Wijziging artikelen 5 en 9 van Boek 1 van Burgerlijk Wetboek en enige andere artikelen (versoepeling keuze geslachtsnaam); Memorie van antwoord met overzicht van het Belgische en Zweedse naamrecht en van het Duitse, Portugese en Spaanse naamstelsel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19961997-22408, nr. 2a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

04-11-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

22408 nr. 2a

01-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamBelgiëDuitslandPortugal en SpanjeZwedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22408Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 408Wijziging van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek
en in verband daarmede van enige andere artikelen van dit Wetboeknr. 2aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 1 november 1996De vragen en opmerkingen van de vaste commissie voor Justitie beantwoorden
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ik graag als volgt.De leden van de VVD-fractie constateren terecht dat in de loop van de
behandeling in de Tweede Kamer der Staten-Generaal het wetsvoorstel belangrijk
is gewijzigd. Zij vragen of hun inzicht wordt gedeeld dat het voorstel aan
de huidige praktijk buitengewoon weinig zal veranderen, nu bij gebreke van
overeenstemming tussen de ouders de naam van de vader zal prevaleren.In geval van huwelijk is het gegeven dat naamskeuze mogelijk wordt, indien
het wetsvoorstel door de Eerste Kamer der Staten-Generaal wordt aanvaard,
winst, zoals de leden van de VVD-fractie terecht opmerken. Verwacht mag niet
worden dat de introductie van naamskeuze de praktijk onmiddellijk veel zal
doen veranderen. De mogelijkheid van keuze voor de naam van de moeder zal
«inbedding» in de Nederlandse samenleving moeten krijgen. Recent
onderzoek van het SCP geeft aan dat, als er naamskeuze zou zijn een kleine
minderheid van de Nederlandse bevolking (18%) de naam van de moeder zou kiezen.Ook in buitenhuwelijkse situaties is er naamskeuze ter gelegenheid van
de erkenning. Dan is de voorgestelde hoofdregel dat het kind de naam van de
moeder houdt, tenzij de ouders kiezen voor de naam van de vader. De voorgestelde
hoofdregel is niet geworden dat het kind de naam van de vader krijgt, tenzij
de ouders kiezen voor de naam van de moeder. In deze situaties zal de huidige
praktijk met andere woorden wel degelijk veranderen. Het komt thans voor dat
erkenningen bewust achterwege worden gelaten.De indruk bestaat dat in deze gevallen een aantal ouders wenst dat het
kind de naam van de moeder heeft en houdt en dat om die reden de erkenning
achterwege blijft. Overigens kunnen wij deze indruk niet onderbouwen met onderzoek
naar de in Nederland onder deze ouders of onder de Nederlandse bevolking heersende
opvattingen op dit punt.De leden van de VVD-fractie merken voorts op dat de doelstelling van artikel
9, derde lid, naar hun oordeel gebrekkig in artikel 9 tot uitdrukking is gebracht.
Het ware te verkiezen geweest, zo geven deze leden aan, in het eerste lid
te spreken van «echtgenoot» in plaats van «man». Verder maken deze leden de opmerking dat in het eerste lid eigenlijk gesproken
zou moeten worden van «man dan wel gewezen man» of «echtgenoot
dan wel gewezen echtgenoot».Omtrent de van overeenkomstige toepassingverklaring van de eerste twee
leden van artikel 9 ten aanzien van de gehuwde of gehuwd geweest zijnde, maar
niet hertrouwde man kan naar mijn oordeel en dat van de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid geen misverstand bestaan. Artikel 9 wordt echter
in het kader van het wetsvoorstel inzake het geregistreerd partnerschap (Kamerstukken
II 1995/96, 23 761, nr. 9) gewijzigd. In dat kader zullen wij aan de
opmerkingen van deze leden aandacht schenken.De voorgestelde wijziging van artikel 9 heeft niet primair tot doel gehad
beide echtgenoten in staat te stellen elkaars naam in dezelfde volgorde te
voeren. Primair stond de doelstelling van gelijke behandeling. De man krijgt
in de gevallen als artikel 9 bedoeld dezelfde mogelijkheden tot het voeren
van de naam van zijn (gewezen) echtgenote als de vrouw thans heeft.Het is aan het echtpaar zelf om te beslissen of zij van de voorgestelde
mogelijkheden een zodanig gebruik willen maken dat zij hun beider namen in
dezelfde volgorde voeren. Niet valt in te zien dat de thans geschapen vrijheid
maatschappelijk ongewenst zou zijn.Wat betreft de bemoeilijking van genealogisch onderzoek door het loslaten
van de vaste volgorde het volgende. De officiële naam van de betrokkene,
naar wie onderzoek wordt verricht, ligt vast in de registers van de burgerlijke
stand. Dat geldt ook voor de naam van de echtgenoot of echtgenote van deze
persoon. Bekend is ook dat deze personen hun naam in verschillende volgorde
kunnen voeren. Al deze gegevens tezamen bieden voldoende houvast voor de genealoog
om onderzoek te verrichten. Daarenboven, als genealogisch onderzoek door het
loslaten van de vaste volgorde al bemoeilijkt zou worden, dan zou dat voor
ons nog geen goede reden zijn geweest om bezwaar te hebben tegen de voorgestelde
wijziging.De leden van de PvdA-fractie achten het voorgestelde wetsvoorstel een
verbetering ten opzichte van de geldende wetgeving, maar zij hadden graag
meer keuzemogelijkheden in de voorgestelde regelgeving verankerd gezien in
de vorm van naamskeuze per kind en van de mogelijkheid ook een combinatie
van achternamen voor het kind te kiezen. Verder betreurden zij dat thans het
kind bij gebreke van keuze door de gehuwde ouders de naam van de vader krijgt.
In verband hiermee zouden deze leden graag zien dat gericht onderzoek gaat
plaatsvinden na inwerkingtreding van de wet.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ik zijn bereid om
de toepassing van de voorgestelde regelgeving in de praktijk te laten onderzoeken.
In feite gaat het om een evaluatie van de tot stand gebrachte wetgeving. Daarbij
zou dan ook de vraag betrokken kunnen worden in hoeverre het gebruik van de
naam van de moeder bevorderd zou kunnen worden door uit te gaan van een ander
wettelijk stelsel. Aangetekend wordt daarbij dat een dergelijke evaluatie
niet eerder dient plaats te vinden dan enige jaren na inwerkingtreding van
de wet. Vindt de evaluatie kort na de inwerkingtreding van de wet plaats,
dan zal er nog niet zoveel bekend zijn over de werkelijke effecten van de
voorgestelde regelgeving. Zoals in antwoord op een vraag van de leden van
de VVD-fractie reeds is opgemerkt, moet de tijd gegeven worden om de naamskeuze
«inbedding» in de Nederlandse samenleving te geven. De leden van de fractie van D66 vragen om een overzicht van de huidige
in de EG-landen geldende regels met betrekking tot het naamrecht en termijnen.In alfabetische volgorde wordt hieronder een overzicht geboden van het
Belgische naamrecht, het Duitse, het Portugese en Spaanse naamstelsel, alsmede
het Zweedse naamrecht. De naamstelsels in de Scandinavische landen lijken
op elkaar. Het Zweeds naamrecht is als voorbeeld voor Scandinavië hieronder
uiteengezet. BelgiëHet kind heeft de geslachtsnaam van de vader, indien de afstammingsband
met beide ouders op het moment van de geboorte vaststaat (hetzij omdat het
kind tijdens huwelijk is geboren, hetzij omdat het kind tijdens de zwangerschap
of in de akte van geboorte door de vader is erkend). In de overige gevallen
heeft het kind de geslachtsnaam van de moeder. Geschiedt de erkenning op enig
tijdstip na het opstellen van de akte van geboorte, dan houdt het kind de
geslachtsnaam van de moeder, tenzij de ouders aan de ambtenaar van de burgerlijke
stand kenbaar maken dat de geslachtsnaam van het kind gewijzigd dient te worden
in die van de vader. Dan krijgt het kind de geslachtsnaam van de vader.Bij volle adoptie door twee personen krijgt het kind de geslachtsnaam
van de adoptief-vader. Bij volle adoptie door een vrouw alleen, krijgt het
kind de geslachtsnaam van de adoptief-moeder (behalve bij stiefouderadoptie).
Voor gewone adoptie geldt in beginsel hetzelfde, maar het is dan toegestaan
af te spreken dat het kind zijn eigen naam behoudt, gevolgd door die van de
adoptief-vader.In de Belgische wet is uitdrukkelijk aangegeven dat geslachtsnaamswijziging,
die geschiedt bij koninklijk besluit, een uitzonderlijke zaak is. Voor een
wijziging moeten ernstige redenen bestaan. DuitslandHet Duitse naamrecht is recentelijk herzien (inwerkingtreding 1 april
1994). Duitsland kent het gezinsnaamstelsel. Bij huwelijk kunnen de echtgenoten
een huwelijksnaam kiezen uit hun beider namen. Dat wordt dan ook de naam van
de echtgenoten zelf. Deze naam is ook de naam van de kinderen. Overigens kan
de echtgenoot wiens naam niet de gezinsnaam is geworden zijn eigen naam voorafgaande
of volgend op de gezinsnaam voeren. Hiervoor is het enkel nodig een verklaring
af te leggen ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand.Indien geen huwelijksnaam wordt gekozen, houdt ieder der echtgenoten zijn
eigen naam. Bij de geboorte van een kind moet dan voor het kind een van beider
namen worden gekozen. Deze keuze geldt voor alle kinderen. Indien binnen zekere
tijd na de geboorte geen naamskeuze is gedaan, wordt het Vormundschaftsgericht
ingeschakeld. Deze bepaalt wie van beide ouders dient te beslissen omtrent
de keuze en bepaalt een termijn binnen welke beslist dient te worden. Is binnen
die termijn niet beslist, dan krijgt het kind de naam van de ouder aan wie
de beslissing was opgedragen. Op deze wijze poogt de Duitse wetgever te verzekeren
dat het Vormundschaftsgericht eerst probeert overeenstemming tussen de ouders
te bereiken. Portugal en SpanjeIn Portugal en Spanje kent men het stelsel van de dubbele naam. In het
Spaanse recht heeft men als eerste geslachtsnaam die van de vader en vervolgens
als tweede geslachtsnaam die van de moeder. Ouders geven aan hun kinderen
alleen hun eerste geslachtsnaam door. De kinderen verkrijgen dus
de geslachtsnamen van hun beide grootvaders, waardoor de geslachtsnaam van
de vrouw – althans de component die wordt gevormd door de naam van de
grootmoeder – na één generatie verdwijnt.In Portugal mag men maximaal vier geslachtsnamen hebben. De laatste dient
een door de vader gebruikte achternaam te zijn. ZwedenIn dit land is op 1 januari 1983 nieuwe naamwetgeving ingevoerd. In het
ingevoerde stelsel zijn veel keuzemogelijkheden vervat.Echtgenoten behouden na de huwelijkssluiting hun eigen naam. Ouders kunnen
kiezen welke van hun beider achternamen aan hun kind wordt doorgegeven. Als
ouders niet binnen drie maanden na de geboorte van hun eerste kind voor de
naam van de vader kiezen, krijgt het kind de naam van de moeder. De volgende
kinderen krijgen dezelfde geslachtsnaam als hun oudere broer of zuster.Echtgenoten kunnen bij of staande huwelijk ook een gemeenschappelijke
(gezins)naam kiezen: de naam van de man of die van de vrouw. Een keuze voor
de naam van de kinderen staat dan niet meer open.Daarnaast kent het Zweedse naamstelsel de mogelijkheid van «tussennamen»
die officieel geregistreerd kunnen worden. Zo kunnen de echtgenoten elkaars
achternaam als tussennaam gebruiken. Een geadopteerd kind dat bij voorbeeld
de gezinsnaam heeft gekregen, kan zijn oorspronkelijke naam als tussennaam
blijven voeren. Kinderen kunnen de naam van de andere ouder als tussennaam
gebruiken.Wijziging van de geslachtsnaam is eenvoudig en kan veelvuldig voorkomen.
Kinderen kunnen de naam van de andere ouder aannemen door opgave daarvan bij
de parochie (deze vervult van oudsher in Zweden de functie van de burgerlijke
stand). Zij kunnen ook kiezen voor de naam die een van beide ouders heeft
verloren bij de keuze voor de gezinsnaam of de naam van hun pleeg- of stiefvader
aannemen. Deze naamswijzigingen zijn op elke leeftijd mogelijk, ook als de
kinderen zelf reeds volwassen zijn geworden. Ouders kunnen tijdens huwelijk
eenmaal hun eigen naam veranderen.De leden van de fractie van D66 vragen of er contacten zijn met medische
onderzoekers in verband met problemen die bij naamsveranderingssystemen kunnen
optreden in verband met gen-onderzoek, erfelijkheidszaken etc. Is er in een
protocol of overgangssysteem voorzien?Er zijn geen specifieke contacten met medische onderzoekers gelegd. De
vraag is of er in dit opzicht problemen verwacht moeten worden. De officiële
naam die iemand heeft, ook als er naamskeuze wordt gedaan of als naamswijziging
plaatsvindt, is immers vastgelegd in de registers van de burgerlijke stand.
De in deze registers vastgelegde gegevens keren terug in de gemeentelijke
basisadministratie (GBA) . Deze naam keert ook in officiële stukken terug.
Er bestaat met andere woorden duidelijkheid omtrent de geslachtsnaam van een
bepaalde persoon. Voor een overgangsregeling dan wel een protocol bestaat
dan ook geen aanleiding.In verband met het al genoemde feit dat de naam na naamskeuze of naamswijziging
in de registers van de burgerlijke stand wordt opgenomen, is er geen goede
reden te verwachten dat er op het gebied van de genealogie bij stamboomonderzoek
problemen te verwachten zijn.De leden van de SGP- , GPV- en RPF-fracties vermogen niet in te zien dat
er behoefte bestaat aan een breuk met de traditie. Naast de vraag van de behoefte,
staat de noodzaak tot invoering van naamskeuze met als gevolg dat met de traditie
gebroken wordt. Deze noodzaak is ingegeven door de jurisprudentie van de Hoge
Raad. In zijn uitspraak van 23 september 1988, NJ 1989, 740, heeft de Hoge
Raad immers duidelijk gemaakt dat het huidige naamrecht de toets
van artikel 26 van het Internationaal verdrag tot bescherming van burgerrechten
en politieke rechten niet kan doorstaan. Dit wetsvoorstel komt aan deze jurisprudentie
tegemoet.Deze leden vragen waarom niet is voorzien in een mogelijkheid van (eenmalige)
herziening van de naamskeuze die voorafgaand aan de geboorte geschiedt.Er is vanuit gegaan dat echtgenoten die naamskeuze doen, dit weloverwogen
doen. Noodzaak noch behoefte is naar het oordeel van de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en mij aanwezig om de mogelijkheid te bieden de eenmaal
gedane keuze voor de geboorte van het eerste kind nog eens te herzien. Uiteraard
zal ervoor zorg gedragen worden dat in de voorlichting wordt aangegeven dat
de naamskeuze één keer kan worden gedaan en dat men daarop niet
kan terugkomen. Het verdient dan ook aanbeveling de naamskeuze te doen op
het moment dat deze aan de orde is: als de vrouw zwanger is. Naamskeuze op
een eerder moment behoort echter tot de mogelijkheden.De leden van de SGP- , GPV- en RPF-fracties zijn zeer geïnteresseerd
in de toegezegde notitie, waarvan in de handelingen van de Tweede Kamer sprake
is. Op 1 oktober j.l. is aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal en in afschrift
aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal toegezonden een beschouwing over de
Wet op de Adeldom naar aanleiding van de motie van het lid Dittrich c.s. (Kamerstukken
II 1995/96, 22 408, nr. 23). Op het door deze leden genoemde punt is
in deze notitie ingegaan. Hiernaar zij graag verwezen. Ten slotte vragen deze
leden wat de ratio is van de volgorde van de leden van het voorgestelde artikel
5 en meer in het bijzonder waarom de maatschappelijk het meest voorkomende
situatie als laatste wordt genoemd.In artikel 5 wordt begonnen met het geval dat het kind één
ouder heeft. Vervolgens komen de situaties aan de orde dat het kind twee ouders
heeft.Bij de gekozen volgorde van het tweede, derde en vierde lid, is niet bewust
eerst in het vierde lid de situatie dat het kind door geboorte in familierechtelijke
betrekking tot beide ouders staat, opgenomen. Aan de gekozen volgorde komt
met andere woorden geen bijzondere betekenis toe.Voor de goede orde wordt gewezen op een onvolkomenheid die in verband
met amendering van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer der Staten-Generaal
in artikel 20f van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, zoals dat is voorgesteld,
is geslopen. Deze onvolkomenheid is eerst na aanneming van het wetsvoorstel
duidelijk geworden doordat wij daarop zijn geattendeerd door een ambtenaar
van de burgerlijke stand. De regels voor naamskeuze impliceren thans dat naamskeuze
voor een tijdens huwelijk of binnen 306 dagen nadien geboren kind kan worden
gedaan vanaf het moment dat volgt op de huwelijkssluiting tot aan de aangifte
van de geboorte. Volgens de eerder voorgestelde regeling kon een naamskeuze
vóór de geboorte van het kind alleen worden gedaan tijdens de
zwangerschap van de moeder. In verband daarmee was, voor het geval dat het
kind niet levend ter wereld zou komen, bepaald dat de akte van naamskeuze
niet langer dan achttien maanden behoefde te worden bewaard De hierop betrekking
hebbende zinsnede in artikel 20f is bij een nota van wijziging bij het wetsvoorstel
inzake het geregistreerd partnerschap (Kamerstukken II 1995/96, 23 761,
nr. 9) geschrapt. De wijziging is bij laatstgenoemd wetsvoorstel voorgesteld,
omdat dit de eerste gelegenheid was die kon worden aangegrepen. In de toelichting
bij de voorgestelde wijziging van artikel 20f is het bovenstaande uiteengezet
en aangegeven dat van dit herstel melding zou worden gemaakt in
deze memorie van antwoord.De Staatssecretaris van Justitie,E. M. A. Schmitz 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19961997-22408-2a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl