Aantallen uitreizigers en terugkeerders in Europa
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2020-04-14 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2019-2020
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 29 754
 
 Terrorismebestrijding
 
 
 Nr. 542
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 6 april 2020
 Tijdens het Algemeen Overleg (AO) terrorisme op 29 januari jl. heb ik uw Kamer een brief toegezegd over de aantallen uitreizigers en terugkeerders in Europa (Kamerstuk 29 754, nr. 451). Op 1 november 2019 heb ik uw Kamer een brief doen toekomen waarin ik in algemene zin in ben gegaan op de aantallen en maatregelen ten aanzien van uitreizigers.1Kamerstuk 29 754, nr. 528 In deze brief schets ik de Nederlandse situatie en ga ik specifiek in op de actuele aantallen uitreizigers en terugkeerders in Europa.
 Uitreizigers en terugkeerders in Nederland
 Op basis van openbare informatie van de AIVD is bekend dat sinds 2013 ongeveer 300 volwassen personen met jihadistische intenties succesvol zijn uitgereisd vanuit Nederland naar Syrië en Irak. De meeste van hen sloten zich aan bij ISIS. Er zijn ongeveer 60 personen uit terroristisch strijdgebied teruggekeerd naar Nederland. Onder terugkeerders worden mannen en vrouwen verstaan die zijn uitgereisd naar terroristisch strijdgebied en die zijn teruggekeerd naar Nederland. Daarnaast zijn er ongeveer 100 personen gesneuveld bij de strijd. Dit houdt in dat er nog ongeveer 140 volwassen personen met een Nederlandse link op dit moment uitgereisd zijn.2https://www.aivd.nl/documenten/publicaties/2017/02/15/aivd-publicatie-terugkeerders-in-beeld 3https://www.aivd.nl/onderwerpen/terrorisme/dreiging/uitreizigers-en-terugkeerders
 Uitreizigers en terugkeerders in Europa
 De veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft een definitie voor Foreign Terrorist Fighter vastgesteld in resolutie 2178.4The term «foreign terrorist fighters» is to be found in United Nations Security Council resolution 2178, which defines them as «individuals who travel to a State other than their States of residence or nationality for the purpose of the perpetration, planning, or preparation of, or participation in, terrorist acts or the providing or receiving of terrorist training, including in connection with armed conflict». Door lidstaten wordt hier in principe aan vastgehouden. Zoals ook aangegeven in mijn brief van 1 november 2019 kan het echter voorkomen dat (organisaties binnen) lidstaten deze definitie anders toepassen, bijvoorbeeld omdat een persoon waarvan de uitreis op het laatste moment -bijvoorbeeld in Turkije- is voorkomen ook aangeduid wordt als terugkeerder. Hierdoor zijn cijfers van lidstaten niet volledig vergelijkbaar met elkaar.
 Rekening houdend met deze praktische beperking informeer ik uw Kamer door middel van onderstaande tabel. Deze bevat een overzicht van aantallen personen die met jihadistische intenties vanuit Europa zijn uitgereisd naar Syrië of Irak om zich aan te sluiten bij ISIS op basis van de gegevens uit het onderzoek van de International Centre for the Study of Radicalisation van juli 2019. Hierin zijn personen die zijn uitgereisd en zich hebben aangesloten bij Ha'yat Tahrir al-Sham of Al Qaida niet meegenomen. De cijfers in de tabel voor Nederland wijken onder andere hierdoor af van de bovenstaande cijfers van de AIVD. Vanuit Europa zijn er sinds 2013 ongeveer 3.600 mannen en 900 vrouwen uitgereisd naar Syrië of Irak om zich aan te sluiten bij ISIS. Van deze groep uitgereisde personen zijn ongeveer 1100 mannen en 200 vrouwen teruggekeerd. Een deel van de nog uitgereisde personen is vermoedelijk overleden.5ICSR July 2019: From Daesh to «Diaspora» II: The Challenges Posed by Women and Minors After the Fall of the Caliphate
 
 Tabel 1: Overzicht uitreizigers en terugkeerders in Europa1ICSR July 2019: From Daesh to «Diaspora» II: The Challenges Posed by Women and Minors After the Fall of the Caliphate
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Land
 
 
 
 
 Uitreizigers
 
 
 
 
 Terugkeerders
 
 
 
 
 Totaal nog uitgereisde personen
 
 
 
 
 
 
 
 België
 
 
 602
 
 
 135
 
 
 467
 
 
 
 
 Bulgarije
 
 
 10
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 
 
 Denemarken
 
 
 150
 
 
 72
 
 
 78
 
 
 
 
 Duitsland
 
 
 978
 
 
 374
 
 
 604
 
 
 
 
 Finland
 
 
 80
 
 
 41
 
 
 39
 
 
 
 
 Frankrijk
 
 
 1.435
 
 
 286
 
 
 1.149
 
 
 
 
 Ierland
 
 
 28
 
 
 1
 
 
 27
 
 
 
 
 IJsland
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 
 
 Italië
 
 
 127
 
 
 10
 
 
 117
 
 
 
 
 Kroatië
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 
 
 Letland
 
 
 2
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 Luxemburg
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 
 
 Nederland
 
 
 247
 
 
 55
 
 
 192
 
 
 
 
 Noorwegen
 
 
 90
 
 
 40
 
 
 50
 
 
 
 
 Oostenrijk
 
 
 226
 
 
 93
 
 
 133
 
 
 
 
 Polen
 
 
 30
 
 
 0
 
 
 30
 
 
 
 
 Portugal
 
 
 13
 
 
 2
 
 
 11
 
 
 
 
 Slovenië
 
 
 10
 
 
 2
 
 
 8
 
 
 
 
 Spanje
 
 
 191
 
 
 42
 
 
 149
 
 
 
 
 Zweden
 
 
 266
 
 
 148
 
 
 118
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 4.492
 
 
 
 
 1.301
 
 
 
 
 3.191
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De Minister van Justitie en Veiligheid,
 
 F.B.J.
 Grapperhaus