Aanpassing Wet toezicht beleggingsinstellingen, Wet toezicht effectenverkeer, Wet toezicht kredietwezen 1992, etc.; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24456, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24456 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEENHet eerste lidHet tweede lidHet derde lidHet vierde lidHet vijfde lidHet zesde lidHet zevende lidGevolgen voor onder toezicht staande instellingenIngewonnen adviezenII. ARTIKELGEWIJS Artikel VIIOndertekeningBIJLAGE I1. Inhoud van de adviesaanvrage3. De positie van de Rekenkamer4. De Algemene Rekenkamer en de Verzekeringskamer5. Geheimhoudingsbepalingen in de WTV6. Europese richtlijnen7. Toekomstig recht8. Conclusies
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24456Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 456Aanpassing van de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht
effectenverkeer, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht verzekeringsbedrijf
1993 en de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf in verband met
het mogelijk maken van onderzoek naar de toereikendheid van deze wetgeving
of van de wijze waarop de toezichthouders deze wetgeving uitvoeren of hebben
uitgevoerdnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEENNaar aanleiding van de deconfiture van de N.V. Levensverzekering Maatschappij
Vie d'Or is de vraag opgekomen naar de mogelijkheden van de Minister van Financiën
om aan de Verzekeringskamer, de Nederlandsche Bank en de Stichting Toezicht
Effectenverkeer informatie te vragen. Deze mogelijkheden blijken te worden
begrensd door de wettelijke geheimhoudingsverplichtingen die op deze toezichthouders
rusten. Deze geheimhoudingsplicht, die op Europese richtlijnen is gebaseerd,
geldt thans onder meer ook ten opzichte van de Minister van Financiën.De wens om informatie te vragen aan de toezichthouders, houdt verband
met de ministeriële verantwoordelijkheid van de Minister van Financiën.
De toezichthouders zijn onafhankelijk in de uitoefening van het toezicht,
waarbij zij dienen te opereren binnen de wettelijke grenzen. De Minister van
Financiën is verantwoordelijk op afstand. Deze verantwoordelijkheid betreft
de toezichtsregelgeving, inclusief de aanwijzing in de wet van de toezichthouder
c.q. het gebruik maken door de Minister van Financiën van de wettelijke
delegatiebepalingen in de Wet toezicht beleggingsinstellingen en in de Wet
toezicht effectenverkeer, de verantwoordelijkheid voor een adequaat toezichtsinstrumentarium,
het scheppen van de overige randvoorwaarden voor een slagvaardig functioneren
van de toezichthouder en de benoeming en het ontslag van de bestuurders.Dit wetsvoorstel strekt tot het binnen het onderstaande kader verruimen
van de mogelijkheden voor de Minister van Financiën om de toereikendheid
van de toezichtswetgeving en de wijze waarop deze wetgeving door de toezichthouders
wordt uitgevoerd, te onderzoeken. Het wetsvoorstel voorziet daartoe in het
scheppen van een wettelijke grondslag op basis waarvan de toezichthouder desgevraagd
aan de minister (of een derde die in zijn opdracht en onder zijn verantwoordelijkheid
handelt) de informatie verschaft die deze voor dat onderzoek nodig
heeft, een en ander met inachtneming van de voorwaarden waarin het wetsvoorstel
voorziet. In de bestaande bevoegdheidsverdeling tussen de Minister van Financiën
en de financiële toezichthouders wordt geen wijziging gebracht. Door
het wetsvoorstel zal de Minister van Financiën zijn reeds bestaande ministeriële
verantwoordelijkheid op afstand meer inhoud kunnen geven, zonder dat deze
verantwoordelijkheid als zodanig wordt uitgebreid.Uitgangspunt is derhalve dat de toezichthouders onverminderd verantwoordelijk
zijn voor de uitoefening van het toezicht en hun toezichtstaken in onafhankelijkheid
uitoefenen. Dat houdt in dat de minister slechts onderzoek zal doen indien
zijn verantwoordelijkheid op afstand dat vereist. De behoefte om informatie
te ontvangen die onder de geheimhoudingsplicht valt, zal uiteraard afhangen
van het doel van het onderzoek. Bij het onderzoeken of bijvoorbeeld het toezichtsinstrumentarium
voldoende is dan wel of de toezichthouder beheersmatig voldoende is toegerust,
zal informatieverstrekking op geaggregeerde of geanonimiseerde basis reeds
voldoende zijn.Voor de goede orde wordt overigens opgemerkt dat de Minister van Financiën
zijn standpunt ten aanzien van de aanbevelingen in het Verslag 1994, deel
3, van de Algemene Rekenkamer inzake zelfstandige bestuursorganen en ministeriële
verantwoordelijkheid, in een later stadium in het kader van de besluitvorming
naar aanleiding van dat rapport zal formuleren.Naar het oordeel van de ondergetekende bieden de verruimde mogelijkheden
tot informatieverstrekking door de toezichthouders aan de Minister van Financiën
ook voldoende mogelijkheden om op gezette tijden de opzet van het toezicht
door de toezichthouders te toetsen. Hierbij zal de minister zo mogelijk aansluiting
zoeken bij door de toezichthouders zelf gehouden evaluaties. Dit is in lijn
met hetgeen de tijdelijke commissie Toezicht Verzekeringskamer in haar rapport
van 16 oktober 1995 heeft aanbevolen.Op 13 januari 1995 heeft de ondergetekende advies gevraagd aan de Raad
van State inzake de geheimhoudingsbepalingen in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf
1993 en daaraan ten grondslag liggende EG-richtlijnen. In zijn advies van
2 maart 1995 (bijlage I) merkt de Raad van State op dat het geboden is dat
de eigen sfeer, dat wil zeggen de zelfstandigheid en het private karakter
van instellingen die in de private sector werkzaam zijn, wordt gerespecteerd.
Zo dient er volgens de Raad bijvoorbeeld vanuit een oogpunt van concurrentie
tussen ondernemingen in de wetgeving voor gewaakt te worden dat op enigerlei
wijze de vertrouwelijkheid van het interne functioneren van het bedrijfsleven
wordt geschonden. In het systeem van de WTV is gekozen voor toezicht op afstand
van het Rijk en dus voor autonomie van de Verzekeringskamer en a fortiori
van het verzekeringsveld. Wijziging van de WTV in die zin, dat de Minister
van Financiën meer controlebevoegdheden ten aanzien van de Verzekeringskamer
krijgt, stuit volgens de Raad op zichzelf op minder bezwaar, indien zou worden
beoogd de ministeriële verantwoordelijkheid voor het functioneren van
de Verzekeringskamer te versterken. Maar ook hier zou volgens de Raad van
State als grens moeten worden gehanteerd, dat de minister niet de uitvoering
van het toezicht door de Verzekeringskamer controleert en dus niet de gecontroleerden –
de betrokken verzekeringsmaatschappijen – zelf gaat controleren. Door
deze grens in acht te nemen wordt bereikt dat geen afbreuk wordt gedaan aan
de eisen van onafhankelijkheid en geheimhouding, waaraan de Verzekeringskamer
wettelijk heeft te voldoen. Zo zou de Minister van Financiën bij wet
kunnen worden aangewezen als instantie aan wie bepaalde gegevens kunnen
of dienen te worden verstrekt. De consequentie van deze aanpassing zou zijn
dat de ministeriële verantwoordelijkheid voor het functioneren van de
Verzekeringskamer wordt uitgebreid. Als deze wijziging dusdanig ver zou gaan,
dat de minister in feite het verzekeringsveld gaat controleren zou dat naar
het oordeel van de Raad van State ongewenst zijn.De Raad van State geeft de voorkeur aan de versterking van de bevoegdheden
van de bij de Verzekeringskamer reeds bestaande Raad van Toezicht, die thans
slechts een taak t.a.v. het beheer bij de Verzekeringskamer heeft.Voor de goede orde wordt opgemerkt dat waar de Raad van State in zijn
hiervoor genoemde advies spreekt van de Verzekeringskamer en van de WTV, deze
opmerkingen op overeenkomstige wijze toepasbaar zijn op de andere toezichthouders
en toezichtswetten.Controle door de Raad van Toezicht, zoals de Raad van State voorstelt,
ligt naar de mening van de ondergetekende niet voor de hand. Deze zou voor
een taak met betrekking tot het toezicht volledig moeten worden toegerust.
Ook dan nog blijft deze Raad een orgaan van de Verzekeringskamer en kan hij
niet als substituut dienen voor de ministeriële verantwoordelijkheid.
Hetzelfde geldt voor de Raad van Commissarissen van de Nederlandsche Bank,
die thans onder meer toeziet op het beheer der Bank (overigens heeft de Raad
van Commissarissen een bredere taak dan de Raad van Toezicht bij de Verzekeringskamer).Een uitgangspunt bij de onderhavige wetswijziging is dat het adequate
functioneren van de Nederlandse toezichthouders niet wordt aangetast. Voorwaarde
voor een effectief toezicht is dat de onder toezicht staande instellingen
zonder terughoudendheid inlichtingen en stukken omtrent hun bedrijfsvoering
aan de toezichthouder verstrekken. Daartoe dient de geheimhouding van de verstrekte
informatie gewaarborgd te zijn. De wettelijke geheimhoudingsplicht waaraan
de toezichthouders zijn gehouden, is derhalve een noodzakelijk complement
van de verplichting voor onder toezicht staande instellingen om inlichtingen
en stukken aan de toezichthouder te verstrekken. In Europees verband is dit
onderkend. De geheimhoudingsplicht is communautairrechtelijk voorgeschreven
in de volgende richtlijnen:– artikel 16 van de derde richtlijn schadeverzekering1 en artikel 15 van de derde richtlijn levensverzekering2 (geïmplementeerd in de artikelen 182 tot en met 185 van de Wet
toezicht verzekeringsbedrijf 1993 (WTV 1993));– artikel 16 van de tweede bankenrichtlijn3 (geïmplementeerd in de artikelen 64 tot en met 66a van de Wet
toezicht kredietwezen 1992 (WTK 1992));– artikel 25 van de richtlijn beleggingsdiensten4 (geïmplementeerd in de artikelen 31, 33, 36 en 37 van het voorstel
van Wet toezicht effectenverkeer 1995 (WTE 1995));– artikel 50 van de richtlijn inzake instellingen voor collectieve
belegging in effecten (icbe's)5, zoals gewijzigd
door de zogeheten BCCI-richtlijn6.De geheimhoudingsbepalingen in deze richtlijnen komen inhoudelijk sterk
overeen.7Over de mogelijkheden die de richtlijnen bieden om aan anderen dan de
financiële toezichthouders toegang te geven tot informatie die onder
de geheimhoudingsplicht valt, is door de ondergetekende advies gevraagd aan
de Europese Commissie en, zoals reeds gezegd, aan de Raad van State. Uit de
reacties van de Europese Commissie d.d. 10 oktober 1994 en 23
november 1994 (bijlagen II en III)8 en van de
Raad van State d.d. 2 maart 1995 blijkt dat de Europese richtlijnen beperkingen
met zich brengen ten aanzien van de informatie die de financiële toezichthouders
aan derden kunnen verstrekken, alsmede aan de vorm waarin informatie verstrekt
kan worden. De richtlijnen voorzien in een limitatief aantal uitzonderingen
op de geheimhoudingsplicht. Lid 6 van de geheimhoudingsartikelen in de derde
richtlijn schadeverzekering en in de derde richtlijn levensverzekering en
de overeenkomstige leden 7, 8 resp. 11 van de tweede bankenrichtlijn onderscheidenlijk
de richtlijn beleggingsdiensten onderscheidenlijk de richtlijn inzake instellingen
voor collectieve belegging in effecten (icbe's), zoals gewijzigd door de zogeheten
BCCI-richtlijn, bevatten de mogelijkheid dat lid-staten de toezichthouders
op grond van wettelijke bepalingen de mededeling van bepaalde gegevens toestaan
aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd zijn ter zake van de wetgeving
inzake het toezicht op kredietinstellingen, financiële instellingen,
beleggingsondernemingen en verzekeringsondernemingen, alsmede aan inspecteurs
die in opdracht van deze overheidsdiensten optreden.Deze gegevens mogen echter alleen worden verstrekt wanneer zulks ter wille
van het bedrijfseconomisch toezicht nodig blijkt.Onder het begrip «centrale overheidsdiensten» moet ook volgens
de Europese Commissie en de Raad van State in dit verband worden verstaan
«departementen van algemeen overheidsbestuur».Dit wetsvoorstel is gebaseerd op het zesde lid van de geheimhoudingsbepalingen
in de verzekeringsrichtlijnen resp. zevende, achtste en elfde lid van de overige
toepasselijke richtlijnen. In het onderstaande zal bij verwijzingen naar deze
leden kortheidshalve gesproken worden van «het zesde lid». Bij
het bespreken van de diverse leden van het nieuwe artikel dat door dit wetsvoorstel
in de toezichtswetten wordt ingevoegd, zal waar nodig eveneens worden toegelicht
hoe de verhouding is tot dit «zesde lid» van de geheimhoudingsbepaling
van de richtlijnen. Volledigheidshalve wordt evenwel aangetekend dat het Hof
van Justitie van de EG de bevoegde instelling is om een definitieve uitspraak
te doen over de interpretatie van het communautaire recht. Het eerste lidIngevolge dit lid is de Minister van Financiën bevoegd aan de toezichthouders
de gegevens en inlichtingen te vragen die naar zijn oordeel nodig zijn voor
een onderzoek naar de toereikendheid van deze wet of de wijze waarop de toezichthouder
de desbetreffende wet uitvoert of heeft uitgevoerd, indien dat ter wille van
het (bedrijfseconomisch) toezicht nodig blijkt. Een onderzoek kan betrekking
hebben op het toezicht in het algemeen of ten aanzien van een bepaalde instelling
in het bijzonder, mits er in het laatste geval sprake is van een deconfiture
(zie hierna). In zijn algemeenheid kan niet van tevoren gezegd worden welke
informatie de minister nodig zal hebben. De minister vraagt de gegevens of
inlichtingen die hij voor zijn inzicht nodig acht. Dit kan inhouden dat hij
in een concreet geval nagenoeg alle informatie met betrekking tot een dossier
wenst te hebben, ook die betrekking heeft op een relevante periode vóór
de deconfiture. Uiteraard worden niet verstrekt de gegevens of inlichtingen
die onder de uitzonderingen van het tweede lid, tweede volzin (inclusief de
onderdelen a tot en met c), vallen. De hiervoor geschetste randvoorwaarden
brengen met zich dat in de praktijk geen inzage zal worden gevraagd c.q. gegeven
van een heel toezichtsdossier.De zinsnede «indien dat ter wille van het (bedrijfseconomisch) toezicht
nodig blijkt» moet worden geïnterpreteerd in het licht van iedere
afzonderlijke toezichtswet. Zo oefent de Nederlandsche Bank ingevolge de WTK 1992 een verdergaand bedrijfseconomisch toezicht uit op kredietinstellingen
dan de STE ingevolge de Wet toezicht effectenverkeer op effecteninstellingen.De verplichting toezichtsgegevens over te leggen aan de Minister van Financiën
geldt ten aanzien van gegevens betreffende instellingen die onder toezicht
staan van een Nederlandse toezichthouder. Zij heeft geen betrekking op gegevens
betreffende financiële instellingen die ingevolge het Europese «home
country control-beginsel» onder toezicht staan van de toezichthouder
in een andere lid-staat.De toezichtswetten kennen overigens thans reeds bepalingen op basis waarvan
bepaalde informatie wordt verstrekt. Gewezen wordt op artikel 88 van de WTK
1992, op artikel 29, zesde lid, van de WTB, op artikel 8 van de WTV 1993 en
op artikel 25, vijfde lid, van de WTE op basis waarvan de Nederlandsche Bank,
de Verzekeringskamer en de Stichting Toezicht Effectenverkeer jaarlijks verslag
uitbrengen over de uitvoering van de desbetreffende wet c.q. taken en bevoegdheden
aan de Minister van Financiën onderscheidenlijk de Kroon.Anders dan de verplichting tot jaarlijkse verslaglegging, waarbij de toezichthouders
in beginsel zelf bepalen welke informatie zij daarin opnemen, voorziet dit
wetsvoorstel in een informatieverplichting waarbij de Minister van Financiën,
indien daartoe aanleiding bestaat, formuleert welke informatie hij wenst te
ontvangen. Uiteraard betekent dit wetsvoorstel niet dat ieder verzoek van
de Minister van Financiën om informatie uitdrukkelijk op dit wetsvoorstel
gebaseerd zal moeten worden. In de praktijk zullen de huidige frequente informele
contacten tussen de toezichthouders en het Ministerie van Financiën in
de meeste gevallen afdoende zijn.Tevens kan gewezen worden op artikel 72, zesde lid, van de WTK 1992 en
op artikel 170 van de WTV 1993 op basis waarvan verslag wordt uitgebracht
omtrent de noodregeling. In geval van noodregeling zal de minister voor het
vormen van zijn oordeel uiteraard (mede) gebruik kunnen maken van de informatie
in de verslagen omtrent de noodregeling. Het tweede lidOm de onderzoeksbevoegdheid van de Minister van Financiën handen
en voeten te geven, zijn de toezichthouders in beginsel verplicht op verzoek
van de Minister van Financiën de gegevens en inlichtingen te verstrekken
die de minister nodig oordeelt voor zijn onderzoek. Voor zover gegevens en
inlichtingen worden gevraagd die niet onder de wettelijke geheimhoudingsplicht
vallen en voor zover het betreft gegevens die niet herleidbaar zijn tot individuele
instellingen en personen, verstrekken de toezichthouders het gevraagde zonder
meer. Indien de Minister van Financiën een verzoek doet tot verstrekking
van bepaalde gegevens die onder de wettelijke geheimhoudingsplicht vallen,
dan gelden de volgende beperkingen:– Zoals de Raad van State in zijn advies stelt, is het niet de bedoeling
dat de Minister van Financiën zelf de onder toezicht staande instellingen
controleert. Gegevens en inlichtingen die betrekking hebben op of herleidbaar
zijn tot individuele instellingen en personen worden derhalve niet verstrekt
(onderdeel a). Hoewel de geheimhoudingsplicht van de toezichthouders door
een deconfiture op zich niet wordt doorbroken, wordt ten aanzien van de Minister
van Financiën een uitzondering gemaakt voor gegevens en inlichtingen
die betrekking hebben op of herleidbaar zijn tot instellingen die failliet
zijn, waarover de noodregeling is uitgesproken c.q. waaraan surséance
van betaling is verleend of die op grond van een rechterlijke
uitspraak zijn ontbonden (voor de volledigheid wordt opgemerkt dat dit niet
omvat vrijwillige liquidatie). Noodregeling, surséance van betaling
en faillissement komen op grond van wettelijke publikatieverplichtingen altijd
in de openbaarheid. Publiciteit is in dat geval een gegeven voor de betrokken
onder toezicht staande instelling. Hoewel geen enkel toezichtssysteem een
absolute garantie geeft tegen deconfiture, zal een deconfiture wel te allen
tijde zowel voor de toezichthouder zelf als voor de Minister van Financiën,
aanleiding zijn hieruit waar nodig lering te trekken. Dit geldt te meer indien
klanten van de betrokken onder toezicht staande instelling door de deconfiture
zijn geschaad. Overigens spreekt voor zich dat bij de uitoefening van de onderzoeksbevoegdheid
door de Minister van Financiën steeds de vereiste prudentie in acht wordt
genomen. Zo zal een onderzoek qua timing en publiciteit niet de effectieve
afhandeling van een noodregeling, waaronder bijvoorbeeld eventuele overname-onderhandelingen,
behoren te doorkruisen. De Minister van Financiën zal daarover in de
praktijk overleg hebben met de betrokken toezichthouder.– Uit het eerste lid van de geheimhoudingsbepalingen in de richtlijnen
(en artikel 4, zevende lid, van de BCCI-richtlijn) blijkt dat gegevens die
betrekking hebben op derden die betrokken zijn bij pogingen een onderneming
te redden, te allen tijde geheim moeten blijven, ook al komen zij in het kader
van civiele of handelsrechtelijke procedures aan de orde. De ratio is dat
de animo om een onderneming over te nemen, vermindert bij publiciteit. Absolute
geheimhouding is ook in dit geval vanuit toezichtsoogpunt vitaal (zie onderdeel
b).Overigens wordt in onderdeel b onder de formulering «ondernemingen
of instellingen die betrokken zijn of zijn geweest bij een poging de desbetreffende
onder toezicht staande instelling in staat te stellen haar bedrijf voort te
zetten» mede verstaan de onderneming die de betrokken instelling daadwerkelijk
heeft overgenomen c.q. diens portefeuille heeft overgenomen.– «Lid 6» van de geheimhoudingsbepalingen in de richtlijnen
verbiedt het verstrekken van gegevens die van, kort gezegd, een andere toezichthouder
zijn verkregen, tenzij die andere toezichthouder uitdrukkelijk zijn toestemming
geeft. In onderdeel c is aan dit voorschrift gevolg gegeven. Het betreft gegevens
verkregen van andere financiële toezichthouders, van instanties die betrokken
zijn bij de liquidatie en het faillissement van onder toezicht staande instellingen
en soortgelijke procedures, van de met de wettelijke controle van jaarrekeningen
van verzekeringsondernemingen en andere financiële instellingen belaste
personen voor de vervulling van hun toezichthoudende taak, en van instanties
die belast zijn met de (gedwongen) liquidatie of het beheer van het garantiefonds,
voor de vervulling van de taak. De BCCI-richtlijn vult een en ander aan. Zo
maakt zij informatie-uitwisseling mogelijk met de toezichthouder op «instanties
die betrokken zijn bij de liquidatie en het faillissement van financiële
ondernemingen», zoals toezichthouders op curators.De vraag kan worden gesteld hoe het voorgestelde tweede lid zich verhoudt
tot het «zesde lid» uit de geheimhoudingsbepaling in de richtlijnen.
De richtlijnen bepalen dat op grond van wettelijke bepalingen de mededeling
van bepaalde gegevens kan worden toegestaan aan andere centrale overheidsdiensten
die bevoegd zijn ter zake van de wetgeving inzake het toezicht op kredietinstellingen,
verzekeraars en dergelijke. Hieruit moet worden afgeleid dat de gegevensverstrekking
in beginsel plaats kan hebben omwille van de wetgevende taak met betrekking
tot het toezicht. Deze gegevens mogen ingevolge het «zesde lid»
bovendien alleen worden verstrekt wanneer zulks ter wille van het
bedrijfseconomische toezicht nodig blijkt. In het wetsvoorstel wordt dit als
volgt geïmplementeerd.Hoewel de richtlijnen dit niet stellen, wordt het volgens de Europese
Commissie in haar brief van 10 oktober 1994 aan de bevoegde toezichthoudende
autoriteit zelf overgelaten om in het licht van iedere afzonderlijke zaak
een afweging te maken of zich bepaalde omstandigheden voordoen die het haar
verhinderen de gevraagde informatie te verstrekken, desnoods onder voorwaarden
die nader bij wet zijn geregeld. In overeenstemming hiermee omschrijft het
wetsvoorstel de informatie die de Minister van Financiën mag vragen.
Daarnaast voorziet het wetsvoorstel in voorwaarden voor een toetsing door
de toezichthouder.Uit het eerste lid blijkt, conform «lid 6» van de richtlijnen,
dat de Minister van Financiën slechts bepaalde gegevens kan vragen. In
het eerste lid wordt de mogelijkheid voor de Minister van Financiën om
gegevens en inlichtingen te vragen, namelijk beperkt tot onderzoeken naar
de toereikendheid van de wet en de wijze waarop de toezichthouder het bedrijfseconomisch
toezicht uitoefent. De Minister van Financiën moet derhalve zelf reeds
bij het formuleren van zijn verzoek aan de toezichthouder bepalen welke gegevens
en inlichtingen hij mag vragen. Met het bepalen van het doel waarvoor de minister
informatie kan vragen, geeft de wetgever niet alleen invulling aan de richtlijn-bepaling
dat slechts «bepaalde» gegevens medegedeeld kunnen worden, maar
tevens (mede) aan de richtlijn-bepaling dat informatieverstrekking alleen
mogelijk is wanneer dat ter wille van het bedrijfseconomisch toezicht nodig
blijkt. Het kan daarbij overigens gaan om zowel het bedrijfseconomisch toezicht
in enge zin (op een individuele onder toezicht staande instelling, in het
geval van een deconfiture) als om het bedrijfseconomisch toezicht in meer
algemene zin. De invalshoek van de Minister van Financiën zal daarbij
zijn het eventueel aanpassen van de toezichtswetgeving. Wet en uitvoering
vertonen echter een hoge mate van onderlinge wisselwerking, zodat zij niet
los van elkaar kunnen worden gezien. Indien bijvoorbeeld vragen rijzen naar
de toereikendheid van het toezicht kan een onderzoek niet alleen relevant
zijn voor de vraag of de toezichtswetgeving, inclusief het wettelijke toezichtsinstrumentarium,
dient te worden bijgesteld maar ook of de organisatie van de uitoefening van
het toezicht aanpassing behoeft.De toets van de toezichthouder waarin het tweede lid voorziet, behelst
het volgende. Hij moet bezien of de gevraagde informatie ingevolge de richtlijnen
niet of slechts na toestemming van de «bron» verstrekt mag worden
(zie het tweede lid, onderdeel c). Behalve door het eerste lid wordt mede
met deze toets van de toezichthouder invulling gegeven aan het richtlijn-criterium
dat slechts «bepaalde» informatie aan de minister wordt medegedeeld.Zoals ook de Europese Commissie in haar brief van 10 oktober 1994 stelt,
betekent het bovenstaande dat er geen algemene verplichting bestaat voor de
toezichthoudende autoriteit om alle informatie te verstrekken aan de genoemde
instanties en personen. Ook het feit dat het «zesde lid» de «mededeling»
van gegevens toestaat, wijst er op dat de richtlijnen consequenties hebben
voor de wijze waarop de Minister van Financiën gegevens en inlichtingen
die onder de geheimhoudingsplicht vallen, kan verkrijgen. Hij zal niet de
mogelijkheid hebben om ten kantore van de toezichthouder «kasten open
te maken». De toezichthouder verstrekt de gegevens en inlichtingen aan
de minister. De toezichthouder zal de uit het toezichtsdossier gevraagde informatie
in beginsel schriftelijk mededelen. Indien de minister dat wenst, zal de toezichthouder,
tenzij een van de voornoemde uitzonderingen van toepassing is, schriftelijke
mededelingen staven met documenten. In overleg met de toezichthouder zal de Minister van Financiën (c.q. personen die in zijn opdracht
werken) in bepaalde gevallen om praktische redenen de door de toezichthouder
overgelegde gegevens of inlichtingen ten kantore van de toezichthouder kunnen
onderzoeken.De Minister van Financiën houdt bij het formuleren van zijn verzoek
rekening met de uitzonderingen in het tweede lid, onderdelen a tot en met
c. Over de formulering van het verzoek zal in de voorfase overleg met de betrokken
toezichthouder plaats hebben. Mocht een verzoek om gegevens of inlichtingen
naar het oordeel van de toezichthouder toch (mede) betrekking hebben op gegevens
of inlichtingen die onder de uitzonderingen vallen en de minister deze interpretatie
niet deelt, dan kan de toezichthouder daartegen bezwaar en voor zover nodig
beroep aantekenen. De behandeling van een eventuele beroepszaak zal achter
gesloten deuren plaatsvinden. Aangezien de uitzonderingen in het tweede lid,
onderdelen a tot en met c, zich in beginsel objectief zullen laten vaststellen,
zal een verschil van interpretatie daarover tussen de minister en de toezichthouder
zich echter niet licht voordoen. Het derde lidDe richtlijnen bieden de mogelijkheid dat de Minister van Financiën
een ander opdracht geeft bij het onderzoeken van de gegevens en inlichtingen
die hem ingevolge het tweede lid zijn verstrekt, bijvoorbeeld een wetenschappelijk
onderzoeker of een andere deskundige. Gezien de aard en omvang van de verkregen
informatie kan het inhuren van specifieke externe deskundigheid nodig zijn.
Uit de richtlijnen vloeit voort dat deze onderzoeker volledig in opdracht
van de minister, volgens de aanwijzingen van de minister en onder diens verantwoordelijkheid
werkt. De onderzoeker kan uitsluitend aan de minister verslag uitbrengen.
Dit sluit uit dat de Algemene Rekenkamer een dergelijk onderzoek zou kunnen
verrichten. Gelet op de in de Grondwet verankerde onafhankelijke positie van
de Rekenkamer, behoort de Rekenkamer immers niet in enige hiërarchische
verhouding tot de Minister van Financiën te staan. De minister en degenen
die in zijn opdracht handelen, zijn verplicht tot geheimhouding van de onderzochte
gegevens overeenkomstig de geheimhoudingsplicht van de desbetreffende wet. Het vierde lidDe mogelijkheid waarin de geheimhoudingsbepalingen in de richtlijnen voorzien
om aan de Minister van Financiën informatie te verstrekken, moet worden
bezien in het toezichtskader. Dat wil zeggen dat de verkregen informatie niet
voor andere doeleinden mag worden gebruikt, zoals fiscale of algemeen economische
doeleinden. Het vijfde lidDe geheimhoudingsplicht uit de richtlijnen stelt beperkingen aan de externe
berichtgeving door de Minister van Financiën met betrekking tot de overgelegde
gegevens en inlichtingen. Hieraan is gevolg gegeven in het vijfde lid. Hoewel
de richtlijnen dit in het desbetreffende lid van de geheimhoudingsbepalingen
niet bepalen, brengt de ratio van de geheimhoudingsplicht met zich, zoals
ook de Europese Commissie in haar brief van 10 oktober 1994 stelt, dat vertrouwelijke
gegevens die door de toezichthouder aan de Minister van Financiën zijn
verstrekt niet aan derden worden verstrekt. Het wel aan derden verstrekken
zou immers tot gevolg kunnen hebben dat de geheimhoudingsbepalingen worden
verzwakt als gevolg van een potentieel gat in dit systeem. Slechts niet-geheime
gegevens en inlichtingen en beleidsmatige conclusies kunnen derhalve openbaar
worden gemaakt. De ondergetekende deelt de mening van de Europese
Commissie. Het handhaven van een gesloten systeem van toezichtsinformatie
is essentieel voor de effectiviteit van het toezicht en voor de effectiviteit
van dit wetsvoorstel.Het feit dat de Minister van Financiën en degenen die in zijn opdracht
en onder zijn verantwoordelijkheid handelen zelf aan de geheimhoudingsverplichting
zijn gebonden, brengt met zich dat de gegevens en inlichtingen die onder de
geheimhoudingsplicht vallen, niet ter beschikking mogen worden gesteld aan
derden die niet in opdracht van de Minister van Financiën optreden. Slechts
niet-geheime gegevens en inlichtingen en beleidsmatige conclusies kunnen derhalve
aan de Algemene Rekenkamer worden meegedeeld en openbaar gemaakt. Het zesde lidOmdat de richtlijnen niet toestaan dat geheime toezichtsinformatie wordt
verstrekt aan personen of instanties die niet uitdrukkelijk in de richtlijn
zelf zijn genoemd (dat geldt ook voor informatieverstrekking aan het parlement;
ingevolge de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie, die erkenning
vindt in artikel 94 van de Grondwet, gaat het Gemeenschapsrecht immers boven
de nationale (Grond)wet), zullen de openbaar te maken conclusies in algemene
zin en de aan de Staten-Generaal mede te delen bevindingen en conclusies geen
geheime toezichtsinformatie bevatten en zullen deze zodanig worden geformuleerd
dat dergelijke informatie daaruit evenmin is af te leiden. Voor deze wijze
van rapportage is gekozen omdat, hoewel de bevindingen en conclusies geen
geheime toezichtsinformatie zullen bevatten, er niettemin behoefte aan zal
kunnen bestaan bepaalde van deze conclusies en bevindingen op vertrouwelijke
basis aan het parlement mede te delen. Overigens brengt het beginsel van hoor en wederhoor mee dat de betrokken
toezichthouder de gelegenheid krijgt te reageren op de bevindingen en conclusies
(inclusief de conclusies in algemene zin) alvorens deze naar buiten worden
gebracht. Het zevende lidIn het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) en in het kader
van de Wet Nationale ombudsman (WNO) zijn voor de Nederlandsche Bank, de Verzekeringskamer
en de Stichting Toezicht Effectenverkeer uitzonderingen gemaakt voor wat betreft
hun wettelijke taken en bevoegdheden. Dit houdt verband met hun geheimhoudingsplicht.
Indien de Minister van Financiën de beschikking krijgt over geheime toezichtsgegevens,
moet worden voorkomen dat onzekerheid zou kunnen bestaan over de vraag of
deze gegevens niet toch openbaar worden via de WOB of de WNO, al dan niet
op grond van een rechterlijke uitspraak. De EG-richtlijnen verplichten ook
in dit verband tot het garanderen van de geheimhouding. Daarom is ook voor
de Minister van Financiën in het zevende lid, voor wat betreft de toezichtsgegevens
die hij verkrijgt, een uitzondering gemaakt voor de toepasselijkheid van de
WOB en de WNO (ook hier geldt dat het Gemeenschapsrecht ingevolge de jurisprudentie
van het Europese Hof van Justitie, die erkenning vindt in artikel 94 van de
Grondwet, voor gaat boven de nationale (Grond)wet). Gevolgen voor onder toezicht staande instellingenDe uitzondering op de geheimhoudingsplicht die voor wat betreft de Minister
van Financiën ingevolge dit wetsvoorstel wordt gemaakt, zal naar de mening
van de ondergetekende slechts een minimaal effect sorteren met betrekking
tot de verhouding tussen de toezichthouders en de onder toezicht
staande instellingen. Immers gegevens en inlichtingen die betrekking hebben
op of herleidbaar zijn tot individuele instellingen en personen worden niet
verstrekt, tenzij in geval van deconfiture. In dat geval is de Minister van
Financiën overigens zelf aan geheimhouding gebonden (zie het vijfde lid).
Bij deconfiture is er bovendien toch reeds sprake van publiciteit. Voorts
vormt deconfiture nu reeds altijd aanleiding voor de toezichthouder en de
Minister van Financiën om daaruit waar nodig lering te trekken. Ingewonnen adviezenDe Nederlandsche Bank, de Verzekeringskamer en de Stichting Toezicht Effectenverkeer
kunnen zich vinden in het uitgangspunt dat de Minister van Financiën
over bepaalde gegevens of inlichtingen kan beschikken teneinde zich een oordeel
te kunnen vormen over de toereikendheid van de toezichtswetgeving of van de
wijze waarop de toezichthouders deze wetgeving uitvoeren of hebben uitgevoerd.De toezichthouders menen een spanning met de richtlijnen te constateren.
De richtlijnen zouden met zich brengen dat de toets of verstrekking van vertrouwelijke
toezichtsgegevens omwille van het bedrijfseconomisch toezicht nodig is, aan
de toezichthouders wordt gelaten. De toezichthouders stellen een additionele
weigeringsgrond voor inhoudende dat de verplichting tot het verstrekken van
gegevens niet bestaat indien daardoor de effectieve uitoefening van het toezicht
in gevaar komt.De richtlijnen bepalen echter niet dat aan de toezichthouder een toetsingsmogelijkheid
moet toekomen of dat een dergelijke toets niet door de wetgever kan worden
gedaan. Het ligt naar het oordeel van de ondergetekende voor de hand dat de
toezichthouder een toets moet hebben in geval het wetsvoorstel informatieverstrekking
mogelijk gemaakt zou hebben over onder toezicht staande instellingen die «going
concern» zijn. In geval van deconfiture waarin de problemen toch reeds
in de openbaarheid zijn gekomen en de effectiviteit van het toezicht ten algemene
in beginsel is gediend met een onderzoek naar de toereikendheid van het toezicht
of de toezichtswetgeving, laat de richtlijn toe dat de wetgever bepaalt dat
in beginsel informatie moet worden verstrekt en kan met een minder vergaande
toets van de toezichthouder worden volstaan (in het wetsvoorstel de toets
die het tweede lid, onderdelen a tot en met c, behelst).Door het invoegen van de door de toezichthouders voorgestelde additionele
weigeringsgrond zou de minister afhankelijk worden van het oordeel terzake
van de toezichthouder, zodat de strekking van het wetsvoorstel wordt ingeperkt.
Hetzelfde bezwaar geldt in beginsel ook indien de toepasselijkheid van de
additionele weigeringsgrond toetsbaar zou zijn.Voor een verdere bespreking van deze adviezen, alsmede van de adviezen
van de Nederlandse Vereniging van Banken, het Verbond van Verzekeraars, de
Vereniging European Options Exchange en van de Bankraad wordt verwezen naar
bijlage IV. II. ARTIKELGEWIJS Artikel VIIDe wet heeft directe werking in de zin dat eveneens gegevens en inlichtingen
opgevraagd kunnen worden uit de toezichtsdossiers die de toezichthouders reeds
onder zich hebben. De Minister van Financiën,G. Zalm BIJLAGE INo. W06.95.0022's-Gravenhage, 2 maart 1995.Bij Kabinetsmissive van 17 januari 1995, no. 95.000407, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt de adviesaanvraag inzake de geheimhoudingsbepalingen
in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 en daaraan ten grondslag liggende
EG-richtlijnen, met bijlagen. 1. Inhoud van de adviesaanvrageOp 14 april 1994 heeft de Tweede Kamer der Staten-Generaal de Algemene
Rekenkamer verzocht een onderzoek uit te voeren, waarin de volgende vragen
beantwoord zouden moeten worden:– Was het toezichtbeleid van de Verzekeringskamer in overeenstemming
met de ter zake geldende wettelijke regelingen?– Hoe werkte dit toezichtbeleid in het bijzonder ten aanzien van
de sector levensverzekeringsbedrijven?– Hoe was de uitvoering ten aanzien van Vie d'Or gedurende de periode
1985–1993?De onderzoeksmogelijkheden van de Algemene Rekenkamer blijken, zo stelt
de Minister van Financiën, evenwel begrensd te worden door de geheimhoudingsbepalingen
in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 (WTV). De inhoud van deze geheimhoudingsbepalingen
is voortgevloeid uit de implementatie van de geheimhoudingsbepalingen in toepasselijke
Europese richtlijnen.Deze richtlijnen laten, naar het oordeel van de Minister van Financiën,
niet toe dat de Algemene Rekenkamer toegang zou hebben tot gegevens die onder
de geheimhoudingsplicht van de Verzekeringskamer vallen.De Algemene Rekenkamer is enerzijds van mening dat de relevante richtlijnen
op zichzelf geen belemmeringen opwerpen tegen onderzoeksbevoegdheden van de
Algemene Rekenkamer bij de Verzekeringskamer, zoals neergelegd in de Comptabiliteitswet.
Door de geheimhoudingsbepalingen in de WTV kunnen naar het oordeel van de
Algemene Rekenkamer echter anderzijds haar onderzoeksbevoegdheden niet worden
uitgeoefend, omdat ongeclausuleerde toegang tot informatie uit individuele
toezichtdossiers niet is verzekerd. De Algemene Rekenkamer beveelt dan ook,
gelet op haar in de Grondwet verankerde positie, wijziging van de Comptabiliteitswet
aan.Om de impasse te doorbreken, acht de Minister van Financiën het,
in goed overleg met de Algemene Rekenkamer, van belang dat de Raad van State
om advies wordt verzocht over de vraag welke mogelijkheden de Algemene Rekenkamer
heeft respectievelijk na wijziging van de toepasselijke regelgeving behoort
te hebben om bij de Verzekeringskamer een onderzoek in te stellen. In het
bijzonder betreft dit de derde EG-richtlijn schadeverzekering, de derde EG-richtlijn
levensverzekering, de WTV en de Comptabiliteitswet.Alvorens op de hiervoor gestelde vragen in te gaan, zullen door de Raad
eerst enige algemene opmerkingen worden gemaakt over de scheiding tussen de
publieke en private sector en over de grondwettelijke positie van de Algemene
Rekenkamer. Daarna zullen achtereenvolgens de Comptabiliteitswet, de WTV en
de richtlijnen aan de orde worden gesteld. Het geheel zal worden afgesloten
met de behandeling van de vraag naar eventueel toekomstig recht en conclusies.2. De Raad stelt voorop dat het bij de beantwoording van de hiervoor geformuleerde
vragen van principieel belang is het onderscheid tussen de private en de publieke
sector voor ogen te houden. Wat de private sector betreft is het geboden dat
de eigen sfeer, dat wil zeggen de zelfstandigheid en het private karakter
van instellingen die in de private sector werkzaam zijn, wordt
gerespecteerd. Zo dient er bijvoorbeeld vanuit een oogpunt van concurrentie
tussen ondernemingen in de wetgeving voor gewaakt te worden dat op enigerlei
wijze de vertrouwelijkheid van het interne functioneren van het bedrijfsleven
wordt geschonden. De controle op bedrijven binnen de private sector wordt
uitgeoefend krachtens de regels van het ondernemingsrecht, waarvoor de wetgever
het kader heeft gegeven.Tegenover de private sector staat de publieke sector, waar met collectieve
gelden wordt gewerkt en waarin de parlementair-democratische controle op de
besteding van deze gelden altijd mogelijk moet zijn.Dit heeft tot gevolg dat in deze sector in zoverre onderscheid met de
private sector bestaat, openbaarheid van gegevens en controle op de activiteiten
door de gemeenschap en verantwoording aan de gemeenschap regel zijn.Het voornoemde onderscheid houdt ook in dat bij de beoordeling van de
reikwijdte van publiekrechtelijke bevoegdheden steeds moet worden gelet op
het doel waarvoor zij zijn toegekend. 3. De positie van de Rekenkamera. Ingevolge artikel 76 van de Grondwet is de Algemene Rekenkamer belast
met het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk. Artikel 78
bepaalt dat de wet de inrichting, samenstelling en de bevoegdheid van de Algemene
Rekenkamer regelt en dat bij wet aan de Algemene Rekenkamer ook andere taken
kunnen worden opgedragen.In de Comptabiliteitswet 1976, zoals laatstelijk gewijzigd bij wet van
24 december 1992 (Stb.722) zijn de bevoegdheden van de Rekenkamer geregeld.In paragraaf 2 van hoofdstuk IV van de Comptabiliteitswet, getiteld «Rechtmatigheidsonderzoek»,
is in de artikelen 51–56 de regeling van de controle door de Rekenkamer
op de rechtmatigheid van het door de ministers gevoerde financiële beheer
en de jaarlijkse financiële verantwoording daarover vastgelegd.In paragraaf 3, «Doelmatigheidsonderzoek», is in artikel 57,
derde lid, is bepaald dat de Algemene Rekenkamer aandacht wijdt aan de doelmatigheid
van het beheer, de organisatie en het gevoerde beleid van het Rijk.Ingevolge de artikelen 51 en volgende strekt de taak van de Rekenkamer
zich uit tot het door de ministers gevoerde financiële beheer, de jaarlijkse
financiële verantwoording daarover en tot de rekening van het Rijk.Artikel 57 kent wat het doelmatigheidsonderzoek betreft dezelfde begrenzing,
namelijk dat dit moet plaatsvinden tegen de achtergrond van het financiële
beheer en de verantwoording daarvoor (vergelijk ook artikel 17 van de Comptabiliteitswet),
de doelmatigheid van het beheer, de organisatie en het gevoerde beleid van
het Rijk.De taak van de Rekenkamer beperkt zich ingevolge deze bepalingen tot handelingen
van het Rijk en zijn organen; daarbuiten heeft de Rekenkamer ingevolge die
bepalingen geen taak.b. In hoofdstuk IV, paragraaf 4, zijn «Overige taken en bevoegdheden»
van de Algemene Rekenkamer geregeld. In deze paragraaf is onder meer vastgelegd
dat de Rekenkamer op verzoek van elk van beide kamers van de Staten-Generaal
bepaalde onderzoeken kan verrichten. Deze bepaling, artikel 58, is in de huidige
vorm in 1992 (Stb. 350) in de Comptabiliteitswet opgenomen en heeft de mogelijkheid
geopend dat de Staten-Generaal zich zowel voor het instellen van rechtmatigheidsonderzoek
als doelmatigheidsonderzoek rechtstreeks tot de Rekenkamer kunnen wenden zonder
tussenkomst van de minister. Het artikel waarborgt, aldus de toelichting,
dat de Rekenkamer altijd vanuit haar eigen onafhankelijke positie kan beoordelen
of zij aan een verzoek van de Staten-Generaal tot het doen van
onderzoek op welk gebied ook kan tegemoet komen. Uitgangspunt van de bepaling
is intussen dat onderzoeken als hier bedoeld worden verricht binnen de context
van de overige bepalingen met betrekking tot taak en bevoegdheid van de Rekenkamer.
De Algemene Rekenkamer heeft geen extra bevoegdheden toegekend gekregen met
het oog op de toepassing van artikel 58. Dit laatste blijkt ook uit de toelichting
bij het wetsvoorstel, waarin het huidige artikel 58 is opgenomen (Kamerstukken
II 1989/90, 21 471, nr. 3), waarin is gesteld dat de hier bedoelde onderzoeken
worden verricht binnen het taakgebied van de Rekenkamer.In artikel 59, opgenomen in de Comptabiliteitswet bij de eerste wijziging
in 1988 (toen nog artikel 80, bij de zesde wijziging vernummerd tot artikel
59) worden aan de Rekenkamer bevoegdheden toegekend ten aanzien van organen,
niet behorende tot het Rijk, maar die hetzij vanwege een directe financiële
relatie met het Rijk hetzij vanwege gehele of gedeeltelijke financiering uit
wettelijke heffingen tot de publieke sfeer worden gerekend. Aan deze wijziging
is een langdurige discussie voorafgegaan tussen regering en Staten-Generaal.De aanzet daartoe kwam van de Commissie-Simons (1960). Deze wilde de Rekenkamer
in de publiekrechtelijke sfeer een controletaak geven bij (mede) door het
Rijk in het leven geroepen instellingen. In het bijzonder dacht zij daarbij
aan de sociale verzekering en de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie. Voor
de privaatrechtelijke sfeer stond de commissie een regeling voor ogen waarbij
de controletaak van de Rekenkamer afhankelijk zou zijn van de wijze van financiële
binding met het Rijk. In de Comptabiliteitswet 1976 zijn aanbevelingen van
de Commissie-Simons overgenomen.De toenemende verwevenheid tussen de overheid en de overige sectoren van
de maatschappij leidde tot voortzetting van de discussie over de controletaak
van de Rekenkamer. In 1978 stelde de Commissie voor de Rijksuitgaven de Subcommissie
steunverlening individuele bedrijven in. De subcommissie stelde voor de Rekenkamer,
waar deze dat nodig zou vinden, rechtstreeks toegang te geven tot alle privaatrechtelijke
lichamen waaraan in het kader van het steunverleningsbeleid publieke middelen
werden toevertrouwd. De uitkomst van de RSV-enquête in het begin van
de jaren tachtig heeft de discussie over de wenselijkheid van controle door
de Rekenkamer in de hier bedoelde zin een krachtige impuls gegeven. Een en
ander heeft in 1988 geresulteerd in de eerste wijziging van de Comptabiliteitswet
1976. De reikwijdte van de bevoegdheden – dat wil zeggen de objecten
en de aspecten van de controlebevoegdheden – zal, zo stelt de regering
in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging (Kamerstukken
II 1984/85, 19 062, nrs. 1–3) in belangrijke mate worden bepaald
door de aard van de geldverstrekking door het Rijk en hetgeen daarmee wordt
beoogd. Indien de geldverstrekking een meer structureel karakter draagt en
gericht is op de financiering van de totale taak van de betrokken rechtspersoon
zal de Rekenkamer zich in beginsel een oordeel moeten kunnen vormen over de
rechtmatigheid van het gevoerde financiële beheer, waarbij tevens aandacht
kan worden gewijd aan de doelmatigheid van die rechtspersoon. De regering
vervolgt dat hierbij moet worden gedacht aan rechtspersonen, waarvan jaarlijks
een belangrijk deel van de apparaatskosten wordt vergoed. Deze oordeelsvorming
wordt eveneens beoogd met betrekking tot publiekrechtelijke rechtspersonen,
die worden gefinancierd uit de opbrengst van bij of krachtens de wet ingestelde
heffingen, aldus de toelichting.Met het opgenomen artikel 80, thans artikel 59, heeft de regering aansluiting
gezocht bij het zogenaamde budgettaire beginsel, dat controle impliceert in
alle gevallen van financiële binding met het Rijk, zowel in de uitgaven-
als in de ontvangstensfeer.De regering plaatst deze beschouwing in de memorie van toelichting tegen
de achtergrond van de verantwoordelijkheid van de minister tegenover het parlement
voor een publiekrechtelijke rechtspersoon. Deze heeft als noodzakelijk
complement dat het parlement kan worden ingelicht door een onafhankelijk controle-orgaan.
Dit inlichten en dus ook de controletaak van het onafhankelijk orgaan dienen
betrekking te hebben op het financiële beheer, op de doelmatigheid van
dat beheer en van de organisatie en op het functioneren van de publiekrechtelijke
rechtspersoon. Aan het parlement wordt daarmee, aldus de memorie van toelichting,
de mogelijkheid geboden te beoordelen of de uitvoering van de aan de betrokken
rechtspersoon opgedragen taak in overeenstemming is met het algemeen belang
en met andere delen van het overheidsbeleid en of ter zake wetswijziging geboden
is. De regering is van oordeel dat de controletaak bij de Rekenkamer behoort
te berusten, omdat deze reeds belast is met de controle op de uitgaven en
ontvangsten van het Rijk en omdat de Rekenkamer reeds ervaring heeft met controle
op uitgaven en ontvangsten van publieke aard buiten de rijksdienst in enge
zin.De Raad concludeert uit dit betoog dat de Rekenkamer bij de uitoefening
van haar bevoegdheid aan de Staten-Generaal aanknopingspunten kan bieden om
te komen tot oordeelsvorming, in het bijzonder omtrent de wenselijkheid van
wetswijziging. Daarbij zouden eventuele verdergaande bevoegdheden ten aanzien
van de private sector kunnen worden verleend. Dit vormt ook een indicatie
voor het standpunt dat de controle door de Rekenkamer een globale is.Ten aanzien van de lichamen als bedoeld in artikel 59 bezit de Rekenkamer
een bevoegdheid. Dit impliceert naar het oordeel van de Raad dat de Rekenkamer
de ruimte heeft om niet van de toegekende bevoegdheden gebruik te maken. Deze
zal daarbij nagaan, hoever haar bevoegdheid reikt binnen de Comptabiliteitswet.
Of van de ruimte gebruik wordt gemaakt, staat verder ter beoordeling aan de
Rekenkamer.De Rekenkamer zal, gelet op de strekking van zijn taken en bevoegdheden,
naar het oordeel van de Raad bij het uitoefenen van de in artikel 59 toegekende
bevoegdheden niet verder mogen gaan dan onderzoek naar de rechtmatigheid van
het beheer van de financiën, in welke vorm dan ook verstrekt aan de betrokken
organen, en naar de doelmatigheid van dat beheer en van de organisatie en
het functioneren van de rechtspersoon voor zover het gaat om de besteding
van publiek geld.Uit de parlementaire behandeling blijkt tevens dat het systeem van de
Comptabiliteitswet is gebaseerd op scheiding van uitgaven van publieke en
private aard. Het onderzoek van de Rekenkamer heeft uitsluitend betrekking
op de eerste categorie van uitgaven. Dit onderscheid is naar het oordeel van
de Raad terug te leiden tot de aanvankelijk strakke scheiding tussen de sector
Rijk en de maatschappelijke sector, anders gezegd, tussen de publieke en de
private sector. De in de jaren zeventig en tachtig toenemende verwevenheid
tussen beide sectoren heeft de wetgever doen besluiten onder de voorwaarden
van artikel 59 bepaalde categorieën, die strikt genomen niet tot de sector
Rijk behoren, toch tot die sector te rekenen, indien en voor zover deze enigerlei
financiële relatie met het Rijk hebben in de zin van subsidie, deelneming,
garantie of heffing. De reikwijdte van de controle varieert in het systeem
van artikel 59 per categorie en naar omvang van de financiële relatie,
maar gemeenschappelijk in alle gevallen is dat de controle als grondslag de
besteding van publiek geld heeft. De controle heeft met andere woorden geen
betrekking op activiteiten en daarop betrekking hebbende gegevens bij deze
organen, die geen relatie hebben met de besteding van publiek geld.Het hier gehanteerde onderscheid is naar het oordeel van de Raad van belang
bij de beantwoording van de vraag of de Rekenkamer bevoegd is, dan wel behoort
te zijn, inzage te hebben in dossiers die bij de betrokken rechtspersonen
berusten en die gegevens bevatten met betrekking tot het functioneren van
rechtspersonen, waarop toezicht wordt uitgeoefend en die zelf niet behoren
tot de publieke sfeer. De Raad wijst erop, dat de onafhankelijke positie van
de Rekenkamer in de context van Grondwet en Comptabiliteitswet meebrengt,
dat de Rekenkamer primair zelf zal moeten beoordelen welke begrenzingen
zij in concrete gevallen bij de uitoefening van haar taak op grond van de
Comptabiliteitswet heeft in acht te nemen. 4. De Algemene Rekenkamer en de Verzekeringskamera. In het geval van de Verzekeringskamer wordt de uitoefening van de wettelijke
taken gefinancierd uit krachtens wet ingestelde heffingen, betaald door de
betrokken verzekeringsmaatschappijen. De Verzekeringskamer valt uit dien hoofde
onder de definitie van artikel 59, eerste lid, onder d. Het onderzoek van
de Rekenkamer kan zich dan ook uitstrekken tot een onderzoek naar het beheer
van die gelden en naar de verantwoording daarover. Over de wijze waarop dit
onderzoek wordt uitgeoefend bevat artikel 59, tweede en derde lid, een procedure
die voorziet in een fasegewijs onderzoek, te beginnen bij de verantwoordelijke
minister en eindigend, zo nodig, in een onderzoek, mede aan de hand van de
administratie, bij het betrokken orgaan, in dit geval de Verzekeringskamer.
In deze fasegewijze opbouw ligt reeds een terughoudende benadering van de
wetgever besloten met betrekking tot de mogelijkheid tot het instellen van
een onderzoek bij de betrokken organen zelf.Dit past bij de terughoudendheid die de wetgever voor ogen heeft als het
gaat om het betreden door de Rekenkamer van het domein buiten het Rijk.Indien de Rekenkamer in de laatste fase van het onderzoek gebruik maakt
van de bevoegdheid ex artikel 54 van de Comptabiliteitswet (van overeenkomstige
toepassing verklaard in artikel 59, derde lid, en de bevoegdheid toekennend
om administraties, documenten en andere informatiedragers te onderzoeken)
zal ook die bevoegdheid uitgeoefend (moeten) worden in relatie met het beheer
van de opbrengst van de heffingen en de verantwoording daarvoor. Als het gaat
om rechtmatigheidsonderzoek worden de criteria van de Comptabiliteitswet toegepast,
waarvan de voornaamste zijn: overeenstemming met de begrotingswet, in casu
de begroting van de Verzekeringskamer in het licht van de daarvoor geldende
wettelijke grondslag, aanwezigheid van deugdelijke bewijsstukken en geen strijdigheid
met enig wettelijk voorschrift. Als het gaat om doelmatigheidsonderzoek zijn
de voornaamste criteria: bedrijfseconomisch functioneren, efficiency en effectiviteit
tegen de achtergrond van het financiële beheer. Onderzoek naar effectiviteit
zal naar het oordeel van de Raad het probleem meebrengen dat zekerheid over
de doelen die in feite worden nagestreefd, en over de normen aan de hand waarvan
kan worden getoetst of beoogde effecten inderdaad zijn bereikt door middel
van de gekozen instrumenten, vanuit de financiële invalshoek niet altijd
te krijgen is. Dit probleem geldt reeds voor de rijksdienst, maar geldt a
fortiori voor de publieke sfeer buiten de rijksdienst. Het onderzoek van de
Rekenkamer richt zich op een analyse van de organisatie van de rechtspersoon
en in relatie daarmee op de vraag, of de rechtspersoon, gegeven het publieke
budget, gerechtvaardigde prioriteiten heeft gesteld ten aanzien van de besteding
van dat budget. Uitspraken op grond waarvan aan de Rekenkamer een verdergaande
toezichthoudende taak met betrekking tot de Verzekeringskamer zou toekomen,
stuiten af op het gegeven, dat de Rekenkamer in de systematiek van de Comptabiliteitswet
geen bevoegdheid is toegekend de sector, waarop de Verzekeringskamer toezicht
uitoefent, te onderzoeken en dat de wetgever zulks ook niet heeft beoogd.
De Rekenkamer zal globaal moeten beoordelen of het functioneren van de Verzekeringskamer
doelmatig is.Voor die beoordeling is niet nodig en in het stelsel van artikel 59 niet
geoorloofd, dat het onderzoek betrekking heeft op dossiers die afkomstig zijn
van individuele verzekeringsmaatschappijen, die aan de Verzekeringskamer ter
beschikking zijn gesteld in het kader van de uitoefening van haar toezichtstaak
en die bedrijfsgegevens bevatten van de afzonderlijke maatschappijen, waarop
toezicht wordt uitgeoefend. In de eerste plaats niet, omdat een
andere opvatting inbreuk zou maken op het door de wetgever beoogde uitgangspunt,
dat de Rekenkamer zijn taak en bevoegdheid niet uitoefent ten aanzien van
sectoren die behoren tot de private sfeer en die niet vallen onder één
van de organen als omschreven in artikel 59 van de Comptabiliteitswet. In
het systeem van de Comptabiliteitswet is niet beoogd de Rekenkamer de mogelijkheid
te geven te beschikken over gegevens, aan de hand waarvan eventueel het functioneren
van individuele maatschappijen wordt betrokken bij het oordeel over het functioneren
van de Verzekeringskamer in haar toezicht op die maatschappijen.In de tweede plaats niet, omdat onderzoek naar zodanige dossiers geen
relatie heeft met het financieel beheer van de Verzekeringskamer zelf.De Raad is van oordeel dat de administratie van de eigen organisatie van
de Verzekeringskamer en de daarin opgenomen gegevens, die betrekking hebben
op de uitoefening van de wettelijke taak van de Verzekeringskamer en niet
tot individuele maatschappijen herleidbaar zijn, wel onder het bereik van
de bevoegdheid van de Rekenkamer vallen. Deze gegevens maken deel uit van
het functioneren van de Verzekeringskamer zelf en zijn relevant voor een beoordeling
van de rechtmatigheid en doelmatigheid van het handelen van de Verzekeringskamer.b. De Raad verwijst in het licht van het vorenstaande naar het verslag
van de Algemene Rekenkamer over 1992 van 30 maart 1993 (Kamerstukken II 1992/93,
23 065, nr. 2, blz. 11/12) waarin een beschouwing wordt gegeven over
de bevoegdheid van de Rekenkamer met betrekking tot organen als bedoeld in
artikel 59. De Rekenkamer beschrijft eerst dat zij in eerste instantie niet
zelf de rechtmatigheid en doelmatigheid onderzoekt van rechtspersonen die
een wettelijke taak uitvoeren en daartoe geheel of gedeeltelijk worden betaald
uit wettelijke heffingen. Zij gaat in de eerste plaats na hoe de minister
en/of rechtspersonen deze bewaken. Daarbij maakt de Rekenkamer zoveel mogelijk
gebruik van reeds door anderen verrichte controles. Het rechtmatigheidsonderzoek
op het terrein van artikel 59 is niet gericht op goedkeuring van de jaarrekeningen
van de betrokken rechtspersonen, maar op een globale beoordeling van het financiële
beheer en de financiële verantwoording daarover. De Rekenkamer vervolgt
dat er uitgaande van deze controlefilosofie telkens drie kernvragen zijn:1. Zijn er in opzet voldoende waarborgen ingebouwd voor recht- en doelmatige
uitvoering van de wettelijke taak dan wel voor een recht- en doelmatige besteding
van rijksgeld?2. Functioneren deze waarborgen in de praktijk voldoende?3. Welke inhoudelijke bevindingen zijn er met betrekking tot de uitvoering
van de wettelijke taak dan wel met betrekking tot de rechtmatige en doelmatige
besteding van rijksgeld?Welk oordeel verbindt de Rekenkamer hieraan?De Rekenkamer is van oordeel dat bij de rechtspersonen met een wettelijke
taak het aangrijpingspunt van de controle in beginsel bij de rechtspersonen
zelf ligt, gezien hun eigen verantwoordelijkheid voor de uitvoering van hun
wettelijke taak. Telkens zullen eerst de drie kernvragen worden gesteld. Daarnaast
wordt ingegaan op de aard en inhoud van de verantwoordelijkheid die de minister
heeft ten opzichte van de desbetreffende rechtspersoon.De Raad kan zich vinden in deze beschrijving van de controle.De Raad wil er daarbij, wellicht ten overvloede, op wijzen dat het verzekeringsveld,
waarop de taak van de Verzekeringskamer betrekking heeft, anders dan de organen
van sociale zekerheid, niet uit heffingen wordt gefinancierd en dat mitsdien
de controle van de Rekenkamer zich heeft te beperken tot hetgeen de wetgever
heeft willen onderwerpen aan eventuele controle van de Rekenkamer, namelijk
de uit heffingen gefinancierde organisatie en functie van de Verzekeringskamer.
Dat de Rekenkamer een relatie legt tussen het functioneren van
deze organisatie en de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke
taak is terecht, maar dan alleen in die zin dat – in de bewoordingen
van de Rekenkamer zelf – bezien wordt, of er «in opzet voldoende
waarborgen zijn ingebouwd voor rechtmatige en doelmatige uitvoering van de
wettelijke taak».Het tegemoetkomen aan de gedachte dat de Rekenkamer bevoegd zou zijn inzage
te hebben in individuele dossiers is, zoals gezegd, niet alleen een inbreuk
op het stelsel van de Comptabiliteitswet, maar zou ook afbreuk doen aan het
systeem van de WTV, waarin is gekozen voor toezicht op afstand van het Rijk
en dus voor autonomie van de Verzekeringskamer en a fortiori van het verzekeringsveld.
De wetgever heeft weliswaar niet gekozen voor een controle in dezelfde beperkte
zin als ten aanzien van De Nederlandsche Bank – alleen jaarrekeningen
en daarop betrekking hebbende rapporten – maar gelet op de ratio van
artikel 59 mag worden aangenomen dat de autonomie van het verzekeringsveld
als zodanig evenals die van het bankwezen moet worden gerespecteerd. De wetgever
heeft uitdrukkelijk wel de administratie van de Verzekeringskamer tot de onderzoekstaak
van de Rekenkamer gerekend maar het zou inconsistent en onjuist zijn daaraan
de conclusie te verbinden, dat dus ook onderzoek naar de individuele gegevens
van verzekeringsmaatschappijen tot het taakgebied behoort.c. De Raad wijst voorts op het volgende. In de huidige Wet toezicht verzekeringsbedrijf
is een keuze gemaakt die het midden houdt tussen algehele privatisering van
de Verzekeringskamer en publiek toezicht. De ministeriële verantwoordelijkheid
is mitsdien beperkt. De Raad ziet weliswaar geen aanleiding te concluderen
dat er een onverbrekelijke samenhang is tussen het bereik van de ministeriële
verantwoordelijkheid voor het functioneren van een rechtspersoon en het bereik
van de taak van de Rekenkamer. Maar hij acht in die zin wel verband aanwezig,
dat de taak van de Rekenkamer in algemene zin wordt uitgeoefend in relatie
tot het terrein, waarbinnen de minister door de Staten- Generaal ter verantwoording
kan worden geroepen. Anders gezegd, de taak van de Rekenkamer staat niet los
van de ministeriële verantwoordelijkheid, maar is daaraan complementair.
Het gaat om een delicate keuze bij de vervulling van de taak van de Rekenkamer,
met name in die gevallen dat ruimte daartoe is gegeven buiten de sfeer van
de directe ministeriële verantwoordelijkheid voor het functioneren van
een rechtspersoon. De ruimte die in het geval van de Verzekeringskamer is
gegeven betreft de besteding van publiek geld. Tot de controle daarop is de
taak van de Rekenkamer dan ook beperkt.d. Een wijziging van de Comptabiliteitswet in die zin dat de Rekenkamer
toegang kan krijgen tot individuele toezichtdossiers acht de Raad niet wenselijk
in het licht van de gegeven uiteenzetting over de begrenzing van de taak en
bevoegdheid van de Rekenkamer. Een zodanige wijziging zou immers een principiële
inbreuk betekenen op het tot nog toe, naar het oordeel van de Raad terecht
gehanteerde uitgangspunt van de wetgever, dat onderzoekstaken en -bevoegdheden
zich niet behoren uit te strekken tot de private sector, indien deze geen
enkele financiële relatie in de zin van subsidie, deelneming, garantie
of heffing met het Rijk, zoals omschreven in artikel 59, heeft. Een zodanige
wijziging zou waarschijnlijk ook niet beperkt kunnen blijven tot alleen de
sector verzekeringen, maar uit een oogpunt van consistente wetgeving ook aanpassing
vergen van de wetgeving ten aanzien van andere organen in de zin van artikel
59, die een wettelijke toezichtstaak uitoefenen. De Raad wijst onder andere
op de Wet toezicht kredietwezen. Ook daarom is wijziging van de Comptabiliteitswet
niet aan te bevelen. Wijziging van de WTV in die zin, dat de Minister van
Financiën meer controlebevoegdheden ten aanzien van de Verzekeringskamer krijgt, stuit op zichzelf op minder bezwaar, indien zou worden
beoogd de ministeriële verantwoordelijkheid voor het functioneren van
de Verzekeringskamer te versterken. Maar ook hier zou als grens moeten worden
gehanteerd, dat de minister niet de uitvoering van het toezicht van de Verzekeringskamer
controleert en dus niet de gecontroleerden – de betrokken verzekeringsmaatschappijen –
zelf gaat controleren. Door deze grens in acht te nemen wordt bereikt dat
geen afbreuk wordt gedaan aan de eisen van onafhankelijkheid en geheimhouding,
waaraan de Verzekeringskamer wettelijk heeft te voldoen. 5. Geheimhoudingsbepalingen in de WTVIn het navolgende gaat de Raad niettemin in op de betekenis van de geheimhoudingsbepalingen.
In de lijn van het voorgaande betoog behoeven deze bepalingen, wanneer het
gaat om inzage in individuele dossiers, geen bespreking. Indien het gaat om
vertrouwelijke gegevens, aanwezig in de «eigen» administratie
van de Verzekeringskamer en niet herleidbaar tot individuele verzekeringsmaatschappijen,
merkt de Raad het volgende op. Naar het oordeel van de Raad staan deze geheimhoudingsbepalingen
niet in de weg aan inzage door de Rekenkamer van zodanige gegevens. Artikel
59, veertiende lid, van de Comptabiliteitswet bevat een afdoende waarborg
dat zodanige gegevens ook vertrouwelijk worden behandeld. Slechts wanneer
de wetgever ter zake in de WTV een uitdrukkelijk van de Comptabiliteitswet
afwijkend regime zou hebben opgenomen, zou de Rekenkamer geen toegang tot
die gegevens hebben. De Raad wijst hierbij ten overvloede op hetgeen bij de
wijziging van de Comptabiliteitswet is opgemerkt (Kamerstukken II 1984/85,
19 662, nrs.1–3) over de betekenis van de aanhef van artikel 59
«onverminderd het anders bij wet bepaalde». Bij gebreke van zodanige
bepaling is dit niet het geval.Anders is het ten aanzien van de geheimhoudingsbepalingen in de wet, als
het gaat om de geheimhouding van gegevens die afzonderlijke verzekeraars hebben
verstrekt. Volgens artikel 182 WTV mogen gegevens die ingevolge het bij of
krachtens deze wet bepaalde omtrent afzonderlijke verzekeraars zijn verstrekt
of zijn verkregen en gegevens en inlichtingen, die van een instantie als bedoeld
in artikel 183, eerste lid, WTV zijn ontvangen, niet worden gepubliceerd en
zijn zij geheim. Artikel 182, tweede lid, legt een geheimhoudingsplicht op
aan «een ieder die uit hoofde van de toepassing van deze wet of van
krachtens deze wet genomen besluiten enige taak vervult». Artikel 183,
eerste lid, WTV maakt hierop een uitzondering voor overheidsinstanties of
vanwege de overheid aangewezen instanties die belast zijn met het toezicht
op financiële markten of op natuurlijke personen en rechtspersonen die
op die markten werkzaam zijn. De Algemene Rekenkamer behoort hier niet toe.
Zelfs als de Comptabiliteitswet voldoende bevoegdheid voor de uitvoering van
het onderzoek naar de bedoelde gegevens zou verlenen – hetgeen de Raad
ontkent – zijn de individuele gegevens en de individuele toezichtdossiers
derhalve niet toegankelijk voor de Algemene Rekenkamer.Hieruit volgt dat uitvoering van het bedoelde onderzoek pas mogelijk is
na voorafgaande wijziging van de geheimhoudingsbepalingen van de WTV. Naar
het oordeel van de Raad zou dat niet passen in het systeem van toezicht en
controle als bedoeld in de Comptabiliteitswet; dit moge reeds zijn gebleken
uit het voorgaande betoog van de Raad over de taak en bevoegdheid van de Algemene
Rekenkamer, zoals neergelegd in de Grondwet en de Comptabiliteitswet. 6. Europese richtlijnena. De geheimhoudingsbepalingen in de WTV vormen volgens de Raad een correcte
implementatie van de geheimhoudingsbepalingen in de betrokken Europese richtlijnen
en met name van artikel 15 van Richtlijn 92/96 van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 10 november 1992 tot coördinatie van de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrijf
en tot wijziging van de Richtlijnen 79/267/EEG en 90/619/EEG (Derde levensrichtlijn)
(PbEG L 360/1). Volgens artikel 15, eerste lid, zijn alle personen die werkzaam
zijn of zijn geweest voor de bevoegde autoriteit, dat wil zeggen de toezichthouder,
alsmede door haar geraadpleegde deskundigen, onderworpen aan het beroepsgeheim.
Dit geheim houdt in dat de «vertrouwelijke gegevens waarvan (de bevoegde
autoriteiten) kennis krijgen aan geen enkele persoon of autoriteit bekend
mogen worden gemaakt, behalve in geaggregeerde vorm ...».Hieruit blijkt dat sprake is van een algemeen geldend verbod, dat wil
zeggen dat het betrekking heeft op iedere mogelijke recipiënt van de
betrokken gegevens, ongeacht diens status. De verstrekking van vertrouwelijke
gegevens aan de Algemene Rekenkamer wordt derhalve door de richtlijn uitgesloten,
tenzij één van de uitzonderingen op de hoofdregel van toepassing
is.De enige uitzondering die in dit verband van belang is, is die van het
zesde lid. Op grond daarvan mogen de lid-staten bepalen dat bepaalde gegevens
worden medegedeeld aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd zijn
ter zake van de wetgeving inzake het toezicht op de diverse financiële
instellingen, alsmede aan inspecteurs die in opdracht van deze overheidsdiensten
optreden. De Raad is van mening dat de Algemene Rekenkamer, die hetzelfde
oordeel heeft, niet onder deze bepaling valt. Ook als dat anders zou zijn,
wijst de Raad erop dat artikel 15, zesde lid, door Nederland niet is geïmplementeerd
en dat de bepaling bovendien alleen een bevoegdheid verschaft om de betrokken
gegevens te verstrekken voor zover zulks nodig blijkt voor het bedrijfseconomisch
toezicht.b. De richtlijn laat het derhalve naar het oordeel van de Raad niet toe
om de geheimhoudingsplicht ten gunste van de Algemene Rekenkamer te beperken.De Raad heeft evenwel ook nog een andere mogelijkheid onder ogen gezien.
Deze mogelijkheid heeft betrekking op de reikwijdte van de richtlijn. De stelling
zou namelijk kunnen worden verdedigd dat de richtlijn – met inbegrip
van haar geheimhoudingsbepaling – niet ziet op het verkeer tussen een
instantie die toezicht houdt op de bedrijfseconomische toezichthouder en die
toezichthouder zelf. Deze relatie zou niet door de richtlijn worden bestreken,
hetgeen zou betekenen dat niet uit de richtlijn voortvloeit dat de geheimhoudingsbepalingen
van de WTV nu al niet tegen de Algemene Rekenkamer kunnen worden ingeroepen
of althans ten gunste van de Algemene Rekenkamer kunnen worden gewijzigd.De Raad merkt hierover het volgende op. De basis voor deze stelling wordt
gevonden in de brief van de Diensten van de Europese Commissie van 10 oktober
1994, waarin wordt verwezen naar een verklaring in de Raadsnotulen dat de
geheimhoudingsbepalingen in de richtlijn «de rechten van parlementaire
onderzoekscommissies in de lid-Staten om overeenkomstig de nationale constituties
informatie te verkrijgen» onverlet laten. Hieruit zou dan volgen dat
de richtlijn alleen betrekking heeft op het gebruik van vertrouwelijke informatie
door de toezichthouder en niet op de controle op die autoriteit.Gelet evenwel op de vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie met
betrekking tot de juridische status van dergelijke verklaringen, kan deze
verklaring op zichzelf niet doorslaggevend zijn. De in dergelijke verklaringen opgenomen interpretaties en verduidelijkingen dienen tot de
tekst van de richtlijn zelf te kunnen worden herleid. Aangenomen dat de notulenverklaring
kan aanhaken bij het begrip «andere centrale overheidsinstanties»
in artikel 15, zesde lid, van de richtlijn, dan geldt dat toch nog alleen
voor een parlementaire enquêtecommissie en niet voor de Algemene Rekenkamer.
Anders dan de aanhangers van de onderhavige stelling willen doen geloven,
biedt de uitzondering van artikel 15, zesde lid, naar het de Raad voorkomt,
alleens hiervoor ruimte. 7. Toekomstig rechtHiervoor (paragraaf 5) heeft de Raad reeds geconcludeerd dat een wijziging
van de geheimhoudingsbepalingen van de WTV teneinde onderzoek van individuele
toezichtdossiers mogelijk te maken naar zijn mening inbreuk zou maken op het
systeem van toezicht en controle van de Comptabiliteitswet. Zij zou ook in
strijd zijn met de richtlijn.In plaats daarvan zou gebruik kunnen worden gemaakt van de door artikel
15, zesde lid, van de richtlijn geopende mogelijkheid om de mededeling van
bepaalde gegevens toe te staan aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd
zijn ter zake van de wetgeving inzake het toezicht op kredietinstellingen,
financiële instellingen, beleggingsdiensten aan verzekeringsondernemingen,
alsmede aan de inspecteurs die in opdracht van deze overheidsdiensten optreden.
Zo zou de Minister van Financiën bij wet kunnen worden aangewezen als
instantie aan wie bepaalde gegevens kunnen of dienen (te) worden verstrekt.De consequentie van deze aanpassing zou zijn dat de ministeriële
verantwoordelijkheid voor het functioneren van de Verzekeringskamer wordt
uitgebreid en dat de Rekenkamer alsnog de bij de minister berustende gegevens
kan betrekken bij haar controle. Om de Rekenkamer toegang te verlenen tot
individuele gegevens zou de richtlijn moeten worden gewijzigd.De Raad wijst er echter op dat zodanige constructie de positie van de
Verzekeringskamer principieel zou kunnen veranderen. Als deze wijziging dusdanig
ver zou gaan, dat de minister in feite het verzekeringsveld gaat controleren
zou dat naar het oordeel van de Raad ongewenst zijn.In het voorgaande heeft de Raad zijn opvatting over het systeem van de
Comptabiliteitswet weergegeven. De Raad zou echter onder de aandacht willen
brengen, dat zou kunnen worden overwogen de bevoegdheden van de bestaande
Raad van Toezicht bij de Verzekeringskamer uit te breiden. Het verdient daarbij
aanbeveling de bevoegdheden van de Raad van Toezicht in de wet zelf vast te
leggen. 8. ConclusiesSamenvattend komt de Raad tot de volgende conclusies:1. De positie van de Algemene Rekenkamer, zoals neergelegd in Grondwet
en wet, brengt mee dat zij geen taak en bevoegdheid heeft ten aanzien van
de private sector, indien deze geen financiële relatie in de zin van
subsidie, deelneming, garantie of heffing met het Rijk heeft. Onderzoek bij
de Verzekeringskamer behoort tot de bevoegdheid van de Rekenkamer, doch vindt
om de genoemde reden in zoverre begrenzing, dat zij geen toegang heeft tot
individuele toezichtdossiers bij de Verzekeringskamer.2. Wijziging van de Comptabiliteitswet om specifieke inzage in individuele
toezichtdossiers en daarin vervatte bedrijfsgegevens bij de Verzekeringskamer
mogelijk te maken is niet wenselijk, gelet op het te respecteren uitgangspunt
van de Comptabiliteitswet van scheiding tussen publieke en private sector.3. Inzage in individuele toezichtdossiers, als dat op grond van de Comptabiliteitswet
al toelaatbaar zou zijn – quod non – is niet mogelijk gelet
op de geheimhoudingsbepalingen in de WTV en de Europese richtlijnen.4. Het is mogelijk gebruik te maken van artikel 16, zesde lid, van de
derde EG-richtlijn schadeverzekering en artikel 15, zesde lid, van de derde
EG-richtlijn levensverzekering en aldus bij wet de verplichting te formuleren
dat de Minister van Financiën over bepaalde gegevens van de Verzekeringskamer
kan beschikken.De Raad beveelt gebruikmaking van deze mogelijkheid niet aan, maar geeft
de voorkeur aan versterking van de bevoegdheden van de Raad van Toezicht.De Raad van State heeft geen bezwaar tegen openbaarmaking van het advies.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. J. Boukema XNoot1Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 18
juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche,
en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn
schadeverzekering; PbEG L 228 van 11 augustus 1992).XNoot2Richtlijn 92/96/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 10
november 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrijf en tot wijziging
van de Richtlijnen 79/267/EEG en 90/619/EEG (Derde levensrichtlijn; PbEG L
360 van 9 december 1992).XNoot3Tweede richtlijn van de Raad van 15 december 1989 tot coördinatie
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang
tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen, alsmede
tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG (PbEG L 386 van 30 december 1989).XNoot4Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten
van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (PbEG L 141 van 11
juni 1993).XNoot5Richtlijn 85/611/EEG van de Raad van 20 december 1985 tot coördinatie
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen
voor collectieve belegging in effecten (PbEG L 375).XNoot6Richtlijn nr. 95/26/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni
1995 tot wijziging van de Richtlijnen 77/780/EEG en 89/646/EEG op het gebied
van kredietinstellingen, de Richtlijnen 73/239/EEG en 92/49/EEG op het gebied
van het schadeverzekeringsbedrijf, de Richtlijnen 79/267/EEG en 92/96/EEG
op het gebied van het levensverzekeringsbedrijf, Richtlijn 93/22/EEG op het
gebied van beleggingsondernemingen en Richtlijn 85/611/EEG op het gebied van
instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's), teneinde het
bedrijfseconomische toezicht te versterken (PbEG L 168). Aanpassing van de
nationale wet- en regelgeving aan de richtlijn dient uiterlijk op 18 juli
1996 te hebben plaatsgevonden.XNoot7Voor de goede orde wordt vermeld dat in het kader van de onderhandelingen
over de ontwerp-richtlijn tot bescherming van persoonsgegevens, waarover de
Raad op 20 februari 1995 een gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen,
de Europese Commissie en de Lid-Staten het er over eens waren dat de ontwerp-privacy-richtlijn
geen afbreuk doet aan de bestaande geheimhoudingsplicht waaraan de financiële
toezichthouders zich moeten houden krachtens de richtlijnen inzake het toezicht
op financiële instellingen. De autoriteiten belast met het toezicht op
de naleving van de regels met betrekking tot gegevensbescherming hebben namelijk
het recht van toegang tot de gegevens van de toezichthouder, mits daarbij
geen openbaarheid wordt gegeven aan informatie die onder de geheimhoudingsplicht
valt.XNoot8Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24456-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl