Wapenexportbeleid; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22054, nr. 139

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

16-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

22054 nr. 139

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22054Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 054Wapenexportbeleidnr. 139LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 13 mei 2008De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Economische
Zaken over de brief van 11 februari 2008 inzake het wapenexportbeleid
(Kamerstuk 22 054, nr. 138).De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 13 mei
2008. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Kraneveldt-van der VeenDe griffier van de commissie,Franke1Bent u bereid te onderzoeken welke lidstaten van de
Europese Unie (EU) in welke vorm rapporteren over doorvoertransacties? Zou
u in Europees verband willen aandringen op een doorvoerrapportage bij andere
lidstaten die hier nog niet in voorzien? Zo ja, waarom blijft de situatie
in het gros van de andere EU lidstaten achterwege?Uit het onderzoek naar de wijze waarop een aantal andere lidstaten van
de EU de doorvoer van militaire goederen geheel of ten dele onder controle
had gebracht, is alleen gebleken dat over een deel van de doorvoer door België
in het openbaar gerapporteerd wordt. De Vlaamse overheid publiceert namelijk
maandoverzichten over afgegeven vergunningen voor de invoer, de uitvoer en
de doorvoer op een website http://iv.vlaanderen.be/nlapps/docs/default.asp?id=34.Bij de meeste andere lidstaten die in het onderzoek betrokken werden,
moest via het diplomatieke kanaal gericht gevraagd worden naar het aantal
doorvoervergunningen en/of -meldingen dat in 2005 op enigerlei wijze verwerkt
werd. Daaruit valt af te leiden dat die informatie niet zonder gerichte vragen
ontsloten kon worden. De regering verwacht niet dat nieuw onderzoek tot nieuwe
uitkomsten leidt en ziet daarom van een dergelijk onderzoek af.Wel zij opgemerkt dat het Stockholm International Peace Research Institute
(SIPRI) een overzicht bijhoudt van de jaarrapporten die inmiddels door tal
van landen, waaronder de meeste EU lidstaten, worden gepubliceerd (zie: http://www.sipri.org/contents/armstrad/atlinks_gov.html
). Indien er doorvoercontroles voor militaire goederen bestaan, zal de rapportage
daarover waarschijnlijk in die rapporten zijn opgenomen of wordt daarin vermeld
waar zo’n rapportage dan wel te vinden is. Een «quick scan»
van de meest recente jaarrapporten toont dat naast Nederland en Vlaanderen
ook Wallonië en Italië iets over doorvoervergunningen rapporteren.
In beide gevallen wordt echter alleen het aantal in 2005 afgegeven vergunningen
vermeld: Wallonië 31 en Italië 0. Informatie over de aard van de
betrokken goederen of de bestemming ontbreekt.Vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid benadrukken in hun externe
optredens op het terrein van de exportcontrole altijd het belang van transparantie
en presenteren – als zich daarvoor de gelegenheid voordoet – de
Nederlandse praktijk daarbij als een aanbevelenswaardig voorbeeld. Onderdeel
van die Nederlandse praktijk is de transparantie over doorvoervergunningen
en doorvoermeldingen. Laatstelijk is dat nog gebeurd tijdens een informele
bijeenkomst van de COARM-delegaties van de lidstaten met vertegenwoordigers
van verschillende NGO’s en het Europees Parlement, georganiseerd door
het Sloveense Voorzitterschap in het congrescentrum in Brdo. Ik ben dan ook
bereid binnen COARM aan te dringen op doorvoerrapportages door de andere lidstaten.2Bestaat er een overzicht van het doorvoerbeleid van
NAVO-bondgenoten? Zo neen, zou dit gezien de onderlinge samenwerking tussen
NAVO en EU-lidstaten niet wenselijk zijn? Zo ja, kunt u dit aan de Kamer sturen?De regering is niet op de hoogte van het bestaan van een overzicht specifiek
gericht op het doorvoerbeleid van NAVO-bondgenoten; net zo min als van het
bestaan van een overzicht specifiek gericht op het doorvoerbeleid van EU-lidstaten.
In het kader van de EU Gedragscode voor wapenexport en de «Peer Review»
die vooraf ging aan de aan de voorlaatste uitbreiding van de Europese Unie
in 2004 zijn wel questionnaires verspreid met vragen over allerlei aspecten
van het exportcontrolebeleid van de (toen) oude en nieuwe EU lidstaten.
De uitkomsten van die questionnaires zijn vertrouwelijk, maar in zijn algemeenheid
bleek uit de antwoorden op vragen met betrekking tot doorvoer van militaire
goederen dat de controles sterk uiteenlopen. Niet alle lidstaten controleren
de doorvoer en waar dat wel het geval is, loopt de wijze en de reikwijdte
van die controles – zoals ook is aangegeven in de bovengenoemde brief
van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 11 februari 2008 –
onderling uiteen.Daar waar de onderlinge samenwerking tussen NAVO-partners en EU-lidstaten
een rol speelt in het Nederlandse wapenexportbeleid, betreft dit ten aanzien
van de doorvoer met name de vraag of bij een bondgenoot al een toetsing heeft
plaatsgevonden. Dan gaat het dus ofwel om een uitvoer met een door een bondgenoot
verstrekte vergunning dan wel om een zending die eerst via een bondgenoot
is doorgevoerd en aldaar onder doorvoercontrole stond. Is een zending uit
een derde land daarentegen wel via een bondgenoot verscheept, maar heeft deze
daarop geen controle uitgeoefend, dan speelt de samenwerking tussen bondgenoten
ook geen rol bij de Nederlandse doorvoercontrole en wordt de zending behandeld
als ware deze rechtstreeks afkomstig van het derde land, een niet-bondgenoot.3Wordt bij de beoordeling van doorvoer nog steeds een
uitzondering gemaakt voor EU-lidstaten die na 1 april 2004 zijn toegetreden,
en die gezien hun gebrekkige wapenexportbeleid niet onder de vrijstelling
van de vergunningplicht vallen, zoals bepaald in de Algemene Douanewet? Zo
neen, wanneer is dit gewijzigd? Zo ja, zal dit tot nader order zo blijven?Het huidige militaire doorvoerbeleid is geregeld in het In- en uitvoerbesluit
strategische goederen, die gebaseerd is op de In- en uitvoerwet. Er zal in
de Algemene Douanewet, welke naar verwachting in juli 2008 in werking zal
treden, bij de beoordeling van doorvoer geen uitzondering worden gemaakt voor «nieuwe»
EU-lidstaten als groep, hetgeen betekent dat bij een doorvoerzending van militaire
goederen afkomstig uit een andere EU-lidstaat, NAVO-bondgenoot, of Zwitserland,
Australië, Nieuw Zeeland of Japan, wordt nagegaan of het land een uitvoervergunning
voor de betreffende zending heeft afgegeven. Is dat het geval, dan doet Nederland
de toets niet nog eens over en zal alleen een meldplicht gelden bij doorvoer
van de militaire goederen.4Hoe wordt voorkomen dat daar waar verschillende interpretaties
bestaan van het wapenexportbeleid tussen EU- en NAVO-landen, ongewenste wapentypen
worden geëxporteerd? Of dat wapens worden geëxporteerd naar landen
die als ongewenste bestemming, voor bepaalde typen wapens, worden gezien?Er is geen definitie van «ongewenste» wapentypen. Er zijn
wapens die verboden zijn, zoals bijvoorbeeld anti-personeelsmijnen, waarbij
de uitvoer eveneens verboden is. De uitvoer van militaire goederen naar bestemmingen
waarop een wapenembargo rust, is eveneens verboden, tenzij in het betreffende
embargo uitzonderingen vermeld zijn. Voor alle overige uitvoer van militaire
goederen geldt dat per transactie een oordeel dient te worden geveld over
de wenselijkheid, gebaseerd op de aard van de te exporteren goederen, de eindgebruiker
en het eindgebruik van deze goederen. Alle EU-partners doen dit op basis van
de EU Gedragscode inzake wapenexport. De notificatie- en consultatieprocedures
binnen de EU zijn er op gericht de convergentie van het wapenexportbeleid
van de lidstaten te bevorderen. In de Raadswerkgroep conventionele wapenexport, COARM, wisselen de lidstaten,
in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB)
van de EU, informatie uit over hun wapenexportbeleid en trachten zij dit beleid
en de daarop betrekking hebbende procedures beter op elkaar af te stemmen.
Ook zijn best practice richtlijnen voor de implementatie van de afzonderlijke
criteria van de EU-Gedragscode opgesteld, hetgeen harmonisatie van het wapenexportbeleid
van de EU-lidstaten bevordert. De COARM troika heeft ieder halfjaar consultaties
met o.a. Noorwegen, de VS en Canada. Voorts zijn er uiteraard ook bilaterale
contacten.5Wat zijn precies de eisen die worden gesteld aan de
meldplicht? Is doorvoer van bepaalde typen wapens, bijvoorbeeld AP-landmijnen
of clustermunitie, c.q. delen daarvoor, toegestaan? Volstaat het op basis
van de meldplicht om, in het geval van dit voorbeeld, respectievelijk op te
geven dat het gaat om AP-landmijnen en clustermunitie (of onderdelen daarvoor)
of kan worden volstaan met munitie of explosieven?Bij de meldplicht is het van belang dat een adequate omschrijving van
de betrokken militaire goederen wordt verstrekt. De vermelding «munitie»
is daarbij onvoldoende onderscheidend en zal derhalve bijvoorbeeld gepaard
moeten gaan met vermelding van het kaliber en – indien afwijkend van
de gangbare kogelpatronen – het type en/of de functionaliteit (granaten,
geleide projectielen, rookgranaten, lichtkogels e.d.). In het geval van explosieven
zal uit de melding duidelijk moeten zijn op grond waarvan de betreffende explosieven
onder de lijst militaire goederen vallen. Doorgaans zal dat te maken hebben
met een bepaald bestanddeel (HMX, RDX e.d.) of een bepaalde prestatieparameter,
zoals vermeld in post 8 van de militaire lijst.Deze gegevens worden vaak ook zo overgenomen in de openbare maandoverzichten
omtrent doorvoermeldingen zoals die worden gepubliceerd op de website www.exportcontrole.ez.nl,
maar doorgaans vindt daarbij eerst nog een vertaalslag plaats om – net
zoals bij de maandoverzichten omtrent de uitvoervergunningen gebeurt –
de goederenomschrijvingen bondiger te maken en daarnaast te vermijden dat
middels merknamen of bedrijfsgebonden typeaanduidingen in de goederenomschrijving
informatie wordt vrijgegeven over de exacte identiteit van de betrokken producenten
en/of handelaren. Die informatie blijft vertrouwelijk.De doorvoer van AP-mijnen via Nederlands grondgebied is ingevolge het
Ottawa Verdrag, waarbij Nederland partij is, niet toegestaan. Voor andere
typen landmijnen alsmede clustermunitie geldt vooralsnog geen verbod, maar
de regering heeft geen aanwijzingen dat dit type militaire goederen door commerciële
partijen via Nederlands grondgebied vervoerd wordt. Meer specifiek is eerder
naar aanleiding van Kamervragen van het lid Van Velzen (SP) over de inzet
van clusterbommen door het Israëlische leger1
onderzocht of er tussen de meldingen, de vergunningaanvragen dan wel bij de
reguliere controles van de douane op de passerende goederenstromen in 2006
aanwijzingen te vinden waren dat er clustermunitie via Nederland naar Israël
zou zijn vervoerd. Dit bleek niet het geval.6Bij wie komen de meldingen binnen, de Koninklijke Marechaussee,
politie, Douane, CDIU of een andere partij? Indien het om meerdere organisaties
gaat, kunt u dan aangeven om welke organisaties het gaat?Meldingen worden centraal geregistreerd bij Douane Noord/CDIU, de zelfde
instantie waar ook alle vergunningaanvragen voor strategische goederen
worden ingediend. Indien een melding aanvankelijk bij een lokale Douanepost
wordt aangeboden, wordt doorverwezen dan wel doorgeleid naar de CDIU.7Hoe groot zijn de administratieve lasten voor respectievelijk
de overheid en het bedrijfsleven? Mocht dit niet bekend zijn, bent u dan bereid
dit te onderzoeken? Zijn deze lasten (veel) groter of gelijk aan de lasten
zoals op 29 september 2004 door de toenmalig Staatssecretaris gemeld
in een brief aan de Kamer over de doorvoerwetgeving?De toenmalige Staatssecretaris van Economische Zaken heeft zich in de
toelichting bij de Regeling voorzieningen strategische goederen van 29 september
2004 gebaseerd op een inschatting van de administratieve lasten verbonden
aan het aanvragen van een vergunning of het verrichten van een melding, zoals
die werd gehanteerd bij de voorbereiding van de 26ste wijziging van het In-
en uitvoerbesluit strategische goederen, gecorrigeerd met behulp van de bevindingen
van de Nulmeting Administratieve lasten EZ-regelgeving (EIM-onderzoek voor
Bedrijf & Beleid, november 2003). De kosten per aanvraag of melding zijn
vervolgens vermenigvuldigd met het aantal verwachte aanvragen, respectievelijk
meldingen. Uit de praktijk is naderhand gebleken dat in elk geval het aantal
verwachte doorvoermeldingen per jaar (200) in werkelijkheid ongeveer een factor
10 hoger uitvalt (ruim 2000 in 2006). Het totaal aan administratieve lasten
dat toegeschreven wordt aan de meldplicht komt dus ook aanzienlijk hoger uit
dan destijds werd voorzien.8Betekent de erkenning dat NAVO- en EU-landen een adequate
exportcontrole verrichten op de betrokken goederen, dat Nederland het in alle
gevallen met het beleid van de betreffende landen eens is? Zo neen, hoe moet
deze erkenning dan geduid worden? Zo ja, is dit een eerste stap naar een gezamenlijk
Europees wapenexportbeleid op de laagste gezamenlijk overeen te komen standaard?De NAVO-bondgenoten en EU-partners hanteren volwaardige en effectieve
exportcontroles, vergelijkbaar met de onze, ook al zal de uitkomst van de
toetsing in een enkel geval wel eens anders uitvallen dan in Nederland. Nederland
doet de toets van bondgenoten en partners niet nog eens over.9Welke uitzonderingen op de controle van doorvoer, anders
dan de twee genoemde, zijn nog meer opgenomen in de Algemene Douane Wet?In het onder de Algemene Douane Wet te vallen Besluit strategische goederen,
dat onder meer betrekking zal hebben op de uit- en doorvoer van militaire
goederen, wordt een viertal uitzonderingen op de vergunningplicht voor uit-
en doorvoer van zulke goederen vermeld. De twee niet expliciet in de brief
van 11 februari vermelde uitzonderingen betreffen de uitvoer van militaire
goederen, bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de Uitvoeringswet verdrag
chemische wapens en de uitvoer van militaire goederen naar België en
Luxemburg.De invoer, uitvoer en doorvoer van de zogenaamde lijst 1 stoffen van het
verdrag chemische wapens is al onder de genoemde Uitvoeringswet aan stringente
controles onderhevig en ingevolge de Overeenkomst tot eenmaking van het Benelux-douanegebied
van 29 april 1969, Trb.1969, 125, zijn er geen nationale uitzonderingen
op het vrije onderlinge goederenverkeer toegestaan. Voor de doorvoer zijn
deze uitzonderingen weinig relevant omdat de maatregelen op het
gebied van lijst 1 stoffen gestoeld zijn op verdragsbepalingen en dus geen
nationale uitzondering vormen en omdat doorvoerzendingen met als eindbestemming
België of Luxemburg al onder de in de brief wel expliciet vermelde uitzondering
voor zendingen van en naar bondgenoten vallen.10Wat is de definitie van «aanlanding»? Wat
is het verband met doorvoer met en zonder overlading?Aanlanding impliceert het aandoen van een Nederlandse haven of luchthaven.
Goederen, die het douanegebied van de gemeenschap worden binnengebracht, al
dan niet in doorvoer en al dan niet met overlading, dienen bij de Douane te
worden aangebracht en aangegeven. Deze verplichting is echter niet van toepassing
op goederen die zich bevinden aan boord van schepen of luchtvaartuigen die
de territoriale zee respectievelijk het luchtruim van de lidstaten doorkruisen
zonder een in deze lidstaten gelegen haven of luchthaven aan te doen (artikel
38, zesde lid, van de Verordening (EEG) tot vaststelling van het communautair
douanewetboek, nr. 2913/92 van de Raad, Pb EG nr. L 302). Anders gezegd: geen
aanlanding, dan ook geen douaneformaliteiten.Er is geen direct verband tussen aanlanding en het al dan niet plaatsvinden
van overlading. Immers, in veel gevallen zal bij schepen maar ook bij vliegtuigen
bij aanlanding een deel van de vracht aan boord blijven en een ander deel
uitgeladen worden. Daar staat tegenover dat doorvoer met overlading bij vliegtuigen
en schepen die geen land aandoen een zeldzaamheid zijn.11In het jaar 2006 zijn er 60 zendingen geweest in Nederland
waarbij zowel het land van herkomst als het land van bestemming niet behoren
tot de groep van bondgenoten. Om wat voor zendingen gaat het, welke landen
zijn er bij betrokken, wat is er met deze zendingen gebeurd en is het bekend
of hier sprake is van end-use of dual-use?Deze zendingen zijn opgenomen in de maandoverzichten die worden gepubliceerd
op de website www.exportcontrole.ez.nl. In 45 van die 60 gevallen betrof het
doorvoerzendingen van 1 à 2 kogelgeweren, soms met bijbehorende munitie.
Bij zulke meldingen, die doorgaans samenhangen met het beoefenen van de jacht
of schietsport door particulieren, vindt in beginsel geen politieke toetsing
plaats en wordt vooral gekeken of de eigenaar gemachtigd is om het wapen in
het land van bestemming te dragen. Een uitzondering wordt gevormd door zendingen
van deze aard naar landen zoals Zimbabwe, waartegen een dermate strikt wapenembargo
is afgekondigd, dat Nederland ook de doorvoer van losse wapens ten behoeve
van de jacht of schietsport niet meer toestaat. Bij 13 zendingen gaat het
om de doorvoer van patronen, magazijnen, traangasgranaten, signaalpatronen,
pistolen, onderdelen van anti-tank-wapens, defecte en gerepareerde vliegtuigmotoren
naar bestemmingen waarvoor overleg tussen de Minister van Economische Zaken
en Buitenlandse Zaken niet tot het opleggen van een ad hoc vergunningplicht
leidde.In 2 gevallen (traangasgranaten naar Oeganda en nachtzichtkijkers naar
Rwanda) was dat wel het geval en werd vervolgens afgezien van doorvoer via
Nederland. In alle gevallen betrof het goederen die voorkomen op de lijst
militaire goederen.12Betekent het wel vermelden dat doorvoer door het Nederlands
luchtruim zonder (aan-)landing vanwege praktische bezwaren buiten de vergunningplicht valt en vervoer door de Nederlandse territoriale wateren niet,
dat in het geval van vaartuigen die bezwaren minder of niet gelden? Zo neen,
wat is dan de reden dat vervoer door de lucht wel en over water niet genoemd
wordt?Het voorbeeld van doorvoer door het luchtruim werd het meest illustratief
geacht om de praktische bezwaren te benadrukken. Niettemin gelden er ook gemeenschapsrechtelijke
(zie het antwoord op vraag 10) en internationaalrechtelijke bezwaren met betrekking
tot het vervoer dat slechts via Nederlandse territoriale wateren verloopt.
Het Verdrag van Genève van 1958 inzake de territoriale wateren van
kuststaten heeft het verlenen van het recht van vrije doorvaart door territoriale
wateren tot een verdragsrechtelijke verplichting verheven.13Zijn er verschillen in het Nederlandse controleregime
tussen doorvoer met overlading (transhipment) en zonder overlading (transit)?
Zo ja, welke?Neen.14Wat is de reden dat Luxemburg zo’n relatief hoog
aantal militaire doorvoertransacties meldt?In de brief aan de Kamer van 11 februari 2008, betreffende een vergelijking
van de controle op doorvoer van militaire goederen in een zevental EU lidstaten,
staat Luxemburg op de derde plaats wat betreft het aantal doorvoervergunningen
c.q.meldingen in 2005. Nederland (1688) en Spanje (234) hadden een hoger aantal
vergunningen en meldingen dan Luxemburg (232). Een specifieke reden voor het
aantal militaire doorvoertransacties konden Luxemburgse autoriteiten niet
geven. Wel lieten ze weten dat de herkomst en bestemming van de goederen veelal
een EU- of NAVO-bondgenoot is.15Gaat het bij het niet controleren van doorvoer zonder
overlading om alle doorvoer ongeacht de termijn dat de goederen in Luxemburg,
Frankrijk en België zijn? Zo ja, bent u bekend met het «Overzicht
doorvoerwetgeving EU lidstaten, Noorwegen en Canada», waar gesproken
wordt over controle op alle doorvoer in Frankrijk die langer dan zes uur op
een haven of vliegveld in Frankrijk verblijven? Is dit beleid sindsdien gewijzigd?
Zo ja wanneer en met welke redenen? Klopt het dat in geval van het Verenigd
Koninkrijk goederen wel gecontroleerd worden als ze langer dan 30 dagen op
het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk verblijven, ook als het gaat om
vervoer zonder overlading?Het «Overzicht doorvoerwetgeving EU lidstaten, Noorwegen en Canada»
is mij bekend. Het betreft een bijlage van de «Evaluatie doorvoerregeling
militaire goederen», welke in april 2003 in opdracht van het Minister
van Economische Zaken door het Bureau Van de Bunt werd opgesteld. Dit overzicht
is in mei 2006 nog eens gepubliceerd als bijlage van het rapport «Onzichtbare
handel» van OxfamNovib. Het overzicht is geheel gebaseerd op de uitkomst
van een vragenronde die het Minister van Buitenlandse Zaken begin 2003 heeft
gehouden bij de ambassades van de in het overzicht vermelde landen.Het mag duidelijk zijn dat er meerdere verschillen zijn tussen de in dat
overzicht van 2003 vermelde werkwijze ten aanzien van de doorvoer en de werkwijze
zoals die voor een aantal landen beschreven wordt in de brief van
11 februari 2008. Het is niet uit te sluiten dat in één
of meer van die landen gedurende dat tijdsbestek, net zoals in Nederland bijvoorbeeld
op het gebied van de meldplicht is gebeurd, een aanpassing van de werkwijze
heeft plaatsgevonden. Zeker zo aannemelijk is het echter dat een aantal van
de verschillen te verklaren is doordat ten behoeve van de recente brief meerdere
bronnen in de betrokken landen zelf geraadpleegd zijn, waardoor meer inzicht
in de nuances verkregen werd.Uit de informatie die aldus werd verkregen is het in elk geval duidelijk
geworden dat in België geen termijn verbonden is aan de vrijstelling
van controle voor doorvoer zonder overlading. Luxemburg en Frankrijk hebben
geen termijnen genoemd, maar niet met zoveel woorden gesteld dat er dus ook
geen termijnen van toepassing zijn. Een termijn van 30 dagen, aangevuld met
de zinsnede «or such longer period as the Commissioners of Customs and
Excise may permit» is in het Verenigd Koninkrijk als maximum doorlooptijd
opgenomen in de «Open General Transhipment Licence» van 28 september
2005. Dat is een algemene vergunning die in beginsel voor een ieder beschikbaar
is en die de doorvoer toestaat van bij uitvoer gecontroleerde goederen anders
dan bepaalde goederen vermeld in een bijlage (schedule 1) naar bestemmingen
anders dan bepaalde bestemmingen vermeld in een bijlage (schedule 2). De algemene
vergunning biedt bovendien voor de uitgezonderde doorvoer (schedule 1 goederen
naar schedule 2 bestemmingen) een aantal voorwaarden (bijvoorbeeld indien
bestemd voor missies van internationale organisaties zoals de NAVO, de VN
of de OVSE) waaronder die doorvoer weer wel is toegestaan. Voor andere doorvoer
van schedule 1 goederen naar schedule 2 bestemmingen is deze algemene vergunning
dus niet beschikbaar en zal op individuele basis vastgesteld moeten worden
of er een vergunningplicht bestaat. Hoewel dit niet is vast komen te staan,
wordt aangenomen dat de voorwaarden vermeld in het overzicht van 2003 daarbij
nog altijd een rol spelen en dat ook dan de termijn van 30 dagen met een mogelijkheid
voor verlenging door de douane een rol speelt.16Kunt u de Kamer informeren over de formele positie
van de EU en NAVO met betrekking tot landen die geen onderscheid maken tussen
doorvoer van NAVO en niet-NAVO-lidstaten?Het Verdrag van Londen dat op 19 juni 1951 door de NAVO-partners
werd afgesloten kent een bepaling (artikel XI, paragraaf 13) waarmee
de invoer, uitvoer èn doorvoer van «eigen» materieel over
het grondgebied van een andere NAVO-partner in beginsel wordt vrijgesteld.
Nationaal heeft Nederland dit beginsel neergelegd in de Vrijstellingsregeling
militaire zendingen. Deze regeling beperkt zich dus tot het materieel dat
in het bezit is van de strijdkrachten van NAVO-landen.De Europese Commissie is in haar recente voorstel voor een richtlijn betreffende
de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde
producten binnen de Gemeenschap helder over hoe zij staat tegenover doorvoervergunningen.
In artikel 4, eerste lid, van de ontwerprichtlijn wordt een vergunningplicht
voor de doorvoer van intra-communautaire zendingen ronduit verboden en uit
overweging 8 is op te maken dat de Commissie ook niets ziet in een vergunningplicht
voor doorvoer uit derde landen, zolang er met de betreffende defensiegerelateerde
goederen in de Gemeenschap verder niets gebeurt.17Kunt u zich vinden in het uitgangspunt van de motie
van de leden Van Velzen en Van Dam (Kamerstuknummer 22 054, nr. 134)
dat de wapenexportcontrole zich dient te richten op de export van goederen
naar gebieden waar we de betreffende wapens liever niet zien?
Bent u ervan op de hoogte dat vrijwel alle landen hun eigen uitleg geven aan
de wapenexportcontrole en dat dit vaak leidt tot situaties die Nederland onwenselijk
vindt? Zo ja, is het dan niet beter de uitgaande doorvoer sterker te controleren
om het Nederlandse beleid kracht bij te zetten?Uit het feit dat het Minister van Buitenlandse Zaken het Minister van
Economische Zaken niet adviseert omtrent uitvoer naar NAVO-bondgenoten, EU-partners
en daaraan gelijkgestelde landen, blijkt dat de regering gedifferentieerde
procedures hanteert. Ook onderkent Nederland dat er landen zijn die hun wapenexportcontroles
op orde hebben en dezelfde hoge normen hanteren als Nederland. Indien transacties
van militaire goederen door deze landen reeds aan hun deugdelijke wapenexportbeleid
zijn getoetst, gaat Nederland deze toets niet nog eens over doen. De Nederlandse
doorvoercontroles kunnen zich zodoende richten op zendingen die niet onder
met Nederland vergelijkbare controles staan.Uw mening dat alle landen hun eigen uitleg zouden geven aan de wapenexportcontrole,
deelt de regering niet.18Is de aanwezigheid van de mainports de reden dat Nederland
op het gebied van doorvoer niet de strengste controlewetgeving van de EU hanteert?
Of zijn er nog andere redenen?Dat Nederland een minder strenge doorvoercontrole zou kennen dan andere
EU lidstaten, blijkt niet uit de vergelijking met het aantal doorvoertransacties
dat in andere EU lidstaten aan een meld- of vergunningplicht onderworpen is.
Wel is het zo dat regering, mede met het oog op het volume van de goederenstromen
die het Nederlandse grondgebied aandoen, zeer zorgvuldig de effectiviteit
en de belasting van controlemechanismen meeweegt bij instelling van door haar
nodig geachte regelgeving.19Is de grote omvang van doorvoer van goederen via de
Nederlandse mainports naast een hindernis niet ook een kans om een groot deel
van de globale goederenstromen effectief te controleren? Zo neen, waarom niet?
Zo ja, waarom bent u dan zo terughoudend?Nederland loopt wereldwijd absoluut op kop met transparantie van het wapenexport-
en wapendoorvoerbeleid. Nederland geeft dan ook uniek inzicht in de militaire
goederen die via ons land worden doorgevoerd. Dat gezegd hebbende, heeft de
regering niet de illusie dat Nederlandse beperkingen op de doorvoer van militaire
goederen van doorslaggevende invloed zouden zijn op de daadwerkelijke leveranties
van wapens.20Bent u bereid er bij de EU-landen op aan te dringen
om een overzicht te verstrekken van doorvoer van militaire goederen (zoals
Nederland doet in de maandoverzichten), doch minimaal te rapporteren hoeveel
doorvoer zendingen via hun grondgebied plaatsvonden? Zo neen, waarom niet?De regering is bereid dit onderwerp in de al eerder genoemde Brusselse
werkgroep COARM aan de orde te stellen. Zie ook het antwoord op vraag 1. 21Bent u bereid om binnen de EU een studie op te zetten
naar doorvoerbeleid van wapens en dual use goederen met het oog op het zoveel
mogelijk harmoniseren van de regelgeving in de verschillende EU-lidstaten
uitgaande van best practices? Zo neen, waarom niet?Onderscheid moet worden gemaakt tussen militaire goederen en dual use
goederen. Doorvoer van dual use goederen is niet vergunningplichtig of meldplichtig.
In Europees verband wordt echter momenteel in het kader van een voorgenomen
herziening van de Dual Use Verordening, Vo. (EG) nr. 1334/2000, bezien in
hoeverre en op welke wijze doorvoer in de reikwijdte van een nieuwe verordening
zou kunnen worden opgenomen. Hoewel het eigenlijk nog te vroeg is om vooruit
te lopen op de uitkomsten van dat onderzoek en de daarop volgende beraadslagingen,
zal dat waarschijnlijk uitmonden in het opnemen in de verordening van een
mogelijkheid voor de lidstaten om op ad hoc basis een vergunningplicht in
te stellen voor dual use doorvoertransacties die hun oorsprong buiten de Gemeenschap
hebben.Ten aanzien van transacties van militaire goederen streeft de regering
er naar dat wereldwijd dezelfde hoge normen worden toegepast als in de EU
alvorens een uitvoervergunning wordt afgegeven. De inzet is om dit te bereiken
door een internationaal wapenhandelsverdrag, het Arms Trade Treaty, te realiseren.
Dit heeft prioriteit boven mogelijke harmonisatie van het doorvoerbeleid van
EU lidstaten.22Bent u bereid om er bij alle niet bij de EU aangesloten
NAVO-landen op aan te dringen de gedragscode wapenuitvoer als gedragscode
bij wapenexport te accepteren en juridisch bindend te verklaren aangezien
de controle in deze landen voor Nederland afdoende is om controle niet over
te doen? Zo neen, waarom niet?Canada, Noorwegen en IJsland (alsook Kroatië) hebben zich officieel
aangesloten bij de criteria en beginselen van de EU-Gedragscode. Noorwegen
wisselt bovendien met de EU informatie uit ten aanzien van afgewezen vergunningaanvragen.
Dat de genoemde landen de Gedragscode ook juridisch bindend verklaren acht
de regering onnodig. Aandrang daartoe zou ook minimaal verwondering bij de
partners wekken, aangezien de Gedragscode voor de EU zelf nog altijd niet
juridisch bindend is. De reden daarvoor is uiteengezet in het verslag van
de RAZEB van 11 en 12 december 2006 dat de Kamer eerder ontving.1XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GL), Ten
Hoopen (CDA), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Ondervoorzitter, Van der Ham
(D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Voorzitter, Irrgang
(SP), Jansen (SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den Heuvel
(CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA),
Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk (CDA), Duyvendak (GL), Vacature
(CDA), Van Gennip (CDA), De Rouwe (CDA), Ko°er Kaya (D66), Ulenbelt (SP),
Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Weekers (VVD), Van Dam (PvdA),
Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Cramer
(CU), Atsma (CDA), De Krom (VVD), Madlener (PVV), Nicolaï (VVD), Blom
(PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Heerts (PvdA).XNoot1Tweede Kamer, Vergaderjaar 2006–2007, Aanhangsel van de Handelingen,
nr. 889.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 21 501, nr. 719. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22054-139.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl