Justitiële Inrichtingen; Brief minister bij aanbieding rapport Europees Comité inzake voorkoming folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24587, nr. 245

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

24587 nr. 245

29-01-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamPolitiecellenPenitentiaire inrichtingen – algemeenTerroristenafdelingen (TA)VreemdelingendetentieJustitiële jeugdinrichtingenNederlandse Antillen en ArubaSlotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 24587, nr. 245 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24587, nr. 245 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24587, nr. 245 b3Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24587Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 587Justitiële Inrichtingen31 200 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2008nr. 245BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 januari 2008Hierbij bied ik u, mede namens mijn ambtgenoten van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, van Buitenlandse Zaken, van Defensie, en van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, alsmede de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de Staatssecretaris van Justitie, het rapport aan van het Europees Comité
inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen
of bestraffingen (Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading
Treatment or Punishment, hierna te noemen «CPT») naar aanleiding
van het vierde reguliere bezoek aan het Koninkrijk der Nederlanden1.Het CPT heeft van 4 tot en met 14 juni 2007 een bezoek gebracht aan
de drie landen van het Koninkrijk. Op 3 december 2007 is een driedelig
rapport over dit bezoek verschenen. Het CPT heeft de Nederlandse regering
verzocht binnen zes maanden na het uitbrengen van het rapport te reageren
op de aanbevelingen, opmerkingen en verzoeken om informatie. De regering heeft
nog niet op alle aanbevelingen van het CPT een standpunt bepaald en beraadt
zich thans op een nadere reactie. Vooruitlopend hierop doe ik u hierbij een
exemplaar toekomen van het rapport alsmede de eerste bevindingen van de zijde
van de regering.Het CPT is een onafhankelijk comité van de Raad van Europa dat
bevoegd is plaatsen te bezoeken waar personen door een overheidsinstantie
van hun vrijheid worden beroofd, zoals politiebureaus, penitentiaire inrichtingen,
TBS-klinieken, verpleeg- en verzorgingshuizen, en plaatsen voor vreemdelingenbewaring.
Het CPT heeft onbeperkte toegang tot elke plaats binnen de rechtsmacht van
het Koninkrijk waar personen tegen hun wil worden vastgehouden. In de detentiefaciliteiten
heeft het CPT toegang tot alle ruimtes. Tevens mag het CPT (onbegeleid) met
iedereen spreken met wie het dit wenst, of dat nu gedetineerden of anderen
betreft. Er rust een algemene verplichting op de nationale autoriteiten om
alle informatie die het CPT relevant acht te overleggen. Het CPT heeft het
Koninkrijk der Nederlanden reeds meerdere malen bezocht, te weten in 1992
(Nederland), 1994 (Nederlandse Antillen en Aruba), 1997 (Nederland
en Nederlandse Antillen), 1999 (Nederlandse Antillen) en 2002 (Nederland en
Nederlandse Antillen).Tijdens dit bezoek heeft het CPT een bezoek afgelegd aan Nederland, de
Nederlandse Antillen en Aruba. De delegatie die een bezoek bracht aan Nederland
heeft het accent gelegd op politiebureaus, gevangenissen, justitiële
jeugdinrichtingen en detentiefaciliteiten voor vreemdelingen.De delegatie bezocht de volgende plaatsen:– politiecellen aan de Burgemeester Patijnlaan en de Hoefkade (Den
Haag);– politiecellen aan het Doelwater, de Schiedamseweg en het Zuidplein
(Rotterdam);– de terroristenafdelingen van de gevangenissen «De Schie»
en «Vught»;– de detentieboten «Stockholm» in Rotterdam en «Kalmar»
in Dordrecht;– het uitzetcentrum op Rotterdam Airport; en– de Rijksinrichting voor jeugdigen «De Hartelborgt».Verder heeft het CPT gesproken met de personen vermeld in bijlage II van
het bijgevoegde rapport.Over het algemeen is het CPT zeer te spreken over de samenwerking met
de nationale autoriteiten tijdens het bezoek (§§ 5–6).
Men kreeg spoedig toegang tot de detentiefaciliteiten, men kon vertrouwelijk
spreken met de gedetineerden en men kreeg toegang tot alle relevante documenten.Het CPT doet wel een aantal aanbevelingen ter verbetering van de omstandigheden
en behandeling van personen wier vrijheid is ontnomen. Hieronder worden analoog
aan de indeling van het CPT-rapport enkele bevindingen van de zijde van de
regering weergegeven.PolitiecellenTen aanzien van de opmerking van het CPT over de inval van natuurlijk
licht in politiecellen (§ 14), wordt verwezen naar artikel 6, eerste
lid, van de Regeling Politiecellencomplex. In dit artikel is geregeld dat
een cel is voorzien van lichtopeningen die zodanig in de binnen- of buitenmuren
zijn aangebracht dat de ingeslotene de dag- en nachtcyclus kan waarnemen.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal het vorenstaande
nog eens uitdrukkelijk als aandachtspunt in een brief aan de korpsbeheerders
onder de aandacht brengen.Ten aanzien van de opmerking van het CPT over inadequate ventilatie van
politiecellen (§ 14), wordt benadrukt dat deze opmerking uitsluitend
ziet op een individueel geval, namelijk het politiecellencomplex van Rotterdam
Zuidplein. Dit cellencomplex zal in de nabije toekomst echter worden gerenoveerd,
waarbij er vanuit mag worden gegaan dat de cellen alsdan voorzien zullen worden
van een adequate ventilatie.In § 19 doet het CPT een aanbeveling omtrent het notificeren
van de vrijheidsberoving aan een derde. De regering handhaaft zijn standpunt
ten aanzien van deze aanbeveling van het CPT. De toepassing van beperkingen
en maatregelen in het belang van het onderzoek op grond van artikel 62, tweede
lid, onderdeel a, van het Wetboek van Strafvordering geschiedt steeds alleen
voor zover het belang van het onderzoek dit vereist. Zodra mogelijk, worden
de beperkingen opgeheven. Dit wordt ook in het eerste lid van artikel 62 Sv
tot uitdrukking gebracht: de in verzekering gestelde verdachte wordt aan geen
andere beperkingen onderworpen dan die in het belang van het onderzoek of
in het belang der orde volstrekt noodzakelijk zijn. De toepassing
van artikel 62 is omgeven met de nodige waarborgen. Zo kan de verdachte een
bezwaarschrift indienen tegen het bevel beperkingen bij de rechter. Het bevel
wordt in afwachting van de rechterlijke beslissing niet uitgevoerd, tenzij
degene die het bevel heeft gegeven een onverwijlde uitvoering in het belang
van het onderzoek volstrekt noodzakelijk acht (artikel 62a, vierde lid).De regering onderschrijft de opmerking van het CPT dat de redenen voor
beperkingen ten aanzien van contacten van de verdachte met derden moeten zijn
gelegen in het belang van het onderzoek en dat de beperkingen niet dienen
te zijn gericht op het bestraffen of onder druk zetten van de verdachte. Uit
het voorgaande blijkt dat hieraan in Nederland wordt voldaan.Ten aanzien van de aanbeveling van het CPT in § 20, kan worden
gewezen op het volgende. Ingevolge artikel 27, eerste lid, van de Ambtsinstructie
voor de politie, Koninklijke Marechaussee en buitengewoon opsporingsambtenaar
geldt dat – voor zover het bij of krachtens het Wetboek van Strafvordering
bepaalde zich hiertegen niet verzet – de ambtenaar een familielid of
huisgenoot van een ingeslotene zo spoedig mogelijk op de hoogte stelt van
de insluiting. In het geval de ingeslotene minderjarig is, doet hij dit uit
eigen beweging, indien de ingeslotene meerderjarig is, doet hij dit slechts
op verzoek van de ingeslotene. In een brief van de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties aan de korpsen zal deze aanbeveling van het CPT
onder de aandacht worden gebracht, waarbij uitdrukkelijk ook aandacht gevraagd
zal worden voor het op correcte wijze uitvoering geven aan het geregelde in
artikel 27, eerste lid, van de Ambtsinstructie voor de politie, Koninklijke
Marechaussee en buitengewoon opsporingsambtenaar.Ten aanzien van de aanbeveling dat medische onderzoeken moeten plaatsvinden
buiten gehoorsafstand (en zo mogelijk uit het zicht) van politiefunctionarissen
(§ 23), geldt dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van oordeel is dat dit inderdaad het uitgangspunt dient te zijn, uiteraard
voor zover de veiligheidssituatie dit toelaat. De Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zal in een brief aan de korpsen aandacht vragen
voor dit uitgangspunt.Ten aanzien van de aanbeveling van het CPT over het recht van een ingeslotene
om een medisch onderzoek te laten verrichten door een eigen arts (§ 24)
kan het volgende worden opgemerkt. In artikel 32, tweede lid, van de Ambtsinstructie
voor de politie, Koninklijke Marechaussee en buitengewoon opsporingsambtenaar
is geregeld dat «in het geval de ingeslotene vraagt om medische bijstand
van zijn eigen arts, de ambtenaar de arts daarvan op de hoogte stelt».
Uit de toelichting op artikel 32 van de Ambtsinstructie (Staatsblad 1994,
275, p. 26) blijkt het volgende: «Indien de ingeslotene vraagt om bijstand
van zijn eigen arts, zal dit in de meeste gevallen geen problemen opleveren.
De eigen arts van de ingeslotene zal als behandelend arts optreden. Indien
deze arts of diens waarnemer verhinderd is of elders woonachtig, wordt de
hulp van de dienstdoend adviserend geneeskundige ingeroepen. Zo daaraan de
behoefte bestaat, kan de ambtenaar naast de eigen arts van de ingeslotene
ook een dienstdoend adviserend geneeskundige raadplegen. De ontboden arts
dient alle vrijheid te hebben de ingeslotene ter plaatse, in een besloten
ruimte, te onderzoeken en te behandelen. Aan deze arts moeten de nodige faciliteiten
ter beschikking worden gesteld om zijn werk goed te kunnen uitvoeren».
In een brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aan de korpsen zal deze aanbeveling van het CPT onder de aandacht worden gebracht,
waarbij uitdrukkelijk ook aandacht gevraagd zal worden voor het op correcte
wijze uitvoering geven aan het geregelde in artikel 32, tweede
lid, van de Ambtsinstructie voor de politie, Koninklijke Marechaussee en buitengewoon
opsporingsambtenaar.Penitentiaire inrichtingen – algemeenHet CPT beveelt aan een uitgebreid sanctieregister te introduceren in
alle inrichtingen die onder het ministerie van Justitie vallen (§ 30).De Nederlandse regering onderkent het belang van een goede registratie
van alle sancties die aan personen die zijn ingesloten in justitiële
inrichtingen zijn opgelegd. Met de inwerkingtreding van de Penitentiaire beginselenwet
(Pbw) in 1999 is de verplichting voor elke inrichting om een sanctieregister
bij te houden komen te vervallen. De Pbw bevat echter wel de verplichting
voor de directeur van de inrichting van elke strafoplegging aantekening te
houden. Deze vindt plaats in het dossier van de gedetineerde, niet in een
register. Daarnaast is de directeur verplicht alle, voor de uitoefening van
de taak van de commissie van toezicht belangrijke feiten en omstandigheden,
met de commissie te bespreken.Naar aanleiding van deze aanbeveling van het CPT wordt geïnventariseerd
welke informatie hierover thans verder beschikbaar is. Mocht blijken dat de
beschikbare informatie over deze sancties niet voldoende aanwezig is, of –
indien aanwezig – onvoldoende inzicht biedt in de opgelegde sancties,
dan wordt bezien op welke wijze tot een goede registratie kan worden gekomen.Het CPT beveelt tevens aan dat geschiktere kleding wordt verstrekt aan
gedetineerden die in afzondering worden geplaatst (§ 30).In artikel 28 van de Regeling straf- en afzonderingscel penitentiaire
inrichtingen is bepaald dat gedetineerden van rijkswege worden voorzien van
kleding. Hieronder kan begrepen zijn zogenaamde scheurkleding, dat wil zeggen
kleding die niet of nauwelijks gescheurd kan worden door de gedetineerde.
Uiteraard dient het verblijf van een gedetineerde in een afzonderingscel –
nu dit een maatregel is die uit beheersmatig oogpunt plaatsvindt – niet
langer te duren dan strikt noodzakelijk is.Nagegaan zal worden of de bestaande regeling voldoende concreet is om
in de praktijk tot een zo veilig en humaan mogelijk verblijf van gedetineerden
in een afzonderingscel te leiden. Mocht dat niet het geval zijn, dan wordt
bezien of vermelde ministeriële regeling moet worden aangepast.Het CPT doet de aanbeveling een uitgebreide procedure te ontwerpen hoe
moet worden omgegaan met meldingen van mishandeling of slechte behandeling
van gedetineerden, met inachtneming van beginselen die een zorgvuldige procedure
moeten waarborgen (§§ 31–38).De Nederlandse regering deelt de opvatting van het CPT dat een goede procedure
in geval van mishandeling of slechte behandeling van gedetineerden van groot
belang is. Ik wil er echter op wijzen dat een dergelijke procedure reeds bestaat.
Bij circulaire van 9 januari 2003, kenmerk 5195514/02/DJI is bepaald
dat het bevoegd gezag (de directeur van de inrichting), wanneer het kennis
neemt van een (vermoedelijke) inbreuk op de integriteit, gepleegd door een
medewerker van DJI, dit meldt aan het Bureau Integriteit en Veiligheid van
DJI. Vervolgens kan dit bureau een feitenonderzoek of een disciplinair onderzoek
instellen en zonodig een aanvraag van een strafrechtelijk onderzoek initiëren.
Het Openbaar Ministerie kan dan – indien het feit in aanmerking komt
om strafrechtelijk te worden onderzocht – besluiten een onderzoek te
laten verrichten door de politie of Rijksrecherche. Nagegaan zal worden of
deze procedure in de door het CPT gesignaleerde gevallen is gevolgd. Mocht
blijken dat de vastgestelde procedure onvoldoende wordt nageleefd, dan wordt
bezien hoe de procedure, of de naleving daarvan kan worden verbeterd.Het CPT verzoekt tevens om aanvullende informatie over het gebruik van
meerpersoonscellen (§ 25): de criteria voor de accommodatie van
meerpersoonscellen, of extra staf is aangesteld in inrichtingen waar meerpersoonscelgebruik
is ingevoerd, en over de oppervlakte van meerpersoonscellen. Aan het CPT zal
de gevraagde informatie worden verschaft over de wijze waarop eenpersoonscellen
in bestaande inrichtingen geschikt zijn gemaakt voor meerpersoonscelgebruik
en de aanpassing van de programma’s van eisen voor nieuw te bouwen inrichtingen
ten behoeve van meerpersoonscelgebruik. Tevens zal worden aangegeven hoe de
personele bezetting in de verschillende dienstvakken is uitgebreid ten behoeven
van meerpersoonscelgebruik. De Kamer is bij verschillende gelegenheden geïnformeerd
over de wijze waarop de intensivering van meerpersoonscelgebruik gestalte
krijgt en heeft gekregen (bijv. TK 28 979, nrs. 8, 9 en 10).Ten slotte heeft het CPT om aanvullende informatie verzocht over de vooruitgang
en implementatie van «Detentie en Behandeling op Maat» (DBM, zie § 27).
Het CPT zal op eenzelfde manier geïnformeerd worden als de Tweede Kamer
middels de verzonden brieven Modernisering Gevangeniswezen van juni en november
jl. (TK 24 587, nr. 236 en TK 24 587, nr. 225).Terroristenafdelingen (TA)Het CPT doet de aanbeveling een periodieke toetsing in te voeren van de
plaatsing op de TA, gebaseerd op duidelijke in de wet vastgelegde criteria.
Voorts beveelt het CPT aan de invoering van een uitgebreide risicotaxatie
als basis voor plaatsing in de TA (§ 42).Doel van de concentratie van personen met een terroristische achtergrond
is te voorkomen dat deze personen in contact kunnen komen met andere categorieën
gedetineerden. Daarmee wordt zowel het belang van de openbare orde en veiligheid
gediend als het belang van orde en veiligheid in de inrichting(en). Door concentratie
van personen met een terroristische achtergrond kan (verdere) radicalisering
en rekrutering van andere categorieën gedetineerden worden voorkomen.De selectieprocedure met betrekking tot de TA is neergelegd in de wijziging
van de Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van gedetineerden, in
verband met het creëren van een bijzondere opvang voor terroristen d.d.
15 september 2006, nr. 5441965/06/DJI (RSPOG) (Staatscourant 18/09/2006,
nr. 181). Hierbij zijn criteria – die zoveel mogelijk zijn geobjectiveerd –
voor plaatsing op een TA bepaald (artikel 20a): (a) verdacht worden van een
terroristisch misdrijf; (b) al dan niet onherroepelijk veroordeeld zijn wegens
een terroristisch misdrijf en (c) verkondiging of verspreiding van boodschappen
van radicalisering voor of tijdens de detentie.Ten aanzien van gedetineerden die op grond van criterium (c) zijn geplaatst,
neemt de selectiefunctionaris ambtshalve elke twaalf maanden een besluit omtrent
de verlenging van het verblijf in een TA. De selectiefunctionaris laat zich
in deze adviseren door een adviescommissie, bestaande uit een vertegenwoordiger
van het Openbaar Ministerie, een vertegenwoordiger van het Korps Landelijke
Politiediensten en een gedragsdeskundige.De criteria onder (a) en (b) behoeven naar hun aard geen periodieke toetsing.Een en ander neemt vanzelfsprekend niet weg dat ook voor de gedetineerden
in een TA geldt dat, indien daartoe aanleiding bestaat, de selectiefunctionaris
tussentijds tot overplaatsing kan besluiten. Een gedetineerde op een TA heeft
verder conform artikel 18, eerste lid, Pbw het recht om bij de selectiefunctionaris
(halfjaarlijks) een verzoek tot overplaatsing in te dienen. Tegen
de beslissingen van de selectiefunctionaris staat steeds beroep open bij de
beroepscommissie van de RSJ.Zoals aangegeven aan de Tweede Kamer (549767/07/DSP) zullen de TA drie
jaar na ingebruikneming worden geëvalueerd. Bij deze evaluatie zal ook
de selectie- en plaatsingsprocedure worden betrokken.Het CPT wil bevestiging dat de twee isoleercellen in PI De Schie opnieuw
zullen worden ingericht voordat ze in gebruik worden genomen (§ 43).Het gaat over de twee nieuw gebouwde strafcellen. Deze zijn niet voorzien
van een regulier raam, maar van zogenaamde Solar tubes in het plafond. Deze
voldoen niet. Besloten is ramen in de gevel aan te brengen. De aanvraag voor
een bouwvergunning is nog in behandeling bij de gemeente Rotterdam. Wanneer
de vergunning binnen is, kan het werk in uitvoering worden genomen. Dat zal
naar verwachting nog een paar maanden gaan duren. In afwachting van deze wijziging
is opdracht gegeven deze cellen niet te gebruiken.Het CPT beveelt verder aan dat verbeteringen worden doorgevoerd met betrekking
tot de ventilatie en verlichting in de TA in PI Vught (§ 44).De terroristenafdeling is gevestigd in een unit in een oud gebouw, dat
beperkingen met zich meebrengt. Dat is de reden dat gestart is met de ontwikkeling
van een unit in een nieuw gebouw. Naar verwachting zal die vervangende unit
in 2009 worden opgeleverd. Voor de tussenliggende periode zijn tijdelijke
maatregelen getroffen om de ventilatie en de lichtinval te verbeteren.Het comité maakt verder enkele kritische kanttekeningen bij het
van toepassing zijnde detentieregime: de veiligheidsmaatregelen bij contact
tussen een gedetineerde en zijn advocaat (§ 50), de wijze waarop
medische onderzoeken worden afgenomen (§ 52 en 53) en het dagprogramma
van gedetineerden (§ 49). Detentie op een terroristenafdeling moet
niet de facto hetzelfde zijn als detentie in isolatie
(§ 47).Het dagprogramma c.q. detentieregime binnen de TA valt binnen de kaders
van de Penitentiaire beginselenwet, evenals de veiligheidsmaatregelen. Ook
hier geldt dat in de evaluatie van de voorziening de regimaire- en veiligheidsaspecten
zullen worden betrokken. Van de veiligheidsaspecten maakt de wijze waarop
de medische onderzoeken worden afgenomen onderdeel uit. Overigens merk ik
op dat het uitgangspunt van het regime op de TA geen langdurige solitaire
detentie behelst. Indien verantwoord worden de gedetineerden in staat gesteld
gemeenschappelijk aan activiteiten deel te nemen.Ten slotte ontvangt het CPT graag aanvullende informatie over de maatregelen
die De Schie zal treffen teneinde te garanderen dat de enig overgebleven vrouwelijke
gedetineerde op de terrorismeafdeling niet in volstrekte sociale isolatie
is gedetineerd (§ 48). De betreffende vrouwelijke gedetineerde is
inmiddels overgeplaatst naar de TA te Vught waarbij haar – rekening
houdend met de geloofsovertuiging van de thans op de TA verblijvende gedetineerden –
de gelegenheid wordt geboden aan gemeenschappelijke activiteiten deel te nemen
met anderen. Dit kan in voorkomende gevallen betekenen dat zij de activiteiten
met personeel verricht.VreemdelingendetentieHet CPT wenst nader geïnformeerd te worden over het plan om het Uitzetcentrum
(UC) op Rotterdam Airport te verplaatsen (§ 55). Ik kan bevestigen
dat elders op het terrein van Rotterdam Airport een nieuw Detentiecentrum
(DC) zal worden gebouwd ter vervanging van onder andere het door het CPT bezochte
tijdelijke UC op dit terrein. De ingebruikname van deze nieuwbouw is gepland
in juli 2010. De inrichting zal beschikken over 10 afdelingen
met elk 32 meerpersoonscellen. Naast 6 afdelingen voor mannelijke vreemdelingen,
zullen 2 afdelingen bestemd worden voor vrouwen en 2 afdelingen voor mannelijke
gedetineerden die extra zorg- of beheersmaatregelen behoeven. Over het ontwerp
van het gebouw kan nog geen uitsluitsel worden gegeven, omdat de aanbesteding
nog niet is afgerond. Wanneer de aanbesteding gereed is, zal nadere informatie
aan het CPT worden verstrekt.Het CPT nodigt de Nederlandse regering uit om een absolute tijdslimiet
te stellen aan elke vorm van bestuursrechtelijke vreemdelingenbewaring (§ 56).
In de Vreemdelingenwet 2000 (artikel 59, vierde lid, Vw 2000) zijn de gevallen
genoemd waarvoor een maximale termijn voor de vreemdelingenbewaring geldt.
De bewaring duurt, indien de vreemdeling in procedure is (artikel 59, eerste
lid, onder b, Vw 2000) of indien de bewaring gegrond is op het gegeven dat
de vereiste papieren om tot verwijdering over te gaan voorhanden zijn of spoedig
voorhanden zullen zijn (artikel 59, tweede lid, Vw 2000) niet langer dan vier
weken. Indien voorafgaand aan de beslissing op de aanvraag toepassing is gegeven
aan artikel 39 Vw 2000 (voornemenprocedure, ter zake van een asielverzoek)
duurt de bewaring krachtens artikel 59, eerste lid, onder b, Vw 2000 (in afwachting
zijn van een beslissing op de aanvraag) niet langer dan zes weken. In andere
gevallen, waaronder begrepen een vrijheidsontnemende maatregel op grond van
artikel 6, eerste en tweede lid, Vw 2000 stelt de regelgeving geen expliciete
termijn. Dat betekent niet dat een ongelimiteerde duur van de maatregel geoorloofd
is. De maatregel mag niet langer duren dan strikt noodzakelijk is met het
oog op het beoogde doel en dient daarmee evenredig te zijn. Naarmate de maatregel
voortduurt, wordt het belang van de vreemdeling om in vrijheid te worden gesteld
groter. In de jurisprudentie van de rechterlijke toets wordt als vuistregel
gehanteerd dat na zes maanden vreemdelingenbewaring het individuele belang
van de vreemdeling in principe zwaarder weegt dan het algemene belang. De
termijn van zes maanden kan overschreden worden indien er bijvoorbeeld sprake
is van:– Ongewenstverklaring of zware criminele antecedenten;– Frustratie van de feitelijke uitzetting door agressief gedrag;– Frustratie door de vreemdeling van het onderzoek naar de vaststelling
van de identiteit of nationaliteit;– Het feit dat de vreemdeling na de inbewaringstelling één
of meerdere procedures ter verkrijging van een verblijfsvergunning is gaan
voeren met het kennelijke doel om de uitzetting dan wel de verkrijging van
een reisdocument te vertragen;– Het feit dat bij het bereiken van de termijn van zes maanden een
aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid bestaat dat de vreemdeling op korte
termijn wordt verwijderd.Ik ben niet bereid om voor andere dan de in artikel 59, vierde lid, Vw
2000 genoemde gevallen een maximale termijn aan de duur van de maatregel te
verbinden. Bij een vooraf vastgestelde eindtermijn bestaat de mogelijkheid
dat in die wetenschap de vreemdeling mogelijk minder medewerking zal verlenen
aan de terugkeer, omdat hij weet dat de terugkeer zonder zijn medewerking
niet gemakkelijk gerealiseerd wordt en opheffing van de maatregel volgt als
hij de termijn uitzit. Overigens kan de vreemdeling door mee te werken aan
zijn vertrek de duur van de maatregel verkorten.Het CPT wijst erop dat in de meerderheid van de Europese landen een maximale
termijn is verbonden aan de duur van de bewaring. In dat verband is relevant
te vermelden dat in het kader van de behandeling van het Richtlijnvoorstel
voor gemeenschappelijke normen en procedures voor terugkeer door zowel de
Raad van de Europese Unie als het Europees Parlement wordt gesproken over
de duur van vrijheidsontnemende maatregelen. Mocht dit voorstel resulteren
in regelgeving, is Nederland daar uiteraard aan gehouden.Het CPT doet de aanbeveling aan de Nederlandse regering zo snel mogelijk
het gebruik van detentieboten te staken (§ 58). In de tussentijd
beveelt het CPT aan om maatregelen te nemen om de luchtvochtigheid op de «Stockholm»
en de «Kalmar» te verlagen, om een betere luchtplaats te realiseren
voor vreemdelingen die in afzondering verblijven en om alle luchtplaatsen
te voorzien van beschutte plekken tegen weersinvloeden.De Staatssecretaris van Justitie heeft bij de beantwoording van de vragen
van het lid Verdonk (Verdonk) van 14 november 2007 over vermeende onderhandelingen
om «bajesboten» over te dragen aan Engeland (846), aangegeven
dat met de recente ingebruikneming van het detentiecentrum in Alphen aan de
Rijn en de detentieplatforms in Zaandam, er voldoende structurele bewaringscapaciteit
is om te kunnen overwegen de detentieboot Stockholm over te dragen aan het
Verenigd Koninkrijk. Over deze overdracht is nog geen besluit genomen. De
detentieboot Stockholm zal hoe dan ook uiterlijk medio 2009 buiten gebruik
worden gesteld. De detentieboot Kalmar is pas in 2007 in gebruik genomen en
voldoet aan alle daaraan te stellen eisen. Voor eventuele buitengebruikstelling
van deze boot, eerder dan de voorziene periode van vijf jaar na ingebruikneming,
bestaan nog geen concrete plannen.DJI heeft inmiddels betere luchtplaatsen gerealiseerd voor vreemdelingen
die in afzondering verblijven op de detentieboten en is bezig om de luchtplaatsen
op en bij de detentieboten te voorzien van beschutte plekken. De luchtvochtigheid
is nooit een probleem geweest op de «Stockholm» of de «Kalmar».Verder wil het CPT graag een nadere onderbouwing ontvangen van het besluit
om vreemdelingeninrichtingen te classificeren als huizen van bewaring (§ 61).Artikel 5.4, eerste lid, van hoofdstuk A5 «vrijheidsbeperkende en
vrijheidsontnemende maatregelen» van het Vreemdelingenbesluit 2000 bepaalt
dat bewaring op grond van artikel 59 Vw 2000 ten uitvoer wordt gelegd op een
politiebureau, een cel van de Koninklijke Marechaussee, in een huis van bewaring
of een ruimte of plaats zoals is bedoeld in artikel 6, tweede lid, of artikel
58, eerste lid, van de wet. Artikel 9, tweede lid, onder d, Pbw bepaalt dat
personen in vreemdelingenbewaring kunnen worden opgenomen in huizen van bewaring.Het CPT doet de aanbeveling aan de Nederlandse regering om de benadering
ten aanzien van bestuursrechtelijke vreemdelingenbewaring te heroverwegen
(§ 62). Vreemdelingen zouden in principe toegang dienen te hebben
tot een regime van algehele gemeenschap. De aanvullende beperkingen voor vreemdelingen
op de inkomstenafdeling dienen te worden heroverwogen.Vrijheidsontneming ex artikel 6 Vw 2000 (na toegangsweigering) wordt ten
uitvoer gelegd in een locatie waar het Reglement regime grenslogies van toepassing
is. Dit regime is destijds specifiek voor deze doelgroep ontworpen. Het regime
heeft als kenmerk dat de interne bewegingsvrijheid zo ruim mogelijk is. Dit
betekent dat gedetineerden bijvoorbeeld pas ’s avonds worden ingesloten
in hun cel.Vreemdelingenbewaring ex artikel 59 Vw 2000 wordt ten uitvoer gelegd in
een Huis van Bewaring. De kaders worden in dat geval gevormd door de Penitentiaire
beginselenwet die ook van toepassing is op voorlopig gehechte of veroordeelde
personen. Hierbij moet echter wel worden aangetekend dat het dagprogramma
in inrichtingen voor vreemdelingenbewaring ten opzichte van reguliere Huizen
van Bewaring in de regel meer uren buiten de cel omvat.Ik ben voornemens om te bezien of er meer uniformiteit zou kunnen worden
gebracht in de verschillende regimes die van toepassing zijn op vrijheidsontnemende
maatregelen ten aanzien van vreemdelingen. Ik onderschrijf daarbij het door
het CPT genoemde belang om de bijzondere aard van de vreemdelingenbewaring
in het gevoerde regime tot uitdrukking te laten komen, en zal de aanbevelingen
van het CPT hieromtrent bij de beleidsontwikkeling betrekken. In de loop van
2008 zullen op dit terrein beleidsvoorstellen worden ontwikkeld.Het CPT constateerde tijdens het bezoek aan het UC te Rotterdam dat niet
altijd elke afdeling bemenst werd door tenminste één DJI-pool
gevangenisbewaarder (naast privaat beveiligingspersoneel, zie § 66).
De regering constateert dat het streven erop is gericht om de verhouding per
detentielocatie ongeveer één DJI-pool gevangenisbewaarder op één
private bewaarder te laten zijn. Overigens is het zo, dat zowel het private
als DJI-pool personeel op basis van dezelfde competenties en wervings- en
selectiecriteria wordt aangesteld.Volgens het CPT is de training van privaat beveiligingspersoneel niet
toereikend (§ 67). Ik onderschrijf deze stelling niet. De verplichte
opleiding «detentietoezichthouder» voor privaat beveiligingspersoneel
in de DBV-inrichtingen is in het najaar van 2007 uitgebreid. Deze opleiding
besloeg voorheen 15 dagdelen en is uitgebreid naar 34 dagdelen. Er is meer
aandacht voor rapporteren en voor de vertaling van het (vreemdelingen)recht
naar de praktische situatie, specifiekere aandacht voor multiculturele communicatie.
Ook wordt het thema communicatie en agressiebeheersing meer praktisch vormgegeven
tijdens de opleiding. Naast deze opleiding dient het private beveiligingspersoneel
tijdens het eerste jaar het diploma voor de opleiding «MBO-beveiliger
niveau 2» te behalen. Als zij dit diploma niet binnen het eerste jaar
hebben gehaald, zijn zij niet langer bevoegd om als beveiliger te worden ingezet
in een DBV-inrichting.Verder doet het CPT de aanbeveling aan de Nederlandse regering om onmiddellijk
op te houden met het boeien van gedetineerde vreemdelingen, die herhaaldelijk
knoeien met de sprinklerinstallatie op de detentieboten Kalmar en Stockholm.
Dergelijke gedetineerden zouden zonder vertragingen moeten worden overgeplaatst
naar een passende alternatieve voorziening.Toegepast zijn polsbanden en enkelbanden die behoren tot de volgens de «Regeling
mechanische middelen in penitentiaire inrichtingen», toegestane mechanische
middelen in penitentiaire inrichtingen.Gebleken is dat in het door het CPT geconstateerde geval de toegepaste
mechanische middelen zijn aangebracht op 27 mei 2007 en aangebleven totdat
het transport naar de Landelijke afzonderingsafdeling mogelijk was op, 28 mei
2007 (totale duur 18 uur). Mechanische middelen zijn nooit geoorloofd als
straf en worden nimmer toegepast als straf. Op grond van artikel 33 Pbw is
het een maatregel, noodzakelijk ter afwending van een van de gedetineerde
uitgaand ernstig gevaar voor diens gezondheid (bijv. zelfverwonding met een
scherp onderdeel van de sprinkler) of voor de veiligheid van anderen dan de
gedetineerde in eerste instantie voor de duur van 24 uur (kan met 24 uur worden
verlengd).Ook in de door het CPT aangehaalde casus werd aan deze wettelijke verplichting
voldaan. Het CPT merkt echter terecht op dat nu de afzonderingscellen op de
detentieboten zijn uitgerust met sprinklerkoppen, deze cellen weliswaar brandveilig,
maar niet fysiek veilig zijn. Het vernielen van de sprinklerkop heeft als
risico dat de vreemdeling zich aan scherpe onderdelen kan verwonden. Door
dan ter voorkoming van dit risico gebruik te maken van de mechanische middelen
(ex artikel 33 Pbw), in afwachting van doorplaatsing naar een andere inrichting,
wordt betrokkene in dit geval aan grotere beperkingen onderworpen dan in vergelijking
met een gedetineerde die voor hetzelfde feit in een wel fysiek veilige afzonderingscel,
zonder sprinkler verblijft.Naar aanleiding van de opmerkingen van het CPT wordt voortaan in de situatie
dat de vreemdeling aangeeft de sprinkler te vernielen of daartoe een
poging onderneemt, deze onmiddellijk overgeplaatst naar een inrichting met
een afzonderingscel zonder sprinkler.Het CPT doet de aanbeveling dat 24 uur per dag op de detentieboten en
op het UC Rotterdam iemand beschikbaar is voor het verlenen van eerste hulp,
bij voorkeur een verpleegkundige. Verder dient er altijd een arts bereikbaar
te zijn.Aan deze eisen wordt in de praktijk mijns inziens voldaan, gelet op het
volgende. Dagelijks van 7:30 uur tot 22 uur zijn verpleegkundigen aanwezig
in het UC Rotterdam en op de detentieboten. Een arts houdt in het UC op 4
dagdelen per week en op de boten op 7 dagdelen per week spreekuur. Tijdens
de overige uren is het executieve personeel verantwoordelijk voor het verlenen
van eerste hulp of het organiseren van een arts en/of ambulance. Een spoedarts
is tijdens de overige uren bereikbaar en op afroep beschikbaar voor de detentieboten
en het UC Rotterdam. Voor het overige bestaat altijd de mogelijkheid gebruik
te maken van de reguliere diensten voor spoedeisende hulp via het alarmnummer
112.Het CPT wil eveneens een reactie ontvangen van de Nederlandse regering
over de mogelijkheden voor doorplaatsing van vreemdelingen met een ernstige
psychiatrische zorgvraag (§ 71). Op indicatie van een psychiater
van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP)
wordt een vreemdeling doorgeplaatst naar een geëigende bijzondere zorgdifferentiatie
binnen een inrichting van het gevangeniswezen (bijvoorbeeld de Individuele
begeleidingsafdeling of de Forensische Observatie- en Begeleidingsafdeling).
Indien deze plaatsing niet onmiddellijk gerealiseerd kan worden in verband
met de beschikbare capaciteit aldaar, dan wordt de vreemdeling zo spoedig
mogelijk overgeplaatst naar een Extra Zorgafdeling in het Uitzetcentrum of
het detentiecentrum Zeist. Overigens is het zo dat in alle detentie- en uitzetcentra
een zogenaamd psycho-medisch overleg functioneert. Een team van 1ste en 2de
lijns zorg (arts, psycholoog, psychiater en verpleegkundige zorg) overlegt
periodiek omtrent zorgbehoevende vreemdelingen, dan wel adviseert de directie
omtrent het psychosociale klimaat in de centra.Het CPT nodigt de Nederlandse regering uit om de mogelijkheden van uitbreiding
van de bezoekregeling van 1 naar 2 uur per week te verkennen (§ 72).
De Nederlandse regering zal de mogelijkheden voor uitbreiding van de bezoekregeling
onderzoeken. Indien de vreemdeling bezoek uit het buitenland verwacht, wordt
coulant met de bezoekregeling omgegaan, zowel in tijdsduur als in tijdstip.Ten slotte doet het CPT de aanbeveling aan de Nederlandse regering om
de toegang tot de telefoon en de mogelijkheid van andere communicatie te toetsen
(§ 72).Bij binnenkomst van een vreemdeling in de inrichting krijgt iedere vreemdeling
een telefoonkaart van € 5 uitgereikt. Collect-call bellen is mogelijk
in het UC Zestienhoven en op de Stockholm. De Kalmar heeft een andere provider,
zodat collect-call bellen daar nog niet mogelijk is. De mogelijkheden hiervoor
zullen worden onderzocht. De vreemdeling heeft dagelijks de mogelijkheid tijdens
de recreatie momenten te telefoneren en kan van zijn wekelijks zakgeld van € 7,50
telefoonbudgetkaarten kopen.Justitiële jeugdinrichtingenHet CPT wijst erop dat jeugdigen in de leeftijd 16–18 jaar regelmatig
tussen de 10 en 14 dagen in een politiecel verblijven (§ 8). Het
uitgangspunt is dat jeugdigen zo kort mogelijk in een politiecel verblijven.
Indien er tekort aan capaciteit is in de justitiële jeugdinrichting (JJI)
kan, op grond van artikel 16a van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
(Bjj), een jeugdige voor de maximale duur van 10 dagen zijn plaatsing
in een JJI afwachten in een politiecel. De JJI-capaciteit is de afgelopen
jaren gegroeid van een gemiddeld aantal plaatsen van 2292 in het jaar 2002
tot een gemiddeld aantal plaatsen van 2769 in het jaar 2007. Met ingang van
1 januari 2008 zullen jeugdigen op civielrechtelijke titel worden opgenomen
in gesloten jeugdzorginstellingen. Er is een overgangsperiode tot 1 januari
2010 waarin jongeren op civielrechtelijke titel nog in JJI’s geplaatst
kunnen worden. Op termijn zal de capaciteit van de JJI’s in beginsel
uitsluitend beschikbaar zijn voor strafrechtelijk geplaatste jongeren. Dit
maakt het mogelijk om vraag en aanbod beter met elkaar in overeenstemming
te brengen. In de huidige situatie kan het voorkomen dat een strafrechtelijk
geplaatste jeugdige wegens pieken in het totale aanbod van te plaatsen jeugdigen,
dat mede bepaald wordt door het aanbod van civielrechtelijke crisisplaatsingen,
in een politiecel verblijft. Naar mijn mening wordt hiermee maximale invulling
gegeven aan het uitgangspunt dat jeugdigen zo kort mogelijk in een politiecel
verblijven.Het CPT beveelt aan om in De Hartelborgt de uitrusting van de isoleercellen
alsmede de mogelijkheid om te luchten te verbeteren (§ 79).Plaatsing in een isoleercel (afzonderingscel) kan geschieden wanneera. dit in het belang is van de orde of de veiligheid van de inrichting
dan wel van een ongestoorde tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming noodzakelijk
is;b. indien dit ter bescherming van de betrokken jeugdige noodzakelijk is
(artikel 25 jo. 24 Bjj) en de tenuitvoerlegging niet in een normale verblijfsruimte
kan plaatsvinden (Regeling straf- en afzonderingscel justitiële jeugdinrichtingen,
artikel 3).Teneinde de veiligheid te kunnen waarborgen en risico’s zoveel mogelijk
uit te sluiten zijn afzonderingscellen prikkelarm ingericht. Op de betreffende
locatie zijn in de afzonderingscel beschikbaar: toilet, matras, kussen, 2
scheurdekens, 1 scheurhemd, 2 bekers water, toiletpapier. In de afzonderingscel
is een zitverhoging ingebouwd. Bezien zal worden of uitbreiding van de inrichting
van deze cellen wenselijk en haalbaar is gegeven het doel van het verblijf
en met name gegeven de veiligheid van jeugdigen die daar verblijven.Het CPT vraagt eveneens aandacht voor de wijze waarop de vrijheidsbeneming
van jeugdigen in justitiële jeugdinrichtingen gestalte krijgt (bijvoorbeeld
ten aanzien van geïndividualiseerd pedagogische verblijfsof behandelplannen
en ten aanzien van het waarborgen van afdoende gekwalificeerd personeel, zie §§ 81
en 85). Allereerst merkt de Regering op dat naar aanleiding van recente rapporten
van de gezamenlijke Inspecties alsook van de Algemene Rekenkamer verdere verbeterplannen
voor de kwaliteit van de justitiële jeugdinrichtingen ter hand zijn genomen.
Ik verwijs daartoe naar de brieven van 10 september 2007 (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2006–2007, 24 587, nr. 232) en 4 oktober 2007
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 215, nrs. 1–2).
De aanbevelingen van het CPT zijn in lijn met deze rapporten. Er wordt hoger
gekwalificeerd personeel geworven en zittend personeel wordt bijgeschoold.
Er komt meer tijd en aandacht voor een individuele bejegening van de jeugdige.
Zo worden eerder verblijfsplannen opgesteld, waarin wordt ingegaan op de individuele
behoeften van de jeugdige. Dit verblijfsplan gaat onderdeel uitmaken van een
breder trajectplan, dat meer rekening houdt met het traject dat vooraf ging
aan de plaatsing in een JJI en ook de fase van nazorg omvat. Hiermee wordt
beoogd de continuïteit van de begeleiding van intramuraal naar extramuraal
te borgen. Tevens wordt een samenhangend palet van gedragsinterventies ontwikkeld
dat na (voorlopige) erkenning door de Erkenningscommissie gedragsinterventies
Justitie wordt aangeboden. De toets door de Erkenningscommissie leidt er tevens
toe dat het aanbod geharmoniseerd wordt. Er wordt daarbij geïnvesteerd
in wetenschappelijk onderzoek met als doel effectievere interventies
aan te bieden. Voorts zal de documentatie van zowel de individuele dossiers,
als van de registers worden verbeterd.Ten aanzien van de aanbeveling van het CPT om een alomvattend medisch
dossier van FOBA-gedetineerden aan te leggen (§ 95), merk ik het
volgende op. Met betrekking tot medische dossiers geldt dat, net als buiten
een justitiële inrichting, de medische dossiers gescheiden dienen te
zijn van de andere dossiers. Dit is vastgelegd in Boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek in regels over de overeenkomst inzake de geneeskundige behandeling.
De hulpverlener dient er voor zorg te dragen dat inlichtingen over de patiënt
niet aan anderen dan de patiënt vertrekt worden uit hoofde van zijn geheimhoudingsplicht.Het CPT is van oordeel dat de staf van de inrichting actief betrokken
moet zijn bij jeugdigen tijdens hun verblijf in de isoleercel (§ 87).
Ik deel de mening van het CPT dat ook gedurende een periode van afzondering
er voldoende interactie tussen personeel en jeugdige dient te zijn. Dit is
ook neergelegd in artikel 25, vijfde lid, Bjj. In aanvulling hierop is in
de Regeling straf- en afzonderingscel justitiële jeugdinrichtingen onder
meer bepaald dat een jongere gedurende zijn verblijf in de afzonderingscel
recht heeft op een uur luchten per dag, hij zich tweemaal per dag persoonlijk
kan verzorgen en hem geregeld maaltijden worden verstrekt. Tevens is bepaald
dat de directeur dagelijks (ook in het weekeinde) op de hoogte wordt gesteld
van de toestand van de jongere. Deze informatieverplichting garandeert een
dagelijkse controle op de noodzaak van de afzonderingsmaatregel en de voortzetting
daarvan. Tevens is bepaald dat ingeval van medische of gedragsmatige problematiek
een arts of verpleegkundige dan wel een jeugdpsychiater of gedragsdeskundige
de jongere regelmatig bezoekt. Ingeval van zelfdestructief gedrag of het vermoeden
hiervan wordt tenminste 1x per uur de toestand nagegaan. Bij gelegenheid van
de aanpassing van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en de
uitvoeringsregelingen wordt bezien of vaste contactmomenten moeten worden
opgenomen.Verder maakt het CPT een aantal opmerkingen over het onderscheid tussen
maatregelen om de orde te handhaven en disciplinaire maatregelen (§ 86)
en de wenselijkheid van het afgeven van een signaal aan de staf van «De
Hartelborgt» dat alleen die maatregelen kunnen worden opgelegd die worden
omschreven in de relevante (wettelijke) regelingen (§ 88). Het CPT
maakt terecht onderscheid tussen een ordemaatregel en een disciplinaire straf.
In het eerste geval dient de maatregel om de orde en veiligheid in de inrichting
te herstellen, terwijl een disciplinaire straf bedoeld is om ongewenst gedrag
van de jeugdige te corrigeren. Bij aanpassing van de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen wordt de bevoegdheid tot het nemen van een maatregel herzien.
Voor een aanpassing van de gronden zie ik geen aanleiding. In het licht van
de kwaliteitsverbetering zal ik het systeem van maatregelen en straffen nogmaals
onder de aandacht brengen van de medewerkers van de justitiële jeugdinrichtingen.
Daarbij zal ik betrekken dat slechts de bij de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen en bij de huisregels genoemde straffen kunnen worden opgelegd.Tevens vraagt het CPT aandacht voor het gebruik van handboeien en andere
mechanische dwangmiddelen (§§ 90, 91 en 92). Deze middelen
kunnen slechts op beperkte wettelijke gronden en na individuele afweging in
het concrete geval worden toegepast. De praktijk laat helaas zien dat deze
bevoegdheid niet gemist kan worden. In de geweldsinstructie is geregeld dat
het de bevoegdheid is van een personeelslid of medewerker om handboeien aan
te brengen, bijvoorbeeld wanneer sprake is van vervoer of een
interne overplaatsing. Zoals aangegeven dient daarbij terughoudendheid te
worden betracht.Het CPT doet de aanbeveling om een speciaal register te introduceren waarin
informatie wordt vastgelegd over de toepassing van mechanische dwangmiddelen
(§ 93). In de Regeling toepassing mechanische middelen jeugdigen
van de Minister van Justitie is vastgelegd dat de directeur een protocol vaststelt
voor de toepassing van mechanische dwangmiddelen. In elk geval moet in het
protocol opgenomen zijn de wijze van verslaglegging inzake de toestand van
de jeugdige. Ook opgenomen dient te zijn de wijze waarop de besluitvorming
tot stand komt, de aanvang, de continuering, de wijziging en beëindiging
van de toepassing. Zodoende wordt in deze regeling bepaald dat belangrijke
informatie over de toepassing van mechanische middelen geregistreerd dient
te worden. Aan de aanbeveling van het CPT om belangrijke informatie in een
speciaal register te registreren wordt in zoverre voldaan dat deze informatie
inderdaad geregistreerd wordt, alleen niet in een speciaal hiervoor opgezet
register. In overleg met de inrichtingsdirecteuren zal bezien worden, of een
dergelijk register wenselijk is en moet worden voorgeschreven.Het CPT doet de aanbeveling om duidelijke aanwijzingen te geven aan de
staf over het juiste gebruik van een zogenaamde «time-out» maatregel
(§ 89). Bij gelegenheid van de aanpassing van de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen wordt voorzien in een wettelijke grondslag voor een time-out.
Er komt derhalve een wettelijke basis voor de reeds gegroeide praktijk: de
time-out maatregel. De time-out-voorziening is een korte en minimaal ingrijpende
pedagogische maatregel waarbij de jeugdige kortstondig buiten de groep wordt
geplaatst om daarmee het gedrag van de jeugdige in gunstige zin te beïnvloeden.
De toepassing van deze maatregel staat in het teken van de opvoeding van de
jeugdige. Anders dan bij de ordemaatregelen het geval is, ligt de nadruk bij
de toepassing van de time-out-maatregel niet zozeer op het herstellen van
orde en rust in de groep. Centraal staat de gedragsbeïnvloeding van de
jeugdige en het leereffect dat van de toepassing uitgaat. Deze zijn er op
gericht duidelijk te maken dat bepaalde handelwijzen van een jeugdige consequenties
met zich brengen.Ten slotte vraagt het CPT aandacht voor een incident in de Talie (§ 84)
waarbij het – naar ik aanneem – gaat om een jeugdige, die wegens
bedreiging met een terroristisch misdrijf is veroordeeld tot een pij-maatregel
en op de FOBA is geplaatst zonder dat zijn gedrag in de inrichting daartoe
aanleiding gaf. Het CPT heeft geconstateerd dat hij 22 uur op zijn kamer is
gehouden vanwege het risico dat hij andere jongeren zou rekruteren voor gewelddadig
religieus fundamentalisme. Het CPT merkt op dat er geen aanwijzingen gevonden
zijn dat hij daadwerkelijke pogingen hiertoe heeft ondernomen. Bovendien heeft
hij eerder in Vught onder een normaal regime verbleven. Het CPT vindt deze
isolatie zeer ingrijpend, temeer daar niet eerst minder drastische maatregelen
zijn getroffen.In algemene zin merk ik op dat rekrutering voor gewelddadige vormen van
fundamentalisme (Jihad) zodanig bedreigend is voor de veiligheid van de andere
jongeren en het personeel in de inrichting, dat ingrijpende preventieve maatregelen
voorstelbaar zijn. Justitie is immers ook verantwoordelijk voor de veiligheid
van de onder haar verantwoordelijkheid verblijvende jeugdigen. Uit de informatie
van het CPT is niet zonder meer af te leiden om welke jeugdige het gaat. Waarschijnlijk
gaat het om twee jeugdigen die zijn veroordeeld tot de pij-maatregel wegens
terroristische activiteiten en in De Hartelborgt zijn geplaatst. Beide jeugdigen
hebben in hun gedrag veel overeenkomst vertoond en zijn ook vergelijkbaar
bejegend.Van een van beiden is bekend dat hij aanvankelijk op de Forensische Observatie
en Begeleiding Afdeling is geplaatst om hem te observeren en zodoende zicht
te krijgen op zijn gedrag en onderliggende problematiek. Vervolgens is hij
in de justitiële jeugdinrichting De Ley in Vught geplaatst, waar hij
echter daadwerkelijk pogingen heeft ondernomen om andere jongeren voor de
Jihad te werven. Het gedrag inzake de werving voor de Jihad kan het gevolg
zijn van een onderliggende problematiek die behandeling vraagt. Vervolgens
is hij geselecteerd voor intensieve behandeling in De Hartelborgt. De Talie
is een afdeling voor intensieve behandeling als bedoeld in artikel 22b van
de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen. Daar is ook de andere
jeugdige die wegens terroristische activiteiten is veroordeeld, geplaatst.
Op deze behandelafdeling worden jeugdigen opgenomen die vanwege hun onderliggende
problematiek (nog) niet geschikt zijn voor verblijf en behandeling op de groep.
De plaatsing geschiedt alleen indien dit noodzakelijk is ter stabilisatie
en behandeling van de jeugdige. In een prikkelarme omgeving wordt de jeugdige
voorbereid op toeleiding naar een reguliere behandeling met verblijf op de
groep. De jeugdige neemt gedurende tenminste zes uren per dag door de week
en gedurende het weekeinde tenminste vier uren per dag deel aan gemeenschappelijke
activiteiten. De inrichting heeft deze activiteiten ook aangeboden, maar beide
betrokken jeugdigen hebben medewerking geweigerd en hebben afgezien van deelname.
Het afdelingshoofd heeft regelmatig gesprekken gevoerd met de jeugdigen. Ook
de gedragsdeskundige heeft contactmomenten gehad die bij de jeugdigen niet
tot de overtuiging hebben geleid dat zij weer aan alle activiteiten zouden
deelnemen. Dit kan ertoe hebben geleid dat zij langer dan de wettelijke norm
op hun kamer hebben verbleven.Nederlandse Antillen en ArubaHet kabinet maakt zich ernstig zorgen over de bevindingen van het CPT
die het gevangeniswezen en de politiecellen van respectievelijk Aruba en de
Nederlandse Antillen betreffen.Indachtig artikel 41, eerste lid, van het Statuut voor het Koninkrijk
der Nederlanden behartigen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba zelfstandig
hun eigen aangelegenheden, waaronder ook de rechtshandhaving en rechtspleging.Volgens artikel 3, eerste lid, onder b, van het Statuut voor het Koninkrijk
der Nederlanden zijn de buitenlandse betrekkingen echter een Koninkrijksaangelegenheid.
De bevindingen van het CPT hebben een mogelijke uitwerking op de internationale
positie van het Koninkrijk. Het Koninkrijk is immers volkenrechtelijk verantwoordelijk
voor het nakomen van internationale verplichtingen. Daarnaast is het een taak
van het Koninkrijk om indachtig artikel 43, tweede lid, van het Statuut de
fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid
van bestuur te waarborgen. Om deze redenen is het Koninkrijk gelegitimeerd
om de landen te wijzen op de geconstateerde problemen en te bevorderen dat
het nodige wordt verricht om hier een einde aan te maken. De Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal, conform het besluit van
de Rijksministerraad, de Gouverneurs van Aruba en de Nederlandse Antillen
verzoeken nauwlettend toe te zien op het implementeren van zodanige maatregelen
in het gevangeniswezen door de landen, dat de geconstateerde problemen worden
opgelost. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
zal de Gouverneurs verzoeken hierover halfjaarlijks rapporteren.Nederland zal in het kader van artikel 36 van het Statuut zonodig bijstand
leveren.Naar aanleiding van de CPT-bevindingen heeft de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties eveneens de Ministers van Justitie van beide
landen formeel per brief verzocht uiterlijk 10 januari 2008 een reactie
te geven op de bevindingen. In deze brief heeft de staatssecretaris nadrukkelijk
gewezen op de ernst van de bevindingen en de noodzaak om op zeer korte termijn
maatregelen te treffen die er voor zorgen dat het gevangeniswezen en de politiecellen
in beide landen volledig worden aangepast aan de normen die het CPT stelt.De Nederlands-Antilliaanse Minister van Justitie geeft in zijn reactie
aan de bezorgdheid van de Nederlandse bewindspersonen te delen. Hij gaat vervolgens
in op de maatregelen die inmiddels zijn genomen en de plannen die ter verbetering
van de situatie worden gemaakt en uitgevoerd. In het kader van Plan Veiligheid
Nederlandse Antillen zijn verschillende verbeterplannen opgesteld waarin een
duurzame verbetering van de bedrijfsvoering van onder meer het gevangeniswezen
wordt nagestreefd. Hierbij wordt naast onderhoud van gebouwen onder andere
ook gekeken naar opleiding van personeel. Ook gaat de minister in op concrete
maatregelen die inmiddels zijn genomen naar aanleiding van het CPT-bezoek
in juni vorig jaar. De verschillende opmerkingen van bouwtechnische aard zullen
zo snel mogelijk worden aangepakt. In een aantal gevallen is dit reeds gebeurd.
De politiecellen op Bonaire zijn bijvoorbeeld weer in een goede staat gebracht
zodat ze weer aan de normen voldoen. Hiernaast zal de minister bijvoorbeeld
ook het Openbaar Ministerie instrueren om politieambtenaren nadrukkelijk erop
te wijzen conform geldende regelgeving verdachten te bejegenen. De Antilliaanse
Minister van Justitie constateert tot slot dat de beschikbare middelen (zowel
de door Nederland beschikbare samenwerkingsmiddelen als de eigen financiële
en personele mogelijkheden) onvoldoende zijn om de geconstateerde problemen
aan te pakken.In de Ministeriële Stuurgroep voor Plan Veiligheid Nederlandse Antillen
die op 21 januari jl. op Sint Maarten plaatsvond, is ook het CPT-rapport
aan de orde geweest. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft tijdens deze vergadering een bedrag van € 9,5 miljoen extra
toegezegd voor het gevangeniswezen op de Nederlandse Antillen.De Arubaanse Minister van Justitie geeft in zijn reactie aan dat direct
na het bezoek van het CPT actie is ondernomen. Vanwege geconstateerde tekortkomingen
in de politiecellen in Oranjestad zijn deze gesloten, waarna direct een plan
van aanpak is opgesteld. Hiervoor zijn ook middelen vanuit het samenwerkingsprogramma
Rechtshandhaving vrijgemaakt. De Arubaanse Minister van Justitie geeft bovendien
aan dat naast het aanpakken van de door het CPT geconstateerde tekortkomingen,
ook een Toezichtcommissie Cellen, Bejegening gedetineerden en «indocumentados»
wordt ingesteld. Deze commissie zal naast het fysieke gedeelte in het CPT-rapport
ook de aandacht richten op juridische, personele en individuele aspecten.
Tot slot geeft de minister aan dat werk wordt gemaakt met de uitbreiding en
opleiding van gevangenis- en politiepersoneel.SlotDe in deze brief toegezegde aanpassingen c.q. vervangingen worden gefinancierd
binnen de beschikbare budgettaire kaders. Ten aanzien van de verdere uitwerking
van de CPT-aanbevelingen die financiële consequenties kunnen hebben heb
ik nog geen definitieve toezeggingen gedaan. Indien in een later stadium CPT-aanbevelingen
worden overgenomen zal ik de (eventuele) financiële consequenties en
wijze van financieren met u delen.Alle aanbevelingen van het CPT zullen onder de aandacht worden gebracht
van de diverse korpsen en inrichtingen. In aanvulling op de onderhavige reactie
beraadt de regering zich nog op aanvullende maatregelen. De Kamer zal hierover
nader worden geïnformeerd.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24587-245.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl