Rijksbegroting Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer 1995; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-XI, nr. 67

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-05-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-XI nr. 67

15-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerTweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 1995nr. 67VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 mei 1995De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 22 maart 1995 overleg gevoerd met minister De
Boer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over:– haar notitie ter voorbereiding van de klimaatconferentie in Berlijn
(28 maart t/m 7 april 1995);– haar reactie op het rapport «1994 Scientific Assessment
on Ozone Depletion»;– haar brief van 13 maart 1995 inzake de aanbieding van het rapport «Netherlands National Communication on Climate Change Policies».Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Crone (PvdA) betoogde dat er sprake is van een zeer
gewichtig milieuprobleem waarover niet alleen op mondiaal maar ook op Europees
en zelfs op nationaal niveau moeilijk een politiek commitment kan worden bereikt.
Het is echter wel van belang dat er een zo groot mogelijke consensus in Nederland
ontstaat opdat in internationaal verband een zekere eenheid kan worden uitgestraald.Ook al is er sprake van een groot probleem, het is toch belangrijk dat
men niet vervalt in algeheel pessimisme. Duidelijk is dat de belangen van
diverse (blokken van) landen verschillen en alleen daarom al moet men niet
al te zenuwachtig worden omdat het zo langzaam gaat. Een complicerende factor
is dat er geen wetenschappelijke consensus is over de omvang van het probleem
en het tempo waarin het zich ontwikkelt. Twee dingen zijn echter zeker: 1.
de hoeveelheid broeikasgassen is sinds de industriële revolutie sterk
gestegen; 2. de oppervlaktetemperatuur is in die periode eveneens sterk gestegen.
Het gerenommeerde Max Planck Institut heeft op basis van nieuwe modelberekeningen
geconcludeerd dat er een kans is van meer dan 95% dat er een relatie is tussen
beide verschijnselen. Het KNMI neigt ertoe zich bij deze conclusie aan te
sluiten. Met andere woorden: de kans dat er iets loos is, neemt toe en dus
ook de noodzaak om iets te ondernemen. Vermoedelijk kan een onomstotelijk
bewijs pas worden geleverd als het te laat is en daarom voelt
de fractie van de PvdA er veel voor om in dit opzicht het voorzorgsprincipe
te hanteren.De heer Crone constateerde dat de resultaten van het klimaatverdrag niet
zijn om over naar huis te schrijven. De westelijke landen halen op enkele
uitzonderingen na hun stabilisatiedoelstelling in 2000 niet. De inzet van
het kabinet moet zijn om tot het uiterste gaan om dit in EU-verband alsnog
te realiseren. De zuidelijke landen hebben in Rio de Janeiro geen taakstelling
voor 2000 meegekregen, maar wel kan worden geconstateerd dat in veel van deze
landen het probleem wordt onderkend. Dat leidt niet direct tot concrete conclusies
maar dat heeft alles te maken met het feit dat er nog nooit vanaf het eerste
moment overeenstemming is geweest over oorzaak en gevolg van milieuproblemen.Nu dreigt er overigens wel een patstelling te ontstaan. De zuidelijke
landen willen niks doen omdat ze bang zijn dat hun economische groei wordt
beperkt, terwijl de noordelijke landen aanhikken tegen concreet beleid dat
moet leiden tot stabilisatie en daarna reductie. Deze patstelling kan slechts
worden doorbroken door internationale coördinatie en daarin kan de klimaatconferentie
een belangrijke rol spelen. Uitgangspunt daarbij dient in de eerste plaats
te zijn dat de noordelijke en zuidelijke landen erkennen dat klimaatverandering
een gemeenschappelijk probleem is dat dus gemeenschappelijk moet worden aangepakt.
In de tweede plaats moet aan de zuidelijke landen expliciet worden toegestaan
dat ze blijven groeien waarbij dan overigens wel sprake dient te zijn van
een beperkte emissietoename. De noordelijke landen zouden met het oog daarop
financiële en technologische steun moeten bieden, ook al om te voorkomen
dat de zuidelijke landen in dezelfde fouten vervallen. In de derde plaats
moeten de geïndustrialiseerde landen onderlinge concurrentieproblemen
vermijden door een gezamenlijke taakstelling te formuleren. Daarbij zou uiteindelijk
moeten worden uitgekomen op 1 à 2% emissiereductie per jaar na 2000;
wellicht zou daarbij ook een differentiatie per land moeten worden gerealiseerd.
Sommige landen hebben immers energie-intensieve industrieën en leveren
produkten aan landen met een lagere energie-intensiteit. Misschien is het
zinvol de vraag aan de orde te stellen of de emissies alleen op het producerende
land moeten worden geboekt of dat ook het consumerende land een bijdrage moet
leveren. De koninklijke weg is natuurlijk om de kosten, verbonden aan reductie
van de emissies, door te berekenen in de produkten, maar een dergelijke solide
marktwerking is in EU-verband nog niet gerealiseerd.Een belangrijk discussie-onderwerp is de joint implementation, het mechanisme
waarbij met westerse valuta CO2-reducties in zuidelijke en Oosteuropese
landen worden gerealiseerd tegen relatief lage kosten. Dat is een veelbelovende
aanpak, waarop overigens door zuidelijke landen de kritiek wordt geuit dat
de noordelijke landen hun verantwoordelijkheid trachten te ontlopen. Om die
kritiek te ontzenuwen zou zeker tot 2000 joint implementation niet mogen worden
afgeboekt op de nationale doelstellingen. Deelt de minister deze opvatting?Concluderend merkte de heer Crone op dat Nederland zijn voortrekkersrol
moet blijven spelen, samen met landen als Duitsland en Denemarken. De Nederlandse
inzet zal echter alleen serieus worden genomen als de doelstelling van een
reductie van 3 tot 5% in 2000 wordt gerealiseerd. Zal de minister deze positie
innemen in Berlijn? Daar zullen immers de uitgangspunten voor de volgende
onderhandelingsronde van twee jaar worden geformuleerd. Wie leidt de onderhandelingen
en welke landen bieden een platform? Wat dit betreft is er alles voor te zeggen
het secretariaat in Bonn te vestigen.Met het oog op de internationale voortrekkersrol van Nederland zijn de
bezuinigingen op het klimaatonderzoeksprogramma onwenselijk. Ten slotte drong
de heer Crone erop aan om in de Nederlandse delegatie ook vertegenwoordigers
van NGO's op te nemen. Mevrouw Boers-Wijnberg (CDA) betoogde dat voor haar fractie
nog steeds het uitgangspunt van goed rentmeesterschap voorop staat. Het Max
Planck Institut heeft berekend dat het voor 95% zeker is dat de stijgende
concentraties broeikasgassen tot een forse temperatuurstijging leiden. Het
paarse kabinet is echter niet voornemens om tot adequate maatregelen te komen.
Zo komen technologie en energiebesparing er juist slechter af. De vorige minister
van VROM heeft een zekere gedrevenheid ten toon gespreid, die uitmondde in
een voortrekkersrol van Nederland. Ook deze minister zou – daarbij gestimuleerd
door oppositie en regeringspartijen – in Berlijn van een dergelijke
gedrevenheid moeten blijk geven.Wereldwijde actie is nodig, want het gaat om een gemeenschappelijke toekomst.
Klimaatverandering heeft ingrijpende gevolgen voor het leven op aarde. Veel
onderzoek en vooral ook gezamenlijk optreden zijn van groot belang. Nederland
zou nadruk kunnen leggen op de overdracht van kennis, vooral op energiegebied.
Naast activiteiten in eigen land zou wellicht een groter deel van de ontwikkelingshulp
moeten worden besteed aan doelmatiger energievoorziening en -besparing en
aan andere methoden om de CO2-emissies te verminderen.Het Wereldnatuurfonds heeft zeer onlangs een boeiend rapport over de relatie
tussen werkgelegenheidsgroei en klimaatbeleid het licht doen zien. Hoe oordeelt
de minister over dit rapport en denkt zij dat hier kansen liggen? Uit de media
bleek een nogal afhoudende opstelling van de minister. Mevrouw Wijnberg was
in ieder geval de mening toegedaan dat een dergelijk rapport gezien de ernst
van de problematiek serieus moet worden genomen.De EU slaagt er nauwelijks in om een de burgers aansprekend milieubeleid
te voeren. Uiteindelijk is men er toch in geslaagd overeenstemming te bereiken
over een doelstelling voor het jaar 2005. Hoe is de stand van zaken op dit
punt? Wereldwijde problemen kunnen in ieder geval niet worden aangepakt als
geen sprake is van consensus in EU-verband en een daaruit voortvloeiende Europese
aanpak.Het ozongat boven de Zuidpool wordt steeds groter, terwijl ook boven de
Noordpool ozonverlies wordt gemeten. Emissies van chloor, broom en methylbromide
dragen bij aan de ozonafbraak. Troposferische ozon, een gevolg van fotochemische
reacties van verontreinigende stoffen, levert een bijdrage van ongeveer 2%
aan het broeikaseffect. Zal dit aspect ook tijdens de klimaatconferentie aan
de orde komen?Waarom gaat de minister pas in een later stadium naar de conferentie?
Hoe is de delegatie samengesteld en waarom maken met het oog op het benodigde
draagvlak kamerleden er geen deel van uit?Een goed rentmeesterschap vergt ieders inzet; gedrevenheid is nodig. Het
Algemeen Dagblad van 16 maart jl. kopte: «Wereldmilieutop nu al een
flop»! Zo moet het natuurlijk niet en het CDA roept de minister op om
tot daden te komen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) betoogde dat Nederland een belangrijke
bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van het klimaatverdrag en een
voortrekkersrol in de EU heeft gespeeld en speelt. Het is van groot belang
dat deze minister op dezelfde voet doorgaat. Daar is alle reden toe, want
het Max Planck Institut heeft aangetoond dat het voor 95% zeker is dat klimaatverandering
wordt veroorzaakt door externe factoren, waaronder broeikasgassen. Het KNMI
meldt dat de stijging van de temperatuur op aarde met 0,7% ten opzichte van
het pre-industriële niveau evident is. Het nieuwe hiervan is dat duidelijk
is geworden dat de klimaatverandering een direct gevolg is van menselijk handelen.
Dit houdt in dat de mens zelf daaraan iets moet doen.Volgens het interessante rapport van het WNF «Klimaatverandering
en behoud van de biodiversiteit» zal de emissie van broeikasgassen klimaatverandering
teweeg brengen met alle gevolgen vandien voor veel soorten en
ecosystemen zoals gematigde en boreale bossen, tropische bergbossen, mangrovebossen
aan de kust, kustmoerassen en koraalriffen.Tussen 1980 en 1993 is de Nederlandse bijdrage aan het broeikaseffect
van 292 CO2-equivalenten afgenomen tot 232, vooral dankzij het
succes van de terugdringing van CFK's en halonen. Waarom zou een dergelijk
succes ook niet kunnen worden geboekt bij het CO2-beleid? Helaas
steeg de uitstoot van deze stof in dezelfde periode met 6%. Deze ontwikkeling
dient een halt te worden toegeroepen.De olieproducerende landen willen dat de besluiten tijdens de klimaatconferentie
eenstemmig worden genomen. Dit kan met name de onderhandelingen over verplichtingen
na het jaar 2000 blokkeren. Zouden er buiten de klimaatconferentie om afspraken
tussen de OECD-landen kunnen worden gemaakt? Een ander punt is het starten
van onderhandelingen over het protocol bij het klimaatverdrag, gericht op
de periode na 2000. Zeker op Europees niveau zullen wat dit betreft afspraken
moeten worden gemaakt over de reductie van broeikasgassen.Tijdens de jongste Milieuraad van de EU is gebleken dat volgens «top
down»-schattingen een overschrijding wordt verwacht van 5–8% van
de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. Een voorzichtige inschatting
van het ministerie op basis van informatie van de lidstaten komt uit op een
toename van 2–3% stijging ten opzichte van 1990. Duidelijk is in ieder
geval dat een stabilisatie van de CO2-reductiedoelstelling in 2000
ten opzichte van 1990 niet wordt gehaald als geen aanvullende maatregelen
worden genomen.Bij aanvullende maatregelen kan worden gedacht aan een aanscherping van
de energieheffing of aan progressieve tarieven, verkeersmaatregelen, alternatieve
energiebronnen en energie-efficiency, het stimuleren van schone technologie
en het versneld uitvoeren van projecten van duurzaam bouwen (met name in renovatieprojecten).De minister heeft in haar openingsrede voor het internationaal wetenschappelijk
congres over klimaatverandering op 7 en 8 december 1994 in Maastricht benadrukt
dat ten aanzien van het broeikaseffect preventief beleid noodzakelijk is.
Welke inbreng zal Nederland op dit punt hebben tijdens de klimaatconferentie?Het instrument van de joint implementation is een goed initiatief om bedrijven
te laten bijdragen aan het realiseren van de CO2-reductiedoelstellingen.
Dit instrument mag echter niet worden gebruikt voor het realiseren van de
nationale reductiedoelstelling van 3–5% in 2000. Mevrouw Augusteijn
meende dat de JI-proefprojecten door bepaalde voorwaarden moeten worden omgeven;
met name projecten in Oosteuropese landen kunnen interessant zijn vanwege
de hoge CO2-uitstoot aldaar, gecombineerd met tekortschietende
maatregelen en financiën en een gering milieubewustzijn.Het RIVM heeft een rapport over de effecten van de kleinverbruikersheffing
het licht doen zien: 1,5% reductie in totaal en bij de groep zelf 7%. Het
eerste begin is er dus. Het WNF heeft berekend dat banengroei verbonden met
CO2-reductie door energiebesparing mogelijk is. 70 000 banen
is natuurlijk niet niks, ook al ligt aan de berekeningen een reductie van
20% in het jaar 2005 ten grondslag. Kan de minister commentaar geven op dit
WNF-rapport?De heer Stellingwerf (RPF) constateerde dat emissiedoelstellingen
telkens weer moeilijk haalbaar blijken te zijn. Dat wordt o.a. veroorzaakt
door het feit dat de desbetreffende gassen niet zichtbaar zijn en het dagelijkse
leven niet rechtstreeks beïnvloeden. Het gaat bovendien om processen
waarvan de invloeden pas op langere termijn merkbaar zullen worden. Daarbij
komt ook nog dat de ernst van het probleem door de wetenschappers verschillend
wordt ingeschat. Ten slotte zijn de moeilijk grijpbare mondiale milieuproblemen
naar het vierde plan verdreven: werkgelegenheid, criminaliteit en vreemdelingenbeleid
scoren hoger. Net als in de zestiger jaren hebben de burgers,
politiek en bedrijfsleven hun hoop gevestigd op economische groei waarmee
ten minste de huidige welvaart en koopkracht kunnen worden gehandhaafd.De RPF-fractie maakt zich ernstig zorgen over de gerichtheid van de publieke
opinie op de korte termijn resultaten. Het gevaar van uitputting van grondstoffen
en energievoorraden speelt ogenschijnlijk op de middellange en lange termijn,
maar als het zich dan te zijner tijd manifesteert, zal er sprake zijn van
ingrijpende gevolgen voor de samenleving. Een groot aantal Aziatische en Latijnsamerikaanse
landen ontwikkelen zich in een hoog tempo en doen dus ook een beroep op de
mondiale grondstoffen- en energievoorraden.Al deze ontwikkelingen vormen de basis voor de klimaatconferentie in Berlijn.
Uit persberichten blijken grote tegenstellingen tussen diverse landen wat
betreft de aanpak van de problemen. Als die berichten waar zijn, is sprake
van een miskenning van de ernst en omvang van de problemen. Hopelijk zal over
twee weken blijken dat bedoelde persberichten geen grond hadden.De minister plaatst in haar notitie vraagtekens bij het bereiken van de
EU-doelstelling om de CO2-uitstoot in 2000 op het niveau van 1990
te stabiliseren. De heer Stellingwerf benadrukte dat Nederland er alles aan
moet doen om in ieder geval op nationaal niveau de doelstelling van 3–5%
reductie in 2000 te halen. Die doelstelling mag niet worden afgeboekt op de
rekening van de Oosteuropese of andere landen; investeringen in die landen
kunnen geen alibi vormen om nationale maatregelen achterwege te laten. Het
laatste wat mag gebeuren, is temporisering van maatregelen in de sfeer van
de warmtekrachtkoppeling. Concreet beleid op dit punt is broodnodig en daarom
pleitte de heer Stellingwerf voor herziening van de afspraken met de elektriciteitssector
die een zekere temporisering inhouden.Mevrouw Vos (GroenLinks) betoogde dat een ambitieus beleid
noodzakelijk is. Het Wereld meteorologisch instituut heeft erop gewezen dat
de gemiddelde temperatuur wereldwijd 0,3 graden hoger is dan in 1951 en dat
er voor de achttiende opeenvolgende keer een hogere temperatuur is gemeten.
De bevindingen van het Max Planck Institut spreken ook voor zich. De klimaatconferentie
moet de opmaat vormen voor een verdergaand beleid wat betreft de reductie
van CO2-emissies, vooral ook omdat het ernaar uitziet dat zelfs
de stabilisatiedoelstelling niet zal worden gehaald. Wat betreft die noodzakelijke
reductie hebben de geïndustrialiseerde landen een speciale verantwoordelijkheid
omdat de huidige toestand voor het overgrote deel te wijten is aan het hoge
energieverbruik in deze landen. Dat betekent dat ze verplicht zijn tot een
forse extra inspanning. Dit moet de inzet van Nederland zijn tijdens de klimaatconferentie
in Berlijn.Energiebesparing en de inzet van duurzame bronnen zijn de belangrijkste
wegen om de CO2-uitstoot te verminderen. De Icarus-studie van de
RUU laat zien dat een ambitieuze doelstelling mogelijk is; in deze studie
wordt erop gewezen dat een energiebesparing van 30% kostenneutraal mogelijk
is in het jaar 2000. Dat wil niet zeggen dat het vanzelf gaat, maar wel dat
de kansen er liggen. Een dergelijke ontwikkeling dient te worden gestimuleerd,
maar dat gebeurt nog steeds onvoldoende. De minister is daar mede schuldig
aan nu zij ermee heeft ingestemd dat een deel van het benodigde instrumentarium
op het gebied van energiebesparing en duurzame energie overboord werd gezet.
Ook wees mevrouw Vos op de te lage inzet van de energieheffing. Het ziet er
al met al naar uit dat de nationale reductiedoelstelling van 5% niet zal worden
gehaald en dat zelfs een reductie van 3% twijfelachtig is geworden.Daarom vroeg mevrouw Vos de minister een pakket beleidsmaatregelen op
te stellen op basis waarvan de reductiedoelstelling van 5% weer in zicht komt.
Factoren als duurzaam bouwen en de energieheffing dienen daarin
een belangrijke rol te spelen. De voorstellen op het terrein van duurzaam
bouwen zijn echter nog steeds te mager. De energieprestatienorm van het bouwbesluit
koerst aan op 10–15% besparing. Een dergelijke besparing is echter al
met vrij simpele voorzieningen bereikbaar. Dat kan en moet ambitieuzer.De voorstellen voor een energieheffing zijn beperkt, ook al lijkt de milieuwinst
groter dan aanvankelijk werd gedacht. Wat betreft de kleinverbruikers zou
sneller tot een hogere heffing moeten worden gekomen en er dient naar middelen
te worden gezocht om die prikkel geleidelijk aan ook toe te passen bij grootverbruikers
en de glastuinbouw. Daarnaast is er ook op andere terreinen nog veel te winnen:
het verkeersbeleid, energieprestatienormen voor apparaten en de warmtekrachtkoppeling
(vooral in de gebouwde omgeving).Het al eerder aangehaalde rapport van het WNF laat zien dat milieu en
economie prima kunnen samengaan. Energiebesparing kan werkgelegenheid creëren
en het is jammer dat de minister nogal terughoudend op dit rapport heeft gereageerd.Het instrument van de joint implementation moet een aanvulling blijven
op nationale maatregelen ter realisering van de reductiedoelstellingen. Dit
houdt dus in dat de CO2-reductie als gevolg van joint implementation
niet mag meetellen bij het realiseren van de CO2-reductiedoelstelling
op nationaal niveau.Waarom kiest de minister niet voor een verdergaande doelstelling voor
het jaar 2005, zoals Duitsland, Denemarken en Oostenrijk wel hebben gedaan?
Waarom houdt zij niet vast aan het NMP 2 waarin is vastgelegd dat de strategie
in internationaal verband ongewijzigd blijft en dient te worden gericht op
een reductie van CO2-emissies van 20% in 2005?De minister stelt dat zij zal pleiten voor uitvoering van het Protocol
van Montreal en aanvullende afspraken. Over haar inzet wat betreft deze afspraken
doet zij echter geen uitspraak in de notitie. Zeker op het punt van de HCFK's
is aanscherping van het beleid nodig. De EU rept van een verbod per 2015 en
het Protocol heeft het oog op 2030. Het voorkomen van CFK-emissies uit reeds
in gebruik zijnde apparaten is natuurlijk een goede zaak. Hoe is de stand
van zaken op dit punt in Nederland en wanneer zal de AMvB die de terugnameplicht
regelt in werking treden?De heer Te Veldhuis (VVD) waardeerde het positief dat de EU
zal proberen om ook voor de periode na 2000 tot zoiets als een verlenging
van de Rio-afspraken te komen. Helaas zijn de vooruitzichten nogal somber
nu slechts zes landen erin zijn geslaagd de Rio-afspraken met betrekking tot
stabilisatie op het niveau van 1990 na te komen. Hoogstwaarschijnlijk zal
de uitstoot in Europa met 5–8% toenemen, terwijl landen als de Verenigde
Staten, Japan, de Russische Federatie en China (samen goed voor 80% van de
CO2-uitstoot) er kennelijk weinig behoefte aan hebben de Rio-afspraken
na 2000 te verlengen. Bovendien ziet het er naar uit dat in de komende tien
tot twintig jaar een aantal ontwikkelingslanden de huidige CO2-uitstoot
van de westerse wereld zal overtreffen.Een van de belangrijkste vragen op de klimaatconferentie dient te zijn
hoe de CO2-problemen beheersbaar kunnen worden gemaakt. Kan de
klimaatverandering wel worden ingedamd als er geen verdergaande afspraken
worden gemaakt? Het is teleurstellend en tactisch gesproken ook onverstandig
dat de Duitse collega van de minister te kennen heeft gegeven dat het gezien
de grote onenigheid tussen de landen een droom is, te geloven dat in Berlijn
afspraken kunnen worden gemaakt over stabilisering van de huidige hoeveelheid
CO2. Dergelijke uitspraken vormen bepaald geen stimulans voor het
welslagen van de klimaatconferentie. Er dient alles aan te worden gedaan om
de klimaatconferentie niet te laten ontaarden in een flop. Daartoe dienen
de Rio-afspraken te worden herbevestigd en de desbetreffende landen zouden
de verplichting moeten aangaan om alsnog aan hun afspraken te voldoen. De
rijke westerse wereld zou wat dit betreft het goede voorbeeld
moeten geven aan de ontwikkelingslanden. In ieder geval moeten de Europese
achterblijvers worden aangespoord om te voldoen aan de afspraken. Belangrijk
is ook dat tijdens de klimaatconferentie afspraken worden gemaakt voor de
periode na 2000.Nederland zou naar de mening van de heer Te Veldhuis op de conferentie
wederom een voortrekkersrol moeten vervullen. De minister moet de geesten
rijp maken voor een gezamenlijke verantwoordelijkheid en dus ook een gezamenlijke
aanpak. Een solistische aanpak op b.v. het terrein van de regulerende heffingen
is echter onwenselijk. Als bedrijven als gevolg van die heffingen bedrijfsactiviteiten
verplaatsen naar het buitenland, wordt het milieu daardoor bepaald niet gediend.
De discussie over grootverbruikersheffingen mag slechts in Europees verband
(maar liefst nog ruimer) worden gevoerd.De heer Te Veldhuis ging ervan uit dat de in NMP 2 opgenomen inspanningsverplichtingen
nog steeds van kracht zijn. Desalniettemin zal er zo creatief mogelijk moeten
worden omgegaan met de mogelijkheden en kansen die zich nu al voordoen. Zo
kan er veel energiebesparing worden gerealiseerd door isolatiemaatregelen
in bestaande bouw; het spreekt voor zich dat in de nieuwbouw ook veel milieuwinst
kan worden bereikt.Ten slotte merkte de heer Te Veldhuis op dat joint implementation een
goed instrument kan zijn ook als het wordt gehanteerd in aanvulling op nationaal
beleid. Vooral in Oosteuropese landen heeft elke milieugulden een geweldig
rendement. Kan de minister aangeven hoe hoog het rendement van de verschillende
aanwendingsmogelijkheden is? De heer Te Veldhuis wees er in dit verband op
dat alleen al het dichten van de lekken in Russische aardgasleidingen meer
CO2-reductie oplevert dan het beëindigen van de totale uitstoot
in Nederland. Het antwoord van de ministerDe minister merkte op dat zij in Berlijn zal arriveren als
haar aanwezigheid vereist is (nadat de ambtenaren het voorbereidende werk
hebben gedaan) en zal vertrekken als zij kan worden gemist.Zo langzamerhand is volstrekt duidelijk geworden dat er de komende jaren
sprake zal zijn van een ernstig klimaatprobleem van mondiale aard. Een positief
punt in dit geheel is dat in recordtijd een verdrag tot stand is gebracht
waarbij 122 landen zich hebben aangesloten. Er is kennelijk een behoorlijk
draagvlak om het probleem aan te pakken en dat gegeven dient uitgangspunt
te zijn van de klimaatconferentie in Berlijn. Vijf jaar geleden was het klimaatprobleem
nog geen politiek item, ook al moet nu worden vastgesteld dat nog steeds niet
alle landen even krachtdadig het probleem aanpakken. Ook in Oost-Europa wordt
men zich steeds meer bewust van aard en omvang van het probleem. Vandaar ook
de voortdurende vraag om hulp, niet zozeer in financiële maar veeleer
in technisch-wetenschappelijke zin.Via het instrument van de Global Environmental Facility zal de komende
drie jaar ongeveer 1 mld. dollar beschikbaar worden gesteld voor kleine projecten
in ontwikkelingslanden. Verder zijn er commissies ingesteld voor technisch-wetenschappelijke
vragen en uitvoeringskwesties die zullen gaan werken aan de uitbouw van het
klimaatverdrag. De OESO-landen hebben zich daarnaast bereid verklaard nieuwe
impulsen te geven aan de ontwikkeling en verspreiding van milieuvriendelijke
technieken om het probleem op termijn onder controle te krijgen.De minister meende op grond van al deze ontwikkelingen te kunnen concluderen
dat niet kan worden gesproken van een impasse. Er gebeurt het een en ander,
maar tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat het nog niet voldoende is.
De klimaatconferentie is nodig omdat in Rio de Janeiro is afgesproken dat
jaarlijks de bereikte resultaten zullen worden geëvalueerd.
Dat is buitengewoon belangrijk want op die manier kunnen de landen elkaar
kritisch volgen en elkaar aanspreken op wat zij wel en niet hebben gedaan.
Verder biedt de conferentie de gelegenheid om het proces voor te bereiden
op basis waarvan in 1997 afspraken kunnen worden gemaakt voor de periode na
het jaar 2000.De Nederlandse inzet is erop gericht dat er in 1997 in ieder geval een
protocol voorligt dat afspraken bevat over (wezenlijke) reducties van broeikasgassen
in industrielanden. De minister voegde hieraan toe dat er ook afspraken zullen
moeten worden gemaakt over maatregelen in sectoren die erg concurrentiegevoelig
zijn. Hierbij valt te denken aan de energieheffingen, contraproduktieve subsidies,
brandstofverbruikseisen voor auto's, energie-efficiency in internationaal
opererende industrietakken, beperking van de HFK's enz. Het voortouw in de
discussie over deze aspecten ligt bij de OESO-landen en Oosteuropese landen,
waarbij ook enkele zich in hoog tempo industrieel ontwikkelende ontwikkelingslanden
(vooral Aziatische landen) moeten worden gevoegd. Deze landen dienen –
desgevraagd – te worden geholpen bij het ontwikkelen van een duurzame
economie. Het zou bijzonder spijtig zijn als ze dezelfde fouten zouden maken
als de westerse landen in het verleden: economische groei ten koste van het
milieu. Helaas worden er in een land als China veel elektriciteitscentrales
gebouwd die worden gestookt met bruinkool en de minister vond het mede daarom
verheugend dat haar Chinese collega heeft verzocht om samenwerking op technologisch
gebied.In Berlijn zal ook gesproken moeten worden over joint implementation.
Daarbij zal zeker in de beginfase geen relatie mogen worden gelegd met de
creditering. Het is immers al te goedkoop om milieuguldens in het buitenland
te investeren en vervolgens af te boeken van de nationale milieurekening.
Eerst zal moeten bezien of op een verantwoorde manier tot joint implementation
kan worden gekomen. Er dienen proefprojecten te worden opgezet, maar daarvoor
zijn partners nodig en het is bekend dat de ontwikkelingslanden nog steeds
niet enthousiast zijn.Het is van groot belang dat de EU in Berlijn een geloofwaardige inzet
heeft. Helaas ziet het er niet naar uit dat de stabilisatiedoelstelling zal
kunnen worden gerealiseerd, hoewel de voorziene groei van de CO2-emissies
door de Europese Commissie naar beneden is bijgesteld.In Berlijn zullen ook betere afspraken moeten worden gemaakt over de rol
van de ontwikkelingslanden. Deze landen zijn beducht voor een rem op hun ontwikkeling
en kijken dan ook met argusogen naar de activiteiten van de geïndustrialiseerde
landen. Het is van groot belang dat de ontwikkelingslanden zich niet bedreigd
voelen en niet het gevoel mogen hebben dat hun economische ontwikkeling wordt
geremd door westerse concepties over klimaatverandering.De minister betoogde vervolgens dat er alles voor te zeggen is om in Berlijn
te pleiten voor een jaarlijkse reductie van 1–2% van de emissie van
broeikasgassen voor de industrielanden gezamenlijk na het jaar 2000. Zonder
het maatschappelijk functioneren ingrijpend te veranderen, zal een emissiereductie
van 20% in 2005 – zoals bepleit door sommige landen– niet kunnen
worden gerealiseerd. Men moet zich goed realiseren dat elke emissiereductiedoelstelling
een breed maatschappelijk draagvlak dient te hebben. Zij wees erop dat zelfs
in Nederland niet eenduidig wordt gedacht over de noodzaak van ingrijpende
maatregelen in het produktie- en consumptiepatroon. Het beeld is wat dit betreft
nogal diffuus, maar de minister verklaarde bereid te zijn om, als de Kamer
daarom vraagt, in Berlijn zonder meer in te zetten op een reductiedoelstelling
van 20%. Zij benadrukte echter dat eerst het debat in eigen gelederen moet
worden afgerond, vooral ook omdat sommige leden van de commissie van haar
een zekere gedrevenheid verwachten. Het is overigens niet alleen aan de minister
van VROM om het milieuvraagstuk wederom hoog op de politieke agenda te krijgen.
Integraal milieubeleid houdt in dat niet alleen in de vaste commissie voor
VROM over het milieu wordt gesproken. In landen als Denemarken en Duitsland worden nog veel centrales op kolen
gestookt; vandaar dat deze landen het zich kunnen veroorloven redelijk ambitieuze
doelstellingen te formuleren als te zijner tijd de kolengestookte centrales
worden ontmanteld. In het Verenigd Koninkrijk is veeleer sprake van stabilisatie
dan van reductie. In ieder geval zal het realiseren van de doelstelling van
3–5% reductie in Nederland meer inspanning kosten dan in andere landen.
De meeste centrales worden immers op gas gestookt en in menig huishouden zijn
al reductiemaatregelen genomen. De beoogde kleinverbruikersheffing zal leiden
tot een CO2-reductie van 1,5%. Duurzaam bouwen kan ook veel opleveren,
maar de eerste milieuwinst daarvan zal pas rond de eeuwwisseling kunnen worden
geboekt. Veel winst kan ook worden behaald in de sector van verkeer en vervoer
door de brandstofprijs te verhogen. De minister verklaarde zich gaarne bereid
om op dit pad verder te gaan. Zij benadrukte dat bij dergelijke rigoureuze
maatregelen het concurrentie-aspect niet uit het oog mag worden verloren.
Er zijn overigens ook nog andere mogelijkheden dan verhoging van de brandstofaccijnzen.
Nederland had in 1993 een uitstoot van 184 megaton CO2 en de minister
ging ervan uit dat dit uiteindelijk zal leiden tot realisering van de doelstelling
van 177 megaton in 2000. Zij benadrukte dat daarvoor wel een kleinverbruikersheffing
nodig is.Het nationaal klimaatonderzoek zal gewoon worden uitgevoerd, ook al zal
daartoe enige financial engineering nodig zijn.De minister zei het eens te zijn met mevrouw Boers dat een breed politiek
draagvlak gewenst is, maar zij kon niet de toezegging doen ook Kamerleden
in de delegatie te zullen opnemen.In Berlijn zal niet worden gesproken over de ozonproblematiek; daarover
zal nader worden gesproken in het kader van het Montreal-protocol. De CFK's
die verantwoordelijk zijn voor aantasting van de ozonlaag, hebben overigens
ook een broeikaswerking. Als in Berlijn ook zal worden gesproken over het
door mevrouw Boers aangeroerde verschijnsel van de troposferische ozon, zal
de commissie daarvan op de hoogte worden gebracht.Het WNF heeft op een intrigerende manier de relatie tussen werkgelegenheid
en energiereductie aan de orde gesteld. Het rapport «Saving the climate
is my job» gaat uit van een winst van 70 000 arbeidsplaatsen. De
minister had de indruk dat de berekeningen iets te optimistisch zijn, maar
beschouwde het rapport wel als een ondersteuning van het werkgelegenheidsbeleid
van het kabinet. Zij zei woorden van deze strekking ook te hebben gebruikt
tijdens de presentatie van het rapport en begreep dan ook niet waarom in de
pers is geschetst dat zij nogal afhoudend reageerde.De minister verklaarde ten slotte dat de bezuinigingen op het programma
van de warmtekrachtkoppeling ook haar aan het hart gaan. Het staat de heer
Stellingwerf uiteraard vrij dit probleem aan te kaarten bij de minister van
Economische Zaken. Tweede termijnMevrouw Vos releveerde nogmaals aan de Icarus-studie die laat
zien dat zelfs een energiebesparing van 30% kostenneutraal kan verlopen. Evenals
de minister realiseerde zij zich dat een dergelijke besparing niet van de
ene op de andere dag kan worden gerealiseerd en dat daarvoor ingrijpende veranderingen
nodig zijn. Wel vroeg zij of de minister bereid is, een strategie te ontwikkelen
die uiteindelijk zal resulteren in bedoelde besparing.Mevrouw Boers-Wijnberg wenste nog op te merken dat ten aanzien
van milieuheffingen in ieder geval de twee volgende vragen moeten worden
gesteld: zijn ze effectief en ligt het voor de hand de gelden aan te wenden
ten behoeve van specifiek milieubeleid?De minister antwoordde dat een besparing van 30% alleen op
langere termijn kan worden gerealiseerd. Als in 2000 een reductie van 3% is
gerealiseerd en vervolgens zou daarbij telkenjare een procent kunnen worden
gevoegd, dan wordt op een gegeven moment ook een percentage van 30 bereikt.
Zij zei graag kennis te willen nemen van de door mevrouw Vos bedoelde studie.Aan het adres van mevrouw Boers merkte de minister op dat de energieheffing
in 2000 een CO2-reductie van 1,5% oplevert. De Kamer zal binnenkort
een oordeel kunnen uitspreken over het complexe systeem van terugsluizing
van gelden.De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,De Vries XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink
(CDA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66),
voorzitter, Van Gijzel (PvdA), Verbugt (VVD), Aiking-van Wageningen (AOV),
Poppe (SP), Gabor (CDA), Jorritsma-van Oosten (D66), Augusteijn-Esser (D66),
Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos
(GroenLinks), Dijksma (PvdA), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD),
Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Van de Camp (CDA), Oudkerk
(PvdA), Fermina (D66), Valk (PvdA), Hoogervorst (VVD), Hendriks, Bijleveld-Schouten
(CDA), Van 't Riet (D66), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66), Leerkes
(Unie 55+), Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Boers-Wijnberg
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-XI-67.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl