Jeugdcriminaliteit; Lijst van vragen en antwoorden over de notitie inzake de justitiële aanpak en financiering van de jeugdcriminaliteit
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24485, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24485 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122232425262728 en 2930 en 313233343536373839 en 40414243444546474849, 50 en 51525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118120121122123124125126127128
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24485Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 485Jeugdcriminaliteitnr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 8 december 1995De vaste commissies voor Justitie1 en voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport2 hebben de volgende
vragen aan de regering ter beantwoording voorgelegd over de notitie inzake
de justitiële aanpak en financiering van de jeugdcriminaliteit.De regering heeft de vragen beantwoord bij brief van 8 december 1995.De vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,De Gier 1Op welke gronden wordt aangenomen dat – en zo ja, in welke
mate – zware, professionele criminaliteit kan worden beheerst door bestrijding
van jeugdcriminaliteit?Bestaat er tussen het gevarieerde terrein van de jeugdcriminaliteit
en ernstige vormen van professionele criminaliteit wat aard van delicten betreft
overeenstemming zodat deze relatie aannemelijk is? (blz. 3).Er zijn geen gegevens voorhanden, bijvoorbeeld afkomstig van onderzoek,
die aantonen dat er een eenduidige relatie bestaat tussen criminaliteit gepleegd
op jonge leeftijd en het plegen van professionele criminaliteit op oudere
leeftijd. Sterker nog, er zijn zelfs veel aanwijzingen dat de meeste jongeren
die delicten plegen, daarmee stoppen als ze wat ouder zijn. Niettemin blijkt
vaak uit het relaas van de wat oudere «zware, professionele» criminelen,
dat zij vaak al op jonge leeftijd begonnen waren met het plegen van, doorgaans
niet al te ernstige, delicten. Uit buitenlandse literatuur valt op te maken
dat er een relatief kleine groep «carrière delinquenten»
is, die al vanaf (zeer) jeugdige leeftijd allerlei probleemgedrag waaronder
delinquent gedrag vertonen en daar gedurende een groot deel van hun leven
mee doorgaan. Zouden we er in slagen deze groep mensen op jeugdige leeftijd
van verder crimineel gedrag af te houden, dan kan inderdaad gesteld worden
dat preventie van jeugdcriminaliteit een bijdrage levert aan het voorkomen
van zware, professionele criminaliteit. Het is ook om die reden dat ik het
onderzoek van het WODC steun, dat zich bezighoudt met de mogelijkheden van
vroegtijdige onderkenning van ernstig en persistent crimineel gedrag op latere
leeftijd. 2Zijn er gegevens bekend – en zo ja, kunnen deze worden verstrekt –
over de verhouding van het aantal (percentage) criminele jeugdigen tot het
totaal aantal jeugdigen in de vier grote steden en dezelfde verhouding voor
de rest van het land? (blz. 3).De gegevens in de navolgende tabel zijn afkomstig van het CBS. Omdat het
hier de definitieve cijfers over 1994 betreft, wijken zij licht af van die
welke zijn vermeld in mijn notitie.Aantal gehoorde minderjarige verdachten (12 t/m 17 jaar) in de vier grote
steden in 1994 Stadjongensmeisjestotaalper
1 000 Amsterdam2 6585193 17787Rotterdam8679195827 Utrecht5808566557Den Haag1 1371321 26949Nederland33 9624 69238 65435Uit bovenstaande tabel valt af te leiden dat van de minderjarigen in de
grote steden in 1994 tussen de 2,7% en 8,7% door de politie gehoord is op
verdenking van een strafbaar feit. Amsterdam scoort hierbij het hoogst met
bijna 9%, Rotterdam het laagst met bijna 3%. Utrecht en Den Haag liggen wat
betreft het aandeel van de criminele jeugdigen in de totale stedelijke jeugdpopulatie
ongeveer halverwege deze beide uitersten.Uit de onderste rij blijkt dat van het totaal aantal strafrechtelijk minderjarigen
in ons land, in 1994 zo'n 3,5% door de politie is gehoord op verdenking van
een misdrijf. Worden de minderjarigen die in de vier grote steden wonen buiten
beschouwing gelaten, dan blijkt dat 3,3% van de jeugdigen die
in de «rest van Nederland» wonen in 1994 door de politie gehoord
is op verdenking van een misdrijf.Overigens, van belang is hierbij aan te tekenen, dat deze cijfers het
totaal aantal geregistreerde politiecontacten van jeugdigen weergeven. Hoewel
de cijfers ongetwijfeld een behoorlijk aantal dubbeltellingen bevatten –
dat wil zeggen, registraties van jongeren die in hetzelfde jaar meer dan eens
door de politie gehoord zijn –, is onbekend hoe groot het aantal dubbeltellingen
precies is. 3Welke mogelijkheden zijn er om het gezin dan wel leefgemeenschap
van de minderjarigen te betrekken bij de pogingen delinquent gedrag te voorkomen
dan wel te stoppen? Welke projecten zijn er op dit vlak? Zijn er projecten
in andere landen bekend die in Nederland zouden kunnen worden toegepast? (blz.
3).Zowel de jeugdhulpverlening als de jeugdbescherming zijn er op gericht
de opvoedingssituatie van jongeren met problemen, al dan niet van delinquente
aard, bij de oplossing te betrekken.Specifieke projecten vanuit criminaliteitspreventie zijn vooralsnog incidenteel.
Zoals b.v. het inschakelen van Marrokaanse vaders bij problemen van hun kinderen
en een «opvoedingscursus» gericht op ouders van jonge kinderen
die probleemgedrag vertonen. Zie ook antwoord op vraag 79. 4Bij welk ministerie berust de primaire centrale of coördinerende
verantwoordelijkheid voor de aanpak van de jeugdcriminaliteit? (blz. 3).De verantwoordelijkheid voor onderlinge afstemming van de aanpak van jeugdcriminaliteit
is in goede samenwerking geregeld door de departementen van Binnenlandse zaken
en van Justitie. Voor het bredere kader van het veiligheidsbeleid is staatssecretaris
Kohnstamm de coördinerende bewindspersoon. Dit geldt tevens voor het
daar voor een groot deel mee samenhangende beleid gericht op jeugd en veiligheid
in de grote steden. De interdepartementale coördinatie van de aanpak
van jeugdcriminaliteit, te weten het specifieke preventiebeleid, en de repressieve
aanpak is de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van Justitie. De
interdepartementale commissie jeugd en veiligheid, die de uitwerking van het
rapport Van Montfrans, de realisering van het plan van aanpak jeugd en veiligheid,
zoals opgenomen in de Nota Veiligheidsbeleid 1995–1998, de totstandkoming
van de lokale actieprogramma's jeugdcriminaliteit in het kader van de convenanten
met de grote steden voorzover op rijksterrein liggend, tot taak heeft wordt
voorgezeten door Justitie en ondersteund door een gemeenschappelijk secretariaat
van Binnenlandse Zaken en van Justitie. Overigens is de betrokkenheid van
de staatssecretaris van OCW, de staatssecretaris van VWS en de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid even essentieel. 5Hoe zal de afstemming van jeugdveiligheidsbeleid en jeugdzorg, ook
in de uitvoering, plaatsvinden bij het vormgeven aan de aanpak van jeugdcriminaliteit?
(blz. 3).Op rijksniveau is er regelmatig overleg, politiek tussen de staatssecretaris
van VWS en de staatssecretaris van Justitie die formeel en materieel gezamenlijk
verantwoordelijkheid dragen voor de jeugdhulpverlening. Materieel zijn beiden
betrokken bij de evenwichtige preventieve en repressieve aanpak van de jeugdcriminaliteit,
waarvoor de staatssecretaris van Justitie de primaire verantwoordelijkheid
draagt. Op ambtelijk niveau is er afstemming tussen de secretariaten
van de interdepartementale commissie Jeugd en Veiligheid en de Stuurgroep
Regie in de Jeugdzorg. Op plaatselijk niveau worden in de 4 grote steden en
later in de 15, plannen ontwikkeld voor samenhangende aanpak van jeugdcriminaliteit.
Hierin worden de bijdragen van onder meer de jeugdhulpzorg en de jeugdveiligheid
in samenhang gebracht. 6Hoe wordt de harde kern van de meelopers onderscheiden? (blz. 5–16).Het onderscheid tussen harde kern en meelopers komt vooral tot uiting
in fundamentele kenmerken zoals sociale binding en normbesef. Er is bij «meelopers»
in vergelijking met de harde kern een betere sociale binding met ouders en
leerkrachten en een betere acceptatie van normen.Bovendien heeft het crimineel gedrag van de meelopers een eigen karakter.
Het is niet zoals bij de harde kern structureel en instrumenteel maar meer
van incidentele aard. Zo is er bijvoorbeeld vaak sprake van groepsgewijs optreden
waaraan weinig planning is voorafgegaan. In het algemeen plegen meelopers
minder dan wel minder zware delicten. 7Wat is precies bedoeld met de zinsnede «van huis uit»
in de zin: «Men mist veelal van huis uit de competenties die ...»?
(blz. 5).Met «van huis uit» wordt bedoeld: de opvoeding die de jongere
vanuit het primaire opvoedingsmilieu (dit kunnen ouders, maar ook andere opvoeders
zijn) meekrijgt. 8Bestaan er naar de opvatting van de regering in het onderwijs en
in het bijzonder in het basisonderwijs voldoende toereikende (dwangmiddelen)
die het onderwijsinstellingen dan wel onderwijsgevenden mogelijk maakt het
proces van normvorming en gezagsaanvaarding te ondersteunen? (blz. 5).Een van de opdrachten van het onderwijs is de sociale vorming van de jeugd.
Daartoe behoort de overdracht van essentiële waarden en normen als respect
voor het mijn en dijn en ieders persoonlijke integriteit. Deze overdracht
is eerst werkelijk gerealiseerd wanneer de genoemde waarden zijn verinnerlijkt.
Niet externe (dwang)middelen maar volwassenen die het goede voorbeeld geven
zijn daarbij essentieel. Op scholen zijn dit de docenten. Zij zijn het die
de omgangsregels op school moeten handhaven, door leerlinggedrag zowel te
sanctioneren als te belonen. Ook op school geldt dat een vroegtijdige, snelle
en consequente reactie op ongewenst gedrag het meest effectief is.In de lerarenopleiding basisonderwijs wordt aandacht besteed aan normen
en waarden.Daarnaast worden scholen en leraren ondersteund op dit gebied door verzorgings-
en nascholingsinstellingen. Ondersteuning van scholen en leraren op het gebied
van normen en waarden vindt veelal plaats vanuit een bepaalde levensbeschouwelijke-pedagogische
invalshoek of in het kader van intercultureel onderwijs. Door de rijksoverheid
is aandacht voor dit thema de laatste jaren gestimuleerd in het kader van
het project «De pedagogische opdracht van het onderwijs».In het beroepsprofiel leraar basisonderwijs en de nieuwe startbekwaamheidseisen,
die naar verwachting in 1997 van kracht worden, wordt nadrukkelijk aandacht
besteed aan normen en waarden.Ondersteuning door strafrechtelijke middelen staat het basisonderwijs
niet tot zijn beschikking vanwege het ontbreken van strafrechtelijke aansprakelijkheid
van jongeren beneden de 12 jaar. Dat neemt niet weg dat ook het
basisonderwijs samenwerking kan zoeken met jeugdhulpverlening en politie. 9«Ter voorkoming van extra uitgaven voor het gevangeniswezen
dient de overheid royaal te investeren in de tekorten en achterstanden die
ten grondslag liggen aan de persoonsgebonden criminaliteit, zowel qua gelden
als qua aandacht.» Wat wordt hiermee bedoeld? Welke achterstanden en
tekorten worden hier bedoeld? En wat is royaal investeren qua geld en qua
aandacht? (blz. 6).Hiermee wordt bedoeld dat indien crimineel gedrag het signaal van dieper
liggende problematiek blijkt te zijn, de aandacht in eerste instantie op de
aanpak van deze problemen zal zijn gericht.De gekozen aanpak zal afhankelijk zijn van de aard van de problematiek;
te denken valt aan diverse soorten leerstraffen (sociale vaardigheidstrainingen,
trainingen voor first offenders, zedendelinquenten enz), omzetting van de
straf in (verplichte) behandeling, begeleiding door gezinsvoogdijinstellingen
en reclassering, alsmede aan de inschakeling van de voorzieningen van jeugdzorg.
Met royaal investeren wordt gedoeld op de extra gelden en aandacht die het
kabinet inzet o.a. door de Regie in de Jeugdzorg, de extra gelden voor voorzieningen
in de jeugdhulpverlening alsmede aanpak van de jeugdcriminaliteit en de daarvoor
beschikbaar komende extra middelen. 10Er is sprake van een stijging van het aantal door de politie gehoorde
minderjarige verdachten na 1990. Is vast te stellen of deze stijging wordt
veroorzaakt door het feit dat meer jeugdigen door de politie worden gehoord
of dat een specifiek aantal jongeren veelvuldiger met de politie in aanraking
komt? (blz. 7).Op basis van politiecijfers kan niet worden vastgesteld of de toename
van het aantal door de politie gehoorde minderjarige verdachten sinds 1990
wordt veroorzaakt door het feit dat er meer minderjarigen worden gehoord of
dat een specifiek aantal jongeren veelvuldiger met de politie in aanraking
komt. Hoewel de politiecijfers ongetwijfeld een behoorlijk aantal «dubbeltellingen»
bevatten (jongeren die meer dan eens per jaar door de politie gehoord zijn
op verdenking van een misdrijf), is onbekend hoe groot dit aantal is en of
dit sinds 1990 is toegenomen of afgenomen.Overigens lijkt het mij goed er op te wijzen dat factoren als automatisering
en prioriteiten bij de politie zich kunnen weerspiegelen in de politiecijfers.
Een toe- of afname van het aantal gehoorde minderjarige verdachten is derhalve
van velerlei factoren afhankelijk. Het aantal gehoorde minderjarige verdachten
vertoont daarom vaak een grillig verloop. We zien bijvoorbeeld een stijging
van 1990 tot 1992, maar in 1993 weer een daling. In 1994 stijgt het aantal
weer.Uit self-report onderzoek onder jongeren, dat het WODC iedere twee jaar
laat uitvoeren, komen in ieder geval geen duidelijke aanwijzingen naar voren
dat sinds 1990 méér jongeren zich schuldig zijn gaan maken aan
strafbare feiten (overigens hebben dit soort self-report onderzoeken vooral
betrekking op lichtere vormen van delinquent gedrag, zoals zwartrijden en
vernielingen aanrichten, terwijl de geregistreerde politiecontacten doorgaans
betrekking hebben op zwaardere delicten (diefstal, inbraak, mishandeling)). 11Welke (strafbare) feiten vallen onder «dingen die eigenlijk
niet mogen», die 26% van de kinderen onder de twaalf jaar zeggen te
hebben gedaan? (blz. 7). Aan jongeren onder de twaalf jaar is in het kader van het landelijk self-report
onderzoek van het WODC een aantal strafbare feiten voorgelegd met de vraag
of zij zich daaraan schuldig hebben gemaakt. De vraag is ingeleid met de volgende
passage:«Ik wil je nu een aantal vragen stellen over dingen die eigenlijk
niet mogen. Veel mensen doen wel eens dingen die niet mogen, zoals bijvoorbeeld
met de tram meerijden zonder te betalen. Soms word je wel eens gepakt en krijg
je een standje. En als je ouder bent een boete of een andere straf. We willen
jou ook vragen of jij dit soort dingen al eens meegemaakt hebt. We vragen
dit aan een heleboel kinderen in Nederland. Je kunt eerlijk antwoorden, want
de antwoorden blijven geheim.» De vraag luidt:«Ben/heb je dit schooljaar, dus vanaf afgelopen zomer, weleens1. meegereden met de bus, tram, of metro zonder te betalen?2. iets van minder dan 10 gulden uit een winkel meegenomen zonder te betalen?3. iets van 10 gulden of meer uit een winkel meegenomen zonder te betalen?4. – met opzet een telefooncel vernield?– met opzet een straatlantaarn vernield?– met opzet een auto beschadigd of vernield?– met opzet ruiten ingegooid?– met opzet een fiets vernield?– met opzet in bus/tram/metro/trein dingen vernield?5. dingen beklad of volgekliederd met stiften of met een spuitbus, zoals
een muur of een tramhuisje of de binnenkant van een tram of bus?6. een fiets van iemand anders meegenomen zonder hem terug te brengen? 7. met opzet een ander kind op straat of op school lastiggevallen, of
gedreigd hem/haar in elkaar te slaan?8. met opzet een ander kind op straat of op school in elkaar geslagen,
of zo geslagen dat hij/zij naar de dokter moest? Terugslaan of terugschoppen
als verdediging telt niet mee.9. een brandje aangestoken, bijvoorbeeld in een kelder, een fietsenbox
of een houten keet, of ergens anders? Verbranden van kerstbomen en fikkie
stoken op een landje telt niet mee.10. zonder toestemming ergens naar binnen geklommen of naar binnen gelopen,
in een school of huis, met de bedoeling iets mee te nemen?11. iets gekocht of verkocht waarvan je eigenlijk wel wist dat het gestolen
was?»Overigens, uitvoerige rapportage over dit WODC-onderzoek zal begin 1996
verschijnen. 12Wat zijn de oorzaken dat meisjes minder vaak met de politie in aanraking
komen dan jongens? (blz. 8).Voor het verschijnsel dat meisjes minder vaak met de politie in aanraking
komen dan jongens, zijn in de loop der tijd verschillende verklaringen gegeven.
Deze verklaringen hangen samen met verklaringen voor het verschil in criminaliteit
tussen mannen en vrouwen. Carolien Bouw noemt in haar artikel «Misdadige
meisjes» in het Tijdschrift voor Criminologie (nr. 2, 1995) de volgende
verklaringen:– Verschillen in maatschappelijke positie van mannen en vrouwen,– Vrouwen beschikken over meer eigenschappen die behoeden voor criminaliteit
(samengevat onder de noemer «aanpassingsvermogen») dan mannen.– Vrouwen richten zich meer op stabiliteit en relaties, terwijl
mannen meer gericht zijn op variabiliteit en verandering. Eerstgenoemde eigenschappen remmen criminaliteit, terwijl de mannelijke eigenschappen
juist criminaliteit – afwijken van de norm – bevorderen.Specifiek voor meisjes geldt verder dat zij doorgaans eerder volwassen
zijn dan jongens. Ze zijn gewoonlijk twee tot drie jaar jonger dan jongens
als ze verkering krijgen, het ouderlijk huis verlaten en een gezin stichten.
Met andere woorden, meisjes stellen de volwassenheid met al haar verplichtingen
en normen en waarden minder lang uit dan jongens en alleen dat al leidt tot
een lager niveau van (jeugd)criminaliteit. Bovendien verschillen de opvattingen
en verwachtingen over wat typisch jongensachtig gedrag en typisch meisjesachtig
gedrag is, aanzienlijk. Van jongens wordt min of meer verwacht dat ze gedurende
hun adolescentie bravouregedrag vertonen: stappen met vrienden, af en toe
eens «een geintje» uithalen en dergelijke. Bij het vertonen van
dergelijk gedrag loopt men een grotere kans om over de schreef te gaan en
op het politiebureau te belanden. 13Bestaat er inzicht in de oorzaak van de stijging van de geweldscriminaliteit?
(blz. 8).Alleen al op grond van de politiecijfers kan gesproken worden over een
toename van geweldscriminaliteit door jongeren. De toename betreft vooral
eenvoudige mishandeling (vechtpartijen) en diefstal met geweld (tasjesroof).
Dit geeft echter geen inzicht in de oorzaken. Een aantal factoren, overigens
zeer verschillend van aard, lijkt relevant zonder dat er (reeds) sprake is
van een empirische onderbouwing.Zo is er uit diverse onderzoeken naar voren gekomen dat het dragen van
(steek)wapens onder jongeren is toegenomen. Daarmee is uiteraard ook de kans
(gelegenheid) toegenomen, dat zulke wapens worden gebruikt. Ook gaan jongeren
veel meer uit dan vroeger en is er sprake van een toegenomen alcoholconsumptie
onder jongeren, hetgeen de kans op gewelddadigheden doet toenemen. Daarnaast
wijs ik op het gebruik van cocaïne en crack, dat soms tot geweldscriminaliteit
leidt. Hierbij gaat het overigens om relatief kleine aantallen daders, die
bovendien al wat ouder zijn (jongvolwassenen).Voorts is er van verschillende kanten op gewezen dat er een relatie is
tussen het (toegenomen) getoonde geweld op televisie en geweldscriminaliteit
door jongeren. EensIuidend zijn de conclusies over deze relatie allerminst.
Momenteel wordt bezien of niet opdracht gegeven kan worden tot nader onderzoek
hiernaar.De toename van geweldscriminaliteit, zoals die uit de politiecijfers blijkt,
zou ook het gevolg kunnen zijn van een grotere aangiftebereidheid bij sIachtoffers.
Er is wel betoogd dat met de toegenomen aandacht voor het slachtoffer deze
is geëmancipeerd, hetgeen resulteert in meer aangiften en dus ook meer
registraties. Dit zou ook nadrukkelijk het jonge slachtoffer betreffen en
zijn vaak jongeren die slachtoffer zijn van geweld gepleegd door jongeren.
Zou deze laatste veronderstelling kloppen, dan zou de toename van geweldscriminaIiteit
in werkeIijkheid minder groot zijn en tegelijkertijd de politiecijfers een
beeld vertonen dat meer in overeenstemming is met die werkelijkheid. 14Zijn jongeren die geweldscriminaliteit plegen, eerder met hulpverlening
of Halt in aanraking geweest voor niet-geweldsdelicten? (blz. 8).Alhoewel er geen specifiek onderzoek naar is gedaan, twijfel ik er niet
aan dat er tussen de jeugdige geweldplegers jongeren zitten die eerder met
HALT of met de hulpverlening in aanraking zijn geweest voor bijvoorbeeld het
plegen van vernielingen of diefstallen. Gesteld zou kunnen worden dat bij
dergelijke jongeren de HALT- of hulpverleningsinterventie kennelijk
niet heeft geleid tot het gewenste resultaat: stoppen met delinquent gedrag
in het algemeen. Overigens, de Halt-afdoening is bedoeld voor jeugdigen verdacht
van vandalisme, winkeldiefstal en andere relatief lichte vergrijpen. Het is
niet ondenkbaar dat jongeren die naar Halt zijn gestuurd, nadien niet meer
dergelijke delicten plegen, maar desondanks wel andere (gewelds)delicten plegen.
Meer inzicht in dit verschijnsel hoop ik over enige tijd te verkrijgen, wanneer
de uitkomsten van een onderzoek naar de effectiviteit van Halt, dat wordt
verricht door het ITS, beschikbaar komen. 15Is er vergelijkingsmateriaal met betrekking tot de aard en de ernst
van deze problemen in de G15 steden? (Het gaat dan om een vergelijking ten
aanzien van de concentratiegraad van allochtonen, de sociale achterstanden
en het crimineel gedrag.) (blz. 9).Bij mijn weten is er geen vergelijkingsmateriaal beschikbaar over de concentratiegraad
van allochtonen, de sociale achterstanden en crimineel gedrag in de G15 steden. 16«Jongeren in de jeugdhulpverlening blijken in de regel meer
soft drugs te gebruiken dan hun leeftijdgenoten.» Hoe is de procentuele
verhouding van het aantal jongeren dat soft drugs gebruikt in en buiten de
jeugdhulpverlening?«Blijvend zorgwekkend zijn de grote aantallen jongeren (in
algemene zin) die zich regelmatig te buiten gaan aan onmatig gebruik van alcoholische
dranken.» Wat wordt verstaan onder grote aantallen, regelmatig en onmatig
gebruik?Kan voor het gebruik van soft drugs en onmatig alcoholgebruik een
onderscheid naar leeftijdsgroepen en sexe gemaakt worden? (blz. 9).Onderzoek is gedaan naar de mate van softdrugsgebruik door jongeren in
de jeugdhulpverlening in vergelijking tot hun leeftijdgenoten. Uit het landelijke
scholierenonderzoek van het NIAD blijkt voor de leeftijdsgroep van 12–18
jaar: ooit-gebruik van cannabis in 1992 13%, laatste-maand gebruik 6%. Voor
Amsterdam liggen deze cijfers iets hoger: ooit-gebruik bij bijna 20% van de
jeugdigen van 12–18 jaar (Sandwijk e.a. 1994).Hiertegenover staan cijfers voor spijbelaars in spijbelprojecten in 1990:
46% ooit-gebruik (De Zwart en Berben 1991). Van zwerfjongeren in Amsterdam
(1988) had 80% ooit cannabis gebruikt, en ruim 60% nog de laatste dagen (Korf
en Hoogenhout 1989).Van de cliënten van de Amsterdamse jeugdhulpverlening rookte in 1993
20% dagelijks cannabis (Korf en Van der Steenhoven 1993).Wat betreft alcoholgebruik door jongeren: onder regelmatig en onmatig
gebruik wordt het volgende verstaan.Zoals ook vermeId in het antwoord op vraag 22, blijkt volgens de laatste
NIPO-cijfers (1995) de subgroep van jeugdige stevige drinkers te bestaan uit
13% van alle jongeren tussen de 15 en 25 jaar. Zij drinken, volgens de door
hen gerapporteerde gegevens – en hierin zit altijd een systematische
onderrapportage –, wekelijks meer dan 15 gIazen (jongens) respectievelijk
meer dan 10 glazen (meisjes). De gemiddelde weekconsumptie van deze «harde
kern» is sinds 1986 iets gestegen, van bijna 25 naar ruim 26 glazen.De derde (deel)vraag betreft het onderscheid naar leeftijdsgroepen en
sexe bij softdrugsgebruik en onmatig alcoholgebruik. Voor alcohol, zie boven.Het gebruik van cannabis door jongeren neemt toe met de leeftijd: uit
de Amsterdamse huishoudens-survey van Sandwijk e.a. (1994) blijkt van de 12–15 jarigen 5% ooit cannabis te hebben gerookt, van de 16–19
jarigen 30% ooit en van de 20–24 jarigen 46% ooit.In de periode 1984–1992 is de gemiddelde leeftijd waarop jongeren
(scholieren) met cannabis kennis maken gedaald. Had in 1984 15% van de groep
18 jaar en ouder wel eens cannabis gerookt, in 1992 werd dit percentage al
gevonden bij de groep 14–15 jarigen (Kuipers e.a. 1993). Uit twee recente inventarisaties van Nederlands onderzoek, van De Kort
(1995) en in het proefschrift van Korf (1995), blijkt opnieuw dat het percentage
jongens dat ooit cannabis heeft geprobeerd, of recent nog heeft gebruikt,
ongeveer tweemaal zo hoog is als dat onder meisjes. Voor het overige moge
ik u verwijzen naar het komende overleg met de minister over de Drugnota.
Dit geldt uiteraard eveneens voor alle volgende vragen met betrekking tot
drugs. 17Hoeveel jeugdigen zijn verslaafd aan soft drugs? (blz. 9).Verslaving aan softdrugs komt voorzover bekend weinig voor. In 1993 wendden
zich 1750 personen tot de verslavingszorg in verband met problemen rond het
gebruik van cannabis; dit is 3% van het totaal aantal ingeschreven cliënten
van de verslavingszorg. Het gaat om maximaal 2% van alle intensieve cannabisrokers,
dat wil zeggen van degenen die (vrijwel) dagelijks cannabis gebruiken. In
de psychiatrische ziekenhuizen en verslavingsklinieken vonden in 1993 in totaal
ruim 100 opnamen plaats met als hoofddiagnose verslaving aan cannabis en 40
in verband met misbruik van cannabis zonder verslaving (jaarboek NIAD 1994).
Deze aantallen wijken nauwelijks af van die in 1992.Over de leeftijdsverdeling noch over aantallen van verslaafde softdrugsgebruikers
buiten de verslavingszorg is iets bekend. 18«Van soft-druggerelateerde criminaliteit (van jeugdigen) blijkt
niet noemenswaard sprake.» Welke gegevens zijn hierover beschikbaar?
Is vanaf een bepaalde leeftijd wel sprake van noemenswaardige soft-druggerelateerde
criminaliteit en waar moet in dit geval aan worden gedacht? (blz. 9).In tegenstelling tot de verslaving aan harddrugs, brengt het gebruik van
softdrugs voorzover bekend niet op enige schaal van betekenis crimineel gedrag
met zich mee. Dit hangt overigens niet samen met leeftijd, doch met de niet-verslavende
aard van het middel, de minder illegale prijsstelling en de niet-illegale
gebruikersmarkt.Wel blijkt uit verschillende onderzoeken (Kuipers e.a. 1993, SCP 1993)
dat jongeren vaker crimineel gedrag rapporteren naarmate zij vaker cannabis
gebruiken. Hier is het cannabisgebruik echter niet de oorzaak, doch bij een
bepaalde levensstijl onder jongeren blijkt delinquent gedrag meer te horen
dan bij andere leefpatronen. Binnen die levensstijl wordt meer dan gemiddeld
geëxperimenteerd met allerlei vormen van afwijkend gedrag, waartoe ook
(intensief) cannabisgebruik behoort. De relatie tussen softdrugsgebruik en
criminaliteit blijkt dan ook vooral terug te voeren op activiteiten in groepsverband,
en veel minder op individuele kenmerken. 19Hoeveel jeugdigen zijn verslaafd aan hard drugs? (blz. 9).Hoeveel daarvan hebben geen contact met de verslavingszorg? (blz.
9).Het aantal aan harddrugs verslaafden in ons land wordt geschat op 25 000.
Ongeveer een vijfde deel is jonger dan 25 jaar, van wie minderjarigen weer
een zeer klein deel vormen. Zoals in het antwoord op de vorige vraag vermeld, is er sprake van een
groep die (nog) niet bij de verslavingszorg bekend is. De precieze omvang
is niet bekend. 20Wat is de oorzaak van het feit dat jong volwassenen (nog) niet bekend
zijn bij de verslavingszorg? (blz. 9).Hiervoor zijn verschillende oorzaken aan te geven.Allereerst wordt harddrugsgebruik en verslaving niet altijd herkend. Ten
tweede is een deel van deze jong-volwassenen voorafgaand aan de verslaving,
door hun delinquente leefwijze reeds bekend bij politie en justitie. Ze zijn
soms reeds onder begeleiding bij andere instellingen zoals de Raad voor de
Kinderbescherming, de commune reclassering, jeugdhulpverlening en/of gemeentelijke
welzijnsinstellingen. In verband met de continuïteit in de zorgverlening
worden jong-volwassenen niet direct aangemeld bij de verslavingszorg. Overigens
wordt gewerkt aan verbetering van de aansluiting tussen de jeugdreclassering
en de justitiële jeugdinrichtingen enerzijds en de verslavingszorg anderzijds,
ook op het vlak van registratie. Ten derde is het in de verslavingszorg uitgesproken
beleid om de betreffende categorie zo lang mogelijk te begeleiden in instellingen
buiten de verslavingszorg, om de etiketterende werking van het verslaafd-zijn
uit te stellen.Uit onderzoek is bekend dat het gemiddeld zo'n twee jaar duurt voordat
een harddrugs-verslaafde zijn eerste contacten krijgt met de categorale verslavingszorg.Daarenboven is, zoals ook aangegeven in de antwoorden op de vragen 19
en 23, het aantal jeugdige verslaafden aan harddrugs hoe dan ook betrekkelijk
gering.Het voortgezette verblijf in de methadonprogramma's gekoppeld aan een
gestage veroudering van de huidige populatie cliënten (GG&GD Amsterdam
1994) draagt overigens bij tot capaciteitsproblemen ten aanzien van nieuwe
opnames.Allochtone jongeren zijn oververtegenwoordigd in de categorie crimineel
actieve verslaafden, die (nog) niet bekend zijn bij de verslavingszorg. Dit
wordt onder meer veroorzaakt door de relatief hoge drempel van de verslavingszorg
voor deze groep. Mede om die reden worden in het kader van het Overlastbeleid
vanuit VWS laagdrempelige Interculturele Motivatiecentra (IMC's) opgezet.
Daarnaast integreren de gemeentelijke instellingen die zich richten op de
doelgroep allochtonen steeds meer in de verslavingszorg. 21Ligt de alcohol gerelateerde criminaliteit in de vier grote steden
hoger dan elders (G 15 steden)? (blz. 9).Cijfers hierover zijn niet bekend. Er wordt geen standaard-registratie
bijgehouden van de relatie tussen alcoholgebruik en criminaliteit. Een vergelijking
naar categorieën steden is dus niet te maken, ook niet tussen de vier
grote en de 15 andere steden. De in de nota genoemde registratie in Groningen
betreft letsels en ongevallen. Hieruit valt, zij het indirect, een toenemende
rol af te leiden van alcohol bij, specifiek, geweldsdelicten in de loop der
jaren. 22Ziet de regering aanleiding tot (verscherping van) maatregelen met
betrekking tot de verkrijging/verstrekking van alcohol aan jeugdigen in openbare
gelegenheden? Zo ja, welke? (blz. 9). Onderzoek van het NIAD (Kuipers e.a. 1993) laat zien dat er over de jaren
1984 tot 1992 een opmerkelijke daling is ingezet in het «ooit alcoholgebruik»
onder jongeren van 12–13 jaar. Onder de jongeren van 14–18 jaar
bleef dit ongeveer gelijk. Meisjes haalden hun «achterstand» op
jongens wat in. De zelfde periode liet een duidelijke afname zien in het alcoholgebruik
door jongeren van tenminste eenmaal in de afgelopen vier weken. Over de hele
linie vertoont het alcoholgebruik door jongeren dan ook geen zorgwekkende
stijging.Dit laat onverlet dat de subgroep van jongeren die regelmatig te veel
drinkt (13% van het totaal in de leeftijd van 15 tot 25 jaar) juist méér
is gaan drinken (NIPO 1995). Deze harde kern die, zoals in de notitie Jeugdcriminaliteit
ook is vermeld, tevens meer betrokken is bij criminaliteit, verdient extra
aandacht.Een wijziging van de Drank- en Horecawet, waarin nieuwe bepalingen geregeld
zullen worden met betrekking tot de verkrijgbaarheid, is thans in voorbereiding.
Ik zal in het interdepartementale overleg bevorderen dat bepaalde plaatsen
in relatie tot jeugdige doelgroepen aan stringentere regelgeving kunnen worden
onderworpen. 23Tot de crimineel-actieve verslaafden behoort vooral de groep van
jong-volwassenen tussen 20 en 25 jaar. Kan een overzicht worden gegeven van
de soorten criminaliteit en percentages respectievelijk als gevolg van handel
en verwerving van hard drugs en soft drugs? Kunnen tevens ter zake cijfers
worden verstrekt over het aantal allochtone en autochtone jongeren? (blz.
9).Zoals in de notitie Jeugdcriminaliteit vermeld, zijn 20–25 jarigen
oververtegenwoordigd onder de crimineel actieve verslaafden die door de politie
worden geregistreerd als (nog) niet bekend bij de verslavingszorg. Allochtone
jongeren zijn in déze categorie bovenproportioneel vertegenwoordigd.
Dit betekent niet dat 20–25 jarigen het merendeel vormen van álle
crimineel actieve verslaafden. Een en ander blijkt onder meer uit een inventarisatie
van de GG&GD Amsterdam uit 1994 en de GGD-cijfers uit Rotterdam over 1994.
Het betreft hier verslaafden aan harddrugs.Naar aard van de delicten, gepleegd door harddrugs-verslaafden, gaat het
vooral om de veel voorkomende lokale criminaliteit: vermogensdelicten zoals
woninginbraak, autokraak, diefstal met geweld, beroving op straat en winkeldiefstal.
Onderzoek van Intraval uit 1995 laat zien dat het aandeel van verslaafden
in het totaal van deze delicten varieert van zo'n 30% in middelgrote steden
tot zo'n 40% in de grote steden.Uiteenlopend onderzoek laat zien dat van alle delicten gepleegd door harddrugsverslaafden,
bovengenoemde vermogensdelicten gezamenlijk het grootste deel vormen. Kleinhandel
op de lokale drugsmarkt volgt als tweede illegale inkomstenbron. Over de exacte
percentages zijn echter geen recente landelijke gegevens voorhanden; hiervoor
bestaat geen standaardregistratie. De cijfers zijn niet uit te splitsen voor
de leeftijdsgroep tot 25 jaar, maar er is geen reden te veronderstellen dat
dit zou afwijken van het totaalbeeld voor alle leeftijdscategorieën.Verwervingscriminaliteit in relatie tot softdrugs-gebruik komt voorzover
bekend slechts op zeer beperkte schaal voor. Exacte cijfers zijn niet voorhanden.
Dit geldt ook voor kleinhandel in softdrugs, die zoals bekend geen opsporings-
en vervolgingsprioriteit heeft. Voorzover bekend komt dit buiten het bestaande
circuit van coffeeshops en soortgelijke verkooppunten slechts beperkt voor.Over het geheel is geen exacte onderverdeling te maken naar allochtone
en autochtone jongeren. Allochtone jongeren zijn binnen de categorie niet-bekende
crimineel actieve verslaafden bovenproportioneel vertegenwoordigd. 24Zijn gegevens bekend over de verhouding van het aantal (percentage)
allochtone jeugdige verdachten tot het totale aantal jeugdige verdachten?
Zo ja, kunnen deze verstrekt worden? (blz. 9).Sinds 1974 wordt, in het kader van het algemene minderhedenbeleid, door
het CBS niet (meer) naar etnische achtergrond van verdachten geregistreerd.
Betrouwbare gegevens over het aandeel van allochtone jongeren in het totaal
aantal jeugdige verdachten zijn dan ook schaars. De beperkte gegevens die
voorhanden zijn, wijzen evenwel op een hoger criminaliteitsniveau onder bepaalde
groepen jeugdigen (met name Marokkaanse jongeren). In de Integrale Veiligheidsrapportage
1994 worden bijvoorbeeld gegevens gepubliceerd uit een onderzoek naar geregistreerde
politiecontacten van minderjarige Surinamers, Turken en Marokkanen in de grote
steden in 1992. Volgens dit onderzoek is een kwart van alle Marokkaanse jongens
van tussen de 12 en 17 jaar die in de grote steden wonen, in 1992 met de politie
in aanraking gekomen wegens een misdrijf. Van de Turkse, Surinaamse en Nederlandse
jongens in de grote steden heeft ongeveer 5% tot 8% geregistreerde politiecontacten.
Landelijke cijfers over het aandeeI van allochtone jongeren in het totaal
aantal aangehouden jongeren ontbreken echter.Om te kunnen bepalen welk deel van de allochtone jeugd verantwoordelijk
is voor het hogere criminaliteitsniveau onder deze groep en om de noodzaak/het
effect van op allochtonen gericht beleid te kunnen vaststellen, is door de
commissie Van Montfrans in haar rapport dan ook aanbevolen om registratie
naar etniciteit opnieuw in te voeren. 25Hoe luiden de strikte definitie en de ruime definitie van het begrip
«harde kern»? (blz. 9).De strikte definitie van «harde kern» heeft betrekking op
minderjarigen en luidt: «Jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar
die in drie maanden minstens twee keer een delict hebben gepleegd dat als
zwaar te kwalificeren is en «ooit» ten minste twee keer door de
politie zijn aangehouden en voor verhoor meegenomen naar het bureau».
(Ferwerda, Versteegh en Beke, De harde kern van jeugdige criminelen, Tijdschrift
voor Criminologie, 1995/2). Zware delicten zijn o.m. diefstal met geweld,
handel in hard drugs, zware mishandeling.De ruime definitie heeft betrekking op zowel minder- als meerderjarigen
en luidt: «Jongeren in de leeftijd van 12 tot 25 jaar die in drie maanden
minimaal twee typen delicten hebben gepleegd die als zwaar zijn te kwalificeren
én de jongeren die in drie maanden maximaal één zwaar
delict en/of een scala aan typen lichte delicten hebben gepleegd». (Beke
en Kleiman, De harde kern in beeld, 1992).De voorlopige definitie van het WODC ten behoeve van onderzoeksdoeleinden
luidt: «een relatief klein deel van de criminele jongeren dat vaak en
veel delicten pleegt, waardoor zij regelmatig met politie en justitie in aanraking
komen». (WODC, concept onderzoeksopzet «Evaluatie harde kernprojecten»,
1995). 26«Alhoewel het op grond van de huidige kennis niet mogelijk
is de exacte omvang van de harde kern aan te geven, moeten we er in ieder
geval van uitgaan dat er tienduizenden jeugdigen en jong-volwassenen zijn,
die veel en/of ernstige delicten plegen ...» Waar is het «in ieder
geval tienduizenden» op gebaseerd? Kan een bandbreedte worden aangegeven
van het geschatte aantal «harde-kern-jongeren»; ligt het bij voorbeeld
meer bij twintigduizend of tweehonderdduizend jongeren? (blz. 9). Zie antwoord 63. 27Is er ook een registratie van verschillende methoden van aanpak van
de politie ten opzichte van de minderjarigen? In Amsterdam-Osdorp bij voorbeeld
betrekt de politie Marokkaanse vaders bij de contacten met Marokkaanse minderjarige
verdachten. Is het niet zinvol de effecten van de verschillende manieren van
aanpak te meten en daarvoor beleid te ontwikkelen? (blz. 11).Er is geen inventarisatie voorhanden van de verschillende methoden van
aanpak van de politie ten opzichte van minderjarigen. lk kan derhalve niet
aangeven in welke mate er sprake is van verschillende methoden en uiteraard
ook niet welke resultaten daarmee mogelijk worden behaald. In het kader van
het beleidsprogramma «Aanpak jeugdcriminaliteit» wordt momenteel
gewerkt aan een inventarisatie van lopend onderzoek op het terrein van de
jeugdcriminaliteit, zodat vervolgens bepaald kan worden waar leemten liggen
en nader/verder onderzoek wenselijk is. lk zal het aspect van verschillende
benaderingsmethoden van de politie bij deze inventarisatie en programmering
betrekken. 28 en 29Wanneer wordt het overleg gevoerd over de leemte in de registratie
van criminaliteit onder jongeren onder de 12 jaar? (blz. 11).Wanneer wordt dit overleg afgerond? (blz. 11).In het najaar van 1995 is een werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers
van het ministerie van justitie, Halt-Nederland, het OM en de politie, gestart
die zich buigt over de problematiek van de «12-minners». In dit
kader zal tevens worden gesproken over de registratie van deze categorie jongeren.
Verwacht wordt dat deze werkgroep medio 1996 zal rapporteren. 30 en 31Is het de bedoeling dat procesverbalen van alle jongeren die verdacht
worden van een delict, in het cliëntvolgsysteem worden opgenomen? Waarom
is niet gekozen voor een meer beperkte groep voor wie het gevaar van afglijden
het grootst is, bij voorbeeld informatie van second-offenders of ná
de eerste HALT-afdoening? (blz. 11–12).Door wie en wanneer wordt het cliëntvolgsysteem op het punt
van waarborgen van de privacy uitgewerkt? (blz. 11–12).In een binnenkort te starten definitiestudie zullen bovengenoemde vragen
nader aan de orde worden gesteld. Afronding van deze studie wordt medio 1996
verwacht. 32Vanaf welke leeftijd onder de 12 jaar wordt het cliëntvolgsysteem
opgezet? Wordt hier dezelfde leeftijd aangehouden als bij het self-reportonderzoek,
te weten 8 jaar? (blz. 11–12).Voor het cliëntvolgsysteem is sprake van drie leeftijdscategorieën:– 12-minners: 8 t/m 11-jarigen;– 12- t/m 17-jarigen;– 18- t/m 24 jarigen.Het systeem wordt in eerste instantie ontwikkeld en gerealiseerd voor
de leeftijdscategorie 12- t/m 17-jarigen. Het zal echter in principe ook toepasbaar
moeten zijn voor de twee andere categorieën. Daartoe wordt in de fase
Definitiestudie nagegaan of: a. voor de categorie 18- t/m 24 jarigen systemen uit het volwassenen-strafrecht
voldoende bruikbaar zijn; dit zijn bijv. HKS/CVI (Herkenningsdienstsystemen
bij politie en de bijbehorende Centrale Verwijsindex); VIPS (Verwijsindex
Personen Strafrechtshandhaving bij Openbaar Ministerie en gevangeniswezen)
en JD (Justitiële Documentatie)b. van welke bijzondere afwijkingen en situaties sprake is voor de categorie
12-minners. De definitiestudie dient de besluitvorming mogelijk te maken of
het CVS alleen voor de middelste leeftijdscategorie of ook voor een of beide
andere categorieën wordt opgezet. 33Kan een schatting worden gemaakt van de kosten en de extra werklast
van het cliëntvolgsysteem in totaal en uitgesplitst naar de verschillende
participanten? Wanneer wordt het plan van aanpak naar de Kamer gestuurd en
wat houdt een «bescheiden cliëntvolgsysteem» in? (blz. 11–12).De inschatting van de kosten en extra werklast totaal en uitgesplitst
naar de verschillende participanten kan pas in een later stadium worden gemaakt.Een «bescheiden» cliëntvolgsysteem betekent dat het systeem
in eerste instantie een beperkt aantal gebruikers en een minimum inhoud zal
hebben en niet alle leeftijdscategorieën zal bevatten.Redenen hiervoor zijn de beperkte tijd, budget en de status van aan te
sluiten systemen, terwijl het toch wenselijk is snel een werkbaar systeem
te hebben. 34Hoe is het op dit ogenblik gesteld met de desbetreffende registraties
bij de politie en het openbaar ministerie? (blz. 11–12).In de situatie betreffende registraties bij politie en O.M. is recent
geen verandering gekomen. Dit impliceert dat de politie vooralsnog niet overal
een systematische registratie voert van strafbare feiten gepleegd door kinderen
jonger dan twaalf, noch – apart – van jong-volwassenen in de leeftijd
van achttien t/m vierentwintig jaar. De gegevens die aan het CBS worden geleverd –
dat zijn de gegevens waarop rapportage over bekend geworden criminaliteit
is gebaseerd – laten derhalve differentiatie naar bepaalde leeftijdscategorieën
niet toe. 35Welke cliëntvolgsystemen voor jeugdigen bestaan reeds? Hoe zal
afstemming met bestaande cliëntvolgsystemen worden bevorderd? (blz. 12).In de definitiestudie zal aandacht worden besteed aan cliëntvolgsystemen
in het onderwijs, zoals Ieerlingvolgsystemen en spijbelregistratie. Daarnaast
bestaan er lokale, al dan niet geautomatiseerde initiatieven in Friesland,
Groningen en Hollands Midden waarin informatie van politie, raad, OM en soms
jeugdhulpverlening met elkaar in verband wordt gebracht. Nadere analyse zal
moeten uitwijzen in hoeverre – ook gelet op privacy-overwegingen–
elementen van deze systemen bij het cliëntvolgsysteem bruikbaar zijn. 36Heeft het voorgenomen «clientvolgsysteem» voor jeugdigen
dezelfde mogelijkheden als het systeem dat politie en openbaar ministerie
gebruiken bij de vervolging van volwassenen? (blz. 11). Het cliëntvolgsysteem voor jeugdigen beoogt meer, met name sociaal-pedagogische,
achtergrondinformatie ter beschikking te krijgen dan bij volwassenen gebruikelijk
is. 37Levert de privacybescherming van een cliëntvolgsysteem (registratie)
andere dan wel eigen problemen op ten aanzien van privacybescherming dan volwassen-registratieregisters?
(blz. 11).Bij de cliëntvolgregistratie kan sprake zijn van gegevens van jeugdigen,
waar het strafrecht niet op van toepassing is naast gegevens die uit niet
justitiële bronnen zijn verkregen.Uiteraard zal net zo zorgvuldig met de privacy moeten worden omgegaan. 38Wanneer wordt het cliëntvolgsysteem voor jeugdigen operationeel?
(blz. 13).Het systeem wordt operationeel na de fase van invoering. Dit zal op zijn
vroegst najaar 1996 zijn. 39 en 40Waarom is niet alle informatie en registratie die in het kader van
de Regie in de Jeugdzorg wordt verzameld relevant? (blz. 12).Waar zal de betrokkenheid van de jeugdhulpverlening en het onderwijs
te zijner tijd van afhangen? (blz. 13).Zie het antwoord op vraag 33 t.a.v. het begrip «bescheiden». 41Welk resultaat wordt precies beoogd met de voorgenomen WODC- onderzoeken
jeugdcriminaliteit? (blz. 13).Geconstateerd moet worden dat de afgelopen jaren veel kennis is vergaard
over aard, omvang en achtergronden van jeugdcriminaliteit. Door die toename
van kennis is evenwel ook duidelijk geworden dat het op een aantaI (deel)terreinen
nog aan inzicht ontbreekt. Waar het gaat om criminaliteit gepleegd door bepaalde
groepen jeugdigen (jonge kinderen, allochtonen, meisjes), moeten we ons vooralsnog
behelpen met impressies; het ontbreekt aan betrouwbare, concrete gegevens.
Nader onderzoek van het WODC en andere onderzoeksinstellingen dient hierin
te voorzien.Voorts kunnen we vaststellen dat overal in het Iand een begin is gemaakt
met nieuwe experimentele aanpakken van jeugdcriminaliteit en dat andere aanpakken
verder worden verbreid. Ik acht het noodzakelijk dat dergelijke aanpakken
door middel van onderzoek, waaronder dat van het WODC, op hun effectiviteit
worden geëvalueerd. Vervolgens kan de aanpak van jeugdcriminaliteit waar
nodig worden geïntensiveerd of bijgesteld.Daarnaast is het voor een goede en adequate ontwikkeling van beleid noodzakelijk
voortdurend inzicht te hebben in de ontwikkeling van de jeugdcriminaliteit
en de resultaten van bepaalde inspanningen. Derhalve kan niet volstaan worden
met een enkel stand-van-zaken onderzoek, maar moet onze kennis «up-to-date»
gehouden worden. Dat is de reden dat het WODC een aantal onderzoeken, waaronder
dat naar de ontwikkeling van de jeugdcriminaliteit, een permanent karakter
heeft toegekend. 42Zal er onderzoek worden verricht naar het verband tussen de sociaal-economische
positie van jongeren en criminaliteit? (blz. 13).In de onderzoeksprogrammering van mijn departement is geen onderzoek opgenomen
naar het verband tussen de sociaal-economische positie van jongeren en criminaliteit.
Bij mijn weten loopt momenteel ook geen onderzoek daaromtrent bij universiteiten
en andere onderzoeksinstituten. Wel is het zo dat in verschillende WODC-onderzoeken
naar specifieke interventiemethoden bij jeugdige delinquenten, informatie
over de sociaal-economische positie van de desbetreffende jongeren als relevante
variabele wordt betrokken. Ik zal nagaan of het mogelijk is in een volgend
onderzoek van het WODC naar de ontwikkeling van de jeugdcriminaliteit nadrukkelijker
aan deze materie aandacht te besteden. 43Kan een overzicht worden gegeven van de financiële impulsen
die voor jeugdpreventie voor 1996 voortvloeien uit het «Veiligheidsbeleid»?
(blz. 13).In 1996 wordt in het kader van de landelijk ondersteunde methodiekontwikkeling
dadergerichte preventie ca 2 miljoen besteed aan jeugdprojecten op het gebied
van onder andere opvoedingsondersteuning, «harde kern» en school
en criminaliteit. In het kader van de aanpak van de jeugdcriminaliteit (zie
de Veillgheidsnota 1995–1998) wordt een bedrag oplopend tot f 68
miljoen in 1999 ter beschikking van de grote steden gesteld. Deze gelden zijn
met name gericht op het versterken van preventieve activiteiten gericht op
jeugdigen. 44Welke mogelijkheden heeft de regering om te bevorderen dat ouders
metterdaad waarden en normen aan hun kinderen overdragen? (blz. 14).De rol van de overheid in dezen moet vooral in de voorwaardenscheppende
sfeer worden gezocht. Het betreft hier algemene opvoedingsondersteuning via
consultatiebureaus, scholen, algemeen maatschappelijk werk enz. Opvoeders
kunnen op vrijwillige basis gebruik maken van deze voorzieningen. Slechts
in bijzondere gevallen kan door de rechter in de opvoedingssituatie worden
ingegrepen bijvoorbeeld door middel van een ots. 45Waaruit bestaat de ondersteuning door de regering van het concentratie-
en reductiebeleid van gemeenten met betrekking tot coffeeshops? (blz. 14).In de richtlijnen voor het opsporings- en vervolgingsbeleid inzake strafbare
feiten van de Opiumwet, Stcrt. 1994, 203, is door de vergadering van procureurs-generaal
expliciet beschreven dat het OM actief zal optreden door de controle op de
bestaande coffeeshops te vergroten. Aldus zal het OM samen met het lokaal
bestuur de ongewenste gevolgen die coffeeshops voor hun omgeving kunnen hebben
tegengaan.Daarnaast is aangegeven dat een actieve rol van het OM het signaal geeft
dat justitie het belang van de aanpak van de coffeeshops onderschrijft, de
bestuurlijke aanpak strafrechtelijk ondersteunt en haar eigen verantwoordelijkheid
daarin neemt.Dit beleid wordt door het kabinet onderschreven in de Drugnota (blz. 37
e.v.). 46Welke consequenties verbindt de regering aan de uitspraak van de
rechtbank Breda in de zaak van de gemeente Tilburg versus een coffeeshop die
in strijd met de voorwaarden, soft drugs aan minderjarigen had verkocht? (blz.
14).De uitspraak van de rechtbank in Breda houdt in dat de gemeente Tilburg
sluiting van de desbetreffende coffeeshops niet voldoende kon gronden op de
APV en het daarop gebaseerde convenant met de coffeeshop-houders. Bij deze
incidentele verkoop van cannabis aan twee minderjarigen wordt negatieve invloed
op de openbare orde, veiligheid of gezondheid niet toereikend aangetoond geacht.
Bovendien is de rechtbank van oordeel dat de nadelige gevolgen van sluiting
voor de coffeeshop-houder onevenredig kunnen zijn in verhouding tot het met
dit besluit te dienen doel. Immers, het voorkómen van herhaling van
verkoop van softdrugs aan minderjarigen vanuit deze inrichting, kan tevens
worden bereikt door het geven van een schriftelijke (laatste) waarschuwing.De AHOJ-G criteria vormen het strafrechtelijke kader waarbinnen bij overtreding
(bijvoorbeeld van de «J» van minderjarigen) de eigenaar/houder
van een coffeeshop kan worden vervolgd. Ook dit laat echter nog de openstelling
van de coffeeshop onverlet. Over sluiting van de coffeeshop gaat B&W,
uiteindelijk afgestemd in het lokale driehoeksoverleg. In de driehoek wordt
het plaatselijke coffeeshopbeleid bepaald, zoals ook in de Drugnota nog eens
wordt onderstreept. 47Hoeveel plaatsen staan ter beschikking aan het justitiële dwang-
en drangbeleid? (blz. 15).Basis voor het in gang gezette dwang- en drangbeleid is de «Nota
inzake het beleid gericht op het verminderen van de door verslaafden veroorzaakte
overlast» (TK 1993–1994, 22 684, nr. 12). Zoals de nota weergeeft
is er sprake van een oplopende reeks van middelen tot en met 1997. De voornemens
tot uitbreiding van het aantal plaatsen zoals weergegeven in de nota kunnen,
nu het budget voor 1996 is opgehoogd met 12.5 miljoen, verder worden vervolmaakt.
Dit houdt voor justitie bijvoorbeeld in dat het aantal plaatsen op drugvrije
afdelingen (DVA's) dat momenteel ca. 300 bedraagt, eind 1997 totaal 620 zal
zijn. Daarnaast zijn in de penitentiaire inrichting Demersluis te Amsterdam
24 straatjunken-cellen beschikbaar.Ten aanzien van de ontwikkeling van vroeghulpinterventie-projecten in
gemeenten kan worden meegedeeld dat inmiddels 28 gemeenten voor een financiële
bijdrage in aanmerking zijn gekomen.Zoals in de Drugnota van het kabinet is opgenomen (blz. 29) zullen in
overleg met het OM 500 cellen worden gereserveerd voor de detentie van verslaafden
die ernstige delicten plegen. 48Op welke wijze worden dwang- en dwangmaatregelen ten aanzien van
jeugdige delinquenten hard-drugsverslaafden gehanteerd? (blz. 15).In het algemeen wordt het reeds eerder ingezette overlastbeleid gecontinueerd,
en volgens voornemens in de Drugnota verder geïntensiveerd. In het kader
van het grote-stedenbeleid krijgt dit nog eens extra aandacht.Ook delinquente harddrugs-verslaafden jonger dan 25 jaar zijn hierin opgenomen
(zie ook het antwoord op vragen 19 en 23). Voor minderjarigen bestaat, gezien
de geringe omvang van de doelgroep, geen specifiek dwang- en drangproject. 49, 50 en 51Welke sanctie staat er op leerplichtontduiking? Wanneer verschijnt
de evaluatie waaruit blijkt of deze sanctie consistent wordt toegepast? Op
welke termijn verwacht de regering dat de nakoming van de Leerplichtwet volledig
wordt gehandhaafd? (blz. 15).Op welke wijze en met welke frequentie vindt controle plaats op naleving
van de Leerplichtwet in het onderwijs dat volgt op de basisschool? (blz. 15).Waarom heeft een evaluatie van het toezicht op leerplicht door de
gemeenten nooit aanleiding gegeven tot overleg met de rechterlijke macht over
verscherpte handhaving? (blz. 15).Overtredingen van de Leerplichtwet 1969 kunnen bestraft worden met maximaal
een maand hechtenis of een geldboete van maximaal fl.5000,-. Sinds 1 augustus
1994 kunnen ook jongeren vanaf 12 jaar hiervoor in aanmerking komen. Een bestraffing
met een taakstraf is eveneens mogelijk.Overigens wordt gedifferentieerd gebruik gemaakt van deze sancties op
overtreding van de Leerplichtwet 1969, zowel door het OM in zijn strafvordering
als door de zittende magistratuur in zijn strafoplegging.Overtredingen die voor een strafrechtelijke benadering in aanmerking kunnen
komen, betreffen het zgn. luxe verzuim en het zgn. signaalverzuim. Bij het
eerstgenoemde type verzuim gaat het om een berekend risico; luxe verzuim kan
derhalve met een hoge pakkans en straf worden bestreden.Dit ligt minder voor de hand in het geval van verzuim dat een signaal
is van gezins- of maatschappelijke problemen. In dat geval kan toepassing
van het strafrecht zinvol zijn in combinatie met maatregelen in de sfeer van
de hulpverlening maar ook een benadering vanuit het civiele jeugdrecht. Een
verscherpte handhaving is dus niet altijd gewenst.Daarbij komt dat zowel individuele scholen als gemeenten onderling verschillen
voor wat betreft hun verzuimbeleid en OM en zittende magistratuur daarvan
afhankelijk zijn voor hun handhavingsmogelijkheden.Tegen deze achtergrond en vanwege het feit dat een systematische evaluatie
van het toezicht op de recent herziene Leerplichtwet nog niet systematisch
kon worden uitgevoerd, is er tot nog toe geen aanleiding geweest tot overleg
met OM en zittende magistratuur over verscherpte handhaving. Een dergelijke
evaluatie wordt momenteel voorbereid; zij zal plaatsvinden onder verantwoordelijkheid
van het ministerie van OCW en in nauw overleg met het Platform Uitvoering
Leerplichtwet, waaraan het OM deelneemt en waarin het ministerie van Justitie
waarnemer is. Naar verwachting zullen de eerste resultaten eind 1996 bekend
zijn.Onderwerpen van onderzoek zijn de achtereenvolgende schakels – scholen,
leerplichtambtenaren/gemeenten, OM – in de keten van toezicht op de
leerplicht en handhaving van de leerplichtwet, incl. de toepassing van sancties.
De met ingang van 1 augustus 1994 geldende aanpassingen van de Leerplichtwet
1969 beogen een grotere eenduidigheid in de aktiviteiten van ieder van deze
schakels. 52Zijn er gegevens over recidiveren van jongeren na een arbeidsinpassingstraject?
(blz. 15).Uit een onlangs gepubliceerd WODC-onderzoek naar de Vakopleidingen van
Huis van Bewaring Havenstraat blijkt dat 64% van de (33) deelnemers aan de
eerste drie vakopleidingen tot «junior roustabout» of industrieel
reiniger, na gemiddeld 2½ jaar (opnieuw) recidiveert. Het betreft hier
jong-volwassenen (tot 35 jaar) die in de laatste fase van hun vrijheidsstraf
gedurende 7 weken worden «klaargestoomd» voor een functie in de off-shore of de industriële reiniging. De gemiddelde duur van
de vrijheidsstraf die zij uitzaten bedroeg 14 maanden; een behoorlijk «zware»
doelgroep dus.Bij de zware leer/werkstraffen voor jongeren en jongvolwassenen, zoals
Cashba, DTC en de Kwartaalcursus, maken arbeidstoeleiding door middel van
werk en kennismakingsstages bij bedrijven en deelname aan speciale opleidingen
en dergelijke, deel uit van het programma.Daarnaast worden de deelnemers getraind in sociale vaardigheden en ontvangen
zij onderwijs, onderricht in hout- en metaalbewerking, creatieve technieken
en sport. Deelname aan een dergelijk 13 weken durend dagprogramma dient ter
vervanging van ten minste zes weken detentie. Onderzoek van het WODC toont
aan dat de deelnemers die het intensieve programma afmaken (variërend
van 50% tot 63% van alle deeInemers) aanzienlijk minder vaak recidiveren dan
de vergelijkingsgroep, bestaande uit jeugdigen die ten minste zes weken gedetineerd
zijn geweest.Voor dergelijke projecten geldt steevast, dat de resultaten zeker niet
slechter en vaak zelfs gunstiger zijn dan wanneer betrokkenen «louter»
een vrijheidsstraf zouden hebben ondergaan. In de desbetreffende onderzoeken
is gewerkt met zogenoemde vergelijkingsgroepen, bestaande uit veroordeelden
die een vrijheidsstraf hebben ondergaan. De resultaten van deze vergelijkingsgroepen
zijn doorgaans minder goed.Over de effecten van deelname aan de Jeugdwerkinrichting op recidive zijn
nog geen gegevens beschikbaar. Informatie hieromtrent wordt verzameld in 1996,
evenals van de deelnemers aan het arbeidstoeleidingsproject «Binnenste
Buiten» van Penitentiair Trainingskamp De Corridor (een half open inrichting
voor jong-volwassenen te Zeeland, Noord-Brabant). 53Welke projecten bestaan er tot nu toe ter bevordering van arbeidsinpassing
na detentie of taakstraffen? Hoeveel jongeren hebben eraan deelgenomen? (blz.
15).Justitiële jeugdinrichtingen hebben niet alleen als opdracht om de
door de rechter aan jongeren opgelegde vrijheidsbeneming te effectueren, maar
ook om deze jongeren tijdens de detentie voor te bereiden op hun terugkeer
in de maatschappij. Veel van deze jongeren ontbreekt het aan voldoende kennis
en vaardigheden om zich op acceptabele wijze in de maatschappij te handhaven.
Om na de detentie hun kansen in de maatschappij te vergroten wordt in de inrichtingen
gewerkt aan versterking van het (persoonlijke, praktische en sociale) gedragsrepertoire,
verhoging van het kennisniveau en ontwikkeling van beroepsvaardigheden. De
instrumenten hiervoor zijn: opvang in groepsverband, pedagogische begeleiding,
een educatief dagprogramma bestaande uit (op het niveau en de interesse van
de individuele jongeren afgestemd) onderwijs, vorming en vakopleiding, en
(vooral in de behandelinrichtingen) een individueel behandelaanbod. Binnenkort
zullen (zoals aangegeven op p. 21 van de notitie) door Justitie en Onderwijs
naar aanleiding van desbetreffende door de commissie Etty uitgebrachte aanbevelingen
voorstellen worden gedaan om de kwaliteit en effectiviteit van het onderwijs
aan jeugdigen opgenomen in de justitiële jeugdinrichtingen te verbeteren.Aan jongeren die veroordeeld zijn tot een behandelmaatregel kunnen in
de loop van hun verbIijf op grond van aangetoonde gedragsverbetering toenemende
vrijheden worden toegekend, waaronder het deelnemen aan werkstages bij werkgevers
in de buurt van de inrichting. Eenzelfde mogelijkheid zal ook worden gecreëerd
voor jongeren die veroordeeld zijn tot een detentiestraf, nu recent de maximum
duur daarvan is opgetrokken van een half jaar tot twee jaar. Met het oog daarop
wordt in de in voorbereiding zijnde Beginselenwet voor de justitiële
jeugdinrichtingen de mogelijkheid geschapen van een begeleid scholings- en
trainingsprogramma buiten de inrichting in de laatste fase van de detentie.
Ook hiermee wordt beoogd de arbeidsinpassing al tijdens de detentiestraf te
bevorderen. Voor toepassing van die externe werkprojecten spelen arbeidsvoorziening
en werkgevers (voor het beschikbaar stellen van arbeidsplaatsen) en de reclassering
(met het oog op de begeleiding) een essentiële rol. Getracht zal worden
met deze instanties tot afspraken te komen over hun noodzakelijke inzet bij
de effectuering van die externe programma's.De ontwikkeling van nazorgprojecten bevindt zich in een beginstadium.
Op dit moment zijn er geen concrete resultaten voorhanden. Op grond van een
beperkt steekproefonderzoek onder reclasseringscliënten (vanaf 18 jaar)
kan een schatting worden gemaakt van een aantal van 240 deelnemers per jaar. 54Hoe luiden de «algemene maatregelen» die de «arbeidsinpassing»
na detentie of taakstraffen moeten bevorderen? Met behulp van welke instrumenten
wordt de arbeidsinpassing na detentie bevorderd? Wat zijn de resultaten tot
nu toe? (blz. 16).Gedoeld wordt op de maatregelen voor (langdurig) werklozen, zoals die
door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en/of de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
worden getroffen. Het gaat daarbij om instrumenten in de sfeer van scholing,
training, begeleiding, werkervaring en gesubsidieerde arbeid.Dit instrumentarium is in deze kabinetsperiode geïntensiveerd.Voor langdurig werklozen gaat het daarbij om intensivering van in hoofdlijnen
3 typen maatregelen ter bevordering van de arbeidsinschakeling van langdurig
werklozen. Ten eerste: het verstrekken van loonkostensubsidies met het oog
op verlaging van de loonkosten van bestaande arbeidsplaatsen. Ten tweede:
het creëren van extra werkgelegenheid. Ten derde: het verrichten van
onbeIoonde activiteiten met behoud van uitkering.Voor jongeren gaat het om de inzet zoals neergelegd in de Jeugdwerkgarantiewet
(JWG). Dit heeft als doel het voorkomen van langdurige werkloosheid onder
jongeren en is bestemd voor jongeren die er niet in slagen op eigen kracht
een baan te vinden. Deze komen na 6 of uiterlijk 12 maanden in aanmerking
voor een tijdelijke werkervaringsbaan of een voorbereidend programma. In plaats
van een uitkering ontvangt de jongere een loon. Het is de bedoeling dat de
jongere doorstroomt van een werkervaringsbaan naar een reguliere baan. 55Betekent deze «arbeidsinpassing» dat delinquente jongeren
hulp krijgen bij het vinden van werk, terwijl brave jongeren die hulp niet
krijgen? (blz. 16).Het kabinet geeft er zich rekenschap van dat rechtvaardiging van extra
aandacht voor de arbeidsinpassing van delinquente jongeren niet alleen kan
liggen in het besef dat maatschappelijke binding (via werk) criminaliteit
voorkomt. Een beleid dat eenzijdig vanuit die invalshoek onderscheid maakt
tussen delinquente en niet-delinquente jongeren, loopt het risico als onrechtvaardig
ervaren te worden.Er zijn echter nog twee redenen die extra aandacht rechtvaardigen. Allereerst
het feit dat ex-delinquente jongeren gelet op hun gemeenschappelijke kenmerken,
niet meer, maar wel specifieke aandacht behoeven. Voorbeelden hiervan zijn
in de notitie genoemd: de jeugdwerkinrichtingen en de methodiekontwikkeling
voor de harde kern. In de tweede plaats het effect van de periode
van hechtenis op de arbeidsmarktpositie van ex-gedetineerden. Bij arbeidsmarktmaatregelen
is het gebruikelijk om personen met een vergelijkbare positie op de arbeidsmarkt,
gelijk te behandelen. Het kabinet is van mening dat het in dat licht gerechtvaardigd
is om de periode van detentie gelijk te stellen met een periode van werkloosheid.
Dit zal worden vertaald in de verschillende arbeidsmarktmaatregelen van het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.De reclassering zal daardoor meer gebruik kunnen maken van algemene arbeidsmarktmaatregelen
bij de maatschappelijke reïntegratie van ex-gedetineerden. 56Welk deel van de inkoopbudgetten voor arbeidsvoorzieningsdiensten
kunnen gemeenten inzetten voor ex-gedetineerden? (blz. 16).In de twee convenanten in het kader van het grote stedenbeleid is voorzien
dat de minister van SZW ten laste van de Rijksbegroting de betreffende grote
steden geld beschikbaar zal stellen voor inkoop van bemiddelingsactiviteiten
bij Arbeidsvoorziening en/of derden. Vooralsnog betreft het inkoopbudgetten
voor een totaalbedrag dat oploopt van 35 mln. in 1996 naar 50 mln. in latere
jaren.Doelgroep zijn moeilijk plaatsbare uitkeringsgerechtigden. Deze groep
is gedefinieerd als personen die langer dan één jaar een bijstands-
of IOAW/IOAZ-uitkering ontvangen. Ook kan het gaan om personen die inclusief
hun WW-periode langer dan één jaar uitkeringsgerechtigd zijn.
Het kabinet wil daarbij de betrokken gemeenten de mogelijkheid geven om ook
personen onder de doelgroep te laten vallen die als hun periode van detentie
wordt gerekend als periode van werkloosheid, langer dan één
jaar werkloos zijn.Gegeven genoemde doelgroep is het aan gemeenten te beslissen in welke
mate men deze budgetten inzet voor ex-gedetineerden.Op dit moment is in elk geval de gemeente Amsterdam, blijkens haar bij
het Rijk ingediende actieplan Jeugd en Veiligheid, voornemens een deel van
het inkoopbudget in te zetten voor jeugdigen en jong-volwassenen uit de zgn.
D-categorie «onbemiddelbare» jongeren, waaronder jongeren met
justitie- en politiecontacten. 57Hoeveel jonge ex-gedetineerden komen er per jaar gemiddeld op de
arbeidsmarkt terecht? Met welke «toegesneden aanpakken» zal geëxperimenteerd
worden, en op welke wijze? (blz. 16).Bij het gevangeniswezen, de reclassering en de regionale bureaus arbeidsvoorziening
wordt niet geregistreerd hoeveel jonge ex-gedetineerden op de arbeidsmarkt
terecht komen.Op grond van een beperkt steekproefonderzoek onder reclasseringscliënten
(vanaf 18 jaar) kan een schatting worden gemaakt van een aantal van 240 per
jaar.Ook individuele trajectbegeleidingen worden niet apart geregistreerd,
maar in het geheel van produktiegegevens van de reclassering (op de onderdelen
hulp en steun en taakstraffen) dan wel het gevangeniswezen, meegenomen.Bevorderd wordt dat de landelijke registratie op individuele trajecten
plaatsvindt en beschikbaar zal komen. Zie ook het antwoord op vraag 53. 58Wordt met de zinsnede «...worden niet sterk gehinderd door
gewetensvragen.» gewoon bedoeld: «missen een geweten» ?
Zo neen, wat wordt dan wel precies bedoeld? Zo ja, waarom staat dat niet zo
in de notitie? (blz. 16). Met de zinsnede «...worden niet sterk gehinderd door gewetensvragen»
wordt bedoeld dat de bewuste harde kern-jongeren in het algemeen geen spijtgevoelens
hebben, of althans tonen, over de door hen gepleegde delicten, omdat zij er
eigen normen op na houden. Bepaalde gedragingen of criminele handelingen beschouwen
zij als normaal. Er kan uiteraard niet zonder meer gesteld worden dat deze
jongeren «een geweten missen». 59Wanneer behoort een jongere tot de «harde kern», naast
het feit dat bij deze jongere sprake moet zijn van een meervoudige maatschappelijke
achtergrond? (blz. 16).Zie het antwoord op vraag 25. 60Welke bestuurlijke instrumenten en maatregelen zijn er voor de noodzakelijk
geachte grotere beheersing van het aanbod en de vraag naar audiovisuele geweldprodukties?
(blz. 16).Zie het antwoord op vraag 61. 61Welke voornemens bestaan er dan wel zijn in studie ter concrete beheersing
van het aanbod van audiovisuele geweldprodukties? (blz. 16).Overeenkomstig het gestelde in de memorie van toelichting op de VWS-begroting
voor 1996 gaat de gedachte momenteel uit naar de inrichting van een onafhankelijk
instituut voor de classificatie van zo mogelijk alle audiovisuele produkten
in Nederland. Gekoppeld hieraan zal vermoedelijk aanpassing of aanscherping
nodig zijn van de Mediawet, de Wet op de Filmvertoningen alsmede het met de
videobranche gesloten convenant. In aanvulling op het bovenstaande wordt door
de Raad van Toezicht Videovoorlichting momenteel gewerkt aan een actieplan
ter verdere beheersing van het (extreme) geweldsaanbod. Hierover heeft de
Staatssecretaris van VWS op 28 november jl. nader bericht gestuurd naar de
voorzitter van de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport.In aanvulling op het bovenstaande wordt momenteel onderzoek verricht naar
relevante wet- en regelgeving in de ons omringende landen; de (on)mogelijkheden
van media-educatie; technische hulpmiddelen voor het blokkeren van gewelddadige
of anderszins voor jeugdigen ongeschikte tv-signalen. 62Welke wetenschappelijke constateringen zijn voorhanden over het verband
tussen audiovisueel geweld en jeugdcriminaliteit? (blz. 16).Er bestaat zeer veel (inter)nationaal wetenschappelijk onderzoek naar
de geweldstimulerende werking van geweldsfilms. Het overgrote deel van dit
onderzoek bevestigt dit verband. Het huidige onderzoek richt zich dan ook
niet meer zozeer op de aanwezigheid van een geweldstimulerende relatie maar
voornamelijk op de omstandigheden waaronder die zich voor doet. Zo is er de
laatste jaren vrij veel onderzoek verricht naar het type kijker en het type
film. Uit de vele wetenschappelijke onderzoekingen hierover kan genoemd worden
dat jongens gemakkelijker door geweldsbeelden worden aangestoken dan meisjes
en dat de stimulatie-effecten toenemen naarmate films als realistischer worden
gezien. 63Hoeveel jongeren vormen de «harde kern» groep probleemjongeren?
(blz. 16).Het is niet precies bekend hoeveel jongeren de «harde kern»
groep probleemjongeren vormen, omdat dit aantal mede afhankelijk is van de
gehanteerde definitie. Op basis van her-analyse van self-reportonderzoeken
onder minderjarigen (Ferwerda, Versteegh en Beke, De harde kern van jeugdige
criminelen, 1995) komt men tot de voorlopige schatting van ruim 20 000.
Dit is onderwerp van nadere studie. In de meta-evaluatie van vijf harde kern-projecten
zal het WODC onder meer nagaan of het mogelijk is een antwoord te geven op
de vraag hoe groot de harde kern in een bepaalde stad is en welk deel van
de jeugdcriminaliteit de harde kern voor haar rekening neemt. 64In welke gebieden zijn de 10 projecten methodiekontwikkeling (meelopers)
«harde kern aanpak»? (blz. 17).De steden/gebieden waarin projecten aanpak harde kern en/of meelopers
lopen, zijn: Arnhem, Cuyk, Den Haag, Deventer, Groningen, Haarlem, Leiden,
Lelystad, Rotterdam, Zaanstreek. 65Waaruit bestaat en hoe groot is de capaciteit die wordt gereserveerd
als sanctie in het kader van schending van het zogenaamde trajectcontract?
(blz. 17).De sanctie op het niet nakomen van een trajectcontract zal van geval tot
geval worden bepaald. In principe wordt hiervoor geen celcapaciteit gereserveerd.
Als het jongeren betreft die in het traject zijn geplaatst in het kader van
schorsing van voorlopige hechtenis, worden zij bij schending van het trajectcontract
weer bij het OM aangemeld. Het is dan aan het OM om de betreffende jongere
al dan niet met voorrang te laten opnemen in een opvanginrichting (minderjarigen)
dan wel Huis van Bewaring (meerderjarigen). 66Welke financiële middelen zijn beschikbaar voor de implementatie
van de experimenten gericht op de aanpak van allochtone jongerencriminaliteit?
(blz. 17).In principe zijn alle middelen die in het kader van het veiligheidsbeleid
(i.c. de paragraaf «jeugd en veiligheid») door de regering aan
het lokale niveau beschikbaar worden gesteld, aan te wenden. Ditzelfde geldt
voor de terzake «aanpak jeugdcriminaliteit» bij het Ministerie
van Justitie beschikbare financiële middelen. In welke omvang er daadwerkelijk
middelen beschikbaar worden gesteld zal afhankelijk zijn van de aard van de
projecten. 67Welke concrete resultaten heeft het overleg in het Nationaal Platform
Criminaliteitsbeheersing (NPC) in het kader van werkervaringsplaatsen en grote
werkgelegenheid opgeleverd? (blz. 17).De discussie over de mogelijkheden van het creëren van werkervaringsplaatsen
in relatie tot criminaliteitsbeheersing is in het Platform nog in een beginnend
stadium. 68Hoe is het op dit moment met de «commitment van bedrijven»
gesteld als het gaat om werkervaringsplaatsen voor deze jongeren? Waarom speelt
de horeca een specifieke rol? (blz. 17).Gegeven de voorkeur van werkgevers voor de bestgekwalificeerde en gemotiveerde
werknemers op de arbeidsmarkt, is duidelijk dat op dit vlak, gegeven ook het
antwoord op vraag 67, op korte termijn geen grootscheepse resultaten te verwachten
zijn. Dit neemt niet weg dat aandacht door het NPC aan deze problematiek een
belangrijke bijdrage zal kunnen leveren. 69Hoeveel werkervaringsplaatsen zijn er voor ex-gedetineerden? (blz.
17).Hoeveel werkervaringsplaatsen bezet worden door ex-gedetineerden wordt
niet geregistreerd.Noch Arbeidsvoorziening, noch de reclassering houden gegevens dienaangaande
bij in hun standaardregistratie. 70Welke regio's voldoen aan «wat als een minimale voorziening
gekenmerkt zou kunnen worden»? Wat omvat deze huidige «minimale
voorziening»? Hoe komt het dat in deze regio's wel sprake is van deze
«minimale voorziening» en in de andere niet? (blz. 18).Over de precieze inhoud van de «minimale voorzieningen» is
nog overleg gaande, mede omdat de resultaten van een van de pilotprojecten
nog niet beschikbaar zijn. Daarom is ook nog niet te bepalen welke regio's
aan bedoelde minimale voorzieningen voldoen. Wel kan gesteld worden dat er
een aantal regio's beschikt over goede voorzieningen, die zeker in het voorstel
voor minimale voorzieningen terug te vinden zijn. Te denken valt aan een regionale
JZZ-afdeling, een behoorlijk aantal JZZ-specialisten, een goed doorverwijzingssysteem,
centrale aanspreekpunten en een regeIing voor 24-uurs bereikbaarheid. 71Om welke reden(en) en in welke mate wordt een koppeling van de jeugdtaak
en de zedentaak van de politie noodzakelijk/wenselijk geacht? (blz. 18).Op grond van de verwevenheid van de jeugd- en zedentaken, waarbij gedacht
kan worden aan zowel beroepshouding en communicatieve vaardigheden als aan
specifieke deskundigheden, zoals juridische kennis, aspecten van gedragsbeïnvloeding
en van relationele en emotionele aspecten, is er steeds een koppeling geweest
tussen de jeugdpolitie en de zedenpolitie. De koppeling ligt daarom ook nu
nog voor de hand en om deze reden zie ik, hierin gesteund door deskundigen
uit de politie, geen aanleiding een ontkoppeling tussen de jeugd- en zedentaak
te bepleiten. 72Welke mogelijkheden heeft de regering om de feitelijke personeelsinzet
van de «minimale toerusting» per korps voor jeugd- en zedenzaken
te garanderen? (blz. 18).De noodzaak te voorzien in een goed functioneren van de korpsen op het
gebied van jeugd- en zedenzaken wordt breed gedragen. lk zie daarom geen belemmeringen
voor het maken van goede afspraken met de korpsbeheerders over de genoemde
minimale voorzieningen. 73Komt er op basis van de inventarisatieproblemen jeugdpolitie binnenkort
een standpunt van het kabinet? (blz. 18).Zowel tijdens de behandeling van de zedelijkheidswetgeving als tijdens
het algemeen overleg over de politie op 27 november jl. is het standpunt van
het kabinet ter zake weergegeven, nl. dat de jeugd- en zedenexpertise op enigerlei
wijze en herkenbaar aanwezig moet zijn bij de politie.Indien er met de Korpsbeheerders, met wie over dit probleem al gesproken
is, goede afspraken over de jeugd- en zedenpolitie worden gemaakt zie ik geen
aanleiding tot het formuleren van een nader kabinetsstandpunt. 74Wanneer zijn de aanbevelingen voor een minimale toerusting ten aanzien
van JZZ per regiokorps gereed? (blz. 19).Eind januari 1996 zullen deze aanbevelingen gereed zijn. 75Kan precies inzicht worden gegeven in de wijze waarop in de huidige
afzonderlijke politieregio's de jeugdpolitie is geregeld, in het bijzonder
op het punt van de organisatorische herkenbaarheid en bereikbaarheid? (blz.
19).De genoemde inventarisatie geeft duidelijk aan dat de organisatorische
herkenbaarheid en bereikbaarheid in een groot aantal regio's tekort schiet.
Gezien op de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerders voor de inrichting
van het korps beschikt het ministerie niet meer over het geheel aan regelingen
en organisatorische voorzieningen per regio. 76Hoeveel jongeren onder de 12 jaar krijgen op dit moment een afdoening
via Halt (per regio uitgesplitst)? (blz. 19).Op dit moment vindt geen landelijke registratie van jongeren onder de
12 jaar met een HALT afdoening plaats. Naar verwachting wordt vanaf '96 een
uniforme registratie bij alle HALT bureaus ingevoerd.In het onderzoek «HALT en twaalf-minners» dat in opdracht
van HALT-Nederland is verricht in 6 HALT regio's, blijkt dat deze groep in
1992 1–11 procent van het cliëntenbestand uitmaakt. In 1993 was
dat 2 tot 8 procent.HALT-Nederland schat dat van de 14 000 HALT-afdoeningen in 1994 4%
jongeren onder de 12 jaar betroffen.Overigens spreken de HALT bureaus met betrekking tot de jongste categorie –
het strafrecht is immers niet van toepassing – niet van een «gewone»
HALT afdoening, maar van een educatieve of pedagogische maatregel.Al naar gelang de leeftijd of situatie kan die bestaan uit het schrijven
van een opstel of het houden van een spreekbeurt. 77Heeft de regering het voornemen extra financiële middelen ter
beschikking te stellen om de delictsuitbreiding Halt te financieren? Hoeveel
geld is beschikbaar voor de 10% groei van Halt-afdoeningen? (blz. 19).Tijdens de recente begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer heb ik toegezegd
in 1996 éénmalig een extra bedrag van f 2 miljoen aan de
HALT bureaus ter beschikking te stellen. Deze bijdrage is bedoeld als overbrugging van de nu te maken kosten als gevolg van de delictsuitbreiding.
De 4 grote steden vallen buiten deze eenmalige regeling, gezien de extra middelen
die zij in het kader van de actieplannen jeugd en veiligheid in 1996 reeds
tegemoet kunnen zien. In juni 1996 zal het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven
met onderzoeksresultaten komen over de kosten van een HALT afdoening. Op basis
daarvan zal worden bezien of er aanleiding is de rijksbijdrage structureel
aan te passen.In het kader van de uitwerking van de adviezen van de commissie Van Montfrans
zijn de gemeenten gelden toegekend, oplopend tot f 68 miljoen in '99.
De groei van de HALT afdoeningen moet hieruit worden gefinancierd. 78Maakte de financieringsstructuur van HALT ook deel uit van het onderzoek
van de RGF? Zo nee, waarom niet en vindt op dit punt een nader onderzoek plaats?
(blz. 19).Op dit moment worden de HALT bureaus gefinancierd door de gemeenten en
door een rijksbijdrage via het Fonds Sociale Vernieuwing. Deze bijdrage wordt
over de gemeenten verdeeld naar aantal inwoners per gemeente.Per 1 januari 1997 vindt de overheveling plaats van het Fonds Sociale
Vernieuwing naar het Gemeentefonds.Deze wijziging en de invoering van de AMvB (1-9-1995) die een uitbreiding
kan betekenen van de voor een HALT afdoening in aanmerking komende delicten,
hebben geleid tot het advies van de Raad voor de Gemeentefinanciën tot
het verrichten van een financieel onderzoek.Het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven voert het onderzoek
uit en zal naar verwachting in juni '96 rapporteren. Op basis hiervan zal
antwoord kunnen worden gegeven op de vraag of wijziging in de hoogte van de
rijksfinanciering noodzakelijk is in verband met de invoering van de AMvB.
Ook zal dan nader kunnen worden bezien of de huidige financieringsstructuur
ook voor de toekomst de meest gerede is. 79Wat betekent de zinsnede «Hierbij zal in ieder geval de verantwoordelijkheid
van de ouders onverlet blijven« voor de taak die de regering voor zichzelf
ziet ten opzichte van de betrokken ouders? (blz. 19).Hiermee wordt bedoeld dat als uitgangspunt bij de door de overheid te
nemen maatregelen ten aanzien van strafrechtelijk minderjarigen, de primaire
verantwoordelijkheid die ouders jegens hun (minderjarige) kinderen hebben
zal worden gehanteerd. Ouders wordt de mogelijkheid geboden om daarbij van
de door de overheid aangeboden algemene opvoedingsondersteuning gebruik te
maken. Slechts in bijzondere gevaIlen kan en zal de rechter ingrijpen in deze
primaire opvoedingsverantwoordelijkheid van ouders, bijvoorbeeld door het
uitspreken van een ondertoezichtstelling. 80Kan worden geconcretiseerd dan wel een voorbeeld worden gegeven welke
reclasseringsprojecten en financiën onder de verantwoordelijkheid van
de Raad voor de Kinderbescherming vallen en welke onder de gezinsvoogdij-instellingen?
(blz. 20).De jeugdreclasseringstaken zijn over de raad voor de kinderbescherming
en de gezinsvoogdijinstellingen verdeeld. De raad verricht onderzoek naar
de omstandigheden van de verdachte en rapporteert daarover aan de justitiële
autoriteiten. Indien een minderjarige in verzekering is gesteld
verricht de raad de zogenaamde vroeghulp. De raad is ook belast met de coördinatie
van de tenuitvoerlegging van de taakstraffen minderjarigen. De gezinsvoogdij-instellingen
voeren de rechtelijke beslissingen tot hulp en steun uit. 81Zijn er voornemens om te komen tot een landelijke sturing van de
jeugdreclassering? (blz. 20).De uitvoering van de jeugdreclassering ligt met name bij de raad en de
gezinsvoogdij-instellingen. Beide organisaties formuleren op korte termijn
de eisen die gesteld worden aan de uitvoeringspraktijk. Daardoor wordt een
harmonisatie van de werkwijze bereikt en worden tevens kwaliteitscriteria
vastgesteld. 82«De gezinsvoogdij-instellingen zijn belast met de uitvoering
van de strafrechtelijke beslissing tot hulp en steun (inclusief de voorlichting
over het verloop daarvan aan de justitiële autoriteiten)». Zijn
de gezinsvoogdij-instellingen voldoende voorbereid op de uitbreiding van hun
takenpakket nu de nieuwe OTS-wet in werking is getreden? (blz. 20).De gezinsvoogdij-instellingen zijn voldoende voorbereid op de uitbreiding
van hun takenpakket als gevolg van de inwerkingtreding van de wet tot herziening
van de maatregel van ondertoezichtstelling. Gewezen kan worden op de in dit
kader ontwikkelde protocollen voor de instellingen.Daarnaast zijn de medewerkers van de instellingen door middel van speciaal
daartoe opgezette trainingen voorbereid op hun nieuwe taak. 83Kan inzicht worden gegeven in de huidige stand van zaken van invulling
van de straftaken in de Raden voor de Kinderbescherming en van de straf-units
voor zover deze aanwezig zijn? (blz. 20–21–22).Bij alle arrondissementale vestigingen van de Raad voor de Kinderbescherming
zullen vanaf begin 1996 units aanwezig zijn, die de straftaken van de raad
uitvoeren. In een klein arrondissement vormt de straf-unit samen met de civiele
unit een beheerseenheid.De medewerkers van de straf-unit rapporteren aan de justitiële instanties
over een minderjarige die in verzekering is gesteld en over de minderjarige
die is gemeld naar aanleiding van een proces-verbaal. De coördinatoren
taakstraffen in de straf-unit organiseren de tenuitvoerlegging van de werk-
en leerstraffen minderjarigen. 84Welke financiën zijn specifiek bestemd voor vroeghulp, hulp
en steunprojecten? (blz. 21).Voor de vroeghulp en de rapportage aan de justitiële autoriteiten
is in het reguliere budget van de raad geld beschikbaar. De vernieuwing en
uitbreiding van deze taak worden in het kader van de regeerakkoordgelden «rechtshandhaving»
en «jeugdzorg» bekostigd. De gezinsvoogdij-instelIingen voeren
de rechterlijke beslissingen tot hulp en steun uit. De vernieuwing en uitbreiding
van deze taak wordt voor de gezinsvoogdij-instellingen mogelijk door subsidies
uit de genoemde regeerakkoordgelden. De financiering gebeurt op grond van
geleverde produkten. 85Welk criterium zal worden gehanteerd voor de beantwoording van de
vraag of reclasseringsbegeleiding na detentie voor bekostiging in aanmerking
komt? Wie beslist ter zake? (blz. 21).Het criterium voor bekostiging van de reclasseringsbegeleiding ligt in
de beslissing van een justitiële instantie. Reclasseringsbegeleiding
vindt plaats in een gedwongen kader. Indien er sprake is van een (vrijwillig)
verzoek om hulpverlening kan van bekostiging van reclasseringsbegeleiding
geen sprake zijn. 86Hoeveel financiën zijn voor dit onderdeel beschikbaar? (blz.
21).Voor de taken van de raad, de gezinsvoogdij-instellingen en de reclassering
is vanaf 1996 voor de uitvoering van de notitie jeugdcriminaliteit beschikbaar
6 mln. Dit bedrag loopt op tot 25 mln in 1999. De verdeling van de gelden
zal elk jaar worden bezien op de ontwikkeling van het aantal te leveren produkten. 87Op welke wijze wordt de groei van leerstraffen beleidsmatig ondersteund?
(blz. 21).Met name in voorwaardenscheppende zin wordt de groei van leerstraffen
ondersteund: het stimuleren en financieren van de ontwikkeling van projecten
bij de uitvoeringsorganisaties (Raad voor de Kinderbescherming en Stichting
Reclassering Nederland). Het departement reikt hierbij ideeën en de kaders
aan, gebruikmakend van ervaringen en resultaten, bekend uit recente onderzoeksgegevens.Door gezamenlijke inspanning van SRN, Raad en departement wordt de rechterlijke
macht uitvoerig geïnformeerd over de inhoud en mogelijkheden van leerstraffen. 88Verdere uitbouw en toepassing van taakstraffen levert een belangrijke
bijdrage aan het terugdringen van jeugdcriminaliteit. Is deze stelling in
het licht van de cijfers van het WODC correct? (Uit een WODC-onderzoek van
1991 blijkt dat bijna 69% van de onderzochte alternatief gestrafte jeugdigen
recidiveerde binnen drie tot vijf jaar, tegenover 73,6% van de onderzochte
jongeren die een traditionele sanctie kregen opgelegd.) (blz. 21).Uit het onderzoek van het WODC blijkt inderdaad dat over een periode van
3½ tot 5½ jaar bijna 69% van de alternatief gestraften recidiveerde.
Dit is slechts 5% minder dan bij de traditioneel gestraften. Laatstgenoemde
groep bestaat echter uit jongeren die sancties van verschillende «zwaarte»
hebben gekregen: onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen, voorwaardelijke vrijheidsstraffen
en geldboetes. Worden jongeren die een taakstraf kregen bijvoorbeeld vergeleken
met de jongeren die een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf hebben gekregen,
dan is het verschil in recidive veel groter: 69% van de alternatief gestraften
tegenover ruim 86% van de onvoorwaardelijk gestraften. Ook van de jongeren
die een voorwaardelijke vrijheidsstraf hebben gekregen, recidiveert een groter
percentage: ruim 76% tegenover bijna 69% van de alternatief gestraften. Soortgelijke
verschillen zien we wanneer we kijken naar het aantal nieuwe contacten met
justitie en de snelheid waarmee de jongeren recidiveren. Alleen de jongeren
die in het verleden een geldboete kregen, recidiveren minder (vaak en frequent)
dan jongeren met een taakstraf (bijna 63%). Van belang is dan ook om rekening
te houden met de sanctie waarvoor de taakstraf in de plaats komt
indien taakstraffen vooral gebruikt worden ter vervanging van geldboetes,
dan valt er voor wat betreft het terugdringen van recidive (jeugdcriminaliteit)
weinig winst te verwachten. Worden taakstraffen daarentegen toegepast als
alternatief voor voorwaardelijke en vooral voor onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen,
dan zijn de meest gunstige resultaten te verwachten in termen van het terugdringen
van jeugdcriminaliteit. 89Welke stappen met inbegrip van de wijze van financiering, worden
achtereenvolgens gezet voordat eind 1998 de landelijke invoering van de jeugdreclassering
gerealiseerd is? (blz. 21).De uitvoering van de jeugdreclassering is opgedragen aan de raad voor
de kinderbescherming en de gezinsvoogdij-instellingen. De reclassering heeft
een taak ten aanzien van de jeugdigen op wie het strafrecht voor meerderjarigen
wordt toegepast.In het kader van de regie-functie in strafzaken wordt door de raad de
ontwikkeling en de implementatie van een goed functionerende jeugdreclassering
opgezet. Tussen de raad en de landelijke stichting voor gezinsvoogdij-instellingen
(VEDIVO) en de Stichting Reclassering Nederland (SRN) worden daartoe landelijke
afspraken gemaakt. De invoering van de jeugdreclassering in de 4 grote steden
in 1996 is daarin een eerste stap. Onderwijl wordt elders de uitvoering van
de jeugdreclassering zoals tot nu toe aanwezig voortgezet en zo mogelijk versterkt.
In de loop van de volgende jaren wordt de implementatie van de werkwijze die
thans wordt ontwikkeld in de rest van het land ingevoerd.Voor de uitbreiding en intensivering van de jeugdreclassering/straftaken/taakstraffen
is voor 1996 6 mln beschikbaar gesteld. In de komende jaren loopt het bedrag
hiervoor op tot 25 mln in 1999. 90Hoe luidt «het inmiddels vernieuwde beleid in het kader van
de straftaken» van de Raad voor de Kinderbescherming? (blz. 21).Voor de raad voor de kinderbescherming is de jeugdreclassering een kerntaak.
In ieder arrondissement wordt een unit-strafzaken gevormd. Het strafrechtelijke
element van de daad, de pedagogische benadering van de dader en de positie
van het slachtoffer vormen uitgangspunten bij de uitvoering. Het doel is te
komen tot een vroegtijdige, snelle, consequente en gepaste reactie op het
gedrag van de minderjarige delinquent. Ten aanzien van jeugdige delinquenten
jonger dan 12 jaar wordt onderzocht of hulpverlening nodig is. De voorbereiding
en de tenuitvoerlegging van de taak- en leerstraffen wordt verder ontwikkeld. De medewerkers zullen worden begeleid en geschoold voor hun (vernieuwde)
taak. Interne en externe gedragsdeskundigen kunnen worden geraadpleegd terzake
van strafzaken.De raad bouwt contacten op met de partners in het jeugdstraf(proces)recht,
de jeugdhulpverlening en de lokale overheden en onderhoudt deze. Via samenwerkingsafspraken
wordt gestreefd naar een optimale afstemming van de activiteiten van de onderscheiden
instanties, onder andere via een arrondissementaal platform jeugdcriminaliteit. 91Welke gegevens zullen in verband met het te ontwikkelen diagnostisch
instrument met betrekking tot de maatschappelijke positie en achterliggende
problematiek van de jongere worden geïnventariseerd? (blz. 22).Het doel is te komen tot een snelle en kwalitatief goede afhandeling van
de meldingen. Nagegaan wordt welke vrageniijsten, testen en dergelijke of delen daarvan kunnen worden gebruikt bij het ontwikkelen van een
instrument ter ondersteuning van een doelmatige en efficiënte rapportage
over een minderjarige aan de justitiële instanties. De maatschappelijke
positie waarin de minderjarige verkeert en een eventuele achterliggende problematiek
dienen in de rapportage duidelijk te zijn. 92Worden politiecontacten die via HALT worden afgedaan geregistreerd?
(blz. 22).Ja, in het herkenningsdienstsysteem (HKS) van de politie. Overigens heb
ik dit najaar de burgemeesters aangeschreven en hen erop geattendeerd dat
bij de afgifte van de verklaring omtrent het gedrag geen acht moet worden
geslagen op geregistreerde HALT verwijzingen. 93Worden HALT-afdoeningen gemeld aan de Raad voor de kinderbescherming?
(blz. 22).Neen. 94Waarom acht de regering het van belang dat alle processen-verbaal
tegen een minderjarige gemeld worden bij de Raad voor de kinderbescherming?
Bedoelt zij ook alle processen-verbaal ter zake van overtredingen? Waarom
is er niet gekozen voor het criterium «bemoeienis van politie met jongere»?
(blz. 22).Met het melden van alle processen-verbaal tegen minderjarigen aan de raad
wordt gedoeld op de verbalen terzake van misdrijven. Het melden van processen-verbaal
terzake van overtredingen valt daar niet onder. Alleen indien de frequentie
en/of ernst van de overtredingen een indicatie vormen voor een achterliggende
problematiek kan een melding door de politie aan de raad met het oog op een
nader onderzoek naar de pedagogische situatie aangewezen zijn. Een dergelijke
melding heeft zijn vervolg in een civielrechtelijk kader. Er is niet gekozen
voor bemoeienis van de politie met de jongere onder andere omdat dat ook betrekking
kan hebben op niet strafrechtelijke situaties of op jongeren als slachtoffer. 95Wat betekent de nieuwe (meldings)taak van politie en openbaar ministerie
ten aanzien van «12-minners» voor de werkdruk en beschikbare capaciteit
van deze organisaties? (blz. 23).Daar de omvang van de problematiek rondom de «12-minners»
nog niet in beeld is gebracht, is niet duidelijk welke werkdruk de nieuwe
meldingstaak voor politie en OM met zich mee zal brengen. Verwacht wordt overigens
dat de omvang van de hieruit voortvloeiende werklast relatief beperkt zal
zijn. 96Welke mogelijkheden zijn er om ouders van «12-minners»
civielrechtelijk en strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor een strafbaar
feit van hun kind, jonger dan 12 jaar? (blz. 23).Strafrechtelijk kan alleen de dader, de mededader of de medeplichtige
aansprakelijk worden gesteld. 12 jaar is de minimum leeftijd voor strafrechtelijke
aansprakelijkheid. Civielrechtelijk kan een gedraging van een kind dat de leeftijd van veertien
jaren nog niet heeft bereikt, aan hem niet als onrechtmatige daad worden toegerekend
(art. 164, boek 6 BW).Voor schade aan een derde voortvloeiende uit een gedraging die het kind
als een onrechtmatige daad zou kunnen worden toegerekend als zijn leeftijd
daaraan niet in de weg zou staan, is degene die de ouderlijke macht of de
voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk. 97Welke randvoorwaarden dan wel geschiktheidseisen gelden voor de inzet
van externe gedragsdeskundigen? (blz. 23).In het rapport van de werkgroep Externe Deskundigenbureaus dat in april
1995 aan uw Kamer is aangeboden, is de aanbeveling gedaan aan de Wet BIG vergelijkbare
kwaliteits- en opleidingseisen te ontwikkelen voor de (registratie van) gedragswetenschappers
werkzaam voor justitie. Vooruitlopend hierop beveelt de werkgroep aan om aan
de extern deskundige die voor de opdrachtgever onderzoek verricht de eis te
stellen dat deze (volledig) lid is van een beroepsvereniging, minimaaI twee
jaar onder supervisie ervaring heeft opgedaan in dit werk, dan wel staat geregistreerd
bij een beroepsvereniging als diagnostisch bevoegd. In mijn standpunt op dit
rapport, dat uw Kamer binnenkort ontvangt, wordt nader op dit punt ingegaan. 98Welke financiën zijn beschikbaar voor de inzet van externe gedragsdeskundigen
die nodig zijn in het kader van intensivering van de aandacht voor strafzaken
door de raad? (blz. 23).De inzet van externe gedragsdeskundigen in het kader van de intensivering
van aandacht voor strafzaken door de raad wordt als volgt gefinancierd. Algemeen
uitgangspunt is dat cliënten verzekerden zijn in de zin van de AWBZ en
recht hebben op de verstrekkingen die onder die wet vallen. In artikel 6,
eerste lid, AWBZ wordt aangegeven op welke verstrekkingen de verzekerde aanspraak
kan maken en op welke wijze die aanspraak tot gelding kan worden gebracht.Artikel 6, vierde lid, AWBZ bevat een uitzondering voor verstrekkingen
die worden verleend onder verantwoordelijkheid, waaronder de financiële
verantwoordelijkheid van de minister van Justitie in het kader van een rechterlijke
uitspraak. Deze uitzondering heeft een beperkt karakter. Deze is niet van
toepassing op die situaties waarin de ambulante ggz-hulpverlening als voorwaarde
is gesteld bij een voorwaardelijke veroordeling, een voorwaardelijk sepot,
een voorwaardelijke schorsing van de voorlopige hechtenis, dan wel op grond
van een aanwijzing bij een terbeschikkingstelling zonder last van verpleging.Op grond van het bovenstaande wordt ervan uitgegaan dat de in te schakelen
(gedrags)deskundigen in dienst zijn van de RIAGG. In deze gevallen zijn er
in het algemeen geen kosten aan verbonden.In de praktijk doen zich interpretatieverschillen voor of een bepaald
verzoek van de raad voor de kinderbescherming wel of niet onder de RIAGG-verstrekkingen
kan worden gebracht. Tot op heden zijn in die gevallen door middel van een
circulaire (van 8 september 1994, kenmerknummer 455230/94/JR) richtlijnen
gegeven voor het honorarium van de deskundigen. Dit wordt gefinancierd uit
het budget van de raad voor de kinderbescherming zelf.In januari 1996 gaat de werkgroep Knelpunten Justitie-VGZ van start, waarin
onder meer vertegenwoordigers van het ministerie van Justitie, het ministerie
van VWS en zorgverzekeraars participeren, die zich gaat buigen over een aantal
knelpunten, in het bijzonder de interpretatie van artikel 6 AWBZ. 99Hoeveel extra formatieplaatsen zijn nodig en zullen worden toegewezen
voor de intensivering van de aandacht voor de strafzaken door de raad? (blz.
23).Er is een globale berekening gemaakt van het aantal plaatsen dat nodig
is voor de intensivering van de straftaken bij de raad. Er is een toename
te verwachten van circa 150 plaatsen. Deze toename wordt verwacht op grond
van de toename van het aantal meldingen, processen-verbaal, inverzekeringstellingen
en taakstraffen.De toewijzing van het aantal is afhankelijk van de ontwikkeling van de
werklast en de voor een betreffend jaar beschikbare middelen. 100Kan inzicht worden gegeven in de tijd tussen de oplegging van de
taakstraf en de werkelijke uitvoering? Verschilt de wachttijd in de verschillende
arrondissementen/regio's? (blz. 23–24).Uit de registratie van het landelijk bureau van de Raad voor de Kinderbescherming
in de periode van 1 januari t/m 30 september 1995 kan met betrekking tot het
tijdsverloop tussen het opleggen en uitvoeren van een taakstraf het volgende
gemeld worden:– over het hele land wordt gemiddeld 77% van de opgelegde taakstraffen
gestart binnen 3 maanden (100 dagen) na de aanmelding bij de Raad.– bij de niet-randstedelijke ressorten ligt dat percentage gemiddeld
wat lager (tussen 68 en 76%) dan bij de ressorten in de randstad.– binnen 6 maanden (175 dagen) is 97% van de aangemelde taakstraffen
gestart. RessortNoordOostZuidNoord-WestZuid-WestTotaaltijdsverloop tot 3 maanden (maximaal 100 dagen)68%69%76%83%83%77%3–6 maanden (100–175)27%27%20%15%15%20%> 6 maanden (> 175 dagen)5%4%4%2%2%3%Bij de Reclassering is hierover het volgende bekend:De tijd die verstrijkt tussen het moment waarop een taakstrafvonnis onherroepelijk
is geworden en aanmelding van de dienstverlener bij de reclassering is gemiddeld
iets meer dan vijf weken (zo blijkt uit WODC-onderzoek van 1992). Er is verschil
tussen de onderzochte arrondissementen: in Amsterdam, Arnhem en Den Haag betreft
dit gemiddeld drie weken, in Groningen, Utrecht en Maastricht vindt gemiddeld
pas na zeven weken het intakegesprek plaats.De feitelijke start van de werkzaamheden vindt vervolgens gemiddeld drie
en een halve maand later plaats. 101Zijn er extra formatieplaatsen bij openbaar ministerie en raad voorzien
voor de 10% intensiveringsopdracht ten aanzien van taakstrafafdoening? (blz.
23).Voor het OM geldt dat de groei van het aantal taakstraffen vooral zal
worden gerealiseerd door de taakstraf aan te wenden als alternatief voor andere
afdoeningswijzen. Toename van een eventuele werkdruk als gevolg van de groei
van het aantal werkstraffen zal dan door deze verschuiving kunnen worden gecompenseerd.
Bij de financiering van de Raad voor de Kinderbescherming is wel rekening
gehouden met de intensiveringsopdracht taakstraffen, zie antwoord op vraag
99. 102Op welke wijze wordt de doorlooptijd van kinderzaken teruggebracht
tot minder dan 6 maanden? (blz. 23).Een beleidsvoornemen voor 1996 is dat de doorlooptijd in 75% van de kinderzaken
(in eerste aanieg) minder dan 6 maanden na pleegdatum zal zijn.Dit vereist allereerst een stringent toezicht van het OM op het spoedig
inzenden van de processen-verbaal door de politie (binnen een maand na het
1e verhoor van de verdachte). Waar nodig wordt de afhandelingsprocedure binnen
de parketten gestroomlijnd, waarbij zoveel mogelijk OM-beslissingen bij binnenkomst
van de processen-verbaal worden genomen en uitgevoerd. Daartoe wordt nog deze
maand een proces-beschrijving voor de afdoening van jeugdzaken, voorzien van
kwaliteitsmeetpunten en randvoorwaarden, in concept voorgelegd aan het college
van procureurs-generaal. Na goedkeuring door het college zal de beschrijving
aan alle parketten beschikbaar worden gesteld. In enkele arrondissementen
wordt geëxperimenteerd met procedures, waarbij OM-beslissingen reeds
op het politiebureau door speciale functionarissen worden genomen.Inmiddels is het zogenoemde «officiers-model» taakstraffen
(art. 77 f Sr), waarmee aanzienlijke tijdwinst wordt geboekt, in alle parketten
ingevoerd. 103Worden ten behoeve van de jeugdfunctie openbaar ministerie speciale
vacatures gecreëerd? Worden specifieke kwaliteitseisen gesteld? (blz.
24).Voor versterking van het «jeugd-OM» is in 1996 3 miljoen gulden
beschikbaar. De toewijzing daarvan, in samenhang met andere budgettaire maatregelen,
is reeds gebeurd. Voor de jaren na 1996 zal een specifieke verdeelsleutel
voor die toewijzing worden ontwikkeld.Kinderzaken vallen onder een speciaal wettelijke regiem (artt. 77a e.v.
Sr.). Kennis van die bijzondere regels is uiteraard vereist. Daarnaast wordt
van jeugdofficieren verwacht dat zij bekend zijn met kinderbeschermingsmaatregelen
en het bestaan van een groot aantal specifieke projecten op het gebied van
preventie en jeugdreclassering. 104Wanneer wordt de nieuwe landelijke richtlijn voor het politiesepot
ingevoerd en vanaf welke datum in 1996 zal deze operationeel zijn? Kan inzicht
worden verschaft in de nieuwe landelijke richtlijn jeugd politiesepot? (blz.
24).De nieuwe verbaliseringsrichtlijn (politiesepot) minderjarigen zal in
concept in december 1995 worden voorgelegd aan het college van procureurs-generaal.
Naar verwachting zal de richtlijn in het eerste kwartaal van 1996 operationeel
zijn.Ja. De richtlijn, die de «modelbrief» van 1986 van de procureurs-generaal
vervangt, wordt openbaar gemaakt. Aan de hand van de verbaliseringsrichtlijn
wordt bepaald welke strafbare feiten, gepleegd door 12- tot 18-jarigen kunnen
worden afgedaan door middel van een zogenoemd politiesepot (hetzij een waarschuwing
van de minderjarige, zo mogelijk in het bijzijn van de ouders uitgesproken,
hetzij een HALT-afdoening), dan wel aanleiding moeten geven tot (opmaken en
inzenden van) een proces-verbaal. De richtlijn beoogt aldus de grens aan te
geven tussen een «buiten-justitiële» afdoening en de afdoening
door tussenkomst van de officier van justitie. Het politiesepot in de vorm
van een waarschuwing is bestemd voor minder ernstige feiten dan de HALT-afdoening. De richtlijn bevat een recidive-regeling, inhoudend dat een waarschuwing
in beginsel slechts één keer wordt gegeven. 105Waaruit bestaat de summiere afdoening door politie? (blz. 24).Onder politiesepot valt enerzijds de summiere afdoening, waarbij de jongere
na een waarschuwing of standje, al dan niet in aanwezigheid van de ouders
naar huis wordt gestuurd. Hiervan wordt veelal een korte mutatie gemaakt.Anderzijds valt hieronder de verwijzing naar HALT. 106Wat zal de taak van de preventiefunctionarissen zijn? (blz. 24).De opdracht van de preventiefunctionarissen is ervoor te zorgen dat de
in de Contourennota «OM en preventie» voorgestelde preventiefunctie
op de arrondissementsparketten wordt opgebouwd.Deze preventiefunctie is gericht op een grotere, daadwerkelijke samenwerking
met het openbaar bestuur en de politie. Het doel daarvan is een betere aansluiting
van de aktiviteiten op het gebied van bestuurlijke preventie met het repressieve
sluitstuk van het criminaliteitsbeleid. Met deze afstemming wordt beoogd het
effect van het criminaliteitsbeleid te vergroten.De preventiefunctionarissen houden zich aanvankelijk met name bezig met
het creëren van – interne en externe – voorwaarden voor de
preventiefunctie van het OM. Deze liggen o.a. op het gebied van visie- en
draagvlakontwikkeling, deskundigheidsbevordering en informatievoorziening.
Wanneer deze voorwaarden zijn gerealiseerd, zullen de preventiefunctionarissen
zich bezighouden met het onderhoud daarvan en de coördinatie van de preventiefunctie. 107Welke inhoudelijke invloed oefent de regering uit op de «nadere
afspraken» die het openbaar ministerie ingevolge «grote-stedenconvenanten»
maakt met betrekking tot jeugdcriminaliteit? (blz. 24).Op lokaal niveau worden als uitwerking van het veiligheidsconvenant integrale
actieplannen ontworpen. De betrokken departementen hebben hiertoe een raamwerk
aangeleverd. De actieplannen zijn vervolgens in lokaal overleg tussen OM,
politie, gemeente en Raad voor de Kinderbescherming tot stand gekomen. 108Hoeveel extra projecten werkstraf zijn nodig en hoeveel zijn er inmiddels
opgezet? Tot welke grens wil de regering het aantal werkstraffen laten stijgen?
(blz. 24).Door het opzetten door de SRN van groepsprojecten in eigen beheer is in
de afgelopen 2 jaar de capaciteit van het aantal werkstraffen met zo'n 1000
plaatsen uitgebreid. Inmiddels is bij de SRN een aparte projectorganisatie
ingesteld om het voornemen van 10 000 extra projectplaatsen in 1998 te
realiseren.Een grens in absolute aantallen is moeilijk te geven. In de eerste plaats
bepaalt de rechterlijke macht het aantal toe te passen werkstraffen. Vervolgens
dient daarop het projectenbestand bij de uitvoeringsorganisaties afgestemd
te worden.Door het accent op meer en sneller opleggen van sancties in het kader
van de aanpak van de jeugdcriminaliteit zal het aantal werkstraffen de komende
jaren blijven groeien. De Reclassering heeft een projectorganisatie
ingesteld om in 1998 in totaal 23 000 werkstrafplaatsen beschikbaar te
hebben. Dit betekent een uitbreiding van 10 000.Ondanks concurrentie op de projectplaatsen met tewerkgestelden via het
Jeugdwerkgarantieplan en als stage, zien de uitvoeringsorganisaties (Raad
en Reclassering) mogelijkheden tot uitbreiding van werkstrafplaatsen.Die zijn beperkt voor de werving van nieuwe instellingen en veel ruimer
in het opzetten van meer groepsprojecten, bijvoorbeeld in het landschapsbeheer.
In de toekomst zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden aan beperkte vormen
van commercieel opgezette projecten, waarbij bedrijven het project sponsoren.
Voorts wordt ernaar gestreefd dat gemeenten in het kader van het Grote Steden
Beleid tevens mogelijkheden openen voor werkstrafprojecten bij gemeentelijke
voorzieningen. 109Welke criteria gelden voor de verdere uitbreiding van werkstaffen?
(blz. 24).Voor de komende jaren is het streven het aantal taakstraffen met 10% per
jaar te laten groeien.Hiervoor is een verdere uitbreiding van werkstrafprojecten noodzakelijk,
zowel door werving van nieuwe reguliere projecten als het opzetten van groepsprojecten.
Gestreefd moet worden naar een goede landelijke spreiding en naar projecten
waar de zgn «moeilijk plaatsbare, tot-werkstraf-veroordeelden»
geplaatst kunnen worden. 110Hebben ervaringen van de laatste jaren, al dan niet met experimenten,
gegevens opgeleverd over de vraag welke vormen van aanpak van de jeugdcriminaliteit
niet effectief zijn gebleken? (blz. 24).De vraag of bepaalde vormen van aanpak wel of niet effectief zijn, hangt
af van wat onder effectiviteit wordt verstaan en wanneer en op welke jeugdige
de betreffende afdoening betrekking heeft. Een politiesepot bijvoorbeeld,
in de vorm van een standje of indringend gesprek, kan heel goed werken als
het gaat om een eerste politiecontact. De meeste jongeren ziet de politie
na zo'n reprimande immers niet meer terug, zonder dat we overigens precies
weten om hoeveel jeugdigen het dan gaat. De geloofwaardigheid en daarmee de
effectiviteit van zo'n «eerste en tevens laatste waarschuwing»
gaat evenwel verloren als bij een volgend politiecontact niet consequent wordt
gereageerd met een zwaardere afdoening, zoals bijvoorbeeld een verwijzing
naar HALT of het toezenden van het proces-verbaal aan het Openbaar Ministerie.
Ook voor afdoeningen door de officier van justitie en de rechter geldt dat
deze alleen dan effectief (kunnen) zijn, indien er sprake is van een consequente
aanpak. Indien een jongere al een voorwaardelijk sepot heeft gehad, ligt het
in de reden om de volgende keer te dagvaarden en een passende sanctie te geven.Een afdoening die in ieder geval weinig geschikt wordt geacht voor zowel
jeugdige als volwassen delinquenten, is een «kaal» beleidssepot.
Het zonder verder bericht of verdere actie seponeren van strafzaken is bij
jeugdigen vanuit pedagogisch opzicht ongewenst. Mede om deze reden heeft het
Openbaar Ministerie richtlijnen opgesteld die het «kaal» seponeren
zoveel mogelijk terugdringen.Verder kan worden gesteld dat de meeste experimentele aanpakken, zoals
bijvoorbeeld alternatieve sancties en jeugdreclassering, tot de beste resultaten
leiden indien ze worden opgelegd als bijzondere voorwaarde bij een schorsing
van de voorlopige hechtenis. Dan is namelijk de justitiële stok achter
de deur het best «voelbaar» en bestaat er de minste kans dat de
deelnemer voortijdig afhaakt. Verder is nazorg vooral bij de zwaardere
afdoeningen belangrijk. Indien de sanctie is gericht op het aanleren van kennis
en vaardigheden of het (weer) toeleiden naar werk of opleiding, is het van
belang dat de jongere ook na ommekomst van de sanctie op (enige) hulp en begeleiding
kan rekenen indien hij of zij dat nodig heeft.Overigens moet worden opgemerkt dat over de lange termijn effecten van
de meeste sancties voor minderjarigen (en meerderjarigen) maar weinig bekend
is. De meeste onderzoeken waarin een bepaalde, «nieuwe» aanpak
van jeugdigen (bijvoorbeeld alternatieve sancties) wordt vergeleken met traditionele
afdoeningen laten weliswaar zien dat dergelijke alternatieve aanpakken doorgaans
tot (iets) gunstiger resultaten leiden in termen van recidive dan de traditionele
afdoeningen (bijvoorbeeld vrijheidsstraffen en geldboetes), maar de periode
waarover de recidive bekeken wordt, is in de regel echter vrij kort (een of
twee jaar). Mede om deze reden is het WODC bezig met het opzetten van een
zogenaamde Recidive Monitor, waarmee de lange termijn effecten op recidive
van verschillende vormen van interventies in kaart kunnen worden gebracht.Daarnaast wordt er momenteel door het WODC een «update» verricht
van een eerder in 1991 uitgevoerd onderzoek naar de recidive van jeugdigen
die in 1984–1985 een alternatieve dan wel een traditionele straf hebben
gekregen. Dit onderzoek levert gegevens op over de recidive gedurende een
periode van tien jaar sinds de oplegging van de sancties. De uitkomsten van
dit recidive-onderzoek komen naar verwachting in het voorjaar van 1996 beschikbaar. 111«Ook bij de leerstraffen streef ik naar een groei van de thans
aangeboden vormen tot landelijke spreiding is bereikt». Welke vormen
worden nu aangeboden en wat houden de onderscheidene vormen in? Wanneer is
landelijke spreiding bereikt? Zijn er financiële middelen beschikbaar
om deze groei te verwezenlijken? (blz. 25).Landelijk uniform beschikbare leerstraffen, die inmiddels een plek binnen
het jeugdstrafrecht hebben verworven zijn:– de sociale vaardigheidstraining: een doorgaans individuele training,
bestaande uit 8–10 verplichte bijeenkomsten uitgevoerd door een speciaal
daartoe opgeleide medewerker van een gezinsvoogdijinstelling.De gehanteerde methodiek vindt haar oorsprong in de gedragstherapie en
is gericht op bewustwording van gedrag, teneinde verandering daarvan mogelijk
te maken.– de cursus sexuele vorming: uitgevoerd door medewerkers van de
Rutgersstichting, eveneens doorgaans individueel gegeven; hier bestaat de
cursus uit 10 bijeenkomsten. Opdrachten worden gemaakt over de volgende thema's:
thuissituatie, rolpatronen, emoties en gevoelens, relaties, sexualiteit, macht
en sexueel geweld, delict, gevolgen en toekomst,– de cursus Slachtoffer in Beeld, gericht op bewustmaking van de
gevolgen van delicten voor slachtoffers alsmede het verschaffen van inzicht
aan de daders omtrent mogelijke motieven, waardoor herhaling voorkomen zou
kunnen worden. De cursus vindt plaats in een groep van 4–8 deelnemers
gedurende 5 bijeenkomsten.– De zwaardere leerstrafvormen als Kwartaalkursus, Cashba, waarin
in een 3 maanden durend verplicht dagprogramma aandacht wordt besteed aan
onderwijs, sociale vaardigheden en arbeidsinpassing, hebben hun bestaansrecht
qua methode bewezen.Spreiding van deze zware leerstrafvormen hangt voor een groot deel af
van de lokale behoefte.Door de recente openstelling van 6 DTC's voor 16 en 17 jarigen is de capaciteit
van zware leerstrafvormen voor jeugdigen met 30 plaatsen uitgebreid.
De verdere uitbreiding zal gefinancierd worden uit de veiligheidsgelden uit
het Regeerakkoord. 112In welke arrondissementen wordt het Dagtrainingscentrum (DTC) als
voortraject van het WVG erkend en wat zijn de resultaten? (blz. 25).Er bestaan 8 DagTrainingsCentra(DTC's), waarvan uitsluitend in Utrecht
sprake is van een contract tussen DTC en JWG, waarmee erkenning van het DTC-programma
als voortraject van de JWG gegarandeerd is.In Amsterdam en Rotterdam zijn goede contacten en vindt regelmatig overleg
plaats tussen beide instanties. In beide steden zitten ex DTC- ers in de JWG.
Per DTC gaat het nu om 4 – 6 jongeren.Resultaat is een soepeler aansluiting met het JWG, waardoor de kansen
voor een doorgaans moeilijke categorie jongeren groter zijn om het JWG traject
naar behoren te doorlopen.In Groningen, Maastricht, Eindhoven, Den Haag en Zwolle is het contact
nog in een beginnend stadium en is er nog geen sprake van reguliere afspraken. 113Hoeveel plaatsen DTC zijn beschikbaar en hoe is de bezetting daarvan
geweest? (blz. 25).In overleg met de SRN is de capaciteit per DTC per kwartaal vastgesteld
op 10 deelnemers. Op jaarbasis is dat 40 deelnemers per DTC. Voor 8 DTC's
levert dat een capaciteit van 320 deelnemers op jaarbasis op. De feitelijke
bezetting op 1 december '95 is 54 (van de 80). Het totaal aantal deelnemers
t/m het derde kwartaal 1995 bedraagt 221. 114Zijn de 30 plaatsingen van 16–17-jarigen voldoende voor het
aanbod? (blz. 25).Met de plaatsing van 16 en 17 jarigen in DTC's wordt thans ervaring opgedaan.
De verwachting is dat met zodanige of overeenkomstige plaatsen niet zal kunnen
worden volstaan. Er is ruimte om in 1996 en 1997 eventueel gewenste aanvullende
voorzieningen te treffen. 115Wanneer wordt bezien of het wenselijk is om bepaalde leerstrafvormen
landelijk in te voeren? (blz. 25).Uitbreiding van bepaalde leerstrafvormen hangt af van een aantal factoren,
te weten ervaring en resultaten, mede verkregen uit onderzoek, de lokale vraag
naar dergelijke leerstraffen, de mogelijkheden bij de uitvoeringsorganisaties
en de kosten die ermee gemoeid zijn. 116Bestaat er inzicht in de redenen voor de onderbezetting van de beschikbare
capaciteit van taakstraffen? Welke cijfers zijn hierover beschikbaar? (blz.
25).De onderbezetting van taakstraffen waarover in de notitie gesproken wordt
betreft met name enkele zware leerstrafvormen.De Kwartaalkursus A'dam en CASHBA in Rotterdam hadden in '94 een bezettingsgraad
op jaarbasis van respectievelijk 87,5% en 82,5%.Bij enkele van de Dag Trainings Centra (DTC) is sprake van grotere onderbezetting
(50% in '94); de instroom in '95 vertoont een stijgende lijn. De oorzaken
hiervan liggen enerzijds in het heenzendbeleid van het openbaar
ministerie en anderzijds in de terughoudendheid bij de rechterlijke macht.
Onbekendheid met de inhoud en mogelijkheden van deze leerstraffen, alsmede
het ontbreken van een wettelijke basis voor leerstraffen spelen hierin een
rol. De projecten bevinden zich veelal in een experimenteel stadium. Bovendien
is er sprake van de gebruikelijke aanloopproblemen bij nieuw gestarte projecten.Werkstrafplaatsen worden goed benut, werving van (groeps)projecten is
zelfs continu nodig om aan de (toenemende) vraag te kunnen voldoen. 117Waarom heerst er «een zekere terughoudenheid bij de zittende
magistratuur ten aanzien van leerstraffen»?Onbekendheid met de inhoud en mogelijkheden van een aantal leerstrafvormen,
alsmede het ontbreken van een wettelijke basis voor leerstraffen spelen een
rol in die terughoudendheid.Bovendien lijkt de nadruk die in leerstraffen gelegd wordt op gedragsverandering
en verruiming van toekomstperspectieven bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt op
gespannen voet te staan met de vergeldingsidee van de straf. 118Welke specifieke regelgeving ten aanzien van de toepassing van taakstraffen
voor jong-volwassenen zal op korte termijn worden ingevoerd? (blz. 25).Naar verwachting komt binnenkort de tweede tranche van de uitvoeringsregeling
Reclassering beschikbaar. Hierin zijn uitvoeringsvoorschriften ten aanzien
van taakstraffen opgenomen.Analoog hieraan zal een beleidsaanwijzing met betrekking tot taakstraffen
aan de Raad voor de Kinderbescherming volgen.Voorts zullen in de beleidsnota taakstraffen voorstellen worden gedaan
het juridisch kader voor de taakstraffen voor meerderjarigen te wijzigen.
Gedacht wordt aan het invoeren van het officiersmodel, het geven van een zelfstandige
plaats voor de taakstraf tussen de andere hoofdstraffen en het mogelijk maken
van een combinatie van een taakstraf en een vrijheidsstraf. 120Waar en hoe vaak komt het voor dat jongeren uit een DTC-traject doorstromen
naar een JWG-plaats? (blz. 26).Zie onder vraag 112. 121Ik welke arrondissementen wordt het DTC als voortraject voor het
JWG erkend? (blz. 26).Zie onder vraag 112. 122Hoe verhoudt de capaciteit(sgroei) justitiële jeugdinrichtingen
zich tot de verdubbelde behoefte? (blz. 26).Het aandeel jeugdigen dat met een strafrechtelijke maatregel in een justitiële
behandelinrichting verblijft, is in de periode tussen 1991 en 1994 verdubbeld.
De grootste groep in de behandelinrichtingen bestaat echter uit jeugdigen
met een (civielrechtelijke) OTS-maatregel. Ook voor deze categorie is de laatste
jaren een stijgende behoefte waarneembaar, maar toch wat minder sterk dan
in de strafrechtelijke categorie. In onderstaand staatje is de geraamde capaciteitsbehoefte in de sector
justitiële jeugdinrichtingen voor eind 1996 weergegeven. Niet alleen
voor de justitiële behandelinrichtingen, maar ook voor de justitiële
opvanginrichtingen.  Justitiële opvanginrichtingenJustitiële
behandelinrichtingenTotaal justitiële jeugdinrichtingen Strafrechtelijk437195632Civielrechtelijk110538648 Totaal5477331 280Voor eind 1998 is de behoefte geraamd op 1370 plaatsen.De uitbreidingen in de justitiële jeugdinrichtingen zullen leiden
tot een totale capaciteit van 1375.Dat betekent dat de capaciteit eind 1998, volgens de huidige inzichten,
toereikend zal zijn. 123Hoeveel jongeren staan er op wachtlijsten voor de justitiële
inrichtingen? (blz. 26).Eind 1994 stonden er 256 jongeren op de wachtlijsten van één
van de justitiële behandelinrichtingen.Door de opvanginrichtingen die bestemd zijn voor de tenuitvoerlegging
van voorlopige hechtenis, opgelegde vrijheidsstraffen en in mindere mate voor
crisisopvang van onder toezicht gestelde jongeren, worden geen wachtlijsten
gehanteerd. Vrijwel altijd wordt direct ingrijpen noodzakelijk geacht. 124Waar worden de 170 plaatsen gerealiseerd? (blz. 26).De bestemming van de 170 plaatsen is: 91 opvang- en 79 behandelplaatsen.
De locatie van alle opvangplaatsen en van 46 van de 79 behandelplaatsen is
ook bekend. Over de verdeling van 33 behandelplaatsen vindt overleg plaats
met residentiële voorzieningen van jeugdzorg.Van de 46 behandelplaatsen gaan er 26 naar Harreveld-'t Anker door aanbouw
bij het bestaande pand en uitbreiding van de groepsgrootte. Ook het Keerpunt
in Cadier en Keer en Den Engh in Den Dolder worden met respectievelijk 10
en 4 plaatsen uitgebreid. De resterende 6 behandelplaatsen gaan naar de O.G.
Heldring in Zetten.Van de opvangplaatsen gaat ruim eenderde naar Den Hey-Acker in Breda.
Daar vindt aanbouw plaats voor drie groepen van 12 jeugdigen. De totale capaciteit
van deze inrichting zal 116 plaatsen gaan bedragen.De 25 plaatsen van de halverwege 1995 gesloten inrichting Kralingen in
Rotterdam zullen na sloop en grondige verbouwing opnieuw worden benut. Tot
slot stijgen zowel de capaciteit van Het Poortje in Groningen (van 44 naar
68) als van het JOC in Amsterdam (van 49 naar 55 door een grotere groepsgrootte). 125Hoeveel jeugdigen hebben tot nu toe deelgenomen aan het project «jeugdwerkinrichtingen»?
(blz. 27).Zie antwoord op vraag 127. 126Waarom duurt het tot «in de loop van 1996» voordat er
maatregelen verslavingsbeleid in de jeugdinrichtingen worden getroffen? (blz.
27).Het is niet zo dat het verslavingsbeleid binnen de justitiële jeugdinrichtingen
nu geen aandacht krijgt. Uit een uitgevoerde inventarisatie blijkt dat zij
binnen de door hen toegepaste methodieken alert zijn op het bestrijden van
het gebruik van verslavende middelen. Hun beleid is sterk gericht op preventie
door de nadruk op voorlichting, duidelijk sanctioneren van gebruik van verboden
middelen, en het verder ontwikkelen van specifieke methodieken of therapieën.
In dit kader kan worden genoemd het experiment met een drugsvrije afdeling
(Harreveld). Op diverse niveaus wordt samen gewerkt of samenwerking gezocht
met de reguliere verslavingszorg (CAD). Bovendien is de wettelijke mogelijkheid gecreëerd en zijn middelen
verstrekt voor het doen van urinecontroles.De tijdsaanduiding «in de loop van 1996» heeft betrekking
op de totstandkoming van een sectoraal beleidskader verslavingsbeleid op basis
waarvan nadere maatregelen terzake binnen de sector van de justitiële
jeugdinrichtingen kunnen worden getroffen. 127Kan al inzicht worden gegeven in de resultaten van de eerste groep
jong-delinquenten die in de jeugd-werkinrichtingen zijn opgenomen? (blz. 27–28).De stand van zaken met betrekking tot de jong-volwassenen die vóór
medio oktober 1995 in de JWI zijn ingestroomd, is als volgt:– In totaal 85 deelnemers zijn ingestroomd.– 33 deelnemers bevinden zich nog in het JWI-traject (onderbouw/bovenbouw/extra
murale fase).– Van de 52 uitgestroomde deelnemers hebben er 16 (31%) het JWI-traject
met succes afgesloten (reguliere baan/opleiding aan einde van het traject
of kort daarna).– De overige 36 uitgestroomde deelnemers hebben het traject voortijdig
verlaten. Van belang hierbij is te vermelden dat 21 van de 36 «uitvallers»
(dat is 60%, oftewel een kwart van alle deelnemers) al in de Onderbouw in
Veenhuizen is mislukt. Hieruit kan worden afgeleid dat de Onderbouw-fase in
Veenhuizen als een «extra» of «tweede» selectiemechanisme
werkt. Het merendeel van de deelnemers die uit de onderbouw-fase zijn verwijderd,
bleek (bij nader inzien) onvoldoende gemotiveerd. Daarnaast is een aantal
deelnemers uit Veenhuizen verwijderd vanwege agressief gedrag jegens personeel
en andere deelnemers en vanwege ontvluchting/niet terugkeren van (speciaal)
verlof.De voornaamste redenen voor uitval in de tweede (Bovenbouw-) en derde
(extra murale) fase van de JWI zijn harddrugsgebruik tijdens het weekendverlof
(totaal 3 keer), een nieuw delict gepleegd (totaal 4 keer) en het bij herhaling
niet nakomen van gemaakte afspraken (eveneens 4 keer).Over de effecten van deelname aan de JWI op het delinquente gedrag van
de deelnemers zijn nog geen gegevens voorhanden. Een recidivemeting aan de
hand van geregistreerde politiecontacten zal door het WODC worden uitgevoerd
in 1996. 128Wat zijn de meest recente gegevens over de bezetting van de JWI-instellingen?
Klopt het dat de instellingen met onderbezetting kampen? Zo ja, welke redenen
kunnen hiervoor worden aangevoerd? (blz. 28). Ten aanzien van de bezetting van de Jeugdwerkinrichting (JWI) dient een
onderscheid te worden gemaakt tussen de Onderbouw in Veenhuizen en de Bovenbouw
in Almelo, Hoorn en Rotterdam. De onderbouw in Veenhuizen heeft een capaciteit
van 20 plaatsen en heeft de status van een Huis van Bewaring. De gemiddelde
bezetting van de onderbouw gedurende de afgelopen anderhalf jaar ziet er als
volgt uit:1e kwartaal 1994: 76% bezetting;2e kwartaal 1994: 77% bezetting;3e kwartaal 1994: 73% bezetting;4e kwartaal 1994: 65% bezetting;1e kwartaal 1995: 87% bezetting;2e kwartaal 1995: 88% bezetting;3e kwartaal 1995: 88% bezetting;okt. & nov. 1995: 100% bezetting.Dat niet alle 20 plaatsen van de Onderbouw voortdurend bezet zijn (geweest),
heeft verschillende oorzaken. In de eerste plaats leidt uitval in de Onderbouw
tot onderbezetting. Indien bijvoorbeeld een deelnemer uit Hoorn tijdens de
onderbouwfase uitvalt, moet worden gewacht tot er een nieuwe kandidaat uit
Hoorn geplaatst kan worden. Iedere Bovenbouw-locatie heeft namelijk in principe
«recht» op een vast aantal plaatsen in de Onderbouw dat overeen
komt met de eigen capaciteit: Almelo 5 plaatsen, Hoorn 9 plaatsen en Rotterdam
6 plaatsen. Hierbij wordt overigens wel enige flexibillteit toegepast. Plaatsing
van zo'n nieuwe kandidaat kan echter vrij veel tijd vergen, vooral wanneer
de deelnemers geplaatst worden via het executiemodel: de deelnemer wordt (eerst)
afgestraft. Vier van de acht deelnemende arrondissementen werken uitsluitend
of bij voorkeur met dit executiemodel. Een andere oorzaak voor de niet volledige
bezetting van de Onderbouw is het ontbreken van (de praktische mogelijkheid
tot het aanhouden van) een soort buffervoorraad van kandidaten. Er zijn niet
meer dan 20 pIaatsen beschikbaar in de Onderbouw.Zou men een buffervoorraad willen «aanleggen», dan dient de
capaciteit van de Onderbouw te worden uitgebreid (meer cellen).Ook voor de Bovenbouw geldt dat gedeeltelijke onderbezetting optreedt
indien een deelnemer uitvalt. Gebeurt dit in de Bovenbouw, dan moet een nieuwe
kandidaat eerst de hele Onderbouw doorlopen en duurt het minstens een half
jaar voordat de plaats in de Bovenbouw wordt opgevuld. Bij uitval in de Onderbouw
duurt de leegstand in de Bovenbouw korter. Op dit moment is de projectgroep
en de begeleidingscommissie van de Jeugdwerkinrichting bezig met een analyse
van de(ze) problematiek en met het uitwerken van oplossingsrichtingen. XNoot1Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), M. M. van der Burg (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Vliet (D66).Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA), Vliegenthart (PvdA),
Van Heemst (PvdA), Boogaard (GN), Sipkes (GroenLinks), Rijpstra (VVD), Middel
(PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA), Apostolou
(PvdA), vacature D66, Leerkes (U55+), Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD),
De Koning (D66).XNoot2Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA),
Rouvoet (RPF), Boogaard (Groep Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
De Jong (CDA), vacature CD, Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J.
M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Cornielje
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24485-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl