Goedkeuring verdrag deelneming van buitenlanders aan het plaatselijke openbare leven; Straatsburg, 5 februari 1992; Brief minister met toelichtende nota
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24173, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-06-1995

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24173-(R1538) nr. 1;273

12-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningTOELICHTENDE NOTA HOOFDSTUK 1. TOTSTANDKOMING VAN HET VERDRAGHOOFDSTUK 2. HET VERDRAGHOOFDSTUK 3. KONINKRIJKSPOSITIEHOOFDSTUK 4. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Afdeling I Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Afdeling II Artikel 8Artikel 9Artikel 10Afdeling III Artikel 15BIJLAGE IToelichtingBIJLAGE IIToelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24173Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 173 (R 1538)Verdrag inzake de deelneming van buitenlanders aan het openbare leven
op plaatselijk niveau; Straatsburg, 5 februari 1992nr. 273nr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 12 mei 1995Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 29 mei 1995.De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke goedkeuring van de Staten-Generaal
wordt onderworpen kan door of namens één van de Kamers of door
tenminste vijftien leden van de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de Tweede
Kamer dan wel dertig leden van de Tweede Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk
op 28 juni 1995.Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen,
de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer U hierbij ter
stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 5 februari 1992 te Straatsburg
tot stand gekomen verdrag inzake de deelneming van buitenlanders aan het openbare
leven op plaatselijk niveau (Trb. 1994, 264).1Een toelichtende nota bij dit verdrag treft U eveneens hierbij aan.De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd. Het verdrag zal niet
voor de Nederlandse Antillen gelden maar raakt dit land wel anderszins in
de zin van artikel 24 van het Statuut. Met het oog daarop is aan de Gouverneur
van de Nederlandse Antillen verzocht hogergenoemde stukken op 29 mei 1995
over te leggen aan de Staten van de Nederlandse Antillen.De Gevolmachtigde Minister van de Nederlandse Antillen is van deze overlegging
in kennis gesteld. De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van Mierlo TOELICHTENDE NOTA HOOFDSTUK 1. TOTSTANDKOMING VAN HET VERDRAGHet advies van de Raad van State van het Koninkrijk wordt niet openbaar
gemaakt, omdat het uitsluitend opmerkingen van redactionele aard bevat (artikel
25a, vierde lid, onder b, van de Wet op de Raad van State).De laatste decennia
is het aantal buitenlanders dat zich blijvend op het grondgebied van de lid-staten
van de Raad van Europa vestigt sterk toegenomen. De behoefte aan integratie
van buitenlandse ingezetenen in de samenleving van de lid-staten doet zich
daardoor steeds meer voelen, met name op lokaal niveau door de lokale overheden.In het kader van de Raad van Europa hebben de Europese ministers, verantwoordelijk
voor het binnenlands bestuur, initiatieven ontplooid met betrekking tot deze
problematiek.In 1981 nam het Comité van Ministers van de Raad van Europa aanbeveling
No. R(81) 18 aan. Deze aanbeveling heeft in het algemeen betrekking op deelneming
aan het openbare leven op lokaal niveau, waarbij de positie van buitenlandse
ingezetenen expliciet wordt betrokken. Gewezen werd op de bijdrage van buitenlandse
ingezetenen aan de welvaart en het sociale en culturele leven op lokaal niveau.
Ook werden verschillende maatregelen aanbevolen ten behoeve van de bevordering
van deelneming van buitenlandse ingezetenen aan het openbare leven op lokaal
niveau, zoals het verschaffen van informatie specifiek gericht op buitenlandse
ingezetenen en het opzetten van representatieve organisaties voor buitenlandse
ingezetenen die zonodig om advies gevraagd kunnen worden met betrekking tot
lokale aangelegenheden. Tevens werd een voorzichtige aanzet gegeven tot het
verlenen van kiesrecht aan buitenlandse ingezetenen. Inmiddels had een aantal
Europese landen reeds constitutionele en wettelijke maatregelen genomen om
buitenlandse ingezetenen op lokaal niveau kiesrecht toe te kennen.Het Comité van Ministers besloot vervolgens in 1981 het «Steering
Committee on Local and Regional Authorities» (CDLR) de opdracht te geven
een verdrag voor te bereiden dat de deelneming van buitenlandse ingezetenen –
niet beperkt tot onderdanen van lid-staten – aan het openbare leven
op lokaal niveau bevordert. Deze opdracht heeft geresulteerd in het onderhavige
verdrag. Voor meer informatie over de totstandkoming van dit verdrag wordt
verwezen naar het bijgevoegde verklarend rapport van de Raad van Europa (Straatsburg,
13 augustus 1991, CDLR (91) 126).1HOOFDSTUK 2. HET VERDRAGTwee overwegingen hebben een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming
van het verdrag. Allereerst hebben buitenlandse ingezetenen op plaatselijk
niveau in het algemeen dezelfde plichten als iedere burger, die de nationaliteit
heeft van het desbetreffende land. Tegenover gelijke plichten behoren in beginsel
ook gelijke rechten te staan. Bovendien wordt door verruiming van de mogelijkheden
om deel te nemen aan de plaatselijke openbare aangelegenheden de integratie
bevorderd. Juist op lokaal niveau nemen buitenlanders actief deel aan het
openbare leven en is hun bijdrage aan de welvaart het grootst.Het verdrag bestaat uit drie delen. In Deel I zijn de instrumenten neergelegd
die partijen voor deelneming van buitenlanders aan het openbare leven op plaatselijk
niveau noodzakelijk of wenselijk achten. Deel II bevat een bepaling met betrekking
tot bevordering van informatieverschaffing aan buitenlandse ingezetenen
(artikel 8), een bepaling die aangeeft welke beperkingen op de in het verdrag
neergelegde rechten zijn toegestaan (artikel 9) en een meldplicht aan de Secretaris-Generaal
met betrekking tot maatregelen die door de lid-staten genomen worden in het
kader van dit verdrag (artikel 10). Deel III tenslotte bevat voorschriften
inzake de bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding tot het verdrag. HOOFDSTUK 3. KONINKRIJKSPOSITIEDe regeringen van de Nederlandse Antillen en Aruba hebben te kennen gegeven
geen medegelding van het verdrag te wensen. Uitbreiding van de rechten aan
buitenlandse ingezetenen op grond van dit verdrag zou, gelet op de kleinschaligheid
van de gemeenschappen aldaar en het relatief grote aantal buitenlanders dat
daar verblijft, de leefgemeenschap te zeer ontwrichten. Bovendien verzet de
Staatsregeling van de Nederlandse Antillen zich tegen de toekenning van het
kiesrecht aan buitenlandse ingezetenen. De regering van de Nederlandse Antillen
is van mening dat het verdrag de Nederlandse Antillen wel anderszins raakt
in de zin van artikel 24 van het Statuut. HOOFDSTUK 4. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Afdeling I Artikel 1Artikel 1 betreft de toepassing van het verdrag en eventuele voorbehouden.Voor wat betreft de mogelijke voorbehouden maakt artikel 1 een onderscheid
tussen de hoofdstukken A, B en C. Partijen kunnen een voorbehoud maken ten
aanzien van de hoofdstukken B en/of C. In hoofdstuk A zijn fundamentele vrijheden
neergelegd zoals recht op vrijheid van meningsuiting en het recht op de vrijheid
van vereniging en vergadering. Deze universele rechten zijn in verschillende
verdragen terug te vinden, zoals in het Europees Verdrag tot bescherming van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en het Internationaal
Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR). De mogelijkheid
om ten aanzien van deze zo fundamentele rechten een voorbehoud te maken, is
uitgesloten. Hoofdstuk B bevat bepalingen met betrekking tot inspraakorganen
en procedures ter vergroting van de invloed van buitenlanders op de plaatselijke
besluitvorming, terwijl Hoofdstuk C de toekenning van passief en actief kiesrecht
aan buitenlandse ingezetenen op plaatselijk niveau betreft. Voor Nederland
is er geen reden om een voorbehoud te maken ten aanzien van één
van deze hoofdstukken. Zoals hierna uit deze toelichting zal blijken, past
het verdrag in zijn geheel goed binnen de Nederlandse rechtsorde. Het schept
geen nieuwe verplichtingen; ook niet voor de gemeenten. Er zijn derhalve ook
geen extra kosten aan verbonden. Artikel 2Artikel 2 definieert het begrip «buitenlandse ingezetene».
Onder dit begrip wordt verstaan de persoon die geen onderdaan is van de desbetreffende
staat en die legaal op zijn grondgebied verblijft.Gelet op het feit dat met het verdrag de verbetering van de integratie
van vreemdelingen wordt beoogd, kan de bepaling slechts betrekking hebben
op personen aan wie een verblijf voor langere duur is toegestaan. Zo
vallen niet-onderdanen die in Nederland verblijven in verband met vakantie
vanzelfsprekend niet onder de werking van het verdrag.Voor de interpretatie van de term «ingezetene» kan aansluiting
worden gezocht bij artikel B 4 van de Kieswet. Daarin wordt bepaald dat ingezetenen
van Nederland, van de provincie en van een gemeente diegenen zijn die onderscheidenlijk
in Nederland, de provincie en in de gemeente werkelijk woonplaats hebben.
Of iemand ingezetene is, wordt primair beoordeeld aan de hand van de Wet gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens (Wet GBA). Voor de interpretatie van artikel
2 wordt aangesloten bij het in die wet gehanteerde begrip ingezetene.Voor de precisering van het begrip legaal verblijf kan worden aangesloten
bij artikel B 3, tweede lid, onder b, en het derde en vierde lid van artikel
B 3 van de Kieswet. Genoemde bepalingen kennen het actief kiesrecht voor gemeenteraadsverkiezingen
toe aan buitenlandse ingezetenen. Het gaat daarbij om niet-Nederlanders aan
wie verblijf op grond van artikel 9 of 10 van de Vreemdelingenwet, op grond
van het verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap of op grond van
het verdrag tot instelling van de Benelux Economische Unie is toegestaan.
Daarbij is bepaald dat – kortgezegd – degenen die nog niet of
niet langer op grond van de artikelen 9 of 10 van de Vreemdelingenwet in Nederland
verblijven en daarover in procedure zijn, worden gelijkgesteld met degenen
aan wie het wel op grond van deze artikelen is toegestaan in Nederland te
verblijven. Uitgezonderd zijn personen die in dienst zijn van een vreemde
staat waarvan zij de nationaliteit bezitten en de echtgenoten en/of levensgezellen
en kinderen die met hen een gemeenschappelijke huishouding voeren (zie ook
de toelichting bij artikel 6).Aansluiting bij de ruime omschrijving van legaal verblijf van artikel
B 3 van de Kieswet is – gelet op de doelstelling van het verdrag –
gelet op de doelstelling van het verdrag – op zijn plaats. Artikel 3Artikel 3 verplicht verdragspartijen om buitenlandse ingezetenen onder
dezelfde voorwaarden als haar eigen onderdanen het recht op vrijheid van meningsuiting,
het recht op vrijheid tot vreedzame vergadering en op vrijheid tot vereniging
te waarborgen. Deze beginselen zijn een belangrijke voorwaarde voor een ieder,
en dus ook voor buitenlanders, om aan het openbare leven, op welk niveau dan
ook, deel te nemenDeze rechten kunnen ingevolge artikel 9, tweede en derde lid, slechts
onder de aldaar genoemde omstandigheden bij wettelijk voorschrift worden beperkt.Artikel 9, tweede lid, van het verdrag geeft het kader aan waarbinnen
het recht van vrijheid van meningsuiting kan worden beperkt: alleen bij wettelijk
voorschrift kunnen voorwaarden, beperkingen en sancties worden opgelegd die
nodig zijn in een democratische samenleving, ter bescherming van de openbare
orde en veiligheid, de territoriale onschendbaarheid, de volksgezondheid,
de goede zeden en de bescherming van de goede naam of rechten van anderen,
ter voorkoming van verspreiding van vertrouwelijke mededelingen en om het
gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.Het derde lid van dit artikel geeft de gronden aan, waarop het recht van
vrijheid van vereniging en vergadering mag worden ingeperkt. Beperkingen kunnen
alleen opgelegd worden voor zover nodig in een democratische samenleving ten
behoeve van de nationale veiligheid, de openbare orde en veiligheid, het voorkomen
van strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden en
de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. Ook voor deze beperkingen
is een wettelijke grondslag vereist. Onze Grondwet regelt genoemde rechten en hun beperkingen respectievelijk
in de artikelen 7, 8 en 9. Geen van deze artikelen, noch de daarop gebaseerde
regelgeving, maken onderscheid tussen Nederlanders en buitenlanders. Ook inhoudelijk
passen de in onderhavig artikel toegekende rechten en hun beperkingen binnen
de desbetreffende Nederlandse regelgeving.Artikel 3 en de daarmee verband houdende tweede en derde leden van artikel
9 komen, behoudens enige redactionele verschillen, overeen met de artikelen
10 en 11 van het EVRM en de artikelen 19, 21 en 22 van het IVBPR, met dien
verstande dat de rechten in deze verdragen, evenals in onze Grondwet, aan
een ieder worden toegekend. Dat in het onderhavige verdrag rechten en plichten
specifiek voor buitenlandse ingezetenen zijn neergelegd, vloeit voort uit
het karakter van het verdrag: het beoogt de positie van buitenlandse ingezetenen
op lokaal niveau (meer) gelijk te stellen met de positie van Nederlanders.De toegevoegde waarde van artikel 3 ten opzichte van artikel 10 van het
EVRM is dat in het onderhavige verdrag deze rechten expliciet in het kader
van politieke rechten op lokaal niveau worden verleend aan buitenlandse ingezetenen.
Artikel 16 EVRM bepaalt dat de in artikelen 10, 11 en 14 EVRM neergelegde
rechten de verdragsluitende partijen niet belet beperkingen op te leggen aan
politieke activiteiten van vreemdelingen. In het onderhavige verdrag zijn
deze verdrag zijn deze rechten juist neergelegd ten behoeve van de uitoefening
van die politieke rechten. Artikel 4De strekking van deze bepaling is te verzekeren dat redelijke pogingen
in het werk worden gesteld buitenlandse ingezetenen in de gelegenheid te stellen
zich te laten horen bij de voorbereiding van plaatselijke besluitvorming,
zodat het bevoegde gezag op lokaal niveau (bijvoorbeeld de gemeenteraad, burgemeester
en wethouders) bij de voorbereiding van besluitvorming de opvatting van buitenlandse
ingezetenen kan laten meewegen.Artikel 150 van de nieuwe Gemeentewet (Stb. 1992, 96) verplicht de raad
een verordening vast te stellen waarin regels worden gesteld met betrekking
tot de wijze waarop ingezetenen en natuurlijke en rechtspersonen, die een
belang in de gemeente hebben, bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid
worden betrokken. Deze verordening dient te voldoen aan een aantal wettelijke
minimum-randvoorwaarden, zoals de regeling van de wijze waarop de beleidsvoornemens
waarop inspraak mogelijk zal zijn, worden bekend gemaakt.Deze inspraakverordening dient een algemeen kader te bieden voor de inspraak
voor het gehele gemeentelijke beleid, ongeacht of het gaat om autonomie of
medebewind. De belangrijkste mogelijkheden zijn het spreekrecht bij vergaderingen
van de raad en commissies, schriftelijke en mondelinge enquêtes, hoorzittingen
en het indienen van bezwaren tegen ontwerpen-besluiten, overleg en facultatieve
referenda. In de memorie van toelichting bij de inspraakbepaling uit de nieuwe
Gemeentewet (Kamerstukken II 1985/86, 19 403, nr 3, blz. 133) wordt aangegeven
dat in gemeenten waar minderheidsgroepen wonen het gemeentebestuur voorwaarden
zal moeten scheppen dat ook aan deze minderheidsgroepen reële inspraakmogelijkheden
worden geboden ten aanzien van beleidsvoornemens die hen raken. Bijzondere
voorzieningen voor buitenlandse ingezetenen op het gebied van tolken, bekendmaking
in andere talen en eventueel door gebruik te maken van andere media dan de
in die gemeente gebruikelijke dag- en weekbladen, liggen daarbij voor de hand.Wellicht ten overvloede zij er nog op gewezen dat ook belangenorganisaties
van buitenlandse ingezetenen op grond van het inspraakartikel onder omstandigheden
bij de inspraak moeten worden betrokken, namelijk voor zover het
aangelegenheden betreft waarbij deze organisaties een belang hebben. Artikel 5De strekking van artikel 5, eerste lid, onderdeel a, van het verdrag is
dat zich op plaatselijk niveau geen belemmeringen mogen voordoen voor lokale
overheden om representatieve organisaties voor buitenlandse ingezetenen op
te zetten teneinde de onder i tot en met iii van deze bepaling genoemde doeleinden
te bereiken.Onderdeel b heeft betrekking op het stimuleren en vergemakkelijken van
de totstandkoming van dergelijke inspraakorganen of andere passende instellingen.
Naast het instellen van structurele inspraakorganen kan daarbij ook gedacht
worden aan vertegenwoordiging van buitenlandse ingezetenen in lokale commissies.
Voorts kunnen buitenlandse ingezetenen vertegenwoordigd zijn in bijvoorbeeld
gemeentelijke welzijnsinstellingen wijkraden en dergelijke. In de praktijk
komt dit ook al voor, vooral in gemeenten met een relatief groot aantal buitenlandse
ingezetenen.Bij de verdeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds over
de gemeenten wordt rekening gehouden met de sociale structuur in de gemeente.
Gemeenten met een relatief zwakke sociale structuur ontvangen door middel
van een daarop toegespitste verfijning in de verdeelsleutel extra middelen.
Eén van de criteria die daarbij wordt gehanteerd is het aantal inwoners
in de gemeente behorende tot zogenaamde minderheidsgroepen (meer dan 1% van
het aantal inwoners en tenminste 250). Op jaarbasis gaat het om een totaalbedrag
van ongeveer f 65.000.000,-. Veel gemeenten wenden deze in principe vrij
besteedbare middelen aan voor een op de lokale omstandigheden afgestemd minderhedenbeleid
en verlenen subsidies aan instellingen die de belangen van minderheden behartigen.
Voor een deel komen deze gelden dus ook ten goede aan de categorie buitenlandse
ingezetenen.Het tweede lid verplicht partijen erop toe te zien dat vertegenwoordigers
van buitenlandse ingezetenen in inspraakorganen en andere instellingen kunnen
worden gekozen door de buitenlandse ingezetenen. In de praktijk is het gebruikelijk
dat vertegenwoordigers van belangengroepen zelf bepalen wie hen in bepaalde
organen vertegenwoordigt. Dit komt dan bijvoorbeeld tot uitdrukking bij de
instelling van (gemeentelijke) commissies, waarin onder meer is bepaald dat
een of meer vertegenwoordigers worden aangewezen door bepaalde belangenorganisaties.
De concrete wijze waarop daar invulling aan wordt gegeven is geheel overgelaten
aan de betrokken organisatie of organisaties. Artikel 6Artikel 6, eerste lid, van het verdrag verplicht verdragspartijen aan
vreemdelingen het actief en passief kiesrecht toe te kennen voor plaatselijke
verkiezingen. Deze bepaling in samenhang met artikel 9, vijfde lid, van het
verdrag bepaalt voorts dat bij de toekenning als voorwaarde kan worden gesteld
dat de vreemdeling voldoet aan dezelfde vereisten als die, welke aan onderdanen
worden gesteld, en dat de vreemdeling gedurende een periode van vijf jaar
legaal verblijf heeft gehouden in de betrokken staat.In Nederland hebben niet-Nederlandse ingezetenen die vijf jaar in Nederland
verblijven en een geldige verblijfstitel bezitten op grond van de Vreemdelingenwet,
sinds 1985 het actief en passief kiesrecht voor gemeenteraadsverkiezingen.
Artikel 6 noopt dan ook niet tot aanpassing van de Nederlandse regelgeving. Voor alle volledigheid wordt erop gewezen dat «plaatselijke overheid»
door een verklaring op grond van artikel 15 van het verdrag voor Nederland
uitsluitend de gemeenten betreft (zie deze toelichting onder artikel 15 en
de concept-verklaring in de bijlage).Naar aanleiding van de beoogde interpretatieve verklaring bij artikel
6 wees de Vereniging voor Nederlandse gemeenten in haar advies d.d. 7 januari
1994 op het voorontwerp van Wet bijzondere bepalingen provincie Rotterdam,
waarbij een groot aantal gemeentelijke taken wordt overgeheveld naar de nieuw
te vormen provincies. Gelet op deze voorgenomen wet en de onderwerpen waarop
het onderhavige verdrag ziet, acht de VNG het wenselijk dat de werkingssfeer
van het verdrag wordt uitgebreid tot de toekomstige provincies nieuwe stijl
en haar organen.Er zijn thans grondwettelijke belemmeringen om aan niet-Nederlandse ingezetenen
het kiesrecht voor provinciale verkiezingen toe te kennen. Ten aanzien van
het vraagstuk van het kiesrecht voor migranten op het provinciale niveau merk
ik op dat de regering indertijd niet heeft gekozen voor grondwetsherziening
op dit punt. Wel is voor migranten dubbele nationaliteit mogelijk gemaakt.
Daardoor is de drempel voor migranten om de Nederlandse nationaliteit –
en daarmee ook het kiesrecht op provinciaal en nationaal niveau – te
verwerven zeer verlaagd. De stijging van het aantal naturalisaties bevestigt
dat ook.De ontwikkeling naar provincies-nieuwe-stijl kan wellicht een reden zijn
om het standpunt inzake het kiesrecht voor niet-Nederlanders te heroverwegen.Het onderhavige verdrag biedt daar evenwel niet de juiste gelegenheid
voor. In de Contourennota Integratie Etnische Minderheden (Kamerstukken II,
1993/94, 23 684, nr. 2) wordt het belang van participatie en inspraak van
minderheden op het regionale niveau sterk benadrukt. Aldaar is aangegeven
dat voorkomen moet worden dat door de overdracht van gemeentelijke bevoegdheden
naar de regio het nu bestaande kiesrecht en daarmee de participatie en inspraak
van migranten zou worden aangetast. Deze nota en de komende behandeling van
de voor instelling van de provincie Rotterdam noodzakelijke wetgeving bieden
daartoe wellicht een geschikter kader.Voorts zij erop gewezen dat op grond van artikel 87 van de Gemeentewet
ook deelgemeenteraden kunnen worden ingesteld, die rechtstreeks worden gekozen.
Deelgemeenteraden zijn in juridische zin commissies van de gemeenteraad en
vallen derhalve ook onder het begrip «gemeente» waartoe «plaatselijke
overheden» ingevolge de verklaring zijn beperkt. De Gemeentewet kent
een bepaling ten aanzien van de verkiezingen voor deelgemeenteraden. Artikel
87 bepaalt dat deelgemeenteraden (meer precies commissies op basis van de
Gemeentewet die als een algemeen vertegenwoordigend orgaan moeten worden aangemerkt)
worden gekozen door de ingezetenen van het betreffende deel van de gemeenten
die kiesgerechtigd zijn voor gemeenteraadsverkiezingen.Sommige voorwaarden waaraan vreemdelingen volgens de Kieswet en de Gemeentewet
moeten voldoen willen zij voor het kiesrecht voor gemeenteraden in aanmerking
komen, zijn niet geheel gelijkluidend aan de in het verdrag genoemde voorwaarden.
Dit hoeft echter niet tot wetswijziging te leiden, omdat de betreffende voorwaarden
in de Kieswet en de Gemeentewet gunstiger zijn voor vreemdelingen dan wel
omdat onzekerheden door middel van een interpretatieve verklaring kunnen worden
weggenomen.Om als buitenlandse ingezetene het kiesrecht op lokaal niveau uit te kunnen
oefenen dient hij of zij vijf jaar onafgebroken verblijf te hebben gehad
in Nederland. De lengte van de termijn komt overeen met de in het verdrag
genoemde. De term «gewone verblijfplaats» is gebruikt om te doen
uitkomen dat korte afwezigheid in verband met vakanties en dergelijke geen
onderbreking vormt van de vereiste periode (zie het verklarend rapport blz.
21, paragraaf 39). Bij het begrip onafgebroken periode van ten minste vijf
jaar in artikel B 3, tweede lid, van de Kieswet is ook beoogd alleen aan langere
perioden van afwezigheid consequenties te verbinden voor het kiesrecht (zie
het gestelde in Kamerstukken II 19984/85, 18 619, nr. 3, blz. 10 en nr. 7,
blz 7). De Nederlandse eisen aan het verblijf op dit punt stemmen dus overeen
met het bepaalde in dit verdrag.In Nederland wordt op dit moment niet de eis gesteld dat vreemdelingen
gedurende de vijf jaar voorafgaande aan de verkiezingen legaal in Nederland
hebben verbleven, maar dat zij vijf jaar in Nederland hebben verbleven –
ongeacht of zij over een rechtsgeldige titel beschikten – en dat zij
op de dag van kandidaatstelling legaal in Nederland zijn. Op dit punt is de
Nederlandse regeling gunstiger dan die van artikel 6 van het verdrag, waarin
slechts aan hem die «gedurende de vijf jaar voorafgaande aan de verkiezingen
op legale wijze zijn verblijfplaats in de betrokken staat heeft gehad»
het kiesrecht wordt verleend. Het is de verdragspartijen toegestaan voorzieningen
te bieden die voor de vreemdeling gunstiger zijn dan hetgeen het verdrag biedt
(vgl. artikel 9, vijfde lid, van het verdrag en het verklarend rapport blz.
22, paragraaf 43).Een ander punt van aandacht betreft de positie van personen die in dienst
zijn van een vreemde staat waarvan zij de nationaliteit bezitten (alsmede
hun levensgezel en hun inwonende kinderen) en die personen die hier verblijven
op grond van een verblijfstitel die niet is ontleend aan de Vreemdelingenwet,
het EG-verdrag of het Benelux-verdrag, maar bijvoorbeeld aan het NAVO-Statusverdrag.
In de praktijk betreft het diplomaten en personen in dienst van een internationale
organisatie. Beide groeperingen hebben in Nederland geen kiesrecht voor de
gemeenteraadsverkiezingen, omdat verondersteld wordt dat zij uitsluitend in
Nederland zijn om de belangen van hun eigen staat c.q. de belangen van de
betreffende internationale organisatie te behartigen. De betreffende groeperingen
worden niet expliciet uitgesloten van de werking van het onderhavige verdrag.
Gelet op de doelstellingen van het verdrag moeten genoemde groeperingen geacht
worden buiten de werking van artikel 6 te vallen. Wij wijzen met name op de
laatste overweging van de preambule, waarin uitdrukkelijk de «noodzaak
hun integratie in de plaatselijke gemeenschap te verbeteren» naar voren
wordt gebracht als reden voor de sluiting van het verdrag. Juist de noodzaak
tot integratie ontbreekt bij de genoemde groeperingen. De regering is voornemens
een interpretatieve verklaring van die strekking af te leggen. De ontwerp-tekst
van deze verklaring is als bijlage bij deze toelichting opgenomen.Artikel 6, tweede lid, opent de mogelijkheid om de toepassing van het
eerste lid te beperken tot het actieve kiesrecht. Nederland zal van deze mogelijkheid
uiteraard geen gebruik maken, nu vreemdelingen die in Nederland verblijven
op gelijke voet het actief en het passief kiesrecht voor gemeenteraadsverkiezingen
is toegekend. Artikel 7Ingevolge artikel 7 kan een partij bij het verdrag bepalen dat aan de
voorwaarden voor verblijf is voldaan bij een kortere periode van verblijf
dan de in artikel 6 genoemde. Deze mogelijkheid, waarvan men overigens mag
aannemen dat zij ook zou bestaan bij afwezigheid van deze bepaling, is op
dit moment voor Nederland niet van belang omdat de perioden van verblijf
in het verdrag en in de Nederlandse wetgeving overeenkomen. Het is echter
niet uitgesloten dat de thans geldende periode van verblijf aan een op grond
van artikel 8b van het op 7 februari 1992 te Maastricht tot stand gekomen
verdrag betreffende de Europese Unie (Trb. 1992, 74) tot stand te brengen
EG-richtlijn moet worden aangepast. De concept-richtlijn over kiesrecht voor
vreemdelingen die tot dusver voorwerp van bespreking vormde, en die gebaseerd
is op artikel 235 van het EG-verdrag (concept van 27 november 1989, COM (89)
524 def./2) gaat uit van de eis dat een periode van verblijf maximaal één
mandaatsperiode beslaat. In Nederland is dat vier jaar. Indien die keuze wederom
zal worden gemaakt, is op dit punt wijziging van de Kieswet en de Gemeentewet
noodzakelijk. Artikel 7 laat er geen twijfel over bestaan dat een dergelijke
verkorting van de vereiste periode van verblijf geen schending van het onderhavige
verdrag oplevert. Afdeling II Artikel 8Zoals uit het toelichtend rapport blijkt is het de bedoeling van dit artikel
om een actief informatiebeleid gericht op buitenlandse ingezetenen te bewerkstelligen.
Deze groep heeft immers specifieke problemen met betrekking tot interpretaties
van de verstrekte informatie en moet kennis kunnen nemen van haar rechten
in een voor hen begrijpelijke taal. De reikwijdte van artikel 8 gaat niet
zover dat iedere individuele buitenlander zou moeten worden getraceerd en
worden voorzien van relevante informatie.In gemeenten met veel ingezetenen van buitenlandse afkomst wordt in de
regel informatie over het gemeentelijk beleid in vreemde talen verspreid.
In gemeentelijke huis aan huisbladen is veelal voorzien in een rubriek ten
behoeve van buitenlanders in hun eigen taal.De rijksoverheid verspreidt via postkantoren, bibliotheken, bureau's voor
rechtshulp en dergelijke ook veel informatie in vreemde talen, bijvoorbeeld
over rechtsbescherming.Ten slotte kan gewezen worden op tv-uitzendingen in vreemde talen. Hierin
worden buitenlanders geïnformeerd over actuele ontwikkelingen, en bijvoorbeeld
over het tijdstip van gemeenteraadsverkiezingen. Meer in het algemeen kan
met betrekking tot verkiezingen worden gezegd dat zowel de lokale als de rijksoverheid
een actief beleid voeren waar het erom gaat buitenlandse ingezetenen op hun
rechten te wijzen. Artikel 9Opgemerkt zij dat de bestaande Nederlandse wetgeving inzake uitzonderingstoestanden
geen bevoegdheden kent gericht op het stellen van specifieke beperkingen aan
buitenlandse ingezetenen als bedoeld in het eerste lid van dit artikel. Dit
zal evenmin het geval zijn als de herziening van deze wetgeving zijn beslag
zal hebben gelegen.Voor wat betreft de toelichting op het tweede en derde lid van dit artikel
zij verwezen naar de toelichting bij artikel 3.Op grond van het vijfde lid kunnen reeds verworven rechten door het onderhavige
verdrag niet worden aangepast. Wanneer nationale regelingen buitenlandse ingezetenen
meer rechten toekennen dan het onderhavige verdrag gelden deze nationale regelingen. Artikel 10Artikel 10 bepaalt dat iedere partij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa in kennis moet stellen van elke wettelijke bepaling of
andere maatregel die de bevoegde autoriteiten op haar grondgebied treffen
uit hoofde van de verplichtingen voortvloeiend uit het verdrag. Deze maatregel
betekent niet dat iedere gemeentelijke verordening of maatregel voortvloeiend
uit verplichtingen op grond van het verdrag van de Secretaris-Generaal van
de Raad van Europa ter kennisname moet worden toegezonden. Volstaan kan worden
de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa op de hoogte te stellen van
wettelijke regelingen en maatregelen op nationaal niveau. Afdeling III Artikel 15Naar het oordeel van de Nederlandse regering dienen de bepalingen van
het verdrag alleen van toepassing te zijn op gemeenten. Bij de nederlegging
van de akte van aanvaarding zal dit worden aangegeven. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,J. KohnstammDe Minister van Buitenlandse Zaken,H. van Mierlo BIJLAGE IOntwerp-tekst van de af te leggen interpretatieve verklaring bij
artikel 6, eerste lid, van het verdrag inzake de deelneming van buitenlanders
aan het openbare leven op plaatselijk niveauDe Nederlandse regering verklaart dat zij artikel 6, eerste lid, van het
verdrag, gelezen in samenhang met de doelstelling van het verdrag, aldus interpreteert
dat personen die hier op grond van andere verdragen dan het Benelux-verdrag
of het EG-verdrag, dan wel op grond van algemene regels van volkenrecht op
het grondgebied van Nederland hun verblijfplaats hebben, en in Nederland verblijvende
personen die in dienst zijn van een andere staat waarvan zij de nationaliteit
bezitten alsmede hun niet-Nederlandse echtgenoten of levensgezellen en kinderen,
voor zover dezen met hen een gemeenschappelijke huishouding voeren, niet onder
de werking van artikel 6, eerste lid, van genoemd verdrag vallen. ToelichtingArtikel 6, eerste lid, van genoemde verdrag bevat een bepaling die ertoe
strekt iedere partij bij het verdrag te verplichten om aan elke buitenlandse
ingezetene het actieve en passieve kiesrecht toe te kennen voor de plaatselijke
verkiezingen, mits hij voldoet aan dezelfde wettelijke vereisten als die van
toepassing zijn op onderdanen en hij gedurende vijf jaar voorafgaande aan
de verkiezingen op legale wijze zijn gewone verblijfplaats in de betrokken
staat heeft gehad.De Nederlandse wetgeving kent het actief en passief kiesrecht voor plaatselijke
verkiezingen toe aan buitenlanders die gedurende vijf jaar voorafgaande aan
de verkiezingen in Nederland hebben verbleven en op de dag van kandidaatstelling
legaal in Nederland verblijven, waarbij het begrip 'legaal' in de regel wordt
geïnterpreteerd als dat zij hun verblijfstitel ontlenen aan de Vreemdelingenwet,
het Benelux-verdrag of het EG-verdrag. De Nederlandse wetgeving kent het actief
en passief kiesrecht niet toe aan die personen die hier op grond van andere
verdragen of op grond van algemene regels van volkenrecht verblijven. Personen
die in dienst zijn van ene andere staat waarvan zij de nationaliteit bezitten,
alsmede hun niet-Nederlandse echtgenoten of levensgezellen en kinderen, voor
zover dezen met hen een gemeenschappelijke huishouding voeren, worden in de
Nederlandse regelgeving zelfs expliciet van het kiesrecht uitgezonderd. In
de ogen van de Regering is het onwenselijk bedoelde personen actief of passief
kiesrecht voor plaatselijke of andere verkiezingen te verlenen, omdat zij
geacht worden uitsluitend in Nederland te verblijven om de belangen van een
buitenlandse staat, dan wel de belangen van een internationale organisatie
te behartigen. Bovendien is het alleszins verdedigbaar om te stellen dat genoemde
personen, juist omdat zij in Nederland verblijven met het oog op de behartiging
van de belangen van een andere staat dan wel een internationale organisatie,
ook niet onder de doelstelling en de reikwijdte van het verdrag vallen. Om
alle twijfels hieromtrent uit te sluiten wordt deze interpretatieve verklaring
afgelegd. BIJLAGE IIOntwerp-tekst van de af te leggen verklaring op grond van artikel
15 van het verdrag inzake de deelneming van buitenlanders aan het openbare
leven op plaatselijk niveauDe Nederlandse regering verklaart op grond van artikel 15 van het verdrag
dat zij de werkingssfeer van het begrip plaatselijke overheden in de zin van
het verdrag beperkt tot gemeenten en hun organen. ToelichtingArtikel 15 van het verdrag verklaart het verdrag van toepassing op alle
categorieën overheden die op het grondgebied van de verdragstaat bestaan.
Om mogelijke verwarring over de toepassing van het verdrag uit te sluiten,
is van de mogelijkheid die artikel 15 biedt om de categorieën plaatselijke
overheden te specificeren, gebruik gemaakt. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlemen- taire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24173-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl