Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28844, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

28844 nr. 20

23-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28844Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 844Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie31 200 VIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2008nr. 20VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 juni 2008De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, de vaste commissie voor Defensie2 en de vaste commissie voor Justitie3 hebben
op 28 mei 2008 overleg gevoerd met minister Ter Horst van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over:– de brief van de minister van BZK d.d. 18 december
2007 over uitvoering van de motie-Van Raak over een klokkenluidersfonds (31 200
VII, nr. 44);– de brief van de minister van BZK d.d. 13 februari
2008 inzake verzoek om aanbieding van de evaluatie van de klokkenluidersregelingen
(BZK080075);– de brief van de minister van BZK d.d. 21 maart
2008 inzake evaluatie van de werking en ervaringen met de klokkenluidersregelingen
en over de planning van het proces (31 200 VII, nr. 52);– de brief van de minister van BZK d.d. 15 april
2008 met het rapport betreffende inventarisatie integriteitsbeleid openbaar
bestuur en politie 2008 en het rapport met de evaluatie klokkenluidersregelingen
publieke sector (28 844, nr. 13);– de brief van de minister-president d.d. 24 april
2008 over de problematiek klokkenluiders (31 200 VII, nr. 63);– de brief van de minister van BZK d.d. 22 mei
2008 inzake evaluatie klokkenluidersregelingen publieke sector (28 844,
nr. 14).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesNederland kent volgens de heer Van Raak (SP)
veel burgers die hun geweten volgden, maatschappelijke misstanden meldden
en daardoor persoonlijk in grote problemen zijn geraakt. Enkelen zijn iconen
geworden van politiek onfatsoen. Niets voedt het wantrouwen van burgers in
de politiek meer dan mensen die hun burgerplicht doen en daarna door de overheid
in de kou worden gezet.De minister heeft geweigerd om uitvoering te geven aan de aangenomen motie-Van
Raak, waarin wordt gevraagd om een fonds voor klokkenluiders in het leven
te roepen. Zij voert daarvoor als argument aan dat bestaande regelingen voldoen.
Uit de evaluatie van de klokkenluidersregelingen door de Universiteit van
Utrecht (28 844, nr. 13) blijkt echter dat de bestaande regelingen
niet voldoen. In haar brief van 22 mei (28 844, nr. 14) erkent
de minister dat klokkenluiders onvoldoende worden beschermd en zegt zij een
instituut voor klokkenluiders toe. Gaat de Nationale ombudsman die rol vervullen?
Waarom is het instituut alleen bestemd voor rijksambtenaren en politieagenten?
Mensen als de heer Bos, de klokkenluider van de bouwfraude, die geen rijksambtenaar
zijn, zullen ook als de nieuwe voorstellen van de minister worden doorgevoerd,
geen steun van de overheid krijgen. Een instituut voor klokkenluiders moet
toegankelijk zijn voor iedereen die een maatschappelijke misstand op het spoor
is. Het instituut beoordeelt vervolgens of er sprake is van een individueel
arbeidsconflict of van een maatschappelijke misstand. Het bestrijden van maatschappelijke
misstanden is niet de verantwoordelijkheid van individuele bedrijven of organisaties,
maar van de maatschappij en de politiek. Deze zaak overlaten aan werkgevers
en werknemers lijkt een doodlopende weg. Daarom moet één minister
systeemverantwoordelijke worden voor problemen rond klokkenluiders in de publieke
en private sector. Is de minister het hiermee eens?Als geconstateerd is dat iemand een klokkenluider is, dient hij een maatschappelijk
belang en verdient hij bescherming van overheidswege. Het klokkenluidersinstituut
moet mensen kunnen adviseren en zo nodig financieel kunnen steunen. De boetes
die vaak voortvloeien uit de melding van misstanden, kunnen een fonds voor
klokkenluiders ruimschoots vullen. Wat vindt de minister van de suggestie
om een nationale klokkenluidersshow te organiseren bij de aftrap van het klokkenluidersfonds?Het is goed dat de minister haar nek uitsteekt voor de drie bekendste
klokkenluiders Bos, Schaap en Spijkers. Mag de Kamer ervan uitgaan dat hun
problemen nu daadwerkelijk worden opgelost? Wanneer zal dit het geval zijn?
Tot nu toe is de verantwoordelijkheid steeds doorgeschoven van de ene naar
de andere overheidsinstantie, waardoor mensen tussen wal en schip zijn gevallen.
Daarom mag nu in geen geval weer valse hoop worden gewekt. Is de minister
bereid zich tot probleemeigenaar van deze kwesties te maken? Wat gaat zij
doen met de problemen van alle wat minder bekende klokkenluiders?Volgens mevrouw Griffith (VVD) zijn de conclusies
vernietigend van de evaluatie van de klokkenluidersregelingen die door de
Universiteit van Utrecht is uitgevoerd. Klokkenluiders in Nederland zijn aangeschoten
wild. Had de minister verwacht dat de uitkomsten zo alarmerend zouden zijn?
Wat heeft zij in dit verband gedaan met de jaarlijkse rapporten van haar eigen
Commissie Integriteit Overheid (CIO)? De minister van BZK is systeemverantwoordelijke
voor klokkenluidersregelingen. Bij problemen rond een individuele klokkenluider
moet zij de betrokken collega-ministers actiever aanspreken op het goed regelen
van de zaak.Klokkenluiders moeten de geconstateerde misstanden altijd eerst in de
eigen organisatie aan de orde stellen. Als deze interne melding na twaalf
weken geen reactie heeft opgeleverd, moet de melder automatisch naar een externe
instantie kunnen stappen. Het externe klokkenluidersinstituut waarvoor
de minister nu voorstellen doet, moet over voldoende onderzoeksbevoegdheden
beschikken. Het moet ook uitspraken kunnen doen over de mate waarin de melder
rechtsbescherming, financiële ondersteuning of schadevergoeding nodig
heeft. Daarom moet de overheid een financiële voorziening creëren
waaruit financiële tegemoetkomingen die het klokkenluidersinstituut nodig
acht, kunnen worden betaald.De voorzieningen voor klokkenluiders moeten gebundeld worden binnen één
instelling en mogen niet worden versnipperd over de Nationale ombudsman, gemeentelijke
ombudsmannen, gemeentelijke commissies voor klokkenluiders et cetera. Hoe
denkt de minister te kunnen zorgen voor uniformiteit?Ook voor de private sector is een klokkenluidersregeling nodig en moet
de minister iets gaan regelen.De heer Heijnen (PvdA) benadrukt dat burgers
cynisch worden en zich afzijdig gaan houden als klokkenluiders in de kou blijven
staan. Een overheid die zegt te willen investeren in normen en waarden, moet
ervoor zorgen dat misstanden binnen de overheid kunnen worden gemeld, zo mogelijk
binnen de organisatie, zo nodig bij een alom bekend, onafhankelijk instituut.
Zo’n instituut moet de melder ook kunnen steunen. Een dergelijke situatie
bestaat op dit moment in Nederland niet. Het is goed dat de minister dit erkent
in haar brief van 22 mei en dat zij dit wil veranderen.In de media heeft de minister gezegd dat het kabinet zich ervoor wil inspannen
om een oplossing te vinden voor de problemen waarin bestaande klokkenluiders
zijn terechtgekomen. Waar kunnen zij zich melden? Kan de minister de Kamer
binnen afzienbare tijd in een geanonimiseerd overzicht berichten hoe het is
met deze mensen? Over de problemen van Bos, Schaap en Spijkers moet de minister
de Kamer voor de zomer kunnen melden dat bevredigende oplossingen zijn gevonden.Als misstanden in de private sector worden gemeld, bestaat onmiskenbaar
de kans dat daarmee een publiek belang wordt gediend. De bouwfraude is daarvan
een goed voorbeeld. Deze sector weigert tot nu toe veelal om zich in te zetten
voor integriteitsbeleid. De aanbevelingen van de commissie-Tabaksblat op dit
punt worden door het bedrijfsleven nauwelijks opgevolgd. Daarom is het minstens
nodig dat het steunpunt voor klokkenluiders ook open komt te staan voor klokkenluiders
uit de private sector. Integriteit in de private sector is echter niet alleen
een zaak van de overheid, maar zeker ook van werkgevers en werknemers. Daarom
moet een meldpunt voor misstanden in de private sector door overheid, werkgevers
en werknemers gezamenlijk worden vormgegeven. Wanneer komt er een reactie
op de brief die de minister aan de Stichting van de Arbeid schreef naar aanleiding
van de motie-Van Raak over het klokkenluidersfonds (31 200 VII, nr. 44)?
Is het kabinet bereid om met de SER over dit thema een gesprek aan te gaan?
Is de voorzitter van Bouwend Nederland hierop al eens door de regering aangesproken?
Wat doen de ministers Donner en Van der Hoeven op dit vlak? Kan dit onderwerp
op de agenda worden geplaatst van het eerstvolgende najaarsoverleg tussen
werkgevers, werknemers en kabinet? De heer Heijnen gaat ervan uit dat het
actieplan dat de minister voor dit najaar heeft toegezegd, niet alleen een
oplossing voor de publieke sector biedt, maar ook voor de private. Als werkgevers
en werknemers er samen niet uitkomen, zal op enig moment de overheid zelf
de verantwoordelijkheid moeten nemen voor het scheppen van een goede regeling
voor de private sector.Het Burgerlijk Wetboek en het huidige straf- en bestuursrecht bieden onvoldoende
mogelijkheden om klokkenluiders te beschermen. Daarom zijn aanvullende voorzieningen
nodig. Het is echter nog niet duidelijk of nieuwe wetgeving nodig is. Ook mevrouw Van Gent (GroenLinks) vindt het
onacceptabel dat mensen die in het belang van de hele samenleving misstanden
melden, daarvan persoonlijk ernstig nadeel ondervinden. Zij is blij dat de
minister nu eerste stappen zet om zaken op dit punt beter te regelen in de
publieke sector en voor een dergelijke regeling in de private sector haar
collega’s probeert te mobiliseren. Er moet één loket komen
waar alle klokkenluiders zich kunnen melden. Ook betere wettelijke bescherming
is nodig.Wanneer komt er een klokkenluidersfonds om rechtsbescherming en eventueel
het salaris van klokkenluiders uit te betalen? De boetes die uit de meldingen
voortvloeien, zijn ruim voldoende om zo’n fonds te vullen. Het fonds
moet voor iedereen toegankelijk zijn.In veel landen is de positie van klokkenluiders beter geregeld dan in
Nederland. In Engeland heeft men goede ervaringen met het Public Interest
Disclosure Act (PIDA). Komt er in Nederland een vergelijkbare regeling?Nog langer wachten op het moment dat het bedrijfsleven op vrijwillige
basis een goede regeling voor klokkenluiders in de private sector in het leven
roept, heeft geen zin. Het is daarom nu aan de overheid om deze zaak ook voor
de private sector goed te regelen. Kan de minister de Kamer voor 1 juli
informeren over de stand van haar overleg met de minister van SZW en de minister
van EZ over een klokkenluidersregeling voor de private sector?De minister heeft toegezegd om erop toe te zien dat voor de bekende klokkenluiders
Bos, Schaap en Spijkers een goede regeling wordt getroffen. Erkent de minister
dat deze mensen te lang aan hun lot zijn overgelaten? Waar kunnen de honderden
minder bekende gedupeerde klokkenluiders terecht? Vóór het zomerreces
moet duidelijk worden hoe de marsroute eruit zal zien naar een goede regeling
voor bekende en minder bekende klokkenluiders, en naar een fonds voor de publieke
en private sector.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA) benadrukt
dat uit de evaluatie van klokkenluidersregelingen in de publieke sector blijkt
dat bij de huidige regels alleen burgers die zeer sterk in hun schoenen staan,
in staat zijn om misstanden te melden. Waarom kiest de minister ter verbetering
van deze situatie voor de publieke sector niet voor het meest vergaande derde
scenario dat de onderzoekers schetsen?Biedt de mogelijkheid voor vertrouwelijk melden daadwerkelijk een betere
bescherming? Al bij de interne melding gaan zaken vaak fout en komt de melder
geïsoleerd te staan. Meestal is dit kwaad al geschied als de melder naar
buiten treedt. Daarom moeten melders die intern zaken aan de orde willen stellen,
daarvan tegelijkertijd melding kunnen maken bij een extern instituut. Het
externe instituut hoeft die melding niet direct op te pakken, maar moet wel
in de gaten houden of de organisatie waar de misstand intern wordt gemeld,
de melding zorgvuldig onderzoekt en de melder voldoende beschermt. De melder
wordt op deze manier de nodige veiligheid geboden, omdat hij weet dat van
buitenaf iemand meekijkt. Als de melder toch onvoldoende door de eigen organisatie
wordt beschermd, dan kan het externe instituut interveniëren. Deze rol
van extern instituut kan aan de Nationale ombudsman, de CIO of een andere
organisatie worden opgedragen, maar mag niet versnipperd worden over verschillende
organisaties.Wat wordt bedoeld met het voornemen om de toegankelijkheid van de bestaande
regelingen te verruimen? Wordt de groep die kan melden vergroot of wordt de
aard verruimd van de zaken waarover gemeld kan worden? Worden misstanden binnen
organisaties op dit moment al anoniem gemeld bij meldpunt M? Zijn mensen voldoende
van deze mogelijkheid op de hoogte?Is de minister bereid om te onderzoeken in hoeverre het huidige arbeidsrecht
de klokkenluider voldoende bescherming biedt in zowel de publieke als
de private sector? Wellicht moet de wet op dit punt worden verbeterd. Als
het goed is, is de uitkomst dat het arbeidsrecht de klokkenluider voldoende
bescherming biedt. In zo’n situatie oordeelt uiteindelijk de onafhankelijke
rechter over een arbeidsconflict dat voortvloeit uit een melding. Daarom lijkt
de oprichting van een apart klokkenluidersfonds overbodig. Echter, het instellen
van een fonds waaruit procedurekosten vooraf kunnen worden gecompenseerd,
naar het voorbeeld van het Rotterdamse fonds dat de minister in haar brief
noemt, lijkt wel een goede zaak. Het voorkomt dat de klokkenluider persoonlijk
moet zorg dragen voor voldoende geld om de volgens hem noodzakelijke juridische
procedures te kunnen voeren.Ook in de private sector worden klokkenluiders op dit moment onvoldoende
beschermd, terwijl de melding van een misstand ook hier toch vaak van groot
maatschappelijk belang is. Het is echter de vraag of de overheid met regels
kan afdwingen dat meldingen binnen private ondernemingen altijd correct worden
opgepakt.De heer Anker (ChristenUnie) concludeert dat
de bestaande regelingen klokkenluiders niet de rechtsbescherming bieden die
ermee is beoogd. Is het juist dat de minister voor de korte termijn kiest
voor scenario 2 van de onderzoekers, maar voor de lange termijn streeft naar
het invoeren van een nieuwe generieke regeling zoals voorgesteld in scenario
3? Kan zij in het plan van aanpak dat na de zomer naar de Kamer komt, een
tijdpad schetsen voor de in haar brief van 22 mei aangekondigde maatregelen?
Wanneer is zij klaar met haar onderzoek naar de mogelijkheid om een onafhankelijk
instituut op te richten? Welke regelingen vindt zij voor de private sector
wenselijk?Klokkenluiders geven vorm aan verantwoord burgerschap. De regeling die
in het Verenigd Koninkrijk is vormgegeven, lijkt daaraan tegemoet te komen.
Deze geldt bovendien zowel voor de publieke als de private sector en biedt
klokkenluiders veel bescherming. Dit systeem moet worden onderzocht op toepasbaarheid
in Nederland. Is de minister bereid om de Kamer hierover te informeren?Voor klokkenluiders die tussen wal en schip vallen, is een fonds nodig.
Hierom wordt gevraagd in de motie-Van Raak. Het besluit om deze aangenomen
motie niet uit te voeren, wordt onvoldoende onderbouwd. Het is te gemakkelijk
om de verantwoordelijkheid voor de klokkenluider vooral bij de werkgever te
leggen. Bovendien lijkt de minister het idee van een klokkenluidersfonds al
overboord te hebben gezet, terwijl zij er nog wel een advies over vraagt aan
de Stichting van de Arbeid. Hoe is dit te rijmen?Het is goed dat de minister eraan wil werken om de persoonlijke problemen
van een aantal bekende klokkenluiders snel op te lossen. Kan zij garanderen
dat deze zaken binnenkort afdoende zijn geregeld?De heer Brinkman (PVV) vindt de maatregelen
die de minister aankondigt goed, maar onvoldoende. Er moet niet worden voortgeborduurd
op bestaande regelgeving die niet goed functioneert, maar worden gekozen voor
nieuwe regelgeving en scenario 3. Er is één instituut nodig
voor zowel de publieke als de private sector. De motie-Van Raak moet worden
uitgevoerd. Waarom is de minister daartoe niet bereid?De minister stelt dat de rechtspositie niet mag worden geschaad van klokkenluiders
bij het Rijk en de politie die hun melding «te goeder trouw» hebben
gedaan. Dit «te goeder trouw» moet uit de formulering worden geschrapt,
want misstanden moeten te allen tijde kunnen worden gemeld, ook als bij de
melder wrok of financieel voordeel als motief meespeelt. De formulering «te
goeder trouw» kan immers door de overheid worden misbruikt om de klokkenluider
ertoe te bewegen, de misstand niet te melden. Antwoord van de ministerDe minister benadrukt dat zij zeer gemotiveerd
is om de positie van klokkenluiders te verbeteren. Zij neemt de inspanningsverplichting
op zich om uiteindelijk zaken zo te regelen dat iedereen in Nederland die
denkt dat ergens sprake is van een misstand, dit in vrijheid kan melden. De
problematiek is echter veel te ingewikkeld om te kunnen voldoen aan de eis
om deze voor het zomerreces te regelen.Het is op dit moment niet alleen mogelijk om misdaad anoniem te melden,
maar sinds zes maanden kunnen ook integriteitsschendingen anoniem worden gemeld.
In deze zes maanden zijn 37 serieuze anonieme meldingen van integriteitsschendingen
binnengekomen die betrekking hadden op 44 feiten. De afhandeling van deze
meldingen zijn volgens afspraak overgedragen aan betrokken instanties. De
minister is bereid om te bezien of meer nodig is dan deze meldingen alleen
uitzetten bij de betrokken instanties.Met de aankondiging dat de toegankelijkheid van de bestaande regelingen
zal worden verruimd, wordt bedoeld dat zowel de groep die kan melden wordt
verruimd, als de onderwerpen waarover kan worden gemeld. Zo zullen voortaan
niet alleen medewerkers van Rijk en politie kunnen melden, maar ook ex-medewerkers.
De meldingen kunnen dus op meer zaken betrekking hebben en daarmee zal de
bescherming voor meer zaken gelden. De minister zegt toe de ruimere Vlaamse
definitie te willen onderzoeken. Daarbij gaat het om nalatigheid, misbruik
of misdrijf.Het is nog niet duidelijk welke organisatie de rol van onafhankelijk instituut
op zich zal nemen. De Nationale ombudsman lijkt goede papieren te hebben.
De beslissing hierover hangt ook af van ontwikkelingen voor de private sector.
De minister wil onderzoeken of het reëel en verstandig is om ernaar te
streven dat overheid en private sector samen één onafhankelijk
instituut voor klokkenluiders opzetten. Vooralsnog denkt zij echter aan een
instituut dat alleen bevoegdheden heeft voor de sectoren Rijk en politie,
omdat dit de sectoren zijn waarvoor zij direct verantwoordelijk is. Zij heeft
minder invloed op een regeling voor de sectoren defensie, onderwijs en rechterlijke
macht, en nog minder op een regeling voor de private sector. Dit betekent
niet dat zij tegen alle regelingen is voor sectoren waarop zij minder invloed
heeft, maar wel dat zaken veel sneller geregeld kunnen worden voor de sectoren
waarvoor zij direct verantwoordelijk is. De minister zegt de Kamer toe dat
zij zal overleggen met de ministers van EZ, van Justitie en van SZW over klokkenluidersregelingen
en een onafhankelijk instituut voor de private sector. Ook zal zij een gesprek
aangaan met de voorzitter van de SER. Ook zal zij met de genoemde ministers
bespreken of dit onderwerp tijdens het voorjaarsoverleg aan de orde kan worden
gesteld. Zij benadrukt echter dat zij niet in een positie verkeert waarbij
zij haar collega-ministers op dit punt zaken kan opdragen.Het aangekondigde onafhankelijke instituut voor Rijk en politie zal een
tweedelijnsvoorziening zijn. Bij de behandeling van de klachten wordt de eerste
lijn gevormd door de organisatie waar de vermeende misstand zich voordoet.
Pas als bij de interne behandeling van de klacht problemen ontstaan, gaat
de tweedelijnsvoorziening een rol spelen. Die kan ook een rol spelen als de
melder er volstrekt geen vertrouwen in heeft dat de eigen organisatie de melding
serieus neemt of hem voldoende bescherming zal bieden. Er moet echter worden
voorkomen dat de verantwoordelijkheid voor misstanden wordt weggehaald bij
de interne organisatie, door meldingen te snel naar de tweedelijnsvoorziening
te verwijzen. De Stichting M moet de rol vervullen van ultimum remedium. Hier
kunnen alle sectoren klachten over de overheid anoniem melden. Bij de Nationale
ombudsman kunnen mensen niet anoniem melden, maar de ombudsman kan wel een
anoniem onderzoek doen. Meer in het algemeen zal de naam van de melder zo
veel mogelijk worden beschermd, maar meestal leidt het proces dat voorafgaat
aan de officiële melding ertoe dat betrokkenen direct weten
wie heeft gemeld. Daarom is het goed als men zo snel mogelijk vertrouwelijk
meldt.De verantwoordelijkheid voor een klokkenluidersregeling in de private
sector ligt in eerste instantie bij deze private sector. De overheid moet
niet het leed van de hele wereld op zich willen nemen, want dan schept zij
verwachtingen die niet kunnen worden waargemaakt. De minister is wel bereid
om de private sector op de hierboven geschetste manier aan te spreken op een
goede regeling.De bestaande klokkenluidersregelingen in de marktsector gaan uit van zelfregulering.
In 2006 is door het ministerie van SZW een extern onderzoek gedaan naar klokkenluidersregelingen
in de marktsector. Daaruit blijkt dat verbeteringen nodig zijn. Slechts een
op de tien ondernemingen heeft een klokkenluidersprocedure ingesteld. De Stichting
van de Arbeid heeft gedragsregels en een voorbeeldprocedure opgesteld. Die
vormen de leidraad voor de ontwikkeling van een klokkenluidersprocedure voor
de marktsector en sluiten in grote lijnen aan bij de regeling die binnen de
overheid geldt. Voor beursgenoteerde ondernemingen geldt de code-Tabaksblat.
Naar aanleiding van de evaluatie van de klokkenluidersregelingen bij het Rijk
c.s. zal de minister in overleg treden met de ministers van EZ, van Justitie
en van SZW over klokkenluidersregelingen in de marktsector.De minister is bereid te onderzoeken of het mogelijk is om zo snel mogelijk
op de rijksbegroting een bedrag te reserveren waarmee de eventuele kosten
kunnen worden bestreden die voortvloeien uit de melding van misstanden. Zij
wil dit doen naar het voorbeeld van het fonds in Rotterdam. Het onderzoek
naar de mogelijkheden richt zich vooralsnog alleen op de sectoren Rijk en
politie, omdat daarvoor zo’n voorziening snel valt te regelen. Voor
de private sector geldt dit niet. Ondanks haar toezegging twijfelt de minister
aan de noodzaak van een voorziening, omdat er bij problemen altijd geld beschikbaar
is. Toch wil zij zich ervoor inzetten, omdat zij iedereen ervan wil overtuigen
dat bij melding van misstanden altijd voldoende geld beschikbaar is. Vooralsnog
wil zij de voorziening geen klokkenluidersfonds noemen. De Stichting van de
Arbeid is gevraagd om advies uit te brengen over een eventueel op te stellen
klokkenluidersfonds dat in de private sector een rol moet spelen. Naar aanleiding
van dit advies zal het kabinet een standpunt innemen.De positie van de klokkenluiders Bos, Schaap en Spijkers is door de hoogste
ambtenaar op dit terrein van het ministerie van BZK aan de orde gesteld bij
de ministeries waar de desbetreffende kwesties spelen. Aan de betrokken ministeries
is gevraagd om een uiterste poging te doen om deze zaken tot een goed einde
te brengen. In deze drie kwesties is op deze manier geïntervenieerd,
omdat het hierbij gaat om erkende klokkenluiders die de samenleving een grote
dienst hebben bewezen, maar door hun melding persoonlijk een onevenredig zware
last hebben ervaren. Bovendien heeft de overheid in deze kwesties toezeggingen
gedaan die weliswaar op papier zijn nagekomen, maar niet tot het gewenste
effect hebben geleid. De minister van BZK is hiervoor een inspanningsverplichting
aangegaan, maar de direct betrokken ministeries blijven verantwoordelijk voor
deze uiterste poging. Over de vraag hoe de kwestie rond de heer Schaap voor
beide partijen op een goede manier kan worden opgelost, vindt op 28 mei
een gesprek plaats. Het ministerie van EZ voert een nader gesprek over de
situatie van de heer Bos. Daarbij «kijkt BZK mee». Het ministerie
van Defensie werkt serieus aan een oplossing van de problemen van de heer
Spijkers. Voor de zomer zal de Kamer nog eens namens de betrokken ministeries
worden geïnformeerd over de stand van zaken in de drie kwesties. Op verzoek
van de mensen die het betreft, gebeurt dit slechts in algemene bewoordingen.De minister acht zich niet in staat om de problemen van alle andere, minder
bekende gedupeerde klokkenluiders op te lossen. Mensen die zich benadeeld
voelen, zullen zich moeten wenden tot de eigen organisaties die
verantwoordelijkheid dragen. Als dit onvoldoende oplevert, zal men zich tot
de rechter moeten wenden. Mensen die betrokken zijn bij kwesties die het Rijk
of de politie betreffen, kunnen zich ook bij de politiek verantwoordelijken
melden.De minister zegt toe, ook met andere werkgevers binnen de overheid dan
Rijk of de politie over de klokkenluidersregeling te gaan spreken. Daarbij
zal zij pleiten voor uniformiteit van de regelingen en voor samenwerking op
dit punt. Het is echter zeer verdedigbaar dat sommige gemeenten kiezen voor
een eigen ombudsman, terwijl andere aansluiten bij de Nationale ombudsman.
Dit kan leiden tot enige differentiatie tussen gemeenten.Sinds de oprichting van de Commissie Integriteit Overheid (CIO) in 2001
zijn daar 43 meldingen binnengekomen. Daarvan zijn er 10 ontvankelijk verklaard
en in behandeling genomen. Over 7 ervan is advies uitgebracht. Geen ervan
heeft geleid tot het constateren van een misstand. In het eerste kwartaal
van 2008 is voor het eerst een melding gegrond verklaard. Hierbij moet worden
vermeld dat de commissie pas in 2006 goed op stoom is gekomen. Op grond van
de jaarlijkse rapporten van de CIO en het relatief lage aantal binnengekomen
meldingen kon niet worden geconcludeerd dat de CIO niet goed zou functioneren.De ministeries van BZK, Justitie, EZ en SZW doen samen onderzoek naar
de Engelse Public Interest Disclosure Act en het Engelse instituut Public
Concern at Work.Als iemand een misstand niet in vrijheid denkt te kunnen melden bij de
eigen organisatie, moet hem de weg openstaan om deze op een andere manier
te melden. Als men in dit verband baat heeft bij een mogelijkheid om interne
klachten in kopie bij een extern instituut neer te leggen, waarbij dat instituut
de taak heeft om de voortgang van de interne behandeling te monitoren, moet
deze mogelijkheid worden overwogen. De minister zegt toe, deze suggestie serieus
te bezien. De koninklijke route blijft echter dat wordt gemeld bij de instelling
waar de misstand wordt geconstateerd.In scenario 3 wordt uitgegaan van een nieuwe wettelijke regeling voor
zowel de publieke als de private sector. Zo’n regeling kan echter alleen
op de lange termijn tot stand worden gebracht. Omdat de lange termijn niet
de vijand mag worden van de korte, kiest de minister in eerste instantie voor
scenario 2. De wettelijke bescherming uit scenario 3 wordt echter zeker bezien.
De ministeries van BZK, Justitie en SZW zullen samen onderzoeken of de regelingen
in het Burgerlijk Wetboek voldoende zijn om klokkenluiders goede bescherming
te bieden. Hierbij betrekt men ook de ervaringen in het buitenland. De voorlopige
keuze voor scenario 2 is dus een tussenstap om uiteindelijk uit te komen bij
scenario 3.De bescherming die de overheid biedt, geldt alleen mensen die te goeder
trouw melden. Ook in het Engelse systeem is deze voorwaarde opgenomen.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Raak (SP) ziet weinig in het overleg
dat de minister gaat voeren met werkgevers en werknemers, maar geeft het het
voordeel van de twijfel. Als hieruit echter op 1 augustus 2008 nog geen
resultaten zijn voortgekomen, moet de regering haar verantwoordelijkheid nemen.De Kamer was niet tevreden over de uitvoering van de motie-Van Raak waarin
werd gevraagd om een klokkenluidersfonds. De minister lijkt nu binnen de rijksbegroting
een soort fonds te willen creëren. Kan zij de Kamer opnieuw een brief
sturen, waarin zij haar nieuwe plannen rond de uitvoering van de motie uitlegt?Het valt te betreuren dat de minister niet bereid is om zich probleemeigenaar
te maken van de bestaande klokkenluiderskwesties. Mevrouw Griffith (VVD) vindt dat er niet meer
instellingen moeten komen, maar juist minder. Welke instellingen die zich
nu met klokkenluiders bezighouden, kunnen worden geschrapt? Vooral de positie
van de CIO moet kritisch worden bezien.De heer Heijnen (PvdA) is blij met de inzet
van de minister voor de klokkenluiders Bos, Schaap en Spijkers, maar vindt
dat ook de andere bestaande klokkenluiders hun problemen bij een extern instituut
moeten kunnen melden. Wat vindt de minister van het voorstel van de heer Van
Vollenhoven om een consortium van de Nationale ombudsman, de Onderzoeksraad
voor veiligheid en de AFM hierbij een rol te laten spelen?Volgens mevrouw Van Gent (GroenLinks) moet
het door de minister beoogde fonds uiterlijk 1 januari 2009 in het leven
zijn geroepen. Voor de zomer moet de Kamer worden bericht over de planning.
Verder moet voor de zomer niet alleen helder worden wat wordt gedaan met de
problemen van de klokkenluiders Bos, Schaap en Spijkers, maar ook met die
van alle andere bestaande klokkenluiders.Ook mevrouw De Pater-van der Meer (CDA) vindt
dat het beoogde fonds in 2009 in werking kan treden. De Kamer kan zorgen voor
een nota van wijziging op de begroting voor 2009.De minister zegt toe om de voorziening voor
klokkenluiders binnen het Rijk en de politie al op de begroting voor 2009
op te nemen en de Kamer een brief te sturen over de uitwerking van de voorziening.Er is geen rol weggelegd voor een consortium van de Nationale ombudsman,
de Onderzoeksraad voor veiligheid en de AFM bij het oplossen van problemen
van bestaande klokkenluiders. Klokkenluiders binnen het Rijk of bij de politie
kunnen bij het ministerie van BZK terecht. Andere klokkenluiders worden vooralsnog
verwezen naar de organisatie waar de kwestie speelt, of naar de rechter. Uiteraard
zal worden bezien of er instellingen kunnen worden geschrapt.Toezeggingen– De Kamer ontvangt voor het zomerreces een brief over de stand
van zaken rond de afhandeling van de problemen van de klokkenluiders Bos,
Schaap en Spijkers.– De geldelijke voorziening voor klokkenluiders binnen de sectoren
Rijk en politie wordt in de begroting van het ministerie van BZK voor 2009
vormgegeven. De Kamer ontvangt over de nadere uitwerking hiervan een brief,
waarin ook de relatie met de motie-Van Raak aan de orde komt.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,Van BaalenDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Van LeidenXNoot1Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Van der Staaij (SGP), De Pater-van der Meer (CDA),
Van Bochove (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Haverkamp
(CDA), Leerdam (PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith
(VVD), Boelhouwer (PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA),
Van der Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme
(PvdD), Kuiken (PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker
(ChristenUnie).Plv. leden: Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Smilde
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Knops (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert
(PvdA), Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts
(PvdA), Çörüz (CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der
Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Cramer (ChristenUnie).XNoot2Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Ferrier (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Van Velzen (SP), Haverkamp
(CDA), Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Irrgang (SP), Knops (CDA), Willemse-van der
Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (ChristenUnie),
Pechtold (D66), Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks) en
Thieme (PvdD).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Ormel (CDA), Jonker (CDA), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Roefs (PvdA),
Wolbert (PvdA), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Roemer (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham (D66), Omtzigt (CDA), Teeven
(VVD), Vendrik (GroenLinks) en Ouwehand (PvdD).XNoot3Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Kamp (VVD),
Arib (PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Azough (GroenLinks),
Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Teeven (VVD),
Verdonk (Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD),
Kuiken (PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en Anker
(ChristenUnie).Plv. leden: Uitslag (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Weekers
(VVD), Smeets (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer
(SP), Halsema (GroenLinks), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Slob (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28844-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl