Rechtsstaat en Rechtsorde; Verslag algemeen overleg op 28 januari 2004
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29279, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-03-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29279 nr. 2

26-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29279Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29349Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 279Rechtsstaat en Rechtsorde29 349Proces van wetgeving bij de departementen (eindrapport Visitatiecommissie
wetgeving)nr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 26 februari 2004De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1 en de vaste commissie voor Justitie2 hebben op 28 januari 2004 overleg gevoerd met de heer Donner,
minister van Justitie en de heer De Graaf, vice-minister-president, minister
voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties over:– het kabinetsstandpunt op het WRR-rapport «De
toekomst van de nationale rechtsstaat» (29 279, nr. 1);– het kabinetsstandpunt op het eindrapport «Van
wetten weten» van de Visitatiecommissie wetgeving (29 349).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Klaas de Vries (PvdA) vindt de analyses
uit het rapport van de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid (WRR)
boeiend en ter zake. Het is moeilijk om het begrip «rechtsstaat»
te definiëren, maar in essentie gaat het om een goed functionerend rechtsstelsel,
waar de overheid voor zorgt en waaraan zij ook onderworpen is en waar de bevolking
vertrouwen in heeft. De kern van rechtsbescherming is zwakken beschermen tegen
sterken. Daaraan meten mensen af of het recht vertrouwen verdient. De voorwaarden
die de WRR in haar rapport noemt zijn volgens hem juist, maar hij betwijfelt
of de toespitsing van een effectieve rechtshandhaving op de strafrechtelijke
sfeer wel een juiste is, aangezien het civielrecht voor burgers ook buitengewoon
belangrijk is. Toegankelijkheid van het rechtssysteem, adequate en betaalbare
rechtsbijstand en een effectief civielrechtelijk systeem zijn zaken die hij
belangrijk vindt.Er wordt in de stukken maar in bescheiden mate gesproken over de rechtelijke
macht. De prestaties van de rechtelijke macht worden nauwelijks gemeten. De
heer De Vries zou het nuttig vinden om bij gelegenheid wat meer in te gaan
op die prestaties. Hij vindt het verder merkwaardig dat de rol van de advocatuur
in de rechtsbedeling alleen maar en passant behandeld wordt. De rol van de
advocatuur in het Nederlandse rechtssysteem is namelijk essentieel. Hij zet
vraagtekens bij het feit dat vanuit de advocatuur met enige regelmaat kritiek
is te horen op het functioneren of oordeel van de rechter. Dat is niet alleen
in formele zin bedenkelijk, maar het tast ook de geloofwaardigheid
van het rechtssysteem aan. Verder is de advocaat vaak niet meer de vertegenwoordiger
van een cliënt in een rechtsgeding, maar treedt hij op als adviseur.
Hij wil daarom voor de toekomst een indringend gesprek over de advocatuur
agenderen.De heer De Vries is kritisch als het gaat om de reactie van de regering
op het rapport. In de samenvatting wordt gesproken over een overheid die zich
als een «albedil» zou zijn gedragen, waarmee het eigen tekortschieten
over zichzelf wordt afgeroepen. Verder wordt gesproken over meer gedetailleerde
regels, meer ambtenaren, meer toezichthouders, meer politie en meer rechters,
hetgeen dan uiteindelijk geen oplossing zou zijn gebleken. Hij vindt deze
kretologie misstaan in een reactie op een serieus rapport. Er is in de afgelopen
decennia geprobeerd de regelgeving te beperken en de noodzaak daarvan steeds
nadrukkelijk te toetsen. Er zijn niet onevenredig veel ambtenaren bij gekomen.
Verder is het toezicht op perrons, op straat, op universiteiten en dergelijke
zeer teruggelopen sinds de jaren zeventig. Pas het laatste decennium is de
overtuiging gegroeid dat dat een slechte ontwikkeling is. Twee jaar geleden
stond nog vast dat er meer politie moest komen. Hij is bang dat de economische
omstandigheden de rationaliteit van het denken over dit probleem naar de achtergrond
hebben gedrongen.De minister van Justitie is een voorstander van gedogen. De heer De Vries
is daar veel terughoudender in. Hij vindt dat gedogen tot extreme situaties
beperkt moet blijven. Het tast de geloofwaardigheid van de overheid namelijk
aan als met de ene mond wordt gezegd dat iets niet mag, en met de andere mond
dat er niets aan wordt gedaan. Alleen in bijzondere omstandigheden, met een
klemmende noodzaak en met publieke verantwoording, moet er kunnen worden gedoogd.
De overheid moet daarbij wel uitstralen dat het om uitzonderingen gaat. Er
gaat namelijk een verloederende werking uit van al te gemakkelijk accepteren
dat er gedoogd wordt.Het kabinet wil een ander soort regelgeving, met meer open normen, en
het wil dat men in eigen kring, in de civil society, meer regels gaat opstellen.
Wat staat het kabinet daarbij voor ogen? Het kan niet zomaar zeggen dat iedereen
de gelegenheid krijgt om meer in eigen kring regels te formuleren en te handhaven
en daar toezicht op te houden en niet aangeven waar dat precies op moet slaan.
Het kan een goed systeem zijn, maar het moet wel beperkt blijven, aangezien
alles wat in eigen kring gebeurt, weer bezwaren heeft als het gaat om het
toezicht daarop. Het kabinet zegt dat er randvoorwaarden zullen worden gesteld.
Dat moet dan echter wel geloofwaardig gebeuren.De heer De Vries wil een toelichting op de passages over de kostenafwegingen.
Het gaat om een moeilijke afweging tussen de rechtsstaat en de economische
problematiek. De rechtsstaat staat ook onder druk omdat er bezuinigd moet
worden. Hij wil van de minister van Justitie op dit punt een principiële
uiteenzetting hebben. Het kabinet zegt dat de rechtsstaat goed is voor een
economisch goede samenleving, omdat betrouwbaarheid van regels een voorwaarde
is voor het goed functioneren van een hoogwaardige samenleving. Hij vindt
dat een beetje mager. De rechtsstaat is er vooral om de burger in de samenleving
rechtsbescherming te geven tegen anderen.De heer Van de Camp (CDA) gaat ervan uit dat
het WRR-rapport ook na de bespreking van het kabinetsstandpunt niet terzijde
wordt gelegd, maar als een almanak onder handbereik blijft van degenen die
zich de komende jaren bezig zullen houden met dit veelomvattende onderwerp.
In de complexe, steeds meer internationaliserende samenleving van Nederland
vraagt het begrip rechtsstaat om een actuele invulling, waarbij het multiculturele
aspect meer aandacht vraagt. De twee bedreigingen van de rechtsstaat, een
overheid die te veel verwachtingen wekt naar de burger en dat gepaard laat
gaan met een enorme hoeveelheid regels en bureaucratie, vormen
de grote uitdaging voor de komende jaren. Een element, wellicht een derde
bedreiging, is de complexiteit van Europese en andere supranationale wetgeving.
Hij vindt het kabinetsstandpunt op dit punt onvoldoende. Is er echt voldoende
zicht op de consequenties van deze regelgeving voor de nationale rechtsstaat?Veel van het kabinetsstandpunt en daarmee ook van de aanbevelingen van
de WRR is reeds in gang gezet, zoals op het punt van de veelplegers. De visie,
in het kabinetsstandpunt neergelegd, dat er een andere invulling moet komen
van de rijksoverheid, die zich minder beweegt in de eerste linie en zich duidelijker
manifesteert in de tweede linie, waardoor meer primaire verantwoordelijkheid
wordt doorgespeeld naar de andere maatschappelijke spelers, spreekt de heer
Van de Camp zeer aan. De primaire actoren komen dan eerst in beeld en als
die hun taken niet kunnen uitvoeren, wordt de tweede linie ingeschakeld. De
laatste jaren heeft de overheid zich te veel geconcentreerd op de eerste linie.
Het moet om moderne maatschappelijke verbanden gaan, die primair hun eigen
zaken regelen, maar wel met het metatoezicht zoals de WRR aanbeveelt. De samenleving
moet de ruimte krijgen om het eigen werk, de eigen belangen, het eigen onderwijs,
de eigen zorg zelf te organiseren. De overheid moet dan toetsend en corrigerend
in de tweede linie staan.De heer Van de Camp neemt aan dat de overheid in de tweede linie de Grondwet
en het EVRM actief zal blijven uitdragen. Welke normering past de overheid
echter toe op de verbanden en organisaties uit de eerste linie? Worden die
alleen afgerekend op kwantiteit en kwaliteit of ook op een normatieve taakstelling?
Wie zorgt er verder voor dat waarden en normen van de rechtsstaat in dit land
beleefd en doorleefd worden? Veel jongeren, zelfs allochtone jongeren van
de derde generatie, kennen de normen van de Nederlandse rechtsstaat niet.De heer Van de Camp vindt dat de burger een evenknie is in de rechtsstaat.
Hij vraagt of er een evenwicht is tussen de rol van de staat en de rol van
de burger als actieve participant in de rechtsstaat. Hij noemt als voorbeeld
de zorgplicht voor de eigen gezondheid. Daar mag de overheid de burger op
aanspreken. Het kan ook zijn dat de overheid ongezond leven op de een of andere
manier gaat sanctioneren. Men moet echter eerst de gelegenheid krijgen om
in de eerste linie de zaken te regelen, daarna moet de overheid, als dat niet
lukt, in beeld komen.De heer Van de Camp heeft moeite met de brief die de Kamer op 16 januari
heeft gekregen van de Raad voor de rechtspraak over het kabinetsstandpunt.
De Raad voor de rechtspraak is niet tegen het kabinetsstandpunt, hoewel er
wel enige kritische kanttekeningen worden gemaakt, die het verdere verloop
van de implementatie overigens niet hoeven op te houden. Hoe percipieert de
minister die brief?De heer Van de Camp vindt dat het ministerie haar rol bij de coördinatie
van de wetgevingsprocessen onvoldoende waar maakt. Hij heeft de indruk dat
de andere ministeries in grote mate hun eigen gang gaan en dat er geen algehele
coördinatie is. Gaat ieder ministerie nu haar eigen kwaliteitssystemen
ontwikkelen? Dat zou buitengewoon veel energie vergen. Zou dat niet wat meer
gecoördineerd moeten worden?De heer Luchtenveld (VVD) vindt zowel het
rapport van de WRR als het kabinetsstandpunt te weinig concreet. Hij denkt
dat de vraag gerechtvaardigd is of de nationale rechtsstaat nog wel toekomst
heeft in plaats van alleen te filosoferen over de toekomst van de nationale
rechtsstaat. Hij is voor een effectievere rechtshandhaving. Er moet forser
worden gehandhaafd en er moet voor worden gezorgd dat de samenleving veiliger
wordt. Veel burgers denken aan eigen richting, omdat men het idee heeft dat
de overheid hen niet kan beschermen. Dat is geen goede zaak. De overheid moet
het geweldsmonopolie houden en overgaan tot vervolging van diegenen die over
de schreef gaan. Als te veel zaken worden geseponeerd, krijgt de burger het
gevoel dat hij niet meer in een rechtsstaat leeft. Hij is van
mening dat alles op alles moet worden gezet om de nota «Naar een veiliger
samenleving» uit te voeren. Dat betekent dat alle acties die in gang
zijn gezet in het kader van die nota, consequent moeten plaatsvinden. Onderkend
moet worden dat er wel degelijk grote problemen zijn bij de rechtshandhaving.
Misdrijven zijn uiteraard van alle tijden, maar er is nu sprake van een toename
van het geweld. Daar moet een passend antwoord op komen.De heer Luchtenveld is het met het kabinet eens dat de rechtsstaat kan
worden versterkt door differentiatie van de overheidsrol in de samenleving.
Als dingen kunnen worden overgelaten aan maatschappelijke organisaties, heeft
hij daar in beginsel geen bezwaren tegen, maar er moeten wel duidelijke randvoorwaarden
worden gesteld. Hij is overigens wel bevreesd dat vermindering van regelgeving
op een ander niveau zal leiden tot een woud van ondoorzichtige regelgeving.
Hij wijst ook op de toenemende stroom van regelgeving uit Europa, dat het
steeds moeilijker maakt om doorzichtige besluitvorming te doen plaatsvinden.Het kabinet stelt dat de overheid niet meer zelf alle wetsovertredingen
kan opsporen en daartegen kan optreden. Uitgangspunt voor de heer Luchtenveld
is echter dat de overheid primair de zorg heeft voor de handhaving van de
openbare orde. Verdere differentiatie in de mate van overheidsbemoeienis is
mogelijk, maar dient wel met de nodige zorgvuldigheid en waarborging te geschieden.
Met name als het gaat om het sanctioneren van de kleinere ergernissen in de
publieke ruimte, wil hij erop aandringen haast te maken met de invoering van
de bestuurlijke boete.De WRR bepleit naast een effectieve rechtshandhaving de invoering van
nieuwe vormen van regulering, waardoor meer kan worden gewerkt met open normen.
De rol van de rechter zal hierdoor toenemen. De heer Luchtenveld is daar niet
gelukkig mee, want hij vindt dat het primaat van regelgeving bij de wetgever
dient te berusten en niet bij de rechter.Het opportuniteitsbeginsel is naar de mening van de WRR niet geschapen
om capaciteitsproblemen op te lossen. De heer Luchtenveld onderschrijft dat.
Hij denkt dat het opportuniteitsbeginsel weer puur moet gaan gelden en dat
alleen niet wordt vervolgd als dat vanuit de zaak zelf opportuun is. Hij wil
het legaliteitsbeginsel niet volledig invoeren, maar hij wil wel dat veel
vaker wordt vervolgd en dat daar niet vanwege capaciteitsproblemen van wordt
afgezien. Het openbaar ministerie zou veel vaker zelf aangiftes moeten oppakken
en vervolgen. Het moet uitzondering zijn dat sepot plaatsvindt.In het bestuursrecht is het een probleem dat het voor overheden steeds
lastiger wordt met de toenemende regelgeving en mogelijkheden van administratieve
rechtspraak besluiten te nemen die ook daadwerkelijk stand houden. Dat leidt
tot een verdergaande juridisering. Dat is de reden waarom de heer Luchtenveld
graag minder regels zou zien, die dan wel handhaafbaar en uitvoerbaar zijn.In het eindrapport van de Visitatiecommissie wetgeving gaat het veel over
hetgeen op de ministeries plaatsvindt. Dat is primair een zaak van de ministers
zelf. De heer Luchtenveld wil wel stilstaan bij de rol van de Tweede Kamer.
Hij denkt dat het goed zou zijn als vaker na een forse wijziging van wetgeving
in het wetgevingsproces, opnieuw advies wordt gevraagd aan de Raad van State.
Zodoende wordt de kwaliteit van wetgeving op niveau gehouden en ontstaat er
niet een lappendeken door aanneming van talloze amendementen in de Tweede
Kamer, waardoor het systeem dat aanvankelijk werd beoogd te veel onderuit
wordt gehaald.Mevrouw Halsema (GroenLinks) merkt op dat
de minister van Justitie bij de behandeling van de begroting van Justitie
van anderhalf jaar geleden voor het eerst het begrip «rechtsorde»
introduceerde naast het begrip «rechtsstaat». In de kabinetsreactie
op het WRR-rapport duikt dat begrip opnieuw op. Zij begrijpt echter niet waarom
dat begrip concurrerend wordt gehanteerd. De rechtsstaat kent traditioneel
een tweeledige opdracht: de rechtsstaat als resultaat en de rechtsstaat
als waarborg. Dat betekent dat de overheid de plicht heeft om uitvoering te
geven aan de regels en wetten van de rechtsstaat om burgers te beschermen,
maar dat de overheid ook de taak heeft om burgers te beschermen tegen zichzelf,
tegen een te almachtige, te veel optredende overheid. Zij heeft de indruk
dat de minister af wil van de tweede betekenis van de rechtsstaat. Hij spreekt
namelijk over een goede bestuurder voor wie het recht een instrument is, dat
hij kan gebruiken voor zijn eigen doen en laten, en veel minder over het recht
dat zijn eigen handelen normeert en waaraan hij dienstbaar behoort te zijn.
Voor haar is van groot belang dat de klassieke definitie van de rechtsstaat,
de rechtsstaat normeert en beperkt het handelen van het bestuur, ook voor
deze minister en voor dit bestuur maatgevend is.Mevrouw Halsema is van mening dat de handhaving nog steeds een groot probleem
vormt. Dat komt door de grote tekorten bij opsporing en vervolging. Op gezette
tijden wordt de politie uitgebreid, maar dat gaat niet gepaard met de bijbehorende
uitbreiding van de rechtelijke macht en het openbaar ministerie. Daardoor
is sprake van een opeenhoping in de afhandeling van strafzaken. De rechtelijke
macht en het OM zijn de afgelopen jaren wel gegroeid, maar de ambities van
de politiek zijn navenant gegroeid. Er moeten nu prioriteiten worden gesteld
en men moet zich richten op delicten waar burgers het meeste last van hebben.
Met name de rechtelijke macht is de afgelopen jaren onderbedeeld. Er wordt
hard gewerkt, maar de dossiers stapelen zich op. Dat is slecht voor het rechtsgevoel
van burgers. Alternatieve conflictbeslechting kan leiden tot ontlasting.Mevrouw Halsema is het eens met het gehanteerde onderscheid als het gaat
om gedogen. Zowel de WRR als het kabinet zegt dat het bewust niet handhaven
van de wet goed te verdedigen is. Gedogen is echter niet te verdedigen als
het gaat om het niet handhaven, omdat er politieke conflicten zijn die men
wil omzeilen door even de wet niet te handhaven. Als het gaat om bewust gedogen
moet het volgens haar gaan om korte periodes waarin een verschil ontstaat
tussen de neergeschreven norm en de veranderende moraal in de samenleving.
Zij verzoekt de minister van Justitie om voor de Kamer zijn standpunt te schrijven
ten aanzien van het gedoogbeleid.De WRR spreekt behartenswaardige woorden over de civil society. De manier
waarop de regering dat overneemt, zint mevrouw Halsema echter niet. Het belang
dat de WRR toekent aan de civil society wordt door de regering vertaald als
het belang van de terugtredende overheid. De WRR doelt echter op het vergroten
van de zelfstandigheid en mondigheid van burgers tegenover de overheid. Dan
moet veel meer worden gedacht aan alternatieve conflictbeslechting, vormen
van democratisering, zowel in het bedrijfsleven als tegenover de overheid
en dergelijke. Zij zou graag zien dat de regering daarop ingaat en nadenkt
over versterking van de civil society tegenover de overheid door burgers mondiger
te maken en niet door de overheid minder bevoegdheden te geven.Gezien de uitdijende strafwetgeving, kun je vaststellen dat de overheid
zichzelf meer bevoegdheden heeft verleend en de privacy van burgers heeft
teruggedrongen ten gunste van haar eigen bevoegdheden. Mevrouw Halsema zegt
niet dat dat in alle gevallen slecht is geweest, maar zij vindt wel dat daarin
een kritische grens kan worden bereikt. Zij denkt dat de rechtsstaat als waarborg
ook onder druk staat als wordt gekeken naar behoorlijk bestuur, naar de kenbaarheid
en voorspelbaarheid van overheidshandelen. Zij heeft daar zorgen over en zij
krijgt daar graag een reactie op van de minister.De heer Rouvoet (ChristenUnie) merkt op dat
men stilzwijgend afscheid lijkt te hebben genomen van het begrip «sociale
rechtsstaat», dat tot voor kort heel gangbaar was. Hij is echter voor
het behoud van de sociale rechtsstaat. Zodra het om veiligheid
gaat wordt namelijk geroepen om meer regels, meer handhaving, meer inspanningen
en dus ook om meer overheid. Het recht op veiligheid brengt meer overheid
en meer inspanningsverplichtingen met zich mee.De heer Rouvoet heeft waardering voor het WRR-rapport. Een reden voor
het schrijven van het rapport was de toenemende heterogeniteit van de bevolking.
Dat punt komt echter niet echt meer terug in het rapport en het kabinetsstandpunt.
Is het ideaal van een onomstreden rechtsstaat nog wel houdbaar? Misschien
is door de toenemende verscheidenheid in de samenleving en in opvatting loyaliteit
aan de rechtsstaat niet voor iedereen meer vanzelfsprekend. Dat is een punt
van zorg.Waar de WRR nadrukkelijk kiest voor de invalshoek van internationalisering
en individualisering en de mondigere burgers, is het kabinet erg gericht op
zaken als doelmatigheid en kosteneffectiviteit van de rechtsstaat. Daar passen
begrippen bij als de houdbare rechtsstaat en een bruikbare rechtsorde. Het
kabinet schrijft wel dat de rechtsstaat meer inhoudt dan een klassiek liberale
variant, maar dat wordt niet echt uitgewerkt.In het kabinetsstandpunt wordt een spanningsveld getekend tussen de behoefte
aan zekerheden enerzijds en de wens van minder regels anderzijds. Zo'n spanningsveld
verdient uitdieping in het licht van het concept van het rechtsstaatidee.
Wat wil men en hoe ver wil men gaan met het inwilligen van de behoefte aan
zekerheid? Waar trekt men de grens, uit onmacht of als gevolg van beperkte
middelen? Vooralsnog lijkt het alsof het kabinet te weinig oog heeft voor
de grenzen die het rechtsstaatsidee zelf stelt aan zaken als privatisering,
zelfregulering, handhaving en dergelijke.Er is bij het kabinet sprake van een fixatie op afslanking en deregulering.
Dat leidt ertoe dat het te snel, te weinig kritisch en te algemeen spreekt
over het terugleggen van verantwoordelijkheden in de samenleving. De vraag
wat publieke taken zijn en welke daarvan echt aan de overheid voorbehouden
zijn, wordt niet gesteld in het kabinetsstandpunt. Doelmatigheid en de kosten
lijken bepalend te zijn. De vraag wat goedkoop en effectief is, mag echter
niet doorslaggevend zijn. Er moet een duidelijke afbakening komen tussen wat
in ieder geval een publieke taak is en wat kan worden geprivatiseerd of primair
door anderen kan worden uitgevoerd. Als het publieke en eigen belang in elkaars
verlengde liggen, is zelfregulering mogelijk en is er in beginsel geen overheid
nodig. Pas als die twee uiteen gaan lopen, dient zich een mogelijke taak voor
de overheid aan. Dan kunnen ook vragen gesteld worden over de reikwijdte van
de rechtsbescherming door en tegen de overheid. De heer Rouvoet mist dat in
het kabinetsstandpunt.In het kabinetsstandpunt wordt gesproken over lippendienst aan rechtsstatelijke
waarborgen en normen, die louter op grond van financieel-economische motieven
weer terzijde worden geschoven. Tegen wie richt zich dat verwijt? Is dat zelfkritisch
of is het tegen anderen gericht? Kan de minister concrete voorbeelden noemen
waaraan gedacht werd toen dit werd neergeschreven?De heer Rouvoet is van mening dat er mogelijkheden zijn voor deregulering
en voor een andere rol of andere taken voor maatschappelijke organisaties.
Er is misschien meer mogelijk dan nu gebeurt in die richting. Hij wil er echter
niet de rechtsstaat en een vitale civil society tegenover elkaar stellen.
Dat gebeurt wel in het stuk. Een rechtsstaat is echter een voorwaarde voor
een vitale samenleving met actieve maatschappelijke verbanden. Er is zeker
meer regulering en handhaving denkbaar, maar dat moeten niet worden overschat.
Eigen belangen van maatschappelijke organisaties moeten uiteindelijk worden
afgewogen tegen het algemene belang, het publieke belang.De heer Rouvoet vindt de internationale component aan de magere kant.
Hij mist het punt van bevordering van het internationale rechtsstaatidee en
hoe je in dat verband omgaat met handelsbelangen en de mensenrechten.
Hoe kijkt het kabinet daar tegen aan? Er ligt op dat punt een zware verantwoordelijkheid
voor het parlement, maar niet uitsluitend het parlement. Het is ook in het
belang van de regering en de taak van de regering om te zorgen dat de democratische
rechtsstaat voluit kan functioneren, ook bij een toename van de Europese regelgeving.De heer Dittrich (D66) vindt dat het rapport
van de WRR belangwekkende informatie bevat en een brede visie op de rechtsstaat
geeft. Hij vindt het belangrijk dat de rol van de overheid opnieuw tegen het
licht wordt gehouden. Hij is het ermee eens dat de verwachting van burgers
dat de overheid als er iets ernstigs gebeurt, meteen klaar staat om problemen
op te lossen, zou moeten worden veranderd en dat er meer eigen verantwoordelijkheid
moet komen. Dat is in het verleden te weinig aan de orde geweest.In de Kamer is discussie gevoerd over de botsing van grondrechten. De
regering zou met een uitgebreide notitie op dat punt komen. De heer Dittrich
wil graag weten hoe het daarmee staat. Het is een ingewikkeld concept waar
hij graag de visie van de regering op hoort. Hetzelfde geldt voor het concept
van de democratie. De WRR en de regering zeggen wel iets over Europese en
internationale regelgeving en de rol van het Nederlandse parlement daarin
en dat zou je onder dat democratisch concept kunnen plaatsen, maar hij wil
graag van de regering horen wat zij daarmee voor ogen heeft.Het stoort de heer Dittrich dat er veel instellingen, zoals onderwijsinstellingen
en verzorgingsinstellingen, publiek geld krijgen, maar geen publieke verantwoording
af willen leggen. Daar zou vanuit de politiek aan moeten worden gewerkt. Hij
vindt dat instellingen die met publiek geld werken inzage moeten geven in
hoe zij dat geld besteden. Het is niet volkomen helder hoe het toezicht voor
bepaalde instellingen is geregeld. Daardoor kunnen onduidelijkheden ontstaan.
Hij wil een reactie van het kabinet hebben op het voorstel dat de instellingen
die met publiek geld werken, volledig openheid van zaken moeten geven.De eerste aanbeveling van het kabinet gaat over de omkering van het opportuniteitsbeginsel.
De heer Dittrich was verheugd deze reactie van het kabinet te lezen, te meer
daar hij op 2 december 2002 aan de toenmalige minister van Justitie het
voorstel heeft gedaan voor die omkering. Toen is door het kabinet gezegd dat
dat niet kon, omdat er dan een «revolutie» in het OM zou plaatsvinden.
Het kabinet beperkt het nu tot met name ernstige geweldsdelicten. Hij pleit
er echter voor om, daar waar sprake is van een agressief delict tegen een
medemens, het beginsel te laten zijn dat de overheid vervolgt, tenzij de officier
van justitie met redenen omkleed kan aangeven waarom hij niet wil vervolgen.
Dat gebeurt nu nog niet. Hij vindt het de verantwoordelijkheid van de politiek
om te zeggen dat het anders zou moeten.De heer Dittrich vindt dat in de kabinetsreactie te weinig aandacht wordt
besteed aan preventie van misdrijven. Het kabinet zegt dat het met prestatiecontracten
en dergelijke bezig is. Het is echter belangrijk dat ook niet meetbare activiteiten
een grote rol krijgen, zo heeft een politieagent die gewoon over straat loopt
uitstraling, maar dat is niet te vangen in een prestatiecontract. Hetzelfde
geldt voor de bestuurlijke boete. Het is goed dat die wordt uitgebreid, maar
er gaat wel een discrepantie ontstaan als veel ingezet wordt op de bestuurlijke
boete, terwijl bij de strafrechtsketen – politie, OM, rechtspraak en
gevangeniswezen – nog steeds kinken in de kabel zitten. Hoe gaat de
regering daarmee om?De heer Dittrich is het eens met de opvatting van de regering dat de hoogte
van de strafmaat belangrijk is, maar niet allesbepalend. Hij constateert wel
dat als er iets ernstigs is gebeurd, vaak de eerste reactie is: de strafmaat
moet omhoog. Preventie, resocialisatie en reclassering blijven daardoor onderbelicht.
In de reactie van de regering op de aanbeveling wordt weliswaar gezegd dat
het belangrijk is dat als mensen gevangen zitten, ze begeleid
worden, maar tegelijkertijd wordt daar wel op gekort. Hoe brengt de regering
dat met elkaar in verband?De heer Dittrich is blij met de kabinetsreactie op het punt van gedogen.
Veel te vaak wordt gezegd dat gedogen niet mag en dat dat slecht is, terwijl
gedogen ook een inhoudelijke benadering kan hebben. Hij vindt het te gemakkelijk
om te zeggen dat gedogen alleen mag als het tijdelijk is. Wat betreft de softdrugs
probeert de Nederlandse politiek in het internationale krachtenveld steun
te vinden voor het beleid dat zij rechtvaardig acht. Daarvoor moet men een
lange adem hebben.Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Justitie merkt op dat een
groot aantal van de thema's die aan de orde zijn gekomen binnenkort in vervolgnota's
aan de Kamer zullen worden voorgelegd. Zo is de wetgevingsnota Bruikbare rechtsorde
in voorbereiding die handelt over de vraag hoe met de regelgeving moet worden
omgegaan, hoe andere instanties meer kunnen worden ingeschakeld en hoe een
dam kan worden opgeworpen tegen voortgaande regelgeving. Tijdenlang is de
problematiek geassocieerd met deregulering. Dat miskent echter dat de moderne
samenleving op tal van punten regels nodig heeft om vruchtbaar te kunnen samenleven,
economisch, maar ook maatschappelijk en sociaal. Die regels hoeven echter
niet altijd van de overheid te komen, maar kunnen ook door andere instanties
tot stand gebracht worden. Verder hoopt hij binnenkort te komen met een nota
over de rechtsordening en met een brief over het stelsel van rechtspleging.
Over het functioneren van de overheid zijn ook een aantal stukken in voorbereiding.De regering is ingegaan op de consequenties van Europese wetgeving voor
de nationale regelgeving. Daarbij komen de vragen aan de orde hoe de internationale
rechtsorde en waarborgen zich ontwikkelen en hoe ontwikkelingen in deze gedragsrechtelijke
verhoudingen zich geleidelijk aan ontwikkelen tot rechtsverhoudingen tussen
staten en tussen burgers en staten. Dat is veel breder dan het specifieke
punt van de nationale rechtsstaat.Een term als «rechtsstaat» wordt al snel vertaald in absoluten,
in altijd durende concepten van recht, waaraan voldaan moet worden. Dat miskent
echter de historische ontwikkeling van het begrip rechtsstaat. Dat was een
reactie op de willekeur die is ontstaan na de vestiging van de democratie.
Daarna zijn de sociale rechtsstaat en de democratische rechtsstaat ontstaan.
Dat zijn toevoegingen aan het concept van de rechtsstaat, waarbij de vraag
werd gesteld hoe de machtsuitoefening aan regels kon worden gebonden ter waarborging
van verwachtingen en ter bescherming van burgers en vooral ook ter bescherming
van de effectiviteit van de overheid. De bescherming van de zwakken in de
samenleving of van de algemene belangen, is primair afhankelijk van een overheid
die optreedt.Met het begrip rechtsorde richt de minister zijn blik in een iets andere
richting. Het begrip rechtsstaat betreft vooral de kwaliteit van het optreden
van de overheid. Het begrip rechtsorde bestrijkt het bredere terrein van de
wijze waarop een maatschappij geordend wordt door regels en rechtsregels.
Het recht is er primair voor de mensen en de mensen zijn er niet voor het
recht. Voor een menswaardige samenleving is recht echter wel nodig. Op tal
van terreinen is behoefte aan regels, maar het is de vraag of die regels via
wetten, via de overheid moeten worden gesteld.De heer Dittrich heeft gezegd dat wie overheidsgeld ontvangt, publieke
verantwoording af moet leggen. Dat is volgens de minister een ontkenning van
de rechtsstaat. Die rechtsstaat ging er namelijk juist om dat het geven van
geld voor bepaalde zaken door de overheid, niet met zich meebrengt dat publieke
verantwoordelijkheid moet worden afgelegd. Als de Kamer of de
regering vinden dat instellingen die geld ontvangen, verantwoording af moeten
leggen, moet dat in de wet worden opgenomen.Het is mogelijk dat bij lezing van het kabinetsstandpunt het beeld ontstaat
dat de regering te veel de nadruk legt op de economie en de verhouding tussen
rechtsstaat en economie, en op doelmatigheid en efficiency, maar dat zou een
vertekening zijn. De inhoud en de kwaliteit van de rechtsstaat worden namelijk
mede bepaald door de middelen die de samenleving ervoor over heeft. Er is
uiteraard een benedengrens. Het gaat echter toch om de vraag hoe met beperkte
middelen een aantal essentiële zaken kan worden gewaarborgd.Er is gezegd dat het functioneren van de samenleving kan worden gereduceerd
tot een tweedeling: of het is overheid en dan is het publiek belang, of het
is markt en dan is het particulier belang. Daartussen zit echter een heel
veld waarin een samenleving zich organiseert. Dat moet de samenleving ook
doen en de overheid moet hooguit kijken hoe zij dat kan steunen. Er zijn uiteraard
een aantal terreinen waar de overheid moet optreden. Het gaat dan niet alleen
om zaken waarbij geweld wordt gebruikt, maar ook om zaken waarbij men geen
knopen door kan hakken. Er zijn een groot aantal varianten die het mogelijk
maken om de maatschappelijke organisaties en de normerende functie van maatschappelijke
organisaties mede te betrekken in de publieke sfeer en dienstbaar te maken
aan algemene belangen.De verantwoordelijkheid voor kwaliteit en kwalitatief goede wetgeving
ligt primair bij de verschillende departementen. Justitie speelt niet de rol
van algemene kwaliteitsbewaker, maar is wel primair verantwoordelijk voor
het algemene regelgevingsbeleid. Op dat punt zal nader worden ingegaan in
de nota over wetgeving. Dat geldt ook voor de verschillende programma's van
sanering van departementale regels die inmiddels bij de verschillende departementen
lopen.Er worden steeds meer toezichthouders op allerlei functies ingesteld,
zoals inspecties, financieel toezicht, toezicht op de doelmatigheid. Naast
het systeem van regelgeving, wordt toezicht georganiseerd in publieke diensten
en dan gaat het om zaken die niet meer in regels kunnen worden vastgelegd,
zo kan doelmatigheid via inspectie en rapporten worden geregeld. Dat gaat
tot nieuwe regelgeving leiden, omdat de burger waarborgen eist tegen de willekeur
die daarin belichaamd kan zijn. Er is verder behoefte om het optreden van
die inspectie te controleren en te weten aan de hand van welke criteria wordt
beoordeeld en wat er met de resultaten gebeurt. Dat moet ook in regels worden
vastgelegd.Er zijn echter alternatieven, waarbij men de rechtsbescherming niet noodzakelijkerwijs
hoeft te zoeken in het gedetailleerd vastleggen van wat wel en niet kan en
het regelen van de bescherming tegen besluiten. Als de verschillende taken
bij één overheidsinstantie worden neergelegd, dwingt de overheid
zichzelf tot regelgeving en rechtsbescherming, terwijl die rechtsbescherming
ten dele gelegen zou kunnen zijn in een grotere keuzeruimte van de justitiabele.
De justitiabele moet gecontroleerd worden en moet voldoen aan de eisen die
gesteld worden door de inspectie-instantie, maar hij heeft dan een zekere
ruimte om zelf te kiezen voor een inspectie-instantie, waarbij die inspectie-instanties
zullen moeten voldoen aan eisen die de overheid daaraan stelt. Nu wordt vaak
gekozen voor een systeem dat de overheid automatisch dwingt tot meer regelgeving.
Deze punten komen in de nota Wetgeving ook aan de orde.Het rechtsstaatidee in zijn klassieke vorm stelt geen grenzen aan het
terugtreden van de overheid. De rechtsorde stelt daar echter wel grenzen aan
in de vorm van het EVRM en grondrechten die in de wet zijn opgenomen. Dat
betekent niet dat altijd moet worden gezegd dat als men eenmaal op een bepaald
niveau van voorzieningen zit, ieder niveau daaronder geen invulling van de
rechtsstaat is. Iedere tijd zal zijn eigen invulling moeten hebben. In het
concept van recht, zitten grenzen die met zich meebrengen dat
zaken door de overheid moeten worden gewaarborgd. Als iets met geweld bestreden
moet worden, vertrouwt men dat het liefst aan de overheid toe. Dat sluit niet
uit dat op dat terrein ook gebruik kan worden gemaakt van particuliere diensten,
zoals in het gevangeniswezen. Deze discussie kan dus niet in algemeenheden
worden gevoerd.Daar waar sprake is van ernstige geweldsmisdrijven, houdt het opportuniteitsbeginsel
in dat er vervolgd wordt. Het feit dat op tal van punten de wet wordt overtreden,
is geen ontkenning van de rechtsstaat. Die komt pas aan de orde als systematisch
overtredingen worden toegelaten en niet vervolgd. Het gaat bij rechtshandhaving
niet alleen om de strafrechtprocedure, maar ook om de resultaten. Er kan dan
ook niet zonder meer worden gezegd dat de rechtsstaat samenhangt met de handhaving.
De minister is het er wel mee eens dat als burgers zien dat er regels zijn
en dat er in wezen parallelregels worden gehandhaafd die niet in de wet staan,
maar op een andere wijze vastliggen in gedoogbeleid, het dubieus wordt.De minister is van mening dat de term gedogen te breed wordt toegepast.
Op tal van terreinen is namelijk sprake van doelmatig, op maat handhaven van
regels om het resultaat te verhogen dat de regels in het algemeen worden nageleefd.
Dat niveau van handhaving en naleving van regels, hangt niet per definitie
samen met het vervolgen van iedere overtreding van die regel, maar kan heel
wel samenhangen met verstand handhaven. Hij noemt dat doelmatig handhaven
en niet gedogen. Gedogen houdt in dat het tijdelijk anders kan worden gedaan.
Het moet binnen de grenzen van de rechtsstaat blijven, maar het betekent niet
dat automatisch alle alternatieven voor rechtspleging binnen de rechtsstaat
geregeld moeten worden. Die onttrekken zich voor een deel aan de rechtsstaat,
want die vinden in de samenleving plaats.Er is gezegd dat de rechtsstaat vooral een kwestie is van toegankelijke
rechtspleging en bescherming en een goed functionerend rechtsapparaat. De
minister is het ermee eens dat dat een dimensie van het geheel is. Het is
echter niet zo dat de rechtspleging door de rechter de enige vorm is waarop
geschillen in de samenleving opgelost moeten worden. Het WODC is bezig met
een rechtsvergelijkend onderzoek in verschillende landen naar in welke mate
conflicten voorgelegd worden aan de rechter. Daaruit blijkt dat Nederland
vrij hoog scoort en geneigd is conflicten snel aan de rechter voor te leggen.
De minister zal daar nader op ingaan in zijn brief over het stelsel van rechtspleging,
waarin de verschillende vormen naast elkaar gezet worden en waarin wordt bekeken
wat aan mediation overgelaten kan worden en wat niet. Die brief komt waarschijnlijk
in maart bij de Tweede Kamer.De minister leest de brief van de Raad voor de rechtspraak zo dat de Raad
zich bezorgd maakt dat het regeringsstandpunt zou betekenen dat de rechter
enigszins op het tweede spoor wordt gezet. Dat is niet de bedoeling. Open
normen die geleidelijk aan ingevuld worden door de rechter, bieden echter
geen antwoord op een aantal terreinen en op de behoefte aan regelgeving die
er is, hoewel niet steeds in die behoefte hoeft te worden voorzien met wettelijke
regels. Dat is het dilemma dat is geschetst. Het gaat dus meer om een verschil
in perceptie, dan om een reële tegenstelling als het gaat om het belang
van de rechtspraak.Het aspect van de rol van de advocatuur binnen de rechtspleging is wezenlijk.
Er is een toenemende neiging om geschillen in de krant uit te vechten, voordat
ze aan de rechter voorgelegd worden. De advocatuur is echter een onderdeel
van het rechtssysteem. Dat schept verplichtingen en verantwoordelijkheden.
De minister stelt voor om later apart over de positie van de advocatuur te
spreken.Er kan eindeloos worden gediscussieerd over de vraag of er genoeg geld
is voor de rechterlijke macht en het openbaar ministerie. De minister brengt
naar voren dat dit kabinet extra middelen uitgetrokken heeft voor het justitiële
en penitentiaire apparaat. Al een aantal jaren worden vrij forse
winsten behaald door met in wezen hetzelfde geld meer zaken af te doen. Het
jaarverslag van 2002 van de rechterlijke macht laat zien dat de resultaten
wel degelijk gemeten kunnen worden en ook worden. Hij herinnert eraan dat
bij de bespreking in de Kamer van dat jaarverslag, de Kamer zelf vrij positief
was over de inzichtelijkheid en transparantie van het product en van het verslag
van de rechterlijke macht zelf.Uit de verslagen van de discussie in de EU over nieuwe conventies kan
men opmaken dat de Nederlandse regering met name zorgen heeft geuit over het
functioneren van het Europese Hof en de eventuele effecten daarvan op de rechtspleging
binnen de EU. De minister heeft onlangs nog met de voorzitter van de Raad
voor de rechtspraak besproken in hoeverre de dimensie van Den Haag als vestigingsplaats
van een aantal internationale gerechten verder zou kunnen worden uitgebouwd
met een opleiding, ook voor rechters in andere landen, op het terrein van
het internationale recht.De minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties merkt op dat het kabinet in het rapport van de WRR aanleiding zag
om een wat meer fundamentele visie te ontwikkelen over wat de overheid vermag,
wat in het kader van de opvatting van de rechtsstaat mogelijk is, op welke
manier de rechtsstaat in zekere zin in de knel komt en hoe daarop kan worden
gereageerd. De discussie over de rechtsstaat dreigt vaak te verzanden in terminologische
verwarring. Hij heeft het rechtsstaatbegrip altijd verbonden aan het democratiebegrip.
Een van de kernelementen van de rechtsstaat is namelijk dat normering door
een overheidsinstantie en verplichtende regelgeving aan burgers niet kan dan
met instemming of betrokkenheid van een volksvertegenwoordiging. Dat is een
elementair leerstuk in de rechtsstaat. Het gaat er daarbij om hoe de normering
van de overheid en de bescherming die moet worden geboden tegen diezelfde
overheid aan burgers tot stand komen.Er is al lang sprake van een sociale rechtsstaat, want Nederland kent
sociale grondrechten, die een verplichting voor de overheid in het leven roepen
om bij te dragen aan een aantal relevante voorzieningen in de samenleving,
zoals onderwijs en volkshuisvesting. Dat verplicht de overheid dus ook om
in tijden van economische tegenspoed of geringere overheidsmiddelen die belangen
toch in het oog te houden. De minister meent niet dat het de bedoeling van
de WRR is geweest, noch van de regering, om het sociale element weg te poetsen.In de afgelopen decennia is de overheid alleen maar in omvang gegroeid.
Het leidde tot uitbreiding op uitbreiding, zowel van rijksambtenaren als van
uitvoerende en toezichthoudende diensten en dergelijke. Het gaat om de vraag
of de waarborging van publieke belangen alleen maar kan worden behartigd door
steeds meer regelgeving en meer menskracht. Daarmee worden de maatschappelijke
problemen niet opgelost. De groei van bijvoorbeeld de politie is niet zinloos,
maar daarmee is het probleem van de rechtshandhaving en de veiligheid niet
opgelost. Er moet daarom worden gezocht naar andere strategieën en andere
mogelijkheden. Datzelfde geldt voor de regelgeving. Het gaat er niet om dat
de doelstelling is «minder regels», het gaat erom dat een aantal
dingen, met behoud van de waarborgen van de rechtsstaat, op een effectievere
wijze kunnen worden georganiseerd. Dat kan ook zonder de overheid gebeuren,
zolang die overheid maar wel kan ingrijpen als het gaat om de borging van
de publieke belangen. Daarmee is de overheidsregulering niet van tafel, want
de overheid zal nog steeds aangeven wie de norm kan stellen. Dat geeft een
zwaardere verantwoordelijkheid aan een deel van de civil society, de maatschappelijke
instellingen en de burgers die dan echter wel meer ruimte krijgen. De overheid
kan instituten aanwijzen die gecertificeerd controle uitoefenen. Visitatie
kan ook zo worden geregeld, waarbij de overheid wel de algemene normen kan
blijven stellen, maar een grotere betrokkenheid in de invulling
daarvan door de samenleving zelf kan worden vervuld.Hetgeen de regering wil, is niet te beschrijven met termen als minder
of meer overheid, maar wel met termen als differentiatie en selectiviteit.
Wat behoort de overheid echt zelf te doen als het gaat om het waarborgen van
publieke belangen? Als men naar een beter presterende overheid wil, zoals
de WRR ook aanbeveelt, kan het zijn dat voor een aantal taken de overheid
meer zal moeten doen. Op andere terreinen kan het op een andere wijze worden
gedaan. Ook kunnen de lokale overheden daardoor meer beleidsvrijheid krijgen.
Dit alles hoeft overigens niet per se tot minder wetten te leiden.Het handhaven van de Grondwet is een van de kerntaken van de overheid.
Die kan niet zomaar worden weggeorganiseerd, maar het is niet alleen de rijksoverheid
die de Grondwet moet handhaven. De waarden van de rechtsstaat en van de Grondwet
moeten actief worden uitgedragen, niet alleen door het kabinet, maar ook in
het onderwijs en de inburgering en dergelijke. Op een breed vlak dus.Er is in sectoren al het nodige gebeurd als het gaat om het toezicht,
bijvoorbeeld naar aanleiding van de ramp in Enschede. Er kan echter nog wel
een slag worden gemaakt. De minister denkt dan aan het mogelijk maken van
horizontaal toezicht, waarbij de overheid het metatoezicht organiseert. Verder
moet worden gekeken naar een verdere bundeling van inspectie- en toezichtsorganen.
Een derde spoor moet zijn dat als het gaat om maatschappelijke instellingen,
bedrijven en dergelijke, deze op eenzelfde manier worden benaderd. Dat kan
resulteren in één vergunning in plaats van zeven verschillende
vergunningen, met zeven verschillende inspecties. Dat kan overigens niet direct
worden gerealiseerd.Het stoort de minister dat het begrip gedogen vaak wordt gebruikt, als
dat woord eigenlijk niet van toepassing is. Er moet volgens hem een scherp
onderscheid worden gemaakt tussen het niet handhaven uit handhavingstekorten,
zoals gebrek aan mensen en mogelijkheden, en de daadwerkelijke, welbewuste
beslissing om vanwege de afweging van belangen gedurende een tijdelijke periode
niet te handhaven, bijvoorbeeld omdat een volksgezondheidsbelang zich verzet
tegen de daadwerkelijke directe handhaving van een strafrechtelijke regel.
Misschien is het verstandig dat onderscheid scherper te maken.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Noorman-den UylDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De GierXNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter,
Vos (GroenLinks), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Van Beek
(VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), Lazrak (Groep-Lazrak), Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks),
Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham (D66), Haverkamp (CDA),
Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Hirsi Ali
(VVD), Szabó (VVD) en Van Hijum (CDA).Plv. leden: Klaas de Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Schippers (VVD), Dubbelboer (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (ChristenUnie), Wilders (VVD), Rambocus (CDA), Vergeer (SP), Van
Nieuwenhoven (PvdA), Van Gent (GroenLinks), Çörüz (CDA),
Hermans (LPF), Atsma (CDA), Giskes (D66), Bruls (CDA), Van Bochove (CDA),
Algra (CDA), Hamer (PvdA), Leerdam (PvdA), Griffith (VVD), Balemans (VVD)
en Eski (CDA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Lazrak (Groep-Lazrak), Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks), Jan de Vries
(CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van
Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van der Laan (D66)
en Visser (VVD).Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel
(CDA), Van Dijken (PvdA), Hermans (LPF), Örgü (VVD), Lambrechts
(D66) en Rijpstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29279-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl