Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2005; Lijst van vragen en antwoorden over een Nederlandse imamopleiding
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VI, nr. 123

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VI nr. 123

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingVragen en antwoorden1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2005nr. 123LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 31 maart 2005De algemene commissie voor integratiebeleid1
heeft de volgende vragen over de brief met bijlage van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie van 10 december 2004 (29 800 VI, nr. 91). De minister
heeft deze vragen beantwoord bij brief van 31 maart 2005. De vragen en
antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,AdelmundDe griffier van de commissie,BeukerInleidingNaar aanleiding van schriftelijke vragen van de algemene commissie voor
integratiebeleid, door ons ontvangen op 10 februari 2005, stuur ik u
hierbij in een bijlage mijn antwoorden.Deze antwoorden zijn, voor zover de vragen betrekking hebben op het beleidsterrein
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede beantwoord door
Staatssecretaris Rutte.Vragen en antwoorden1In hoeverre is het stimuleren van het aanbod voor imamopleidingen
vergelijkbaar met andere initiatieven van de overheid in het onderwijs?Als regel geldt voor nieuwe opleidingen een vaste procedure van accreditatie
en doelmatigheidstoets.In het onderwijs zijn de afgelopen jaren echter initiatieven geweest waarbij
een specifiek aanbod van opleidingen gestimuleerd is vanwege een actueel maatschappelijk
belang.Zo zijn er wegens het artsentekort nieuwe opleidingen gestart om de meer
routinematige handelingen door andere beroepsgroepen te kunnen laten plaatsvinden.
Enige voorbeelden hiervan zijn de opleiding klinische technologie, de tweejarige
opleiding voor physician assistant (gefinancierd door de Ministeries van OCW
en VWS gezamenlijk) en de twee en een half jarige opleiding «advanced
nursing practice». Deze laatste opleiding is gestart met een subsidie
en is vanaf 1 januari 2005 opgegaan in de reguliere bekostiging.Andere voorbeelden van het stimuleren van een specifiek opleidingenaanbod
zijn te vinden in de sector bèta-techniek. Via de organisatie AXIS
is de laatste jaren een breed palet aan opleidingen gestimuleerd om technische
opleidingen aantrekkelijker te maken in het mbo, het hbo en het wetenschappelijk
onderwijs. Zo zijn er hbo-opleidingen gestart op het snijvlak van techniek,
mens en maatschappij (onder meer de opleidingen Mens en techniek, Industrieel
productontwerpen, Kunst en techniek, Bouwtechnische bedrijfskunde), mbo-opleidingen
op het snijvlak van groen, techniek en recreatie en zijn enkele harde technische
opleidingen verbreed om beter in te spelen op de wensen van het bedrijfsleven.2In hoeverre is het kabinet voornemens de positie van
de islam in de Nederlandse context als wetenschappelijk onderzoeksgebied aan
te merken?De islam in de Nederlandse context valt onder het onderzoeksgebied van
het Internationaal Instituut voor de Studie van de Islam in de Moderne Wereld
(ISIM) te Leiden. Het ISIM is in 1998 opgericht door de universiteiten van
Amsterdam, Leiden, Utrecht en Nijmegen met steun van het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (via het NWO).Het ISIM verricht onderzoek naar sociale, culturele, politieke en intellectuele
ontwikkelingen in islamitische samenlevingen en gemeenschappen. Binnen de
programma's van het ISIM wordt ook onderzoek verricht naar de islam in Nederland.
In het programma «De productie van islamitische kennis in West-Europa»
worden drie projecten uitgevoerd: – de rol van de imam in Turkse en Marokkaanse moskeegemeenschappen
in Nederland en Vlaanderen;– de constructie van islamitisch gezag in West-Europa: een analyse
van de productie en de receptie van fatwas;– een vergelijkend onderzoek van de Minhajul Qur' an beweging onder
jonge Zuid-Aziaten in Europa.Er loopt een programma Hedendaagse Islamitische Identiteit en het openbare
leven; het ISIM verricht een kort onderzoek voor departementen; en in juni
2005 verschijnt de derde editie van het naslagwerk «Moslims in Nederland»
(Shadid en Van Koningsveld). Tot slot is de web-plek www.islaminnederland.nl
in voorbereiding.3Welke concrete beleidsdoelstellingen worden met de
oprichting van een imamopleiding nagestreefd?Imams spelen een belangrijke rol in het leven van moslims. De imam heeft
verschillende taken en rollen: hij gaat voor in het gebed; hij brengt moslims
de beginselen van de islam bij; hij heeft een raadgevende rol bij allerlei
levensvragen rondom opleiding, huwelijk, gezondheid, seksualiteit, zedelijke
ontwikkeling, opvoeding en dergelijke; hij geeft begeleiding in het socialisatieproces
van jongeren; biedt morele steun, en hij speelt een rol bij huwelijken, geboorte
en overlijden.De imam heeft dus naast zijn formele taken een groot aantal informele
taken. Hij heeft een voorbeeldfunctie en zijn woorden en gedragingen hebben
een grote impact op de geloofsgemeenschap. Om zijn rol goed te kunnen vervullen
dient hij niet alleen over vakkennis te beschikken, maar ook over een zekere
intellectuele bagage. En hij dient goed op de hoogte te zijn van allerlei
aspecten van de Nederlandse samenleving. Daarnaast is het van belang dat hij
goed Nederlands spreekt, omdat vooral van de tweede en derde generatie moslims
een groter wordend deel alleen nog Nederlands spreekt. Juist deze jongeren
zitten met veel vragen: over hun religieuze achtergrond, hun identiteit en
over maatschappelijke vraagstukken.Veel imams, vooral uit Marokko, voldoen niet aan de hierboven geschetste
eisen. Velen spreken geen Nederlands en hebben onvoldoende opleiding genoten.
Turkse imams (met name van Diyanet) zijn over het algemeen wel hoog opgeleid,
maar spreken vaak ook onvoldoende Nederlands.Door een Nederlandse imamopleiding te stimuleren wil ik bereiken dat imams
beter zijn toegerust om hun multifunctionele rol te vervullen.4Welke rol ziet het kabinet voor het CMO en islamitische
organisaties bij de totstandkoming van een imamopleiding? Welke islamitische
organisaties worden actief door het kabinet aangemoedigd om te komen tot een
imamopleiding?Vanwege het beginsel van scheiding van kerk en staat is het niet aan de
overheid om imamopleidingen op te zetten. Bovendien is het nodig dat een opleiding
steun heeft van de moslimgemeenschap zelf, omdat anders imams worden opgeleid
die door de moskeeën niet worden aangesteld.Ik vind het dus wenselijk dat moslims zelf het initiatief nemen. In mijn
reguliere overleggen met het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) en de
Contactgroep Islam (CGI) heb ik dan ook nadrukkelijk gevraagd of deze
organisaties hierin een voortrekkersrol willen spelen. Het CMO heeft in samenwerking
met de Shiitische islamitische Raad (SIR) op 19 en 20 februari jl. een
expertmeeting georganiseerd die tot doel had bouwstenen aan te dragen voor
een plan van aanpak om een Nederlandse imamopleiding te starten. Het CMO verwacht
binnen drie maanden meer duidelijkheid te hebben over een concreet plan. Ook
de CGI wil in de komende drie maanden een plan van aanpak uitwerken.5Is het mogelijk om de titel van imam wettelijk of kerkrechtelijk
te beschermen? Welke mogelijkheden ziet u hiertoe? Op welke wijze gebeurt
dit met andere kerkelijke titels?Het is in theorie mogelijk de titel van imam wettelijk te beschermen maar
daarvoor is een wetswijziging noodzakelijk. Het is echter niet wenselijk om
deze titel te beschermen omdat de overheid daarmee direct en vergaand zou
ingrijpen in iets dat geloofsgemeenschappen tot op heden zelf bepalen. Het
is bovendien niet wenselijk omdat dan ook op basis van het analogiebeginsel
titels die binnen andere geloofsgemeenschappen relevant zijn eenzelfde wettelijke
bescherming zouden moeten krijgen, bijvoorbeeld die van predikant, dominee,
priester, pandit en pastor.6In hoeverre kunnen de moslimsgemeenschappen worden
verplicht om gebruik te maken van het te creëren aanbod aan imamopleidingen?Moslims zullen hierbij zelf het initiatief moeten nemen. In mijn laatste
reguliere overleg heeft het CMO aangegeven dat het volgen van een door de
gemeenschap erkende imamopleiding op de lange termijn mogelijk als selectiecriterium
kan gaan dienen: wie niet voldoet aan bepaalde opleidingseisen kan dan door
de moskee worden geweigerd.7Wat betekent het feit dat imam een vrij beroep is waarvoor
geen vaststaande vooropleiding bestaat en waarvoor geen (overheids)erkenning
of vergunning vereist is, voor de mogelijkheid om de voorwaarde te stellen
dat imams die in Nederland gaan werken een Nederlandse imamopleiding hebben
gevolgd, zoals de motie Sterk c.s. vraagt?In de Vreemdelingenwet- en regelgeving zijn vele verblijfsdoelen geformuleerd,
waarbij de vergunning wordt verleend onder bepaalde beperkingen en voorschriften.
Deze beperkingen en voorschriften verschillen afhankelijk van het doel waarvoor
verblijf wordt gevraagd. Voor het nieuw te vormen beleid, en de verblijfsvoorwaarden
die gesteld gaan worden ten aanzien van geestelijk voorgangers, is allereerst
het ACVZ-advies van belang. Een van de aspecten die in het ACVZ advies zal
worden betrokken is het stellen van opleidingseisen. Op basis van het advies,
en ook op basis van de beleidskeuzes die naar aanleiding van het advies gemaakt
zullen worden, zal invulling gegeven worden aan de te stellen verblijfsvoorwaarden
voor de toelating van geestelijk voorgangers.8De beroepsaanduiding «imam» is noch beschermd
noch gereguleerd. Is het kabinet voornemens deze situatie te veranderen? Zo
ja, hoe?Ik vind het niet nodig en ook niet gewenst om de beroepsaanduiding van
imam te reguleren. Het is aan de moslimsgemeenschap zelf om hier stappen in
te zetten. In het komende halfjaar zal door molsimsorganisaties en onderwijsinstellingen
gewerkt worden aan het opstellen van een beroepsprofiel voor imams
(zie ook vraag 17). Ik zal deze initiatieven met belangstelling volgen.9Hoe wordt ervoor gezorgd dat, ook nadat imamopleiding
in Nederland zal zijn gestart, de werkgevers van imams niet hun voorkeur blijven
geven aan buitenlandse imams?In het huidige beleid dient de werkgever van de geestelijk bedienaar in
het bezit te zijn van een tewerkstellingsvergunning. De tewerkstellingsvergunning
wordt afgegeven indien er geen prioriteitsgenietend aanbod aanwezig is. Als
er prioriteitsgenietend aanbod is, dan wordt geen vergunning verstrekt.Op dit moment kan nog niet vooruitgelopen worden op de uitkomsten van
het ACVZ-advies, dat mede van belang zal zijn bij de te maken beleidskeuzes.
Bij de te maken keuzes zal ook het stellen van een tewerkstellingsvergunningplicht
betrokken worden.10Op welke termijn kan het advies van de ACVZ inzake
de motie Bos c.s. worden verwacht?Met de ACVZ is afgesproken dat het advies inzake de motie Bos wordt meegenomen
in het onderzoek omtrent het toelatingsbeleid voor religieuze of levensbeschouwelijke
doeleinden. Het advies wordt in juni 2005 verwacht.11Kunt u aangegeven op welke wijze CMO en CGI denken
te kunnen bijdragen aan vergroting van het draagvlak voor (een) Nederlandse
imamopleiding(en)?Het CMO heeft in samenwerking met de SIR op 19 en 20 februari jl.
een expertmeeting georganiseerd die tot doel had bouwstenen aan te dragen
voor een plan van aanpak om een Nederlandse imamopleiding te starten. Het
CMO verwacht binnen drie maanden meer duidelijkheid te hebben over een concreet
plan. Ook de CGI wil de komende drie maanden gebruiken voor het uitwerken
van plannen voor een imamopleiding.12Betekent de erkenning van het CMO en CGI als officiële
gesprekspartner van de overheid ook dat deze koepels als zendende instantie
kunnen fungeren voor de aanstelling van imams door de overheid bij leger,
gevangenissen en dergelijke?De erkenning van het CMO en CGI als officiële gesprekspartner voor
de overheid betekent inderdaad dat ze als zendende instantie voor Justitie
en Defensie zouden kunnen fungeren.Met het CMO zijn op dit moment op hun verzoek verkennende gesprekken gaande
door de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het CGI heeft nog geen contact
gezocht. Een formeel verzoek van beide organisaties aan de minister van Justitie
om te worden erkend als zendende instantie is nog niet ontvangen. Het initiatief
om als zendende instantie te willen optreden ligt bij de organisaties zelf.De minister van Defensie beziet momenteel of er voldoende basis aanwezig
is voor de erkenning van het CMO en CGI als zendende instantie door Defensie,
waardoor de aanstelling van geestelijke verzorgers bij de krijgsmacht
mogelijk wordt. Defensie zal daartoe met het CMO en CGI in gesprek treden.13Op welke termijn zullen imams worden aangesteld binnen
de Nederlandse strijdkrachten?Zie het antwoord op vraag 12.14Op welke manier worden andere actoren rondom de moskee
betrokken bij de «zinvolle discussie over de rol van imams» en
het streven naar een Nederlandse imamopleiding?Een discussie over de rol van imams moet vooral binnen de moslimgemeenschap
zelf gevoerd worden. Het CMO heeft onlangs het initiatief genomen om dit onderwerp
tijdens een tweedaagse expertmeeting aan de orde te stellen. Als deskundigen
waren aanwezig: vertegenwoordigers van koepelorganisaties, imams, geestelijk
verzorgers, islamologen en godsdienstsociologen uit Nederland, Turkije en
Marokko, vertegenwoordigers van Forum, wetenschappers, deskundigen uit België
en VS en opleidingsinstituten die een imamopleiding willen verzorgen.De CGI heeft in haar visiedocument aangegeven dat de vermaatschappelijking
en vernieuwing van moskee-organisaties, één van de top-5 issues
is waar de CGI zich de komende tijd op wil richten. Dit zal gebeuren door
gesprekken te organiseren met media en opniniemakers, de overheid en politici,
autochtonen en allochtonen.15Kan worden aangegeven of, hoe, met welk doel en met
welk resultaat imams in contact treden met voorgangers van andere religieuze
groeperingen?Het is aan de moskeeën zelf om in contact te treden met voorgangers
van andere religieuze groeperingen. Uit mijn bezoeken aan diverse moskeeën
maak ik op dat er inderdaad contacten zijn, maar hoe en met welk doel die
contacten plaatsvinden, kan ik niet beoordelen.Ik weet wel dat islamitisch geestelijk verzorgers in justitiële inrichtingen
nauw samenwerken met geestelijk verzorgers van andere denominaties. Veel geestelijk
verzorgers preken op de vrijdag in een moskee, dus op die manier is er in
ieder geval ook contact tussen voorgangers van verschillende religieuze groeperingen.16Kan worden aangegeven of, hoe, met welk doel en met
welk resultaat imams in contact treden met ouders waarvan de kinderen bepaalde
vragen en problemen hebben?In vraag 3 is aangegeven dat imams een belangrijke raadgevende rol vervullen
in de richting van ouders en kinderen met bepaalde vragen en problemen. Deze
contacten vinden zowel op initiatief van de imam als op initiatief van de
ouders en jongeren plaats. Het resultaat van deze contacten is mij niet bekend.
Wel staat het voor mij vast dat, om hier goed mee om te gaan, kennis van de
Nederlandse manier van leven onmisbaar is. Daarom ben ik ook zo'n voorstander
van een Nederlandse imamopleiding. 17Op welke wijze wil het kabinet initiatieven om tot
imamopleidingen te komen stimuleren en onderzoeken? Heeft het kabinet criteria
opgesteld voor initiatieven om voor stimulering en ondersteuning in aanmerking
te komen? Zo ja, welke criteria?Op 10 december 2004 heb ik in een brief aan de Tweede Kamer (29 800
VI, nr. 91), samen met de minister van OCW, onze plannen uiteengezet voor
de totstandkoming van imamopleidingen en heb ik drie trajecten beschreven.Met betrekking tot het eerste traject, via de bekostigde universiteiten,
heeft Staatssecretaris Rutte van Onderwijs op 25 januari 2005 aan de
bekostigde universiteiten gevraagd of er plannen waren om op korte termijn,
uiterlijk september 2005, te starten met een opleiding. Voor universiteiten
met gedegen plannen, zou er geld beschikbaar komen. Op die vraag zijn 4 reacties
gekomen: van de Vrije Universiteit (VU), van de universiteit Leiden, de universiteit
Groningen en van de Universiteit voor Humanistiek. De ingekomen plannen zijn
beoordeeld en vervolgens heeft de staatssecretaris besloten dat de VU voldeed
aan alle criteria. De VU gaat per september 2005 een academische masteropleiding
tot islamitisch geestelijk verzorger starten.In het tweede traject wordt aan de moslimsgemeenschap en andere organisaties
dan de bekostigde universiteiten de mogelijkheid gegeven om plannen voor islamitische
theologische opleidingen voor geestelijk bedienaren (imams) en geestelijk
verzorgers uit te werken. De Rijksoverheid geeft hieraan een tijdelijke financiële
steun.Het verschil met het traject via de bekostigde universiteiten is:• naast academisch niveau staat de pilot ook open voor hbo- en mbo-niveau
(waarbij het mbo-niveau vooral is bedoeld voor imams die al in Nederland werkzaam
zijn en geen opleiding op hoger onderwijsniveau hebben);• er wordt gevraagd om een beroepsprofiel imam uit te werken;• een start in september 2005 is niet vereist aangezien het, anders
dan bij de universiteiten, gaat om initiatieven die nog moeten worden opgestart;• samenwerking met een erkende, bekostigde onderwijsinstelling op
academische, hbo- of mbo-niveau is één van de randvoorwaarden
vanwege de kwaliteit en de financiering van de opleiding.Onlangs heb ik een commissie ingesteld, die in overleg met mij en het
ministerie van OCW criteria gaat opstellen waar de plannen aan moeten voldoen.
Op basis van deze criteria zal de commissie de ingediende voorstellen beoordelen
en mij adviseren welke initiatieven in aanmerking komen voor een ontwikkelsubsidie.
Op dit moment zijn de criteria nog niet vastgesteld. Een aantal ervan ligt
echter voor de hand, zoals het draagvlak onder de moslimgemeenschap en de
termijn waarop de opleiding van start kan gaan. Deze criteria zijn in het
traject van de bekostigde universiteiten eveneens van belang geweest.Het streven is dat de commissie eind mei advies uitbrengt, waarna de toegekende
initiatieven van start gaan. Het is de bedoeling dat deze initiatiefnemers
eind 2005 hun concrete voorstellen voor opleidingen presenteren, en dat ze
in 2006 kunnen starten.Het derde traject is gericht op Diyanet, de Turkse overheid die zorgdraagt
voor uitzending van imams naar Nederland. In dit traject zijn nog geen concrete stappen gezet. Ik wacht de ontwikkelingen in het tweede traject
af voordat ik dit derde traject in gang zet.18Zijn er ook initiatieven die niet voor ondersteuning
door de overheid in aanmerking zouden komen?Voor de subsidieronde voor de bekostigde universiteiten waren enkele criteria
opgesteld waar initiatieven aan dienden te voldoen. Deze criteria waren: inhoud
van de opleiding, doelgroep, inschatting van het aantal studenten dat deze
opleiding zou kunnen volgen, samenwerking met islamitische organisatie(s),
omschrijving hoe een start van de opleiding in september 2005 gerealiseerd
kan worden en een financieel overzicht. Dit traject is afgerond op 1 februari
2005 met toekenning van subsidie aan de master geestelijk verzorger islam
van de Vrije Universiteit Amsterdam met € 1,5 mln. in totaal voor
zes jaar.Voor de subsidieronde met een offerteprocedure komen moslimorganisaties
en onderwijsinstellingen in aanmerking. De criteria voor toekenning van de
ontwikkelsubsidie worden opgesteld door een adviescommissie in samenspraak
met de ministeries voor Integratiebeleid en Vreemdelingenzaken en Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap. Initiatieven dienen binnen die criteria te vallen.
Voor een opleiding tot imam zal in ieder geval een beroepsprofiel imam uitgewerkt
moeten worden. Indien een groot aantal voorstellen wordt ingediend, zal de
commissie een selectie maken op basis van een oordeel over de beste invulling
van de criteria.Andere initiatieven dan voor deze subsidierondes komen op dit moment niet
voor ondersteuning in aanmerking.19Hoeveel buitenlandse imams zijn momenteel werkzaam
in Nederland? Uit welke landen zijn zij afkomstig en wat is hun verblijfstitel?Per 15 maart 2005 zijn er 81 vreemdelingen in het bezit van een valide
verblijfsdocument met als verblijfsdoel «Arbeid als godsdienstonderwijzer,
imam en voorganger/ godsdienstleraar». Er is bij IND geen informatie
beschikbaar of deze groep vreemdelingen ook daadwerkelijk werkzaam is als
resp. godsdienstonderwijzer, imam of voorganger/godsdienstleraar.Deze 81 vreemdelingen zijn afkomstig uit resp. Marokko (11), China, (2),
Egypte (5), Ghana (4), India (3), Israel (1), Kenia (1), Zuid-Korea (1), Nigeria
(1), Rwanda (1) Taiwan (1), Ukraine (1), de Verenigde Staten van America (2)
en Turkije (47). De verblijfstitel (beperking) luidt: «verblijf als
godsdienstleraar ten behoeve van . . . (in te vullen de met name te noemen
groepering)».Hoeveel buitenlandse imams er in totaal momenteel werkzaam zijn in Nederland
is niet exact bekend.20Is het mogelijk om de eisen voor de uitnodigende organisatie
uit te breiden met het bekostigen van het inburgeringstraject voor de imam?
Zal de ACVZ hier in haar advies op ingaan?In de brief «Herziening van het inburgeringsstelsel» die 7 december
2004 aan de Kamer is aangeboden, staat dat bezien wordt wat de mogelijkheden
zijn om gemeenten ook aan geestelijke bedienaren een aanbod voor een inburgeringscursus
te laten doen. Het aanbod dat geestelijke bedienaren zouden krijgen
betreft, behalve het reguliere inburgeringstraject, ook de specifieke cursus
voor geestelijke bedienaren die onder de huidige WIN reeds aan geestelijke
bedienaren die nieuwkomer zijn wordt aangeboden. Vooralsnog wordt dus uitgegaan
van een aanbod aan geestelijke bedienaren. Mede naar aanleiding van het advies
van de ACVZ kan worden bezien of ook een financiele verantwoordelijkheid bij
de werkgever gelegd wordt.21Moet uit het feit dat de Unie van Vlaamse moskeeën
er bij de Vlaamse overheid op heeft aangedrongen een Nederlandstalige opleiding
te creëren, die wordt ingebed in het bekostigde Vlaamse onderwijs en
wortelt in de Vlaamse cultuur, worden afgeleid dat de Belgische moslimgemeenschap
verder is dan die in Nederland wat betreft het inzien van de noodzaak van
en het draagvlak voor een imamopleiding binnen de eigen grenzen? Wat kan Nederland
in dit opzicht eventueel van België leren?Het debat over de rol van imams in Belgische moskeeën is later van
start gegaan dan in Nederland en wordt meer in het kader van toekomstige erkenning
van moskeeën gevoerd. De islamitische centrale vertegenwoordiging «Executieve
van Moslims in België» (EMB) pleit sinds haar oprichting in 1998
voor de erkenning, en daarmee financiële ondersteuning, van de moskeeën
door de Belgische overheid. Ook de moslimgemeenschap zelf, waaronder de Unie
van Vlaamse moskeeën, pleit voor een imamopleiding, daar dat een geregelde,
officiële tewerkstelling van imams kan bevorderen.De EMB adviseert drie soorten imamopleidingen aan: een taalkundige opleiding;
een opleiding gericht op de geschiedenis en instellingen van België;
en een opleiding die zich richt op de theologische aspecten en imams in staat
moet stellen om antwoorden te kunnen formuleren op alle ethische vragen die
bij Belgische moslims kunnen rijzen.Voor de toekomst bevelen de vertegenwoordigers van de EMB de oprichting
van een theologische faculteit aan. Door de scheiding van Kerk en Staat kan
de Belgische overheid alleen randvoorwaarden scheppen en is het aan de moslimgemeenschap
zelf, ook door de onderlinge verscheidenheid, om de functiebeschrijving van
de imams uit te werken.De Katholieke Universiteit van Leuven heeft zich bereid verklaard een
imamopleiding op te richten, indien de «moslimgemeenschap» daartoe
een vraag aan haar zou richten.Er zijn dus geen aanwijzingen dat de Belgische moslimgemeenschappen in
vergelijking met Nederland verder zijn bij het inzien van de noodzaak van
een imamopleiding.22Waaruit vloeit de wens voort van islamitische vertegenwoordigers
in Spanje wat betreft de mogelijkheid om imams te verbinden aan een Spaans
opleidingscentrum met universeel karakter? Kan Nederland wat dit betreft ook
van Spanje iets leren?Volgens islamitische organisaties, zoals de Federacion Espanola de Entitades
Religiosas Islamicas (FEERI) is er een belangrijke rol weggelegd voor islamitische
leiders, daar zij een brug kunnen slaan tussen de moslimgemeenschap en de
Spaanse samenleving. De FEERI werkt daarom samen met de Spaanse Universiteit
«Universidad Nacional de Educacion a Distancia» (de belangrijkste
open universiteit met een lange ervaring in e-learning) aan de totstandkoming
van een 1-jarige algemene opleiding waarin religieze en praktische
zaken gecombineerd worden (vakken als geschiedenis, sociologie, filosofie,
islamitisch recht). De training gaat in september 2005 van start. De training
is niet uitsluitend bedoeld voor imams. De achtergrond van dit initiatief
is dat de FEERI het ontbreken aan informatie in Spanje ziet als één
van de grootste problemen bij het ontwikkelen van een «Spaanse Islam».Volgens de Spaanse overheid is religieuze kennis van de Islam alleen niet
voldoende om de rol van imam te kunnen vervullen: ook kennis over de sociale,
culturele en maatschappelijke facetten van de Islam is van belang en dat ontbreekt
bij veel imams. De Spaanse overheid zal echter niet zelf een imamopleiding
opzetten of deze financieren.23Waaruit bestaat de politieke overheidssteun voor een
van de imamopleidingen in Frankrijk?Op basis van de wet op de laïciteit uit 1905 bemoeit de Franse overheid
zich niet met de inhoud en organisatie van religieus onderwijs in Frankrijk.
De ambities van de Franse overheid ten aanzien van de opleiding van imams
richten zich op het bijbrengen van niet-religieuze «profane» kennis
(de Franse taal, kennis van Franse instituties, Franse burgerschapskunde en
fundamentele rechtsbeginselen) als «complement» op de bestaande
religieuze imamopleidingen.De inmiddels al jarenlang bestaande religieuze imam-opleidingen blijven
door de moslimgemeenschap gefinancierd en bestuurd worden: de staat bemoeit
zich hier niet mee.In overleg met de nationale moslimraad CFCM (officiële gesprekspartner
van de overheid) wordt momenteel op experimentele basis gewerkt aan een samenwerkingsverband
tussen de Universiteit van Parijs en de Moskee van Parijs teneinde te komen
tot een universitaire opleiding voor imams met uitzicht op een universitair
diploma. Een tweede vorm van imam-opleidingen is de «continue scholing»
op niet-universitair niveau. Aan deze vorm van opleidingen wordt belang gehecht
omdat de meeste in Frankrijk opererende imams laag opgeleid zijn en er ook
veel vraag is naar niet op academisch niveau prekende imams. Ook bij «continue
scholing» gaat het om complementaire «profane» opleidingen
met een grote nadruk op het aanleren van de Franse taal. De opleidingen worden
op regionaal niveau georganiseerd, in overleg tussen de regionale autoriteiten
en de regionale moslimraden. Financiering van het taal-gerelateerde onderwijs
vindt plaats door het officiële Franse taal-instituut.Beide soorten van opleiding (universitair en «continue scholing»)
zullen vooralsnog plaatsvinden op semi-vrijwillige basis.24Kan iets meer worden gezegd over de Britse imamtraining
en over mogelijke andere plannen voor een Britse imamopleiding?De Britse overheid heeft geen plannen om een Britse imamopleiding op te
zetten. Wel heeft de overheid een opleiding opgezet waarin circa 120 imams
aanvullende bestuursbekwaamheden en kennis van de Britse samenleving bijgebracht
zullen worden. Deze training, die door de overheid wordt bekostigd, duurt
zes maanden en bestaat zowel uit e-learning als uit klassikale lessen op regionaal
niveau. De lessen worden gegeven door moslims, in het Engels. De inhoud van
de training bestaat onder meer uit financieel beheer van een moskee, communicatie,
Brits recht, gezondheidszorg, gender, islam en Europa, islam en Groot Brittanie,
counceling en geestelijke verzorging. Deelname aan de opleiding
is niet verplicht.25De betrokkenheid van de werkgevers van imams, verenigd
in de moslimkoepels CMO en CGI, is voor het slagen van imamopleidingen cruciaal.
Welke toezegging heeft het kabinet verkregen van de werkgevers om in de toekomst
hun imams daadwerkelijk van de Nederlandse opleidingen te betrekken?In het persbericht van het CMO dat is uitgegeven na afloop van de expertmeeting
op 19 en 20 februari jl. hebben het CMO en de SIR verklaard dat het CMO/SIR
(en dus ook de koepels die hierin vertegenwoordig zijn) haar verantwoordelijkheid
neemt en zich inzet om te komen tot een opleiding, die imams en islamitische
geestelijk verzorgers aflevert met kwalificaties die goed aansluiten bij de
wensen van de Nederlandse moslimgemeenschap.26Kunt u al aangeven hoeveel verschillende opleidingen
nodig zouden zijn als alle (erkende) stromingen binnen de islam in Nederland
hun imams in Nederland zouden willen laten opleiden? Zijn alle erkende stromingen
daarvoor groot genoeg? Hoeveel verschillende opleidingen verwacht u op termijn
en voor welke stromingen?Iedere stroming van een kerkgenootschap of genootschap op levensbeschouwelijke
grondslag kan een ambtsopleiding starten. De mogelijkheden zijn voor iedereen
gelijk en gelden dus ook voor islamitische stromingen die een ambtsopleiding
in Nederland willen starten. Het is aan de organisaties zelf om hiertoe initiatieven
te nemen. Er zijn dus geen uitspraken te doen over het aantal opleidingen
dat te verwachten is noch over het aantal stromingen dat een ambtsopleiding
zal starten.27Op welke wijze zal het probleem van geringe financiële
draagkracht van veel moskeeën bij de aanstelling van een volwaardig opgeleide
Nederlandse imam worden opgelost? Ziet het kabinet hierbij een rol voor de
overheid weggelegd?Het probleem van de geringe financiële draagkracht is mij bekend.
Het CMO heeft aangegeven in het traject voor het opzetten van een imamopleiding,
ook te zullen kijken naar de rechtspositie van imams. Ik zie hier geen rol
in weggelegd voor de rijksoverheid.Overigens kent de Wet Arbeid Vreemdelingen (Wav) een vergunningplicht
voor iedereen die «in de uitoefening van een beroep, bedrijf of ambt
een ander arbeid laat verrichten». Zowel voor (de wederpartij van) een
werknemer als een opdrachtnemer geldt de vergunningplicht dus in principe.
Maar, de vergunningplicht geldt niet als de vreemdeling beschikt over een
verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige en ook als zelfstandige werkt.
De (opdrachtgever van de) echte zelfstandige is
dus uitgezonderd van de twv-plicht.Een imam die in dienst treedt van een moskee(bestuur) of die opdrachten
verricht voor een moskee(bestuur) moet een tewerkstellingsvergunning aanvragen,
tenzij de imam zelf over een verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige
beschikt en hij als zelfstandige zijn arbeid verricht. Voor verkrijging van
een tewerkstellingsvergunning is volgens de Wet arbeid vreemdelingen vereist
dat een vreemdeling (die voor het eerst wordt toegelaten) per maand tenminste
het minimumloon verdient. Het niet verdienen van (tenminste)
het minimumloon is een dwingende weigeringsgrond voor een tewerkstellingsvergunning.
Die eis is opgenomen om te voorkomen dat vreemdelingen naar Nederland komen
voor werkzaamheden die hen onvoldoende bestaansminimum bieden, waardoor zij
onmiddellijk een beroep op de bijstand zouden kunnen doen.28Worden door de Nederlandse overheid kerkelijke ambtsopleidingen
(mede) gefinancierd? Zo ja, hoeveel geld gaat er per jaar uit welk budget
naar deze opleidingen?De Nederlandse overheid ondersteunt kerkelijke ambtsopleidingen in financiële
zin. Dat gebeurt op basis van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW). Op basis van deze wet worden met name genoemde universiteiten
en hogescholen bekostigd. Daarnaast zijn er instellingen die op basis van
deze wet een bijdrage uit 's Rijks kas ontvangen, bijvoorbeeld de Koninklijke
Nederlandse Akademie voor Wetenschappen en de Koninklijke Bibliotheek (artikel
1.16, eerste lid, van de WHW). De basis voor een bijdrage uit 's Rijks kas
voor de kerkelijke ambtsopleidingen ligt in één van de gehandhaafde
bepalingen oude wetgeving, namelijk de Wet op het wetenschappelijk onderwijs
(Stb. 1975, 729, zoals laatstelijk gewijzigd bij de Wet van 16 december
1993 (Stb. 650). Op grond van die bepaling wordt aan de het betreffende artikel
met name genoemde kerkgenootschappen en aan de stichting Humanistisch Instituut
een bijdrage uit 's Rijks kas verleend ten behoeve van de instellingen die
hun ambtsopleidingen verzorgen.De hoogte van de bijdrage uit 's Rijks kas wordt jaarlijks vermeld in
de Rijksbegroting, in het onderdeel voor Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap. Daar worden bij het budget voor de toerusting van wetenschappelijk
onderwijs en onderzoek als ontvanger naast universiteiten en internationale
instellingen ook de levensbeschouwelijke instellingen genoemd. In 2005 werd
voor deze instellingen een bedrag van in totaal k€ 24 969 opgenomen.29Welke rol speelt de overheid bij de totstandkoming
van kerkelijke ambtsopleidingen, bijvoorbeeld voor de hersteld Hervormde kerk?Kerkelijke ambtsopleidingen zijn allereerst de verantwoordelijkheid van
de kerkgenootschappen zelf. Zij zijn het die bepalen op welk niveau ambtsdragers
binnen het betreffende kerkgenootschap zouden moeten worden opgeleid en aan
welke inhoudelijke vereisten een opleiding moet voldoen. Voorzover deze opleidingen
niet zijn aangewezen en geen bijdrage uit 's Rijks kas ontvangen speelt de
overheid geen rol. Dat verandert op het moment dat een kerkgenootschap vraagt
een instelling die een ambtsopleiding verzorgt aan te wijzen of haar ten behoeve
van haar ambtsopleiding een bijdrage te verlenen uit 's Rijks kas.Voor de behandeling van een verzoek tot aanwijzing geldt voor alle rechtspersonen
eenzelfde regime, onafhankelijk van de vraag of het bij de aanvraag gaat om
een instelling die een ambtsopleiding zal verzorgen of om het even welke andere
opleiding.Voor het verzoek tot het verlenen van een bijdrage uit 's Rijks kas bestaat
geen vooraf vastgestelde procedure anders dan de procedure die geldt bij wetswijziging.
In dat geval zal immers de wet moeten worden aangepast. 30Welke toelatingseisen gelden voor studenten aan de
Islamitische Universiteit Rotterdam en de Islamitische Universiteit Europa?
Kunt u inzicht geven in het curriculum van de opleidingen aan deze instituten?
Bent u van mening dat op grond van de belangstelling voor deze opleiding er
voldoende belangstelling is voor een imamopleiding?De Islamitische Universiteit Rotterdam en de Islamitische Universiteit
van Europa zijn niet aangewezen door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, noch bekostigd. Over het curriculum of de belangstelling voor
deze opleidingen zijn er dan ook geen gegevens beschikbaar. Voor informatie
over de activiteiten van deze instelling verwijs ik u dan ook naar hun studiegids,
voorlichtingsmateriaal en internet.31Welke arbeidsrechtelijke verschillen zijn er tussen
imams en ambtsdragers van andere religieuze gezindten? Is het om tot een imamopleiding
te komen naar het oordeel van het kabinet wenselijk om tot een andere arbeidsrechtelijke
positie te komen voor imams dan voor ambtsdragers van andere religieuze gezindten?De arbeidsrechtelijke positie van imams en de overige amtsdragers van
andere religieuze gezindten wordt bepaald door de toetsing aan de criteria
van de arbeidsovereenkomst. Wanneer er voldaan wordt aan de criteria: persoonlijk
arbeid verrichten, betaling van loon en een gezagsverhouding, dan is de desbetreffende
persoon werkzaam op basis van een arbeidsovereenkomst. Wanneer niet voldaan
wordt aan een van die criteria dan is er veelal sprake van een overeenkomst
tot opdracht. Het is dus niet aan de overheid om te bepalen of een imam of
een ambtsdrager van andere religieuze gezindten werkzaam is op basis van een
arbeidsovereenkomst of op basis van een overeenkomst tot opdracht. Een en
ander is dus afhankelijk van de feitelijke situatie. Zo heeft de Hoge Raad
in het Imam arrest bv. vastgesteld dat de omstandigheid van degene die zich
bij overeenkomst verbonden heeft tot het vervullen van een godsdienstig ambt
en die ter zake van godsdienstige aspecten van zijn taak niet aan de instructies
van de wederpartij onderworpen is, niet uitsluit
dat met betrekking tot overige aspecten van de contractuele relatie (werktijden,
het opnemen van vakantiedagen en dergelijke) sprake is van een gezagsverhouding,
welke een van de kenmerken vormt van een arbeidsovereenkomst (HR 17 juni
1994, NJ 1994, 757).In een vonnis uit 1991 gaf de Hoge Raad aan dat er geen sprake was een
arbeidsovereenkomst tussen een predikant en een christelijke gereformeerde
kerk. De Hoge Raad gaf daar aan dat de gezagsverhouding ontbrak nu de predikant,
voor het leven benoemd, geacht werd tucht uit te oefenen over zijn gemeente,
die in geval van aan de gemeente onwelgevallig functioneren geen zelfstandige
bevoegdheid had tot opzegging van de rechtsverhouding (HR 14 juni 1991,
NJ 1992, 173) . Uit deze uitspraak mag echter niet worden afleid dat er nooit
een arbeidsovereenkomst tussen predikant en kerk aanwezig kan zijn. Dit hangt
af van de feitelijke omstandigheden die de gezagsverhouding bepalen.32De Islamitische universiteit van Rotterdam heeft 247
studenten. Welke opleidingen volgen deze studenten?De Islamitische Universiteit Rotterdam is niet aangewezen door het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, noch bekostigd. Over het aantal studenten
per opleiding zijn er dan ook geen gegevens beschikbaar. Voor
informatie over de activiteiten van deze instelling verwijs ik u dan ook naar
hun studiegids, voorlichtingsmateriaal en internet.33Waaruit blijkt het wetenschappelijke karakter van (de
opleiding aan) Islamitische Universiteit Europa? Is de constatering dat sprake
is van wetenschappelijke bestudering getoetst door de inspectie van het onderwijs
en zo ja: wat waren de bevindingen?De Islamitische Universiteit van Europa biedt naar eigen zeggen een wetenschappelijke
opleiding aan volgens het Bachelor-Mastermodel. Deze universiteit is echter
(nog) niet aangewezen door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en de opleidingen zijn niet geaccrediteerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie
(NVAO). Om die reden heeft de inspectie van het onderwijs er ook geen onderzoek
gedaan en zijn er over het niveau en de kwaliteit dus geen uitspraken te doen.
Voor informatie over de activiteiten van deze instelling verwijs ik u dan
ook naar hun studiegids, voorlichtingsmateriaal en internet.34Worden aan de huidige theologische ambtsopleidingen
en opleidingen op levensbeschouwelijke grondslag in Nederland bijzondere eisen
gesteld, naast de reguliere kwaliteits-/bekostigingseisen en wat is de rol
van de Onderwijsinspectie ten aanzien van deze opleidingen? Anders gezegd,
tot hoever strekt «de invloed van de staat» zich ten aanzien van
deze opleidingen uit?Er worden aan de huidige theologische ambtsopleidingen en opleidingen
op levensbeschouwelijke grondslag geen bijzondere eisen gesteld, anders dan
in de WHW is bepaald. Wél is het zo dat aan aangewezen instellingen,
voor zover het een opleiding in de godgeleerdheid dan wel een opleiding gericht
op een godsdienstig of levensbeschouwelijk ambt betreft, andere, meer procedurele
eisen t.a.v. onderwijs, examens en promoties gesteld. Krachtens het bepaalde
van artikel 1.12, vierde lid, van de WHW, dient het instellingsbestuur in
dat geval jaarlijks een verslag te sturen aan Onze minister. In dat verslag
dient de kwaliteitsbeoordeling betrokken te worden. De accreditatiekaders
behoren daarbij in acht genomen te worden. Zo wordt, zij het op een iets andere
wijze dan bij de bekostigde instellingen, geborgd dat de kwaliteit van het
onderwijs van voldoende niveau is.De rol van de onderwijsinspectie is ten principale geen andere dan haar
rol in het bekostigde onderwijs.35Kan concreter worden aangegeven op welke manier in
het traject naar imamopleidingen in Nederland aandacht besteed zal gaan worden
aan de arbeidsrechtelijke positie van imams, met name in relatie tot de, wat
betreft die arbeidsrechtelijke positie, sterke afhankelijkheid van het bestuur
van moskeeorganisaties en de geringe kapitaalkrachtigheid van moskeeën
om hoogopgeleide imams te kunnen aanstellen?Zie het antwoord op vragen 27 en 31.36Is het ook denkbaar dat binnen een universiteit een
beroepsopleiding tot islamitisch geestelijk verzorger vorm krijgt, zoals de
Universiteit voor Humanistiek ook humanistisch geestelijk verzorger opleidt? Ja. Op dit moment bestaan er meerdere universitaire beroepsopleidingen
voor geestelijk verzorger. Het is mogelijk ook een beroepsopleiding tot islamitisch
geestelijk verzorger aan een universiteit vorm te geven. In september 2005
zal de Vrije Universiteit Amsterdam met een dergelijke opleiding starten en
ook andere universiteiten hebben belangstelling getoond om dit te gaan doen.37Welke van de drie mogelijke wegen om de vorming van
imamopleidingen verder te stimuleren, heeft de voorkeur van het kabinet? Kunt
u die voorkeur nader onderbouwen? Welke concrete stappen zal u op welke termijn
nemen om de gekozen strategie tot resultaat te brengen?Zie het antwoord op vraag 17.38Is het niet voor de hand liggend om de betrokkenheid
van de overheid in de realisatie en exploitatie van imamopleidingen op dezelfde
wijze in te vullen als met andere theologische opleidingen of opleidingen
op levensbeschouwelijke grondslag? Zo neen, welke bezwaren zouden daaraan
kleven?De betrokkenheid van de overheid is ten aanzien van imamopleidingen hetzelfde
als ten aanzien van andere theologische opleidingen. Iedere instelling kan
zich bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap melden voor een
aanwijzingsprocedure en zal op dezelfde manier beoordeeld worden.Om ontwikkelingen op het terrein van islam- en imamopleidingen uit het
oogpunt van integratiebeleid te versnellen worden de huidige subsidieregelingen
voorgesteld, zowel voor initiatieven van bekostigde universiteiten als voor
andere partijen.39Kan worden geconstateerd dat studenten aan de diverse
in de bijlage genoemde opleidingen in (een) andere ta(a)l(en) worden opgeleid
dan de Nederlandse en zo ja in welke?De Islamitische Universiteit Rotterdam en de Islamitische Universiteit
van Europa geven onder meer les in het Arabisch. Aangezien deze onderwijsinstellingen
niet zijn aangewezen door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
zijn er hierover verder geen exacte gegevens bekend.40Kan worden aangegeven waar de aan de genoemde instellingen
opgeleide en op te leiden studenten na afronding van hun studie werkzaam zijn
dan wel, naar verwachting, werkzaam zullen zijn?De drie trajecten die de Rijksoverheid voor ogen staan, hebben betrekking
op verschillende opleidingen: een bredere islamitisch theologische opleiding;
ambtsopleidingen voor geestelijk verzorgers, en ambtsopleidingen voor imams.Studenten die de bredere islamopleiding hebben gevolgd kunnen werkzaam
zijn als theoloog (bijvoorbeeld binnen universiteiten of hbo-instellingen)
of als geestelijk verzorger in justitiële inrichtingen, bij defensie
of in ziekenhuizen. De opleiding voor geestelijk verzorger leidt op tot het
ambt van geestelijk verzorger. Deze studenten kunnen eveneens optreden
als imam in een moskee. De ambtsopleiding voor imams leidt specifiek op tot
imams, die werkzaam zijn in een moskee.41Is het te creëren aanbod voor imamopleidingen
(voornamelijk of uitsluitend) bedoeld voor (potentiële) imams en geestelijke
verzorgers of heeft het een bredere doelstelling?Naast imams en geestelijk verzorgers is er behoefte aan breder geschoold
islamitisch theologisch kader, vooral op academisch niveau, om de discussie
op gang te brengen over de islam in de Nederlandse context. Daarnaast is er
voor de opleidingen voor geestelijk verzorgers en imams behoefte aan docenten.42Is «de verdeeldheid onder de moslims in Nederland«
een juiste kwalificatie? Zou u ook willen spreken van verdeeldheid onder christenen
en joden in Nederland wanneer zij te kennen geven hun eigen voorgangers te
willen opleiden? Ware het niet beter de verschillende geloofsstromingen binnen
de islam in Nederland te erkennen en in hun waarde te laten in plaats van
te spreken over «verdeeldheid»?De Commissie de Ruiter kwam in haar advies over imamopleidingen in 2003
tot de conclusie dat één opleiding een onhaalbare zaak is en
dat het realistischer is om te denken aan een opleiding per godsdienstige
richting of groepering binnen de islam. Ik sluit mij daar bij aan en ben van
mening dat alle verschillende geloofsstromingen door de Nederlandse overheid
als godsdienst erkend moeten worden voor zover zij niet in strijd zijn met
de grondrechten van de Nederlandse staat. Als de kwalificatie «verdeeldheid
onder de moslims» wordt opgevat als het niet erkennen van de verschillende
geloofsstromingen, dan deel ik uw mening dat dit een onjuiste kwalificatie
is. Maar wat hier naar mijn mening wordt bedoeld, is dat de moslimgemeenschap
verdeeld was over de vraag of het gewenst dan wel noodzakelijk is dat er een
Nederlandse imamopleiding wordt opgezet. Ik zeg hier met nadruk «was»
omdat ik sterk de indruk krijg dat de meeste koepels hier inmiddels wel van
overtuigd zijn. Zowel het CMO als de CGI heeft inmiddels verklaard het belang
in te zien van een Nederlandse imamopleiding.43Bestaan er in Nederland voldoende leermiddelen en (voldoende
competente) docenten om een imamopleiding op universitair niveau op adequate
wijze te kunnen opzetten? In hoeverre is (of blijft) Nederland wat dit betreft
(vooralsnog) afhankelijk van leermiddelen en docenten uit de landen van herkomst?Er zijn geen gegevens over de mogelijke beschikbaarheid van leermiddelen
en voldoende competente docenten voor een universitaire imamopleiding. Het
is aan de onderwijsinstellingen en moslimorganisaties om initiatieven te nemen
voor een imamopleiding en de opleiding(en) vorm te geven. Indien een organisatie
aangewezen of bekostigd wil worden zal de kwaliteit beoordeeld worden door
de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO).44Op welke wijze wil het kabinet toetsen of er voldoende
draagvlak bestaat bij moskeeorganisaties voor de mogelijk te stimuleren initiatieven
tot een imamopleiding? Ik ben me ervan bewust dat het opzetten van een imamopleiding zonder betrokkenheid
van de moslimgemeenschap weinig zin heeft. Daarom was één van
de criteria die het ministerie van OCW heeft gehanteerd bij de keuze van universiteiten
om voor subsidie in aanmerking te komen, de betrokkenheid van de moslimgemeenschap
bij het initiatief.Het CMO zegt een achterban van circa 416 moskeeën te vertegenwoordigen.
Het aantal moskeeën dat bij de CGI is aangesloten is lastig te bepalen.
De alevieten bijvoorbeeld hebben geen moskeeën maar cem-huizen. Shadid
en Koningsveld schatten het aantal moskeeën in Nederland op 450.Beide organisaties geven in ieder geval aan dat er bij de achterban voldoende
draagvlak is voor het stimuleren van imamopleidingen.45Waarop baseert u de conclusie dat moskeeën te
weinig kapitaalkrachtig zijn om een hoogopgeleide imam aan te stellen?Er moet onderscheid gemaakt worden tussen moskeeën van Diyanet en
andere moskeeën: de imams die werkzaam zijn in Diyanet moskeeën
zijn ambtenaar in dienst van de Turkse overheid. Zij worden voor vier jaar
in Nederland gedetacheerd om vervolgens naar Turkije terug te keren. De Turkse
moskeeorganisaties zijn dus niet de werkgevers van deze imams. Het salaris
van de imams komt voor rekening van de Turkse staat. De moskee hoeft slechts
zorg te dragen voor de huisvesting.De rekrutering en aanstelling van imams in Marokkaanse moskeeën is
hoofdzakelijk een verantwoordelijkheid van plaatselijke moskeebesturen. De
rechtspositie van deze imams varieert van moskee tot moskee en is in veel
gevallen zwak. Hun rechtspositie is afhankelijk van de individuele afspraken
met het moskeebestuur. Vaak zijn ze gehuisvest in de moskee en is hun inkomen
zeer bescheiden. In ieder geval dient op grond van de Wet arbeid Vreemdelingen
ten minste het wettelijk minimummaandloon te worden betaald.Door het ontbreken van een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht tussen
voorgangers en hun organisatie zijn imams niet verzekerd op grond van werknemersverzekeringen.
Een beroep op bijstand is mogelijk, maar het beroep op bijstand kan tot gevolg
hebben dat de verblijfsvergunning wordt ingetrokken.Bij deze gegevens baseer ik mij op diverse onderzoeken en op informatie
van de moslimgemeenschap zelf (onder meer CMO, CGI, Vereniging van imams).46Bent u van mening dat een wetenschappelijke basisopleiding
islamitische theologie, arabistiek of godsdienstwetenschappen een voorwaarde
zou moeten zijn voor toelating tot een ambtsopleiding tot imam? Waarom wel
of niet?Het is aan de islamitische organisaties om een ambtsopleiding voor imam
vorm te geven, inclusief de keuze voor het niveau van de ambtsopleiding en
de vereiste vooropleiding. Wegens de scheiding van kerk en staat heeft de
overheid hierin geen rol.47Welke voorbeelden zijn er in Nederland van hbo- en
mbo-opleidingen tot pastoraal werker? Volgens welke in Nederland bekende kerkorden
zijn pastoraal werkers met een mbo-opleiding bevoegd in het voorgaan
bij religieuze bijeenkomsten en het preken?In het hbo zijn er de volgende opleidingen voor «Godsdienst –
Pastoraal werk»:Educatieve Faculteit Amsterdam, AmsterdamChristelijke Hogeschool Ede, EdeNoordelijke Hogeschool Leeuwarden, LeeuwardenFontys Hogeschool Theologie en Levensbeschouwing, TilburgChristelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle.De hbo-opleiding Godsdienst – Pastoraal werk wordt ook wel hbo-theologie
tweedegraads genoemd en is een vierjarige opleiding tot kerkelijk werker of
pastoraal werker in de Protestantse Kerk of tot geestelijk verzorger dan wel
levensbeschouwelijk werker buiten de kerken.De protestantse kerken volstaan voor kerkelijk werkers met de eis van
deze tweedegraads opleiding Godsdienst – Pastoraal werk.Binnen de Rooms-Katholieke Kerk kan een afgestudeerde van de opleiding
Godsdienst – Pastoraal Werk niet werken in een parochie. De opleiding
fungeert als de voorbereiding op een driejarige vervolgopleiding tot pastoraal
werker. De bisdommen stellen voor een functie als pastoraal werker namelijk
een zevenjarige eerstegraads opleiding verplicht, academisch opgeleid.Noch in de protestantse gemeenten noch in de rooms-katholieke parochies
kan de pastoraal/kerkelijk werker worden toegelaten tot het ambt.Vanuit de kerken komt recent de vraag op naar hbo-theologen voor scholing
op het gebied van jeugdwerk, ouderenpastoraat, missionair werk, diaconaat
of gemeenteopbouw, naast ambtsdragers als de predikant of priester.Er zijn geen mbo-opleidingen voor pastoraal werker.48Wat waren de onderwerpen van gesprek tijdens het bezoek
van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie aan Turkije waarbij
zij heeft gesproken met een grote werkgever van Nederlandse imams, de overheidsorganisatie
Diyanet? Wat is hier uit gekomen? Wat is het standpunt van Diyanet ten aanzien
van de door Nederlandse politiek breed gedragen wens te komen tot Nederlandse
imamopleidingen? Welke rol ziet Diyanet voor zichzelf hierin weggelegd en
welke rol ziet u voor deze Turkse overheidsorganisatie?Tijdens mijn bezoek aan Turkije heb ik niet gesproken met vertegenwoordigers
van Diyanet. Ik had een afspraak staan met minister S. Aydin van religieuze
zaken, maar deze afspraak werd afgezegd.Over de rol van Diyanet bij de totstandkoming van de Nederlandse imamopleiding
heb ik nog geen contact gehad met de Turkse overheid. Ik wil eerst meer duidelijkheid
hebben over de recente ontwikkelingen in Nederland voor ik met Diyanet contact
opneem.49Welke afspraken met de Turkse overheid gelden momenteel
en wat is vorige zomer in Turkije besproken wat betreft een mogelijke aanpassing van de manier van het voor Europa opleiden van imams? Wat is de inzet
van het vervolgoverleg? Wanneer vindt dat plaats?Zie mijn antwoord op vraag 48.50Wat zijn wat betreft de offerteprocedure de vooruitzichten
om in augustus 2005 een aantal concrete, werkbare programma's te hebben ontwikkeld
die als basis kunnen dienen voor daadwerkelijk op te zetten imamopleiding(en)
in Nederland?Zie mijn antwoord op vraag 17.51Beoogt u ook te komen tot een breder aanbod van cursussen
binnen het hoger onderwijs voor een bredere doelgroep van studenten met belangstelling
voor de islam, bijvoorbeeld in de vorm van een minor «Islam in de Nederlandse
context», bij niet-religiegebonden studies?Aan meerdere onderwijsinstellingen bestaan dergelijke vakken, die door
alle studenten te kiezen zijn.Voor welke studenten welke vakken worden aangeboden is een keus van de
onderwijsinstellingen en niet van de overheid. Een dergelijk breed aanbod
van cursussen over de islam en meer specifiek de islam in de Nederlandse context
is van belang voor zowel studenten met een islamitische achtergrond als voor
de overige studenten.52Hoe verhoudt zich de conclusie dat een door de overheid
opgezette imamopleiding onwenselijk en onwettig is tot het eerstgenoemde traject
om bestaande opleidingen met de islam als onderwerp uit te bouwen naar een
imamopleiding?De overheid geeft onderwijsinstellingen en moslimorganisaties de kans
om bestaande opleidingen ter bestudering van de islam uit te bouwen naar een
ambtsopleiding voor imam, indien daar behoefte aan is. Het initiatief ligt
dus bij de instellingen en moslimorganisaties en niet bij de overheid. Uit
oogpunt van integratie vindt de overheid het van belang op dit terrein een
ontwikkelingssubsidie beschikbaar te stellen.53In welke richting wenst het kabinet tot aanpassing
van de imamopleiding door Diyanet te komen? Wat wil het kabinet hiermee bereiken?Zie mijn antwoord op vraag 48.XNoot1Samenstelling:Leden: De Vries (PvdA), Vos (GL), Hofstra (VVD), Lambrechts (D66), Adelmund
(PvdA), voorzitter, Lazrak (Groep Lazrak), Hamer (PvdA), Arib (PvdA), Bussemaker
(PvdA), Kant (SP), Wilders (Groep Wilders), Örgü (VVD), Balemans
(VVD), Dijsselbloem (PvdA), Depla (PvdA), Vergeer (SP), Van Bochove (CDA),
Ferrier (CDA), Huizinga-Heringa (CU), Bruls (CDA), ondervoorzitter, Sterk
(CDA), Varela (LPF), Algra (CDA), Eski (CDA), Nawijn (LPF), Hirsi Ali (VVD),
Visser (VVD), Azough (GL) en Jonker (CDA).Plv. leden: Stuurman (PvdA), Van Gent (GL), Griffith (VVD), Dittrich (D66),
Tjon-A-Ten (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Wolfsen (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Gerkens (SP), Van Miltenburg (VVD), Cornielje (VVD), Albayrak (PvdA), Eijsink
(PvdA), Van Velzen (SP), Koopmans (CDA), De Vries (CDA), Van der Staaij (SGP),
Mastwijk (CDA), vacature (CDA), Kraneveldt (LPF), Van de Camp (CDA), Rambocus
(CDA), Eerdmans (LPF), Blok (VVD), Rijpstra (VVD), Halsema (GL) en Vacature
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VI-123.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl