Goedkeuring oprichting vd Wereld Handelsorganisatie en het verdrag inzake overheidsopdrachten, 15-4-1994 te Marrakech; Verslag algemeen overleg over de notitie 'De WTO in een globaliserende wereldeconomie' (ter inzage gelegd bij 23961, nr. 13)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23961, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23961-(R1525) nr. 14

28-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtenwisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23961Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 961 (R 1525)Goedkeuring van het op 15 april 1994 te Marrakech tot stand gekomen
verdrag tot oprichting van de Wereld Handelsorganisatie, met bijlagen 1, 2
en 3, en van het eveneens op 15 april 1994 te Marrakech tot stand gekomen
verdrag inzake overheidsopdrachten, met bijlagenr. 14VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 juni 1995De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 18 mei 1995 overleg gevoerd met staatssecretaris Van Dok-van Weele
van Economische Zaken over de notitie De WTO in een globaliserende wereldeconomie (ter inzage gelegd bij 23 961 (R 1525), nr. 13).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hessing (VVD) waardeerde de zeer informatieve notitie.
Hij was van mening dat zowel door de regering als door het parlement geprobeerd
moet worden, de nationale betrokkenheid bij het onderwerp WTO te vergroten.
Er ligt ook een duidelijke relatie met de herijking van het buitenlands beleid.
Hij hoopte dan ook dat alle ambassades de notitie kennen.De betrokkenheid van het parlement bij de WTO kan worden vergroot door
regelmatig overleg te plegen, met bijvoorbeeld ieder halfjaar een rapportage
over de voortgang en, zo nodig, tussentijdse informatie. Wat vindt de regering
van deze suggestie?Op de schriftelijke vraag hoe de WTO formeel aan de regering rapporteert
heeft de regering geantwoord dat zij dit af en toe van de ambtenaren hoort.
De VVD-fractie achtte dit niet de juiste procedure. Zij nam aan dat de WTO
ook gehouden is, formele rapportages aan de deelnemende landen te leveren.Door de regering is in een schriftelijk antwoord aangegeven welke prioriteiten
zij stelt. De VVD-fractie wilde in overleg met de griffier een agenda opstellen
voor overleg over de inhoudelijke thema's; met name:– handel en investeringen;– handel en mededinging;– handel en arbeidsomstandigheden;– handel en milieu.De heer Hessing herinnerde eraan dat de VVD een groot voorstander is van
verdere liberalisering van de wereldhandel, in het bijzonder van de handel
in diensten. Het vóór 1 juli 1995 afronden van de onderhandelingen
over de liberalisering van de financiële diensten is niet alleen van
belang voor de sector zelf, maar vooral omdat het de eerste grote testcase voor de WTO is. Op dit punt zijn er nog grote spanningen tussen de
Verenigde Staten en de Aziatische landen. Kan Nederland hierin nog een rol
spelen, bilateraal of bijvoorbeeld via de EU, de OECD of het IMF? Kan een
deal worden gemaakt door te koppelen met andere dossiers?Wat de nieuwe thema's betreft vroeg de heer Hessing naar het resultaat
van het gehouden overleg tussen de VS, Canada, Japan en de EU.Hij vond het zeer te betreuren dat een multilateraal kader voor de buitenlandse
directe investeringen nog ontbreekt. Kan de WTO prioriteit geven aan een multilateral
investment agreement? Hierbij mogen de voorbereidende werkzaamheden in OESO-kader
niet als een dictaat worden ervaren door de niet-OESO-landen in de WTO. Wil
de staatssecretaris dit inbrengen in de ministeriële OESO-bijeenkomst
eind mei? Kan de agenda voor die bijeenkomst ter informatie aan de commissie
worden gezonden? Moet op dit punt niet een procedure worden gevolgd die vergelijkbaar
is met die ten aanzien van de raden van de EU?De VVD-fractie ging akkoord met de tweesporenaanpak ten aanzien van handel
en mededinging, maar zij had minder begrip voor de terughoudendheid in de
uitvoering.Voorts pleitte de fractie ervoor, de onderwerpen handel en milieu niet
te veel te vermengen in de ontwikkeling van de WTO. De WTO gaat over de handel,
het beslechten van geschillen, enz. Voor het milieu is meer te bereiken via
de UNEP, de Unctad en de ontwikkelingssamenwerking.Ook de onderwerpen handel en arbeidsvoorwaarden moeten niet te zeer vermengd
worden. De arbeidsvoorwaarden kunnen beter via de ILO geregeld worden.Omdat er een einde lijkt te komen aan een periode van protectie en aan
allerlei preferentiële stelsels en afhankelijkheidsrelaties, biedt een
open wereldeconomie meer kansen voor de ontwikkelingslanden. De heer Hessing
was het eens met de opvatting van de regering dat een beleidsdialoog van de
bilaterale donoren met de ontwikkelingslanden een belangrijk aspect is om
de ontwikkelingslanden aan te moedigen hun economie te liberaliseren. Hij
adviseerde de staatssecretaris, hierover een gesprek aan te gaan met haar
collega Pronk.Omdat de WTO voordelen heeft voor op export gerichte sectoren is het van
belang dat de exportstimulering meer aandacht krijgt, vooral gericht op nieuwe
produkten en diensten. De heer Hessing herinnerde de staatssecretaris op dit
punt aan een toezegging, gedaan tijdens een algemeen overleg in oktober 1994,
over een brief inzake stimuli voor export.Het is niet uitgesloten dat Nederland wat de douanerechten betreft inkomsten
derft tengevolge van de WTO. Is dat reeds in de meerjarenraming verdisconteerd
of moet rekening worden gehouden met een tegenvaller?De VVD-fractie achtte het beter, te werken aan een wereldwijde liberalisatie
dan aan allerlei nieuwe vrijhandelsgebieden. Ook een nieuwe transatlantische
vrijhandelszone lijkt niet echt passend. Er moet in dit verband zelfs eens
worden nagedacht over de contemporaine betekenis van de EU.Ten slotte vroeg de heer Hessing, eind 1995 of in het eerste kwartaal
van 1996 met de Kamer te spreken over de agenda voor de ministeriële
conferentie eind 1996 in Singapore.De heer Leers (CDA) zei dat de CDA-fractie zich in grote lijnen
kan vinden in de notitie. Hij vroeg aandacht voor een goede actuele informatievoorziening
aan het bedrijfsleven.Hij was het ermee eens dat de effecten van de WTO niet te isoleren zijn
van andere economische ontwikkelingen. Ook is niet exact aan te geven wat
de gevolgen van de WTO zijn voor de nationale en internationale economie.
Het gaat erom dat Nederland weet in te spelen op de exportkansen die de WTO
biedt. Het bedrijfsleven moet daarbij bereid zijn, vernieuwend
en creatief te werk te gaan. Het kabinet laat het evenwel afweten op het punt
van de gerichte ondersteuning, o.a. door bezuinigingen op het matching fonds
en het budget voor research & development. Hoe ziet de regering de begeleiding
door de overheid als het gaat om kansrijke sectoren? Het ontbreekt ook nog
steeds aan een duidelijke visie op het exportstimuleringsbeleid.De CDA-fractie constateerde dat alle voorspellingen erop wijzen dat het
GATT-resultaat positief zal zijn voor de wereldhandel. Dat wil echter niet
zeggen dat alle landen er in gelijke mate van profiteren. Met name de minst
ontwikkelde landen lijken in een achterstandspositie te verkeren. De regering
moet een actief ondersteunend beleid ontwikkelen om deze landen te helpen
met het liberaliseren van hun economieën, opdat zij volwaardige partners
worden in de mondiale competitie. Welke rol ziet de regering hierbij weggelegd
voor Nederland, bijvoorbeeld in de monitoring door het Comité voor
handel en ontwikkeling?Teleurstellend vond de heer Leers het dat er in de notitie weinig staat
over de positie van de Midden- en Oosteuropese landen. Waarom is bijvoorbeeld
in paragraaf 206 geen relatie gelegd met deze landen? Hij pleitte in dezen
voor een actiever beleid van de regering.Hij achtte het essentieel dat de WTO nu een goede institutionele inbedding
krijgt. De WTO moet bij geschillen gezagsbepalend zijn. Samenwerking met het
IMF is heel belangrijk. Hoe ziet de regering de positie van de WTO ten opzichte
van de G7 of de Wereldbank? De geloofwaardigheid van de WTO wordt vooral bepaald
door de mate waarin de deelnemende landen bereid zijn, zich aan de regels
te houden, en doordat zij zich niet opnieuw laten verleiden tot manage trade.
Het laatste lijkt aan de hand te zijn in het handelsconflict tussen de VS
en Japan. Nederland moet zich hierover uitspreken, omdat dit conflict het
functioneren van de WTO zo ernstig kan aantasten dat de organisatie ten dode
is opgeschreven. Hoe ziet de staatssecretaris dit conflict?De CDA-fractie constateerde dat er nog steeds beschermingsconstructies
zijn die de vrije handel belemmeren. Is de regering bereid, het ingezette
beleid krachtig voort te zetten bij de liberalisering van de dienstensector,
het verzekerings- en bankwezen en de telecommunicatie? Zijn er kansen op een
doorbraak vóór 1 juli 1995?De fractie van het CDA achtte het terecht dat er pogingen worden ondernomen
om te komen tot verdere liberalisering van de landbouw. Heeft de staatssecretaris
binnen de EU een medestander voor verdergaande liberalisering? Op welke termijn
zal de liberalisering van de handel met Midden- en Oost-Europa haar beslag
krijgen? Is de staatssecretaris zich ervan bewust dat zij door het omarmen
van de nota Dynamiek en vernieuwing, van het ministerie van LNV, impliciet
aanstuurt op renationalisatie van de landbouw en dat daardoor binnen de EU
oneigenlijke concurrentie zal plaatsvinden?De verdere liberalisering van de arbeidsmobiliteit wordt in hoge mate
bepaald door de relatie met het totale immigratievraagstuk. Hoe verhoudt het
Nederlandse standpunt inzake de arbeidsmobiliteit zich tot het standpunt van
de overige EG-lidstaten? Heeft de staatssecretaris er al enig idee van hoe
het EG-aanbod er straks uit zal zien?De CDA-fractie onderschreef dat het draagvlak voor de WTO zo breed mogelijk
moet zijn. Louter politieke overwegingen mogen echter geen reden zijn om in
te stemmen met toetreding van een land tot de WTO. Toetredende landen zullen
de gemaakte afspraken ook daadwerkelijk moeten nakomen. Wat zijn de knelpunten
bij de toetreding van China en Rusland? Wat vindt de staatssecretaris van
de suggestie om Taiwan separaat te bezien, als de toetreding van China nog
lang op zich laat wachten?Omdat uit een rapport van de WTO blijkt dat er inmiddels al 180 regionale
samenwerkingsverbanden zijn, moet het zogenaamde regionalisme als een gegeven
worden beschouwd. De regionale samenwerkingsverbanden zijn niet
alleen een proeftuin, maar kunnen ook een bijdrage leveren aan de mondiale
economische integratie, mits zij gedragsregels ontwikkelen waardoor zij opgenomen
kunnen worden in de WTO. Soms kunnen kleinere eenheden een hobbel gemakkelijker
nemen, waarna anderen zich kunnen aansluiten. Er moet ook een serieus onderzoek
komen naar de mogelijkheden van de Tafta. De Tafta kan het fundament van de
WTO versterken en kan de transatlantische samenwerking bevorderen, nu het
bindende karakter van de NAVO afneemt. Is het niet tijd dat de regering haar
standpunt in dezen herziet, met als doelstelling de integratie van de Tafta
in de WTO?De CDA-fractie constateerde het dilemma van aan de ene kant de wens om
het milieu te ontzien en aan de andere kant de zorg dat de milieuafspraken
verkeerd gebruikt worden door het afschermen van eigen markten. Dit dilemma
wordt alleen maar groter als het naast de handel ook over de produktie gaat.
Wat is de mening van de staatssecretaris hierover?De fractie van het CDA was het niet eens met de passage dat ondernemingen
niet geneigd lijken om vanwege striktere milieuregelgeving in een land hun
milieuvervuilende activiteiten te verplaatsen naar landen met minder hoge
milieunormen. De praktijk wijst uit dat er wel degelijk bedrijven zijn die
een andere vestigingsplaats kiezen omdat daar andere normen gelden. De regering
erkent dat eigenlijk ook, als zij stelt dat milieunormen comperatieve voordelen
bieden. Wat is in dezen het standpunt van de regering? Uiteindelijk zullen
de milieukosten in de prijs verdisconteerd moeten worden. Het is nog de vraag
op welke manier dat moet gebeuren.Net als milieunormen hebben arbeidsomstandigheden effecten op de concurrentieverhoudingen
tussen de landen. Er is sprake van een spanningsveld tussen een snelle totstandkoming
van gelijke kansen voor de landen en het geduld dat zeker ten aanzien van
de minder ontwikkelde landen nodig is voor het tot stand komen van die gelijke
kansen. Er is ook sprake van vermomd protectionisme. Minister Melkert heeft
zich in het Parool uitgesproken voor het snel in de WTO opnemen van een sociale
clausule. De staatssecretaris schrijft in paragraaf 155 van de notitie dat
niet opportuun wordt geacht, nu al uitspraken over opname in WTO-kader te
doen. Wat wil het kabinet?Ten slotte ging de heer Leers in op de bewering van de Nederlandse rijstpellers
dat er in de laatste fase van de GATT-onderhandelingen een te lage plafondprijs
voor de Amerikaanse rijst is vastgesteld, waardoor het voortbestaan van de
hele Europese rijstpellersbranche op het spel is komen te staan. Wat is het
standpunt van de regering in dezen?Mevrouw Verspaget (PvdA) zei dat het nu zaak is, te bespreken
welke inzet Nederland moet leveren om de aangegane agendaverplichtingen in
te vullen. Nederland moet de nieuwe risico's en mogelijkheden bijtijds in
kaart brengen en in beleid vertalen. Daarom is het van belang dat de regering
ten minste één maal per halfjaar met de Kamer spreekt over de
punten die aan de orde komen, en over eventuele afwijkingen van de lijn die
in de notitie is uitgezet.Geconstateerd moet worden dat de oude militaire veiligheidsstrijd vervangen
is door een economische strijd en dat op wereldniveau de ontwikkeling veel
meer vanuit een integrale benadering wordt bezien. Het laatste is duidelijk
te zien in het beleid van de Wereldbank en het IMF. Het risico bestaat dat
de WTO niet echt tot bloei kan komen, door het beleid dat de VS thans voert.
Het is niet duidelijk of bij de regionalisatie de balans ten voordele of ten
nadele van de internationale vrijhandel zal doorslaan.Een belangrijk punt voor de PvdA-fractie was de versterking van de institutionele
structuur van de WTO. De WTO moet kunnen functioneren als een gezaghebbend
orgaan op het terrein van de internationale handel. Daarom moet
de handelwijze van de VS ten opzichte van Japan aan de kaak worden gesteld.
Is de staatssecretaris bereid, de klacht die door Japan is ingediend, te steunen
via de EU? De WTO-afspraak dat geen eenzijdige handelssancties kunnen worden
opgelegd, behoeft op zo kort mogelijke termijn nadere uitwerking. Versterking
van de institutionele structuur van de WTO moet ook een grotere rol voor de
Wereldbank en het IMF betekenen.De PvdA-fractie constateerde dat de rol van transnationale ondernemingen,
verantwoordelijk voor een heel groot deel van de wereldhandel, niet uitgebreid
aan de orde komt in de notitie. Zij steunde het voorstel van de regering om
de mededinging op de agenda van de WTO te plaatsen. Het voorstel van de regering
kan echter op korte termijn nog niet effectief zijn. In het verleden kon een
gedragscode voor transnationale ondernemingen niet tot stand komen. Een aantal
aspecten uit de code is ondergebracht in internationale regelgeving. Er is
nu een gat tussen de mondiale afspraken en datgene wat formeel aan overheidstoezicht
is onderworpen. De fractie van de PvdA achtte het een goede zaak, opnieuw
te bekijken of er op mondiaal niveau mogelijkheden zijn om te komen tot een
zekere regulering van het gedrag van de transnationale ondernemingen.Door de indruk te vestigen dat het met een eigen milieucode zou komen,
heeft het bedrijfsleven tijdens de Unced weten te voorkomen dat er strakkere
maatregelen werden genomen. Het is noodzakelijk dat hieraan opnieuw aandacht
wordt besteed.De PvdA-fractie vroeg, de uitkomsten van een seminar van de Unctad over
de problematiek van de WTO en de ontwikkelingslanden te betrekken bij het
ontwerpen van een strategie voor de minst ontwikkelde landen. Zij vroeg de
regering ook, een actieve rol te vervullen, bijvoorbeeld door het organiseren
van een conferentie over de problematiek van de minst ontwikkelde landen.
Mede naar aanleiding van enkele rapporten van de Wereldbank drong zij aan
op extra hulp voor deze landen om hun economie beter te laten functioneren,
wat een belangrijk punt is in het kader van de herijking.Mevrouw Verspaget vroeg zich af wat in Nederland de effecten van de WTO
op de dienstensector zullen zijn, zeker als daar ook de sector volksgezondheid
onder valt. Zij vroeg, samen met de minister van Volksgezondheid te kijken
naar de gevolgen die de WTO op dit punt voor Nederland heeft.De PvdA-fractie merkte op dat zij de regering erin steunt dat de sociale
zekerheid voorlopig niet onder de WTO kan vallen. Toch moet men zich realiseren
dat dit in de toekomst een discussiepunt zal zijn, wat ook geldt voor de arbeidsmigratie.De fractie van de PvdA vroeg ook, in hoeverre de totale handel onder de
WTO is gebracht. Er zijn nog steeds uitzonderingen. Steeds opnieuw komt de
neiging tot protectionisme naar voren. De fractie achtte het een goede zaak,
een aanpak te formuleren om te komen tot een allesomvattende vrijhandel, voor
zover deze niet wordt belemmerd door internationale afspraken over het milieu
of door besluiten van de Veiligheidsraad over de wapenhandel.Mevrouw Verspaget vroeg de staatssecretaris, een actieve rol te vervullen
in de discussie over milieu en internationale handel. Na de Unced moet Nederland
opnieuw zijn actieve rol vervullen binnen de WTO. Als de onderhandelingen
plaatsvinden, moet de staatssecretaris zich in delegaties gesteund weten door
ambtenaren van het ministerie van VROM. Kan de staatssecretaris al iets zeggen
over de inzet bij het tot stand komen van een milieucode binnen de WTO, over
datgene wat binnenkort in OESO-verband wordt afgesproken over milieu en handel,
over de mogelijkheid van toekomstige energieheffingen in een beperkt deel
van de wereld en over de wijze waarop de commissie voor Duurzame ontwikkeling
de voortgang in het Comité voor handel en milieu zal monitoren?
De PvdA-fractie pleitte er sterk voor, het voorzorgbeginsel mee te nemen in
de milieucode.De regering heeft gezegd dat de arbeidsnormen niet onder de WTO moeten
vallen. Omdat andere landen de arbeidsnormen toch op de agenda willen plaatsen,
moet Nederland een strategie ontwikkelen met als kernpunt dat ILO-conventies
beter worden nageleefd. De PvdA-fractie deed hiertoe enkele suggesties. Zij
zei dat men zich moet realiseren dat veel arbeid in ontwikkelingslanden is
gericht op lokale consumptie en dat internationale sancties daarbij weinig
effectief zijn. Het is beter om de exportmogelijkheden van die landen te vergroten
en het Multi-vezelakkoord versneld af te bouwen. Kan de regering aangeven
hoe zij het laatste wil concretiseren?Speciale aandacht vroeg de PvdA-fractie voor het bestrijden van kinderarbeid.
Nederland moet er het voortouw in nemen om via samenwerking met tal van internationale
organisaties de meest schrijnende vormen van kinderarbeid binnen vijf jaar
uit te bannen.Ten slotte vroeg mevrouw Verspaget de staatssecretaris om in overleg met
de bewindspersoon die verantwoordelijk is voor het Biodiversiteitsverdrag,
te bekijken of het mogelijk is om de gedachte van collectief intellectueel
eigendom, naar analogie van het landrecht van inheemse volkeren, te ontwikkelen.Mevrouw De Koning (D66) sloot zich aan bij de vraag, bijvoorbeeld
per half jaar in de commissie te praten over de voortgang van de WTO.Ten aanzien van handel en milieu vroeg zij of de staatssecretaris iets
kon zeggen over de inhoudelijke aanbevelingen voor de OESO-ministerraad.Zij pleitte voor instructies voor Nederlandse delegaties naar WTO-overleg,
opdat de Kamer meer inzicht zou krijgen in de Nederlandse inzet.Wat de aanvullende milieucode betreft vroeg de fractie van D66 of de staatssecretaris
iets naders kon zeggen over het aanpakken van de partijen die buiten de multinationale
milieuovereenkomsten blijven.De fractie van D66 zei dat de bestrijding van de kinderarbeid in eerste
instantie bij de ILO thuishoort. Nederland staat voor een dilemma als het
geen produkten wil afnemen die met kinderarbeid zijn gemaakt. Een produktcode
kan heel effectief zijn, maar moet men bij het ontbreken van een code zo ver
gaan dat men zegt dat er reden is voor protectionisme? Wat is het oordeel
van de staatssecretaris hierover?Wat het intellectueel eigendom betreft vroeg mevrouw De Koning naast het
farmers' privilege ook aandacht voor het farmers' right.Het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en Japan baarde de fractie
van D66 zorgen. De Verenigde Staten hebben onlangs voor het eerst sinds lange
tijd weer gebruik gemaakt van hun vetorecht. Ook bij de toetreding tot de
WTO hebben de Verenigde Staten een voorbehoud gemaakt. Nu dreigen de Verenigde
Staten dat zij de WTO verlaten als zij geen gelijk krijgen. De fractie van
D66 hoopte dat de andere machten in de wereld zich hiertegen met succes kunnen
verzetten.Mevrouw De Koning vroeg naar de positionering van de WTO ten opzichte
van het IMF en de Wereldbank, met name als het gaat om de financiering voor
exportstructuren of de compensatie voor de minst ontwikkelde landen. Mede
omdat er misschien nog wel wat geld nodig is, vroeg zij of de staatssecretaris
hierop wat dieper kon ingaan dan in de notitie is gebeurd.Op het terrein van de mededinging pleitte de fractie van D66 voor voortvarendheid
in de aanpak. Zij drong erop aan, op onderdelen te bekijken of er op internationaal
niveau een code of annex kan worden gemaakt waarin de mededinging op een faire
manier geregeld wordt.Mevrouw De Koning sloot zich aan bij de opmerking van de heer Leers dat
Midden- en Oost-Europa er bekaaid afkomen in de notitie. Zij was het ermee eens dat de liberalisatie van de dienstensector en met name van
de telecommunicatie de aandacht van regering en Kamer moet hebben. Hoe ziet
de regering dit?De heer Rabbae (GroenLinks) constateerde dat in de nota veel
aandacht wordt besteed aan veel punten, maar dat zijn fractie toch wat meer
acties had verwacht.Hij ging in op het standpunt van enkele hoogleraren dat multinationale
ondernemingen in de komende vijf jaren ongeveer 20% van hun activiteiten zullen
verplaatsen naar het buitenland en dat het illusoir zou zijn om te praten
over een eigen Nederlands arbeidsmarktbeleid of sociale-zekerheidsbeleid.
Hij vroeg of de staatssecretaris de analyse van de hoogleraren deelt.Hij merkte op dat in een rapport van de FAO de negatieve voorspellingen
voor verschillende ontwikkelingslanden bevestigd zijn. Voor deze landen slaat
een positief handelssaldo na 2000 om in een negatief saldo. In december heeft
de staatssecretaris gezegd dat de Nederlandse regering meer moet doen als
deze voorspellingen uitkomen. De fractie van GroenLinks constateerde dat in
de notitie niet het antwoord is gegeven dat zij graag had gezien. Zij vroeg
of de staatssecretaris verwachtte dat de textiel- en kledingproduktie nog
geïntegreerd kan worden in de WTO. De positie van deze landen wordt nog
moeilijker, omdat er steeds meer concurrentie komt voor enkele traditionele
exporteurs van koffie en cacao.Ondanks de beroerde positie van deze ontwikkelingslanden, kan er volgens
de regering geen sprake zijn van een algehele compensatie. De fractie van
GroenLinks vroeg hoe dit te rijmen valt met de toezegging die in december
is gedaan. Het past niet in het beleid van het IMF en de Wereldbank om verlies
in het kader van de handel te compenseren. Wat mogen deze landen verwachten
van de Nederlandse regering?De fractie van GroenLinks vroeg, in het Comité voor handel en milieu
in te brengen dat moet worden gewerkt aan het belasten van de produkten met
de milieukosten die ermee gepaard gaan. De WTO is weliswaar geen milieuplatform,
maar het is toch verstandig dat men waar mogelijk het milieu in de gaten houdt.
Is de staatssecretaris het ermee eens dat het oorsprongbeginsel moet worden
ingevoerd met het oog op de harmonie tussen handel en milieu? Wordt Nederland
in het Comité voor handel en milieu alleen vertegenwoordigd door Economische
Zaken of ook door VROM en LNV? Is de staatssecretaris bereid, regelmatig met
de commissie overleg te voeren over de onderdelen van de WTO?De heer Rabbae constateerde dat de VS probeert, de EU onder de knie te
krijgen bij de export van groeihormonen en WST en dat de VS bij een eventuele
mislukking de weg van de WTO kan bewandelen. Als de VS vlees dat is bewerkt
met groeihormonen, in Nederland mag afzetten, kan Nederland dan niets meer
doen? Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om de invoer van dit vlees tegen
te houden, bijvoorbeeld via etikettering? Als het niet lukt om in het kader
van de WTO het gebruik van WST tegen te houden, wat gaat de staatssecretaris
dan doen? Is ook hierbij de etikettering dan het laatste redmiddel?De fractie van GroenLinks sloot zich aan bij de suggestie om een produktcode
kinderarbeid in te voeren. Zij nam aan dat ook de WTO en de ILO een verantwoordelijkheid
dragen als het gaat om kinderarbeid. Het invoeren van zo'n code kan een bijdrage
zijn aan het verbeteren van de levensomstandigheden in de desbetreffende landen.Wat het intellectueel eigendom betreft was de heer Rabbae van mening dat
de lokale innoverende boeren in de ontwikkelingslanden beschermd moeten worden
in hun belangen. Is de staatssecretaris van oordeel dat de bescherming moet
plaatsvinden via een octrooiprocedure dan wel via een collectieve eigendomsbescherming
in de geest van het farmers' right? Het zou goed zijn als Nederland zich op
dit punt aansloot bij de afspraak waarmee de FAO in 1996 naar buiten wil komen.
Moet Nederland sowieso het octrooieren van plantenrassen e.d.
wel als het enige beleid zien? Als dit gebeurt, kan het leiden tot een monopolie
op een aantal plantenrassen, met alle gevaren van dien. Antwoord van de regeringDe staatssecretaris stelde vast dat er na het debat over de
ratificering van de WTO, in december 1994, veel overleg is gevoerd. In de
ministerraad en in de Algemene Raad van de EU is gesproken over de onderwerpen
van de agenda en de agendaopbouw in het kader van de WTO. Er is een belangrijke
basis gelegd, maar er moet nog heel veel gebeuren.Het is nu niet goed mogelijk, te voorspellen waar de voordelen van de
WTO zich zullen voordoen en waar de nadelen zich het opvallendst zullen manifesteren.
Het is belangrijk, afspraken te maken over de manier waarop de Kamer inzicht
kan krijgen in de procedures en de afspraken. Formele rapportage door de WTO
vindt plaats bij de afzonderlijke lidstaten. De staatssecretaris zei dat het
heel wel mogelijk was, goed georganiseerd met de Kamer van gedachten te wisselen
over de uitwerking van de agendaopbouw en de inhoud daarvan. Gezien de zwaarte
van de onderwerpen, zal bekeken worden op welk moment de Kamer het beste betrokken
kan worden bij het overleg over de voortgang van de WTO.De staatssecretaris wilde niet ingaan op de aard van de klacht van de
VS in het conflict met Japan, omdat de WTO er juist is om via de panels te
komen tot afhandeling van een klacht. Punt van kritiek is dat de VS heeft
gekozen voor een andere volgorde, namelijk eerst het dreigen met sancties
en vervolgens de stap naar de WTO en de panels. De staatssecretaris merkte
op, voornemens te zijn om tijdens haar bezoek aan de VS dit punt aan de orde
te stellen in gesprekken met minister Brown en de heer Kantor. Zij zag het
conflict als een flinke bedreiging voor de werking van de WTO en zij hoopte
dat de Verenigde Staten zich bewust zouden zijn van het effect van het conflict
op het in werking treden van de WTO.De staatssecretaris zei dat ook zij zich heeft afgevraagd of het wel verstandig
was, de voorbereidende discussie over de investeringen te laten doen door
de OESO, d.w.z. door een orgaan waarbij een groot aantal landen die te maken
hebben met investeringsregels, niet betrokken zijn. De gekozen manier van
werken is vooral een pragmatische. Het is zeer wel verdedigbaar om te proberen,
met de belangrijkste investeringslanden gemeenschappelijke onderwerpen aan
te pakken. De regering zal trachten, de Kamer zo goed mogelijk op de hoogte
te houden van de follow-up van de ratificatie en dus ook van de vervolgagenda.
De Kamer zal ook de agenda ontvangen van de eerstkomende vergadering van de
ministeriële OESO-bijeenkomst. In de follow-up zijn het vormgeven van
de organisatie als zodanig en het verstevigen van de afspraken enkele van
de prioriteiten. Handel in diensten, handel en mededinging, alsmede de investeringen
zijn hoog op de agenda geplaatst. Handel en milieu wordt ook als belangrijke
prioriteit gezien. Over handel en arbeidsnormen is een procedureafspraak gemaakt.De staatssecretaris herinnerde eraan dat zij in de Kamer positief heeft
geantwoord op de vraag wat er gebeurt als alle middelen ten aanzien van de
minst ontwikkelde landen niet blijken te werken. De regering is optimistisch
over de werking van de middelen, mede naar aanleiding van uitspraken door
de Wereldbank, het GATT-secretariaat en de OESO. Mocht het pakket niet blijken
te werken, dan zal Nederland solidariteit moeten tonen met de minst ontwikkelde
landen. Dan doet zich de vraag voor op welke manier die steun kan worden gegeven,
aangezien de nadelen die wellicht ontstaan voor de minst ontwikkelde landen,
niet zozeer voortkomen uit de liberalisatie van de wereldhandel als wel uit
het feit dat hun economieën nog onvoldoende ontwikkeld zijn om partij
te zijn in de wereldhandel. In die zin is terecht een relatie
gelegd met de herijking en het steunen van landen in hun ontwikkelingsproces.
De vraag doet zich voor of er altijd sprake moet zijn van handelsinstrumenten
dan wel of er sterker moet worden gekeken naar de interactie tussen handelsinstrumenten
en ontwikkelingsondersteuning in het kader van ontwikkelingshulp. De wisselwerking
tussen ontwikkelingssamenwerking, buitenlands beleid, economisch beleid, exportbeleid
enz. maakt een flink deel uit van de herijking. Al sinds het aantreden van
het kabinet voeren de staatssecretaris en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
overleg over dit soort vraagstukken van ondersteuning en aanvulling ten aanzien
van ontwikkelingslanden en landen in transit. Overigens wees de staatssecretaris
nog op haar notitie waarin is aangegeven hoe het FAO-rapport moet worden gelezen
in relatie tot andere analyses, met name waar het gaat om het maken van een
vergelijking op basis van één pakket.Onder het verschaffen van inzicht in het exportinstrumentarium zei zij
meer te verstaan dan alleen het toezenden van de begroting waarin het hele
instrumentarium staat vermeld. Zij ging ervan uit dat de Kamer ook wilde weten
hoe het zit met de instrumenten voor Oost-Europa, hoe er wordt gewerkt met
de landen dichtbij en hoe het zit met de Azië-nota. Het is de bedoeling
van de regering om het hele vraagstuk te betrekken bij de herijking. Daarvoor
is een apart traject afgesproken, dat binnenkort wordt afgerond. In een brief
heeft de regering aangegeven dat zij het niet verstandig vond om separaat
met de Azië-nota bij de commissie te komen. Bovendien zijn er verschillende
exportinstrumenten die ook deel uitmaken van de discussie over de herijking.
De staatssecretaris heeft in een gesprek met de voorzitter van de kamercommissie
onder andere een afspraak gemaakt over het behandelen van het exportinstrumentarium.
Na het binnenkort te houden agendaoverleg krijgt de commissie het gevraagde
inzicht in het exportinstrumentarium. Desgevraagd zegde de staatssecretaris
toe, het beleid inzake de stimuli, dus de concurrentiepositie ten aanzien
van de export, op te nemen in de brief.Zij zei dat er geen tegenvaller is te verwachten op het terrein van de
douanerechten, aangezien hiermee rekening is gehouden bij de opstelling van
de begroting.Regionalisering als zodanig hoefde naar haar mening niet in strijd te
zijn met het doel van de WTO. Regionalisering kan zelfs leiden tot nieuwe
impulsen en een krachtiger aanpak van verschillende zaken. Bij een handelsblok
van de VS en de EU is echter sprake van disproportionaliteit. De positieve
elementen die zijn te noemen bij samenwerking tussen de VS en de EU zijn van
een andere aard dan de handelsdoeleinden die ten grondslag liggen aan de WTO.
De staatssecretaris reageerde dan ook vrij terughoudend op de mogelijkheid
van een free trade area tussen de VS en de EU.Nederland tracht samen met de EU, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk
zoveel mogelijk concrete afspraken over de liberalisering van de financiële
diensten tot stand te brengen. De eerste rapportages van de onderhandelingen
in Genève wijzen erop dat er voortgang wordt gemaakt, maar nog niet
voldoende.Het QUAD-overleg in Canada heeft nog niets concreets opgeleverd. Het overleg
wordt eigenlijk gevoerd ter voorbereiding van het overleg van de G7 te Halifax.De staatssecretaris zei dat zij op het terrein van handel en mededinging
niet met een bepaalde politieke bedoeling terughoudend is geweest. Het probleem
is dat dit onderdeel zeer complex is. Elk land heeft zijn eigen regels en
zijn eigen cultuur. Als het gaat over globalisering en liberalisering van
de wereldhandel, moet men ervan uitgaan dat er transnationale ondernemingen
zijn. Men moet zich dan niet richten op de vraag hoe daarbij allerlei barrières
en regels kunnen worden opgeworpen, maar op de vraag welke regels
in multilateraal verband wereldwijd kunnen gelden. Dit punt staat in ieder
geval hoog op de agenda.Mevrouw Verspaget (PvdA) vroeg, een onderscheid te maken tussen
de mogelijkheden voor de korte termijn en die voor de lange termijn. Op korte
termijn komen wellicht vormen van een gedragscode in beeld en op lange termijn
gaat het om internationale wetgeving.De heer Hessing (VVD) was van mening dat de benadering vanuit
naties een klassieke benadering is. Het is beter, uit te gaan van de omgekeerde
benadering, namelijk dat er ondernemingen zijn die de handicap hebben dat
de naties verschillende regelgeving hanteren. Als er een gedragscode moet
komen, moet dat een gedragscode voor naties zijn. Het is goed als deze inhoudelijke
discussie eens wordt gevoerd in de commissie.De staatssecretaris ging ervan uit dat over de verschillende
vormen van regelgeving en over de haalbaarheid ervan regelmatig overleg zou
worden gevoerd in de Kamer. Zij was wel voorzichtig met termen als «gedragscode»,
omdat niet zeker is dat iedereen over hetzelfde spreekt. De Kamer zal zo snel
mogelijk informatie krijgen over de wijze waarop dit onderwerp in de EU wordt
uitgewerkt.De staatssecretaris zei dat zij volgende week met de commissie zal spreken
over het matching fonds. Zij zou ook terugkomen op het budget voor research
& development.Onder «kansrijke sectoren» verstond zij kansrijke sectoren
in het kader van het Wereldhandelsverdrag, het midden- en kleinbedrijf en
de sectoren die aangeboord kunnen worden om het pakket te verbreden. Zij wilde
niet vooruitlopen op het stimuleren van de export door het midden- en kleinbedrijf,
aangezien de commissie hierover op korte termijn bericht krijgt.De staatssecretaris was van mening dat niet alleen Nederland bijzondere
aandacht moet schenken aan de monitoring van de minst ontwikkelde landen.
Men moet het niet aan deze landen overlaten om hun nadelige positie ten opzichte
van een blok rijkere landen naar voren te brengen. Overigens is ook bilaterale
steun nodig. Dit gaat niet ten koste van de ontwikkelingssamenwerking. De
kracht van het herijkingsdebat is juist dat er wordt gekeken naar instrumenten
om het probleem op te lossen.Ook was zij zeer benieuwd naar de uitkomst van het Unctad-seminar. Dat
seminar biedt wellicht handvatten voor het monitoren van de minst ontwikkelde
landen.Het is waar dat er in de notitie weinig staat over de overgangslanden,
zoals de Midden- en Oosteuropese landen, en dat er meer aandacht voor deze
landen moet komen. De staatssecretaris ging hier niet al te diep op in, omdat
er erg veel afhangt van de entree die deze landen in de EU hebben als mogelijke
toekomstige lidstaat, maar ook als handelsland. Er doet zich inderdaad een
spanningsveld voor tussen het openen van de Europese markt voor de landen
uit Centraal- en Oost-Europa en de behoefte om het gemeenschappelijk landbouwbeleid
overeind te houden. Het lijkt onvermijdelijk dat er een verdere verschuiving
van prijssteunprotectie naar inkomenssteun plaatsvindt. Er zal zeker overleg
met het ministerie van LNV worden gevoerd over de overgangspositie van met
name de Midden- en Oosteuropese landen.Gezien de omvang en de betekenis van Rusland en China, moet ook groot
belang worden gehecht aan de toetreding van deze landen. Het is belangrijk
dat de toetreding zoveel mogelijk plaatsvindt op de condities van de WTO,
opdat deze landen volwaardig kunnen participeren in de WTO. Bij de toetreding
van China is uiteraard een probleem gelegen in de voorwaarden voor toetreding.
China hecht vrij veel waarde aan een zekere erkenning als ontwikkelingsland,
omdat dit de mogelijkheid biedt dat er op een aantal punten een versoepeld
beleid wordt gevoerd bij de toetreding tot de WTO. Er zijn initiatieven ontplooid
om de discussie tussen de VS en China, maar ook tussen China en de WTO weer
op gang te brengen. De staatssecretaris had goede hoop dat ook China kon toetreden
tot de WTO.Over de verdere liberalisering van de landbouw en de medestanders van
Nederland hierbij zou de staatssecretaris zo nodig separaat nadere informatie
verschaffen.Zij was van mening dat Nederland een vrij progressief standpunt inneemt,
als het gaat om de ruimte voor arbeidsmobiliteit in de dienstensector. De
relatie tussen arbeidsmobiliteit in het algemeen en het migratiebeleid is
een zaak die in een ander gremium uitvoeriger aan de orde kan komen.De staatssecretaris zei dat uit diverse globale onderzoeken blijkt dat
bedrijven in het algemeen niet verhuizen vanwege minder strakke milieuvoorschriften
elders. Dit laat onverlet dat er individuele bedrijven kunnen zijn die om
deze reden weggaan. De regering heeft gesteld dat er door de handelsliberalisering
mogelijkheden zijn om te komen tot een effectievere produktie die in het voordeel
is van het milieu. Zij wil ontkrachten dat er een relatie is tussen het vergroten
van de vrije handel en negatieve milieuconsequenties. Door een verruiming
van de mogelijkheden hoeven landen niet slechts afhankelijk te zijn van de
grondstoffenproduktie, omdat zij er dan een toegevoegde waarde aan kunnen
toekennen. Door het wegnemen van protectionistische maatregelen kunnen produkten
gemaakt worden waar dat vanwege bodem en klimaat het beste kan gebeuren. Ook
is er de noodzaak van welvaartsontwikkeling om überhaupt tot een milieubeleid
te kunnen komen. De staatssecretaris zag dan ook niet de tegenstrijdigheid
die door het CDA is gesignaleerd.Door minister Melkert is in de Tweede Kamer gezegd dat naar zijn mening
de sociale clausule in principe thuishoort op de agenda van de WTO. De regering
heeft afgesproken, dit onderwerp met de nodige behoedzaamheid ter discussie
te stellen bij de agendavoorbereiding in de EU. Voordat de discussie plaatsvindt
over de vraag of het onderwerp op de WTO-agenda komt, zal eerst bespreking
plaatsvinden in het verband van de EU en de OESO.Wat de rijstpellers betreft moet geconstateerd worden dat de Europese
Commissie iets te ver is gegaan in haar toezegging aan de VS in het kader
van het Blair House Akkoord. Nederland heeft in het EU-overleg herhaaldelijk
aandacht gevraagd voor dit probleem. De Commissie is nu hard bezig met het
uitwerken van een oplossing. Nederland zal daarbij druk op de Commissie blijven
uitoefenen.Ten aanzien van het zogenaamde bananendossier was de staatssecretaris
van oordeel dat het wat ver gaat als een EG-lidstaat als derde land een WTO-panel
over het EG-bananenregime zou proberen uit te lokken. In eerste instantie
moeten de WTO-leden onderling proberen om de zaak op te lossen. Overigens
is niet uitgesloten dat de zaak alsnog aanhangig wordt gemaakt door andere
WTO-leden.De staatssecretaris merkte op dat het IMF en de Wereldbank tot de organisaties
behoren waarmee de WTO overleg moet voeren. Het gaat nu om de vraag hoe hieraan
vorm wordt gegeven. Het lijkt goed, een vorm van overleg te hebben waarbij
onderwerpen die behoren tot het gemeenschappelijke terrein, worden besproken.
Een efficiëntere en effectievere relatie tussen de Wereldbank, het IMF
en de WTO is zeer aantrekkelijk.De staatssecretaris zei, het er geheel mee eens te zijn om terughoudendheid
te betrachten, als het erom gaat de sociale zekerheid bij de diensten te betrekken.
Ook steunde zij het pleidooi voor het verder afbouwen van obstakels, zoals
de protectie, die vrije handel in de weg staan. Het is zeker de bedoeling dat bij de follow-up van de notitie alle beleidsterreinen
actief betrokken zijn bij de voorbereiding van de agenda's en de invulling
van het beleid. Voor de milieunormen geldt dat EZ en VROM daar al heel druk
mee bezig zijn.De staatssecretaris schatte in dat een energieheffing in beginsel mogelijk
is, mits wordt voldaan aan de «oerregels» van de WTO. Mocht zij
nog berichten ontvangen die hiermee in tegenspraak zijn, dan zou zij dit de
commissie direct laten weten.De milieucode, waarbij Nederland een ex ante-benadering voorstaat, kan
afzonderlijk worden behandeld als er meer informatie van de WTO-commissie
inzake handel en milieu binnen is. Wellicht kan er aan het einde van het jaar
een begin mee gemaakt worden.Wat de arbeidsnormen betreft is de belangrijkste vraag hoe men het doel
optimaal kan bereiken, op welke termijn en welke instrumenten daarbij gehanteerd
moeten worden. De ILO heeft vorige maand uitgesproken dat een discussie over
arbeidsnormen geen enkele zin heeft als handelssancties daarmee in verband
worden gebracht. Dat geeft aan hoe contraproduktief het mixen van instrumenten
en doelstellingen kan werken. De strategie moet dan ook niet gericht zijn
op het eindstadium, maar op het stellen van prioriteiten en het bereiken van
consensus op onderdelen. De staatssecretaris ging uit van een termijn van
vijf jaar, wat een lange, maar realistische termijn is. Pas aan het einde
van het proces kunnen afspraken over sancties gemaakt worden, als dat nog
nodig is. Voor de staatssecretaris was de kinderarbeid een prioriteit, waarbij
de benadering in het land zelf vooropstaat. Als het gaat om een produktcode,
is een actie van de handel en de consumenten een goede zaak. Dan bestaat echter
het risico dat dezelfde problemen ontstaan die zich hebben voorgedaan bij
het hardhout. Een andere mogelijkheid is, de transnationale ondernemingen
te inspireren om iets meer te doen op het terrein van de arbeidsnormen. Uit
informatie blijkt dat transnationale ondernemingen vaak de neiging hebben
om de arbeidsnormen te verhogen in de desbetreffende landen, vanwege de kwaliteit
van de arbeid die de bedrijven nodig hebben. In die zin is het nuttig, de
bedrijven die baat hebben bij een goede kwaliteit van de arbeid, te betrekken
bij de discussie over de arbeidsnormen. Het moet dus niet slechts gaan om
de NGO's en de organisaties op sociaal terrein.Het is de bedoeling, zoveel mogelijk landen multilateraal akkoord te laten
gaan met milieuafspraken. In dat licht zijn er mogelijkheden, de zogenaamde
free riders WTO-conform te straffen.De staatssecretaris zegde toe, de bruikbaarheid van de zogenaamde collectieve
eigendomsbescherming voor lokale boeren en gemeenschappen in de geest van
het farmers' right te laten onderzoeken.Wat het intellectueel eigendom betreft stelde zij dat niet alles kan en
mag vallen onder het octrooirecht. Een octrooi moet nieuw, innovatief en industrieel
toepasbaar zijn. Een heleboel zaken die in de verschillende discussies genoemd
zijn, vallen hier niet onder. Overigens is er ook de mogelijkheid van het
kweekrecht en fokrecht, zoals het in de EU en Nederland bestaat. Voor de beantwoording
van de vragen over groeihormonen en toevoegingen aan melk verwees de staatssecretaris
naar de desbetreffende brief die zij in februari jl. naar de Kamer heeft gestuurd.
Etikettering is een van de mogelijke oplossingen. Als blijkt dat de normale
procedure niet werkt, kan het toepassen van etikettering aan de orde komen.
Overigens is het probleem nog niet aan de orde, aangezien er op dit moment
in de EU een invoerverbod voor vlees voor behandeld met groeihormonen e.d.
geldt.Het Multi-vezelakkoord en de landbouw zijn in de WTO geregeld. Zij hoeven
er dus niet in ondergebracht te worden.De staatssecretaris ging ook in op de stelling van enkele hoogleraren
dat door de liberalisering van de handel 20% van de bedrijven naar het buitenland
zou gaan. Zij wees erop dat internationalisatie inhoudt dat er verschuivingen
plaatsvinden, maar dat die verschuivingen niet altijd nadelig hoeven te zijn
voor het land waar het hoofdconcern is gevestigd. In veel gevallen gaat het
om verplaatsingen waarbij een deel van het bedrijf in het moederland blijft
bestaan. Het kan betekenen dat de positie van het bedrijf sterker wordt, maar
het gaat soms ook gepaard met negatieve effecten, zoals het verdwijnen van
arbeidsplaatsen. Hier staat tegenover dat Nederland door de liberalisering
een interessant vestigingsland wordt voor veel bedrijven.Koffie en cacao zijn grondstoffen die aan concurrentie onderhevig zijn.
Als voorbeeld van het opheffen van de concurrentieproblemen noemde de staatssecretaris
de toepassing van grondstoffen voor de industrie, waarbij door de groei een
betere ontwikkeling van de grondstoffen kan plaatsvinden. Een andere mogelijkheid
is dat de armere landen zelf waarde toevoegen aan het produkt, waardoor het
een betere positie op de exportmarkt oplevert.De staatssecretaris wees er nog op dat een produkt dat ver weg wordt gemaakt
onder gunstige natuurlijke omstandigheden, vaak beter voor het milieu is dan
een produkt dat onder ongunstige omstandigheden elders wordt gemaakt. Handel
en milieu moeten integraal worden bezien. Het transport vormt daar een onlosmakelijk
onderdeel van.Ten slotte merkte zij op dat een milieucode zich zal richten op een al
bestaande multilaterale afspraak over CO2. Nadere gedachtenwisselingDe heer Leers zei niet tevreden te zijn over de beantwoording
door de regering. Hij zou zijn schriftelijk voorbereide bijdrage aan de staatssecretaris
overhandigen, opdat zij de vragen alsnog kon beantwoorden. Hij herhaalde de
belangrijkste vragen.Is er consensus over de toekomstige WTO-agenda?Wat gaat de staatssecretaris zeggen in haar gesprek met minister Brown
over het geschil tussen Japan en de VS? Zal er geen onderonsje plaatsvinden
tussen Japan en de VS waarbij uiteindelijk Europa het gelag betaalt? Waarom
duurt het een jaar met de WTO-geschillenregeling? Daar kan Nederland echt
niet op wachten.Wat de discussie over het exportinstrumentarium betreft haalt de staatssecretaris
veel te veel zaken door elkaar. Waarom haalt zij die zaken niet uit elkaar?
Zij heeft toch een eigen visie op het stimuleren van export?De fractie van het CDA verwachtte dat er op korte termijn nader zou worden
gepraat over Oost-Europa, gezien de vele vragen die er leven over de landbouw,
de exportstimulering, het ondersteuningsbeleid, enz. Dat heeft ook met de
herijking te maken. De heer Leers vroeg zich overigens af of het wel zinvol
zou zijn, volgende week te praten over de nota Stimuleringsbeleid. Ten aanzien
van veel instrumenten is namelijk nog niet duidelijk of zij wel te voorschijn
komen uit de herijking en de desbetreffende cluster.De heer Hessing (VVD) leek het nuttig, de komende maanden per
afzonderlijk onderwerp dieper in te gaan op de materie.Nederland doet er verstandig aan, de milieubelangen te behartigen via
specifieke organisaties, bijvoorbeeld via de UNEP. Hij was er overigens minder
enthousiast over om VROM-ambtenaren mee te nemen bij EZ-missies. Het omgekeerde
kan wèl nuttig zijn.De VVD-fractie achtte het een goede zaak dat de staatssecretaris met de
VS gaat praten over het conflict tussen de VS en Japan. De heer Ruggiero maakte
een niet zo verstandige start, toen hij zei dat hij het conflict VS-Japan
aan zich voorbij liet gaan. De Amerikanen gaan nu hun eigen gang. Het is goed
als de staatssecretaris eens met de Amerikanen gaat praten over het marktdenken.
De heer Hessing veronderstelde dat er bij de VS sprake is van een dubbele
agenda. De heer Rabbae (GroenLinks) concludeerde dat het voor Nederland
moeilijk is, de koers van een mammoettanker te beïnvloeden.De staatssecretaris heeft gezegd dat zij wilde overwegen, het verdisconteren
van de milieukosten in de vervoerskosten in te brengen in het kader van de
WTO. De fractie van GroenLinks zag op dit punt graag concrete initiatieven.De fractie was niet tevreden over het antwoord inzake de compensatie voor
de minst ontwikkelde landen. Zij heeft begrip voor de onmacht van de regering,
maar zij had toch graag gehoord of de staatssecretaris wel of niet initiatieven
zou nemen.Mevrouw De Koning (D66) vroeg of de staatssecretaris mededelingen
kon doen over de inhoudelijke aanbevelingen van de werkgroep Handel en milieu
aan de OESO-ministerraad.De staatssecretaris antwoordde dat zij inmiddels beschikte
over de agenda voor de OESO-ministerraad. Zij kon de commissieleden op dit
punt onmiddellijk bedienen.Zij constateerde dat de heer Leers vond dat een aantal vragen niet beantwoord
was. Die vragen zijn echter wel degelijk beantwoord.De heer Leers (CDA) zei dat bijvoorbeeld zijn vraag over Taiwan
niet was beantwoord.De staatssecretaris merkte op dat het niet aan de orde is om
uitspraken te doen over een eerdere toetreding van Taiwan, aangezien China
nog in onderhandeling is met de EU.Zij herinnerde eraan dat zij heeft aangegeven wat zij tegen minister Brown
en de heer Kantor zou zeggen en dat zij ook is ingegaan op de vragen over
het exportstimuleringsbeleid. Oost-Europa en andere zaken van importantie
zullen, zoals toegezegd, nog in de commissie aan de orde komen.De staatssecretaris was het eens met de heer Rabbae dat er nader moet
worden gepraat over de ondersteuning van de minst ontwikkelde landen. Zij
ging echter niet zo ver dat de regering naast alle andere instrumenten ook
met het zogenaamde vangnet komt. Over dit laatste instrument moet eerst nog
worden gesproken, onder anderen met de collega's in het kabinet. Hetzelfde
geldt voor de uitwerking van het onderdeel handel en milieu. Het is de bedoeling
dat ook EZ scherp let op dit punt.Ten slotte zei de staatssecretaris dat men te maken heeft met een mammoettanker.
Het is een mammoettanker met heel veel personeel aan boord. Dat maakt het
voor de kapitein extra moeilijk.De voorzitter van de commissie,H. VosDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), ondervoorzitter, Blaauw (VVD), Van
der Vlies (SGP), H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA), Smits (CDA),
Boers-Wijnberg (CDA), Ter Veer (D66), De Jong (CDA), Leers (CDA), Van der
Hoeven (CDA), Remkes (VVD), Van Wingerden, Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van
Oosten (D66), De Koning (D66), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Vreeman
(PvdA), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Van Walsem (D66), Houda (PvdA).Plv. leden: De Korte (VVD), Van Rey (VVD), Van Middelkoop (GPV), Woltjer
(PvdA), Sterk (PvdA), Van Rooy (CDA), Mateman (CDA), Ybema (D66), Wolters
(CDA), Lansink (CDA), Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), Nijpels-Hezemans (AOV),
M. B. Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Verbugt
(VVD), Klein Molekamp (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe (SP), Leerkes
(Unie 55+), Verspaget (PvdA), Adelmund (PvdA), Crone (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23961-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl