Wet educatie en beroepsonderwijs; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23778, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23778 nr. 7

03-03-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Draagvlak en opportuniteit wetsvoorstel3. Karakter en structuur wetsvoorstel4. ROC-vorming; regeerakkoord; identiteit instellingen;
afwijkingen5. Landelijke organen; bestuur; positie en taken6. Positie en functie vormingswerk7. Positie en functie educatie8. Positie en functie agrarisch onderwijs9. Positie en functie commercieel onderwijs10. Algemene vorming11. Kwalificatiestructuur; opleidingenmodel; eindtermen12. Kwaliteitszorg en -bewaking13. Centraal register; maatschappelijke behoefte; doelmatigheid;
commissie onderwijs-arbeidsmarkt14. Bekostiging15. Bestuursstructuur en -samenstelling16. Overlegstelsel17. Informatievoorziening18. Relatie tot Arbeidsvoorzieningsorganisatie19. Relatie tot bedrijfslevend20. Deelnemers; onderwijsovereenkomst; diploma's; studiefinanciering;
les- en cursusgeld21. Doorstroming22. Personeel; bevoegdheden23. Invoeringsproces; uitvoeringsregels; overige wetgeving24. Overige25. Artikelen Artikel 1.3.4Artikel 1.3.6Artikel 1.3.7Artikel 1.5.2Artikel 1.7.1Artikel 2.1.3Artikel 2.1.4Artikel 2.1.6Artikel 2.6.2Artikel 3.2.1Artikel 7.2.5Artikel 7.2.11Artikel 9.1.4Artikel 9.2.1Artikel 12.3.1Artikel 12.3.10Artikel 12.4.4Artikel 12.4.6Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23778Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 143 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 778Bepalingen met betrekking tot de educatie en het beroepsonderwijs (Wet
educatie en beroepsonderwijs)nr. 7VERSLAGVastgesteld 3 maart 1995De vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet,
brengt als volgt verslag uit van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de in dit verslag opgenomen vragen
en opmerkingen tijdig beantwoordt, acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid. Inhoudsopgaveblz. 1.Algemeen2 2.Draagvlak en opportuniteit wetsvoorstel4 3.Karakter
en structuur wetsvoorstel5 4.ROC-vorming; regeerakkoord;
identiteit instellingen6 5.Landelijke organen; bestuur;
positie en taken18 6.Positie en functie vormingswerk21 7.Positie en functie educatie26 8.Positie
en functie agrarisch onderwijs29 9.Positie en functie commercieel
onderwijs30 10.Algemene vorming31 11.Kwalificatiestructuur;
opleidingenmodel; eindtermen3112.Kwaliteitszorg- en bewaking34 blz.13.Centraal register; maatschappelijke behoefte;
doelmatigheid35 14.Bekostiging37 15.Bestuursstructuur-
en samenstelling41 16.Overlegstelsel42 17.Informatievoorziening4218.Relatie tot Arbeidsvoorzieningsorganisatie43 19.Relatie
tot bedrijfsleven44 20.Deelnemers; onderwijsovereenkomst;
diploma's; studiefinanciering; les- en cursusgeld45 21.Doorstroming4622.Personeel; bevoegdheden47 23.Invoeringsproces4724.Overige48 25.Artikelen481. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat er thans een voorstel voorligt
om een nogal fundamentele wijziging tot stand te brengen in de sector van
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Beiden hebben een niet te onderschatten
maatschappelijke betekenis. In de toekomst zal het belang ervan alleen maar
toe kunnen nemen. Met het oog daarop zijn in de sector veranderingen nodig,
gericht op een grotere samenhang in het aanbod. Een samenhang die ook in een
nieuw wettelijk kader zijn beslag zou moeten krijgen. Daarmee dient beter
tegemoet te worden gekomen aan de individuele leerwensen van de deelnemers
aan het bestel en flexibeler ingespeeld te kunnen worden op de behoeften van
de arbeidsmarkt. Het antwoord op de vraag of meer op maat gesneden leertrajecten
kunnen worden aangeboden, is voor deze leden van doorslaggevend belang voor
de beoordeling van het wetsvoorstel. In het verlengde hiervan zal de wet een
betere basis moeten bieden voor een gerichter doelgroepenbeleid.Daarnaast is voor de leden van de PvdA-fractie relevant of het wetsvoorstel
tot heldere relaties komt tussen de overheid en de instellingen. Deze leden
hebben immers al eerder gesteld tot een grotere autonomie van de instellingen
te willen komen. Het zullen in toenemende mate de instellingen moeten zijn
die in een grote mate van vrijheid de beoogde versterking en vernieuwing van
het bestel gestalte geven. Dat vergt vooral ook andere en heldere bestuurlijke
verhoudingen.Het wetsvoorstel kent een lange voorgeschiedenis. Desondanks heeft de
vormgeving ervan veel overleg gevergd. De leden van de PvdA-fractie hebben
het zeer gewaardeerd dat op basis van het overleg het draagvlak voor het wetsvoorstel
vergroot is. Wel stellen zij heel nadrukkelijk de eigen oordelen hier tegenover
te willen stellen. Op een aantal terreinen zijn zij dan ook nog niet overtuigd
van de gekozen oplossingen.De leden van de CDA-fractie nemen kennis van de Wet educatie en beroepsonderwijs
(WEB). Zij constateren dat dit wetsvoorstel een lange aanloop heeft gehad.
Aangezien in diverse wetten betreffende het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
een expiratiedatum is opgenomen, is het noodzakelijk dat de bewindslieden
met een geïntegreerde nieuwe wet komen. Met de publikatie van de kernpuntennotitie
is de start gemaakt voor de nieuwe wet.De leden van de CDA-fractie hebben bij de behandeling van de SVM-wet,
KVE, WCBO en VAVO nadrukkelijk hun visie betreffende het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie naar voren gebracht. Daarbij hebben zij het pleidooi
om te komen tot een betere afstemming van het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
steeds benadrukt. Die visie is bij de behandeling van de kernpuntennotitie
nogmaals naar voren gebracht op 25 oktober 1993.Op 29 juni 1994 is door het demissionaire kabinet het voorstel van Wet
educatie en beroepsonderwijs bij de Tweede Kamer ingediend. De leden van de
VVD-fractie zijn verheugd dat ook het huidige kabinet bereid is om dit voorstel
van wet voor haar verantwoording te nemen. Hieruit blijkt dat de vernieuwing
van de wetgeving voor het BVE-veld in bestuurlijke zin op een breed politiek
draagvlak kan rekenen. De inrichting van het beroepsonderwijs en van de volwasseneneducatie
wordt fundamenteel herzien. Het regeerakkoord stelt dat voor een goede aansluiting
van het onderwijs op de arbeidsmarkt regionale integratie van beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie noodzakelijk is. De leden van de VVD-fractie die ook
op dit punt het regeerakkoord hebben onderschreven, hebben hiermee aangegeven
dat ze ook in deze kabinetsperiode steun in de Tweede Kamer willen geven aan
het proces van vorming van Regionale opleidingen centra (ROC). Het is van
groot gewicht dat een zo belangrijke operatie maatschappelijk
breed wordt gedragen. Het draagvlak blijkt uiteindelijk bij de beoordeling
van het wetsvoorstel in de beide Kamers der Staten-Generaal.De hoofdlijnennotitie werd al eerder in de Tweede Kamer besproken. De
leden van de VVD-fractie willen echter stellen dat zij op onderdelen nog vragen
hebben danwel kanttekeningen wensen te plaatsen. Ook zullen zij nadere voorstellen
tot verbetering van het wetsvoorstel doen. Hierbij hebben zij zich laten inspireren
door de vele goed beargumenteerde adviezen die zij mochten ontvangen. Positief
waren deze leden over de bereidheid van het vorige kabinet het concept-wetsvoorstel
op enkele punten ingrijpend te wijzigen, nadat forse bezwaren waren geuit
op het concept-ontwerp. Het wetsvoorstel is een verbetering ten opzichte van
het eerdere concept. Ten aanzien van de advisering door de Raad van State
merken de leden van de VVD-fractie op dat aan de hoofdbezwaren in voldoende
mate is tegemoet gekomen.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij willen hun waardering uitspreken voor
de grote betekenis die het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie in onderwijskundig
en sociaal-economisch opzicht heeft. Zij ondersteunen de aandacht die besteed
wordt aan de verbetering en vernieuwing van deze onderwijsvormen en kunnen
zich vinden in de hoofddoelstelling die ten grondslag ligt aan het voorliggende
wetsvoorstel: «het tot stand laten komen van een geheel van gedifferentieerde
onderwijsvoorzieningen op het terrein van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie,
dat beantwoordt aan de maatschappelijke en individuele vraag naar beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie».De leden van de D66-fractie vinden het van groot belang dat met de uitvoering
van dit wetsvoorstel voorzien gaat worden in een betere aansluiting tussen
het onderwijs en de arbeidsmarkt, in de veronderstelling dat hiermee tevens
het aantal voortijdig schoolverlaters zal afnemen. Deze leden willen dan ook
benadrukken dat de onderwijskundige bepalingen zoals het onderwijsmodel, het
concept «onderwijs op maat» en het brede aanbod van opleidingen
hun speciale aandacht hebben.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennis
genomen van voorliggend wetsvoorstel. Deze leden uiten hun waardering voor
het feit dat de ontwikkeling van voorliggend wetsvoorstel in overleg met de
belangrijkste actoren ter hand is genomen. Op die wijze wordt niet alleen
draagvlak gecreëerd, maar ook voorkomen dat een dergelijk groot project
verzandt in onwerkbare regelgeving.De leden van de RPF-fractie hebben met gemengde gevoelens van het wetsvoorstel
kennis genomen. Blijkens het voorstel heeft de regering het vaste voornemen
de opzet van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie sterk te veranderen.
Door middel van opleidingstrajecten aan de nieuw te vormen ROC's zouden jongeren
en volwassenen een sterke startpositie krijgen op de arbeidsmarkt.Allereerst willen deze leden ingaan op de wijze van wetgeving en op het
gevolg van dit wetsvoorstel voor het karakter van het onderwijs.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorstel van Wet educatie en beroepsonderwijs. Deze leden constateren
dat met voortvarendheid aan het wetsvoorstel is gewerkt. Naar hun smaak zelfs
met zoveel haast dat daardoor de zorgvuldigheid in het geding is. Zij wijzen
op het feit dat onder meer nog geen evaluatie heeft plaatsgevonden van de
pas vernieuwde wetgeving op het gebied van de volwassenen-educatie en dat
er nog verschillende open einden in het wetsvoorstel zitten, die via gedelegeerde
regelgeving en na nader overleg met betrokken organisaties nog
verder ingevuld moeten worden.De leden van de GPV-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
dit wetsvoorstel. Aan de totstandkoming ervan is, zo constateren deze leden,
een tamelijk lang traject voorafgegaan. Dat wekt geen verbazing gezien de
omvang en de reikwijdte van het wetsvoorstel. Dat is echter niet de enige
reden voor de lange voorgeschiedenis. De voorstellen waren aanvankelijk dermate
ingrijpend dat er onvoldoende draagvlak voor kon worden gevonden. Dit leidde
tot bijstellingen op belangrijke onderdelen van het concept-voorstel. Aan
de tegemoetkoming aan de verschillende bezwaren ontleent de regering het vertrouwen
dat dit draagvlak thans wel bestaat.De leden van de AOV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Zij kunnen zich op hoofdlijnen verenigen met
de inhoud van het wetsvoorstel. Toch bestaat er bij deze leden nog behoefte
aan het maken van enige opmerkingen en het stellen van enige vragen. 2. Draagvlak en opportuniteit wetsvoorstelDe leden van de RPF-fractie stellen vast dat in verschillende commentaren
op het wetsvoorstel de wijze waarop het voorstel is ingediend negatief gewaardeerd
wordt. Zo wordt het tempo van de ontwikkelingen inzake educatie en beroepsonderwijs
bekritiseerd. De inhoud van de voorstellen is zeer ingrijpend voor de instellingen,
maar toch wordt hen weinig tijd gegund. En dat terwijl in de meeste betrokken
sectoren in het recente verleden al ingrijpende wijzigingen hebben plaats
gevonden. Deze leden herinneren in dit kader aan de SVM-operatie, het BVJ
1994 en de herstructering van het CBO en het VAVO. De instellingen zullen
nu moeten integreren, op straffe van beëindiging van bekostiging per
1 januari 1998. Dat instellingen hierop anticiperen is begrijpelijk, maar
uit die anticipatie valt natuurlijk niet op te maken dat de vorming van ROC's
een breed draagvlak heeft. De indieners leiden uit het feit dat er nu reeds
ROC's bestaan af dat de instellingen in kwestie voorstander zijn van de ROC-vorming.
Dat bevreemdt de leden van de RPF-fractie. Eerst wordt ingrijpende wetgeving
aangekondigd inclusief de sanctie van niet-bekostiging wanneer niet mee wordt
gewerkt, en vervolgens wordt uit het feit dat instellingen alvast hun maatregelen
nemen afgeleid dat het voorstel enig draagvlak heeft. De leden van de RPF-fractie
zijn daar bepaald niet van overtuigd. Menig commentaar op het wetsvoorstel
is een illustratie van het tegendeel. Deze leden vragen zich af of de regering
niets te zeggen heeft.Aan het begin van hun bijdrage hebben de leden van de SGP-fractie al de
vraag gesteld of er niet te veel haast wordt gemaakt, ten koste van de zorgvuldigheid.
De bewindslieden beroepen zich daarbij op de wens van de meerderheid van de
Tweede Kamer. Het zal duidelijk zijn dat deze leden niet tot die meerderheid
behoren. Naar hun oordeel behoeven de data van 1 januari 1996 respectievelijk
1998 geen doel op zich te zijn. Zij vragen zich af of het belang van alle betrokkenen er mee gediend is
om daar zonder meer aan vast te houden, terwijl nog verschillende kwesties
onduidelijk zijn. Te wijzen valt op de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
landelijke organen en de instellingen en op het nog ontbreken van inzicht
in de werking van het nieuwe bekostigingssysteem. De leden van de SGP-fractie
gaan er overigens van uit dat de bestaande wetgeving zo nodig zonder veel
moeite kan worden verlengd. Zij wachten met belangstelling de reactie van
de regering af. Hoewel de leden van de GPV-fractie niet willen betwisten dat de hoofddoelstelling
van het wetsvoorstel breed wordt gedragen, zijn zij er nog niet van overtuigd
dat dit draagvlak ook de uitwerking van die doelstelling in het wetsvoorstel
geldt. Het wetsvoorstel geeft, naar het oordeel van de leden van de GPV-fractie,
ook zelf voedsel aan deze gedachte omdat veel belangrijke zaken nog niet geregeld
zijn. Zij wijzen daarbij onder meer op de bekostiging, de definitieve keuze
ten aanzien van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen landelijke organen
voor beroepsonderwijs en onderwijsinstellingen en de verdere uitwerking van
de kwalificatiestructuur. Worden op deze manier geen moeilijke klippen omzeild
die totstandkoming van de wet zouden kunnen belemmeren? Waarom niet wat meer
tijd genomen voor de uitwerking van een aantal belangrijke zaken? Het feit
dat een aantal wetten expireren vormt toch geen onoverkomelijk probleem? 3. Karakter en structuur wetsvoorstelDe leden van de PvdA-fractie willen op deze plaats op twee punten expliciet
ingaan. Dat betreft allereerst het karakter van de wet. Voor een aantal onderdelen
ervan dienen duidelijke uitgangspunten vastgelegd te worden. Dat betreft vooral
de vormgeving van het nieuwe bestel. Op andere onderdelen zijn ontwikkelingen
nog lang niet uitgekristalliseerd of regelingen nog in bewerking. Op dit moment
is nog niet voor alle problemen en ontwikkelingen een concreet antwoord te
vinden. Om die reden achten deze leden het nodig de wet op een aantal terreinen
het karakter van een ontwikkelingswet te geven. Zij zullen hier in het vervolg
van dit verslag op terugkomen. Mede daardoor zal het draagvlak in de praktijk
vergroot kunnen worden.Voor deze leden rijst vervolgens de vraag in hoeverre voorzieningen zijn
getroffen om de verdere voortgang van het proces van vernieuwing zodanig te
volgen dat eventuele bijsturing snel en adequaat kan plaatsvinden. Deze wens
wordt vooral ook ingegeven door het feit dat van een evaluatie van de thans
vigerende wetten nog niet echt sprake kan zijn. De ervaring heeft echter geleerd
dat er onverwachte effecten kunnen optreden bij implementatie van grote nieuwe
wetten. De recente ervaringen rond de WCBO zijn daar een goede illustratie
van. De vraag is dus hoe in het implementatieproces adequaat kan worden ingespeeld
op zich voordoende problemen en of daarvoor in algemene zin voorzieningen
zijn getroffen. De noodzaak van het volgen van de ontwikkelingen wordt nog
vergroot doordat er naast de in de wet opgenomen veranderingen nog veel andere
processen lopen of in beweging gezet worden, zoals ten aanzien van het arbeidsvoorwaardenbeleid
en de huisvesting. Op hun beurt kunnen die weer gevolgen hebben voor de opgenomen
regelingen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich daarom af of het niet verstandig
is dat de ondertekenaars in dit kader op enigerlei wijze gestructureerd overleg
voeren met een representatief deel van het betreffende werkveld. Tegelijkertijd
rijst de vraag of de Procescoördinatie BVE nog een wezenlijke taak is
toebedacht ten aanzien van (onderdelen van) het ontwikkelingstraject. Graag
ontvangen deze leden een reactie op hun opmerkingen.Samenvoeging van educatie en beroepsonderwijs in één wet
is een goede zaak. De leden van de CDA-fractie onderschrijven die overwegingen,
alhoewel dat in hun ogen niet mag leiden tot een verplichte keuze voor institutionele
samenvoeging van educatie en beroepsonderwijs.De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met de keuze voor één
wettelijk kader voor het gehele BVE-veld. Toch willen zij de kritische opmerkingen
van de Onderwijsraad ter harte nemen. Samenhang tussen beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie ontstaat niet door opname in één wet.
Samenhang wordt slechts verkregen door een langdurig en breed gedragen proces
van samenwerking. Bovendien moet een duidelijk perspectief geboden worden
aan de instellingen, de landelijke organen, de gemeenten en het (regionale)
bedrijfsleven. Gelet op het feit dat zowel de verschillende vormen van beroepsonderwijs
als basiseducatie en VAVO recent betrokken zijn geweest bij herstructureringsprocessen
moet rekening gehouden worden met een vermindering van het enthousiasme en
de spankracht om deze herstructurering snel tot een goed einde te brengen.
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat na vaststelling van het onderhavige
voorstel van wet, er op korte en middellange termijn geen grote structuurwijzigingen
meer dienen plaats te vinden. Met deze wet moet de basis zijn gelegd voor
een ontwikkelingskader dat perspectief biedt. De leden van de VVD-fractie
zijn benieuwd te vernemen hoe en op welke wijze geprobeerd wordt de spankracht
en het enthousiasme van instellingen te versterken.De leden van de SGP-fractie zijn nog steeds niet overtuigd van de zin
en het belang van het regelen van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie
in één omvattend wetsvoorstel. Bij eerdere gelegenheden hebben
deze leden het standpunt ingenomen dat het beroepsonderwijs een heel andere
positie heeft dan de volwasseneneducatie. Beroepsonderwijs is immers voor
een belangrijk deel initiërend onderwijs, voor jongeren die nog leerplichtig
of gedeeltelijk leerplichtig zijn. Daar dient ook een sterk accent op de algemene
vorming te worden gelegd, waar deze leden nog op terugkomen. Zij voelen dan
ook veel meer voor de door de Onderwijsraad geadviseerde ontwikkeling, door
ofwel twee afzonderlijke wetten – waarbij de samenhang wordt vorm-gegeven
door een samenhangende kwalificatiestructuur – ofwel de totstandkoming
van één wettelijke regeling, die het beroepsonderwijs en de
volwasseneneducatie afzonderlijk regelt en waarin ruimte wordt geboden aan
beide componenten om zich te ontwikkelen en te vernieuwen zonder daarop direct
al de zware hypotheek van de verplichte ROC-vorming te leggen. Zij vernemen
graag de visie van de regering op het onderscheid tussen beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie, waarbij zij tegelijk om een nadere toelichting vragen
op het gebruik van het begrip educatie. Zij vragen of de regering niet met
hen bevreesd is voor een negatief effect van de voorgestelde wijze van regeling
op de maatschappelijke positie en herkenbaarheid van het beroepsonderwijs.De leden van de GPV-fractie constateren dat de regering zich beroept op
thans in ontwikkeling zijnde vernieuwingsprocessen. Het nu stop zetten van
de vormgeving van het juridische kader (in de vorm van een nieuwe wet) zou
negatieve gevolgen hebben voor deze processen omdat voor velen binnen en buiten
het onderwijsveld het samenvallen van vernieuwingsprocessen en de totstandkoming
van nieuwe wetgeving als een belangrijk politiek gegeven en een belangrijke
inspiratiebron worden beschouwd. De leden van de GPV-fractie kunnen zich daarbij
wel iets voorstellen, maar zijn van oordeel dat in dat geval een breed draagvlak
geboden is. Indien de WEB na aanvaarding als politiek gegeven zal worden beschouwd,
vormt dit bovendien een rede te meer zorgvuldigheid te betrachten en duidelijkheid
te bieden over de inhoud en de gevolgen ervan. 4. ROC-vorming; regeerakkoord; identiteit instellingen;
afwijkingenDe leden van de PvdA-fractie onderschrijven het uitgangspunt dat de doelstellingen
van het wetsvoorstel alleen in volle omvang te realiseren zijn in krachtige
en vernieuwende instellingen. Deze dienen het gehele pakket van
educatie en beroepsonderwijs aan te bieden. Deze leden willen graag nadere
informatie over de stand van zaken terzake op dit moment. Ook krijgen zij
graag nadere informatie over de wijze waarop de ondertekenaars het zogenaamde
ROC-proces op dit moment concreet ondersteunen en faciliteren. Wat zijn de
voordelen van het voorloper zijn in het ROC-proces? Het enige pluspunt lijkt
een grotere programmeer-vrijheid te zijn. Wat wordt daarmee bedoeld? Het kan
toch niet zo zijn dat direct alle onderdelen van een ROC op alle vestigings-plaatsen
elkaars aanbod mogen verzorgen? Voor deze leden is van meer belang of er bijvoorbeeld
aandacht gegeven wordt aan een sociaal-flankerend beleid om knelpunten in
het personeelsbeleid te ondervangen? Hebben zij het goed begrepen dan zal
voor het toekomstige bestel een van de concrete voorwaarden zijn dat er sprake
is van een gewaarborgde toegankelijkheid van het onderwijs, in het bijzonder
voor kansarme groepen.De leden van de PvdA-fractie vinden het jammer dat er niet in brede zin
gestreefd wordt naar een versterking van het aanbod van voorzieningen in een
regio. De vraag rijst allereerst wat de ondertekenaars onder het begrip «regio»
verstaan. Het is deze leden opgevallen dat de afkorting RBA (regionaal bestuur
arbeidsvoorziening) in de wet vrijwel niet meer voorkomt, met uitzondering
van artikel 12.3.1 lid 5b. Wordt het RBA- gebied nu wel of niet als referentiekader
gebruikt?De leden van de PvdA-fractie kunnen zich vinden in de op bladzijde 50
van de memorie van toelichting gemaakte opmerkingen over de specifieke vakscholen,
grafische en horeca-opleidingen. Maar hier geldt wel nadrukkelijk dat er nagegaan
zal worden of, en zoja hoe, de eigen identiteit kan worden gecontinueerd.
De vraag of er sprake zal zijn van aansluiting bij een ROC wordt in een open
overleg aan de orde gesteld. Deze leden vragen zich af waarom dat ook niet
zou kunnen gelden voor de AOC's. Ook voor deze leden staat vast dat de relatie
met het bedrijfsleven in alle gevallen van doorslaggevend belang is voor de
toekomst van een ROC. Waar van directe relaties sprake is, zullen deze ook
in de toekomst op een gelijke manier gestalte moeten blijven krijgen. Concreet:
als het bedrijfsleven bereid is gelden ter beschikking te stellen voor specifieke
investeringen dient vast te staan dat de verstrekte gelden aan dat doel besteed
worden en niet in de algemene middelen van de school verdwijnen. Als dat element
niet gegarandeerd is ziet het er slecht uit voor de ontwikkeling van de contacten
met het bedrijfsleven, zo stellen deze leden. Op dit terrein wensen zij een
concrete uitspraak van de ondertekenaars.De leden van de PvdA-fractie zijn overigens van mening dat de memorie
van toelichting en de wettekst op een aantal terreinen te veel verschilt.
Dat valt ondermeer op waar het de positie van de vakscholen betreft. Het komt
deze leden logischer voor te kiezen voor de heldere lijn waarvoor gekozen
is in de memorie van toelichting. Daar is het uitgangspunt dat vanaf 1 januari
1998 alleen ROC's bestaan. Wanneer sprake is van instellingen met een landelijke
functie, is een uitzondering logisch, in alle andere gevallen niet zonder
meer. De voorgestelde wetstekst biedt in dit opzicht direct teveel openingen.
Uitzonderingen zullen altijd mogelijk blijven, ook voor het beroepsbegeleidend
onderwijs. Ook daarvoor is de memorie veel explicieter dan de wet. Op bladzijde
52 van de memorie van toelichting is opzet geschetst die niet is terug te
vinden in het ontwerp van wet. Deze leden willen in algemene zin kiezen voor
de lijn dat er vanaf 1 januari 1998 alleen ROC's bestaan. Zij vragen de ondertekenaars
waarom niet is gekozen voor die aanpak? Daartoe zal vervolgens in de wet een
artikel moeten worden opgenomen waardoor op basis van concrete uitgangspunten
uitzonderingen mogelijk zijn. Dat lijkt hen een helderder weg dan het in paragraaf
5.2.5 geschetste invoeringspad. In het verlengde hiervan achten zij het wenselijk
dat de procescoördinatie BVE net als indertijd bij de SVM-wet de opdracht
krijgt te voorkomen dat er «muurbloemen» zullen ontstaan. Over identiteitsvragen zijn nog meer opmerkingen te maken. In algemene
zin onderschrijven de leden van de PvdA-fractie de opmerkingen van de ondertekenaars
over de beschikbaarheid binnen redelijke grenzen van voorzieningen van verschillende
signatuur. Desalniettemin kunnen zich hier een aantal problemen voordoen.
De vraag is dan of, en zo ja hoe, de eigen identiteit van instellingen gewaarborgd
kan worden als in een regio fusies die identiteitsgrenzen overschrijden aan
de orde zijn. In een aantal regio's van ons land doet zich dit vraagstuk in
concreto voor. In die situaties is een institutioneel geïntegreerde instelling
niet mogelijk, maar een bestuurlijk gefuseerde wel. Dan rijst de vraag hoe
vergaand de eisen zijn die bepalen of er sprake is van één instelling.
Ook in de opvatting van deze leden dient de betrokken instelling onder één
bevoegd gezag te staan en in een aantal opzichten te functioneren als één
instelling. Maar de manier waarop dat gebeurt en de afspraken die terzake
zijn gemaakt kunnen in de praktijk variëren. In feite kan er dan sprake
blijven van een grote mate van autonomie. Wel zal duidelijk moeten zijn dat
de gekozen constructie niet louter een formele is, maar nadrukkelijk ook de
inhoudelijke doelstellingen van het ROC-concept dichterbij brengt. De problemen
waarom het gaat spitsen zich vanzelfsprekend toe op het veronderstelde uniforme
personeelsbeleid. De leden van de PvdA-fractie erkennen dat het in de hier
bedoelde gevallen moeilijker is recht te doen aan alle consequenties van het
feitelijk voeren van één personeelsbeleid. In dat verband vragen
zij de ondertekenaars hoe meer rekening gehouden kan worden met de gevolgen
daarvan. Het gaat daarbij bewust niet om het bepleiten van algemene regelingen,
maar op de situatie toegespitste om de gevolgen van het éne personeelsbeleid
te kunnen dragen – wellicht ook in financiële zin. Het lijkt deze
leden voor de hand te liggen dat op instellingsniveau te regelen. Wellicht
is het raadzaam daarvoor een aantal voorstellen te ontwikkelen. Overigens
kunnen deze leden zich voorstellen dat de keuze voor bestuurlijk gefuseerde
instellingen, in die gevallen waar zeer grote instellingen kunnen ontstaan,
eveneens een oplossing kan bieden voor vraagstukken van bestuurbaarheid, zij
het dat die hier van een andere orde zijn.Mede in verband met de hier aan de orde zijnde vragen willen de leden
van de PvdA-fractie regelmatig op de hoogte gehouden worden van de ontwikkelingen
op het invoeringspad, in het bijzonder van de knelpunten die zich in dit opzicht
voordoen. Ten aanzien van de voorgestelde fase 1 van het invoeringspad wilden
de leden van de PvdA-fractie graag weten wat verstaan moet worden onder de
opmerking dat ROC's vanaf 1 januari 1996, binnen de grenzen van de WEB een
versterkte mate van programmeervrijheid krijgt.De voorstellen voor de institutionele vormgeving in het nieuwe bestel
hebben nogal wat commentaren opgeleverd. Op grond van deze commentaren hebben
de bewindslieden nieuwe voorstellen gedaan. Hoofdlijn van deze voorstellen
is dat de nu bestaande instellingen voor educatie en beroepsonderwijs met
ingang van 1 januari 1998 een plaats moeten hebben gevonden binnen een ROC.
Gekozen wordt voor twee typen, namelijk institutioneel geïntegreerde
instellingen en bestuurlijk gefuseerde instellingen. Uitzonderingen blijven
mogelijk. De leden van de CDA-fractie vinden dat ROC-vorming slechts op vrijwillige
basis aanvaardbaar is, ook na 1 januari 1998. Bovendien zijn zij benieuwd
wat de nader te bepalen omstandigheden zijn om van de twee genoemde typen
af te kunnen wijken. De wet geeft die duidelijkheid onvoldoende. Willen de
bewindslieden hier nader op ingaan?De leden van de CDA-fractie waarderen de inspanning van de bewindslieden
om de vele commentaren die het concept-wetsvoorstel opleverde te verwerken
in het definitieve wetsvoorstel. Dit betreft onder andere de vorming van de
ROC's voor wat betreft het schrappen van de minimum-omvangsnorm van 5000 deelnemers
voor de ROC's. Het bevreemdt genoemde leden in hoge mate dat die
lijn niet is doorgetrokken bij de AOC's. Zij zien geen aanleiding om bij AOC's
een minimum-omvangsnorm te hanteren terwijl dat bij de ROC's niet het geval
is. Genoemde leden vragen de bewindslieden deze norm uit de wet te halen.De leden van de CDA-fractie zijn er voorstander van om het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie beter op elkaar af te stemmen. Dat behoeft in hun
ogen niet in te houden dat alle vormen van onderwijs in één
instelling worden ondergebracht. Het gaat meer om maatwerk dan Zoetermeerse
modellenbouw. Zij vragen zich dan ook af waarom dit proces gepaard moet gaan
met forse schaalvergrotingsoperaties. De keuze van fusies dient geheel vrijwillig
te blijven, zonder een dwingend karakter in de wet. Genoemde leden vragen
zich af waarom de bewindslieden in dit wetsvoorstel een dwang tot institutionele
en/of bestuurlijke fusie opleggen aan de instellingen. Wat zijn daarvoor de
belangrijkste overwegingen? In het regeerakkoord wordt vermeld dat fusie niet
dwingend zal worden opgelegd. Waarom wordt in de brief van 27 oktober jongstleden
toch onverkort vastgehouden aan het oorspronkelijke standpunt? Door de tekst
van het wetsontwerp niet te wijzigen wordt bepaald dat er sprake is van ongewijzigd
beleid. Een ROC in een samenwerkingsverband onder één bevoegd
gezag wordt slechts als een alternatief voor de instellingenfusie genoemd,
terwijl voor een aantal instellingen niet-vrijblijvende samenwerking als het
wenselijke alternatief voor institutionele en bestuurlijke fusie wordt gezien.
Zijn de bewindslieden bereid af te stappen van de minimumoptie van één
bevoegd gezag? Waarom wordt niet meer ruimte geboden voor levensbeschouwelijke
differentiatie tussen instellingen?Dient niet meer de nadruk gelegd te worden op meer vrijheid om vorm en
inhoud te geven aan het inhoudelijke ROC-concept? In een samenwerkingsverband
is het moeilijk om per instelling een zelfstandig personeelsbeleid te voeren.
Het is ook een illusie om de levensbeschouwelijke identiteit te kunnen handhaven.
Die opvatting wordt bevestigd door de toelichting op artikel 1.3.2, namelijk
één bevoegd gezag, één personeelsbeleid, één
financieel beleid. Wat is het oordeel van de bewindslieden omtrent de stellingname
van het BVE-Samenwerkingsverband dat dit vorm is te geven door een minimum-constructie
van niet vrijblijvende afspraken tussen samenwerkende instellingen op basis
van arrangementen? Daarbij is het niet nodig om de vormgeving van de samenwerking
in de wet vast te leggen. Waarom houden de bewindslieden vast aan het concept
van één bevoegd gezag? De leden van de CDA-fractie vernemen
gaarne de visie van de regering hierop.Waarop baseren de bewindslieden de gedachte dat er voldoende ruimte voor
instellingen voor afwijking en eigen invulling is? Gelet op de inhoud van
het wetsvoorstel en de brief is dit een schijn-ruimte. Het niet-dwingend opleggen
van een fusie met de term «ROC in een samenwerkingsverband» biedt
naar het oordeel van genoemde leden onvoldoende perspectief. Zij wensen tevens
een nadere uiteenzetting over wat verstaan moet worden onder het begrip «gegronde
bezwaren». Aan welke criteria zullen de bezwaren moeten voldoen en via
welke procedure kunnen instellingen kenbaar maken dat zij gegronde bezwaren
hebben tegen fusies?De leden van de CDA-fractie menen dat deze wet meer recht moet doen aan:
autonome bedrijfsvorming van instellingen; denominatieve, specifieke en regionale
omstandigheden; een invoeringsperiode die afgestemd is op de ontwikkeling
van de instellingen. Zij vragen de bewindslieden of de artikelen omtrent de
ROC-vorming, samenstelling en invoering daar aan voldoen. ROC-vorming dient
toch primair een verantwoordelijkheid voor de betrokken instellingen te zijn?Een aantal instellingen is van oordeel dat het onderbrengen van bepaalde
sectoren in een breed ROC ten koste zal gaan van het onderwijs. Zij pleiten
op inhoudelijke gronden voor zelfstandig voortbestaan of voor in
aanmerking komen voor vakschool. Die sectoren hebben over het algemeen een
zeer nauwe relatie met het bedrijfsleven, ook financieel. Kan het Scheepvaart
en Transport College te Rotterdam alsnog als een vakschool worden gekwalificeerd?
Genoemde school voldoet redelijk aan de kenmerken van een vakschool zoals
in een brochure van de SVMprocescoördinator zijn vastgesteld. Welke specifieke
scholen zullen niet opgaan in ROC's?Het ROC-vormingsproces is op vrijwillige basis thans volop gaande. De
minister legt een sterke nadruk op bundeling van instellingen per RBA-gebied.
In nogal wat streken van Nederland wordt gekozen voor voedingsgebieden die
afwijken van het RBA-gebied. De leden van de CDA-fractie menen dat deze ontwikkeling
moet worden toegestaan om een optimale clustering per denominatie niet in
de weg te staan. Biedt de WEB daarvoor voldoende ruimte?In delen van het bijzonder onderwijs zijn gedachten om over te gaan tot
grotere regio's en daar het onderwijs bestuurlijk te bundelen. Zo is het ook
denkbaar bij kleinere denominatieve richting geheel Nederland als één
regio te beschouwen. Waarom biedt de wet deze ruimte niet? Is het nodig dat
de zeer beperkte en nauwkeurig gespecificeerde uitzonderingssituaties (art.
12.3.1 en art. 12.3.5) de vorming van een dergelijk ROC in de weg staan? Te
denken valt aan bijvoorbeeld een reformatorisch ROC.De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat de wet voor dergelijke
gevallen ruimte moet bieden om een ROC te vormen. De dwingende ROC-structuur
mag het inhoudelijke onderwijsconcept toch niet volledig ondergeschikt maken.Niet alle op te richten ROC's zullen kunnen voldoen aan de volle breedte
in aanbod van onderwijs. De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat
niet te rigide omgegaan moet worden met breedtevereisten. ROC's zullen ruimte
moeten krijgen om alsnog naar die breedtevereisten toe te groeien. Genoemde
leden vinden de hoofdregel dat er in het BVE-veld vanaf 1 januari 1998 alleen
ROC's zullen bestaan met de breedtevereisten te strak. Uitzonderingen mogen
zich niet beperken tot vakscholen en enkele in de wet bij name genoemde opleidingen.
De leden van de CDA-fractie vragen de bewindslieden daarom meer ruimte voor
ROC-vorming te bieden. Ook hier zal niet te rigide naar het RBA-gebied gekeken
dienen te worden. Het wel of niet aanbieden van educatie hangt bovendien sterk
af van de contracten die instellingen kunnen sluiten met gemeenten.In fase 2 zullen categoriale instellingen per 1 januari 1998 geen bekostiging
meer krijgen. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of deze maatregel
onder alle omstandigheden billijk is. Er kunnen zich omstandigheden voordoen
waarbij het aanbieden van beroepsonderwijs in een bepaalde regio, vanuit een
bepaalde denominatie alleen op die manier kan geschieden. Zijn de bewindslieden
bereid dit dan toe te staan en biedt de wet die mogelijkheid?Artikel 23 lid 5 van de Grondwet regelt slechts eisen van deugdelijkheid
die bepalend zijn voor de bekostiging. Hoe verhouden de bepalingen inzake
de beëindiging op de bekostigingsaanspraak, zoals geformuleerd in artikel
2.1.4 e.d. van de WEB, zich met dit grondwetsartikel? In artikel 2.1.4 lid
1 wordt geregeld dat instellingen bij wet voor bekostiging in aanmerking zullen
worden gebracht en in artikel 12.3.3 de omzetting, splitsing en verplaatsing.
Hoe zijn deze bepalingen te verenigen met de vrijheid van (bestuurs)inrichting
van het bijzonder onderwijs?De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de mening van de bewindslieden
dat instellingen op grond van de vrijheid van onderwijs, een vrije keuze moeten
hebben voor de bestaande rechtstoestand of de aanvaarding van nieuwe voorwaarden.
Op welke wijze is in de WEB die keuze geregeld, gelet op het samengaan van
instellingen in een ROC met verschillende categorieën en gelet op de
samenstelling van een ROC, waar die soorten niet in elke regio
van de verschillende levensbeschouwelijke richtingen voorhanden zijn (art.
1.3.1, 1.3.2 en 12.3.3)?Artikel 23 van de Grondwet verschaft duidelijkheid omtrent de toedeling
van bevoegdheden aan de overheid en aan bijzondere instellingen. De bijzondere
instellingen genieten de vrijheid van schoolstichting, van benoeming, van
richting, van inrichting etcetera. In de WEB wenst de wetgever een herziening
van de toedeling van bevoegdheden aan de rijksoverheid, aan de gemeenten,
aan landelijke organen en aan instellingen. Willen de bewindslieden aangeven
waarom deze herziening van toedeling van bevoegdheden niet in strijd is met
de Grondwet?De leden van de VVD-fractie zijn geïnteresseerd in een nadere uiteenzetting
met betrekking tot het implementatieproces van het wetgevingstraject. Hiermee
wordt beoogd meer inzicht te verkrijgen in de relatie tussen ROC-vorming en
het wetgevingstraject. Ook het inzicht in de verhouding tussen de invoering
van de ROC-vorming en de instrumentatie van ROC's kan vergroot worden.De leden van de VVD-fractie kunnen zich vinden in de verruiming van de
initiële verschijningsvorm van het ROC tot twee typen: institutioneel
geïntegreerde instellingen en bestuurlijk gefuseerde instellingen (pagina
7, memorie van toelichting). Gelet op de nadere uiteenzetting in de brief
van oktober 1994 (23 778 nr. 6) zijn zij van mening dat er op dit moment
geen dringende behoefte is aan een derde type. Op welke wijze wordt tegemoet
gekomen aan de wens van bestuurlijk gefuseerde instellingen van verschillende
denominaties om de eigen identiteit te handhaven?Deze leden zouden graag van de regering vernemen wat er gedaan dient te
worden met de instellingen die niet kunnen voldoen aan de breedte-eis. In
dit verslag zal op dit laatste punt worden teruggekomen.Vanaf 1 januari 1998 zullen in beginsel in het BVE-veld alleen ROC's bestaan.
Toch zullen er opleidingen zijn, waarvoor een uitzondering gemaakt moet worden.
De regering erkent dit ook en daarom heeft zij een aantal uitzonderingen gecreëerd,
zoals de grafische opleidingen en horeca-lycea. Toch zijn er bijvoorbeeld
horeca-opleidingen die in een MBO-college opgenomen zijn en die na het herstructureringsproces
deel zullen uitmaken van een ROC. Een wettelijke uitzonderingsbepaling lijkt
hier zijn doel voorbij te schieten.De leden van de VVD-fractie vragen zich wat de bijzondere omstandigheden
zijn waardoor scholen buiten ROC's kunnen blijven, voorop gesteld dat deze
scholen niet uit kunnen groeien tot een zelfstandig ROC. Zij vragen welke
criteria de regering hanteert en vragen een reactie op de volgende criteria:– het hebben van de twee leerwegen;– het hebben van een VBO en MBO;– het aanbieden van cursussen voor volwassenen;– herkenbaarheid voor tenminste één branche;– een substantiële bijdrage aan de school door het bedrijfsleven;– het betreft in bestuurlijke zin één instelling.Kan de regering uiteenzetten op welke termijn het veld en het project-management
duidelijkheid zullen krijgen over de criteria die gehanteerd zullen worden
bij de uiteindelijke beoordeling van uitzonderingssituaties? Hoe verhoudt
zich een dergelijk beoordelingskader met wettelijke uitzonderingsmogelijkheden?De in de inleiding genoemde onderwijskundige bepalingen zijn voor de leden
van de fractie van D66 een belangrijke motivatie om samenwerking van de diverse
onderwijsvormen in ROC's te willen stimuleren. Zij merken hierbij echter op
dat zij van mening zijn dat samenwerking zoveel mogelijk van onderop, dus
geinitieerd door de scholen zelf, tot stand moet komen. Bovendien moeten scholen
de mogelijkheid krijgen zelf hun samenwerkingsvorm te kiezen. Kan de regering aangeven welke ruimte en autonomie scholen hebben om het
samenwerkingsproces van onderop tot stand te brengen en om hun eigen samenwerkingsvorm
te kiezen, gezien de voorkeur die in het wetsvoorstel wordt uitgesproken voor
het van bovenop opleggen van een instellingen- of besturenfusie? Kan tevens
worden aangegeven welke verschillende mogelijk- heden van samenwerking een
besturenfusie biedt? In de WEB wordt op een viertal terreinen samenwerking voorgestaan: financieel
beheer, personeelsbeleid, kwaliteitszorg en het onderwijs en de examens. Bij
de leden van de D66-fractie bestaat onduidelijkheid over de betekenis van
het «financieel beheer». Kan worden aangegeven of hier slechts
sprake is van een gezamenlijk gironummer per ROC, waar het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een bedrag op stort dat duidelijk gespecificeerd
is voor iedere, aan dat betreffende ROC deelnemende, instelling? Of vraagt
financieel beheer van de instellingen vergaande financiële samenwerking?Bij het opstarten van een ROC zal door de diverse scholen sterk gekeken
worden naar de financiële situatie van de scholen met wie samengewerkt
gaat worden. Financieel sterke scholen hebben grote bezwaren tegen samenwerking
met financieel zwakke scholen. De leden van de D66-fractie hebben hiervoor
alle begrip en dringen er bij de regering op aan, nader aandacht te besteden
aan deze problematiek en met een oplossing te komen.Als tweede terrein van samenwerking wordt «personeelsbeleid»
genoemd. De leden van de D66-fractie zijn van mening dat scholen een personeelsbeleid
moeten kunnen voeren waarin de eigen identiteit tot uitdrukking komt, maar
dat niet drukt op de wachtgeldregeling. Volgens deze leden zijn eigen verantwoordelijkheid
en kwaliteit hierbij sleutelwoorden. Zij nodigen de regering uit om, met inachtneming
van het hierboven gestelde, tot een uitgewerkt plan te komen waarin duidelijk
omschreven staat op welke wijze het personeelsbeleid in een ROC tot uitvoering
moet worden gebracht.Kan tevens worden aangegeven wat de consequenties zijn van de bestuursaanstelling
met betrekking tot het uitbetalen van de salarissen aan het personeel, werkzaam
in een ROC? Worden de salarissen centraal uitbetaald of door de deelbesturen
van de scholen?In zijn brief van 27 oktober jl. geeft de Minister van OCW aan dat voor
scholen uitzondering van deelname aan de ROC's mogelijk is «als het
bevoegd gezag kan aantonen dat het onderwijs dat deze scholen verzorgen niet
doelmatig in een ROC verzorgd kan worden». Als uitzonderingsmogelijkheden
worden genoemd: horeca-scholen, grafische scholen en zogenoemde vakscholen.
Het is de leden van de fractie van D66 tot op heden niet duidelijk waarom
specifiek voor deze instellingen uitzonderingen gemaakt worden? Het is hen
namelijk bekend dat in de regio Twente ook een horeca-school aan een ROC-verband
deelneemt. Kennelijk vindt deze instelling het wel doelmatig om in ROC-verband
samen te werken. Kan de minister bovendien aangeven wat hij precies onder
vakscholen verstaat? Beschouwt hij alleen de scholen die het predikaat «vakschool»
bezitten als gerechtigd tot niet-deelname of kunnen ook instellingen die in
hun vorm erg lijken op een vakschool een beroep doen op deze uitzonderingsregel?Ook in meer algemene zin vinden de leden van de D66-fractie het noodzakelijk
duidelijkheid te krijgen over hoe en door wie (bij ROC-vorming) bepaald wordt
dat bezwaren tot deelname of juist het niet mogen deelnemen gegrond zijn.Voor de leden van de RPF-fractie is het duidelijk dat de door de regering
voorgestelde ROC-vorming vergaande gevolgen heeft voor het karakter van het
onderwijs en van de instellingen. Hoewel de indieners de 5000 deelnemers-norm
hebben geschrapt, tot tevredenheid overigens van de leden van
de RPF-fractie, zullen de ROC's toch een zeer grootschalig karakter krijgen.
Een ROC zal bestaan uit instellingen voor basiseducatie, volwasseneducatie,
middelbaar beroepsonderwijs in minimaal drie sectoren, leerlingwezen en vormingswerk.
Deze breedte-eis en de daarmee gepaard gaande integratie van het financiële,
personeels- en onderwijsbeleid zal mammoet-instellingen tot gevolg hebben.
De leden van de RPF-fractie staan uitermate kritisch tegenover deze schaalvergroting.
Zij zal naar hun inschatting negatieve gevolgen hebben voor het contact tussen
docenten en bevoegd gezag, tussen docenten en leerlingen en tussen bevoegd
gezag en ouders. Het valt te betwijfelen of bijvoorbeeld leerlingen van 16,
17 jaar, voor wie de school van groot belang is voor de ontwikkeling, zich
in voldoende mate kunnen identificeren met hun school. De leden van de RPF-fractie
spreken de verwachting uit dat het proces van schaalvergroting op den duur
tegen zijn grenzen zal lopen en uiteindelijk zou kunnen leiden tot een tegenbeweging,
die een breed gedragen streven naar schaalverkleining tot gevolg heeft. Niet
alleen is hierbij de wens de vader der gedachte, maar ook leert de ontwikkeling
in andere landen dat dat de praktijk is. De leden van de RPF-fractie verwijzen
in dit verband naar de Verenigde Staten, waar men inziet dat «small
is beautiful». Ook waar het gaat om de organisatie van het onderwijs.
Wanneer het persoonlijke welbevinden van docenten en leerlingen, het goede
contact tussen bestuur, directie, docenten, leerlingen en ouders en de overzichtelijkheid
voor het bestuur de criteria voor de schaal van de instellingen zijn, dan
liggen kleinschalige instellingen meer voor de hand. Het is echter duidelijk
dat dat de criteria niet zijn voor de indieners van het wetsvoorstel. Het
is de indieners daarentegen te doen om het goed contact tussen ROC en bedrijfsleven,
om de bevrediging van de vraag van de arbeidsmarkt en om zoveel mogelijk deelnemers
een kwalificatie te laten behalen. Uiteraard zijn dat nastrevenswaardige doelen,
maar ze moeten niet allesbepalend zijn voor de inrichting van het onderwijs.
De leden van de RPF-fractie nodigen de regering uit hierop te reageren.Dat economische criteria bij dit wetsvoorstel dominant zijn, blijkt ook
uit de voorgestelde ROC-vorming, zo constateren de leden van de RPF-fractie.
Volgens de Kernpuntennotitie stellen de indieners zich ten doel om «een
geheel van gedifferentieerde onderwijsvoorzieningen op het terrein van het
beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie» tot stand te laten komen.
Dat dient zodanig plaats te vinden dat het «beantwoordt aan de maatschappelijke
en individuele vraag naar beroepsonderwijs en volwasseneducatie» (zie
blz. 8 van genoemde notitie). Daarbij liggen twee wensen ten grondslag aan
het wetsvoorstel. In de eerste plaats de wens om maatwerk te leveren en in
de tweede plaats de wens om het aantal aanspreekpunten in de vorm van instellingen
te verminderen. Vreemd genoeg gaat de wens om maatwerk te leveren gepaard
met de breedte-eis. Vindt de regering dat het leveren van maatwerk ernstig
wordt belemmerd of zelfs onmogelijk is, als beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
niet in ROC-verband wordt aangeboden? Naar het oordeel van de leden van de
RPF-fractie verhindert de breedte-eis juist in sommige gevallen de mogelijkheid
om maatwerk te leveren. Zij doelen daarbij met name op het aanbod van christelijk
beroepsen volwassenenonderwijs. De bepalingen inzake de ROC-vorming bemoeilijken
of blokkeren de continuering van dit bijzonder onderwijs. In veel gevallen
zal het niet mogelijk blijken te zijn om met instellingen met een vergelijkbare
levensbeschouwelijke grondslag aan de breedte-eis te voldoen. Bovendien is
het moeilijk om van de breedte-eis af te wijken. De leden van de RPF-fractie
vinden het onbegrijpelijk en van weinig affiniteit met de betreffende richtingen
getuigen dat de indieners in de memorie van toelichting het wagen te stellen
dat «er op dit terrein weinig tot geen problemen te verwachten»
zijn (blz. 47). Wanneer de indieners notie hadden genomen van verschillende
commentaren van protestants-christelijke, katholieke, reformatorische en gereformeerde
onderwijsvakorganisaties en scholen, dan hadden ze beter geweten.
Verschillende, op een levensbeschouwing gebaseerde, instellingen voor middelbaar
beroepsonderwijs zullen grote moeite hebben om «institutioneel geïntegreerd»
of «bestuurlijk gefuseerd» aan de breedte-eis te voldoen. Naar
het stellige inzicht van deze leden leidt de dwang tot ROC-vorming tot een
verschraling van het onderwijsaanbod en is zelfs de vrijheid van richting
in het geding. Naar hun mening is het geven van ruimte voor de integratie
van de levensbeschouwelijke achtergrond van leerling en docent en het onderwijs
een voorwaarde voor het leveren van maatwerk. Als het bijvoorbeeld gaat om
beroepsonderwijs in de sector van de gezondheidszorg is de levensbeschouwelijke
achtergrond van groot belang. De geloofsachtergrond van leerlingen bepaalt
niet zelden de motivatie om voor de gezondheidszorg te kiezen. Daarnaast is
er vanuit delen van de zorgsector vraag naar verzorgers met een geloofsovertuiging,
die overeenkomt met degenen die verzorgd worden. Begrip, invoelingsvermogen
en instemming met de geloofsovertuiging van hulpbehoevenden hoort evengoed
tot het maatwerk dat nodig is als technische vaardigheden. De leden van de
RPF-fractie zijn van oordeel dat de dwang tot veralgemenisering van educatie
en beroepsonderwijs in veel gevallen kan botsen met de wens om jongeren en
volwassenen zodanig op te leiden, dat ze volwaardig kunnen functioneren in
een pluriforme samenleving. Huns inziens is de gedwongen ROC-vorming juist
een miskenning van het pluriforme karakter van onze samenleving.De leden van de RPF-fractie vragen zich af waarom de ROC-vorming niet,
zoals het regeerakkoord notabene zelf voorstelt, op vrijwillige basis kan
plaats vinden. Clusters van instellingen die aan de voorwaarden voldoen, kunnen
het ROC-predikaat krijgen, terwijl andere (bijzondere) instellingen zo veel
mogelijk samenwerken. Er is bij bijzondere instellingen wel degelijk de bereidheid
om vergaande samenwerking na te streven, maar uiteraard niet ten koste van
verlies aan identiteit. Het commentaar van de Vereniging voor gereformeerd
schoolonderwijs (VGS) van 9 september 1994 getuigt van die bereidheid. Een
reformatorisch ROC zou bestaan uit MBO in drie sectoren en vormingswerk, onvoldoende
om aan de breedte-eis te voldoen maar voldoende om maatwerk te leveren. Zouden
de indieners deze bereidheid niet willen honoreren door de breedte-eis minder
rigide te hanteren? Deze leden dringen er op aan om het wetsvoorstel op dit
punt te wijzigen en de ROC-vorming op vrijwillige basis te laten plaatsvinden.In het wetsvoorstel is het ROC-concept verder uitgewerkt. Het proces van
ROC-vorming is al zodanig ver gevorderd, dat het enkele feit daarvan voor
de regering voldoende argument lijkt te zijn om het ROC-concept als zodanig
niet meer ter discussie te stellen, zo is de indruk van de leden van de SGP-fractie.
Weliswaar is het concept-wetsvoorstel op veel punten gewijzigd, waarmee voor
een goed deel ook tegemoet wordt gekomen aan kritiek, maar dit geldt naar
het oordeel van deze leden niet voor met name de kritiek op het ROC-concept
als zodanig en de fusiedwang. Deze leden hebben althans de indruk dat aan
bepaalde aspecten van de inhoudelijke en vaak scherpe kritiek die de afgelopen
tijd op het ROC-concept als zodanig en ook op de ROC-vorming is geuit al te
gemakkelijk voorbij wordt gegaan.De leden van de SGP-fractie betreuren zeer dat in het wetsvoorstel en
de toelichting onvoldoende de wil en inspanning wordt getoond om de pluriformiteit
aan voorzieningen – in de zin van levensbeschouwelijke en pedagogische
verscheidenheid – zoals die ook in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie
is gegroeid, te handhaven. In zijn effecten zal het wetsvoorstel die pluriformiteit
in ieder geval zwaar aantasten. Ook de brief van 27 oktober 1994 houdt geen
verbetering in, zo menen deze leden. De leden van de SGP-fractie willen niet verhullen dat zij verbaasd waren
en zijn over de brief van de Minister van OCW van 27 oktober 1994, naar aanleiding
van een passage uit het regeerakkoord. In de betreffende passage wordt klip
en klaar gezegd dat, omdat tegen fusie in bepaalde gevallen gegronde bezwaren
kunnen bestaan, fusie niet dwingend wordt opgelegd. In het «veld»
en ook daarbuiten werd deze passage algemeen zodanig geïnterpreteerd
dat er een nota van wijziging op de concept-WEB kon worden verwacht, die meer
ruimte zou geven dan de ook op dat moment al bekende modellen van institutionele
en bestuurlijke fusie. Deze leden vinden dat de regering hierdoor opgewekt
vertrouwen heeft beschaamd. De conclusie van de brief is immers dat er geen
ander model nodig is en dat de ruimte die het wetsvoorstel biedt aan een bevoegd
gezag voldoende is om zelf te komen tot allerlei bestuurlijk-organisatorische
arrangementen. Het wetsvoorstel blijft echter fusie (bestuurlijk of institutioneel)
dwingend opleggen. De leden van de SGP-fractie vermogen dan ook niet in te
zien hoe de minister de conclusie kan trekken dat het wetsvoorstel tegemoet
komt aan de expliciete uitspraak in het regeerakkoord dat fusie niet dwingend
zal worden opgelegd.Op de in de brief aangeduide ruimte voor bestuurlijke en organisatorische
differentiatie valt nogal wat af te dingen, zo menen de leden van de SGP-fractie.
Op ten minste een viertal terreinen is immers samenwerking nodig, namelijk
kwaliteitszorg, financieel beheer, personeelsbeleid en onderwijs en examens.
Deze leden vinden deze samenwerkingsvereisten zodanig ver gaan, dat naar hun
oordeel niet gesteld kan worden dat in een samenwerkingsverband deelnemende
instellingen hun levensbeschouwelijke identiteit kunnen handhaven. Er moet
immers onder meer één bestuur, één benoemingsbeleid
en één onderwijsen examenregeling zijn. Bovendien beslist het
bevoegd gezag van de bestuurlijk gefuseerde instelling over de toelating van
leerlingen, zodat de in het samenwerkingsverband deelnemende instellingen
ook met betrekking tot de toelating van leerlingen geen eigen beleid kunnen
voeren, hetgeen eveneens het handhaven van de eigen levensbeschouwelijke identiteit
onmogelijk maakt, zo menen deze leden. Daarbij wijzen zij er op dat bij toelating
door één van de in het samenwerkingsverband participerende instellingen
van leerlingen die niet tot de denominatie van de andere instellingen behoort,
bij doorstroming problemen kunnen ontstaan, met name bij de identiteitsgevoelige
vakken. Verder wijzen zij op de verplichte bestuursaanstelling van personeel.De leden van de SGP-fractie moeten dan ook concluderen dat de mogelijkheden
voor denominatieve differentiatie binnen een samenwerkingsverband van bestuurlijk
gefuseerde instellingen ontoereikend zijn en geen recht doen aan de wijze
waarop veel scholen hun eigen denominatieve kleur invullen. Deze leden menen
dan ook dat de gehanteerde terminologie van «regionale opleidingencentra
in een samenwerkingsverband», gelet op de eis dat de instellingen onder
bestuur van één bevoegd gezag staan en er sprake moet zijn van
een vergaande integratie op essentiële taakvelden en er dus zeker geen
sprake is van in een samenwerkingsverband deelnemend autonome bevoegde gezagsorganen,
geen recht doet aan de werkelijkheid.De leden van de SGP-fractie constateren dat de bezwaren tegen de verplichte
ROC-vorming zeer breed leven. Zij wijzen in dit verband op de actie van het
Overleg Autonome Scholen en de bijna unanieme uitspraak van de ledenvergadering
van de VBVE op 26 mei 1994 tegen gedwongen ROC-vorming. Deze leden vragen
de reactie van de regering op het onder meer vanuit het BVE-samenwerkingsverband
naar voren gebrachte voorstel voor een regeling van een minimum-constructie
van niet-vrijblijvende afspraken tussen samenwerkende instellingen op basis
van arrangementen, zonder dat daarvoor van overheidswege een organisatorische
structuur verplicht wordt voorgeschreven. De leden van de SGP-fractie tonen zich er verheugd over dat de regering
de opheffingsnorm van 5000 deelnemers heeft laten vallen, in reactie op de
scherpe kritiek op het concept-wetsvoorstel in de zogenaamde artikel 3 procedure.
Deze leden zijn het echter niet eens met de door de indieners van het wetsvoorstel
uitgesproken verwachting dat, gezien het laten vervallen van de opheffingsnorm
en gelet op de bestaande spreiding, het draagvlak voor ROC-vorming is verbreed
en weinig tot geen problemen zijn te verwachten bij de fusieprocessen van
denominatieve instellingen. De indieners stellen: «over het algemeen
is sprake van voldoende beschikbaarheid binnen redelijke grenzen van voorzieningen
van vergelijkbare signatuur. Bovendien zal het schrappen van de 5000 deelnemers-norm
eventuele problemen verder nuanceren. Is de volledige breedte-eis in bepaalde
situaties niet te realiseren, dan kan een algemene afwijkingsmogelijkheid
worden benut. Deze kan bij afwezigheid van voorzieningen binnen een redelijke
straal verder bijdragen tot het oplossen van eventuele knelpunten.»
De leden van de SGP-fractie stellen de vraag waar de regering de inschatting
van voldoende beschikbaarheid van de hier bedoelde voorzieningen op baseert.
Deze leden stellen hier tegenover dat de beschikbaarheid van voorzieningen
in het richtinggebonden onderwijs, zeker indien dit per regio wordt bezien,
zonder meer ontoereikend is om te kunnen voldoen aan de eisen die aan een
ROC worden gesteld.Behalve de bezwaren in het algemeen tegen gedwongen ROC-vorming wijzen
de leden van de SGP-fractie op de in het bijzonder voor de kleine richtingen
geldende bezwaren, te weten het reformatorische en gereformeerde mbo en vormingswerk,
in die zin dat deze bij handhaving van de ROC-breedte-eis zelfs volledig zullen
moeten verdwijnen. Zij menen ook dat de feitelijke situatie hieromtrent genoegzaam
bekend is. Deze leden stellen ten overvloede dat deze richtingen ten volle
bestaansrecht toekomt. Voor de bijzondere wijze en motieven van het ontstaan
van de hier in het geding zijnde instellingen – welke motieven naar
hun oordeel nog volledig gelden – verwijzen deze leden kortheidshalve
naar het commentaar van de Vereniging voor gereformeerd schoolonderwijs (VGS,
d.d. 9 september 1994).De leden van de SGP-fractie merken hierbij ook op dat zij het open laten
van de mogelijkheid van het – op basis van een in 1997 te houden evaluatie –
via wetswijziging alsnog voor bekostiging in aanmerking brengen van de in
het geding zijnde instellingen volstrekt onvoldoende vinden. Zij vinden dat
de wet hier nu al in dient te voorzien, omdat de problematiek nu al duidelijk
is.Deze leden vragen of de regering bereid is de doelstellingen van optimalisering
van de mogelijkheden tot het leveren van maatwerk en vermindering van de bestuurslast
(o.m. het aantal aanspreekpunten voor de overheid) in specifieke situaties
zodanig in te vullen dat deze doelstellingen maximaal worden gerealiseerd
en tegelijk zo goed mogelijk het uitgangspunt van verlangd onderwijs recht
wordt gedaan. In dit verband verwijzen zij ook naar de door de Onderwijsraad
opgeworpen vraagstelling waarom het goed functionerende sectorale/categoriale
instellingen, die kans zien het maatwerk, dat ten grondslag ligt aan het beleid
van de bewindslieden, te leveren en zich ook bereid tonen het maximaal haalbare
te doen om te voldoen aan de beleidsdoelstellingen, onmogelijk wordt gemaakt
dit langer te doen. De leden van de SGP-fractie stellen daarbij ook de huns
inziens relevante vraag in hoeverre in de beoordeling van het recht op voortbestaan
van instellingen die niet voldoen aan de ROC-breedte-eis ook een rol speelt
de mate waarin dergelijke instellingen er met hun eigen concept in slagen
de beleidsdoelstellingen van de regering te realiseren.Deze leden citeren verder met instemming de Onderwijsraad als deze stelt
dat voorop staat «dat de vrijheid van richting en de beschikbaarheid
van een voldoend gespreid en pluriform onderwijsaanbod verzekerd moeten
blijven. In de situatie die zal ontstaan op basis van het thans voorliggende
wetsvoorstel zal hieraan naar zijn oordeel niet kunnen worden voldaan, daar
het niet meer het «evenwichtig geheel van onderwijsvoorzieningen naar
soort en richting» kent zoals dat in de wetgeving met betrekking tot
het onderwijs waarom het hier gaat en dat gedeeltelijk betrekking heeft op
leerplichtige leerlingen, tot nu toe geregeld is.» De Onderwijsraad
verwijst in dit verband naar toezeggingen van de minister tijdens de UCV van
25 oktober 1993. Deze leden wijzen ook nog op de opmerking in de brief van
19 oktober 1993, dat ROC-vorming geen doel op zichzelf is, maar dat het hoofddoel
is het leveren van maatwerk.De leden van de SGP-fractie concluderen dat de vrijheid van onderwijs
als bedoeld in artikel 23 van de Grondwet in het geding is en dat de regering
derhalve meer ruimte moet scheppen voor creatieve samenwerkingsconstructies
en inspanningen in het veld om binnen de eigen richting optimaal te clusteren.
Deze leden achten zowel vanwege hun afwijzing van de fusiedwang in het algemeen
als vanwege de risico's van kaalslag in het levensbeschouwelijke onderwijs
een nota van wijziging noodzakelijk. Zij wachten met veel belangstelling de
reactie van de regering af.De beroepspraktijkvorming vormt naar het oordeel van de leden van de SGP-fractie
een wezenlijk bestanddeel van het beroepsonderwijs. Zij wijzen er echter op
dat de stages in het beroepsopleidende onderwijs (in het algemeen het dag-mbo)
van een andere orde zijn dan het veel omvangrijker praktijkgedeelte in het
beroepsbegeleidende onderwijs (leerlingwezen). Deze leden vragen de regering,
te reageren op de veel geuite stelling dat bbo en mbo naar elkaar toegroeien.
Zij vragen in dit verband verder waarom de regering in het kader van de breedte
bij de ROC-vorming zo'n belangrijke rol toekent aan het bbo. Deze leden herinneren
zich overigens de in de brief van de minister van 10 november 1993 geschetste
oplossingen voor het ontbreken van bbo. Zij vragen hoe daar verder vorm aan
wordt gegeven en waarom deze niet zijn uitgewerkt in het onderhavige wetsvoorstel.
Verder vragen deze leden hoe de regering de in het wetsvoorstel neergelegde
keuzen ziet in het kader van de nog niet afgeronde discussie over dualisering.De leden van de GPV-fractie kunnen op zich instemmen met de hoofddoelstelling
van het wetsvoorstel. Los van het feit dat op belangrijke onderdelen nog uitwerking
moet plaatsvinden, leven bij deze leden nog de nodige vragen, terwijl zij
op het punt van de ROC-vorming bezwaren hebben. Deze bezwaren vloeien met
name voort uit het gedwongen karakter van de ROC-vorming onder condities die
haaks staan op de vrijheid van richting en inrichting van het onderwijs. De
leden van de GPV-fractie vinden het opmerkelijk dat aan de ene kant in het
regeerakkoord wordt erkend dat er gegronde bezwaren kunnen bestaan tegen gedwongen
fusering van betrokken instellingen, terwijl aan de andere kant, nadat de
ROC-vorming in dit licht is bezien, geconcludeerd wordt dat van gedwongen
instellingen fusie geen sprake is omdat het wetsvoorstel instellingenfusie
niet afdwingt. Op deze wijze wordt de passage in het regeerakkoord wel erg
beperkt geïnterpreteerd en wordt zeker geen recht gedaan aan de verwachtingen
welke op dit punt door het regeerakkoord zijn gewekt. Met evenveel recht kan
men in de passage in het regeerakkoord ook bestuurlijke fusie begrijpen. De
leden van de GPV-fractie begrijpen gezien de conclusie in de brief van 27
oktober 1994 niet waarom indien de betreffende passage uit het regeerakkoord
zo dient te worden opgevat als later uitgelegd, de WEB wat dit betreft nog
eens tegen het licht moest worden gehouden. De uitkomst was dan toch bij voorbaat
al volstrekt duidelijk. Dat zou niet het geval zijn als gedwongen fusering
in het regeerakkoord in bredere zin moet worden opgevat. De leden van de GPV-fractie
vragen daarom of het juist is dat de passage in het regeerakkoord
aanvankelijk een bredere strekking had en zo ja op grond waarvan men tot een
smallere interpretatie is overgegaan? Heeft men überhaupt de consequenties
van gedwongen bestuurlijke fusie onder de condities waarin die thans moeten
plaatsvinden beoordeeld op zijn grondwettelijke merites? De leden van de GPV-fractie
hebben de sterke indruk van niet. Zij wijzen er in dit verband op dat in geval
van bestuurlijke fusie op een aantal belangrijke terreinen een zodanig gezamenlijk
beleid dient te worden gevoerd dat voor die terreinen feitelijk sprake is
van het functioneren als één instelling. In dit verband worden
onder meer ook het personeels-beleid en het onderwijsbeleid genoemd. De leden
van de GPV-fractie vragen hoe één en ander valt te rijmen met
de grondwettelijk verankerde benoemingsvrijheid en inrichtingsvrijheid, in
die gevallen waarin gedwongen ROC-vorming zou leiden tot fusering van instellingen
van verschillende denominaties. Gaat de verplichte samenwerking in geval van
bestuurlijke fusie ook niet zo ver dat er in feite sprake is van een gradueel
onderscheid met instellingenfusie?De leden van de GPV-fractie zijn er bovendien zeker niet van overtuigd
dat het ROC op zich een conditio sine qua non voor het realiseren van de hoofddoelstelling
van het wetsvoorstel is. Hoewel zij het belang van ROC-vorming niet willen
onderschatten, gaan de leden van de GPV-fractie niet zover dat maatwerk zonder
ROC-vorming niet zou kunnen. Wordt dat impliciet ook niet erkend door het
bestaan van vele commerciële opleidingen die kwalitatief ook niet onder
hoeven te doen voor bekostigde instellingen? Zegt het feit dat het voorgestelde
stelsel van kwaliteitszorg ook voor deze opleidingen gaat gelden wat dit betreft
al niet genoeg?De leden van de GPV-fractie begrijpen niet waarom de regering hoe dan
ook wil blijven vasthouden aan de gedwongen ROC-vorming. Het argument dat
als gevolg van het bestaan van een aantal instellingen met een smal aanbod
het risico bestaat dat jongeren en in het bijzonder doelgroepen eenzijdig
worden bediend vinden de leden van de GPV-fractie niet overtuigend. Staan
er ter realisering van het maatwerk naast de ROC-vorming ook niet andere wegen
open waarbij tegelijk recht kan worden gedaan aan de vrijheid van onderwijs?
Zij wijzen in dit verband op het voorstel van het BVE-samenwerkingsverband,
waarin het onderwijskundig concept van ROC-vorming als uitgangspunt is genomen.
Een en ander is vorm te geven door een minimum-constructie van niet-vrijblijvende
afspraken tussen samenwerkende instellingen op basis van arrangementen. Deze
arrangementen kunnen een verschillende vorm en inhoud krijgen. De bepalingen
waaraan de samenwerking c.q. de arrangementen minimaal moeten voldoen kunnen
in de wet worden vastgelegd.De leden van de GPV-fractie constateren overigens dat in de memorie van
toelichting de opmerking wordt gemaakt dat het denkbaar is dat voor sommige
instellingen een uitzonderingsmogelijkheid wordt geboden waar het gaat om
ROC-vorming. Zij vragen of hierbij niet alleen gedacht kan worden aan zogenaamde
vakscholen e.d. maar ook aan instellingen van de kleine richtingen, dat wil
zeggen aan die instellingen waarvan er nog maar één van een
bepaalde richting bestaat. Het kan immers niet de bedoeling zijn door middel
van wetgeving gericht op een structurele verbetering van onder meer het beroepsonderwijs
en passant een einde te maken aan de enige mogelijkheid van beroepsonderwijs
voor een bepaalde richting. 5. Landelijke organen; bestuur; positie en takenDe leden van de PvdA-fractie zagen veel in het oorspronkelijke voorstel
van de ondertekenaars de landelijke organen te ontwikkelen tot expertisecentra.
Dat heeft niet de instemming gekregen van de werkgevers en een deel van de
vakbeweging. Desalniettemin achten deze leden het van groot belang dat de
positie van de instellingen, ook waar het de begeleiding van de
jongeren in de praktijk betreft, helder en duidelijk in de wet vastligt. Vooral
ook om de eventuele kloof tussen school en bedrijf te dichten is het noodzakelijk
dat de school verantwoordelijk is voor het opleidingsproces in directe zin.
Goede afspraken zijn nodig met de begeleiders in het bedrijf. Omdat er blijkbaar
nog sprake is van een groeiproces is één en ander nog niet vastgelegd
in de wet. De leden van de PvdA-fractie hechten eraan dat dat wel gebeurd.
Maar ook al komt er een wettelijke regeling, dan nog kunnen zij zich voorstellen
dat er een variatie in de praktijk tot stand komt, mits alle betrokken partijen
daar bewust voor kiezen. De verschuivingen die met de herziene taakverdeling
beoogd zijn, hebben consequenties voor de landelijke organen èn de
scholen. Of daar in de richting van de scholen ook in financiële zin
wat aan gedaan wordt, is (nog) niet duidelijk. Mochten alle betrokkenen tot
de conclusie komen dat het bestaande systeem goed functioneert, dan zien deze
leden geen reden daar in alle gevallen een eind aan te maken.Speciale aandacht vragen de leden van de PvdA-fractie voor het midden-
en kleinbedrijf. Veel ondernemers in het midden- en kleinbedrijf weten zich
nog amper vertegenwoordigd in de landelijke organen. Met het oog op een adequate
afstemming van beroep op de praktijk is dit een probleem dat steeds meer aandacht
verdient, zeker als de regionale component in het beleid versterkt wordt.Tenslotte willen deze leden graag geïnformeerd worden over de voortgang
van het schaalvergrotingsproces in de wereld van de landelijke organen.De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat er een beginselakkoord is
ontstaan tussen COLO en het BVE-Samenwerkingsverband over toekomstige taak-
en verantwoordelijkheidsverdeling. Terecht hadden de bewindslieden dit onderdeel
naar een algemene maatregel van bestuur verschoven aangezien de betrokken
partijen zeer verdeeld waren over de verantwoordelijkheidsverdeling. Overleg
daarover was noodzakelijk. Nu het beginselakkoord er is, geven de leden van
de CDA-fractie er de voorkeur aan om de hoofdlijnen van de verantwoordelijkheidsverdeling
alsnog in de wet op te nemen. De verdere uitvoering kan dan in een algemene
maatregel van bestuur geregeld worden.Zij onderschrijven de gedachte dat de school de verantwoordelijkheid draagt
voor het primaire opleidingsproces en landelijke organen de taak vervullen
om de kwaliteit van de praktijkplaats te bewaken. De vraag is welke onderlinge
financiële verschuivingen plaats zullen vinden per landelijk orgaan en
instellingen per sector. Kunnen de bewindslieden die helderheid verschaffen
per landelijk orgaan? Welk overleg tussen partijen en minister vindt plaats?
Wat is de inhoud en het resultaat van de werkgroep SEBASTIAAN I en II? Welke
invulling is per bedrijfstak mogelijk zonder dat het algemene beginsel omtrent
de verantwoordelijkheidsverdeling wordt aangetast? Heeft de beginselovereenkomst
tussen partijen betrekking op alle bedrijfstakken inclusief de agrarische
sector? Hoe wenselijk is het dat alle bedrijfstakken dezelfde uitgangspunten
hanteren bij de verantwoordelijkheidsverdeling?De leden van de CDA-fractie zien graag een heldere uiteenzetting van de
bewindslieden over de taak- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen landelijke
organen en scholen in het secundair beroepsonderwijs. Daarbij dient het uitgangspunt
van twee herkenbare leerwegen gehandhaafd te blijven. Tevens dient er meer
inzicht verschaft te worden in de financiële vertaling van deze verantwoordelijkheden.
Past daar het beginsel bij dat uitgaat van budgettaire neutraliteit tussen
onderwijsinstellingen en landelijke organen? Hoe regelen de bewindslieden
dit in de bekostiging? Is een meer leerweg-onafhankelijke bekostiging bij
landelijke organen mogelijk? Zijn de bewindslieden bereid de invulling hieromtrent
over te laten aan de gemengde werkgroep Sebastiaan II? In artikel 7.6.1 van de WEB is sprake van verdeling van taken en bevoegdheid
tussen landelijke organen en instellingen. Kunnen de bewindslieden aangeven
waarom de bemoeienis van de minister niet in strijd is met de vrijheid van
inrichting en de minister daarin kan treden zonder die vrijheid aan te tasten
(art. 23 lid 2)?De landelijke organen zullen voor de sectorale aansturing van het leerlingwezen
een bijzondere rol blijven behouden. Ook de regionale aanpak vanuit een sectorale
invalshoek zal ontwikkeld moeten worden. Hoe moeten de landelijke organen
aan deze vernieuwing een bijdrage leveren?De leden van de VVD-fractie zouden de taak van de landelijke organen ten
aanzien van de internationalisering zwaarder aangezet willen zien. Het bevorderen
van de internationale vergelijkbaarheid van de diploma's van het beroepsonderwijs
is terecht in het wetsvoorstel opgenomen. In de memorie van toelichting staat
een aantal taken die vervuld moet worden. Gelet op het grote belang hiervan
is het te overwegen om deze taken ook in de wet op te nemen. Ontwikkelingen
op de arbeidsmarkt, ook de internationale arbeidsmarkt, gaan snel. Het verdient,
naar de mening van de VVD-fractie, de voorkeur om één instantie,
de landelijke organen, te belasten met de verantwoordelijkheid om hier permanent
aandacht aan te schenken.Het verheugt de leden van de VVD-fractie dat er onlangs een beginselakkoord
is gesloten tussen het LOB en de VBVE betreffende de taakverdeling. Naar de
mening van deze leden verdient het aanbeveling een duidelijke taakverdeling
tussen de landelijke organen en de instellingen direct in de wet op te nemen.
De acht taken (memorie van toelichting, pag. 57), die aan de landelijke organen
zijn toebedeeld, worden door hen onderschreven. Zij hechten er aan te benadrukken
dat de leerlinggerichte taken naar hun mening aan de instellingen dienen te
worden overgelaten. Dat zou kunnen betekenen dat de instellingen bij uitsluiting
verantwoordelijk moeten zijn voor de verzorging van de primaire processen.
De landelijke organen zouden zich moeten richten op het ontwikkelen en onderhouden
van de kwalificatiestructuur, de kwaliteitsbewaking en de accreditering. De
examens bevinden zich op een grensgebied. Waar denkt de regering de bevoegdheid
met betrekking tot examens te plaatsen?Aldus kunnen de verantwoordelijkheden van de ROC's volledig tot hun recht
komen. In de visie van de leden van de VVD-fractie dienen de landelijke organen
dus als expertise-centrum in de eerste plaats ondersteunend te zijn. Voorts
zouden zij graag vernemen hoe de stand van zaken is met betrekking tot Sebastiaan
II. Deze leden vragen zich af of genoemde taakverdeling ook van toepassing
is op het agrarisch onderwijs. Wordt de huidige regeling aangepast aan de
nieuw overeengekomen verdeling van taken?In het voorafgaande hebben deze leden al opgemerkt een duidelijk onderscheid
te zien tussen de leerlinggerichte taken en de ondersteunende taken. Het verwondert
hen dat er twee verschillende vormen van beroepsvormingsovereenkomsten worden
genoemd in het wetsontwerp. Waarom kan de overeenkomst in de beroepsbegeleidende
leerweg niet dezelfde vorm dragen als de beroepsopleidende leerweg, te weten
een overeenkomst die wordt ondertekend door deelnemer, bedrijf en instelling?
Deelt de regering de opvatting dat, als de rol van het landelijk orgaan voornamelijk
ondersteunend is, zoals boven aangegeven, de landelijke organen geen participant
in de leerovereenkomst behoeven te zijn?Met betrekking tot het schaalvergrotingsproces bij de landelijke organen
zouden de leden van de VVD-fractie graag vernemen wat de huidige stand van
zaken is.Voorts verzoeken zij de regering de Kamer te informeren omtrent de voor-
en nadelen van een bipartite samenstelling, overeenkomstig de huidige
regeling in de WCBO, van het bestuur van de landelijke organen. Kan de regering
haar visie geven betreffende de toegevoegde waarde van het COB?In het voorstel van wet wordt aangekondigd dat het initiatief om tot beroepspraktijkvormingsovereenkomsten
te komen, afhankelijk van de gekozen leerweg, kan liggen bij de bedrijfstak/landelijk
orgaan of bij de onderwijsinstelling. De leden van de VVD-fractie menen dat
dit, zoals reeds eerder in dit verslag aangegeven, bij de onderwijsinstelling
dient te liggen. Kan worden gemotiveerd waarom de bedrijfstak/landelijke orgaan
hier genoemd wordt?Kan de regering er zorg voor dragen dat de werkgebieden van de landelijke
organen conform de WGR- of gestapelde WGR-verbanden worden ingedeeld om zodoende
overbodige overlegcircuits te voorkomen?De landelijke organen voor het beroepsonderwijs zorgen voor het werven
van voldoende beroepspraktijkplaatsen. Dit blijkt tot op heden nogal moeizaam
te verlopen, aldus de leden van de fractie van D66. Kan worden aangegeven
hoe de voortgang momenteel is en wat de plannen zijn om zo snel mogelijk meer
plaatsen te krijgen? 6. Positie en functie vormingswerkDe leden van de PvdA-fractie hebben met voldoening geconstateerd dat het
vormingswerk in het kader van de ROC-vorming een volwaardige comparant zal
zijn. Bij het bestrijden van voortijdig schoolverlaten, in het licht van maatwerk
en bij het behalen van een startkwalificatie moet het vormingswerk een belangrijke
werksoort blijven.De voorgeschreven functies zoals omschreven in art. 7.2.2 lid 4 lijken
deze leden echter van een te beperkte aard. Er bestaan immers doelgroepen
die niet, of nog niet, in staat zijn aan beroepsonderwijs deel te nemen en
voor wie ook het assistenten-niveau te hoog gegrepen is. Complicerende factor
hierbij is tevens dat de meeste opleidingen nog bezig zijn een assistenten-niveau
te ontwikkelen, waarbij het nog maar de vraag is voor welke beroepsopleiding
dit een zinvolle zaak zal zijn. Educatieve zorg en begeleiding van de bodemgroepen
moet in het voorliggende wetsontwerp voldoende ruimte krijgen. Omdat bij de
invoering van de wet het Besluit vormingswerk voor jeugdigen komt te vervallen
zijn deze leden daar niet gerust op en denken daarom dat het zinvol is in
ieder geval door middel van een algemene maatregel van bestuur het nieuwe
Besluit inzake vormingswerk op te nemen totdat in 1998 misschien de opleidingen
op assistenten-niveau van start zijn gegaan en tegen het jaar 2000 deze opleidingen
zodanig operationeel zijn geworden dat middels evaluatie duidelijk zal worden
of de essentie van het vormingswerk in de toekomstige ROC's voldoende gestalte
heeft gekregen.Omdat er groepen deelnemers bestaan die niet binnen redelijke tijd de
eindtermen van een opleiding kunnen verwezenlijken moeten er programma's bekostigd
blijven die gericht zijn op het verbeteren van maatschappelijk functioneren
en sociale redzaamheid, met het oogmerk hen alsnog toe te rusten tot deelname
aan een beroepsopleiding of onderdelen daarvan. Educatiemogelijkheden moeten
er ook zijn voor zowel jonger- als ouder dan achttienjarigen. Daarom vragen
de leden van de fractie van de PvdA zich af of art. 7.2.2 lid 4 en art. 1.2.1
hiertoe voldoende soelaas bieden?Scholen middels financiële prikkels stimuleren de bodemgroepen op
te vangen lijkt een goede zaak, omdat bij financiële krapte te vrezen
valt dat instellingen prioriteiten leggen bij de groepen aan de «bovenkant».
Het huidige budget vormingswerk zou voor een aantal wijzigingen zoals hiervoor
bedoeld kunnen worden aangewend. De leden van de CDA-fractie stellen vast dat de positie van het vormingswerk
in de wet wel is verduidelijkt, maar volgens deze leden sluit dit nog onvoldoende
aan bij de toezegging die de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
tijdens een in 1994 gehouden algemeen overleg over het vormingswerk aan de
Kamer heeft gedaan.De leden van de CDA-fractie vinden het een goede ontwikkeling dat het
vormingswerk een plaats krijgt binnen het geheel van maatregelen in de ROC-vorming.
De wet laat echter een aantal onzekerheden omtrent de bekostiging en de specifieke
mogelijkheden voor de opvang van de zogenaamde bodemgroep.Voor wat betreft de bodemgroep vragen genoemde leden of de bewindslieden
bereid zijn de kern van het Besluit vormingswerk voor jeugdigen in de wet
op te nemen. Daarbij gaan zij er vanuit dat dit inclusief de toezegging betreffende
de bodemgroep zal zijn die tijdens het algemeen overleg op 13 september 1994
aan de Tweede Kamer is gedaan. Het wetsvoorstel biedt in zijn huidige bepalingen
onvoldoende ruimte voor de zorg en begeleiding van bodemgroepen. In de ROC's
en andere BVE-instellingen zijn de specifieke groepen jeugdigen aan te wijzen
die zijn aangewezen op educatie gericht op sociale redzaamheid en op breed
maatschappelijk functioneren omdat voor hen het assistentenniveau niet bereikbaar
is. Zijn de bewindslieden bereid art. 7 in die zin aan te passen?Blijft de drempelloze instroom van deelnemers in het ROC mogelijk? Voorts
vragen de leden van de CDA-fractie duidelijk aan te geven wat de positie van
de landelijke organisaties voor het vormingswerk wordt. Waarom worden die
niet genoemd en wel het CIBB en de SVE? Hoe kan een samenwerkende infrastructuur
tot stand komen?De kerntaak van het vormingswerk, zoals verwoord in het wetsvoorstel,
wordt onderschreven door de leden van de VVD-fractie. Zij willen nogmaals
onderstrepen dat het vormingswerk geen aparte categorie is, maar een complementaire
voorziening. De bekostiging van het vormingswerk zal geschieden vanuit een
uniforme opslag op het aantal deelnemers van basisberoeps- en assistenten-opleidingen.
Ook voor oriëntatie en schakeling komt er een opslag. Komt hier één
formule voor? Zou het niet beter zijn om een dergelijke opslag te verbinden
aan het aantal deelnemers van de basisberoepsopleiding en de vakopleiding
(niveau 2 en 3) omdat met deze opleidingen tenminste een startkwalificatie
behaald kan worden?De leden van de VVD-fractie stemmen in met het voorstel om een zelfstandig
instituut voor vormingswerk te verplichten om samen te werken met een MBO
en/of BBO-school in een ROC. Zij vragen zich wel af of de mogelijkheid moet
worden geschapen om een zelfstandig instituut voor vormingswerk te verbinden
aan een school voor VBO en/of MAVO. Zijn er op dit moment al van deze samenwerkingsverbanden?
Is het niet veel logischer om een verticale scholengemeenschap tot stand te
brengen, waaraan ook een VBO/MAVO-school deelneemt?De leden van de D66-fractie hechten groot belang aan de rol van het vormingswerk
in de ROC's. Het opvangen van mensen die nog niet of niet meer mee willen
of kunnen draaien in de verschillende opleidingen uit de kwalificatiestructuur
is een van de pluspunten van de ROC-vorming.Deze leden maken zich echter grote zorgen over de zgn. bodemgroep. Zij
zijn teleurgesteld dat de minister tot op heden geen helder antwoord heeft
gegeven op de vraag of «voor de mensen die zelfs niet in staat zijn
het «assistentenniveau» te halen ook plaats in de ROC's kan zijn?»
Is de minister van mening dat het vormingswerk aan deze groep een kwalificatie
«sociale vaardigheden» dient te verstrekken om daarmee aansluiting
op de arbeidsmarkt te krijgen, bijvoorbeeld in zeer eenvoudige banen of bij de sociale werkvoorziening? De leden van de D66- fractie willen
hier sterk voor pleiten om te voorkomen dat deze bodemgroep door de bodem
zakt.Allochtone leerlingen vallen relatief vaker voortijdig uit dan autochtone
leerlingen; de verhouding bedraagt 5% tot 2%. De Marokkaanse leerlingen vormen
de grootste risicogroep: 12% van hen verlaat zeer voortijdig het onderwijs.
Deze cijfers verontrusten de leden van de D66-fractie zeer. Nog meer zorgen
maken zij zich over waar deze jongeren zonder veel toekomstmogelijkheden uiteindelijk
terechtkomen. Zij pleiten dan ook voor intensieve contacten met spijbelopvangprojecten
en jeugd- hulpverlening. Tevens pleiten zij voor intensievere samenwerking
tussen de Ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Welzijn en
Sociale Zaken en Werkgelegenheid om deze jongeren te begeleiden. Is de regering
het met deze visie eens en zo ja, hoe denkt zij dit op korte termijn te realiseren?Volgens de leden van de fractie van GroenLinks kan het overleg met verschillende
partners en de behoefte aan autonomie die in dat overleg geuit wordt aanleiding
zijn om te weinig te regelen. Zij vragen de regering of op het punt van het
vormingswerk en de oriëntatie en schakeling niet te ver is doorgeschoten
in de richting van deregulering. Zij vragen dat met name in het licht van
het feit dat met betrekking tot het vormingswerk en oriëntatie en schakelprogramma's
niet is opgenomen dat deze volledig en onvermijdelijk deel uitmaken van de
ROC's. Is een O&S-programma niet voor alle ROC's een belangrijke voorwaarde
om het brede bereik te hebben dat met voorliggend wetsvoorstel beoogd wordt,
zo vragen de hier aan het woord zijnde leden.De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering in dit kader
of het vormingswerk niet in het eigen zwaard gevallen lijkt te zijn: waar
jarenlang gesteld is dat vormingswerk een belangrijke bijdrage levert aan
het maatschappelijk functioneren, ook als ondersteuning van het beroepsonderwijs,
lijkt in voorliggend wetsvoorstel alleen het laatste nog een rol te krijgen.
Is de regering niet van mening dat vormingswerk een belangrijke bijdrage kan
leveren aan maatschappelijk functioneren, ook als het niet alleen is ingezet
ter ondersteuning van beroepsopleidingen? Wat is er gebeurd met de eigenstandige
positie van dit type onderwijs?Ten aanzien van het doelgroepenbeleid stelt de regering dat maatregelen
in de vorm van projecten veelal geen verspreiding hebben gevonden, en dat
daarom nu wordt gekozen voor een integrale aanpak. De leden van de fractie
van GroenLinks vragen de regering waarom ten aanzien van die integrale aanpak
een volledige autonomie bestaat en waarom geen wettelijk kader wordt geschapen
waarin die integrale aanpak verplicht gesteld wordt. Waarom is er niet voor
gekozen de succesvolle projecten uit het verleden juist wel te verspreiden?
Bestaat niet het risico dat er ROC's bestaan die geen doelgroepenbeleid voeren
terwijl daarvoor wellicht wel aanleiding bestaat?De leden van de RPF-fractie vragen zich af of in het wetsvoorstel voldoende
aandacht wordt geschonken aan de zogenaamde bodemgroep van jongeren. Het gaat
dan om jongeren van 18 jaar en jonger, die hun opleiding niet binnen redelijke
tijd kunnen voltooien. Omdat het vormingswerk zich ten doel stelt om de nodige
aandacht aan die groep te besteden, is het van belang dat dat vormingswerk
in staat is zijn doel te bereiken. Hoewel het vormingswerk nu ook onderdeel
uitmaakt van de ROC's, zijn de organisaties voor het vormingswerk niet tevreden
over hun mogelijkheden binnen de ROC's. LOCV en LOCWJ spreken in dit kader
van «een gat in de WEB». Zij constateren dat de educatieve zorg
en begeleiding van «de bodemgroep» onvoldoende is geregeld. Zij
bepleiten de mogelijkheid een opleiding in het kader van educatie voor jongeren
die geen beroepsopleiding kunnen of willen volgen. Daarvoor zou de leeftijdsgrens
voor educatie van 18 jaar met twee jaar verlaagd moeten worden. Zo zou educatie
openstaan voor zowel volwassenen als jongeren. De leden van de RPF-fractie
vragen de indieners hoe zij dit voorstel beoordelen.In de memorie van toelichting delen de indieners mee dat het mogelijk
blijft dat het vormingswerk een bepaalde vorm van zelfstandigheid behoudt
(blz. 33). De leden van de RPF-fractie vragen de indieners om aan te geven
wat die mogelijkheid inhoudt en in hoeverre het vormingswerk binnen het geheel
van een ROC een aparte plaats kan innemen.De leden van de SGP-fractie zijn bezorgd over de positie van de zogenaamde
bodemgroepen van jeugdigen, waarvoor het vormingswerk vanouds een bijzondere
functie heeft. In de toelichting wordt de kerntaak van het vormingswerk omschreven
als «het verrichten van activiteiten in aanvulling op, danwel voorafgaand
aan de beroepsopleiding, gericht op deelnemers die zonder die aanvullende
en ondersteunende activiteiten geen reële kans zouden hebben in het beroepsonderwijs».
In deze formulering valt de zorg en begeleiding voor die jongeren die (nog)
geen beroepsopleiding kunnen of willen volgen er echter buiten. Deze leden
zijn van mening dat dit niet het gevolg mag zijn van de WEB. Zij vragen of
de regering met hen eens is dat de functie van het vormingswerk voor de hier
bedoelde specifieke groepen jeugdigen, zoals WSW- en JWG-deelnemers en randgroepjongeren
behouden dient te blijven. Deze leden vragen of hiervoor niet een duidelijker
wettelijke verankering nodig is, mede gelet op het feit dat het Besluit vormingswerk
jeugdigen zal vervallen. Zij wijzen er bijvoorbeeld op dat het vormingswerk
niet alleen ten aanzien van MBO en BBO een functie heeft in het bestrijden
(preventief en curatief) van voortijdig schoolverlaten, maar ook ten aanzien
van MAVO en VBO. De laatste soorten worden echter niet genoemd in de WEB.De leden van de SGP-fractie constateren dat het wetsvoorstel voor deze
bodemgroepen binnen het kader van het beroepsonderwijs te beperkte mogelijkheden
biedt voor toeleiding naar het beroepsonderwijs via oriëntatie en schakeling.
Deze leden zijn van mening dat voor deze bodemgroepdeelnemers ruimere mogelijkheden
dienen te bestaan, via verbreding van de omschrijving van het beroepsonderwijs
dan wel via verruimde toelating tot het educatief onderwijs (dat nu slechts
openstaat voor volwassenen van 18 jaar en ouder). Zij vragen dan ook of de
regering bereid is het wetsvoorstel zo aan te passen dat aan 16en 17-jarige
bodemgroepdeelnemers ook programma's kunnen worden aangeboden, gericht op
het verbeteren van het maatschappelijk functioneren dan wel op het verbeteren
van de sociale redzaamheid, met het oogmerk hen zo mogelijk alsnog toe te
rusten tot deelname aan een beroepsopleiding of onderdelen daarvan. In dit
verband vragen zij ook of voor de bedoelde educatieve programma's niet ook
een vorm van certificering wenselijk is.Hoe staat het overigens met het onderzoek naar de feitelijke ontwikkeling
van de deelname van de bodemgroep aan het vormingswerk?De leden van de SGP-fractie vinden het merkwaardig dat al wordt voorgesteld
de mogelijkheid van zelfstandige instellingen voor vormingswerk af te schaffen,
op het moment dat er nog een herschikkingsoperatie loopt.Deze leden hebben geconstateerd dat de fusiecirculaire met betrekking
tot het vormingswerk grote beperkingen inhoudt aangaande de plaatsen waar
de activiteiten kunnen worden uitgeoefend. Is dit niet te betuttelend?Afstemmingsproblemen zien de leden van de GPV-fractie met name op het
gebied van de oriëntatie en schakeling en het vormingswerk. Met betrekking
tot de oriëntatie en schakeling wordt gesteld dat er van wordt uitgegaan
dat een bredere oriëntatie in het algemeen heeft plaatsgevonden in de
eerste fase van het voortgezet onderwijs dan wel in de educatie.
De mogelijkheid van oriëntatie en schakeling binnen het beroepsonderwijs
vervalt daarmee. De leden van de GPV-fractie vragen of hier geen problemen
zullen ontstaan voor de zogenaamde bodemgroep van jeugdigen van 16 en 17 jaar.
Het wetsvoorstel maakt gebruik van educatie immers pas mogelijk vanaf 18 jaar.
Kan in overweging worden genomen de functie educatie ook open te stellen voor
16 tot 18 jarigen in die zin dat educatie ook gericht kan zijn op de persoonlijke
ontplooiing ten dienste van het maatschappelijk functioneren van jeugdigen?
Daarmee zou tegemoet kunnen worden gekomen aan de educatieve behoeften van
specifieke groepen jeugdigen, zoals WSW-deelnemers, kinderen van migranten,
JWG-deelnemers, randgroepjongeren etc.De leden van de GPV-fractie constateren overigens dat het wetsvoorstel
in dit verband wel enige mogelijkheden biedt omdat het mogelijk wordt gemaakt
aanvullende activiteiten te verrichten gericht op deelnemers die zonder dergelijke
aanvullende en ondersteunende activiteiten geen reële kans zouden hebben
in het beroepsonderwijs. Zij vragen echter of het vormingswerk daarmee niet
te zeer wordt ingeperkt. Vallen daarmee jongeren die niet, dan wel nog niet
in staat zijn deel te nemen aan het beroepsonderwijs niet buiten de boot?
De leden van de GPV-fractie constateren bovendien dat een en ander facultatief
wordt bepaald. Zullen de bevoegde gezagen wel middelen beschikbaar stellen
om dergelijke aanvullende programma's te verzorgen als budgettaire schaarste
dwingt tot prioriteitenstelling? Moet met andere woorden het huidige vormingswerkbudget
niet geoormerkt aan de lump sum worden toegevoegd?Het uitgangspunt van het voorliggende wetsvoorstel is dat de functies
van de werksoorten (MBO, BBO, Leerlingwezen, Vormingswerk, Basiseducatie en
VAVO) die in de WEB een nieuwe grondslag krijgen, in stand blijven. Daar waar
het om het vormingswerk gaat is dat naar de mening van de AOV-fractie onvoldoende
het geval. Dit is des te opmerkelijk aangezien het wetsvoorstel spreekt over
«concept maatwerk». Het wetsvoorstel biedt in zijn huidige bepalingen
onvoldoende ruimte voor de educatieve zorg en begeleiding van die groepen
jongeren die niet in staat zijn welke vorm van beroepsopleiding te volgen.
Het gaat hier om jongeren van 16 en 17 jaar die door hun gebrekkige vooropleiding
(vaak minimaal en geen enkel diploma) al bij voorbaat kansloos zijn op de
arbeidsmarkt. Een opleiding voor deze groep jongeren is in het kader van educatie
in het wetsvoorstel niet mogelijk, omdat daarin de leeftijdsgrens van 18 jaar
van toepassing is. De AOV-fractie meent dan ook dat de functie educatie moet
worden opengesteld voor 16 tot 18 jarigen. De vraag aan de minister is derhalve
of hij bereid is om de leeftijdsgrens aan te passen. Dit zou kunnen betekenen
een wijziging van artikel 1.2.1 in die zin dat de omschreven functie van educatie
ook gericht kan zijn op de persoonlijke ontplooiing ten dienste van het maatschappelijk
functioneren van jeugdigen. Dit wil zeggen een verruiming van de functie educatie,
een gerichtheid zowel op de ontplooiing van volwassenen als van jeugdigen.
Deze verruiming kan volgens de AOV-fractie ten goede komen aan bijvoorbeeld:
WSW-deelnemers, kinderen van migranten, JWG deelnemers en randgroepjongeren.
De functie kan zo dienen om een drempelloos toelatingstraject te zijn naar
een verdere beroepsopleiding. De leden van de AOV-fractie vragen de regering
om een reactie.De AOV-fractie is van mening dat de ROC's hun huidige taken voor alle
doelgroepen van de samenwerkende instellingen moeten kunnen blijven behartigen.Het wetsvoorstel biedt volgens de leden van de AOV-fractie te weinig mogelijkheden
daar waar het gaat om de toelatingstrajecten naar het beroepsonderwijs middels
oriëntatie en schakeling. 7. Positie en functie educatieEducatie moet meer zijn dan alleen activiteiten die direct of indirect
naar een beroepskwalificerende opleiding of naar de arbeidsmarkt leiden. De
leden van de PvdA-fractie vragen zich af of – als straks meer decentraal
het educatieve aanbod geregeld gaat worden – niet het gevaar dreigt
dat slechts inburgeringsprogramma's gefinancierd zullen worden. Alleen oormerking
is niet genoeg. Als overigens gemeentes slechts 50% van het toegekende budget
binnen het ROC hoeven te besteden valt te vrezen voor versnippering en uitholling
van het ROC. Deze leden kunnen zich voorstellen dat het voor een ROC in wording
niet interessant meer is bijvoorbeeld met een instelling voor VAVO te fuseren.
Om die reden achten zij het verstandig dat vastgelegd wordt dat alle rijksgelden
besteed moeten worden in een ROC. Ook nu al blijkt bij openbare aanbesteding
de basiseducatie een verschoolsing en achteruitgang van de individualiserende
aanpak op maat te ondergaan. De leden van de fractie van de PvdA zijn er dan
ook niet gerust op dat via decentralisatie gemeenten, RBA's en scholen tot
een sluitende aanpak van het regionale onderwijsaanbod kunnen komen. Ook op
dit moment hebben immers de RBA's scholingsmiddelen aangewend om bezuinigingen
op het eigen apparaat te kunnen ontzien. Deze leden vragen zich af hoe dwingend
de sturende en coördinerende rol van de landelijke overheid moet zijn
en tot hoever deze moet gaan. Ook vragen zij welke gremia op welke wijze verantwoordelijkheid
moeten krijgen om regionaal tot een goede invulling van het totale onderwijsaanbod
te kunnen komen. Hoe dwingend moet de samenwerking en bekostiging in de regio
tussen RBA- en JWG-organisaties, erkende instellingen voor geestelijke volksgezondheidszorg,
jeugdhulpverlening en maatschappelijk- en sociaal-cultureel werk zijn opdat
specifieke doelgroepen zoals bijvoorbeeld WSW-deelnemers, randgroepjongeren,
kinderen van migranten etcetera aan het beroepsonderwijs en de educatie voor
volwassenen en jongeren onder de WEB kunnen blijven deelnemen?In de KVE is een verplichte samenwerking tussen gemeenten op basis van
de WGR geregeld. De WEB neemt deze verplichting over. De leden van de CDA-fractie
vragen zich af of de voorgeschreven gemeentelijke samenwerking nog wel nodig
is. Nu gemeenten contracten zullen sluiten met ROC's om de basiseducatie en
het VAVO-onderwijs uit te voeren, ligt gemeentelijke samenwerking minder voor
de hand. Bovendien zal het proces van decentrale besluitvorming politiek democratisch
gelegitimeerd moeten zijn. Er mag geen verlies aan betrokkenheid bij de gemeenten
komen nu de bekostiging van de volwasseneneducatie grotendeels via de gemeenten
loopt. De noodzaak tot regionalisatie kan dan in de weg komen te staan, zeker
nu het proces van «opschalen» van de WGR-regio's gaande is. Afgedwongen
bestuurlijke samenwerking op een grootschalig regioniveau kan een belemmering
vormen voor afstemming van educatie op het gemeentelijk doelgroepenbeleid.
Het ROC krijgt toch te maken met meerdere financiers. Hoe moet de projectmatige
werkwijze en financiering in de volwasseneducatie beoordeeld worden in het
licht van de structurele taak van de inburgeringsfunctie?In artikel 2.3.4 van de WEB wordt gemeentebesturen de bevoegdheid gegeven
bedragen toe te kennen aan afzonderlijke instellingen. Artikel 23 lid 5 van
de Grondwet verbiedt de verticale delegatie, namelijk «bij de wet geregeld».
Kunnen de bewindslieden aangeven waarom deze bevoegdheid voor gemeentebesturen
niet in strijd is met de Grondwet? Hoe verhoudt zich deze gemeentelijke bevoegdheid
met de noodzakelijke gelijke behandeling volgens artikel 1 van de Grondwet?Op welke manier wordt gestimuleerd dat meerjarige contracten worden gesloten?
Welke rol kan de Minister van OCW daar in spelen en wat is de positie van
de VNG? Gewaakt dient te worden voor teveel voorschriften in de
wet die de gemeentelijke autonomie aantasten en regelzucht met zich mee brengen.
De leden van de CDA-fractie juichen het toe dat er een aanzienlijke beperking
komt van de planbepalingen. Dat komt de gemeentelijke autonomie ten goede.
Zij vragen de bewindslieden nog eens kritisch te bekijken of er nog meer planbepalingen
kunnen vervallen betreffende het educatieve plan en de subsidiebeschikkingen.In de VAVO- en KVE-wetgeving is sprake van een wettelijke verplichting
om diplomagericht onderwijs aan te bieden. Hoe wordt dat in de WEB geregeld?
Kan die verplichting staande worden gehouden nu er sprake is van ontschotting
van de educatie-budgetten? De leden van de CDA-fractie vernemen daarover graag
een nadere visie van de bewindslieden.Om de druk op de wachtlijsten NT2 te verminderen zijn er gemeenten die
commerciële instituten inschakelen waardoor de bovenkant van de markt
wordt afgeroomd. Zijn de bewindslieden op de hoogte van deze ontwikkeling?
Wat zijn de gevolgen voor de huidige onderwijsvoorzieningen en de kwaliteit
van de opleidingen?De leden van de CDA-fractie willen nog eens benadrukken dat er een optimale
relatie dient te komen tussen beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Dat
impliceert dat educatie ook qua rol en functie naar processen van scholing
en opleiding heel direct van belang dient te zijn. Daarvoor is het vereist
dat traditionele schotten op departementen doorbroken worden. Op welke wijze
biedt de WEB daartoe de mogelijkheden? Is het beschrijven van opleidingswensen
c.q. noodzakelijkheden waarin de wisselende functies van educatie recht wordt
gedaan een begaanbaar uitgangspunt?De leden van de VVD-fractie stellen voor om de decentralisatie-gedachte
consequenter door te trekken met betrekking tot de aansturing van de educatie
door gemeenten. Gelet op het feit dat per gemeente wordt berekend hoeveel
de rijksbijdrage ten behoeve van de volwasseneneducatie bedraagt, kan de verplichting
om samen te werken in WGR-verband komen te vervallen. Het schrappen van deze
verplichting spoort ook met het beleid van de Minister van Binnenlandse Zaken
om vast te houden aan drie bestuurslagen, te weten rijk, provincies en gemeenten.
De Wet Gemeenschappelijke Regelingen is een hulpstructuur waar gemeenten gebruik
van kunnen maken. Bovendien kunnen de WGR-grenzen verschuiven wat tot problemen
zou kunnen leiden.Niet alleen moet gekeken worden naar de mogelijkheden om verder te decentraliseren,
ook moet het wetsvoorstel nog eens aan een dereguleringstoets onderworpen
worden. Het komt deze leden voor dat een aantal regelingen verder vereenvoudigd
kan worden. Zo zetten deze leden vraagtekens bij het karakter en de functie
van het landelijk beleidskader educatie. Het verbindend karakter dat het beleidskader
kan hebben roept vragen op. Zijn niet juist de gemeenten zelf het beste in
staat om te bepalen welke de grootste educatie-behoefte is?Een grotere autonomie voor de gemeenten in deze lijkt de leden van de
VVD-fractie voor de hand te liggen. Het landelijk beleidskader educatie dient
in dit licht heroverwogen te worden. Deze leden zien meer in het periodiek
uitbrengen van een beleidsagenda educatie en beroepsonderwijs dan in een sturend
landelijk beleidskader educatie. Met een dergelijke beleidsagenda wordt de
gelijkwaardigheid van de verschillende actoren meer tot uitdrukking gebracht.
De beleidsagenda zou na overleg met de EB-kamer aan de Tweede Kamer kunnen
worden aangeboden. Op deze wijze kan het ontwikkelingsperspectief nader worden
vormgegeven en bijgesteld.Eerder zijn vraagtekens gezet bij het landelijk beleidskader educatie.
Met name de wens om nationale prioriteiten te kunnen afdwingen roept bij de
leden van de VVD-fractie vragen op. In het bijzonder deze passage in de memorie
van toelichting duidt op de goede bedoelingen van de rijksoverheid om aandacht
te geven aan bijzondere groepen. Toch zijn de effecten van het
doelgroepenbeleid teleurstellend. De leden van de VVD-fractie zijn er van
overtuigd dat ook op lokaal niveau de zorg wordt gedeeld ten aanzien van deze
bijzondere doelgroepen. Wellicht kunnen gemeenten – beter dan de rijksoverheid
tot nu toe – een samenhangend beleid voeren om achterstanden weg te
werken en het aantal mensen dat zich voor de arbeidsmarkt kwalificeert te
laten toenemen. Vooralsnog kunnen deze leden niet inzien dat een dergelijke
aanwijzingsbevoegdheid voor de minister noodzakelijk is.Ten aanzien van de decentrale aansturing hebben de leden van de VVD-fractie
reeds kenbaar gemaakt een voorkeur voor decentralisatie naar het gemeentelijk
niveau te hebben. De WGR-regio's zijn hulpstructuren voor gemeenten. Gemeenten
kunnen besluiten om op dit niveau regionaal samen te werken.De leden van de VVD-fractie kunnen zich vinden in het algemeen nut van
een beleidskader, als dat het karakter heeft van een algemeen beleidsdocument
waarin ontwikkelingen en trends worden gesignaleerd (pag. 64). De ministeriële
aanwijzing en de verbindend-verklaring roepen spanning op met de decentralisatie-gedachte.
Kan de minister aangeven hoe hij denkt dat een ministeriële aanwijzing
en een verbindend-verklaring sporen met het streven naar decentralisatie?In de memorie van toelichting (pag. 65) wordt de verwachting uitgesproken
dat op regio-niveau grotendeels meerjarige contracten zullen worden gesloten
met onderwijsinstellingen. De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat
er met deze contracten gebeurt als het landelijke beleidskader gewijzigd wordt.
Kan de minister aangeven wat de rechtsgeldigheid van deze contracten is wanneer
de inhoud hiervan niet spoort met het landelijke beleidskader? Heeft de minister
dergelijke situaties voorzien?In het voorstel van wet wordt vastgesteld dat gemeenten bij de commerciële
onderwijsinstellingen die aan de wettelijke termen voldoen, hun educatieve
aanbod contractueel tot een maximum van 50% kunnen regelen. De leden van de
VVD-fractie zouden graag van de minister willen weten wat de argumenten zijn
om betreffende percentage voor de besteding van de rijksbijdrage als zodanig
vast te stellen. Kan de minister inzicht verschaffen in de verhouding tussen
de rijksbijdrage en de eigen middelen van de gemeenten t.b.v. de educatie? Voorts leeft bij hen de vraag waarom de besteding in de vorm van contractactiviteiten
bij bekostigde instellingen eveneens als besteding bij commerciële instellingen
wordt beschouwd.Met betrekking tot het voorgestelde indicatieve overzicht van samenwerkende
gemeenten dat de basis dient te vormen voor de met de instellingen te sluiten
contracten vragen de leden van de VVD-fractie in de eerste plaats waarom dit
overzicht afkomstig dient te zijn van de gemeenten gezamenlijk. Ten tweede
achten zij een dergelijk overzicht niet nodig. Op de markt van vraag en aanbod
zullen de verschillende actoren elkaar snel weten te vinden zo veronderstellen
zij. Het indicatieve overzicht leidt tot een niet gewenste vergroting van
de administratieve last voor gemeenten.De leden van de VVD-fractie onderschrijven het vaststellen van de eindtermen,
onder andere voor NT2-I en -II. De constatering dat de minister de eindtermen
kán vaststellen, willen de leden graag harder gesteld zien: de minister
stelt de eindtermen vast.Mede in het licht van de breedte-eis bij de ROC-vorming stellen de leden
van de SGP-fractie ook de betekenis van het vavo en de basiseducatie als zodanig
aan de orde. Zij vragen of de regering een inschatting kan geven van het perspectief
van deze onderwijssoorten. Wordt met name de betekenis van het vavo als tweede-kansonderwijs
niet minder, nadat een zekere inhaalslag heeft plaatsgevonden? Gaat het bij
het vavo niet vooral om Nederlands als tweede taal? In hoeverre is dit per
regio verschillend en welke consequenties dienen hieraan te worden
verbonden?Ten behoeve van de educatie wordt – in navolging van de KVE –
de verplichting voorgeschreven tot samenwerking door de gemeentebesturen op
grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. In het commentaar van de VNG
(d.d. 12 september 1994) wordt echter uitvoerig gemotiveerd dat zo'n verplichting
achterhaald is. De leden van de SGP-fractie, die kortheidshalve naar het betreffende
commentaar verwijzen, hebben daar met belangstelling en ook een zekere instemming
van kennis genomen en vernemen graag de reactie van de regering op de stellingname
van de VNG. 8. Positie en functie agrarisch onderwijsHet heeft de leden van de PvdA-fractie verbaasd dat de afstand van de
agrarische opleidingscentra tot de ROC's niet echt verkleind wordt. Het wetsvoorstel
maakt geen samenwerkingsverband onmogelijk. Dat is winst, maar getuigt nog
steeds van een te grote passiviteit ten aanzien van verdergaande samenwerking.
Opvallend is dat er niet alleen geen sprake is van perspectief op voortgaande
samenwerking en integratie, maar dat er op tal van terreinen afzonderlijke
regelingen blijven bestaan. Deze leden willen hierop een duidelijke toelichting,
zij blijven van mening dat meer uniformiteit wenselijk is. Het argument dat
de sterke relatie tussen bedrijfsleven, onderzoek, voorlichting en onderwijs
een sectorspecifieke plaatsbepaling van het AOC mogelijk moet maken kan geen
reden zijn om de AOC's op afstand te houden van de ROC's. Integendeel. Als
dit een te hanteren argument zou zijn, is er voor veel meer bedrijfstakken
geen reden meer aan de ROC-vorming een bijdrage te leveren.In het algemeen hebben de leden van de CDA-fractie waardering voor de
wijze waarop het agrarisch onderwijs in dit wetsvoorstel is gepositioneerd.
Het agrarisch onderwijs heeft zijn eigen ontwikkeling, kwalificatiestructuur
en doelstellingen.Wat betreft de inhoud van het agrarisch onderwijs ligt de primaire verantwoordelijkheid
bij de Minister van LNV (de inslag). De structuur van het stelsel (de schering)
is een verantwoordelijkheid van de Minister van OCW. Genoemde leden vragen
zich af waarom de Minister van LNV geen overleg heeft gevoerd met het bedrijfsleven
aangaande de verantwoordelijkheidsverdeling zoals de Minister van OCW heeft
gedaan. Ligt het niet in de rede om bij LNV dezelfde verantwoordelijkheidsverdeling
tussen instellingen en landelijke organen voor te stellen als in het overige
onderwijs? Daarom is het niet juist de verantwoordelijkheidsverdeling van
het agrarisch onderwijs in de wet vast te leggen en de rest van het onderwijs
in een algemene maatregel van bestuur. Waarom hier niet ook de keuze voor
een algemene maatregel van bestuur? Sluit die verantwoordelijkheidsverdeling
aan bij het beginselakkoord tussen het BVE-Samenwerkingsverband en het COLO?Het is de leden van de CDA-fractie niet duidelijk waarom voor het agrarisch
onderwijs de opheffingsnorm in de wet is blijven staan, terwijl die voor alle
andere vormen van onderwijs uit de wet is gehaald. Zij pleiten er dan ook
voor deze opheffingsnorm alsnog uit de WEB te halen.Voor wat de bekostiging betreft, ligt het voor de hand om bij de normering
van het aantal leerlingen het analogiebeginsel met OCW toe te passen. Wordt
dit analogiebeginsel in de WEB vastgelegd?De leden van de CDA-fractie juichen het toe dat de Innovatie Praktijk
Centra (IPC) in de WEB worden opgenomen. IPC's vervullen meer dan alleen een
dienstverlenende taak voor AOC's.Zij constateren tevens dat de invoering van de kwalificatiestructuur in
het agrarisch onderwijs reeds in een vergevorderd stadium verkeert. Nieuwe
aanduidingen scheppen weer verwarring. Is daar in de WEB voldoende rekening
mee gehouden?De AOC's kunnen gebruik maken van Innovatie- en Praktijkcentra. De leden
van de VVD-fractie vragen zich af hoe de IPC's aangestuurd zullen worden.
Kan de Minister van LNV een lange termijn-visie met betrekking tot de verhouding
tussen de AOC's en de IPC's geven? Eenzelfde vraag stellen deze leden aan
de Minister van OCW met betrekking tot de ROC's en de regionale centra techniek.
Het verdient overweging deze centra dienstverlenend te doen zijn ten behoeve
van de HLS en de AOC's, respectievelijk HTS en de ROC-MTS. Hoe denken de ministers
over het eventueel opnemen/samenvoegen van de regionale centra techniek in
de ROC's en het opnemen/samenvoegen van IPC's in de AOC's?De leden van de fractie van D66 vragen waarom, in het kader van het brede
aanbod van opleidingen in een ROC, de Agrarische Opleidingen Centra (AOC's)
vooralsnog geen vast onderdeel van de ROC's gaan uitmaken.De leden van de RPF-fractie vragen zich af wat de indieners voor de geest
staat bij een verdere samenwerking tussen ROC's en AOC's. Hoe en met welke
intensiteit zal moeten worden samengewerkt?De leden van de SGP-fractie hebben in het algemeen waardering voor de
wijze waarop de AOC's in het wetsvoorstel zijn geregeld. Zij zijn het eens
met de opvatting dat een nieuwe schaal-vergrotingsoperatie voor het agrarisch
onderwijs niet wenselijk is, mede omdat de AOC's toch al een aantal onderwijskundige
en organisatorische problemen hebben op te lossen.Zoals gezegd hebben de leden van de SGP-fractie met instemming kennis
genomen van het schrappen van de opheffingsnorm voor ROC's. Deze leden zien
echter geen doorslaggevende argumenten om voor AOC's wel een opheffingsnorm
(1200) te handhaven.De leden van de SGP-fractie hebben nog vragen bij de relatie tussen de
AOC's en de IPC's. Het wetsvoorstel legt bij de IPC's onderwijs- en ontwikkeltaken
ten behoeven van de AOC's neer. Onduidelijk is echter wie het in artikel 1.3.5
genoemde doelmatigheidscriterium toepast en wie beslist welke onderwijstaken
concreet aan IPC's worden opgedragen. Verder is niets geregeld over de invloed
van de AOC's op de ontwikkeltaken van de IPC's ten behoeve van de AOC's. Is
niet een duidelijke vraaggestuurde regeling wenselijk? 9. Positie en functie commercieel onderwijsDe leden van de CDA-fractie vragen de regering een nadere uiteenzetting
te geven over hoe precies de afbakening is ten aanzien van bekostigd en particulier
onderwijs.In het wetsvoorstel wordt als doelstelling genoemd het aanbrengen van
samenhang in het bekostigd en commercieel onderwijs. De leden van de VVD-fractie
onderschrijven ook deze doelstelling. Het hart van het wetsvoorstel betreft
de introductie van de kwalificatiestructuur waardoor de relatie onderwijs-arbeidsmarkt
verbeterd wordt. Het is toe te juichen dat juist op dit punt de verbinding
is gelegd tussen het bekostigd en het niet-bekostigd onderwijs. Het gaat er
niet om via welke weg een kwalificatie wordt behaald, maar dat er een naar
inhoud en niveau onderscheiden kwalificatie wordt behaald.Met betrekking tot de relatie tussen niet-bekostigd en bekostigd onderwijs
willen de leden van de VVD-fractie opmerken dat het toch niet
zo kan zijn dat gesubsidieerde ROC's gaan concurreren met gesubsidieerde arbeidsvoorzieningsorganisaties.
Kan de regering hierop een reactie geven? 10. Algemene vormingDe leden van de PvdA-fractie hebben nogal wat signalen ontvangen over
de teloorgang van de algemene vorming in de opleidingen. Een vorming die onherroepelijk
verbonden dient te zijn aan het beroepsonderwijs. De landelijke organen zullen
bij het opstellen van de eindtermen ook dit soort elementen moeten meenemen.
De vraag is vervolgens wat er in de praktijk van terecht komt. De ervaringen
die opgedaan zijn met het loslaten van de lessentabellen in de SVM-wet zijn
niet overwegend positief. Dat hier een knelpunt ligt blijkt ook uit het oordeel
van de jongeren zelf over hun opleiding. Juist op dit soort terreinen blijkt
een kloof te bestaan tussen opleiding en praktijk. Zonder direct te willen
pleiten voor een herstel van de oude instrumenten, rijst de vraag op welke
wijze de ondertekenaars de algemene vorming willen en kunnen waarborgen. Die
vraag rijst temeer nu de instellingen over een grotere mate van autonomie
kunnen beschikken. In feite is hier de achterliggende vraag hoe de overheid
de kwaliteit van de opleidingen wil waarborgen.Ten aanzien van de inhoud van de opleidingen vragen de leden van de PvdA-fractie
nogmaals de aandacht voor de algemene vorming als onderdeel van de eindtermen.
Graag zien ze dit punt op de relevante terreinen duidelijk onderstreept. Zij
gaan er overigens vanuit dat dit aspect ook een rol speelt in de door commerciële
instellingen te verzorgen opleidingen.Door middel van opleidingstrajecten aan de nieuw te vormen ROC's zouden
jongeren en volwassenen een sterke startpositie krijgen op de arbeidsmarkt.
De leden van de RPF-fractie hebben moeite met dit marktgerichte denken, waarin
weinig ruimte blijft voor aspecten als vorming. Is de minister van oordeel
dat zijn streven niet te eenzijdig op de arbeidsmarkt is gericht? Zo nee,
kan hij dat nader onderbouwen?Een opleiding aan een ROC zou leiden tot een volwaardig functioneren in
onze pluriforme samenleving en een goede basis zijn voor aansluitend onderwijs
en scholing. Deze leden vragen zich af of dit inderdaad het geval zal zijn.Het wetsvoorstel voorziet in de afstemming van educatie en beroepsonderwijs
met het oog op het leveren van maatwerk. De leden van de GPV-fractie zien
op het punt van deze afstemming nog een aantal haken en ogen. In de eerste
plaats vragen zij of het aanbod van algemeen vormende volwasseneneducatie
wel voldoende gewaarborgd is. Zal het leveren van maatwerk niet tot gevolg
hebben dat het accent zal komen te liggen op het doelgroepenbeleid? Zal op
gemeentelijk niveau geen spanning ontstaan tussen de zorg van gemeenten in
het kader van bijvoorbeeld het gemeentelijk minderhedenbeleid en werkgelegenheidsbeleid
en de zorg voor het aanbod van algemeen vormende volwasseneneducatie? Hoe
zien de bewindslieden de positie van dit algemeen vormend volwassenenonderwijs,
met name ook in het licht van de verantwoordelijkheid die de overheid op zich
neemt om een ieder op te leiden tot het niveau van de startkwalificatie? 11. Kwalificatiestructuur; opleidingenmodel; eindtermenDe leden van de PvdA-fractie zijn overtuigd van de voordelen van één
kwalificatiestructuur. Dat door de gekozen aanpak een mogelijkheid ontstaat
om een voortijdige uitstroom tegen te gaan lijkt evident. Maar om dat echt
te laten slagen is meer nodig. Zo vragen deze leden op welke wijze
de voorgestelde eenduidige definiëring van uitstroompunten op een voldoende
aantal niveaus gestalte krijgt. Is daarvoor de medewerking van het bedrijfsleven
reeds toegezegd? Dezelfde vraag hebben zij ten aanzien van het zogenaamde
assistent-niveau. Om te voorkomen dat straks opleidingen gestalte krijgen
waar geen vraag naar is, is het noodzakelijk dat er bijvoorbeeld in het kader
van het cao-overleg ruimte komt voor dit soort functies. Is er overigens al
meer inzicht te geven in de kans dat dit soort functies zullen ontstaan?Voorts rijst bij hen de vraag hoe de conversieoperatie, waarvan sprake
is op blz. 42 van de memorie van toelichting, gestalte krijgt en wat daarvan
eventueel de consequenties zijn voor het opnieuw ordenen van de bestaande
opleidingen?De discussie over de positie van de landelijke organen is volgens de leden
van de PvdA-fractie niet los te zien van die over de opleidingen. Voor deze
leden is het uiteindelijke doel dat er sprake is van een kwalificatiestructuur,
te bereiken via verschillende leerwegen. De leerwegen behoeven dan niet expliciet
in de wet benoemd te zijn. Uit het geschetste verslag van het overleg maken
deze leden op dat dat voor de meeste betrokkenen een brug te ver is. Dat is
jammer, maar wel enigszins begrijpelijk. Het leidt er wel toe dat er nu een
gekunstelde constructie ontstaat. Thans is er sprake van een duidelijk onderscheid
tussen twee leerwegen. Op het moment dat het verschil gelegen is in een percentage
beroepspraktijkvorming, wordt de situatie schimmig. Alleen als het percentage
boven de 60% komt, is er sprake van beroepsbegeleidende leerwegen. Elk percentage
is willekeurig, dus ook dit. Wat zal in de praktijk het verschil zijn tussen
een leerweg met 55% en één met 60% beroepspraktijkvorming?De leden van de PvdA-fractie willen dat de WEB mogelijkheden in zich draagt
tot grote flexibiliteit te komen. De problemen van de leden beginnen al met
de in art. 7.2.4 onder lid 3 gekozen aanpak van de eindtermen. Graag willen
zij hier in het bijzonder het ontwikkelingskarakter van het wetsontwerp benadrukken
en pleiten voor een grotere vrijheid in het bepalen van de omvang van de praktijkcomponent.
Werkgevers en werknemers alsmede de instellingen zouden hier bewust op aan
moeten sturen. Het ligt voor de hand dat de situatie op de arbeidsmarkt alsmede
conjuncturele factoren vervolgens een rol kunnen spelen in de concrete uitwerking
van het wetsvoorstel. Om die reden vinden de leden van de PvdA-fractie art.
8.1.5 eveneens te star. Daarnaast kunnen er regionaal verschillen optreden.
In de ene regio is een bevordering van een beroepsbegeleidende leerweg in
brede zin voor de hand liggend; een andere levert, gezien de arbeidsmarkt
in die regio, problemen op.De leden van de PvdA-fractie zijn de ondertekenaars erkentelijk voor de
uitgebreide toelichting op het onbekostigde onderwijs. Ze vragen zich wel
af of er niet enige regeling van consumentenbescherming bij commercieel onderwijs
buiten de kwalificatiestructuur nodig blijft. Juist in gevallen waarin opleidingen
worden aangeboden die bijna voldoen aan de opleidingen die passen in de kwalificatiestructuur,
maar niet hetzelfde civiel effect hebben, lijkt dat deze leden nuttig.De leden van de CDA-fractie vragen hoe de kwalificatiestructuur educatie
tot stand zal komen. Op welke manier zal de onderlinge afstemming en verwevenheid
van een kwalificatiestructuur beroepsonderwijs en een kwalificatiestructuur
educatie omschreven en uitgewerkt worden? Biedt een landelijk kaderstellende
kwalificatiestructuur een mogelijkheid om dit proces te stimuleren?Inpassing van het bestaande aanbod in een Europese indeling in kwalificatieniveaus
is prima. De vraag is of dat gepaard dient te gaan met wijziging van de goed
ingeburgerde benamingen. Vooral bij het bedrijfsleven leidt dit tot nieuwe
onduidelijkheden. Hoe moet in dat verband het deeltijd-MBO gezien
worden. Past daar het onderscheid beroepsopleidende en beroepsbegeleidende
leerweg voldoende bij? Ontstaat er op deze manier geen verwarring?Hoe worden de in het kader van de format-discussie overeengekomen afspraken
daarin betrokken?Oriëntatie en schakeling verdwijnt in het wetsvoorstel als afzonderlijke
programmasoort. Toch zullen O en S-projecten dienen te blijven. De financiering
via een opslag roept de nodige vraagtekens op. Wordt hiermee niet het gevaar
gelopen dat dit leidt tot verhoging van de uitval in het onderwijs?Is het niet beter om O en S-programma's als afzonderlijk onderdeel van
het onderwijsaanbod in het nieuwe stelsel te handhaven?In het wetsvoorstel wordt een aantal malen een voorschot genomen op de
werkzaamheden aan de inrichting van de kwalificatiestructuur die nu nog volop
gaande zijn. Op welke manier wordt het format verwerkt in de wetstekst en
leidt dit nog tot aanpassingen van de wet?Het wetsvoorstel beoogt het samengaan van beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.
Daarmee wordt nog geen samenhang verkregen. Zoals eerder gesteld vormt de
kwalificatiestructuur het hart van de WEB. De kwalificatiestructuur van het
beroepsonderwijs is concreter en logischer opgebouwd dan de kwalificatiestructuur
van de educatie. De samenhang tussen beroepsonderwijs en VE zal, zo menen
de leden van de VVD-fractie, vooral ook gevonden moeten worden in een samenhangende
kwalificatiestructuur voor het hele BVE-veld. Hoe snel denkt de minister deze
samenhang te kunnen realiseren? Kan de minister duidelijk aangeven hoe hij
de relatie ziet tussen de ontwikkelde kwalificatiestructuur en de dynamische
beroepenstructuur?Terecht wordt in de memorie van toelichting (blz. 39) een vijftal voordelen
van een kwalificatiestructuur opgesomd. Het spreekt vanzelf dat hierdoor meer
jongeren met de verlangde beroepskwalificaties (of met een deelkwalificatie)
het onderwijsbestel zullen verlaten. Toch is het de vraag of de landelijke
organen, die veel expertise hebben op het niveau van het formuleren van kwalificaties
op het niveau van het leerlingwezen, in staat zijn om ook – en wel op
korte termijn – de hogere niveaus te formuleren. Is de huidige kwalificatiestructuur
hierop doorgelicht en zijn hieromtrent conclusies geformuleerd?In de memorie van toelichting (blz. 41) wordt aangegeven dat voor de bepaling
van niveau-aanduiding getracht is aansluiting te vinden bij de Europese SEDOC-classificatie.
Op Europees niveau is niveau 1 (assistent) echter niet bekend. De leden van
de VVD-fractie vragen zich af of dit niet tot verwarring leidt en de vergelijkbaarheid
vermindert. Kan de minister aangeven waarom de niveaus niet geheel overeenkomen
met de Europese en of de geuite zorg van de leden weggenomen kan worden?Het nieuwe opleidingenmodel leidt tot een opwaardering van de beroepsbegeleidende
leerweg. De opvatting dat de kwalificatie via verschillende leerwegen kan
worden bereikt kan de goedkeuring van de leden van de VVD-fractie dragen.
Met betrekking tot de assistentenopleiding zijn zij van opvatting dat er een
koppeling gelegd dient te worden met de arbeidsmarktgerichte leerweg.De zogenaamde «restcategorie», opleidingen die korter zijn
dan een jaar, komt niet voor bekostiging in aanmerking. Opleidingen die langer
duren daarentegen wel. De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het niet
te makkelijk wordt voor instellingen om dit te omzeilen, door een jaaropleiding
aan te bieden die met deelkwalificaties wordt afgesloten. Deelt de minister
deze zorg?Van afbakening van de kwalificatiestructuur beroepsonderwijs kan aan drie
zijden sprake zijn: richting educatie, richting VBO/MAVO en richting HBO.
Om de motivatie op peil te houden is het wenselijk dat vrijstellingen worden
verkregen voor die onderdelen waarvoor men zich reeds gekwalificeerd
heeft. Ten aanzien van het agrarisch onderwijs wordt een duidelijk vrijstellingenbeleid
gevoerd. Dit beleid zal overigens budgettaire consequenties kennen. Wat is
de zienswijze van de Minister van OCW in deze?De leden van de VVD-fractie onderschrijven de gezamenlijke verantwoordelijkheid
voor de kwalificatiestructuur.In de memorie van toelichting (blz. 71) wordt aangegeven dat belanghebbende
vakdepartementen bij de besluitvorming inzake de vaststelling van de eindtermen
worden betrokken. Kan de minister nader aangeven aan welke concrete opleidingen
en ministeries hij denkt?De regering geeft de voorkeur aan het voeren van een activerend startkwalificatiebeleid.
De leden van de D66-fractie willen er in het kader van dit activeringsbeleid
op aandringen dat ook een goed afgelegde proeve van bekwaamheid moet leiden
tot een kwalificatie. In de praktijk opgedane kennis en ervaring krijgt hiermee
de waardering die het verdient. Daarnaast zullen de op deze wijze gekwalificeerde
mensen makkelijker op de arbeidsmarkt terecht kunnen. Hoe denkt de minister
hierover?De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering waarom verschillende
organisaties zo nadrukkelijk vasthouden aan verschillende leerwegen als het
gaat over het leerlingwezen en het MBO. Duale leerwegen worden allerwegen
aangeprezen, waarom dan toch vasthouden aan een meer theoretische opleiding
die dezelfde kwalificatie biedt?De leden van de SGP-fractie onderschrijven het belang van een samenhangende
kwalificatiestructuur voor het secundair beroepsonderwijs. Het belang van
een samenhangend geheel van eindtermen voor mbo en leerlingwezen betekent
naar hun oordeel echter niet dat hier ook maar één onderwijssoort
van gemaakt moet worden. Zij constateren dan ook met instemming dat onderscheid
gemaakt blijft worden tussen een beroepsopleidende en een beroepsbegeleidende
leerweg. De leden van de SGP-fractie missen in het wetsvoorstel de gebruikelijke
afwijkingsbevoegdheid voor het bijzonder onderwijs met betrekking tot de eindtermen.
Zij verwijzen in dit verband naar onder meer de artikelen 17a WVO (mbo), 2.15
WCBO (leerlingwezen) en 2.65 WCBO (deeltijd-mbo). Deze leden achten een dergelijke
afwijkingsbevoegdheid ook in de WEB nodig.Met betrekking tot de dualisering constateren de leden van de GPV-fractie
dat is afgezien van het ingrijpende voorstel uit het concept-wetsvoorstel.
In plaats daarvan worden thans onder meer percentages voorgesteld met betrekking
tot de minimum en maximum omvang van de praktijkcomponent. Deze leden vragen
naar een onderbouwing van deze percentages. Verdient het gezien de vele haken
en ogen die aan dualisering kleven, niet in de laatste plaats vanwege de verworvenheden
van het mbo en het leerlingwezen, geen aanbeveling op regionaal niveau via
experimenten en projecten de versterking van de praktijkcomponent te bevorderen? 12. Kwaliteitszorg en -bewakingDe leden van de CDA-fractie beoordelen een systeem van kwaliteitszorg
als positief. Er dient echter gewaakt te worden voor verzwaring van de bestuurslast
en regelgeving. Een kwaliteitsverslag dient sober te blijven.Het ontgaat de leden van de CDA-fractie waarom eens in de zes jaar een
opleiding beoordeeld moet worden door onafhankelijke deskundigen. Visitatie
zal leiden tot forse organisatorische en financiële lasten. Wegen deze lasten op tegen de baten? Is het niet beter dat een onderzoek
naar de mogelijkheden van onafhankelijke beoordeling zich richt op het instellingenniveau?De inspectie beschikt over het kwaliteitsverslag. Waarom krijgt de inspectie
dan toch de bevoegdheid om eigen onderzoek door een commissie van externe
deskundigen in te stellen (art. 5.2.)? In de WEB wordt zoveel mogelijk de
analogie van het hoger onderwijs gevolgd. Waarom wordt op dit punt daarvan
afgeweken? Kan worden aangegeven wat de toegevoegde waarde is van extern onderzoek
naast de rol van de inspectie?Bedenkingen hebben de leden van de GPV-fractie op het punt van de kwaliteitszorg.
De kwaliteitsnormering vindt vooral plaats in de eindtermenprocedure. De kwaliteit
heeft daarbij betrekking op zowel het persoonlijk/maatschappelijk als het
beroepsmatig functioneren. De leden van de GPV-fractie vinden het een goede
zaak dat de zorg voor de kwaliteit als een primaire taak van het bevoegd gezag
wordt gezien. Ook kunnen zij instemmen met de rol van de inspectie die tot
taak heeft het systeem van kwaliteitszorg te bewaken. Bezwaren hebben zij
echter tegen de voorgestelde commissie van deskundigen die de beoordeling
van de kwaliteit tot taak heeft. In dit verband merken deze leden op dat een
belangrijke motivering voor de introductie van dit bewakingsinstrument gelegen
is in het feit dat de andere instrumenten niet alle kwaliteitsaspecten van
het te leveren onderwijs dekken. Daarbij gaat het om de invulling door de
instelling van de globale landelijke eindtermen en om de invulling van de
vrije ruimte. Blijkens de memorie van toelichting kunnen de instellingen de
vrije ruimte benutten voor hun eigen profilering. Daaronder valt tevens het
levensbeschouwelijk gerichte onderwijs voor de denominatieve instellingen.
De leden van de GPV-fractie vragen of het de bedoeling is dat de commissie
van externe deskundigen zich zal gaan inlaten met de inrichting van het onderwijs.
Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Ligt het niet voor de hand dat, indien
recht wordt gedaan aan het uitgangspunt van de verantwoordelijkheid van de
instellingen zelf voor de kwaliteit, de instelling zelf een commissie van
externe deskundigen inschakelt? 13. Centraal register; maatschappelijke behoefte; doelmatigheid;
commissie onderwijs-arbeidsmarktDe overheid stelt jaarlijks de lijst met te bekostigen opleidingen vast.
Met de in de memorie geschetste procedure kunnen de leden van de PvdA-fractie
instemmen. Daarbij komt voor deze leden nog wel de vraag aan de orde op welke
wijze omgegaan zal worden met de maatschappelijke behoefte aan opleidingen,
het arbeidsmarktcriterium. Wordt daarbij alleen naar de landelijke behoefte
gekeken, of ook naar regionale aspecten?Opvallend is voorts dat de maatschappelijke behoefte als criterium geen
rol lijkt te spelen in het art.6.1.4 aan de orde zijnde probleem. Wordt het
ontnemen van bestaande rechten op het geven van bepaald onderwijs bij een
gebleken overcapaciteit overgelaten aan het «vrije spel der maatschappelijke
krachten», zo vragen deze leden. Voorts vragen zij of in de regeling
met betrekking tot nieuw aanbod (art.6.3.1 en 6.3.2) de maatschappelijke behoefte
een doorslaggevende rol speelt. Uit de artikelen van de wet kunnen zij dat
niet opmaken. Tenslotte vragen deze leden zich af of er niet enige ruimte
voor experimenten met nieuwe opleidingen geboden moet kunnen worden alvorens
een meer definitief besluit genomen wordt over de bekostiging. De recente
ervaringen die met een meer experimentele aanpak zijn opgedaan hebben deze
leden gesterkt in hun opvatting.In de uitwerking van de voorstellen speelt het centraal register een prominente rol. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af wat bedoeld
is met de zinsnede dat alle instellingen in beginsel het recht hebben om alle
opleidingen uit de kwalificatiestructuur te verzorgen. Alleen zou voor sommige
instellingen aan dit recht in de wet beperkingen zijn opgelegd. Uit de eerder
gemaakte opmerkingen maken deze leden echter op dat de huidige situatie het
vertrekpunt is en dat er vervolgens van uitbreiding sprake kan zijn. Deze
leden vragen de ondertekenaars vervolgens nog aan te geven hoe een en ander
in de tijd zal gaan verlopen. Er vindt aanmelding plaats van een mogelijke
nieuwe opleiding bij het register. Aan wat voor voorwaarden moet dan specifiek
voldaan zijn om in de beschouwing te worden betrokken? Is de minister dan
in staat om binnen twee maanden een reactie op het voorstel te geven?De leden van de CDA-fractie vragen de regering nog in te gaan op het nut
van de adviescommissie onderwijs-arbeidsmarkt. Wanneer instellingen en bedrijfsleven
(landelijke organen) overeenstemming hebben bereikt omtrent opleidingen, eindtermen
en kwalificatiestructuur is het de vraag wat deze commissie nog kan toevoegen.
Ook dient de vraag gesteld te worden waarom de Onderwijsraad hier niet een
rol kan spelen? De autonome instellingen en het relevante bedrijfsleven zitten
niet op een dergelijke commissie te wachten. Bovendien zijn de verantwoordelijkheden
van de commissie en de landelijke organen niet helder. Genoemde leden vragen
om verduidelijking. Kan hier niet volstaan worden met de voorwaardelijke planningsvrijheid
van de instellingen? Dat past beter bij autonome instellingen.In de wet worden diverse instrumenten genoemd omtrent het onderwijsaanbod.
Een aantal instrumenten is nog niet voorhanden, bijvoorbeeld interne kwaliteitszorg
en centraal register beroepsopleidingen. Op welke manier worden deze instrumenten
ontwikkeld en geïntroduceerd?De macro-doelmatigheid dient als centraal element in de beoordeling of
de instelling het voorgenomen nieuwe onderwijsaanbod mag verzorgen. De leden
van de VVD-fractie verzoeken de regering om een verdere uitwerking van het
begrip macro-doelmatigheid.De leden van de fractie van GroenLinks informeren hoe de vraag naar afgestudeerden
op nivo 1 momenteel ligt, hoe die vraag gearticuleerd is, en in hoeverre het
hier gaat om een nivo «boven» het nivo VBO.De leden van de RPF-fractie leggen de regering nog de volgende vragen
voor. Naar aanleiding van de criteria die de inhoud van de opleidingen bepalen
informeren zij hoe het criterium van de maatschappelijke behoefte wordt gehanteerd.
In de praktijk blijkt dat wanneer op centraal niveau de maatschappelijke behoefte
wordt bepaald er nog al eens achter de maatschappelijke feiten wordt aangelopen.
Deze leden pleiten daarom in dit kader voor enige vrijheid voor de instellingen
zelf.De leden van de SGP-fractie vragen hoe de instelling van een nieuwe Adviescommissie
onderwijs-arbeidsmarkt, die onder meer moet adviseren over de eindtermen,
zich verhoudt tot het beleid dat in het kader van Raad op maat is ontwikkeld.
Zij vragen ook of een onafhankelijk en deskundig orgaan als de Onderwijsraad
niet geschikt is voor een dergelijke adviestaak.Met betrekking tot de beroepsopleidingen verkrijgen de instellingen een
zekere mate van programmeervrijheid, zo constateren de leden van de GPV-fractie.
Een belangrijk criterium voor de toewijzing zal zijn de maatschappelijke behoefte
waarin een nieuwe opleiding zal dienen te voorzien. Deze leden vragen of niet
het gevaar bestaat dat doelmatigheidsoverwegingen te zeer zullen worden gekleurd
door budgettaire overwegingen. Wordt bij de afweging van de doelmatighheid
van een opleiding ook het aanbod door commerciële instellingen betrokken
en zo ja is het dan mogelijk dat op de langere termijn het bekostigde onderwijs
aan belang zal inboeten? Zo ja, hoe verhoudt zich dat dan tot de taak die
hier voor de overheid ligt? 14. BekostigingDe leden van de PvdA-fractie onderschrijven de door de ondertekenaars
naar voren gebrachte bezwaren tegen het vigerende bekostigingssysteem. De
beleidsconclusies die in de memorie geformuleerd zijn lijken deze leden een
goede basis te bieden voor een nieuwe bekostigingsstructuur. Terecht wordt
voor twee hoofdparameters gekozen, input en output. Voor deze leden is dan
wel de vraag hoe de instellingen ertoe gebracht kunnen worden echt werk te
maken van een doelgroepenbeleid. Deze leden hebben er moeite mee als scholen
bewust zouden kiezen voor alleen maar «gemakkelijke» leerlingen.
In het uit te werken systeem moet dus een stimulans opgenomen worden ten aanzien
van het willen werken met «moeilijke» jongeren.Dit gezegd zijnde leggen de te hanteren uitgangspunten ook een grote verantwoordelijkheid
op de overheid zelf. De instellingen zullen zich meer project- en beleidsmatig
moeten kunnen instellen op de nieuwe bekostigingssystematiek. Dat kan en mag
er dan niet meer toe leiden dat de overheid tussentijds wijzigingen in de
regelgeving en vooral de financiën aanbrengt. Zijn de ondertekenaars
bereid te erkennen dat het aansturen van de instellingen c.q. «output»
henzelf ook beperkingen oplegt? Als binnen het opleidingenmodel gekozen kan
worden voor een grotere variatie in de beroepspraktijkvorming, heeft dat vanzelfsprekend
ook consequenties voor de bekostiging. De leden van de PvdA-fractie vragen
de ondertekenaars daarom ook te reageren op hun suggestie om in de bekostiging
meer rekening te houden met een gemiddelde tussen langere dag en werkend leren
opleidingen. De instelling is dan vrij, al dan niet afhankelijk van de regionale
situatie, programma's op te stellen waarin de praktijkvormingscomponent verschillend
is.Essentieel voor een goede invoering van de wet is inzicht in de bekostigingsstructuur.
Alleen dan zijn problemen zoals zich recent hebben voorgedaan te vermijden.
Voor de leden van de PvdA-fractie is het dan ook noodzakelijk om voor de mondelinge
behandeling van dit wetsontwerp in de Kamer over een beter uitgewerkt voorstel
met betrekking tot de bekostiging te beschikken. Zij willen de algemene maatregel
van bestuur voor de bekostiging ook kunnen toetsen voordat deze ingevoerd
wordt. Zijn de ondertekenaars bereid dit toe te zeggen?De leden van de CDA-fractie vragen de regering helderheid te geven omtrent
de bekostiging van de educatie. Is de ontschotting Basiseducatie/VAVO in de
vorm van een doeluitkering de bekostigingsstructuur of wordt alsnog overwogen
de middelen via het gemeentefonds te verdelen naar de gemeenten? Daarbij dient
helderheid gegeven te worden over hoe de verdeling over de gemeenten plaats
zal vinden en welke beperkingen zullen gelden ten aanzien van verplichtingen
naar de reguliere onderwijsvoorzieningen. Welk deel moet bestemd worden voor
die instellingen (ROC, VAVO, BE-instellingen) en waarom wordt die beperking
in de wet opgenomen? Hoe om te gaan met wachtgeldproblemen bij wijziging van
contracten? Het kan toch niet zo zijn dat wachtgelden die voortvloeien uit
volwasseneneducatie gefinancierd worden uit het door de rijksoverheid bekostigde
beroepsonderwijs?Indien de regering voorstaat om de financiering via een doeluitkering
te handhaven, schept dat ook verplichtingen naar de instellingen. Welke eisen
en voorwaarden worden dan gesteld aan de instellingen die de contracten
uitvoeren? Worden door de bewindslieden dan ook aandachtsgroepen in de samenleving
aangewezen?Wat vindt de regering van de gedachte om een soort basisbekostiging voor
dergelijke basisvoorzieningen te verstrekken? Een dergelijke constructie zou
waarborgen kunnen scheppen voor het blijven bestaan van kwalitatieve instellingen
die inspelen op de door de overheid aangewezen aandachtsgroepen enerzijds
en anderzijds de marktwerking niet in de weg staan.De leden van de CDA-fractie vragen speciale aandacht voor de positie van
gehandicapten. Die positie moet bij het doelgroepenbeleid naar voren komen.
In het bekostigingsmodel zal daar een vertaling aan gegeven moeten worden.
Wat is omtrent dit aspect de stand van zaken? Biedt de voorgestelde opslag
voldoende waarborgen zodat die middelen daadwerkelijk voor het beoogde doel
worden gebruikt?Het BBO-onderwijs biedt doven de mogelijkheid speciaal onderwijs te volgen.
Nu de volwasseneneducatie en het beroepsonderwijs in een wettelijk kader worden
gebracht, zou het de mogelijkheid geven om het dovenonderwijs ook uit te breiden
naar andere WEB-onderwijsvormen. Welke mogelijkheden ziet de regering daarvoor?De bekostiging van de basiseducatie en VAVO loopt via de gemeenten. Daar
is voor de korte termijn de zogenaamde 50%-regeling afgesproken. Door verschil
in bekostiging tussen beroepsonderwijs (rijk) en educatie (gemeenten) verzwakt
de positie van de educatie in een ROC. Is het juist dat educatie-instellingen,
mede door de 50%-regeling, minder interessante gesprekspartners zijn geworden
in de fusiebesprekingen? Wordt de wijze van bekostiging van educatie als een
financieel risico ervaren en zal om die reden huivering ontstaan om met educatieve
instellingen te fuseren? Op welke manier tracht de regering genoemde ontwikkeling
te voorkomen?De leden van de CDA-fractie onderschrijven het streven naar lumpsum-bekostigingssystematiek.
Dat laat onverlet dat het budget voor vormingswerk zichtbaar dient te blijven.
Het is thans onduidelijk onder welk begrotingsartikel het geoormerkte budget
vormingswerk in scholengemeenschappen is ondergebracht. Genoemde leden vragen
de regering deze duidelijkheid te verschaffen. Tevens herinneren zij aan de
toegezegde evaluatie omtrent de oormerking van de financiering van het vormingswerk.
Wat is de stand van zaken? Kan bij de evaluatie ook het budget van de vormingsinstituten,
ontstaan uit voorheen deeltijd-MBO-instellingen, worden betrokken?De leden van de CDA-fractie betwijfelen of het voorgestelde opslagsysteem
een passend instrument is voor de bekostiging van de educatieve activiteiten.
Ze vragen de regering daar nog eens op in te gaan.Zwakke leerlingen zijn slechts in staat enkele certificaten te behalen.
Outputfinanciering aan de hand van behaalde diploma's zal dat geweld aan doen.
Op welke manier wordt in het bekostigingsinstrumentarium daar rekening mee
gehouden?Over de bekostigingsgrondslag van de landelijke organen is thans nog onvoldoende
bekend. Kunnen de bewindslieden aangeven hoe zij dat willen invullen opdat
de landelijke organen oude en nieuwe taken kunnen vervullen?De leden van de CDA-fractie geven er de voorkeur aan dat de hoofdlijnen
van de bekostiging in de WEB worden opgenomen. De Minister van OCW heeft een
notitie toegezegd tijdens het algemeen overleg over de nota Blijven leren.
Waar blijft die notitie?Een goede beoordeling van de WEB wordt bemoeilijkt door het ontbreken
van zicht op de bekostiging. De globale uitgangspunten van het bekostigingssysteem
zullen volgens genoemde leden voor de plenaire behandeling bekend moeten zijn.
Een adequate financiering en bekostiging is vereist opdat de instellingen
hun verantwoordelijkheid kunnen beleven. Wat is de stand van zaken betreffende
de bekostiging wat betreft de omvang van de middelen voor de
komende jaren, de OKF-operatie, het bekostigingsmodel voor onderwijssoorten,
afdelingen en leerwegen, input- en outputparameters en het principe van rendementsbekostiging?
Genoemde leden bepleiten een situatie van eenvoud en eenheid in het beheers-,
bekostigings- en verantwoordelijkheidsbeleid. Dat daarin een onderscheid gemaakt
wordt tussen volwasseneneducatie en secundair beroepsonderwijs moet als een
gegeven worden beschouwd.De leden van de VVD-fractie zijn ondanks het budgettair neutrale karakter
van het wetsvoorstel bezorgd over de reallocatie-effecten op instellingenniveau
die het gevolg kunnen zijn van invoering van de WEB. Kan nu reeds worden aangegeven
wat voor de regering aanvaardbare afwijkingen naar boven en naar beneden zijn?
Op welke wijze kunnen instellingen nu reeds anticiperen op mogelijke veranderingen
in hun budget? Kunnen hierbij ook de VE-budgetten worden betrokken, mede gelet
op de door hem voorgestelde scheiding in verantwoordelijkheid tussen gemeenten
en ROC's? Kan helderheid verschaft worden omtrent een eventuele overgangstermijn?De leden van de VVD-fractie willen graag vernemen of de regering mogelijkheden
ziet om de bekostiging van de educatie verder te vereenvoudigen.In het voorstel van wet is de exacte bekostigingsstructuur nog niet duidelijk
uitgewerkt. Aangegeven wordt dat het totale proces budgettair neutraal zal
zijn. De leden van de VVD-fractie sluiten echter niet uit dat de effecten
op instellingenniveau dat niet zullen zijn. Zij vragen zich af hoe deze verdelingseffecten
moeten worden opgevangen. Wat is de visie van de regering hierop?Een mogelijke prioriteitsvolgorde van opleidingen die op termijn voor
bekostiging in aanmerking komen wordt vastgesteld. Wordt hierbij gedacht aan
een overzicht vergelijkbaar met het Plan van Scholen? Kan worden aangegeven
welke criteria als basis voor een toetsingskader zouden dienen? Aan welke
vorm van advisering wrodt gedacht?Kan de regering de betrokkenheid van de Kamer garanderen bij het vaststellen
van de jaarlijkse lijst van te bekostigen opleidingen? Kan zij tevens zorg
dragen voor de betrokkenheid van de Kamer bij de vaststelling van het register
beroepsopleidingen; de eindtermen en het landelijk overzicht educatie?Met betrekking tot de bekostigingsrelatie vragen de leden van de VVD-fractie
of de huidige bekostigingsrelatie te handhaven is in een nieuwe situatie,
wanneer de nieuwe geplande bekostigingsrelatie niet tijdig is uitgewerkt.
Tot welke problemen zou dit kunnen leiden? Zij verzoeken de regering de Kamer
en het veld nauw te betrekken bij het opstellen van de bekostigings-AMvB.
Het spreekt vanzelf dat de Kamer niet voor een voldongen feit geplaatst wenst
te worden. Op welke wijze zal de Kamer bij het proces van ontwikkeling van
de bekostigings-AMvB betrokken worden?De leden van de fractie van D66 vinden de kritiek ten aanzien het gebrek
aan inzicht in de werking van het bekostigingsmodel terecht. Zij willen de
regering vragen reeds nu helderheid te verschaffen over hoe vastgesteld gaat
worden welke «output» als kwalificerend wordt beschouwd en dus
voor bekostiging in aanmerking komt. Deze leden dringen er tevens op aan de
ontwikkeling van de algemene maatregel van bestuur met spoed ter hand te nemen
om de onzekerheid van de scholen over de wijze van bekostiging weg te nemen.De leden van de D66-fractie zijn ontevreden over de onduidelijkheid die
bestaat ten aanzien van de wijze van bekostiging van de basiseducatie (BE)
en het volwassenenonderwijs (VAVO), vanaf het moment dat deze instellingen
onderdeel uitmaken van een ROC. Zij zijn van mening dat de gelden
in principe naar de gemeenten moeten gaan, met de verplichting deze gelden
voor het overgrote deel bij het ROC in hun regio te besteden.De huidige verdeelsleutel 50%/50% vinden deze leden echter volkomen uit
de lucht gegrepen. Zij willen zich dan ook niet eerder over percentages uitspreken,
dan wanneer duidelijk is hoeveel gemeenten besteden en waar deze bestedingen
naar toe gaan. Zij verzoeken de regering dringend hierover nader in zicht
te geven. Daarbij dient ook betrokken te worden het percentage dat gemeenten
besteden bij de opleidingencentra van de RBA's en de vrouwenvakscholen. Kan
overigens dan ook worden aangegeven waarom de twee laatstgenoemde opleidingencentra
vooralsnog geen onderdeel uitmaken van de ROC's, ondanks een duidelijke overlapping
van activiteiten?De leden van de fractie van D66 spreken zich op voorhand uit tegen koppeling
van het budget aan de WGR-instellingen. Zij hebben zich altijd gekeerd tegen
een te grote status van de WGR-gebieden en zeker nu de gebiedsverdeling volop
in beweging is, zouden zij dit zeer onpraktisch, onlogisch en onverstandig
vinden.Ten aanzien van de output-financiering die in voorliggend wetsvoorstel
wordt voorgesteld vragen de leden van de fractie van GroenLinks de regering
of een onbedoeld effect daarvan niet kan zijn dat aandacht voor de zogenaamde
bodemgroep daardoor niet zal verslappen. Bestaat niet het risico dat in plaats
van verbetering van de prestaties, versmalling van de input zal optreden?De leden van de RPF-fractie vragen in hoeverre het uitgangspunt van budget-neutraliteit
reëel is. Mochten de indieners bijvoorbeeld onverhoopt vasthouden aan
het voorstel inzake gedwongen ROC-vorming, dan kan dat gevolgen hebben voor
de kosten van huisvesting. Hoewel het EB-onderwijs volgens de memorie van
toelichting kan worden vormgegeven volgens het «satelliet-model»
(veel vestigingen, aangestuurd vanuit een centrale vestiging), mag worden
aangenomen dat bij de integratie van instellingen gestreefd wordt naar een
vermindering van het aantal vestigingsplaatsen en schoollocaties. Met andere
woorden, de ROC-vorming zou als het gaat om de huisvesting wel eens kostbaar
kunnen worden. Los daarvan zal een en ander een toename van de mobiliteit
(met bijbehorende kosten) met zich meebrengen. In hoeverre is dat in lijn
met het kabinetsbeleid? Zou de minister hierbij overigens kunnen aangeven
hoe regionaal een ROC moet zijn? Graag krijgen deze leden hier duidelijkheid
over.De indieners stellen voor om bij de bekostiging de instroom van deelnemers
en het aantal behaalde diploma's als hoofdparameters te hanteren. In de memorie
van toelichting wordt een nadere studie over de verhouding tussen deze twee
parameters toegezegd (blz. 84). De uiteindelijke beslissing wordt genomen
bij algemene maatregel van bestuur. De leden van de RPF-fractie merken op
dat wanneer het aantal behaalde diploma's zwaar weegt, dat gevolgen kan hebben
voor het onderwijs en voor de aandacht voor de bodemgroep. In de eerste plaats
is het gevaar dat examens eenvoudiger worden niet denkbeeldig. Immers, hoe
meer diploma's worden uitgereikt hoe meer geld. In de tweede plaats kan, wanneer
de «output» belangrijker wordt, de bodemgroep het kind van de
rekening worden. Het is dan mogelijk dat slechts degenen, die een reële
kans op het behalen van een diploma hebben, de nodige aandacht krijgen. Daarbij
wordt aandacht voor de kansarmen in financieel opzicht onaantrekkelijk. De
leden van de RPF-fractie vragen of de indieners deze gevaren onderkennen.
In dit kader spreken de indieners in de memorie van toelichting de verwachting
uit dat EB-instellingen in toenemende mate zich open zullen stellen voor deelnemers
«die met enige extra ondersteuning in staat zullen blijken een startkwalificatie
of een substantieel deel daarvan te behalen» (blz. 32). Deze leden vragen
waarom dat in toenemende mate zal plaatsvinden. Wat is nu een
belemmering en wat zal daaraan onder het regime van de nieuwe wet veranderen?
Op grond waarvan wordt deze verwachting uitgesproken?Met het oog op de specifieke functie van het vormingswerk met betrekking
tot de bodemgroep achten de leden van de SGP-fractie een duidelijk herkenbare
financieringsstroom van belang, onder meer met het oog op de herkenbaarheid
en onderhandelingspositie van het vormingswerk ten opzichte van de andere
partners op dit specifieke terrein. Als zij het goed zien, vervalt per 1-1-96
de oormerking. Deze leden vragen of het mogelijk is het vormingswerk ook daarna
toch een duidelijk herkenbaar budget mee te geven, gekoppeld aan de specifieke
functie van het vormingswerk.De leden van de GPV-fractie vragen of een wezenlijke zaak als de bekostiging
niet hoe dan ook wettelijk geregeld moet worden. Het gaat hier toch om de
introductie van een vorm van outputbekostiging die belangrijke gevolgen kan
hebben voor de kwaliteit van het onderwijs en het bestel?Vraagtekens plaatsen de leden van de GPV-fractie bij de rol die aan de
gemeenten wordt toebedeeld in het kader van de educatie. Het gaat daarbij
met name om de bekostigingssystematiek. Instellingen zullen wat betreft de
bekostiging van de educatie afhankelijk zijn van toewijzing van de gemeenten.
Deze leden vragen of dit niet een aantal problemen zal oproepen. In de eerste
plaats lijkt de continuiteit van het educatie-aanbod per instelling niet gewaarborgd.
Hoe verhoudt zich dit tot het streven om beroepsonderwijs en educatie zich
in elkaars verlengde te laten ontwikkelen? Zal er geen versnipperde situatie
ontstaan? Brengt de aanpak die nu wordt voorgesteld geen onzekerheid op het
gebied van werkgelegenheid met zich mee? Wat zijn overigens de consequenties
voor de instellingen indien verlies van werkgelegenheid als gevolg van gemeentelijke
beslissingen optreedt? Bestaat er ook geen spanning met de strekking van het
wetsvoorstel in die zin dat als gemeenten de educatie bij commerciële
instellingen uitbesteedt de doelstelling van maatwerk binnen de bekostigde
instelling in gevaar komt? Hoe verhoudt zich dit tot de motivering die aan
de ROC-vorming ten grondslag ligt?De leden van de GPV-fractie pleiten er met het oog op deze negatieve gevolgen
voor de gelden voor de educatie via de instellingen te laten stromen. Is er
dan ook niet sprake van een juistere verantwoordelijkheidsverdeling?Door de functie van het vormingswerk te verbreden blijft het daaraan gekoppelde
budget zijn doelbestemming behouden en blijft dit toegevoegd aan de lump-sum-bekostiging
van de instellingen/scholengemeenschappen (ROC's) waarvan het vormingswerk
onderdeel is. Naast financiëring door de rijksoverheid pleiten de leden
van de AOV-fractie voor aanvulling van budgetten door de gemeenten en RBA's.
De gemeenten zouden deze budgetten kunnen verstrekken in het kader van het
JWG-beleid (de z.g. voortrajecten); de RBA's in het licht van hun verantwoordelijkheid
voor een aanpak van de jeugdwerkloosheid. Zij vragen de regering om een reactie. 15. Bestuursstructuur en -samenstellingDe wet dient wat de leden van de PvdA-fractie betreft expliciet een versterking
van een professioneel bestuur in zich te dragen. Als het streven erop gericht
is tot grotere autonome instellingen te komen kan het niet anders dan dat
er in de praktijk sprake is van een takenpakket voor een professioneel bestuur.
In de visie van deze leden zou het bevoegd gezag meer op afstand moeten besturen.
Thans wordt te veel de indruk gewekt dat de «directie»
van een school volstrekt afhankelijk is van de bereidwilligheid van het bevoegd
gezag taken «op te dragen». De leden van de PvdA-fractie krijgen
graag een reactie van de ondertekenaars op de vraag hoe tot moderne verhoudingen
kan worden gekomen.De leden van de VVD-fractie onderschrijven het standpunt dat het bestuur
van alle toekomstige typen instellingen een uitdrukking moet zijn van het
streven naar zelfstandigheid, professionaliteit en innovatiegerichtheid. Deze
leden zijn van mening dat de terminologie met betrekking tot de begrippen
bestuur/bevoegd gezag niet helder is. De directie wordt aangeduid met «bestuur»,
hoewel zij niet over bestuurlijke bevoegdheden beschikt. De term «opdragen»
wordt gebezigd, waar «overdragen» meer gepast zou zijn. De inrichting
van een professioneel bestuur is niet mogelijk omdat het bevoegd gezag volledige
eindverantwoordelijkheid houdt. Kan gemotiveerd worden waarom het delegatie-artikel
aan het bestuur (zoals deze in de SVM-wet stond) verdwenen is? De leden van
de VVD-fractie zijn van mening dat de versterking van het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie alleen kan slagen als er sprake is van professioneel
geleide instellingen. Aan het bevoegd gezag komt vanzelfsprekend een aantal
fundamentele bevoegdheden en taken toe, zoals het vaststellen van de begroting
en de rekening. Ook het benoemen van een centrale directie is een taak van
het bevoegd gezag. Daarnaast zou in de wet opgenomen moeten worden wat de
taken en bevoegdheden zijn van een centrale directie. Deelt de regering deze
zienswijze?De leden van de D66-fractie willen de regering verzoeken beleid gericht
op toename van het aantal vrouwen in het management van de ROC's en de verbetering
van kansen en positie van meisjes en vrouwen in het beroepsonderwijs en de
volwasseneneducatie te ontwikkelen en te stimuleren. 16. OverlegstelselVoor wat betreft het overleg vragen de leden van de PvdA-fractie zich
af waarom er niet een geïntegreerd overleg tot stand kan worden gebracht
tussen de EB-kamer en de AB-Kamer. Deze leden vermogen niet in te zien waarom
er niet in één kamer overleg gepleegd kan worden over allerlei
aspecten het onderwijs betreffende.In de BVE-Kamer zal onder andere een delegatie van landelijke organen
vertegenwoordigd zijn. De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd op welke
manier de centrale sociale partners een overleg met de bewindslieden hebben.
Aangelegenheden van algemeen beleid zullen in overleg tussen de Ministers
van OCW en LNV en de sociale partners aan de orde gesteld moeten kunnen worden.
Zij vragen de bewindslieden hierop te reageren.De leden van de VVD-fractie vragen of de adviesstructuur niet verder vereenvoudigd
kan worden. Zij zijn van mening dat ook AOC's en vakopleidingen ruimte dienen
te krijgen in de EB-Kamer. Daarnaast kan de Minister van LNV met de AOC's
overleg voeren in de AB-Kamer over sectorspecifieke aangelegenheden. 17. InformatievoorzieningDe leden van de PvdA-fractie stellen vast dat een van de te bereiken doelstellingen
het verminderen van de bestuurslast van de overheid is. Er moeten daarom heldere
afspraken komen tussen de overheid en de instellingen. Willen de ondertekenaars
nog eens concreet aangeven hoe zij deze relatie zien, mede in
het licht van de toezegging om tot een rationalisering te komen van de informatiestromen.
Essentieel is daarbij wat de overheid in dit verband als haar kerntaken ziet.
Daarop zullen de ontwikkelingen en de instellingen beoordeeld moeten worden.
Omgekeerd moeten de instellingen dan weten waaraan ze toe zijn. In de nieuwe
verhoudingen zal de speelruimte van de overheid, ook in financieel opzicht,
volgens deze leden kleiner worden. Om die reden achten de leden van de PvdA-fractie
het nodig inzicht te hebben in de uitgangspunten die gehanteerd worden bij
ministeriële regelingen over de informatiestromen (art. 2.6.3 en 2.6.5).
Die stromen moeten beperkt zijn en aansluiten op de kerntaken van de overheid.
Mede in het verlengde hiervan heeft het deze leden verbaasd dat niet is aangegeven
wie verantwoordelijk is voor de dagelijkse gang van zaken in de instellingen.
Wat zijn de bezwaren van de organisaties die in de artikel 3-procedure bezwaar
hadden tegen een regeling terzake? De leden van de PvdA-fractie lijkt het
beter wel een duidelijke uitspraak over dit punt in de wet op te nemen.Ten aanzien van de bestuurlijk/financiële doelstellingen onderschrijven
de leden van de VVD-fractie het terugdringen van de bestuurslast. Wel vragen
zij zich af hoe de informatierelaties tussen overheid en instellingen in de
toekomst geregeld worden, hoever het overleg ter zake is gevorderd en wat
daarbinnen de betekenis is van het informatiestatuut. In het verlengde hiervan
willen zij graag weten welke kerninformatie naar het oordeel van de regering
beschikbaar komt na invoering van het wetsvoorstel. Natuurlijk kan op dit
moment nog geen eindoordeel worden gegeven, omdat de bekostigingscondities
en informatiebehoefte nog niet definitief zijn uitgewerkt. In het veld is
men bevreesd dat het ministerie teveel informatie wil hebben van de instellingen.
Tevens zijn deze leden benieuwd naar de inschatting van de beleidslast die
de voorstellen met betrekking tot het kwaliteitsverslag voor de instellingen
met zich meebrengt. De leden van de VVD-fractie menen dat uitvoering van de
voorstellen in de wet niet mag leiden tot een onoverzichtelijke papiermassa.
Deelt de regering de mening van deze leden dat het aanbeveling verdient de
verslaglegging van de instellingen en gemeenten zoveel mogelijk in de vorm
van kengetallen te gieten?Kan de regering toezeggen dat zij zich in deze terughoudend zal opstellen
en dat zij goed zal motiveren waarvoor zij de informatie nodig heeft? In de
memorie van toelichting wordt gesteld dat slechts bij duidelijke en dwingende
noodzaak centrale regelingen zijn opgenomen. Vervolgens wordt een aantal overwegingen
genoemd. Betreft het hier een limitatieve opsomming?Met betrekking tot de informatie die de instellingen moeten leveren zijn
deze leden van mening dat er één informatie-statuut dient te
zijn waarin staat welke informatie de instellingen exact moeten leveren en
op elke wijze zij geacht worden dit aan te leveren. Wat is de stand van zaken
van het overleg met de instellingen over genoemde nadere voorschriften? Deze
leden spreken hun zorg uit over een overload aan informatie die door de instellingen
geleverd moet worden. Zij pleiten er dan ook voor deze informatiestroom tot
het hoogst noodzakelijke te beperken. 18. Relatie tot ArbeidsvoorzieningsorganisatieVolgens de leden van de PvdA-fractie heeft de Onderwijsraad terecht de
aandacht gevraagd voor de onderwijsfaciliteiten die door de arbeidsvoorziening
in stand worden gehouden. Deze leden betreuren het dat het niet gelukt is
nu reeds meer duidelijkheid daarover te verkrijgen. Zij vragen de ondertekenaars
concreter aan te geven wat voor inspanningen zij kunnen ondernemen om het
«ideaalbeeld» van de Onderwijsraad dichterbij te brengen. Onderwijsinfrastructuur en scholingsstructuur van arbeidsvoorziening dienen
nauwer met elkaar in relatie gebracht te worden. De leden van de CDA-fratie
vragen hoe educatie, beroepsonderwijs en scholing in het activerend arbeidsmarktbeleid
een essentiëlere rol kunnen spelen. Welke middelen zijn daar de komende
jaren voor beschikbaar vanuit de arbeidsvoorzieningsorganisatie? Welke verdeling
van taken en verantwoordelijkheden zullen er op centraal en decentraal niveau
ontstaan?De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat die helderheid in de
WEB gegeven moet worden. Het betreft in het bijzonder de specifieke scholing,
de O en S programma's, PBVE, leeftijdsgrenzen in de onderwijswetgeving, arbeidsvoorwaarden
en andere regelgeving van de zijde van OCW die een flexibele inzet richting
scholing in het kader van arbeidsvoorziening verhindert.De Onderwijsraad doet ingrijpende voorstellen voor de herziening van de
relatie van de ROC's met de onderwijsfaciliteiten die door de arbeidsvoorzieningsorganisatie
in stand worden gehouden. De Onderwijsraad bepleit het uitzetten van een samenwerkingstraject
dat zicht biedt op een gefaseerd te realiseren infrastructuur voor educatie
en beroepsonderwijs waarvan ook de scholingsvoorziening, zowel naar inhoud
als structuur, deel uitmaakt. De Onderwijsraad dringt erop aan de desbetreffende
kwalificaties ook op te nemen in de landelijke kwalificatiestructuur. De leden
van de VVD-fractie vinden het oordeel van het kabinet wat aan de zuinige kant:
«zij sluiten het ideaalbeeld zoals geschetst door de Onderwijsraad niet
uit».Indien onvoldoende duidelijk is wat de gewenste richting is waarin de
scholingsvoorzieningen van de ARVBO zich, in de ogen van het kabinet, zouden
moeten ontwikkelen, is het niet denkbeeldig dat deze voorzieningen zich steeds
meer als commerciële instellingen gaan gedragen. Dan ontstaat de ongewenste
situatie dat gesubsidieerde ROC's gaan concurreren met gesubsidieerde CBBs/CAVVs.
De leden van de VVD-fractie vinden dat het beter is om de opname in de kwalificatiestructuur
te laten sporen met cq. af te laten hangen van verdergaande institutionele
samenwerking.Ten aanzien van de relatie tot de arbeidsvoorzieningsorganisatie vragen
de leden van de fractie van GroenLinks waarom daarover in de memorie van toelichting
niets is opgenomen. Voorliggend wetsvoorstel regelt veel om de onderwijsinfrastructuur
beter te doen aansluiten op de arbeidsmarkt. Er zijn heel belangrijke relaties
tot de arbeidsmarkt, en tot de scholingsmarkt die de arbeidsvoorziening ten
dienste staat. Maar ook dreigen er concurrentieverschijnselen op te treden
tussen bijvoorbeeld het JWG enerzijds en het leerlingwezen anderzijds. In
dat licht had een beschouwing over de relatie tot de arbeidsvoorzieningsorganisatie
op zijn plaats geweest, aldus de leden van de fractie van GroenLinks. Zij
vragen de regering die beschouwing alsnog te geven. Ook willen deze leden
weten welke contacten er zijn met de Ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Economische Zaken over mogelijke samenwerking tussen onderwijsinfrastructuur
enerzijds en arbeidsvoorzieningsorganisatie en scholingstrajecten die onder
verantwoordelijkheid van beide andere departementen vallen anderzijds. 19. Relatie tot bedrijfslevendDe leden van de PvdA-fractie achten het van belang dat wordt nagegaan
hoe de betrokkenheid van het bedrijfsleven op sectoraal èn regionaal
niveau bevorderd kan worden. Deze leden zien hier nog lang niet de ontwikkeling
die zij wenselijk achten. Deels komt dat doordat de regionale differentiatie
te klein is, ook omdat het bedrijfsleven niet voldoende wil investeren in
beroepsonderwijs. In het CAO-overleg zou dit thema meer aandacht
moeten krijgen. Vervolgens zouden de ondertekenaars kunnen nagaan wat zij
kunnen doen om die investeringen voor het bedrijfsleven èn de instellingen
aantrekkelijker te maken. Zij dragen daarvoor twee suggesties aan. In de eerste
plaats een fiscale faciliteit voor investeringen in het beroepsonderwijs,
ten tweede een directe koppeling van de Kaderregeling bedrijfstakgewijze scholing
aan de budgetten voor onderwijs. Als dat lukt, wordt het bieden van meer op
de praktijk toegespitste leerwegen vergemakkelijkt. Deze leden zien een reactie
van de ondertekenaars op deze suggesties met belangstelling tegemoet.Bepaalde bedrijfstakken uitten zorg omtrent het opgaan in ROC's en een
grotere rol voor de autonome instellingen. Middelen die thans uit het bedrijfsleven
worden toegevoegd aan de rijksmiddelen, worden mogelijk teruggetrokken indien
de uitwerking van de WEB wordt gerealiseerd. De leden van de CDA-fractie vernemen
hieromtrent graag een reactie van de bewindslieden.Veel bedrijfstakken schenken met enige regelmaat gelden aan scholen die
opleidingen verzorgen in hun branche. Deze instellingen maken zich, volgens
de leden van de fractie van D66 terecht, zorgen of deze gelden bij een financieel
beheer nog wel alleen aan hun school toekomen. Indien deze gelden niet op
een gespecificeerde rekening of een aparte rekening van de school terechtkomen,
vrezen zij dat het bedrijfsleven niet langer bereid is een dergelijke financiële
bijdrage te doen. De leden van de D66-fractie pleiten er dan ook voor om scholen
ruimte te laten behouden om een eigen kapitaal op te bouwen. 20. Deelnemers; onderwijsovereenkomst; diploma's; studiefinanciering;
les- en cursusgeldVerheugd zijn de leden van de PvdA-fractie over het voorstel onderwijsovereenkomsten
tussen studenten en instellingen tot stand te brengen. Bij deze leden rijst
daarbij de vraag of het de bedoeling is die voor alle studenten te doen gelden.
Voor deelnemers aan de beroepsbegeleidende leerweg dient expliciet te zijn
vastgelegd dat de school een doorslaggevende verantwoordelijkheid voor het
opleidingstraject kent. Naarmate de beroepspraktijkvorming een grotere omvang
aanneemt kunnen er echter problemen ontstaan. Hoe is in dit verband de verantwoordelijkheid
van het betrokken bedrijfsleven in dat contract te regelen?Ook voor de studiefinanciering ontstaan problemen naar de mate waarin
de beroepspraktijkvorming belangrijker wordt. Wat is de ratio om studenten
met een beroepsvormingcomponent van bijvoorbeeld 50% wel in aanmerking te
laten komen voor studiefinanciering en jongeren in de beroepsbegeleidende
leerweg met iets meer dan 60% beroepspraktijkvorming niet.Uit de WEB blijkt niet dat aan diploma's en certificaten enig civiel effect
is toegekend. In verband met het bepaalde in artikel 1.4.1 van de WEB vragen
de leden van de CDA-fractie waaraan de bewindslieden het recht ontlenen, in
weerwil van de vrijheid van onderwijs, eisen te kunnen stellen aan instellingen
die zich aanmelden. De leden van de VVD-fractie vragen welke de uitvoerings-technische bezwaren
zijn die een decentrale inning van lesgelden zou ontmoeten. Wat zijn de bezwaren
van prijsdifferentiatie?Voorts verzoeken de leden van de VVD-fractie de ondertekenaars om aan
te geven wat hun gedachten zijn ten aanzien van het invoeren van een leerling-scholingsvolgnummer.
Het idee achter een dergelijk nummer wordt ingegeven door het feit dat met
de invoering van de onderhavige wet de switch-mogelijkheden voor leerlingen
worden vergroot. Met de invoering van een leerling-scholingsnummer
wordt het mogelijk om de leerwegen van individuele leerlingen te kunnen nagaan.Het wetsvoorstel beperkt de rechten op studiefinanciering (SF) respectievelijk
tegemoetkoming studiekosten (TS), zo constateren de leden van de SGP-fractie.
Er wordt van uit gegaan dat de omvang van de beroepspraktijkvorming van de
assistent-opleiding en de specialistenopleiding zodanig zal zijn, dat deze
opleidingen op voorhand niet voldoen aan de definitie van volledig dagonderwijs
in de WSF. Deze leden vragen meer duidelijkheid over de vraag hoe wordt bepaald
wanneer geen sprake is van volledig dagonderwijs c.q. recht op SF dan wel
TS. Op zichzelf kunnen zij zich voorstellen dat ingeval van een (toereikende)
stagevergoeding het recht op SF dan wel TS vervalt, maar dat moet dan wel
duidelijk zijn geregeld. Een dergelijke wettelijke regeling ontbreekt echter.
Deze leden vinden dat daarin alsnog moet worden voorzien.Vragen hebben de leden van de GPV-fractie ook met betrekking tot de werking
van de WSF. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat net als op grond
van de huidige regelgeving deelnemers aan een opleiding voortgezet algemeen
volwassenen-onderwijs aanspraak kunnen maken op studiefinanciering. Deze leden
vragen of het niet in de rede ligt dat als de WSF niet meer van toepassing
zal zijn voor het voortgezet dagonderwijs dit ook voor het VAVO dient te gelden.
De leden van de GPV-fractie vragen vervolgens of, als het leeftijdscriterium
uit de WSF wordt gehaald, dit ook geen consequenties dient te hebben voor
de studiefinanciering van deelnemers aan het middelbaar beroepsonderwijs.
Zou het niet zuiver zijn, wanneer toekenning van studiefinanciering alleen
op schoolsoortspecifieke gronden wordt toegekend, dat ook 16 jarigen in het
mbo een studiefinanciering ontvangen? De leden van de GPV-fractie zijn daar
overigens geen voorstander van. Bij eerdere gelegenheden hebben zij er voor
gepleit het mbo uit de WSF te lichten. Zou dit ook niet consistent zijn als
men de WSF beperkt tot het hoger onderwijs of wil de regering het begrip hoger
onderwijs bezien vanuit het perspectief van het tertiaire onderwijs? 21. DoorstromingDe leden van de CDA-fractie constateren met instemming dat in het wetsvoorstel
een kwalificatiestructuur voor educatie wordt geïntroduceerd. Daarbij
moet goed in het oog worden gehouden dat deze kwalificatiestructuur zich niet
alleen beperkt tot beroepsonderwijs en maatschappelijke behoeften, maar tevens
aansluit op andere vervolgopleidingen. Geeft de wet die ruimte voldoende?
Educatie dient niet alleen aan te sluiten op het ingangsniveau van het beroepsonderwijs,
maar zal ook aan moeten sluiten op het ingangsniveau van het hoger onderwijs.In het wetsvoorstel worden met betrekking tot het onderwijsaanbod belangrijke
uitgangspunten geformuleerd. De leden van de CDA-fractie missen de doorstroming
naar vervolgonderwijs in het doelstellingsartikel van het wetsvoorstel (1.2.1).
Genoemde leden vinden deze functie wezenlijk voor het secundair beroepsonderwijs.
Doorstroming naar het HBO moet volop mogelijk blijven. Dit betreft met name
de lange opleidingen in het MBO. Adequate afspraken tussen MBO en HBO zullen
gemaakt moeten worden over de respectievelijke eind- en begintermen.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat een heldere kwalificatiestructuur
van belang is waarin beide leerwegen een plaats krijgen. Beide leerwegen kennen
hun eigen onderwijskenmerken. In die kwalificatiestructuur dient de doorstroming
naar hoger onderwijs goed meegenomen te worden. Dient dat in artikel 1.2.1
niet verbeterd te worden? De kwalificatiestructuur wordt in de wet al gekoppeld
aan financiële aspecten zoals opleidingsduur. Deze hangen
toch in hoge mate af van de vooropleiding, zo vragen genoemde leden zich af.De leden van de VVD-fractie stellen met genoegen vast dat de voorstellen
uit dit wetsvoorstel de doorstromingsmogelijkheden van het vernieuwde MBO
naar het hoger onderwijs niet veranderen. Na de basisvorming zullen leerlingen
besluiten of ze zich via één van de vormen van voorbereidend
middelbaar beroepsonderwijs (VBO/MAVO), danwel via één van de
vormen van voorbereidend hoger onderwijs (HAVO/VWO) willen kwalificeren voor
een vervolgopleiding. Bewust is hier de term voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
gehanteerd, omdat deze leden menen dat door de invoering van de basisvorming
(en door de profilering van het HAVO/VWO) het VBO/MAVO nog meer in de richting
van VMBO tendeert. De tweede fase opleidingen MBO en de bovenbouw HAVO/VWO
moeten beide toegang blijven geven tot het hoger onderwijs. Wel moet de vraag
beantwoord worden of de bovenbouw van HAVO/VWO niet in een gunstiger positie
verkeert dan het vernieuwde MBO omdat er sprake is van één ononderbroken
leerweg binnen een school of scholengemeenschap. Opgemerkt wordt dat een verticale
scholengemeenschap VMBO-ROC ook een dergelijke ononderbroken leerweg kan aanbieden.De leden van de D66-fractie willen er op wijzen dat in de toelichting
op het wetsvoorstel geen aandacht wordt besteed aan de doorstroming van MBO
naar HBO. Zij verzoeken de regering hier nader op in te gaan. 22. Personeel; bevoegdhedenIn de institutioneel gefuseerde instellingen is onderwijspersoneel werkzaam
uit de vijf verschillende opleidingssoorten. De uitwisselbaarbaarheid van
het personeel zal groter worden. Een flexibele inzet van onderwijsgevend personeel
is nodig maar dit vergt naar de mening van de CDA-leden deskundigheid. Welke
maatregelen worden getroffen om een flexible inzet van onderwijspersoneel
mogelijk te maken. En, worden middelen voor her-, bij- en omscholing beschikbaar
gesteld?Met betrekking tot de benoembaarheid van het personeel merken de leden
van de VVD-fractie op dat zij graag met de regering willen discussiren over
bevoegdheid en bekwaamheid. Zij gaan er van uit dat er vooralsnog geen wijzigingen
aangebracht worden in de bevoegdheidseisen. 23. Invoeringsproces; uitvoeringsregels; overige wetgevingMet betrekking tot de wetgevings- en beleidsprocessen naast de WEB verzoeken
de leden van de VVD-fractie de regering een uitgewerkt tijdpad te schetsen
van deze begeleidende wetgeving. Naar de mening van deze leden zou dit de
duidelijkheid omtrent het implementatietraject en ontwikkelingsperspectief
kunnen vergroten.In de memorie van toelichting wordt het invoeringspad van de nieuwe instituties
geschetst. De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering om ook een tijdpad
te geven voor de overige aangekondigde wetgeving.De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering of na een voorbereidingstermijn
van twee jaar, verwacht kan worden dat beide Kamers voorliggend wetsvoorstel
voor 1 januari 1996 behandeld zullen hebben, en dat ook de noodzakelijke uitvoeringsbesluiten
voordien besproken kunnen zijn. 24. OverigeHet artikel 2.7 biedt weliswaar de mogelijkheid om een scholengemeenschap
van een ROC met een school voor voorbereidend beroepsonderwijs te vormen,
maar een scholengemeenschap van MAVO/VBO–ROC wordt niet genoemd. Gelet
op het grote aantal scholengemeenschappen VBO/MAVO verdient het serieuze overweging
om dit artikel dienovereenkomstig uit te breiden. Dan kan er een situatie
ontstaan dat er net zoals bij het HAVO/VWO sprake is van een ononderbroken
leerweg VMBO-MBO. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat dergelijke
scholengemeenschappen niet achtergesteld mogen worden bij VBO-AVO-VWO-scholen-gemeenschappen.
Verticale scholengemeenschappen kunnen leerlingen die de arbeidsmarktgerichte,
de theoretische of de lange beroepsgerichte leerweg volgen, een beter perspectief
op een beroeps- danwel een doorstroomkwalificatie bieden. Het eenzijdig bevoordelen
in financiële zin van horizontale scholengemeenschappen past hier niet
bij.Verkorting van leerwegen en verbetering van aansluitingen wordt als een
van de voordelen van een kwalificatiestructuur genoemd. Deze leden zien een
duidelijke relatie tussen het voorbereidend MBO (VBO/MAVO) en de ROC-vorming.
Bij de behandeling van het rapport van de commissie Van Veen zullen zij daarop
uitgebreid terugkomen. Zij volstaan hier met een enkele opmerking. Een ieder
kan zien dat de zwakste groep leerlingen in een buitengewoon lastige positie
zit als we kijken naar het behalen van het niveau van de basisvorming en het
behalen van het VBO, danwel het MAVO-diploma. Immers HAVO/VWO-leerlingen kunnen
op één school blijven en de doelstellingen van de basisvorming
zijn nu eenmaal meer algemeen vormend dan beroepsgericht. Om de positie van
VBO/MAVO- leerlingen te verbeteren zou het mogelijk moeten zijn om deze scholen
te verbinden aan ROC's waardoor ook hier de eerste fase en de tweede fase
opleidingen aan elkaar gekoppeld worden, en een ononderbroken leerweg gerealiseerd
wordt. Graag ontvangen de leden van de VVD-fractie een uitvoerige beschouwing
over deze VMBO-MBO-problematiek in het algemeen en de arbeidsmarktgerichte
leerweg in het bijzonder.De leden van de VVD-fractie delen de opvatting dat een bundeling aan de
vraagkant van het bestel wenselijk is. Echter, dit betekent in hun visie niet
dat dit ook noodzakelijk is.De leden van de SGP-fractie wijzen er op dat de uitbreiding van de beroepspraktijkvorming
extra inspanningen vraagt van het bedrijfsleven. In de praktijk blijkt de
bereidheid tot het scheppen van leer-arbeidsplaatsen mede afhankelijk van
de conjuncturele situatie. De verhouding in deelnemersaantallen in de beroepsbegeleidende
en de beroepsopleidende leerweg heeft consequenties voor de kosten voor het
Ministerie van OCW. Deze leden vragen of er geen concretere afspraken en waarborgen
nodig zijn om te voorkomen dat de genoemde verhouding voortdurend onder druk
staat en dat de beoogde onderwijsvorm niet gerealiseerd kan worden. Zij wijzen
er op dat er nu reeds vele LOK-lozen zijn.De leden van de SGP-fractie vragen of de beroepenoriëntatie in het
beroepsonderwijs niet onderbelicht is. 25. Artikelen Artikel 1.3.4Wat is er de reden van een afzonderlijk artikel op te nemen voor de agrarische
innovatie- en praktijkcentra? De leden van de PvdA-fractie vragen zich af
hoe deze centra zich verhouden tot GOA's (gemeenschappelijke opleidingsactiviteiten
in het kader van het leerlingwezen), het Grafische opleidingcentrum en voorzieningen
in de horeca? Artikel 1.3.6De leden van de PvdA-fractie vragen zich af wat de bedoelde rol is van
visitaties door onafhankelijke deskundigen? Primair staat de interne kwaliteitszorg,
gekoppeld aan de externe. Bij de laatste spelen werkgevers een essentiële
rol als afnemers van de jongeren in kwestie. Ook de overheid dient zelf toe
te zien op de kwaliteit. In dat verband is de rol van de inspectie van doorslaggevend
belang. De rol van de inspectie dient dan wel aan te sluiten op een beoordeling
van de kwaliteit aan de hand van door de overheid gestelde eisen. Deze leden
vragen de ondertekenaars in het bijzonder te reageren op de taken van de inspectie
in deze. Artikel 1.3.7De leden van de PvdA-fractie vragen de ondertekenaars of met de formulering
van dit artikel voldoende uitwerking kan worden gegeven aan het in art.1.3.5
lid 2 onder a genoemde toegankelijkheid van het onderwijs.De leden van de GPV-fractie constateren dat het pluriformiteitsbeginsel,
zoals wel opgenomen in de KVE 1991, niet in deze wet is opgenomen. Deze leden
vragen naar een motivering. Zij vinden een wettelijke waarborg op dit gebied
noodzakelijk. Artikel 1.5.2Ligt het in de bedoeling dit artikel nog aan te scherpen, in relatie tot
artikel 7.6.1, opdat ook de basis voor de bekostiging van de landelijke organen
in de wet is vastgelegd, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Artikel 1.7.1De leden van de PvdA-fractie vragen of met de formulering van dit artikel
oneigenlijke subsidiëring van contractactiviteiten voldoende, althans
binnen redelijk te achten grenzen, voorkomen kan worden? Artikel 2.1.3In artikel 2.1.3 wordt gesteld dat de minister het beleidskader educatie
vaststelt na overleg met een instantie die representatief kan worden geacht
voor de betrokken gemeentebesturen. De leden van de SGP-fractie vragen of
deze instantie de VNG is of dat hier een apart overlegforum voor wordt gecreëerd,
hetgeen zij niet wenselijk achten. Artikel 2.1.4Waarom wordt er in dit artikel onder lid 3 een opheffingsnorm opgenomen
voor agrarische opleidingscentra? Is het in dit verband mogelijk dat centra
die onder die norm komen, kunnen fuseren met ROC's, zo vragen de leden van
de PvdA-fractie. Artikel 2.1.6De leden van de PvdA-fractie vragen wat bedoeld wordt met het onder lid
2 genoemde «omvang van het werkgebied van het landelijk orgaan». Artikel 2.6.2Waarom wordt bij de hier aan de orde zijnde begroting wel expliciet vermeld
dat deze sluitend moet zijn? Is het de innovatie- en praktijkcentra verboden
eigen inkomsten te genereren, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Artikel 3.2.1Is te verwachten dat gekoppeld aan de discussie over de decentralisatie
van het arbeidsvoorwaardenoverleg in de sector tevens een nieuwe regeling
voor het hier aan de orde zijnde overleg wordt beoogd? De leden van de PvdA-fractie
kunnen zich voorstellen dat er in een CAO voor deze sector afspraken worden
gemaakt over decentraal overleg. In dat verband zou ook de medezeggenschapsstructuur
een andere invulling kunnen krijgen. Deze leden zien veel voordelen van een
toepassing van de Wet ondernemingsraden in deze sector. Graag krijgen zij
een reactie op deze suggesties. Artikel 7.2.5Ligt het in de bedoeling de Adviescommissie onderwijs-arbeidsmarkt mede
te laten adviseren over mogelijke overlap tussen opleidingen, zo willen de
leden van de PvdA-fractie weten. Zo ja, dient dit dan niet explicieter in
de wet te worden opgenomen? Artikel 7.2.11Beroepspraktijkvorming is een belangrijk onderdeel van het beroepsonderwijs.
De Commissie van Veen heeft hier belangrijke adviezen verstrekt. Het is de
vraag of de WEB met een strak keurslijf moet komen. De uitwerking van de adviezen
van de Commissie van Veen is nog niet klaar. Biedt de wettekst voldoende ruimte
om die per bedrijfstak een eigen invulling te geven?De leden van de CDA-fractie vragen of de kwaliteit van de praktijkcomponent
werkelijk gediend is met een aparte instantie die certificaten uitgeeft en
met publikatie daarvan in het Staatsblad. Artikel 9.1.4De leden van de SGP-fractie gaan er van uit dat het door het bevoegd gezag
in te stellen bestuur hetzelfde kan zijn als het bestuur van de rechtspersoon
waarvan de instelling uit gaat. Artikel 9.2.1Waarom is in dit artikel niet ruimte gelaten voor een andere invulling
van het bestuur van de landelijke organen? De onder lid 2 genoemde regeling
perkt de bestaande differentiatie in, zo menen de leden van de PvdA-fractie. Artikel 12.3.1De leden van de SGP-fractie vragen hoe lid 5, onder a, van artikel 12.3.1
is bedoeld, waar sprake is van het niet voldoen aan slechts een van de in
het eerste respectievelijk tweede lid bedoelde vereisten, terwijl uit het
vierde lid blijkt dat eventueel twee onderwijssoorten kunnen ontbreken (vormingswerk
in combinatie met een van de andere onderwijssoorten).Deze leden vragen verder in hoeverre men bij ROC-vorming moet blijven
binnen de RBA-grenzen. Artikel 12.3.10De leden van de PvdA-fractie vragen de ondertekenaars naar hun ideeën
over de toekomst van de ondersteuning van het vormingswerk. Wil het vormingswerk
zijn functie behouden, is het dan niet verstandig dat ook in dit artikel te
regelen?De leden van de SGP-fractie vragen of in artikel 12.3.10 niet ook de landelijke
organen voor het vormingswerk, voor wat betreft hun ondersteunende taken,
moeten worden genoemd, ter ondersteuning van hun (rechts)positie bij de bundeling
van de landelijke ondersteuning in één instelling.De leden van de GPV-fractie vragen of de landelijke ondersteuningsinstelling
slechts door de in artikel 12.3.10 genoemde organisaties CIBB en SVE wordt
gevormd of dat zoals ook in de memorie van toelichting wordt opgemerkt daartoe
de de LOVWJ en de LOCV moeten worden gerekend. Deze leden vragen bovendien
waarom er in deze wet geen basisvoorziening is opgenomen ten gunste van de
LPC's. Artikel 12.4.4In artikel 12 wordt de medezeggenschap in ROC's aan de orde gesteld. De
leden van de CDA-fractie vragen omtrent artikel 12.4.4.F wat de betekenis
is van het schrappen van het woord beroepsonderwijs in artikel 27 WMO. Artikel 12.4.6De leden van de PvdA-fractie vragen of in de wet met betrekking tot het
les- en cursusgeld niet te regelen valt dat jongeren niet twee keer voor één
cursusjaar behoeven te betalen bijvoorbeeld bij een verhuizing waardoor zij
ook naar een andere instelling moeten. De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Roovers XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter,
De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp
(CDA), Boers-Wijnberg (CDA), Huys (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks (AOV),
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Hirsch Ballin (CDA), Liemburg (PvdA), Stellingwerf
(RPF), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD),
Dijksma (PvdA), Sterk (PvdA) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Schutte (GPV), Dees (VVD), Valk (PvdA), Marijnissen (SP),
Duivesteijn (PvdA), Beinema (CDA), Reitsma (CDA), Lilipaly (PvdA), Van der
Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Sipkes (GroenLinks), Bakker (D66), Van 't Riet
(D66), Deetman (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Lansink (CDA),
Middel (PvdA), Leerkes (U55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD), Korthals
(VVD), Van Erp (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van Zuijlen (PvdA) en Verhagen
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23778-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl