Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag; Brief minister met reactie op EU evaluatieverslag inzake aanhoudingsbevel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23490, nr. 545

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

23490 nr. 545

16-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 23490, nr. 545 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23490Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 490Ontwerpbesluiten Unie-Verdragnr. 545BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 februari 2009Hierbij zend ik ter kennisneming het EU evaluatieverslag over Nederland
betreffende de toepassing van het Europees aanhoudingsbevel en de bijbehorende
procedures van overlevering tussen de lidstaten, dat in januari 2009 in EU-kader
is vastgesteld.1 Het verslag zal binnenkort worden
geplaatst op de website van de Raad van de Europese Unie, www.consilium.europa.eu,
waar ook de verslagen van andere lidstaten zijn gepubliceerd.Ik voldoe met de toezending aan mijn toezegging bij de beantwoording van
de vragen van het lid van uw Kamer de heer De Wit van 1 februari 20082. Ik herinner er in dit verband tevens aan dat ik, in
antwoord op schriftelijke vragen ter voorbereiding van de Justitiebegroting
voor 2008 en op andere vragen van het lid De Wit3,
heb aangegeven dat afgezien wordt van een eigen evaluatie van de Overleveringswet,
omdat deze in feite onderdeel vormde van de evaluatie op het niveau van de
Europese Unie.De evaluatie liep voor Nederland van september 2007 tot en met eind januari
2009 en bestond uit vier fasen. Een schriftelijke fase waarin gestandaardiseerd,
gedetailleerde en uitgebreide informatie wordt verschaft over de uitvoering
van het kaderbesluit (15 november 2007), een mondelinge fase, waarbij
een EU evaluatieteam Nederland bezoekt en mede op basis van de verstrekte
schriftelijke informatie vertegenwoordigers van alle instanties/organisaties
die bij de uitvoering van het kaderbesluit zijn betrokken interviewt (10 tot
14 maart 2008), de verslaglegging door het team (maart–november
2008) en de behandeling van het door het team opgestelde conceptverslag in
de multidisciplinaire groep (MDG), waarbij alle lidstaten op ambtelijk niveau
vragen mogen stellen en de geëvalueerde lidstaat de gelegenheid heeft
te reageren (1 december 2008) en de vaststelling van het verslag door
de MDG op 22 januari 2009.Het voorliggende verslag heeft betrekking op het jaar 2007 en bevat een
uitgebreide beschrijving van de wetgeving, de inrichting van de procedures in Nederland en de bevoegdheden van de betrokken autoriteiten,
hun opleiding en de rechten van de verdediging. De beschrijving van het functioneren
van Nederland als uitvoerende lidstaat is evenals in de andere lidstaten uitgebreider
dan die van Nederland als uitvaardigende lidstaat. Deze beschrijvingen worden
gevolgd door conclusies, waarin het evaluatieteam zijn zienswijze samenvat
en aanbevelingen aan Nederland, bepaalde andere lidstaten en de Europese Unie.Uit de algemene conclusie van het team blijkt, dat het team zich in staat
heeft geacht goed en volledig onderzoek te doen en grote waardering uitspreekt
voor de ontvangen medewerking en grote openheid. Het team is in algemene zin
positief over de uitvoering door Nederland van het kaderbesluit. Ik citeer «De
Nederlandse implementatiewet strookt grotendeels met het kaderbesluit. Er
kunnen echter toch enige afwijkingen worden vastgesteld, die een effect zouden
kunnen hebben op EAB-procedures. Het deskundigenteam heeft de indruk gekregen
dat Nederland een goed georganiseerd en goed werkend systeem heeft opgebouwd.
De procedures zijn toereikend voor de doelstellingen van het kaderbesluit,
de vakmensen die in het proces een rol spelen zijn hooggekwalificeerd en algemeen
gesproken zijn de middelen waarover zij beschikken goed. Onderstaande aanbevelingen
zijn bedoeld om het reeds goed werkende systeem nog beter te maken.»1De aanbevelingenDe tot Nederland gerichte aanbevelingen, waarvan het verslag er veertien
bevat, geven mij aanleiding tot de volgende reactieNederland als uitvaardigende staat (uitgaande EABs)1. «De richtsnoeren over het gebruik en de invulling van het EAB-formulier
(voorlopige werkwijze) bijwerken in het licht van de praktijk en de opgedane
ervaringen.»Achtergrond: dit betreft de handleiding van het openbaar ministerie voor
de uitvaardiging van een EAB.Reactie: de actualisering is door het openbaar ministerie nagenoeg voltooid.2. «De officieren van justitie een goede opleiding bieden en de
assisterende rol van de IRCs stimuleren zodat de kwaliteit van uitgaande EABs
beter wordt.»Achtergrond: Het team ontdekte verschillende werkwijzen bij uitvaardiging
van EABs, maar niet dat er fouten zijn gemaakt. In sommige regio’s kijken
IRC’s altijd mee naar de inhoud van EABs, terwijl dit elders niet gebeurt.Reactie: De SSR opleiding betreffende internationale rechtshulp gaat ook
over de toepassing van de Overleveringswet. Deze is voor elke officier van
justitie verplicht, zodat de aanbevolen opleiding al plaatsvindt. Daarnaast
bestaat er nog een verdiepingscursus voor leden van het OM en administratief
personeel die intensief met EABs te maken hebben. De geactualiseerde handleiding,
bedoeld onder 1, zal ook kunnen bijdragen aan de kwaliteit van uitgevaardigde
EAB’s. Ik acht het een zaak van het OM om te bepalen of stelselmatige
inschakeling van IRCs wenselijk is.3. «Alle bestaande SIS-signaleringen screenen en de nodige stappen
nemen om te bereiken dat alle op internationale aanhoudingsbevelen gebaseerde
signaleringen worden vervangen door op EABs gebaseerde SIS-signaleringen.»Achtergrond: In 2007 was 20% van de signaleringen ter fine van
uitlevering in het SIS niet omgezet in EAB-signaleringen. Dit leidt in de
praktijk niet tot problemen, zoals ook het team heeft geconstateerd. Personen
worden toch aangehouden, waarna meteen een EAB wordt uitgevaardigd en verzonden.
Het team doet desondanks zijn aanbeveling onder verwijzing naar een risico
dat een signalering niet wordt uitgevoerd.Reactie: De signaleringen waarop wordt gedoeld, zijn signaleringen van
voor 2004. Signaleringen worden periodieke bezien om te beoordelen of handhaving
nodig is. Er zullen signaleringen wegens tijdverloop worden ingetrokken. Ook
zullen personen worden aangehouden op basis van de oude signaleringen, waarna
ze kunnen vervallen. Met andere woorden er is sprake van een overgangssituatie.
Nu de praktijk van de afgelopen vier jaren heeft geleerd, dat het ontbreken
van de omzetting geen problemen heeft opgeleverd, is het zeer de vraag of
uitvoering van de aanbeveling nodig is. De beoordeling daarvan laat ik gaarne
over aan het OM.Nederland als uitvoerende staat (inkomende EABs)4. «De implementatiewet in overeenstemming brengen met het kaderbesluit
op het punt van het toepassingsgebied voor vervolgingen en veroordelingen.»Achtergrond: In de Overleveringwet is een drempel opgenomen van een strafbedreiging
van minimaal één jaar ook in geval van veroordeling. Dit stamt
uit het uitleveringsrecht. Tijdens de onderhandelingen is niet gesproken over
het vervallen van de drempel van een jaar bij veroordelingen. De tekst van
het kaderbesluit is op dit punt nagenoeg gelijkluidend aan het Europees uitleveringsverdrag.
De achtergrond van de drempel was te voorkomen dat een overlevering uitsluitend
voor een bagatelfeit plaatsvindt.Reactie: Het laten vervallen van de drempel van twaalf maanden voor feiten
terzake waarvan een persoon is veroordeeld, acht ik niet noodzakelijk, omdat
er geen sprake is van strijd met het kaderbesluit. Verder acht ik van belang
dat in eerdere evaluatieverslagen over andere landen is gesignaleerd dat het
wenselijk is na te denken over een evenredigheidstoets voor het uitvaardigen
van een EAB. Ook tijdens de evaluatie van Nederland is hierop gewezen. Een
en ander heeft geleid tot aanbeveling 20 aan de Europese Unie, die hierna
nog aan de orde zal komen.Ik meen er goed aan te doen om in dit verband aan te kondigen, dat ik
voornemens ben om, in navolging van andere lidstaten, een omissie in het kaderbesluit
in de Overleveringswet te repareren. Dit betreft de zogeheten accessoire overlevering,
hetgeen inhoudt dat wanneer de overlevering wordt gevraagd voor meer feiten
waarvan er een of een aantal voldoen aan de drempel van twaalf maanden, de
overlevering ook kan worden toegestaan voor de overige feiten die niet daaraan
voldoen. Deze figuur bestond in het uitleveringsrecht, maar is zonder werkelijke
reden niet overgenomen in het overleveringsrecht.Er is bij deze figuur geen sprake van overlevering uitsluitend voor bagatelfeiten,
maar het biedt de andere staat de mogelijkheid om in een keer alle openstaande
zakken tegen betrokkene, groot en klein, af te doen. Ik acht dat een goede
zaak.5. «De implementatiewetgeving zodanig aanpassen dat in Nederland
vonnissen tegen Nederlandse onderdanen gemakkelijker kunnen worden
uitgevoerd, overeenkomstig de letter («zich ertoe verbindt ... zelf
ten uitvoer te leggen») en de geest van het kaderbesluit.»Achtergrond: Het kaderbesluit bevat geen alomvattende regeling voor de
overname van tenuitvoerlegging van vonnissen, gewezen tegen onderdanen wier
overlevering wordt geweigerd. De lidstaten kunnen zelf bepalen hoe en op welke
wijze de overname plaatsvindt en doen dit ook. Dit heeft inmiddels geleid
tot discussie tijdens de onderhandelingen over het kaderbesluit strafvonnissen1, en geresulteerd in enige aanvulling in dat besluit.Reactie: Ik zal deze aanbeveling betrekken bij de implementatie van het
kaderbesluit strafvonnissen.6. «De praktijk om stelselmatig een exemplaar (met vertaling) van
de volledige tekst van de wetgeving van de uitvaardigende lidstaat te verlangen
die geldt voor de zaak waarop het EAB betrekking heeft, moet gecorrigeerd
worden.»Achtergrond: De rechtbank Amsterdam liet stelselmatig bij de uitvaardigende
justitiële autoriteiten wetteksten opvragen. De rechtbank baseerde zich
daarbij op het feit dat in de memorie van toelichting werd aangegeven dat
ook bij een EAB wetsteksten zouden worden overgelegd met het oog op de beoordeling
van de dubbele strafbaarheid. Het kaderbesluit laat de kwestie in het midden.
Naarmate de toepassing van het kaderbesluit meer in de praktijk op gang kwam,
bleek dat andere lidstaten van oordeel waren dat er naast een EAB geen wetteksten
moeten worden overgelegd. Dit werd ook vastgesteld in EU-overleg. Dit werd
ook aan het parket Amsterdam meegedeeld. De rechtbank Amsterdam voelde zich
door de wetsgeschiedenis echter niet vrij om zich aan te passen aan de praktijk
van de andere lidstaten. Daarop is besloten om via een uitspraak van de Hoge
Raad op een cassatieberoep in het belang der wet de kwestie op te lossen.
Het arrest werd op 8 juli 2008 gewezen en de rechtbank vraagt sindsdien
geen wetteksten meer.Reactie: Gelet op de geschetste ontwikkeling behoeft deze aanbeveling
geen verdere uitvoering.7. «Nauwkeurige schriftelijke richtsnoeren opstellen als hulpmiddel
voor SIRENE-functionarissen bij het controleren van binnenkomende SIS-signaleringen,
zodat er een samenhangend beleid komt voor het markeren van zaken.»Achtergrond: De ratio van deze aanbeveling is, dat tijdens de evaluatie
er streng op wordt gelet dat alle beslissingen met betrekking tot het EAB
worden genomen door justitiële autoriteiten. Dit geldt ook voor het markeren
van EAB-signaleringen, die tot gevolg heeft dat een signalering niet wordt
uitgevoerd. Bij de voorbereiding van de evaluatie was door parket Amsterdam
al geconstateerd dat, ook al waren er geen problemen, een grotere betrokkenheid
van dat parket bij de werkzaamheden van Sirene met betrekking tot EAB-signaleringen
wenselijk was, zo is al toegezegd aan het evaluatieteam. In welke vorm dat
gebeurt, via schriftelijke richtsnoeren of anderszins zou nog worden bezien.
De aanbeveling ligt in het verlengde daarvan.Reactie: Aan deze aanbeveling zal door het parket Amsterdam op passende
wijze uitvoering worden gegeven.8. «Artikel 11 van de implementatiewet intrekken.»Achtergrond: In Brusselse gremia keert regelmatig een discussie terug
over de correcte wijze van implementatie van artikel 1, lid 3, van het kaderbesluit,
waarin staat dat het kaderbesluit de verplichting tot het eerbiedigen van
de mensenrechten onverlet laat. Alle lidstaten en de Commissie zijn het erover
eens dat in geval van dreiging van een flagrante schending van mensenrechten
overlevering geweigerd kan worden, maar de meningen lopen uiteen of dit expliciet
in de nationale wet moet worden vastgelegd. Sommige lidstaten, zoals Nederland,
namen een expliciete bepaling op in hun nationale wet, anderen niet.Ook zonder wettelijke bepaling geldt het EVRM, zo is de redenering van
laatstbedoelde lidstaten en de Commissie. In andere evaluatieverslagen is
dit ook gesignaleerd en werd een verdere discussie in EU-kader aanbevolen.Uit de Nederlandse wetgeschiedenis blijkt, dat over de wijze van implementatie
van artikel 1, lid 3, van het kaderbesluit zeer uitvoerig overleg is geweest
tussen regering en parlement. Centraal in dat overleg stond de reikwijdte
van een mensenrechtenbepaling, waarbij sommige kamerleden elke schending door
een lidstaat van het EVRM voldoende leken te vinden voor een weigering van
de uitvoering van een EAB. Een en ander heeft het geresulteerd in artikel
11, waarin de bij overlevering passende en zeer nauwkeurig bepaalde weigeringsgrond,
waarin ook de jurisprudentie van de Hoge Raad op dit punt werd verdisconteerd,
is opgenomen1. Aan de Commissie en nu ook aan
het team is een en ander uitgelegd en er op gewezen dat artikel 11 juist voorkomt
dat overlevering te ruimhartig zou worden geweigerd.Reactie: Aan deze aanbeveling, wordt mede gelet op de wetsgeschiedenis,
geen uitvoering gegeven.9. «Overwegen de implementatiewetgeving zodanig te wijzigen dat
instemming met overlevering niet automatisch wordt gekoppeld aan afzien van
het recht op het specialiteitsbeginsel, als middel om het gebruik van de verkorte
procedure te stimuleren.»Achtergrond: Nederland heeft als systeem dat iemand kan instemmen met
de verkorte procedure en dan zonder bescherming van het specialiteitsbeginsel
wordt overgeleverd. Het kaderbesluit houdt rekening met het bestaan van deze
figuur. Het feit dat het specialiteitsbeginsel niet geldt, wil zeggen dat
de betrokkene niet wordt beschermd tegen vervolging voor andere feiten dan
waarop het EAB zag. Voordat hij instemt wordt hem dat expliciet meegedeeld.
Tijdens de interviews waren het team en de leden van het Amsterdamse parket
het over eens dat meer personen zouden instemmen als het specialiteitsbeginsel
gehandhaafd blijft. Het team steunt zijn redenering, zo blijkt uit het verslag,
op het feit dat de cijfers voor Nederland over toepassing van de verkorte
procedure verhoudingsgewijze lager liggen dan die van andere lidstaten. Naar
mijn oordeel wordt daarbij echter geen aandacht besteedt aan het feit dat
in Nederland 30% van de overleveringen onderdanen betreft. Zij zijn
niet op de vlucht, maar wonen in Nederland en hebben alleen al daarom minder
behoefte aan de verkorte procedure. Wijziging van de bestaande regel vergt
meer dan alleen het wijzigen van de tekst van de Overleveringswet. Daarbij
dient te worden betrokken dat het kaderbesluit weliswaar het specialiteitsbeginsel
handhaaft, maar ook de mogelijkheid biedt om dit geheel af te schaffen. Verder
zal de werkwijze van het Amsterdamse parket sterk moeten wijzigen, doordat
men gehouden zal zijn om eenduidig en schriftelijk vast te leggen voor welke
feiten betrokkene precies wordt overgeleverd. Dat stuk zal vervolgens zowel
aan betrokken moeten worden uitgereikt als aan de uitvaardigende justitiële
autoriteit moeten worden gezonden. Dit alles moet dan gebeuren binnen de voorgeschreven
termijn van 10 dagen. Tevens zal voor Nederlanders, binnen die termijn, eveneens de vereiste terugkeergarantie moeten worden verkregen. Naar mijn oordeel
vergen noodzaak van deze aanbeveling en de uitvoerbaarheid ervan verdere studie.Reactie: Ik ben voornemens deze materie in overleg met het openbaar ministerie
te Amsterdam nader te bezien.10. «De criteria voor hechtenis in EAB-procedures aanvullen zodat
hechtenis in afwachting van overlevering kan worden gelast om andere redenen
dan vluchtgevaar met als doel de aan het EAB ten grondslag liggende procedures
niet te belemmeren.»Achtergrond: Tijdens de evaluatie is gebleken dat de praktijk van het
bevelen van de voorlopige hechtenis met het oog op overlevering, die gebaseerd
op jurisprudentie uit te uitleveringspraktijk, als enig criterium potentieel
vluchtgevaar hanteert. De wet kent echter deze beperking niet voor het bevelen
van de detentie, wel voor de opschorting of schorsing. De aan de jurisprudentie
ten grondslag liggende motivering behoeft nadere bestudering.Reactie: Ik ben voornemens deze materie in overleg met het openbaar ministerie
en de rechtbank te Amsterdam nader te bezien.11. «Een eind maken aan de huidige praktijk die erin bestaat om,
voordat de rechtbank een beslissing neemt over overlevering, het originele
EAB te verlangen, dan wel een kopie van het EAB met ondertekening door de
uitvaardigende autoriteit, die is voorzien van de handtekening van een persoon
die bij de rechtbank of het parket bevoegd is om te verklaren dat het stuk
een kopie is van het originele EAB.»Achtergrond: De praktijk van de rechtbank om ten tijde van de zitting
te beschikken over een gewaarmerkt afschrift van het EAB sluit aan bij wat
ook in andere lidstaten gebeurd. Het kaderbesluit bepaalt dat de uitvaardigende
autoriteit kan volstaan met een andere wijze van toezending (fax en e-mail),
die kan worden geprint en waarvan de echtheid kan worden vastgesteld. Het
team heeft voor deze methoden een sterke voorkeur. Echter deze wijze van toezending
is zeker nog geen gemeengoed in de Europese Unie. Dit blijkt ook uit het feit
dat het team zich met ditzelfde punt tot de gehele Europese Unie richt in
aanbeveling 17.Reactie: Gelet op het feit dat de door het team gewenste methode geen
gemeengoed is in de Europese Unie, acht ik het van belang om op Europees niveau
de praktijk verder te bezien en de rechtbank daaromtrent te informeren.12. «Overwegen een mechanisme in te voeren voor herziening van de
beslissing van de officier van justitie tot afwijzing van het EAB.»Achtergrond: Het kaderbesluit laat het geheel aan de lidstaten over om
de procedure van behandeling van een EAB in te richten, mits daarbij de gestelde
termijnen worden gerespecteerd. In de Overleveringswet is vastgelegd, dat
de officier van justitie te Amsterdam de overlevering meteen mag weigeren,
indien hij bij voorbaat ziet dat een EAB niet tot overlevering kan leiden.
De ratio van deze regeling is, dat zo wordt voorkomen dat overbodige procedures
bij de rechtbank worden gevoerd, hetgeen ongewenst is voor zowel de betrokkenen
als de rechtbank. Er is schriftelijk en mondeling nadere uitleg gegeven over
de toepassing in concreto, waar nodig zeer gedetailleerd1. Ook aan de leden van de rechtbank werden door het team hierover vragen
gesteld, die aangaven dat zij geen enkele aanleiding hadden, te veronderstellen
dat het OM op onjuiste gronden een EAB onmiddellijk weigerde.
Zij zagen ook geen noodzaak om de beslissingen van de officier te toetsen.
Desondanks bleven leden van het team bij de opvatting dat de beslissing van
de officier van justitie moet worden getoetst.Voorgestelde reactie: Aan deze aanbeveling wordt geen uitvoering gegeven.13. De zittingscapaciteit van de rechtbank van Amsterdam verruimen of
reorganiseren, al naar gelang noodzakelijk wordt geacht, zodat EAB-zaken worden
behandeld binnen de door het kaderbesluit gestelde termijnen.Achtergrond: Nederland behoort met Spanje, Frankrijk en Duitsland tot
de landen met de grootste EAB-praktijk. De cijfers over de afgelopen jaren
laten zien dat veel EAB’s worden behandeld door de internationale rechtshulpkamer
van de rechtbank Amsterdam, in 2005: 209, in 2006: 279, in 2007: 324 en in
2008: 335. Er is ook duidelijk sprake van een stijgend aantal EAB zaken. In
2007 is gebleken, dat het bij de bestaande zittingscapaciteit niet altijd
mogelijk was binnen de termijnen op EABs te beslissen. Dat is aan het evaluatieteam
gemeld en ook tijdens het bezoek van het team is besproken. De betrokken rechters
konden toen wel al melden dat de zittingscapaciteit inmiddels was uitgebreid
en dat men naar verdere uitbreiding streefde. Ook in het afgelopen jaar zijn
extra zittingen gehouden. De vaststelling van de uitbreiding van de zittingscapaciteit
van een kamer binnen een rechtbank is een zaak voor de Raad voor de Rechtspraak
en de betrokken rechtbank.Reactie: De aanbeveling zal worden doorgeleid naar de Raad voor de rechtspraak
en de rechtbank Amsterdam.14. «De implementatiewet zodanig wijzigen dat, wanneer een besluit
tot overlevering niet binnen de voorgeschreven 90 dagen wordt genomen, dit
niet inhoudt dat de hechtenis in afwachting van overlevering wordt opgeschort,
en uitzonderingen op de algemene regel toelaatbaar zijn op basis van de omstandigheden
van de zaak.»Achtergrond: De Overleveringswet bepaalt dat de overleveringsdetentie
wordt geschorst indien de rechtbank na 90 dagen nog geen beslissing op het
EAB heeft genomen. Aan de schorsing kunnen voorwaarden worden verbonden die
strekken tot het voorkomen van de vlucht. Dit wil niet zeggen dat daarmee
de zaak eindigt. In tegendeel, de rechtbank dient nog steeds een beslissing
te nemen en betrokkene kan na een positieve beslissing ook weer worden aangehouden
ter fine van overlevering.Het kaderbesluit en de wet bepalen de rechtbank moet beslissen binnen
een termijn van 60 dagen. Slechts bij uitzondering – zo stelt het kaderbesluit –
dient de beslissing 90 dagen te vergen. Overschrijding van de termijn is niet
met nietigheid bedreigd. Wel is de bedoeling ervan heel duidelijk. De 60-dagen
termijn dient de gebruikelijke termijn te zijn. Dat lukte ook in het merendeel
van de gevallen. De schorsingsregel is, als een extra aansporing voor het
OM en rechtbank om te zorgen voor een tijdige beslissing, in de wet opgenomen.
Die bepaling is in de afgelopen jaren soms toegepast. Slechts in enkele gevallen
heeft dat tot gevolg gehad dat overlevering later niet meer mogelijk bleek.
Het team pleit voor een versoepeling van de regel zonder verdere indicatie
van daarvoor geldende criteria.Reactie: Ik hecht aan de extra aansporing die uitgaat van de 90 dagen
termijn. Ik ben op basis van de evaluatie dan ook nog niet overtuigd van de noodzaak tot wetswijziging. Wel zie ik in de aanbeveling aanleiding
om met het parket en de rechtbank Amsterdam en mede in het licht van de uitvoering
van aanbeveling 13, verder te bezien of een versoepeling noodzakelijk is en
vooral welke criteria daarvoor dan zouden moeten gelden.Overige aanbevelingenHet verslag bevat ook aanbevelingen aan andere lidstaten (15–20)
en de aan de Europese Unie (20–24). Deze aanbevelingen, kan ik met de
eerder gemaakte kanttekening bij aanbeveling 17, onderschrijven.Overlevering van onderdanenMede gelet op de aandacht die de overlevering van eigen onderdanen van
leden van uw kamer heeft gehad, meen ik er goed aan te doen daaraan apart
aandacht te besteden.De overlevering van eigen onderdanen is door het kaderbesluit EAB definitief
EU-breed ingevoerd. Het was voor veel lidstaten nieuw en heeft aanvankelijk
ook tot constitutionele problemen geleid in Duitsland, Polen en Cyprus. Uit
de cijfers van de afgelopen jaren blijkt dat Nederland relatief veel Nederlanders
overlevert: in 2005: 63 op een totaal van 229, in 2006: 83 op een totaal van
287, in 2007: 95 op 353. Het percentage ligt tussen de 25 en 30% van
de overleveringen. Het grootste deel van Nederlandse onderdanen wordt overgeleverd
aan België en Duitsland.Van de overige lidstaten levert Polen verhoudingsgewijze meer onderdanen
uit: 83 onderdanen op een totaal van 105 overleveringen in 2007. In Frankrijk
en Duitsland bedroeg in 2007 het percentage overlevering van onderdanen respectievelijk
30% en 18% van het totaal.Follow up overlevering van eigen onderdanenMede naar aanleiding van de evaluatie is van alle gegevens over overgeleverde
Nederlanders die zich bij respectievelijk parket Amsterdam, mijn departement
en bij het ministerie van Buitenlandse Zaken bevinden een totaaloverzicht
gemaakt. Daarbij is teruggegaan tot de inwerkingtreding van de Overleveringswet
in 1984. Deze geconcentreerde vastlegging zal bij mijn departement ook in
de toekomst worden gehandhaafd.Dit leidde ertoe dat gedocumenteerd een aantal zaken konden worden vastgesteld
en ook worden gesignaleerd bij het evaluatieteam.Zo is duidelijk geworden dat niet van alle overgeleverde Nederlanders
door parket Amsterdam een afloopbericht wordt ontvangen van de uitvaardigende
autoriteit aan wie hij is overgeleverd, wanneer de strafzaak daar eindigt.
Dit heeft aanleiding gegeven tot de aanbeveling aan andere lidstaten nr. 15,
waarin opgeroepen wordt tot die terugmelding. Verder zal parket Amsterdam
in al deze zaken aan de uitvaardigende autoriteiten om een afloopbericht verzoeken.Verder is gebleken dat niet alle overgeleverde Nederlanders na hun overlevering
beroep doet op consulaire bijstand, zodat zij niet bekend worden bij het ministerie
van Buitenlandse Zaken. Een overgeleverde persoon kan niet worden t verplicht
om consulaire bijstand te vragen; het is zijn keuze om daarop een beroep te
doen. Mede doordat gebleken is dat tot deze groep personen behoren met een
dubbele nationaliteit, is besloten dat alle overgeleverde Nederlanders voor
hun overlevering op de mogelijkheid van consulaire bijstand worden geattendeerd.Wat betreft de strafvervolging van de Nederlanders na hun overlevering
waren twee fenomenen opvallend, waarvoor ook aandacht is gevraagd bij het
team.In 2005 en 2006 werd in België in 50% van de zaken de overgeleverde
Nederlander kort na de overlevering vrijgelaten zonder dat er later nog een
terechtzitting volgde. Het vermoeden bestaat, dat betrokkene na de overlevering
werd gehoord en dat vervolgens een beslissing tot niet vervolging is genomen.
Dit maakt de uitvaardiging van het EAB niet onrechtmatig, maar geeft naar
mijn oordeel wel aanleiding om na te gaan of niet op een andere, minder aangrijpende
manier hetzelfde resultaat kan worden bereikt. Dit is tijdens de evaluatie
besproken en dit heeft mede geleid tot aanbeveling 20, die zich richt tot
de Europese Unie.Aanbeveling 20 spreekt bovendien over een evenredigheids- of proportionaliteitstoets,
maar doelt daarbij voor als EABs wegens feiten van geringe ernst en daarover
werden in evaluatieverslagen over andere lidstaten ook aanbevelingen opgenomen.
De desbetreffende EABs zijn afkomstig uit lidstaten, wier strafrechtspleging
is gebaseerd op het legaliteitsbeginsel met daarbinnen slechts zeer beperkte
mogelijkheden om af te zien van een vervolging. De heersende leer in die lidstaten
is, dat nu de mogelijkheid van een EAB bestaat om een vervolging te verwezenlijken,
het legaliteitsbeginsel ook tot uitvaardiging daarvan verplicht. Juist, omdat
andere lidstaten van oordeel zijn, dat zulks niet via een EAB dient worden
gerealiseerd, wordt de gedachte geopperd om te komen tot een proportionaliteitstoets
die door de uitvoerende autoriteit zou moeten worden uitgevoerd voordat hij
een EAB uitvaardigt. Het zal duidelijk zijn dat het moeilijk is om hiervoor
criteria te vinden die voor alle lidstaten aanvaardbaar zijn.Nederland heeft mede gelet op de boven gesignaleerde ervaringen met België
in EU-kader daarnaast aangedrongen op het ontwikkelen van betere en eenvoudig
toepasbare alternatieven voor overlevering. In het bijzonder gaat het daarbij
om de rechtshulpverlening van het horen van verdachten uit te breiden en deze
bovendien te verwezenlijken via de procedure van wederzijdse erkenning. De
gedachte daarbij is, dat door het horen van verdachten die zich in het buitenland
bevinden te vereenvoudigen, beter kan worden nagegaan of de strafzaak de uitvaardiging
van een EAB rechtvaardigt.Tenslotte werd geconstateerd dat de voorlopige hechtenis van sommige Nederlanders
soms erg lang duurt. De oorzaken daarvan lopen uiteen. Ik herinner in dit
verband aan hetgeen ik in bovenvermelde kamervragen daarover heb op gemerkt
ten aanzien van Frankrijk. Hier wijs ik er nog eens op, dat al dan niet terechte
verwachtingen over de duur van de voorlopige hechtenis geen rol kunnen spelen
bij de beslissing tot overlevering. Dat laat onverlet dat het wenselijk is
om langdurige voorlopige hechtenis die uitsluitend is gebaseerd op het ontbreken
van een vaste verblijfplaats in het land van vervolging zoveel mogelijk te
voorkomen. Met het oog daarop zijn onderhandelingen gevoerd over het kaderbesluit
van de Raad betreffende het Europees surveillancebevel in procedures tussen
EU-lidstaten in afwachting van het proces, waarover de Raad inmiddels ook
een politiek akkoord heeft bereikt en dat voorziet in toezicht door de lidstaat
van herkomst van een verdachte wiens voorlopige hechtenis in een andere lidstaat
is geschorst. De praktijk leert overigens dat ook zonder het bestaan van die
regeling de voorlopige hechtenis soms wordt geschorst. Een voorbeeld daarvan
is de heer H. wiens voorlopige hechtenis na zijn overlevering naar Polen is
geschorst en die sedertdien weer in Nederland verblijft.Ter afronding van deze brief merk ik nog het volgende op. Met de introductie
van het Europees aanhoudingsbevel werd het beginsel van wederzijdse
erkenning in de strafrechtelijke samenwerking geïntroduceerd. Wederzijdse
erkenning vergt een andere mentaliteit dan de klassieke samenwerking. Bij
de klassieke samenwerking is er ruimte de eigen beleidsuitgangspunten en aspecten
van kosten en capaciteit mee te wegen bij de beoordeling van verzoeken en
het tempo van afhandeling grotendeels zelf te bepalen. Bij wederzijdse erkenning
is het uitgangspunt dat de gevraagde hulp binnen gestelde termijnen wordt
geboden, tenzij er bepaalde wel omlijnde gronden zijn dit niet te doen. Het
uitgangspunt «Ja, tenzij» leidt tot een andere wijze van beoordeling
en een mentaliteitsverandering in de samenwerking Het kost enige die enige
jaren voordat dit volledig is gerealiseerd.Dat hebben ook het parket Amsterdam en de internationale rechtshulpkamer
van de rechtbank Amsterdam als uitvoerende justitiële autoriteiten dagelijks
ervaren. Beide instanties hebben sinds 2004 frequent het nieuwe instrument
toegepast en daardoor ervaring daarmee gekregen. In een viertal zaken bestond
er behoefte aan een cassatieberoep in het belang der wet. Drie daarvan leken
sterk op elkaar en betroffen de uitleg van artikel 13 van de Overleveringswet.
In deze arresten, kwam de Hoge Raad tot het oordeel – kort samengevat –
dat de rechtbank bij een beslissing over de overlevering in plaats van berechting
in Nederland ten onrechte gronden van humanitaire aard liet meewegen. De vierde
zaak is hierboven, bij aanbeveling 6 beschreven. Verder is er nu sprake van
een bestendige jurisprudentie van de rechtbank. Dit sluit niet uit dat ook
in de komende jaren nog vragen zullen rijzen over de toepassing van het kaderbesluit.
Bij de oplossing daarvan kan ook het Hof van Justitie te Luxemburg een belangrijke
rol spelen, zo is inmiddels gebleken. De rechtbank heeft prejudiciële
vragen gesteld die nog in behandeling zijn. Die prejudiciële procedure
is ook al door een Belgische en een Duitse rechter gevolgd en bevordert de
eenvormige uitleg van het kaderbesluit.Ten slotte, bezien we het aantal zaken dat is behandeld, de gemiddelde
behandelingsduur en de beslissingen, dan kunnen we terugzien op een, goed
verlopen introductie van het Europees aanhoudingsbevel in Nederland.Een kopie van deze brief en van het evaluatieverslag zond ik bij brief
van heden aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Kamerstukken II 2007–2008, Aanhangsel, blz. 2589/90.XNoot3Kamerstukken II 2007–2008, 31 200 VI, nr. 14 en Kamerstukken
II 2007–2008, Aanhangsel, blz. 1833/34.XNoot1Blz. 43, punten 7.1.1 en 7.1.2 van het evaluatieverslag.XNoot1Kaderbesluit van de Raad van 27 november 2008 (2008/909/JBZ) betreffende
de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op strafvonnissen
waarbij vrijheidsstraffen of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen
zijn opgelegd, met het oog op de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie
Pb EU L327/27 van 5 december 2008.XNoot1Kamerstukken II 2003–2004, 29 042, nr. 21.XNoot1Voor statistische gegevens zie blz. 26 van het verslag. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23490-545.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl