelijke behandeling.
Ook kan op grond van artikel 3:305a van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek
door een stichting of vereniging een rechtsvordering worden ingesteld die
strekt tot bescherming van belangen van anderen. Als de organisatie zelf schade
heeft ten gevolge van ongelijke behandeling dan staat de weg van de actie
uit onrechtmatige daad open. Het Nederlandse stelsel doet, wat betreft de
bescherming van de betreffende rechtspersonen, door middel van de hierboven
genoemde instrumenten afdoende recht aan de doelstellingen van de richtlijn.
Tijdens het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer over het onderhavige wetsvoorstel
heb ik toegezegd dat deze materie ook aan de orde zal komen bij de algemene
evaluatie van de Awgb in 2004. Dan kan worden bekeken of er redenen zijn rechtspersonen
toe te voegen als rechtssubject in de Awgb.De leden van de CDA-fractie vroegen of voor andere gronden dan de grond
ras wel onderscheid mag worden gemaakt bij sociale bescherming, aangezien
het nieuwe artikel 7a zich tot de grond ras beperkt.Zoals de genoemde leden zelf al opmerkten gaat een eventuele uitbreiding
van het nieuwe artikel 7a het bestek van het onderhavige implementatiewetsvoorstel
te buiten. Dit kan echter niet worden gezien als een vrijbrief om op andere
gronden dan de grond ras wel onderscheid te maken bij sociale bescherming.
Artikel 1 van de Grondwet biedt op dit punt bescherming, het verbiedt discriminatie
door de overheid. Daarnaast zal het bestuur de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur in acht moeten nemen bij de uitvoering van de sociale zekerheidswetgeving.
Het gelijkheidsbeginsel is een van die beginselen. Op andere gronden dan ras
mag dan ook niet zonder meer onderscheid worden gemaakt bij sociale bescherming.
Het gelijkheidsbeginsel is vastgelegd in internationale verdragen. Hierbij
kan in het bijzonder worden gedacht aan artikel 26 van het Internationaal
Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en artikel 14 van het Europees
Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens. De sociale zekerheidsrechter
stelt zich actief op bij de toetsing aan deze internationale gelijke behandelingsnormen.
Wat betreft de grond geslacht dient nog opgemerkt te worden dat de gelijke
behandeling op het gebied van de sociale zekerheid al sinds lange tijd in
Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 is voorgeschreven. Naar
aanleiding van deze richtlijn zijn de diverse socialezekerheidswetten in de
loop der jaren aangepast.Zoals in de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2002/03, 28 770,
nr. 3, p. 14) en de nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II
2002/03, 28 770, nr. 5, p. 31) al is uiteen gezet, is gekozen voor de
huidige opzet van artikel 7a op grond van het hierboven al genoemde beginsel
dat implementatiewetgeving niet verder moet gaan dan noodzakelijk.De leden van de CDA-fractie merkten voorts op dat de richtlijnen de mogelijkheid
tot voorkeursbeleid ten aanzien van de grond ras voor de terreinen van de
sociale bescherming en sociale voordelen openlaten. Deze leden vroegen of
dit betekent dat mensen die behoren tot een etnische minderheid een hogere
uitkering krijgen of eerder een voorziening ontvangen dan mensen die in Nederland
niet tot een etnische minderheid behoren.Zoals de genoemde leden reeds opmerkten verplichten de richtlijnen niet
tot het voeren van voorkeursbeleid. De wet biedt weliswaar de mogelijkheid
daartoe, maar de regering is niet voornemens voorkeursbeleid te gaan voeren
op het terrein van de sociale zekerheid. Daarnaast moet opgemerkt worden dat
de mogelijkheden om voorkeursbeleid te voeren aan strikte voorwaarden zijn
gebonden. Deze voorwaarden zijn opgenomen in artikel 2, derde lid, van de
Awgb. Het moet gaan om een specifieke maatregel die tot doel heeft personen
behorende tot een etnische of culturele minderheidsgroep een bevoorrechte
positie toe te kennen ten einde feitelijke nadelen verband houdende met de
grond ras op te heffen of te verminderen en het gemaakte onderscheid in een
redelijke verhouding staat tot het doel. Op het terrein van het voorkeursbeleid
voor vrouwen heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen een
gedetailleerde invulling gegeven van de grenzen aan het voorkeursbeleid. Op
het gebied van mogelijk te voeren voorkeursbeleid bij sociale zekerheid voor
de grond ras bestaat een dergelijke invulling door de jurisprudentie nog niet.
De door de leden van de CDA-fractie gesuggereerde vormen van voorkeursbeleid
lijken mij evenwel de toets aan de geldende voorwaarden niet te kunnen doorstaan.Bij de leden van de CDA-fractie bestond de vraag waarom de huidige omschrijvingen
van de begrippen sociale bescherming, sociale zekerheid en sociale voordelen
zich niet lenen voor omzetting in een wettelijke definitie en wel voor een
amvb. Wil de minister een nadere definiëring geven van deze begrippen,
zo vroegen deze leden. Ook vroegen zij of de minister nog eens zou kunnen
toelichten waarom de begrippen niet vast verankerd kunnen worden in de wet.In reactie op de vragen van de CDA-fractie wordt opgemerkt dat de huidige
omschrijvingen van de begrippen sociale bescherming, sociale zekerheid en
sociale voordelen zich op dit moment niet alleen niet lenen voor omzetting
in een wettelijke definitie, maar ook niet in een definitie voor een amvb.
De begrippen zijn te weinig omlijnd en nog onvoldoende ingevuld en gepreciseerd
door de Europese jurisprudentie, om in regelgeving te kunnen worden neergelegd.
Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer (p.30)
al is aangegeven zijn de genoemde begrippen in de memorie van toelichting
omschreven voor zover dit op dit moment mogelijk is. Een nadere precisering
kan ik derhalve op dit moment niet geven. Zodra Europeesrechtelijke ontwikkelingen,
zoals uitspraken van het Hof, daartoe aanleiding geven, kan een amvb worden
voorbereid. Een dergelijke amvb zal ingevolge de gewijzigde tekst van artikel
7a, tweede lid, slechts worden vastgesteld na een voorhangprocedure bij de
Tweede Kamer. Omschrijving in een amvb geniet in dat geval de voorkeur boven
een omschrijving in de Awgb, opdat in de toekomst sneller gereageerd kan worden
op eventuele Europeesrechtelijke ontwikkelingen.De leden van de CDA-fractie vroegen of het feit dat de regering subsidie
verleent en het belang onderkent van organen als het Landelijk Bureau Rassendiscriminatie
en anti-discriminatiebureaus voldoende is om deze instanties te erkennen als
«specialised bodies» of dat deze instanties expliciet moeten worden
aangewezen.Artikel 13, tweede lid, van de anti-rassendiscriminatierichtlijn legt
voor de onafhankelijke organen, de zogenaamde specialised bodies, een aantal
minimumvereisten vast. Het staat de lidstaten vervolgens vrij de structuur
en de werking van die organen te bepalen in overeenstemming met hun juridische
tradities en beleidskeuzes. Dit betekent dat de lidstaten de verplichting
om een «specialised body» in te stellen op verschillende manieren
hebben ingevuld. In Nederland vervult de Commissie gelijke behandeling in
belangrijke mate de rol van «specialised body». Als het gaat om
de taak van het verlenen van bijstand aan slachtoffers spelen ook andere organisaties,
zoals het LBR en anti-discriminatiebureaus, een belangrijke rol. Deze organisaties
worden dan ook van overheidswege financieel ondersteund. De regering meent
dat met deze praktijk op een juiste wijze invulling wordt gegeven aan de verplichtingen
van de richtlijn en dat een expliciete aanwijzing van deze instanties als
«specialised body» niet nodig is.De leden van de PvdA-fractie waren van mening dat de gehanteerde wetgevingsstrategie,
waarin werd gekozen voor twee aparte wetgevingstrajecten voor de gronden leeftijd
en handicap en daarnaast afzonderlijke aanpassing van de Awgb met daaropvolgend
een integratie van alle relevante wetgeving in een nieuwe Awgb niet bevorderlijk
is voor de rechtszekerheid ter zake van gelijke behandeling. Zij vroegen hoe
de regering denkt over de kansen dat de op stapel zijnde wetgeving door deze
rechtsonzekerheid minder goed zal functioneren in de rechtspraktijk.De vraag of de verschillende wetgevingstrajecten een negatief effect hebben
op de rechtszekerheid, beantwoord ik ontkennend. De keuze voor drie verschillende
wetgevingstrajecten is in het nader rapport, de memorie van toelichting en
de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer uitvoerig toegelicht
(Kamerstukken II 2001–2002, 28 770, nrs. A, 3 en 5). De opmerking
van de aan het woord zijnde leden over de complexiteit van de wetgeving onderschrijf
ik. In het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer van 6 oktober 2003 over dit
wetsvoorstel heb ik al opgemerkt dat de gelijkebehandelingswetgeving als geheel
vanuit wetgevingstechnisch oogpunt niet iets is om trots op te zijn (Kamerstukken
II, 2003/04, 28 770, nr. 10, p. 9). Aan de andere kant zijn de verschillende
wetgevingstrajecten niet zonder reden ingeslagen en op nadrukkelijk verzoek
van de Tweede Kamer voortgezet. De rechtszekerheid is niet in het geding,
nu in de verschillende wetten duidelijk het beginsel van gelijke behandeling
op de relevante terreinen wordt uitgewerkt. Ik deel niet de angst van de leden
van de PvdA-fractie, dat de kans groot is dat de uitvoering van de wetgeving
betreffende leeftijd en handicap niet van de grond komt vóór
de integratie in de Awgb. De integratie van de gronden leeftijd en handicap
in de Awgb is een technische operatie. Materieel worden geen wijzigingen beoogd.
De rechter en de Commissie gelijke behandeling zullen dus voor en na de integratie
met dezelfde rechtsnormen te maken hebben. Wel leidt de integratie ertoe dat
deze regels in één wet worden samengevoegd, hetgeen de kenbaarheid
en toegankelijkheid van het recht bevordert. Aangezien over de totstandkoming
van de verschillende implementatiewetten actieve voorlichtingscampagnes gevoerd
worden, zal ook voor de leden van de doelgroepen duidelijk zijn welke bescherming
zij genieten.De leden van de PvdA-fractie suggereerden om te wachten met de integratie
van de gronden handicap en leeftijd in de Awgb alsook met de implementatie
van nog komende Europese richtlijnen totdat de evaluatie heeft plaatsgevonden.
Hieraan werd gekoppeld de vraag of de evaluatie van de Awgb kan worden vervroegd.De voorbereidingen voor de evaluatie in 2004 worden op dit moment getroffen.
Verwacht wordt dat het evaluatieonderzoek in het eerste kwartaal van 2005
wordt afgerond. Uitstel van de integratie van de gronden leeftijd en handicap
tot na de evaluatie lijkt mij niet juist. In reactie op de motie Mosterd (Kamerstukken
II 2001/02, 28 169, nr. 23), waarin de Tweede Kamer zich uitsprak voor
een spoedige integratie, heeft de regering in de brieven aan de Tweede Kamer
van 11 en 12 december 2002 (Kamerstukken II 2001/02, 28 169, nr. 30 en
Kamerstukken II 2001/02, 28 170, nr. 12) toegezegd dat met de integratiewetgeving
gestart zou worden binnen 6 maanden na de voltooiing van de implementatietrajecten.
Wachten met integratie tot na de evaluatie zou deze toezegging onuitvoerbaar
maken, zoals uit bovenstaand tijdschema voor de evaluatie blijkt. Over de
uitkomsten van de evaluatie en de daaropvolgende besluitvorming is op dit
moment nog niets te zeggen. De integratiewetgeving zou daardoor al te zeer
vooruit worden geschoven.Uitstel van de implementatie van Europese regelgeving die op dit moment
in voorbereiding is, lijkt mij niet aan de orde. De implementatie van Richtlijn
2002/73/EG tot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG (Herziene tweede Richtlijn)
moet uiterlijk op 5 oktober 2005 voltooid zijn. Om aan deze implementatietermijn
te kunnen voldoen, kan de voorbereiding van de implementatiewetgeving niet
uitgesteld worden tot na de afronding van de evaluatie. De ontwerprichtlijn
voor gelijke behandeling op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod
van goederen en diensten is onlangs, op 5 november 2003, door de Europese
Commissie gepubliceerd. Het moment van vaststelling van deze richtlijn is
nu nog niet te voorspellen.De leden van de fracties van CDA, PvdA en GroenLinks wezen op de wijze
van implementatie van de anti-rassendiscriminatierichtlijn en de kaderrichtlijn
via drie afzonderlijke wetgevingstrajecten. De fracties van PvdA en GroenLinks
vroegen in dat kader om een overzicht van de verschillende nog te ondernemen
wetgevende activiteiten op het terrein van de gelijke behandeling.Op dit moment bestaan de volgende voornemens op het terrein van de gelijkebehandelingswetgeving:– Een wetsvoorstel voor een Evaluatiewet Awgb is onlangs ingediend
bij de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2003/04, 29 311, nrs. 1–2).
Dit wetsvoorstel geeft uitwerking aan een aantal toezeggingen die aangekondigd
zijn in het kabinetsstandpunt uit 2002 naar aanleiding van de eerder uitgevoerde
evaluatie van de Awgb;– Een wetsvoorstel tot implementatie van de herziene Tweede richtlijn
zal in de eerste helft van 2004 ter advisering aan de Raad van State worden
voorgelegd;– Een wetsvoorstel tot integratie van de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap en chronische ziekte en het wetsvoorstel gelijke behandeling
op grond van leeftijd bij de arbeid in de Algemene wet gelijke behandeling.
Dit wetsvoorstel zal volgens planning binnen zes maanden na aanvaarding van
de implementatiewetgeving door de Eerste Kamer ter advisering aan de Raad
van State worden voorgelegd;– Uitbreiding van de WGBH/CZ wordt voorbereid. Naar aanleiding van
de moties Passtoors c.s. (Kamerstukken II, 2000/01, 24 170, nr. 68) en
Bussemaker c.s. (Kamerstukken II, 2001/02, 28 169, nr. 15) wordt bekeken
of uitbreiding van de wet met de terreinen wonen, primair en voortgezet onderwijs,
goederen en diensten en stedelijke ruimte mogelijk en wenselijk is. Zodra
het onderzoek op een van deze terreinen is afgerond zal de Tweede Kamer daarover
geïnformeerd worden. Concreet betekent dit dat er steeds één
terrein aan de wet kan worden aangebouwd;– De Tweede Kamer ontvangt aan het einde van het kerstreces een
gemotiveerde reactie op de vraag of en zo ja hoe onderzoek wordt uitgevoerd
naar de wenselijkheid van uitbreiding van de Wet gelijke behandeling op grond
van leeftijd bij de arbeid naar de terreinen goederen en diensten, wonen en
onderwijs;– De tweede evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling zal
in 2005 beschikbaar komen. Vervolgens zal beoordeeld moeten worden of deze
evaluatie aanleiding geeft tot wetswijzigingen;– De Europese Commissie heeft onlangs het ontwerp voor een richtlijn
voor gelijke behandeling op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod
van goederen en diensten gepubliceerd. Op 5 december 2003 is dit voorstel
voor het eerst in de Sociale Raadswerkgroep gepresenteerd. Mogelijk zal de
eventuele totstandkoming van deze richtlijn op termijn leiden tot wetswijziging
in Nederland. Hierbij zij opgemerkt dat de Awgb zich voor de grond geslacht
ook nu al uitstrekt over de terreinen goederen en diensten.De leden van de fractie van de PvdA gaven er de voorkeur aan de twee cumulatieve
voorwaarden die in de definitie van het begrip intimidatie voorkomen
te vervangen door twee afzonderlijke voorwaarden die elk op zichzelf als intimidatie
kunnen worden beschouwd. Deze leden vreesden bovendien dat de cumulatie van
twee niet erg heldere kenmerken van intimidatie ertoe zal leiden dat de praktijk
er in het geheel niet mee uit de voeten kan.Zowel de cumulatie van de voorwaarden als de omschrijving ervan, vloeien
rechtstreeks voort uit de Europese richtlijnen. Deze implementatiewet blijft
dan ook zo dicht mogelijk bij de formulering van de richtlijnen. Bij intimidatie,
zoals het in de richtlijn is geformuleerd, gaat het om ernstige gevallen waarbij
niet alleen de aantasting van de waardigheid van een persoon in het geding
is maar ook een vijandige of bedreigende omgeving is gecreëerd. Bij een
alternatieve formulering van de vereisten, zou de vraag aan de orde kunnen
komen of er uitzonderingen op het verbod van intimidatie nodig zijn om andere
(grondrechtelijke) belangen, zoals de vrijheid van godsdienst of de vrijheid
van meningsuiting te beschermen. Tijdens de behandeling van dit wetsvoorstel
in de Tweede Kamer heb ik, zoals de aan het woord zijnde leden terecht opmerkten,
daarover enkele opmerkingen gemaakt (Kamerstukken II, 2003/04, 28 770,
nr. 10. p. 11). De nadere invulling en afbakening van het begrip intimidatie
zal door de rechtspraktijk geschieden.De vraag van de leden van de fractie van GroenLinks over de relatie tussen
de vrijheid van meningsuiting en het verbod op intimidatie sluit hier op aan.
De vrijheid van meningsuiting houdt op waar de grens die is neergelegd in
het verbod op intimidatie wordt overschreden. Indien in rechte wordt vastgesteld
dat er sprake is van intimidatie in de zin van de Awgb, kan er geen beroep
worden gedaan op de vrijheid van meningsuiting. Dit vloeit voort uit het gesloten
systeem van de Awgb en het ontbreken van uitzonderingsmogelijkheden bij intimidatie.
De leden van de fractie van GroenLinks vroegen in dit kader of het veralgemeniseren
van gedragingen van een individu uit een bepaalde groep tot een -veronderstelde-
eigenschap van die gehele groep, te zien is als een vorm van intimidatie.
Zij verwezen daarbij naar de breed uitgemeten criminele activiteiten van een
kleine groep Marokkaanse jongeren.Of er sprake is van intimidatie hangt af van het concrete geval. De Awgb
normeert betrekkingen tussen burgers onderling, op het terrein van de arbeid,
het vrije beroep en goederen en diensten. Waar er sprake is van een juridische
verhouding tussen burgers binnen deze terreinen speelt het verbod op intimidatie
een rol. Zo geldt het verbod op intimidatie in de arbeidsverhouding tussen
werkgever (inclusief de leidinggevende werknemer die feitelijk gezag uitoefent)
en werknemer, niet tussen collega-werknemers onderling. Indien de werkgever
geen maatregelen neemt om intimidatie van de werknemer door collega-werknemers
tegen te gaan handelt hij in strijd met het verbod van onderscheid bij de
arbeidsomstandigheden. Het verbod speelt een rol tussen de aanbieder en afnemer
van goederen en diensten, niet voor derden. Waar er sprake is van intimidatie
buiten de reikwijdte van de Awgb, zijn er andere juridische acties mogelijk
(zoals een onrechtmatige daadsactie of de strafrechtelijke weg).De vrees van de leden van de PvdA-fractie dat de rechtspraktijk niet met
de wettelijke omschrijving van het begrip intimidatie uit de voeten zal kunnen,
deelt de regering overigens niet. In de nota naar aanleiding van het verslag
van de Tweede Kamer is nader ingegaan op het begrip intimidatie (Kamerstukken
II, 2002–2003, 28 770, nr. 5, p. 18). De regering gaat ervan uit
dat de wettelijke omschrijving en de toelichting daarop in de parlementaire
stukken voldoende houvast bieden voor de rechtspraktijk om het begrip intimidatie
te kunnen hanteren.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar de uitvoering van
de motie-Van Leeuwen (Kamerstukken I, 2002/2003, 28 169–48e). De
motie Van Leeuwen had enerzijds betrekking op een aantal in de Tweede Kamer
aangenomen moties, anderzijds op enkele specifieke aandachtspunten. Als uitvoering
van de motie Bussemaker c.s. (Kamerstukken II, 2001/2002, 28 169, nr.
27) heeft het kabinet een inventarisatie gemaakt van knelpunten die mensen
met een handicap of chronische ziekte ervaren. Deze inventarisatie is aan
de Tweede Kamer toegezonden (Kamerstukken II, 2003/2003, 28 169 nr. 29)
en in afschrift aan de Voorzitter van de Eerste Kamer (6 november 2002). In
reactie op deze knelpunten is een actieplan opgesteld. Dit actieplan gaat
in op andere activiteiten dan wetgevingsactiviteiten die kunnen worden ondernomen
om gelijke behandeling te bevorderen. Onderdeel van het actieplan is een reactie
op de verschillende moties. In het actieplan heeft het kabinet ook het voornemen
neergelegd om een Task Force in te stellen om de positie van mensen met beperkingen
aan de orde te stellen en op verschillende wijzen verbetering van deze positie
te stimuleren. Hiermee geeft het kabinet uitvoering aan de motie Van Leeuwen
c.s.. Het actieplan «gelijke behandeling in de praktijk: visie en maatregelen
voor mensen met een beperking, zorg dat het gebeurt!» is op 28 november
aan de Tweede Kamer en in afschrift aan de Eerste Kamer verzonden (onder kenmerk
DGB/OAG-2 434 951).De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of bij de vervolgwetgeving
in het kader van de integratiewet, de grond handicap ook uitgebreid wordt
naar de thema's publieke ruimten, publieke dienstverlening en wonen (uitvoering
motie Passtoors c.s.). Deze leden vroegen ook naar de opbouw van de integratiewet.Zoals eerder is aangegeven zal de integratie van de gronden leeftijd en
handicap in de Awgb een technische operatie worden. Materieel blijft de bescherming
hetzelfde als onder de werking van de drie afzonderlijke wetten. Dit betekent
dat de specifieke bepalingen die zien op de gronden leeftijd en handicap voor
deze gronden ook zullen terugkeren in de Awgb. De exacte wijze waarop deze
integratie vorm zal krijgen is op dit moment nog niet bekend. Zoals hierboven
reeds aangegeven zal een wetsvoorstel binnen zes maanden na aanvaarding van
de implementatiewetgeving door de Eerste Kamer aan de Raad van State worden
voorgelegd. Een ontwerp is op dit moment nog niet voorhanden. Het is het voornemen
van de regering de structuur van de Awgb zoveel mogelijk intact te houden.
Aangezien er sprake is van technische integratie zal eventuele verdere uitbreiding
van de bescherming tegen ongelijke behandeling op grond van handicap of chronische
ziekte dan ook via een afzonderlijk traject vorm krijgen. Zoals de Tweede
Kamer is toegezegd, zal integratie uitbreiding niet in de weg staan.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de regering het onderhavige
wetsvoorstel nog tegen het licht heeft gehouden van de ontwerpgrondwet van
de Europese Unie, zoals gepubliceerd in juni 2003, en indien dat het geval
is welke conclusies daaraan werden verbonden.Dit wetsvoorstel implementeert een tweetal richtlijnen die tot stand zijn
gekomen op basis van artikel 13, eerste lid, van het EG-verdrag. Dit artikel
is als artikel III-8, eerste lid, teruggekeerd in de ontwerpgrondwet. De basis
voor de bedoelde richtlijnen blijft dus bestaan. Daarnaast kent ook het grondrechtenhandvest
van de Europese Unie, dat is opgenomen in het tweede deel van de ontwerpgrondwet,
een aantal antidiscriminatiebepalingen (Deel II, titel III). Zowel de richtlijnen,
alsook de implementatiewetgeving moeten daarmee in overeenstemming geacht
worden.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de regering inmiddels
de Internationale Arbeidsorganisatie heeft verzocht te bevestigen dat het gestelde in onderdeel I van de wet in overeenstemming is met Verdrag
nr. 87 en wat de reactie van het IAO was.Informeel overleg met het International Labour Standard Department van
het Internationaal Arbeidsbureau op ambtelijk niveau heeft geleid tot de conclusie
dat het nieuwe artikel 6a voldoet aan de eisen die Verdrag nr. 87 stelt. Ook
de IAO erkent dat bijvoorbeeld een christelijke vakbond als voorwaarde voor
het lidmaatschap mag stellen dat een lid zich kan vinden in de doelstellingen
van de organisatie. Deze uitzondering op de vrijheid van een werknemer om
zich aan te sluiten bij een vakvereniging van zijn vrije keuze moet specifiek
zijn en dient in die zin restrictief te worden geïnterpreteerd. Wie die
doelstelling onderschrijft, mag bij de toegang tot het lidmaatschap niet gediscrimineerd
worden, bij voorbeeld op grond van het feit dat hij of zij niet tot een bepaald
kerkgenootschap behoort of op grond van geslacht.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of zij het begrip «sociale
bescherming» zo moeten begrijpen dat daaronder alle onderdelen vallen
die in het «Nationaal Actieplan ter bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting 2001» zijn begrepen?Het Nationale Actieplan ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
(NAP) vormt onderdeel van de Europese open coördinatie strategie ter
bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. De lidstaten spreken elkaar
aan op hun resultaten en wisselen goede voorbeelden en resultaten met elkaar
uit. Het NAP wordt iedere twee jaar opgesteld. Zo is er in 2003 een nieuw
NAP tot stand gekomen. De nationale betekenis van dit document is het voorbereiden
van een samenhangende aanpak van de armoedeproblematiek. Het NAP is voorts
een beleidsplan dat ingaat op de onderwerpen die in de betreffende periode
vanuit beleidsmatig oogpunt meest relevant zijn. Dit betekent dat de onderwerpen
die in het NAP worden behandeld in de tijd kunnen wijzigen. Bijvoorbeeld in
het NAP 2003 komt een aantal beleidsterreinen zoals geformuleerd in het NAP
2001 niet meer terug.De armoedeproblematiek is een breed begrip dat afhankelijk is van verschillende
factoren die niet louter op het terrein van sociale bescherming liggen. Het
NAP omvat daarom ook onderdelen die niet onder sociale bescherming vallen:
gedacht kan worden aan de onderdelen in het NAP die gaan over het stimuleren
van een nauwe samenwerking tussen de instanties en mobilisatie van alle actoren.
Een ander voorbeeld zijn de maatregelen die meer op het terrein van «empowerment»
liggen dan op dat van sociale bescherming, bijvoorbeeld fiscale maatregelen
ter stimulering van het aanvaarden van werk.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen hoe de regering het begrip
«vermeend onderscheid» dat de Commissie gelijke behandeling hanteert,
beoordeelt in relatie met de begrippen direct en indirect onderscheid, waar
in de wet sprake van is.De Commissie gelijke behandeling gebruikt het begrip «vermeend onderscheid»
in haar oordelen voor zover het door de klager gestelde onderscheid nog niet
is vastgesteld door de Commissie. Vermeend onderscheid moet daar dan ook gezien
worden als gelijk aan «gesteld onderscheid». Dit begrip kan dus
zowel direct als indirect onderscheid in de zin van artikel 1 van de Awgb
betreffen.De leden van de fractie van GroenLinks wezen erop dat in het nieuwe artikel
6a, tweede lid, onderdeel a, de uitzonderingen genoemd worden met betrekking
tot het lidmaatschap van werknemers- en werkgeverorganisaties. Daarbij mag
geen onderscheid worden gemaakt op grond «van het enkele feit van..»
enz. Moet deze geclausuleerde uitzondering nu zo worden verstaan dat het in
strijd is met deze wet een vakvereniging op staatkundig-gereformeerde
grondslag op te richten, die het lidmaatschap van vrouwen uitsluit, zo vroegen
deze leden?Zoals in de memorie van toelichting (p.12) en hierboven reeds is opgemerkt,
kunnen werkgevers- en werknemersorganisaties of verenigingen van beroepsgenoten
op godsdienstige, levensbeschouwelijke of politieke grondslag die grondslag
een rol laten spelen bij de toelating tot het lidmaatschap of de deelname
aan de activiteiten van de betrokken organisatie. Werkgevers- en werknemersorganisaties
of verenigingen van beroepsgenoten op godsdienstige, levensbeschouwelijke
of politieke grondslag die de belangen behartigen van leden mogen als voorwaarde
voor het lidmaatschap stellen dat een lid zich kan vinden in de doelstellingen
van de organisatie. Dit betekent niet dat dergelijke organisaties leden mogen
weigeren enkel en alleen omdat ze niet tot een bepaalde godsdienst behoren
of van het vrouwelijk geslacht zijn.Dit betekent dat de vakvereniging uit het voorbeeld van de leden van de
GroenLinks-fractie die op godsdienstige gronden uitgaat van een verschillende
positie van man en vrouw, kan eisen dat de leden de doelstellingen van de
vereniging onderschrijven, zonder dat overigens geëist kan worden dat
ze tot de desbetreffende godsdienst behoren. Aspirant-leden kunnen niet geweigerd
worden vanwege hun geslacht. Indien er echter sprake is van bijkomende gedragingen,
die zich met die doelstellingen van de vakvereniging niet verenigen, dan staat
het nieuwe artikel 6a, tweede lid, onderdeel a, er niet aan in de weg dat
de vereniging het lidmaatschap aan deze persoon ontneemt. De vraag van de
leden van de fractie van GroenLinks moet dus in beginsel bevestigend beantwoord
worden. Ik acht het wel van belang hier, net als eerder in de memorie van
toelichting (p. 13), te benadrukken dat de voorgestelde uitbreiding van de
reikwijdte van de Awgb slechts een beperkt deel van het verenigingsleven betreft.
Deze beperkte afbakening van de vrijheid van vereniging ten opzichte van het
beginsel van gelijke behandeling vloeit voort uit de verplichting de richtlijnen
op dit punt te implementeren.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,Th. C. de Graaf 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-28770-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl