Vergaderingen Interim Committee en Development Committee; Verslag algemeen overleg van 19 november 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26234, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26234 nr. 4

17-12-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de ministersOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26234Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26255Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 234Vergaderingen Interim Committee en Development Committee26 255Restricties op kapitaalverkeernr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 17 december
1998De vaste commissies voor Financiën1 en
voor Buitenlandse Zaken2 hebben op 19 november
1998 overleg gevoerd met minister Zalm van Financiën, en minister Herfkens
voor Ontwikkelingssamenwerking, over:– de agenda en het verslag van de najaarsvergadering van het
Interim Committee (IC) en het Development Committee (DC) d.d. 4 en 5 oktober
1998 (26 234, nrs. 1 en 2);– de nota over restricties op kapitaalverkeer (26 255,
nr. 1).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Koenders (PvdA) vroeg naar de opvatting van de regering
over de voorwaarden van transparantie en democratische controle die het Amerikaanse
Congres heeft gesteld aan de quotaverhoging van het Internationale monetaire
fonds (IMF). De Verenigde Staten hebben naar zijn mening in de internationale
financiële crisis getuigd van leiderschap met hun renteverlaging en hun
voorstel voor de G7. Wel vroeg hij zich af of dit niet alleen aandelenbeurzen,
maar ook het herstel van de wereldeconomie ten goede komt.De berichten dat het ergste van de crisis voorbij is, achtte de heer Koenders
voorbarig. Er is immers nog onduidelijkheid over de maatregelen in Japan.
Verder zijn de noodzakelijke structurele politieke en economische hervormingen
in de betrokken landen pas op langere termijn mogelijk. Wat verstaat de regering
in dit verband onder good governance, bijvoorbeeld bij leningen aan landen
zoals Indonesië? Daarbij gaat het zowel om politieke en economische veranderingen
als om financiële zaken zoals controle op de banken en de onafhankelijkheid
van de financiële sector.Voor de armsten in de betrokken landen achtte de heer Koenders de crisis
zeker niet voorbij. Worden er voor hen voldoende garanties ingebouwd in de
pakketten? De Wereldbank schijnt financiële steun aan Brazilië en
Argentinië te geven, waardoor er minder geld overblijft voor landen in
Afrika. Wat is het Nederlandse standpunt in dezen geweest?De heer Koenders erkende dat China zich weet te handhaven door zich af
te schermen van de kapitaalmarkten, maar was bezorgd over de grote binnenlandse
schulden, die ook externe consequenties kunnen hebben.Voor de rol van het IMF en de Wereldbank in de veranderende situatie vond
de heer Koenders noodzakelijk: een geordende kapitaalliberalisatie, transparantie
en openheid, een betere lastenverdeling tussen de private en de publieke sector
en het opnieuw agenderen van de discussie over de beleidscoördinatie
tussen de Verenigde Staten, Europa en Japan. Op korte termijn moeten de kapitaalstromen
naar landen in crisissituaties weer op gang worden gebracht. Een fundamenteel
probleem hierbij is dat van de «moral hazard».De heer Koenders noemde het in verband met het Braziliëpakket onaanvaardbaar
dat het IMF onder het huidige voorzitterschap passief is in het samenbrengen
van banken bij herfinancieringspakketten en het op gang brengen van kapitaalstromen.
Ook de banken zelf vinden dat het IMF weinig initiatief hierin neemt. Hoeveel
geld van de Wereldbank gaat er overigens naar Brazilië en waarom is daartoe
besloten? Omdat het een garantiefonds betreft, is het misschien moeilijk controleerbaar,
maar desondanks drong de heer Koenders aan op grotere transparantie en controle.
Door de zeer restrictieve voorwaarden die aan het Braziliëpakket verbonden
zijn, zal de toch al arme bevolking een hoge prijs moeten betalen. De reële
rente is in Brazilië meer dan 30%. Op welke manier wordt hiermee rekening
gehouden bij de Nederlandse inzet voor het garantieprogramma?De Verenigde Staten bieden landen de gelegenheid zich uit de crisis te
exporteren, maar hebben hierdoor wel grote tekorten op de betalingsbalans.
In het licht van de Europese centrale bank en de euro vroeg de heer Koenders
naar de toekomstige Europese rol in dezen. De OESO heeft in dit verband er
al op aangedrongen dat Europa de rente verlaagt.De heer Koenders steunde het standpunt van de regering voor het schuldeninitiatief
HIPC. Inmiddels financiert Groot-Brittannië meer mee. Is er ook meer
te verwachten van de nieuwe Duitse regering? Kunnen Nicaragua en Honduras
ook bij dit initiatief worden betrokken?De heer Koenders haalde Chili aan als voorbeeld waarin reserveverplichtingen
zijn gesteld om de import van kort kapitaal te verminderen. Het IMF en de
Wereldbank willen de ervaringen met het aan banden leggen van kort kapitaal
aan de vraagzijde evalueren. Wordt hierover een publiek rapport uitgebracht
en, zo ja, kan het dan in de Commissie worden besproken? Hoe verhoudt deze
gang van zaken zich met de voorwaarde van volledige kapitaalliberalisatie
die aan het lidmaatschap van de OESO wordt gesteld? Hoe kan de Wereldbank
worden ingeschakeld bij hervorming van de financiële sector?Voor regulering van de aanbodkant van het kort kapitaal zijn er twee mogelijkheden
in discussie, de Tobintax en bankencontrole. De heer Koenders dankte de regering
voor de uitvoerige notitie over de Tobintax. Een probleem is dat investeringsmaatschappijen
en hedgefondsen hiermee vaak niet worden bereikt. Wil de regering zich in
het kader van de Europese centrale bank en de Bank for International Settlement
(BIS) actiever inzetten voor bankencontrole en reserveverplichtingen voor
dit soort speculatieve fondsen en de Kamer hierover rapporteren?In antwoord op een vraag van de heer Vendrik wees de heer Koenders erop
dat in de motie-Crone werd gevraagd om een inspanningsverplichting van de
regering in verband met de hervorming van de internationale financiële
instellingen. Uit de verslagen blijkt dat de regering zich hiervoor actief
heeft ingezet.De heer Hessing (VVD) was blij met het verloop van de najaarsvergadering
van het Interim Committee (IC) en het Development Committee (DC), en betuigde
zijn instemming met de rede die minister Zalm daar had gehouden. Hij stelde
voor, dergelijke toespraken voortaan ook voor de Commissie te agenderen, omdat
daarin het Nederlandse standpunt tot uitdrukking komt. Naar aanleiding van
de standpunten van de verschillende landen had hij behoefte aan een inhoudelijk
debat, maar in dit overleg wilde hij zich beperken tot het verslag van de
najaarsvergadering. Dat er geen nieuwe instelling is opgericht, noemde de heer Hessing een
belangrijk resultaat van de najaarsvergadering. Hij benadrukte dat het IMF
en de Wereldbank zich aan de eigen kerntaken moeten houden, maar hierbij wel
beter moeten samenwerken. Het IMF zou minder incidenteel moeten reageren met
steeds grotere pakketten en meer preventief moeten werken, met grotere transparantie.
Wil de regering de Kamer nader informeren over de aansturing van deze instituties
en de verbetering hiervan?De heer Hessing sprak zich uit voor een grotere betrokkenheid van de particuliere
sector, die dan wel tijdig in de gelegenheid moet worden gesteld om zelf met
goede herstructureringsvoorstellen te komen. In het G10-overleg is uitgesproken
dat de betrokkenheid van de particuliere sector moet worden vergroot voor
herstructurering van schulden, betere risicoappreciatie en beter risicobeheer.
Hierbij moet er marktwerking zijn in de zin dat de particuliere sector zelf
zijn verliezen moet nemen.De heer Hessing oordeelde het positief dat alle landen meer transparantie
wensen. Wat is hierover besloten en wanneer worden de voornemens geïmplementeerd?
Hoe is de voortgangscontrole? Wordt de voorzitter van het IMF hierop aangesproken?Met genoegen las de heer Hessing in het verslag dat er overeenstemming
is over maatregelen voor de stabiliteit van het internationale monetaire stelsel.
Welke afspraken zijn er over de implementatie hiervan gemaakt? Waar ligt de
verantwoordelijkheid om een daadkrachtige uitvoering van de voornemens af
te dwingen en wat is de rol van de Nederlandse regering hierin? Het Nederlandse
standpunt betreft vooral de rol van het IMF, maar eerst moet er duidelijkheid
zijn over de rol van de particuliere sector, zowel preventief als curatief.De heer Hessing vroeg ook welke afspraken er zijn gemaakt over de transparantie
en op welke termijn de voornemens worden gerealiseerd.In het algemeen vroeg de heer Hessing de regering om een toelichting op
de bestuurlijke verhoudingen binnen het IMF. In het verslag wordt de mogelijkheid
van versterking van het IC genoemd. Welke maatregelen worden hiervoor overwogen?De noodzaak van nauwere samenwerking en betere afstemming tussen het IMF
en de Wereldbank achtte de heer Hessing goed verwoord in de toespraak van
minister Zalm. Op welke termijn worden deze gerealiseerd en wie is hiervoor
verantwoordelijk?De heer Hessing meende dat Nederland terecht boos is geworden over de
betalingsbalanssteun door de Wereldbank. Uit de tekst van de rede van minister
Herfkens blijkt dat de Wereldbank hiermee handelt in strijd met haar statuten.
Zijn deze uitgaven onrechtmatig en, zo ja, wat zijn de consequenties daarvan?Met de steunoperatie voor Indonesië heeft Nederland onder voorwaarden
ingestemd. De heer Hessing kwalificeerde de situatie daar als zeer moeizaam.
Omdat het naar zijn mening in Rusland de verkeerde kant op gaat, verklaarde
hij zich tegen steun aan dat land en hooguit voor hulp bij de opbouw van de
financiële sector. Over het pakket van 41 mld. dollar voor Brazilië
vroeg de heer Hessing of de particuliere sector erbij betrokken is, zoals
eerder was afgesproken. Wat is er afgesproken over de herstructurering van
particuliere schulden? Hij schatte dat Nederland in totaal, bilateraal en
via internationale organisaties, voor ongeveer 1,5 mld. bij dit pakket betrokken
is en vroeg welke voorwaarden hieraan zijn gesteld. Ten slotte vroeg hij in
dit verband om een apart overleg over het beleid van het IMF voor deze drie
landen. In het DC is grote nadruk gelegd op het herstel van de private kapitaalstromen.
De heer Hessing sloot zich aan bij het Nederlandse standpunt terzake, maar
tot zijn verbazing las hij in het verslag dat de meerderheid van het DC Nederland
niet steunt. Hij vroeg zich af wat de andere landen dan willen op dit punt. Nederland heeft zich uitgesproken tegen de Emergency Structural Adjustment
Loans (ESAL's), omdat de Wereldbank hiermee betalingsbalanssteun verleent,
wat een taak van het IMF is. De heer Hessing wees erop dat hiermee wel de
aanpassing van de financiële sector wordt gesteund. Wat doet Nederland
als die leningen toch worden verstrekt?De heer Hessing sloot zich aan bij het standpunt van Nederland dat de
G7-landen meer moeten doen voor het netto-inkomen van de Wereldbank, maar
zag bezwaren tegen kapitaalverhoging. Hiermee krijgt de Wereldbank immers
de ruimte voor meer grote operaties waarvoor zij eigenlijk geen mandaat heeft.
Hij vroeg de regering of zij met het pleidooi voor kapitaalverhoging andere
landen uit de G7 wellicht ertoe wil dwingen eerdere toezeggingen na te komen.
Wanneer de Wereldbank zich aan haar mandaat houdt en andere landen hun financiële
verplichtingen nakomen, is er geen noodzaak tot kapitaalverhoging. De heer
Hessing vroeg naar de argumenten voor en tegen kapitaalverhoging om een goede
afweging mogelijk te maken.Op een vraag van de heer De Haan antwoordde de heer Hessing dat hij de
regering had gesteund bij de quotaverhoging voor het IMF, maar onder voorwaarden.
In de laatste zin van zijn rede meldde de minister van Financiën dan
ook dat het Nederlandse parlement ermee had ingestemd.De heer Hoekema (D66) dankte de bewindspersonen voor de uitvoerige
en duidelijke informatie.Hij herinnerde eraan dat in het algemeen overleg van 24 september al was
vastgesteld dat de crisis deels ligt in het tekortschieten van het internationale
financiële systeem en de rol van het mondiale (flits)kapitaal en deels
in specifieke factoren in de betrokken landen. Dit is ook in de najaarsvergadering
vastgesteld.De heer Hoekema sloot zich aan bij de vragen van de heer Hessing naar
de voortgangscontrole en vroeg de regering om een regelmatige rapportage,
ook over concrete crises.De inspanningsverplichting die de Kamer aan de regering had meegegeven,
heeft voor een deel geleid tot een goed resultaat, waarmee de heer Hoekema
de regering complimenteerde, hoewel de uitwerking ervan nog moest worden afgewacht.De heer Hoekema vroeg vervolgens of de Engelse delegatie nog is teruggekomen
op de wijzigingsvoorstellen die de Engelse minister-president Blair voor het
IMF en de Wereldbank had gedaan. Vindt ook de Nederlandse regering een goede
evaluatie van de kerntaken van het IMF en de Wereldbank en van hun samenwerking
noodzakelijk? Wie voert die evaluatie in?Volgens de schriftelijke antwoorden beginnen de maatregelen in de landen
die het eerst door de crisis werden getroffen, Thailand en Korea, vruchten
af te werpen. De heer Hoekema vroeg hoe dit wordt getoetst en of het ook voor
Indonesië geldt. In hoeverre is het uitgangspunt dat de armste groepen
niet de dupe van de crisis mogen worden, onderdeel van het beleid van het
IMF en de Wereldbank en van de Nederlandse delegatie bij deze instituten?De heer Hoekema meende, gezien de gebrekkige maatregelen van de Russische
regering, dat van het IMF in redelijkheid niet kan worden verwacht dat het
daarop ingaat. Is er nog enig contact tussen Rusland en het IMF? Wordt er
een beter voorstel van Rusland verwacht om alsnog voor steun in aanmerking
te komen?De heer Hoekema sloot zich aan bij de vragen van de heer Koenders over
Brazilië. In een artikel in Herald Tribune spreekt de voorzitter van
het IMF zich uit voor grote financiële stimulansen aan landen zoals Brazilië
om beleidshervormingen te steunen. Het is echter niet duidelijk of het Braziliëpakket
zuiver financieel is of ook is bedoeld om beleidshervormingen te stimuleren.
De financiële instellingen en het beleid in Brazilië
achtte de heer Hoekema van redelijk niveau. Het land is vooral slachtoffer
geworden van de crisis elders en van de rol van het particuliere kapitaal.Ook de heer Hoekema vroeg naar de afspraken over het betrekken van de
particuliere sector. Hij noemde deze betrokkenheid essentieel en achtte het
contact tussen banken en het IMF waarvan in het verslag wordt gesproken, pas
een klein begin op dit punt.De heer Hoekema steunde het beleid voor grotere transparantie in de financiële
sector in de aangesloten landen. Wel wees hij nog op het belang van voortgangscontrole.De heer Hoekema zei overtuigd te zijn door de argumenten van de regering
tegen invoering van de Tobintax, en vroeg de regering welke andere maatregelen
er mogelijk zijn om particulier kapitaal in goede banen te leiden. Hij zag
hiervoor een goede mogelijkheid in het Chileense model.Ook de heer De Haan (CDA) dankte de bewindslieden voor de omvangrijke
en duidelijke verslagen en schriftelijke antwoorden.Hij benadrukte dat vrijheid van kapitaalverkeer goed is op langere termijn,
maar dat hierbij wel aan voorwaarden voldaan moet worden, niet alleen voor
de financiële sector, maar ook voor de reële economie. In de verslagen
miste hij de constatering dat vrij kapitaalverkeer niet moet worden toegestaan
wanneer een land niet in intern en extern evenwicht op langere termijn is.
Een goed georganiseerd financieel stelsel met toezicht alleen is dus niet
voldoende. Sommige landen hebben, gestimuleerd door het IMF, het kapitaalverkeer
naar zijn mening veel te snel geliberaliseerd.Ook de heer De Haan sprak zich uit tegen vermenging van de taken van het
IMF en de Wereldbank, en sloot zich aan bij het kritische standpunt van de
regering over het voorstel voor «lenders of last resort». Hierdoor
zou zeker een situatie van «moral hazard» ontstaan. De nationale
bank kan ook als een «lender of last resort» worden beschouwd,
maar zij wordt wel gecontroleerd door een regering en door duidelijke wetgeving.De heer De Haan was er verheugd over dat ook de republikeinen in het Amerikaanse
Congres tot de conclusie zijn gekomen dat de quotaverhoging noodzakelijk is.
In het algemeen overleg van 24 september, zo memoreerde hij, heeft de minister
de heren Koenders en Hessing ervan weten te overtuigen dat de quotaverhoging
van 45% eigenlijk nog laag is.De heer Koenders (PvdA) wees erop dat hij zich juist voor quotaverhoging
had uitgesproken. Vanwege de ook door de heer De Haan gesignaleerde problemen
had hij hieraan echter wel voorwaarden gesteld. De heer Hessing (VVD) sloot zich hierbij aan.De heer De Haan (CDA) herinnerde zich dat de minister de opmerkingen
van de heren Koenders en Hessing fel heeft bestreden en dat de fractie van
het CDA het standpunt van de regering deelde dat een verdubbeling nodig is.
Het IMF en in het verlengde hiervan de Wereldbank moeten hiermee de ruimte
krijgen om kapitaal te verstrekken aan ontwikkelingslanden, maar ook om tegengas
te geven aan de instabiliteit van de internationale economie. Hiervoor is
een sterk fonds met voldoende vermogen nodig. Is de regering voornemens zich
in te spannen voor een verdere quotaverhoging van het IMF?Voor het feit dat de condities voor het Braziliëpakket niet openbaar
zijn, toonde de heer De Haan begrip. Vloeit deze krediettransactie voort uit
een gebrek aan vermogen bij het IMF voor normale steun? Zo ja, dan is het
des te duidelijker dat het fonds in een noodsituatie verkeert en een quotaverhoging
dus noodzakelijk is. De heer De Haan was er blij om dat van de Tobintax wordt afgezien, omdat
deze speculaties niet voorkomt. Kortlopend kapitaal is moeilijk te scheiden
in lopende transacties en kapitaaltransacties. Het leek hem veel zinniger
om het depositosysteem van Chili uit te werken. Hij vroeg de regering de Kamer
van de ontwikkelingen op dit gebied op de hoogte te houden. In het kader van
de BIS wordt er al aan gewerkt om banken die kortlopende verplichtingen aangaan,
aan hogere controle en hogere reserveverplichtingen te onderwerpen.De heer De Haan herhaalde zijn pleidooi uit het algemeen overleg van 24
september voor een groter toezicht op de reële economie. Het IMF zou
in dit kader goede landenrapporten moeten maken, zoals die van de OESO. Financiële
crises zijn veelal het gevolg van macro-economische onevenwichtigheden, dus
niet slechts van een slechte organisatie van het bankwezen.Ook herhaalde de heer De Haan zijn standpunt dat het onverantwoord is
als het IMF leningen verstrekt aan Rusland. De vraag is echter hoe Rusland
dan de winter moet doorkomen. Hij benadrukte dat instabiliteit in het oostelijke
deel van Europa moet worden voorkomen. Desgevraagd erkende hij dat deze opmerkingen
de minister van Financiën niet direct aangaan. Wordt er echter geen hulp
via het IMF geboden, dan moet eventuele hulp via de Nederlandse begroting
gaan en heeft de minister van Financiën toch altijd een verantwoordelijkheid.De heer Vendrik (GroenLinks) sloot zich aan bij de complimenten
over de schriftelijke antwoorden, maar vond wel dat deze erg laat waren binnengekomen.
In de drukke begrotingstijd achtte hij dit extra bezwaarlijk. Hij zou zijn
vragen aan de minister voor Ontwikkelingssamenwerking dan ook uitstellen tot
de begrotingsbehandeling.Over het algemene beeld was de heer Vendrik het eens met de heer Hessing,
maar hij verbond er een andere conclusie aan. Naar aanleiding van de crisis
in Azië wordt er enig onderzoek gedaan, maar verder blijft alles bij
het oude. Er is echter geen reden om te verwachten dat er bij een volgende
crisis beter wordt gehandeld. De crisis in Azië betreft geen ongelukkige
samenloop van omstandigheden, maar duidt op een tekortschietende kwaliteit
van het internationale financiële systeem. Landen in ontwikkeling worden
door de internationale financiële sector kennelijk als prooi beschouwd.
Hij vroeg dan ook om een grotere intellectuele openheid dan uit de stukken
blijkt. Essentieel is de vraag hoe wereldwijd met het korte kapitaalverkeer
moet worden omgegaan. In Azië is het juist op dit punt fout gegaan; de
directe investeringen blijken daar tijdens de crisis immers gewoon te zijn
doorgegaan. Ook ontbrak het daar aan good governance, in de zin van toezicht
op de banken. Als het korte kapitaalverkeer zoveel invloed op de economie
heeft dat het landen in een zware depressie kan storten, is er iets mis met
de internationale financiële architectuur. De Tobintax is een manier
om de mobiliteit ervan te verminderen. Het is dan ook jammer dat de regering
op dit punt zeer terughoudend opereert. Volgens de heer Vendrik was de motie-Crone
over het internationale kapitaalverkeer minimaal uitgelegd en misschien zelfs
niet helemaal uitgevoerd.Uit de Financial Times van 18 november 1998 haalde de heer Vendrik de
hoofdeconoom van de Deutsche Bank aan, volgens wie de Federal Reserve een
depressie heeft voorkomen door in twee maanden drie keer de rente te verlagen.
Hoe kan worden voorkomen dat er internationaal grote kapitaalstromen ontstaan
doordat het macro-economische beleid, in het bijzonder het monetaire beleid
van de handelsblokken niet is afgestemd? Steunt de regering de vraag om een
Europese renteverlaging ten behoeve van de internationale stabiliteit en vindt
ook zij verdere coördinatie noodzakelijk? Ten slotte vroeg de heer Vendrik de regering, binnen een halfjaar met
een rapportage te komen over het internationale toezicht, in het bijzonder
op het kortetermijnkapitaalverkeer. Het antwoord van de ministersDe minister van Financiën nam namens zijn medewerkers
de complimenten over de kwaliteit van de stukken in ontvangst.Hij erkende dat er vooruitgang is geboekt op de najaarsvergadering, maar
zag geen reden voor tevredenheid. Nederland is sterk voor betrokkenheid van
de particuliere sector, maar andere landen aarzelen erover. De landen waarom
het gaat, vrezen op den duur niet meer interessant te zijn voor particuliere
investeringen en particulier kapitaal. Maatregelen op dit gebied moeten dan
ook voorkomen dat deze direct worden teruggetrokken. De maatregelen voor Brazilië
lijken inderdaad tot een verlenging van de kredietverlening te leiden. De
gevolgen voor de middellangetermijnschuld moeten echter nog worden bezien.
Het IMF en het Institute for International Finance (IIF) zetten zich ervoor
in om de particuliere sector van de juistheid van de genomen maatregelen te
overtuigen. Als het via overtuiging niet mogelijk is het particuliere kapitaal
vast te houden, moeten er in een volgende fase wat dwingender maatregelen
worden genomen. Het is niet de bedoeling dat de particuliere sector zich terugtrekt
en dat de publieke sector de middelen hiervoor verschaft. In de Oekraïne
is het IMF overigens al dwingender opgetreden. Voor een sterkere rol in dezen
van het IMF is de steun van prominente lidstaten nodig, maar de Verenigde
Staten geven dit een zeer lage prioriteit.In de crisis in Brazilië zag de minister een klassiek geval van uit
de hand gelopen overheidsfinanciën en overbesteding, blijkend zowel uit
een enorm tekort op de begroting als uit een enorm tekort op de lopende rekening.
Door de middelen van het IMF is het mogelijk het herstel geleidelijk te laten
verlopen. Het pakket is door de Braziliaanse regering zelf voorgesteld en
is dus niet door het IMF opgelegd. In die maatregelen is het accent vooral
gelegd op overheidssalarissen en -pensioenen en is de sociale sector dus ontzien.
Ook in de afstemming tussen het IMF en de Wereldbank wordt geprobeerd de zwaksten
in de samenleving te beschermen. Van grootschalige programma's heeft echter
de gehele bevolking te lijden.De minister verklaarde dat Nederland op drie manieren bij het Braziliëpakket
is betrokken, ten eerste via de middelen van het IMF, wat geen financiële
gevolgen voor Nederland heeft. Verder doet Nederland mee aan een BIS-lening,
voor 300 mln. dollar. Ten slotte zijn de new arrangements to borrow (NAB)
geactiveerd, een bedrag van circa 13,5 mld. dollar, waaraan Nederland voor
3,9% deelneemt. Deze 520 mln. dollar leent De Nederlandsche Bank (DNB) aan
het IMF ten behoeve van dit pakket. In totaal is dit 820 mln. dollar, dus
ongeveer 1,5 mld. In de begroting is hiervoor een garantieartikel opgenomen;
het drukt dus niet rechtstreeks op de begroting, maar loopt via DNB. Dit soort
kredieten aan die instellingen worden altijd afgelost. De minister achtte
het mogelijk dat Nederland afziet van bilaterale bijdragen aan leningpakketten
als de particuliere sector helemaal niets doet. Het is ook algemeen bekend
dat Nederland eisen stelt op dit punt. Bij de NAB is dit moeilijker, want
besluiten hierover worden bij gekwalificeerde meerderheid genomen.De minister had bezwaar tegen het G7-voorstel voor een lopende kredietfaciliteit
tegen een wat hogere rente waarvan elk land gebruik kan maken. Dit kan immers
het risico van «moral hazard» vergroten. Nederland is meer voor
pakketten waarbij aan duidelijke voorwaarden wordt voldaan.Nederland is er ook tegen dat middelen voor ontwikkelingsdoeleinden worden
ingezet voor betalingsbalanssteun. Hoewel het niet gebruikelijk is dat er
in de raad van bewindvoerders van de Wereldbank over specifieke leningen
gestemd wordt, is het in dit geval van o.a. de leningen voor Argentinië
wel gebeurd, met een tegenstem van Nederland. De desbetreffende leningen komen
echter uit de algemene middelen van de Wereldbank; Nederland heeft er dus
niet rechtstreeks mee te maken.De minister ging vervolgens in op de voorwaarden die het Amerikaanse Congres
aan de quotaverhoging stelt. Met vergroting van de transparantie wordt vooruitgang
geboekt. Uitgangspunt is dat de public information notices (PIN's) gepubliceerd
worden tenzij een land hiertegen bezwaar maakt. Deze PIN's vormen een weergave
van de discussie over de artikel 4-rapporten. Nederland is er voorstander
van dat ook deze worden gepubliceerd, maar heeft hiervoor nog niet voldoende
steun verworven. Het IMF zelf werkt ook aan grotere transparantie, bijvoorbeeld
door rapporten en stafdocumenten op internet te publiceren. Naar aanleiding
van de voorwaarde dat ontvangende landen een meer marktconforme rente op IMF-kredieten
betalen, is bij de jongste faciliteit, uit december 1997, de rente al hoger
vastgesteld dan de IMF-rente. Ook voor Brazilië wordt een meer marktconforme
rente berekend. Aan de voorwaarden dat landen met IMF-programma's aan handelsliberalisatie
doen, wordt in de praktijk al vaak voldaan. Wat bij de Amerikaanse voorwaarden
ontbreekt, is de betrokkenheid van de particuliere sector.Met de president van de DNB had de minister besproken dat de waarderingsgrondslagen
voor kredieten moeten worden heroverwogen in BIS-verband. Hedgefondsen kennen
nu de maximale waardering van 100%, maar zouden ook voor meer kunnen worden
gewaardeerd, waardoor de reserveverplichtingen groter worden en er een sterkere
rem wordt gezet op dit soort kredietverlening. Op een vraag van de heer Koenders
antwoordde de minister dat ingrijpen bij problemen met een hedgefonds wordt
overgelaten aan de overheid of de centrale bank van het desbetreffende land.
Toezichthouders zouden hierover in BIS-verband goede afspraken moeten maken
om risico's op dit vlak te voorkomen. Op een vraag van de heer Hessing bevestigde
de minister dat de Italiaanse centrale bank heeft deelgenomen in een hedgefonds.Over China was de minister positief. De Chinese regering kent de kwetsbaarheden
van de eigen economie en is dan ook steeds voorzichtig bij het openen ervan.
China heeft aanzienlijke reserves in de centrale bank en heeft vrijwel als
enige de wisselkoers goed weten te verdedigen. Er is ook nog altijd economische
groei.De minister sprak zich uit voor bevoegdheden van het IMF ten aanzien van
het kapitaalverkeer. Bij liberalisatie moet wel de goede volgorde worden gekozen:
eerst directe investeringen toestaan, met technologie- en kennisoverdracht,
daarna lang kapitaal en ten slotte kort kapitaal. Korea heeft dit verkeerd
gedaan door ter bescherming van zijn economie directe investeringen tegen
te houden en het veel gevaarlijkere korte kapitaal ruim toegang te verschaffen.
Uit het betoog van de heer De Haan kon worden opgemaakt dat hij als voorwaarde
wilde stellen dat de lopende rekening sluitend is, maar dan is er per definitie
geen kapitaalstroom, aldus de minister.De minister bevestigde het Nederlandse standpunt dat het IMF voorwaarden
moet stellen voor de opbouw van een sterke financiële sector en een effectief
toezicht om te voorkomen dat er kort kapitaal in de economie komt van een
land dat daar nog niet klaar voor is. Andere landen zijn echter tegen kapitaalrestricties
en geen enkel land heeft zich voor de Tobintax uitgesproken. Hiermee is de
Tobintax zowel politiek als om praktische redenen niet haalbaar.De minister sprak de hoop uit dat de nieuwe Duitse regering minder dogmatisch
is over goudverkoop dan de vorige en dat de langdurige blokkade op dit punt
wordt weggenomen. De opbrengsten hiervan worden overigens niet uitgegeven,
maar belegd om met de rente ervan de HIPC-initiatieven te kunnen financieren.De politieke situatie in Indonesië was volgens de minister nog niet verbeterd. Wel is de wisselkoers terug op 8000 roepia per dollar, na
een dieptepunt van 15 000. Dit is belangrijk omdat de schulden in dollars
zijn aangegaan. In Thailand zijn de lopende rekening en de reservepositie
aanzienlijk verbeterd en wordt herstel van economische groei verwacht. Hetzelfde
geldt voor Korea. De begrotingsproblemen in Rusland blijven groot. De minister
achtte afspraken op korte termijn tussen Rusland en het IMF zeer onwaarschijnlijk.De formele leiding van de Wereldbank en het IMF berust bij de raad van
bewindvoerders, maar Frankrijk heeft voorgesteld het politieke gezag van deze
instellingen bij het IC en het DC te leggen. Ook de minister sprak zich hiervoor
uit omdat in de huidige situatie een ambtenaar uit Nederland de baas is over
een minister uit Nederland. Een tegenargument is dat het beter is om fulltime
deskundigen het IMF te laten leiden dan ministers, die eens in het halfjaar
een bespreking houden. Een oplossing hiervoor kan een gedelegeerde bevoegdheid
zijn. De ministers kunnen dan steeds vaststellen of zij een besluit zelf nemen
dan wel aan de bewindvoerders overlaten.De minister stelde voor de voortgangsbesprekingen in de Commissie te koppelen
aan de voortgangscontrole bij het IMF en de Wereldbank. Hij zegde een notitie
toe ter voorbereiding van de voorjaarsvergadering, waarin de stand van zaken
en het standpunt van de Nederlandse regering staan.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking wees erop dat good
governance zeer veelomvattend is, met aan de ene kant mensenrechten en democratie
en aan de andere kant zaken zoals een functionerende algemene rekenkamer,
goed beheer van overheidsuitgaven en goed toezicht op de banken. Nederland
heeft te veel nadruk gelegd op de kant van de mensenrechten. Bij de Wereldbank
lag de nadruk juist te veel op de financiële kant. Uit het debat over
de Aziëcrisis is gebleken dat een gebrek aan democratische controle en
corruptie hebben bijgedragen tot de crisis. Deze constatering heeft tot een
evenwichtigere benadering geleid.De minister sprak haar bezorgdheid erover uit dat de Wereldbank onderzoekt
of Indonesië toegang kan krijgen tot IDA-middelen. Factoren zoals democratie
en parlementaire controle wegen mee in de besluitvorming over de toekenning
van IDA-middelen en in de conditionaliteiten van de Wereldbank. De Wereldbank
heeft dan ook nog geen steun aan Indonesië verstrekt voor de sociale
vangnetten omdat het niet voldoet aan de criteria voor good governance. Deze
criteria worden tegenwoordig dus serieuzer genomen, maar zijn wel moeilijk
te kwantificeren. Nederland is onder andere voor samenwerking tussen het IMF
en de Wereldbank omdat het IMF vooral let op de omvang van de overheidsuitgaven,
terwijl de Wereldbank het instrumentarium heeft om deze te evalueren en voorwaarden
te stellen om investeringen in bijvoorbeeld basisonderwijs en basisgezondheidszorg
te beschermen tegen het snijden in overheidsuitgaven. In een crisissituatie
is het dus des te belangrijker dat het IMF de Wereldbank zo snel mogelijk
erbij betrekt.De minister bevestigde dat Nederland in de raad van bewindvoerders tegen
het pakket voor Argentinië heeft gestemd. Zo'n tegenstem beschouwde zij
als een teken van onmacht: Nederland heeft andere landen niet kunnen overtuigen.
Voor dit soort leningen moeten de reserves worden verhoogd, waardoor minder
IDA-geld beschikbaar is voor Afrika. Omdat er op korte termijn te weinig geld
is bij het IMF, wordt de Wereldbank hiervoor ingeschakeld. Voor Argentinië
is er zelfs geen IMF-pakket. Het mandaat voor de Wereldbank op grond van het
handvest is echter op verschillende manieren uit te leggen. Wel hebben andere
landen zich onthouden van stemming. De minister verwachtte dan ook dat Nederland
over enige tijd uit zijn geïsoleerde positie zal raken. De minister wees erop dat in Kopenhagen de laatste vergadering over IDA-12
gaande is. De Wereldbank rekende erop dat Nederland de laatste paar honderd
mln. zou bijpassen, maar de minister heeft dit geweigerd omdat de Wereldbank
op verschillende punten, zoals Argentinië, niet aan Nederland tegemoetgekomen
is. Omdat de landen die IDA ontvangen, hiervan niet de dupe mogen worden,
zal Nederland via cofinanciering een oplossing zoeken. Nederland gebruikt
in internationaal verband steeds vaker het argument dat het om een standpunt
van het parlement gaat, als tegenhanger van alle keren dat het Amerikaanse
Congres iets tegenhoudt. De minister sprak de hoop uit dat de Kamer haar bezwaren
uiteenzet tegenover de vice-president voor Europa van de Wereldbank, die begin
januari Den Haag bezoekt. Het is immers goed voor de slagkracht van het Nederlandse
buitenlandse beleid wanneer de Kamer en de regering als eenheid opereren.In verband met de gevolgen van de orkaan Mitch wordt een multilateraal
trustfonds ingesteld voor de schulden van Nicaragua en Honduras. Van deze
landen kan de komende jaren gedurende hun wederopbouw niet worden verwacht
dat zij hun schulden aflossen. Zowel Groot-Brittannië als Noorwegen heeft
inmiddels 16 mln. dollar toegezegd. Nederland zal aan dit initiatief meedoen,
maar de minister wilde de inzet van de G7 en het resultaat van de inzamelingsactie
in Nederland afwachten.De minister bevestigde dat het Amerikaanse Congres tegen een kapitaalverhoging
voor de Wereldbank is om haar uit de rode cijfers te halen, maar zij verwachtte
dat hiervoor toch spoedig een meerderheid ontstaat. Het kan echter enige tijd
duren voordat het Congres het geld zal voteren.Van de Wereldbank gaan inderdaad grote bedragen naar sociale vangnetten.
De minister vond het positief aan het IMF-programma voor Indonesië dat
er hierdoor ruimte was om nog enige tijd met rijkssubsidies door te gaan.
Met de Internationale arbeidsorganisatie wordt gewerkt aan zaken op het gebied
van het arbeidsrecht.De minister achtte voedselhulp voor Rusland in de komende winter noodzakelijk
en bepleitte dat Europa niet direct voedsel zal sturen, maar de export zal
financieren van buurlanden die al naar Rusland exporteerden. De resultaten
van de goede, maar pijnlijke hervormingen in Moldova, Georgië en Armenië
worden bedreigd door hun grote afhankelijkheid van de export naar Rusland.
De minister had verder geld gereserveerd voor de nieuwe faciliteit van de
Wereldbank voor kleine landen rondom Rusland die te lijden hebben onder de
Russische crisis. De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,Van GijzelDe voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De BoerDe griffier van de vaste commissie voor Financiën,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA),
Voûte-Droste (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Giskes (D66), Kamp (VVD),
Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), De Vries (VVD),
De Haan (CDA), ondervoorzitter, Stroeken (CDA), Patijn (VVD), Van Beek (VVD),
Balkenende (CDA), Vendrik (GroenLinks), Bos (PvdA), Remak (VVD), Wijn (CDA),
Kuijper (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Koenders (PvdA), Balemans (VVD),
Van Oven (PvdA), Schimmel (D66), Hofstra (VVD), De Wit (SP), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Wilders (VVD), Dankers (CDA), Hillen
(CDA), Blok (VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Rabbae (GroenLinks),
Van Dok-van Weele (PvdA), Hessing (VVD), Van den Akker (CDA), Timmermans (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Apostolou (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
Voorhoeve (VVD), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter,
Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), M.B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders
(PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van der Knaap (CDA), Ross-van Dorp (CDA),
Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Bolkestein (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (RPF), Belinfante (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Patijn (VVD),
Visser-van Doorn (CDA), Zijlstra (PvdA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De
Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Remak (VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den
Akker (CDA), Leers (CDA), Vendrik (GroenLinks), Feenstra PvdA), Balemans (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26234-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl