Drugbeleid; Verslag algemeen overleg over het regeringsstandpunt inzake het heroïne-experiment
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24077, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24077 nr. 60

26-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24077Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 077Drugbeleidnr. 60VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 26 september 1997De vaste commissies voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 en voor Justitie2 hebben op 3 september
1997 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het regeringsstandpunt inzake het heroïne-experiment (Kamerstuk 24 077, nr. 54). Hierbij was tevens aan de orde 's ministers
brief van 18 juni 1997 inzake het vooronderzoek rookbare heroïne in het
kader van het heroïne-experiment (Kamerstuk 24 077, nr. 51).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van de Camp (CDA) noemde de stukken helder, verzorgd
en wetenschappelijk goed onderbouwd. De Tweede Kamer kan op basis hiervan
een verantwoorde beslissing nemen over dit onderwerp. Dat de CDA-fractie voor
vernieuwing van de zorg aan langdurig verslaafden is, heeft zij de afgelopen
jaren wel duidelijk gemaakt, maar er bestaat bij de fractie grote twijfel
of er in Nederland moet worden overgegaan tot medische verstrekking van heroïne.
De fractie was en is bereid mee te werken aan een experiment, mits het daarbij
gaat om langdurig verslaafden, de zogenaamde hopeloze gevallen, de behandeling
is gericht op afkicken, de behandeling primair intramuraal plaatsvindt, dit
onder andere vanwege mogelijk bijgebruik van andere drugs, en het experiment
zich eerder beperkt tot 50 patiënten dan tot 250.Wat zegt de eis dat deelnemers de afgelopen vijf jaar tenminste één
maand aaneengesloten een methadondosering van 60 mg per dag voorgeschreven
moeten hebben gekregen, over de duur van de verslaving en het aantal pogingen
dat zij hebben gedaan om af te kicken? Wordt iemand, die op z'n 18de verslaafd is geraakt en verschillende keren
aan een methadonprogramma heeft meegewerkt, op z'n 23ste als hopeloos geval
aangemerkt? De heer Van de Camp meende zich te herinneren dat in de Drugnota
bij de kwalificatie «langdurig verslaafde» werd uitgegaan van
een verslavingsduur van eerder tien dan vijf jaar en van een leeftijd van
eerder 40 dan 23. Wie is in de ogen van de minister een hopeloos geval?De term «afkicken» komt regelmatig voor in brief 54, maar
afkicken is niet het hoofddoel van het experiment. Het wordt als mogelijk
bijkomend voordeel gezien. Primair is het doel de verslaafde in een betere
fysieke en later ook psychische en sociaal-maatschappelijke positie te brengen.
Waarom persisteert de minister in afwijzing van afkicken als hoofddoel? Van
de 1100 deelnemers aan het Zwitserse programma zijn er vrijwillig 83 (8%)
doorgestroomd naar een afkickprogramma. Kan dat met dwang, drang en begeleiding
niet een veel hoger percentage worden?Het is niet de bedoeling dat de aan het experiment deelnemende personen
in een kliniek of afkickcentrum worden opgenomen. Bij ambulante patiënten
bestaat echter direct het probleem dat zij andere drugs kunnen bijgebruiken.
Hoe ziet het dagprogramma van de patiënten eruit? Het experiment in Zürich
heeft naast voordelen ook enkele opvallende nadelen opgeleverd: een betere
fysieke situatie leidt tot ander drugsgebruik en andere activiteiten.Hoewel de minister zelve aanvankelijk sprak over kleine aantallen deelnemers,
zal het experiment niet echt kleinschalig worden. Op welke kennis waren die
kleine aantallen destijds gebaseerd? Gesteld wordt dat voor afdoende wetenschappelijk
onderzoek een experiment van 750 patiënten noodzakelijk is, maar zoals
bekend, kan men met statistieken alle kanten op. Is nagegaan wat de maatschappelijke
consequenties zullen zijn van een dergelijk grootschalig experiment?Desgevraagd zei de heer Van de Camp dat het experiment zijns inziens te
omvangrijk is en dat de voorwaarden waaronder het plaatsvindt onvoldoende
garanties geven voor de beheersbaarheid. Immers, er is risico van bijgebruik.
Bovendien had hij vragen over de duur en de afloop van het experiment. In
Zwitserland zijn de onderzoeksresultaten goed en wordt praktisch naadloos
voorgesteld om met het programma door te gaan. De mensen die gedurende het
experiment een portie heroïne hebben gekregen, zijn daar afhankelijk
van. Hij maakte zich geen zorgen over de overlast bij de gebruikersruimten.
Wel maakte hij zich zorgen over de maatschappelijke inbedding van het experiment.De heer Van de Camp had geen inzicht in de totale kosten van het experiment,
die toch mede in het licht van andere financiële behoeften in de sector
volksgezondheid zullen moeten worden beoordeeld. De CDA-fractie heeft er nog steeds grote moeite mee dat ten behoeve van
dit experiment een nieuwe vorm van drugsverstrekking c.q. drugsgebruik moest
worden ontwikkeld, namelijk rookbare heroïne.Voorgesteld wordt de deelnemers aan het experiment een vergoeding van
f 50 per twee maanden te geven, naast de gratis heroïne en methadon.
Als argument daarvoor wordt aangevoerd dat het gebruikelijk is dat deelnemers
aan een wetenschappelijk experiment een vergoeding krijgen. Maar in hoeverre
is hier sprake van een medisch experiment waarbij de deelnemers een bepaald
risico lopen? Is er sprake van vrije wil bij de deelnemers? Een eerste vereiste
bij een medisch experiment.Het gewenste verbeteringspercentage van 20 is zo laag, dat het experiment
volgens de heer Van de Camp altijd geslaagd zal kunnen worden genoemd.Houden de deelnemers hun dosis na beëindiging van het experiment,
eventueel als onderhoudsdosis en, zo ja, tot wanneer? Wat doet men wat dit
betreft in Zwitserland?Wat gebeurt er met deelnemers die tussentijds afhaken?Hebben de voorlopige eindresultaten van het experiment in Zürich
voor Nederland niet voldoende wetenschappelijke resultaten opgeleverd?
Is voldoende aangetoond dat een geheel nieuw experiment moet worden aangevangen?Is nagegaan in hoeverre gemeenten het experiment zien als mogelijkheid
om de overlast door langdurig verslaafden te beperken?De laatste dagen is afkicken onder narcose in de publiciteit gekomen.
Kan de minister die mogelijkheid in haar beschouwingen betrekken?Desgevraagd verklaarde de heer Van de Camp dat voor zijn fractie het allereerste
uitgangspunt bij de beoordeling van het experiment is, dat de behandeling
gericht is op afkicken. Hij beaamde dat zijn fractie zal afhaken wanneer dit
niet het geval is.De heer Van de Camp zei zich altijd te hebben verzet tegen het uitsluitend
in de criminele sfeer trekken van drugs. Vandaar dat hij over deelnemers en
patiënten had gesproken, maar hij zag drugsverslaving absoluut niet als
een ziekte. Zijn adviseurs zijn het absoluut niet eens met de vergelijking
die wel wordt getrokken met suikerziekte. Insuline vervult in het menselijk
lichaam een totaal andere functie dan heroïne.De heer Oudkerk (PvdA) meende te weten dat er al zo'n twintig
jaar binnen en buiten de Kamer wordt gesteggeld over vrije verstrekking van
heroïne. Hem is opgevallen dat de vrije verstrekking van methadon en
palfium gemeengoed is geworden zonder dat daartegen veel bezwaar is gemaakt,
terwijl bij vrije verstrekking van heroïne blijkbaar ook andere dingen
een rol gaan spelen.De heer Oudkerk vond het terecht dat wordt begonnen met een medisch-wetenschappelijk
experiment met heroïneverstrekking. Het onderzoeksprotocol zit goed en
gedegen in elkaar, ook in statistisch opzicht. In 1994 heeft de PvdA-fractie
al gezegd in principe akkoord te willen gaan met een experiment en dat is
nog het geval.Verslaving aan zaken waar een lichaam of geest niet buiten kan, is in
de ogen van de heer Oudkerk wel degelijk een ernstige ziekte. Zijns inziens
staat de heer Van de Camp wetenschappelijk gezien alleen in zijn gedachte
dat verslaving geen ziekte is.Indien verslaving als ziekte wordt gezien, dan zou heroïneverstrekking
een hulpmiddel kunnen zijn om de gevolgen van die ziekte te verzachten. Van
de heroïneverslaafden sterft zo'n 30% uiteindelijk aan de bijeffecten
van het gebruik. Daarom is een op zich onorthodoxe methode als vrije heroïneverstrekking
volgens de heer Oudkerk op dit moment gerechtvaardigd om te proberen verslaafden
die echt zijn uitbehandeld te helpen.De heer Oudkerk ging ervan uit dat het criterium van vijf jaar verslaving
niet voor niets is gekozen. In de praktijk zal een 23-jarige verslaafde niet
al vijf jaar aan heroïne verslaafd zijn en al zo'n tijd in een methadonprogramma
zitten. Mede gezien de Zwitserse ervaringen zal het er uiteindelijk op neerkomen,
dat de gemiddelde leeftijd van de deelnemers 35 à 40 jaar zal zijn.
Hij was het er wel mee eens dat vijf jaar verslaving niet betekent dat betrokkene
niet zou kunnen afkicken. Integendeel, hoe langer verslaafd, hoe moeilijker
het zal zijn om af te kicken.Misschien levert het experiment meer kennis op over een betere aanpak
van de drugsproblemen en de mogelijkheid om die mensen een betere lichamelijk
en psychische conditie te bezorgen. Bovendien bestaat de stille hoop dat deelnemers
van hun verslaving afgeholpen kunnen worden. Dat 8% van de Zwitserse deelnemers
vrijwillig is doorgestroomd naar een afkickprogramma, is hoopgevend.Vrij veel gemeentebestuurders en gemeenteraadsleden kijken voornamelijk
naar het neveneffect van het experiment: minder overlast door heroïneverslaafden
en minder criminaliteit, doordat de deelnemers er niet voor behoeven te zorgen
dat zij geld hebben om hun heroïne te betalen. Die neveneffecten kunnen
een cruciale rol spelen voor anderen, terwijl dat niet de bedoeling is van
dit medisch-wetenschappelijke experiment. Een neveneffect waarover men niets leest, is dat het aantal ziektes onder
de drugsverslaafden zal afnemen en daardoor ook het besmettingsgevaar voor
de rest van de bevolking. Dat is uit gezondheidsoogpunt winst.De PvdA-fractie is van mening dat het experiment moet doorgaan en dat
de beheersbaarheid en veiligheid voldoende zijn gegarandeerd.Het is duidelijk de bedoeling om na te gaan of het helpt om heroïne
te geven aan mensen die al methadon krijgen en niet of het helpt mensen te
begeleiden in hun maatschappelijk reilen en zeilen, terwijl dat bij methadonprogramma's
altijd een grote rol speelt. De heer Oudkerk stelde dat dan na afloop van
het experiment veel meer de nadruk moet worden gelegd op de resocialisatie
van de deelnemers.Zijn alle instellingen en hulpverleners die met verslavingszorg te maken
hebben, overal goed voorbereid op hun taak? In sommige plaatsen gaat het goed
en in andere niet. Als het experiment ook wordt uitgevoerd in een stad waarin
er problemen met de verslavingszorg zijn, dan zou het hierdoor negatief kunnen
worden beïnvloed.In Zürich was een groot probleem dat deelnemers ook nog allerlei
andere drugs gebruikten. Hoe beïnvloedt poligebruik het experiment? Is
er een zekere controle op bijgebruik mogelijk?De heer Oudkerk meende te weten dat de huidige methadonverstrekking nooit
is geëvalueerd.Wat gebeurt er precies nadat het experiment stopt? Hij veronderstelde
dat bij mensen bij wie het werkt, de heroïneverstrekking zal worden voortgezet.
Maar wat gebeurt er in twijfelgevallen?Over de baten van het experiment wordt niet gerept, maar als het aantal
ziektes en ziekenhuisopnamen afneemt, dan levert dat baten op. In welke verhouding
staan de baten tot de kosten?Het Nederlandse experiment is geen kopie van het Zwitserse. Denemarken,
België en Luxemburg denken ook over experimenten. Wordt er internationaal
in deze experimentele settings samengewerkt?Tot slot verzocht de heer Oudkerk om helderheid over het misverstand dat
kennelijk is gerezen is tussen ministerie en stedendriehoek, met als gevolg
dat de stedendriehoek niet wordt vermeld bij de gemeenten die zullen worden
benaderd met een verzoek tot deelname.De heer Rabbae (GroenLinks) stelde vast dat het Nederlandse
drugsbeleid met z'n accent op de volksgezondheid steeds meer navolging krijgt.
Zelfs in Frankrijk is men begonnen met het verstrekken van methadon. Nederland
moet z'n beleid verder ontwikkelen om niet het slachtoffer te worden van de
wet van de remmende voorsprong. In die zin vond hij het jammer dat het CDA
en kennelijk ook de VVD problemen hebben met het experiment. Bij de bezoeken
van de commissie van VWS aan Liverpool en Zürich heeft de drugsverslaving
voor hem een gezicht gekregen; sommige deelnemers zagen eruit als een wandelend
skelet. Als er ook maar één verslaafde zou kunnen worden geholpen,
dan heeft dit experiment al zin gehad, aldus de heer Rabbae. Volgens hem zou
men blij moeten zijn met 20% verbetering in de medische toestand of het sociaal
functioneren. Dat hulpverlening aan verslaafden uitgangspunt moet zijn, daarover
bestaat geen verschil van mening, maar wel over de manier waarop die hulp
moet worden verleend. Afkicken kan volgens hem niet de eerste doelstelling
zijn. Wel moet worden gepoogd de verslaafden van hun verslaving af te helpen.De fractie van GroenLinks staat achter dit landelijke experiment en hoopt
dat ook de andere fracties uiteindelijk kiezen voor het welzijn van de betrokkenen
en niet voor het politieke welzijn van de fractie. De heer Rabbae had liever
dat er een experiment wordt uitgevoerd met zoveel mogelijk garanties voor
een goed verloop, dan dat er een soort wildgroei aan experimenten op lokaal
niveau ontstaat, wat verwacht mag worden als dit experiment onverhoopt niet
doorgaat. Er is op landelijk niveau geen kader gecreëerd
om een goed verloop van die lokale experimenten te waarborgen. De heer Rabbae
steunde overigens het experiment in Amsterdam en de plannen van dominee Visser
in Rotterdam.De heer Rabbae begreep wel dat omdat het een medisch-wetenschappelijk
experiment is, de sociale component aan de loop der dingen wordt overgelaten
en dat afgewacht wordt hoe de mensen in het kader van het experiment zullen
omgaan met de bestaande voorzieningen. Toch had hij liever gezien dat er zonder
in te grijpen in het experiment in relatie tot de bestaande sociale voorzieningen
een soort van netwerk zou worden gecreëerd om kansen te scheppen waardoor
deze mensen in de sociale sfeer tot hun recht zouden kunnen komen.Kan de minister helderheid verschaffen over de afloop van het experiment?
Kan zij tevens reageren op de klacht van gemeenten die om deelname hebben
verzocht, maar zijn afgewezen?Ook mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) had grote waardering
voor de goed voorbereide en prettig leesbare stukken. Zij herinnerde aan voorgaande
besprekingen over de wenselijkheid van een experiment met vrije heroïneverstrekking.
In het overleg van 12 maart 1997 heeft de minister gezegd het aantal deelnemers
nader te zullen bezien. De VVD-fractie is steeds terughoudend geweest, maar
stond positief tegenover een kleinschalige voorfase, een soort proefproject.Ontmoediging in den brede dient het uitgangspunt te zijn ten aanzien van
drugsgebruik en drugsverslaving. Niet-gebruik van drugs is beter voor mens
en samenleving. Daarom dient drugsgebruik via voorlichting en preventie ontmoedigd
te worden en dienen drugsgebruikers aangezet te worden om hun gebruik te beëindigen.Drugsgebruik is helaas een realiteit en drugsverslaving is een maatschappelijk
verschijnsel waar de overheid iets aan moet doen. Gemakkelijke oplossingen
van dit probleem met garantie op succes zijn er niet. Geen van de experimenten
die rondom vrije heroïneverstrekking zijn uitgevoerd, zijn afgemaakt
of succesvol geweest, het Zwitserse experiment uitgezonderd.Mevrouw Van Blerck schetste de onderdelen van de Nederlandse ketenbenadering,
waarbij sprake is van een circuit. Ook zij had nog nooit een wetenschappelijke
evaluatie gezien van de methadonverstrekking in Nederland. Per plaats verschilt
de hoeveelheid methadon die toegediend wordt. Een wetenschappelijk onderzoek
naar de methadonverstrekking leek haar noodzakelijk, evenals naar de hulpverlening,
die van zeer verschillende aard en kwaliteit is. Als men aan iets nieuws wil
beginnen, moet op z'n minst bekend zijn waar men aan begint. Dat heeft de
ervaring met de poging om in de thuiszorg iets nieuws te beginnen, wel geleerd.
Is de minister van plan zo'n evaluatie te laten uitvoeren, met name in de
steden die aan het experiment gaan meedoen?Wat de VVD-fractie betreft, kan in het geschetste circuit een plaats worden
ingeruimd voor een experiment met vrije heroïneverstrekking als onderdeel
van een oplossing. Zij denkt daarbij aan een verstrekking onder strikte condities
en niet grootschalig. De minister heeft eerder zelf gesproken over 50 tot
100 deelnemers.Het Zwitserse experiment is relatief succesvol en bevat een aantal punten
die de moeite waard zijn om nader bekeken te worden. De VVD-fractie zou evenwel
niet zonder meer een gelijksoortig experiment in Nederland willen laten starten.
De minister heeft ook, anders dan in Zwitserland is gebeurd, gekozen voor
een medisch-wetenschappelijk onderzoek. Is het überhaupt mogelijk om
deze problematiek los te zien van de politiek-bestuurlijke invalshoek? Mevrouw
Van Blerck dacht van niet. Zij veronderstelde dat er op zich uit medisch-wetenschappelijk
oogpunt niet veel af te dingen is op het CCBH-onderzoek, maar vroeg zich af
of andere wetenschappelijke onderzoekers niet tot een ander experiment zouden
zijn gekomen. Deze week wordt plenair de ontwerpwet medisch-wetenschappelijk onderzoek
behandeld. Valt dit heroïne-experiment onder de reikwijdte van het wetsvoorstel
en, zo ja, is het daaraan getoetst? Is er een connectie tussen de medisch-wetenschappelijke
invalshoek en de gevolgen die een en ander kan hebben ten aanzien van het
terugdringen van criminaliteit en overlast? Gemeenten zeggen altijd te willen
meewerken aan het experiment omdat zij denken daarmee een instrument te hebben
om de overlast te verminderen die verslaafden genereren. Het medisch-wetenschappelijk
element zou dan wellicht een ondergeschikte rol kunnen gaan vervullen. Mevrouw
Van Blerck vond het overigens realistisch dat de gemeentebesturen dat terugdringingseffect
willen meten. In het kader van het experiment valt dat volgens haar net als
afkicken onder de categorie «mooi meegenomen». In Zwitserland
horen deze effecten er wel echt bij. Hoe denkt de minister om te gaan met
die effecten die sowieso een rol spelen in de maatschappij?In Nederland gaat het erom na te gaan of de heroïnetoediening als
zodanig het effect geeft dat er van verwacht wordt. Vandaar dat psychosociale
hulpverlening en bezigheidsprogramma's geen onderdeel uitmaken van het programma.
In Zwitserland was dat wel het geval en vormden ze de succesnummers. Bij voorbaat
is dus duidelijk dat een deel van het positieve effect van het Zwitserse programma
hier niet zal worden bereikt. Waarom is het slagingspercentage gesteld op
20?Als het experiment niet slaagt, dan moet volgens de VVD-fractie de vrije
heroïneverstrekking stoppen. Prof. Van den Brink gaat er evenwel van
uit dat voor de deelnemers langdurige heroïneverstrekking het voorland
zal zijn. Het leek mevrouw Van Blerck echter niet de bedoeling met dit voorstel
de deur te openen voor vrije heroïneverstrekking. De projectgroep is
van mening dat het gerechtvaardigd is om de controlegroep die alleen methadon
heeft gehad, achteraf nog zes maanden heroïne te geven. Dit standpunt
is door de minister overgenomen. Waarop is dat gebaseerd?Zij vroeg zich af hoe kan worden bepaald of heroïneverstrekking iets
toevoegt aan de methadonprogramma's als die programma's nooit zijn geëvalueerd.Het mag dan gebruikelijk zijn een vergoeding te geven voor deelname van
gezonde personen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van geneesmiddelen
die nog niet geregistreerd zijn, bij onderzoek dat de proefpersoon zelf ten
goede komt, is dat niet het geval. Kan de minister een voorbeeld geven van
medisch-wetenschappelijk onderzoek dat aan de proefpersoon ten goede komt
en waarvoor deze een financiële vergoeding krijgt? De VVD-fractie is
overigens van mening dat bij experimenten als dit, waarbij mensen iets krijgen
wat zij graag willen hebben, maar dan van betere kwaliteit, betaling niet
aan de orde kan zijn.Mevrouw Van Blerck sloot zich aan bij de vragen over de financiering en
de stedendriehoek. Den Haag gaat er als artikel 12-gemeente van uit, dat het
Rijk zijn deelname aan het onderzoek zal financieren. Is dat juist?Het belangrijkste punt voor de VVD-fractie is de grootschaligheid van
het onderzoek. De fractie is altijd van mening geweest, dat áls een
experiment wordt overwogen, er eerst een soort proefproject zou moeten worden
uitgevoerd. De fractie is ervoor geporteerd om in één van de
door de minister gekozen gemeenten een soort pilotproject te beginnen om na
te gaan of er op enig moment in de beginfase effecten optreden die niet gewild
en niet bedoeld zijn en aanleiding geven tot de opmerking: als we dat hadden
geweten, dan hadden we het niet of anders gedaan. Dan zou het experiment afgeblazen
kunnen worden. Treden die effecten niet op, dan zou het experiment alsnog
uitgevoerd kunnen worden.Desgevraagd zei mevrouw Van Blerck dat de VVD-fractie geen ja zegt tegen
het voorstel zoals dat door de minister is voorgelegd. Het is niet alleen
een medisch-wetenschappelijk proces. Het heeft een aantal politiek-bestuurlijke
en zelfs emotionele aspecten die niet in het voorstel zijn opgenomen,
maar die voor de fractie wel een rol spelen. Er zou aan iets begonnen worden,
waarvan niet bekend is waar het eindigt. Een pilotproject zou niets afdoen
aan de wetenschappelijke waarde. In Zwitserland zijn de deelnemers ook niet
allemaal tegelijk begonnen. Dat in Nederland bij het experiment de verslaafden
niet beziggehouden worden, zou onbedoelde effecten kunnen hebben waardoor
het medisch-wetenschappelijke element van minder groot belang wordt.De heer De Graaf (D66) kon zich in grote lijnen vinden in het
betoog van de heer Oudkerk. Hoofdlijn van de principiële houding van
de D66-fractie ten aanzien van dit soort experimenten is steeds geweest, dat
vernieuwing van de verslavingszorg belangrijk is en dat daarbij de humaniteit
in de zorg voorop moet staan. Beheersing van het drugsprobleem, maatschappelijk
en individueel, is van belang. Afkicken zou mooi zijn en de heer De Graaf
zou alle experimenten die mede een effect in die richting hebben, zeker steunen,
maar hij achtte het van minstens zo groot belang dat langdurig uitzichtloos
verslaafden in staat worden gesteld hun leven als het ware weer enigszins
bij elkaar te rapen door verbetering van hun fysieke en psychische conditie
waardoor hun sociaal functioneren ook verbetert. Dat is voor die mensen van
belang, maar ook voor de maatschappij vanwege de vermindering van crimineel
en illegaal gedrag en een betere sociale situatie van de individuele verslaafden.
Een experiment al dit, gericht op een nieuwe behandelmethode waarbij een menswaardig
bestaan voor iedere individuele verslaafde vooropstaat, zal door de D66-fractie
worden gesteund. Nederland loopt daarbij internationaal niet uit de pas, hooguit
voorop, maar dan wel samen met andere landen. Het verheugde de heer De Graaf
dat er eindelijk internationaal een ontwikkeling op gang komt waarbij dergelijke
oplossingen serieus worden overwogen. Hij noemde het te prijzen dat er in
Nederland al gedegen onderzoeksopzetten op tafel liggen.Uiteraard ging hij ervan uit dat het bij de door deskundigen opgezette
en door de kerncommissie ethiek medisch onderzoek beoordeelde opzet gaat om
een goed voorbereid en gedegen afwogen onderzoek. Als er een politiek draagvlak –
en daarachter wellicht een maatschappelijk draagvlak – voor het experiment
te bereiken is door in navolging van mevrouw Van Blerck te kiezen voor een
fasegewijze invoering om eerst in een of twee gemeenten na te gaan of er geen
schadelijke, nader te definiëren neveneffecten ontstaan, dan was de heer
De Graaf daartoe bereid, maar hij zou dan wel de politieke uitspraak willen
hebben dat in het geval dat die schadelijke neveneffecten niet optreden, de
VVD steun verleent aan de uitbreiding tot de volledige onderzoeksopzet. Dat
«ja, mits» is nodig, omdat het de vraag is of het wel zinvol is
zo'n proefprojectje te beginnen, als het niet zeker is dat bij een gunstig
verloop het grote experiment daarna doorgang zal vinden.Over de omvang van het project wilde de heer De Graaf niet oordelen. Hij
was wel blij met de spreiding over een aantal gemeenten, zodat de betekenis
van de omstandigheden in de verschillende steden meegewogen kan worden. Het
is begrijpelijk dat nagenoeg alle wethouders van grotere gemeenten, belast
met zorg, willen meedoen aan het experiment, omdat zij denken dan iets te
kunnen doen voor hun verslaafden, maar waarschijnlijk ook ter vermindering
van de criminaliteit in hun stad. Zij dienen evenwel te bedenken dat dit een
stap te ver is en dat eerst moet worden onderzocht of vrije heroïneverstrekking
een begaanbare weg is.Uiteraard geldt ook voor de D66-fractie dat er randvoorwaarden moeten
worden gesteld in termen van openbare orde en veiligheid. Deze zijn in hoofdstuk
IX van de onderzoeksopzet goed omschreven. Daardoor zullen er bij geen enkel
behandelcentrum meer risico's van onbeheersbaarheid en onveiligheid zijn dan
bij de gemiddelde methadonverstrekkingsprogramma's. De deelnemers aan het experiment zullen volgens het voorstel een vergoeding
krijgen omdat zij eens per twee maanden een vragenformulier moeten invullen.
De heer De Graaf vond dat geen principiële kwestie en zou zich erin kunnen
vinden die vergoeding te schrappen, als dit het politieke draagvlak voor het
experiment vergroot. Hij was ertegen om de deelnemers voor hun deelname geld
te vragen, zoals ook wel eens wordt gesuggereerd.Waarom is gekozen voor het verstrekken van heroïne in combinatie
met methadon? Wat betekent dit voor de selectie van de deelnemers? Er zullen
ongetwijfeld meer mensen zijn die voldoen aan de criteria voor deelneming
en ook aan het experiment zouden willen meedoen, dan er kunnen meedoen. Op
basis waarvan wordt er dan geselecteerd? Is er nagedacht over de onrust die
dit onder de verslaafden teweeg kan brengen?De heer De Graaf vroeg een, eventueel schriftelijk, antwoord op de vraag
welke gemeenten zich hebben aangemeld en waarom speciaal die zeven gemeenten
zijn gekozen.Hij had begrip voor het standpunt van de onderzoekscommissie, gesteund
door de kerncommissie, dat het na de twaalf maanden die het experiment duurt
in beginsel afgelopen is met vrije heroïneverstrekking, maar dat artsen
als daar goede redenen voor zijn op individuele hulpverleningsbasis kunnen
doorgaan met heroïneverstrekking. Hij vroeg zich evenwel af welke arts
het zal aandurven om te zeggen: einde oefening.Tot slot vroeg de heer De Graaf of het wel in het experiment past om de
controlegroep, die geen heroïne toegediend krijgt, na afloop van de experimentperiode
bij wijze van rechtvaardigheid ook gedurende zes maanden heroïne te geven.De heer Van der Vlies (SGP) sprak van een principiële
kwestie, ook omdat het gaat om heroïneverstrekking door de overheid zelve.
Hij memoreerde in het verleden te hebben gezegd dat zijn fractie niet op voorhand
mordicus tegen een bescheiden experiment in een volstrekt medische setting
zou zijn, als dat voldoende inzicht zou kunnen geven in de mogelijkheden om
verslaafden van hun verslaving af te laten komen en te laten terugkeren naar
een gewoon leven, zonder afhankelijkheid van een verslavend middel. Hij had
destijds uit de reactie van de minister begrepen dat het om een kleinschalig
experiment ging. Nu wordt evenwel een veel groter experiment voorgesteld.
De voorstellers van het experiment – en dus ook impliciet de minister –
beroepen zich op de zeggingskracht van het experiment waarvoor 650 tot 750
deelnemers nodig zouden zijn. Dat is een belangrijk deel van de totale populatie.
Dit heeft de neiging van de SGP-fractie om in te stemmen met het voorliggende
voorstel niet doen toenemen. Is het dit voorstel of niets? Of is er een tussenvorm
mogelijk?De heer Van der Vlies had het wat gestoord dat gemeenten hebben gezegd
dat zij dit en dat gaan doen, alsof de Kamer al een principiële beslissing
had genomen.Een experiment is bedoeld om bevindingen te traceren. Aan het einde van
een experiment moet men op basis van die bevindingen vrijelijk kunnen beslissen
of men doorgaat of niet. Naar aanleiding van alles wat erover is verschenen,
stelde de heer Van der Vlies dat de psychologische vraag is of de overheid
wel van dit experiment af kan, zeker wat betreft degenen die eraan hebben
deelgenomen.De aarzeling die de SGP-fractie had, is alleen maar versterkt. De minister
moet er dan ook maar niet op rekenen dat de fractie zal instemmen met wat
zij voorstelt, aldus de heer Van der Vlies. Antwoord van de regeringDe minister stelde vast dat het onderzoek niet voldoet aan
de vier voorwaarden waaraan het volgens de heer Van de Camp moet voldoen om
de steun van zijn fractie te krijgen. Een van die voorwaarden is dat de behandeling
gericht is op afkicken. Het zou mooi zijn als dat kon, want afkicken is genezen,
maar er zullen gevallen zijn waarbij de behandeling een palliatief karakter
zal hebben. Bij de medische heroïneverstrekking gaat het om mensen die
herhaaldelijk zonder succes afkickpogingen hebben ondernomen en allerlei behandelingen
hebben ondergaan, om uiteindelijk in het methadononderhoudsprogramma terecht
te komen. Als zij ook daarop niet goed functioneren, worden zij gekwalificeerd
als langdurig verslaafden en komen zij in aanmerking voor deelname aan het
onderzoek. Deze mensen moeten tenminste vijf jaar verslaafd zijn en resistent
zijn gebleken tegen alle in Nederland gangbare behandelingen, waaronder de
methadondosering van 60 mg.Hoewel er geen afkickverplichting is opgenomen, bestaat toch ook bij deze
groep nog hoop dat zij alsnog in een zo goede psychische conditie komen en
zo gemotiveerd raken dat zij alsnog aan een afkickprogramma willen gaan deelnemen.
En blijkens het Zwitserse onderzoek is dat niet helemaal onwaarschijnlijk.
Bij de strafrechtelijke opvang verslaafden (SOV) ligt de nadruk op de verplichting
tot afkicken. Bij dit experiment ligt de nadruk op de medische invalshoek.Alle gemeenten die meedoen, zijn goed geëquipeerd op het stuk van
de psychosociale hulpverlening, ook voor de deelnemers aan het methadonprogramma.
Er is dus geen sprake van dat de mensen de hele dag op hun eigen houtje moeten
proberen door te komen. Het verschil met het Zwitserse onderzoek is, dat dit
onderzoek uitsluitend bedoeld is om het effect van de toediening van heroïne
te meten door de groep verslaafden die heroïne toegediend krijgen, te
vergelijken met de groep die deelneemt aan het methadonprogramma en de normale
sociale hulpverlening.Het vooronderzoek met rookbare heroïne is beperkt tot tien personen.De kosten van het hele onderzoek worden geschat op 7 mln. tot 14 mln.
Hoeveel het precies kost, hangt ervan af of er door het Rijk dan wel de gemeente
afzonderlijke plaatsen voor de toediening moeten worden ingericht die nergens
anders voor kunnen worden gebruikt dan wel of die accommodaties later een
andere bestemming kunnen krijgen. Er zijn inderdaad besparingen te verwachten
in de sfeer van de gezondheidszorg en de criminaliteits- en overlastbestrijding.
In Zwitserland heeft men berekend dat het programma aldaar heeft geleid tot
een besparing van omgerekend f 60 per persoon per dag.Het criterium voor een vergoeding bij medisch-wetenschappelijk onderzoek
is niet of de deelnemers er baat bij hebben, maar of zij extra inspanningen
moeten verrichten om aan het onderzoek te kunnen deelnemen. Bij het experiment
is de extra inspanning dat men zich eens in de twee maanden aan allerlei metingen
moet onderwerpen ten behoeve van het evalueren van het lichamelijk, psychisch
en sociaal functioneren. Daarvoor is dit een gebruikelijke vergoeding. Het
zou in de onderzoekswereld een merkwaardige indruk maken als deze groep daarvan
werd uitgezonderd.Er is inderdaad sprake van informed consent. De regels van dit onderzoek
vallen geheel binnen de termen van de ontwerpwet medisch-wetenschappelijk
onderzoek.Doordat de locaties in Zwitserland goed gekozen waren, er goede afspraken
waren gemaakt met locatie en omgeving en er sprake is geweest van goede PR,
zijn er nergens problemen in de omgeving geweest. Alle achttien deelnemende
gemeenten willen evenals de minister van Volksgezondheid het programma absoluut
voortzetten. Het is nu gestopt, maar in afwachting van het resultaat van het
referendum van 26 tot en met 28 september over het al dan niet voortzetten,
gaat de verstrekking door. Zwitserland gaat overleggen met de
WHO, die zeer geïnteresseerd is in de resultaten van het programma. Vooruitlopend
op de mogelijke voortzetting worden stappen genomen om heroïne dan als
medicijn te registreren, de financiering te regelen en het systeem van verstrekkingen
in te passen in bijvoorbeeld de methadonprogramma's. In Zwitserland voorziet
men weinig problemen. Nederland kan profiteren van de praktische ervaringen
die daar de afgelopen jaren zijn opgedaan en is bereid de eigen ervaringen
en onderzoeksresultaten met Zwitserland uit te wisselen. Mocht de volksstemming
negatief uitpakken, dan zullen de condities grosso modo dezelfde zijn als
in Nederland worden voorzien bij het stoppen van het experiment: deelnemers
blijven heroïne krijgen als daarvoor medische indicaties zijn en degene
voor wie dat niet geldt, krijgt in principe methadon.De gemeenten hadden aanvankelijk waarschijnlijk de verwachting bij deelneming
af te zijn van hun overlastprobleem, voorzover veroorzaakt door heroïneverslaafden.
Inmiddels weten zij precies wat zij kunnen verwachten en dat er hooguit van
beperkte overlastvermindering sprake zal zijn, omdat van de heroïneverslaafden
uit de groep van drugsverslaafden die overlast veroorzaken, maar een klein
aantal in aanmerking komt voor het experiment en bovendien de lichamelijk
toestand van deze mensen veelal dusdanig is, dat zij niet zo erg actief zijn
op crimineel gebied.Afkicken onder narcose is een interessant punt, waarover wel ervaringsgegevens,
maar nog geen betrouwbare wetenschappelijke gegevens bekend zijn. De Gezondheidsraad
zal begin 1998 een advies uitbrengen over medicamenteuze behandeling van drugsverslaafden.
De minister heeft de raad expliciet gevraagd om daarin alles mee te nemen
wat bekend is over afkicken onder narcose en om een kritische blik te werpen
op overgelegde ervaringsgegevens.In Liverpool is geen medisch-wetenschappelijk experiment uitgevoerd, maar
zijn individuele artsen heroïne gaan verstrekken, wat heeft geresulteerd
in een chaos.In het onderzoeksrapport wordt duidelijk vermeld dat het gaat om drie
doelen: verbetering van de gezondheid, lichamelijk en psychisch, verbetering
van het sociaal functioneren en vermindering van illegaal drugsgebruik. Onder
goed sociaal functioneren verstond de minister ook, dat men zich niet crimineel
gedraagt.De locaties zijn door de commissie gekozen op hun goed toegesneden zijn
op dit programma. Bijgebruik van andere stoffen en straatheroïne wordt
gemeten. Dat laatste kan doordat de toegediende heroïne gemerkt wordt.Het Trimbosinstituut heeft een uitgebreid overzicht gemaakt van wat er
bekend is over de effectiviteit van de huidige verslavingszorg en de verschillende
behandelmethoden, waaronder methadonverstrekking. Het zal de Kamer op Prinsjesdag
samen met de voortgangsnota Drugbeleid worden aangeboden.Als de heroïnetoediening niet goed blijkt te functioneren, wordt
de heroïneverstrekking onder medisch toezicht inderdaad beëindigd.
De kerncommissie ethiek medisch onderzoek heeft daarop één correctie
aangebracht, namelijk dat het nodig kan zijn om in individuele gevallen waarin
de toestand van de verslaafde na het stoppen van de toediening ernstig verslechtert
na een opgetreden verbetering, heroïne voor te schrijven.Binnenkort zullen de landen die dit soort onderzoek doen of willen gaan
doen, een netwerk oprichten om daarin samen te werken.In hoofdstuk III van het rapport van de CCBH staan de criteria die de
CCBH heeft gehanteerd bij de selectie van de gemeenten. De minister zou de
commissie vragen duidelijk te maken waarom gemeenten zijn afgewezen. Deze
informatie zal de Kamer schriftelijk bereiken. Wat de stedendriehoek betreft,
is er sprake van een misverstand. Van die kant is een mededeling
gedaan, die de indruk wekte dat men geen belangstelling meer had. De CCBH
zal vertegenwoordigers van de stedendriehoek alsnog uitnodigen voor een gesprek.De minister was het ermee eens dat ontmoediging het uitgangspunt blijft
van het totale drugsbeleid. Zij beaamde tevens dat medische heroïneverstrekking
slechts een onderdeel kan zijn van een oplossing en dat onderzoek en maatschappij
elkaar raken, vanwege de last die de maatschappij ondervindt van het verschijnsel
harddrugsverslaving.Het is in de psychiatrie gebruikelijk om de uitkomst van een onderzoek
positief te noemen, wanneer in de behandelde groep 20% meer mensen een verbetering
te zien geven dan in de controlegroep. Men heeft voor dit experiment het gebruikelijke
aantal deelnemers genomen.De beslissing om ook de controlegroep die methadon ontvangt na afloop
van het experiment zes maanden lang heroïne te verstrekken zal deze personen
motiveren tot deelneming aan het experiment. Ook de internationale adviseurs
vonden het wenselijk om de mensen in de controlegroep die al die tijd keurig
hebben meegewerkt en alle meetmomenten hebben meegemaakt, achteraf heroïne
te verstrekken.Den Haag is steeds enthousiast geweest en wist dat er meebetaald moest
worden. Als de gemeente geen geld heeft, moet ze hierover maar met Binnenlandse
Zaken overleggen, aldus de minister.Het is inderdaad mogelijk om het experiment te beginnen met één
of twee units van 50 mensen. Dan zou na drie maanden moeten worden beoordeeld
of er onbedoelde ongewenste effecten zijn. De minister was bereid zo'n kleinschalige
voorfase toe te zeggen. In overleg met de CCBH wilde zij wel op papier zetten
hoe dat in zijn werk zal gaan. Zij vond wel dat de Kamer dan nu al zou moeten
zeggen, dat zij instemt met het experiment als er geen onbedoelde effecten
worden geconstateerd.De voorzitter verzocht de minister om vragen die zij in verband
met tijdgebrek niet had kunnen beantwoorden, voor 10 september alsnog schriftelijk
te beantwoorden en daarbij tevens een voorstel uit te werken voor een beslissing
in dezen.Op 10 september zal de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport in een procedurevergadering samen met de vaste commissie voor Justitie
bepalen op welke wijze dit overleg zal worden afgerond. De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M.M.H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Vliegenthart
(PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA), Leerkes
(Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Heeringa (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly (PvdA), Meijer
(CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA), Dijksma (PvdA),
Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Van der Burg (PvdA), Rouvoet
(RPF), Meyer (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks), De Jong
(CDA), Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J.M. de Vries (VVD), Noorman-den
Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Hoogervorst (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte (GPV),
Korthals (VVD), Janmaat (CD), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van de Camp
(CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M.M. van der Burg (PvdA),
Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Aiking-van
Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), Koekkoek (CDA), J.M. de Vries
(VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66), Verhagen (CDA),
De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B.M. de Vries (VVD), O.P.G. Vos (VVD), Van
Vliet (D66).Plv. leden: Smits (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van Traa (PvdA), Feenstra
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA),
Apostolou (PvdA), Meyer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Biesheuvel (CDA),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Roethof (D66), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas
(VVD), De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24077-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl