Arbeidsomstandighedenbesluit; Brief staatssecretaris met het ontwerp-Arbeidsomstandighedenbesluit inclusief hoofdlijnennota
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24462, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24462 nr. 1

19-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamHOOFDLIJNENNOTA ARBEIDSOMSTANDIGHEDENBESLUIT Opzet van de nota1. De noodzaak van de totstandkoming van het Arbobesluit2. De plaats van het Arbobesluit in de beleidsontwikkeling
op het gebied van arbeidsomstandigheden3. Het advies van de SER (Commissie Arbeidsomstandigheden)
over het Arbobesluit4. De reactie van het kabinet op het advies van de SER
over het ArbobesluitAd a. De aanvullende nationale voorschriftenAd b. De vervallen verplichtingen en de op een andere,
meer moderne, wijze geregelde onderwerpenUitzichtHet Zandsteen- en ZandstraalbesluitGlobale doelvoorschriftenBeleidsregels5. De beeldvorming over het ArbobesluitBIJLAGE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24462Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 462Arbeidsomstandighedenbesluitnr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 19 oktober 1995Hierbij doe ik u toekomen het ontwerp-Arbeidsomstandighedenbesluit, zoals
dat in de Ministerraad van 6 oktober 1995 is geaccordeerd1. Bij dit ontwerp-besluit heb ik, conform het verzoek van de Vaste
Commissie van SZW van de Tweede kamer (zie haar brief kenmerk 4–95-SZW
d.d. 9 februari 1995), een hoofdlijnennota gevoegd. Deze hoofdlijnennota heb
ik de Vaste Commissie toegezegd in mijn brief d.d. 5 april 1995. Tevens is
bijgevoegd een verslag van een overleg tussen de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de Bouw- en Houtbond FNV en Hout- en Bouwbond
CNV. Dit verslag is de Tweede Kamer toegezegd in antwoord op kamervragen van
het lid Marijnissen (Aanhangsel nr. 34).Het aan uw kamer voorleggen van genoemd besluit is overigens (voor delen
daarvan) ook voorgeschreven in artikel 20, tweede lid, van de Arbeidsomstandighedenwet
en, voor zover het betreft de puur technische wijziging van het Besluit akkerbouwbedrijven
milieubeheer en het Besluit houtbewerkende bedrijven milieubeheer in artikel
21.6, vierde lid, van de Wet milieubeheer.Indien ik binnen een maand na dagtekening van deze brief geen reactie
van u hebt ontvangen, ga ik ervan uit dat dit besluit bij u niet op bezwaren
stuit.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,R. L. O. Linschoten HOOFDLIJNENNOTA ARBEIDSOMSTANDIGHEDENBESLUIT Opzet van de notaIn deze nota wordt, op verzoek van de Vaste Commissie voor Sociale Zaken
en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, ingegaan op de
hoofdlijnen van het ontwerp-Arbeidsomstandighedenbesluit (hierna: Arbobesluit).
Meer uitgebreide informatie over het Arbobesluit is opgenomen in de nota van
toelichting bij het ontwerp-besluit, dat eveneens bijgaand aan het parlement
is aangeboden.Het Arbobesluit heeft ten doel de bestaande op de Arbeidsomstandighedenwet
(hierna: Arbowet) gebaseerde besluiten op te schonen, te actualiseren en te
herstructureren, zonder daarbij het niveau van arbeidsbescherming aan te tasten.
In deze nota wordt achtereenvolgens ingegaan op:1. de noodzaak van de totstandkoming van het Arbobesluit;2. de plaats van het Arbobesluit in de beleidsontwikkeling op het gebied
van arbeidsomstandigheden;3. het advies van de SER (Commissie Arbeidsomstandigheden) over het Arbobesluit;4. de reactie van het kabinet op het advies van de SER, en5. de beeldvorming over het Arbobesluit. 1. De noodzaak van de totstandkoming van het ArbobesluitHet overgrote deel van de concrete bepalingen op het gebied van arbeidsomstandigheden
is niet in de Arbowet zelf opgenomen, maar in vele op die wet gebaseerde besluiten.
Het resultaat daarvan is thans ruim 1200 bepalingen, verspreid over 38 besluiten.
Wie dat resultaat aan een kritische blik onderwerpt kan, kort samengevat,
tot geen andere conclusie komen dan dat het hier gaat om een samenstel van
regels, dat gebrekkig is in de onderlinge afstemming en dat deels verouderd,
te gedetailleerd en complex is. Eén en ander maakt het noodzakelijk
de op de Arbowet gebaseerde uitvoeringsbesluiten te herstructureren, op te
schonen en te actualiseren. Daartoe worden, bij het onderhavige besluit, alle
bestaande op de Arbowet gebaseerde besluiten ingetrokken en vervangen door
één nieuw geactualiseerd besluit, waarin minder detailvoorschriften
zijn opgenomen en waarin bijzondere aandacht is besteed aan een heldere systematische
indeling en een goede onderlinge afstemming van de voorschriften: het Arbobesluit.De opzet van het Arbobesluit is zodanig dat voor de bedrijven, veel meer
dan thans, duidelijk zal zijn wat van hen verwacht wordt op het gebied van
arbeidsomstandigheden en voor de toezichthoudende instanties betere condities
voor een snelle en uniforme handhaving zullen ontstaan. Kernbegrippen daarbij
zijn een goede toegankelijkheid en een adequate onderlinge afstemming van
de voorschriften.Met de opschoning en actualisering van de regelgeving wordt tevens bereikt,
dat de in het Arbobesluit vervatte voorschriften beter aansluiten bij de huidige
opvattingen omtrent de rol van de overheid op arbeidsomstandighedenterrein,
te weten de vaststelling en handhaving van basisnormen (zie het Integraal
Beleidsplan Arbeidsomstandigheden, Kamerstukken II 1992/93, 22 959, nr.
1). De herstructurering, opschoning en actualisering heeft eveneens tot gevolg,
dat er een vermindering van het aantal regels op het arbeidsomstandighedenterrein
kan plaatsvinden. Het Arbobesluit bevat ongeveer 400 artikelen. Deze artikelen
vloeien voor circa 90% rechtstreeks voort uit door de Europese Gemeenschap
(thans Europese Unie) respectievelijk de Internationale Arbeidsorganisatie
(ILO) vastgestelde richtlijnen respectievelijk verdragen. Voor de overige
10% geldt dat die bepalingen noodzakelijk worden geacht in verband met de
bijzondere gevaren die in het geding zijn, zoals het asbestverbod, schadelijk
geluid en enige aanvullende voorschriften voor specifieke arbeidsmiddelen
en specifieke werkzaamheden. Ook de regeling inzake arbodiensten en de bepalingen
over thuiswerk vormen nationaal beleid. Op het aanvullende (al bestaande)
nationale beleid wordt nader ingegaan onder punt 4 van deze nota.Door het in het Arbobesluit gecreëerde overzichtelijke stelsel van
regels zal het niveau van arbeidsbescherming, mede door de betere kenbaarheid
en handhaafbaarheid van die regels, eerder toe- dan afnemen.Het kabinet heeft recent, bij de aanbieding aan de Tweede Kamer van het
rapport «Maatwerk in bescherming» over de heroriëntatie van
de Arbowet van de Ministeriële Commissie Marktwerking, Deregulering en
Wetgevingskwaliteit (MDW), het belang van de totstandkoming van het Arbobesluit,
dat reeds door het vorige kabinet ter hand was genomen, nogmaals bevestigd
(Kamerstukken II, 1994/95, 24 036, nr. 8). Naar de mening van het kabinet
zal het Arbobesluit niet alleen een forse verbetering van de wetgevingskwaliteit
opleveren in termen van inzichtelijkheid en uitvoerbaarheid, maar zal door
de aard van de normering (minder gedetailleerd) ook meer flexibiliteit en
maatwerk voor werkgevers en werknemers ontstaan. 2. De plaats van het Arbobesluit in de beleidsontwikkeling
op het gebied van arbeidsomstandighedenHet arbeidsomstandigheden- en verzuimbeleid is meer en meer gericht op
een verdere versterking van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers
in ondernemingen. Beoogd wordt een stelsel te ontwikkelen dat het huidige
beschermingsniveau handhaaft, maar meer dan thans de direct betrokkenen, werkgevers
en werknemers op ondernemingsniveau, in overeenstemming met hun eigen belang
aanzet tot preventieve activiteiten.Het vorige kabinet heeft met de wijziging van de Ziektewet en de daarmee
verbonden wijziging van de Arbowet (TZ/Arbo) al de eerste, zeer belangrijke,
stap gezet op deze weg. Het eigen risico in de Ziektewet, de verantwoordelijkheid
voor sociaal-medische begeleiding, de risico-inventarisatie en -evaluatie
en de ondersteuning door deskundige diensten. Het huidige kabinet wil deze
lijn verder uitbouwen, er de consequenties uit trekken en de voorwaarden optimaliseren
waaronder dit stelsel tot volle ontwikkeling kan komen. Het Arbobesluit vormt
een, ook door het vorige kabinet reeds in gang gezette, logische en noodzakelijke
tussenstap op de ingeslagen weg. Het vereenvoudigen en beperken van de regelgeving
is ook een noodzakelijke voorwaarde voor het opnemen van de eigen verantwoordelijkheid
op bedrijfsniveau. Verdere stappen worden gezet bij de heroriëntatie
op de Arbowet (korte en lange termijn). Het eindrapport van het MDW-project
arbeidsomstandigheden getiteld «Maatwerk in bescherming», is onlangs
aan de Tweede Kamer aangeboden. De Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van de Tweede Kamer zal hierover op 1 november a.s. met mij van gedachten
wisselen.Over de relatie tussen de heroriëntatie op de Arbowet en de totstandkoming
van het Arbobesluit kan nog het volgende worden opgemerkt. De heroriëntatie
op de Arbowet is een veel langduriger project dan het Arbobesluit. De totstandkoming
van het Arbobesluit levert een nuttige bijdrage aan de discussie over de heroriëntatie
op de Arbowet. Met de bestaande, moeilijk toegankelijke een deels verouderde
uitvoeringsbesluiten als basis is het immers niet goed mogelijk om tot meer
structurele veranderingen in de arbeidsomstandighedenwetgeving te komen; daarvoor
is een deugdelijk vertrekpunt met betrekking tot de materiële inhoud
van de arbeidsomstandighedenregelgeving noodzakelijk. Daarbij
is natuurlijk niet uit te sluiten dat dit besluit na de heroriëntatie
op de Arbowet op onderdelen wederom bijstelling behoeft, maar uitgaande van
de geldende internationale regelgeving, kan dit slechts op onderdelen het
geval zijn. In die zin doet de heroriëntatie van de Arbowet nauwelijks
iets toe of af aan dit besluit omdat dit besluit, zoals gezegd, voor circa
90% voortvloeit uit internationale verplichtingen. Ten slotte is de opschoning,
herstructurering en actualisering van de nu nog bestaande uitvoeringsbesluiten
met het oog op de toegankelijkheid en daarmee de naleefbaarheid zodanig urgent
geacht, dat dit besluit geen verder uitstel gedoogt. 3. Het advies van de SER (Commissie Arbeidsomstandigheden)
over het ArbobesluitOp 9 mei 1994 heeft de toenmalige Minister de Vries van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid de Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER verzocht,
advies uit te brengen over het ontwerp-Arbobesluit en de daarbij gevoegde
toelichting op hoofdlijnen. Op 9 februari 1995 heeft de SER zijn desbetreffende
advies vastgesteld (nr. 95/31 I en II).Met de Minister is de Commissie Arbeidsomstandigheden unaniem van oordeel
dat de bestaande uitvoeringsbesluiten deels verouderd en complex zijn en dat
de onderlinge afstemming gebreken vertoont. Zij meent dan ook dat er aanleiding
is te komen tot een opschoning van verouderde en dubbele bepalingen. Ook stemt
de commissie unaniem in met de voorgestelde bundeling van de huidige 38 uitvoeringsbesluiten
in één Arbobesluit en met de daarbij gemaakte keuze voor een
onderwerpsgewijze indeling. De voorgelegde herzieningsoperatie kan, volgens
de commissie, worden gezien als een tussenstap in een proces van herziening
van regelgeving op het terrein van arbeidsomstandigheden. Dit proces zal worden
voltooid met de discussie over de aangekondigde heroriëntatie op en de
mogelijke herziening van de Arbowet. Delen van de commissie kennen aan deze
tussenstap echter een verschillende betekenis toe.De werknemersvertegenwoordigers en onafhankelijke leden van de Commissie
Arbeidsomstandigheden van de SER komen, kort samengevat, tot het oordeel dat
een herziening van de bestaande besluiten zich dient te beperken tot een louter
technische operatie in de zin van het schrappen van dubbele bepalingen en
duidelijk door de stand der techniek achterhaalde formuleringen. Bepalingen,
die niet aan deze voor schrapping gestelde kwalificaties voldoen, dienen naar
hun oordeel vooralsnog, in afwachting van de discussie over de heroriëntatie
op de Arbowet, te worden gehandhaafd.De werkgeversvertegenwoordigers zijn, kort samengevat, overwegend positief
over het Arbobesluit. Toch menen zij dat de voorstellen, bezien vanuit de
doelstelling van inhoudelijke deregulering, op een aantal punten niet ver
genoeg gaan. Zij constateren dat het ontwerp-besluit nog altijd meer voorschriften
bevat dan op grond van Europese- en ILO-regelgeving verplicht is. 4. De reactie van het kabinet op het advies van de SER
over het ArbobesluitHet kabinet is verheugd over de steun van de Commissie Arbeidsomstandigheden
van de SER voor het kabinetsvoornemen om te komen tot een opschoning, herstructurering
van de bestaande arbeidsomstandighedenregelgeving. Met het kabinet is de commissie
van mening dat er voldoende aanleiding is om tot een opschoning van verouderde
en dubbele bepalingen te komen. Met de daarbij gekozen opzet, één
gebundeld besluit met een onderwerpsgewijze aanpak, stemmen de vertegenwoordigers
van werkgevers en werknemers alsmede de onafhankelijke leden,
zonder meer in. Voor de beoordeling van het niet-unanieme deel van het SER-advies
is het van belang onderscheid te maken tussen de puur technische aspecten
van het Arbobesluit en de inhoudelijke en tot verdeeldheid in de SER leidende
aspecten daarvan.Met de technische aspecten van het Arbobesluit, het schrappen van dubbele
bepalingen en het laten vervallen van bepalingen waarvan de maatschappelijke
relevante ontbreekt, stemt de SER in. Anders ligt dit bij enige inhoudelijke
aspecten van het besluit. Deze aspecten hangen samen met de actualiseringsdoelstelling
van dit besluit. In het kader van die doelstelling zijn niet alleen al die
voorschriften komen te vervallen waarvan als vaststaand mag worden aangenomen
dat iedere maatschappelijke relevantie ontbreekt, maar is er tevens naar gestreefd
om de in het Arbobesluit vervatte voorschriften beter te doen aansluiten bij
de in het Integraal Beleidsplan Arbeidsomstandigheden aangegeven opvattingen
omtrent de rol van de overheid op arboterrein, te weten de vaststelling en
handhaving van basisnormen. Basisnormen zijn die normen die een basisniveau
van bescherming bieden tegen de belangrijkste arbeidsomstandighedenrisico's,
en normen die voortvloeien uit internationale verplichtingen.Wat betreft de inhoudelijke aspecten van het besluit gaat het om de volgende
punten:a. de aanvullende nationale voorschriften, enb. de vervallen verplichtingen en de op een andere, meer moderne, wijze
geregelde onderwerpen. Ad a. De aanvullende nationale voorschriftenVan de voorschriften van het voorgestelde Arbobesluit vloeit circa 90%
rechtstreeks voort uit internationale verplichtingen (EG/ILO). De overige
10% van het Arbobesluit is bestaand nationaal beleid, waarin – overigens
niet alleen door Nederland, maar ook door andere EG-lid-staten – extra
arbeidsbescherming wordt geboden zonder dat daartoe internationale verplichtingen
bestaan. De mogelijkheid om een hoger beschermingsniveau te kiezen is ook
uitdrukkelijk in een aantal EG-richtlijnen opgenomen. Ofschoon door de verwerking
van alle internationale verplichtingen in het onderhavige besluit in het algemeen
al een adequaat niveau van arbeidsbescherming wordt geboden, is ervoor gekozen
om in het voorliggende besluit nog een aantal (al bestaande) aanvullende voorschriften
op te nemen die niet voortvloeien uit deze internationale verplichtingen.
De werkgeversvertegenwoordigers in de Commissie Arbeidsomstandigheden van
de SER hebben kritische kanttekeningen geplaatst bij dit in het Arbobesluit
opgenomen 10% aanvullend (al bestaand) nationaal beleid. Op een aantal door
deze vertegenwoordigers in dat verband genoemde onderwerpen wil ik graag reageren.Voor het in 1993 geïntroduceerde asbestverbodbestaan inhoudelijk
zeer sterke argumenten, gelet op de bijzondere risico's die verbonden zijn
aan het werken met asbest (circa 600 asbestdoden per jaar). Maatschappelijk
gezien zou het schrappen van het asbestverbod dan ook terecht op grote weerstand
stuiten. Overigens kan nog worden opgemerkt dat Duitsland, Denemarken, Zweden
en Italië in de afgelopen jaren eveneens een asbestverbod tot stand hebben
gebracht.Bij de uitvoering van de Europese geluidrichtlijn heeft Nederland er in
1991 voor gekozen enigszins lagere niveaus (dus strengere regels) van schadelijk geluid vast te stellen dan waartoe de richtlijn verplicht.
Deze geluidniveaus sluiten aan bij de al eerder in Nederland vastgestelde
geluidniveaus. Deze niveaus werden en worden nog steeds noodzakelijk geacht
om de zeer omvangrijke categorie werknemers die bij de arbeid aan lawaai wordt
blootgesteld, adequaat te kunnen beschermen tegen de als gevolg
daarvan optredende beroepsziekte lawaaidoofheid. Volgens de meest recente
schatting zijn in Nederland rond 900 000 werknemers blootgesteld aan
schadelijk geluid, voornamelijk in de industrie, nutsbedrijven en bouw en
wegenbouw. Met de lagere niveaus van schadelijk geluid hebben overigens destijds
niet alleen de werknemersorganisaties, maar ook – voor zover het de
belangrijkste niveaus betreft – de werkgeversorganisaties ingestemd.
Lagere geluidniveaus gelden ook in Duitsland, Denemarken en Italië.Op 1 januari 1994 is de wettelijke regeling inzake arbodiensten
tot stand gekomen. Met de invoering van dit nieuwe stelsel van voor werkgevers
verplichte deskundige ondersteuning op arboterrein door arbodiensten wordt
beoogd, bij bedrijven de noodzakelijke voorwaarden te scheppen voor adequate
arbeidsomstandigheden. Een tweede belangrijke doelstelling van deze nationale
verplichting is de bijdrage aan de terugdringing van het ziekteverzuim zoals
geregeld in de Wet terugdringing ziekteverzuim. Op zich is de stelling van
werkgeverszijde juist dat de verplichte inschakeling van arbodiensten verder
gaat dan waartoe de betreffende EG-richtlijn, in casu de kaderrichtlijn, verplicht.
Daartegenover staan de volgende feiten. De voormalige Arboraad heeft unaniem
ingestemd met dit stelsel, dat bovendien uitgebreid is behandeld in het parlement.
Het stelsel kent voorts een overgangstermijn tot 1 januari 1998. Op het moment
van inwerkingtreding van dit besluit bevinden we ons halverwege de overgangstermijn.
Evaluatie over de doeltreffendheid van het nieuwe stelsel is aan het parlement
toegezegd. Daarbij zal expliciet worden meegenomen de vraag in hoeverre dit
stelsel de mogelijkheid biedt, zonder het niveau van arbeidsbescherming aan
te tasten, voor een minder intensieve rol van de overheid bij het toezicht
op werkplekniveau in bedrijven met een aantoonbaar goed functionerend arbozorgsysteem.Het in verband met aanvullend nationaal beleid door de werkgevers genoemde
voorbeeld inzake tijdelijke en mobiele bouwplaatsen is inmiddels
achterhaald. Na een debat daarover in het parlement is de desbetreffende regelgeving
beperkt tot exact dezelfde voorschriften als waartoe de gelijknamige EG-richtlijn
verplicht (zie Kamerstukken II, 1993/94, 23 153, nr. 9 en Handelingen
II 1993/94, blz. 4675).Over de regelgeving inzake de arbeidsveiligheidsrapportage
kan worden opgemerkt, dat de kritiek van de werkgevers zich met name richt
op de administratieve lasten die samenhangen met het opstellen van een arbeidsveiligheidsrapport.
Deze verplichting is in de Arbowet zelf opgenomen en dus niet in dit besluit.
In het kader van het project heroriëntatie Arbowet zal worden nagegaan
in hoeverre deze administratieve lasten kunnen worden teruggebracht, zonder
het bestaande beschermingsniveau aan te tasten.Overigens is in dit besluit méér nationaal beleid opgenomen
dan waarop de werkgeversvertegenwoordigers in de SER commentaar leveren. Zo
vormt bijvoorbeeld ook de regelgeving over thuiswerk nationaal beleid. Deze
regelgeving, die mede op aandrang van de Tweede Kamer tot stand is gekomen,
is op 1 november 1994 in werking getreden. Doel van deze regelgeving is de
arbeidsomstandigheden van thuiswerkers te verbeteren (Kamerstukken II 1992/93,
23 172). De redenen waarom destijds voor specifieke regelgeving voor
thuiswerkers is gekozen, zijn nog steeds valide. De omstandigheden waaronder
thuiswerk wordt verricht zijn veelal slecht. De ruimten waarin thuiswerk plaatsvindt
zoals woonhuizen, bijkeukens, garages en dergelijke, zijn doorgaans niet bedoeld
en ingericht om daarin thuiswerk te verrichten. Daarnaast is bij thuiswerk
geen direct toezicht door de werkgever op de veiligheid en de gezondheid bij
het werk mogelijk, zoals dat wel kan in een fabriek of op kantoor. Ten slotte
zijn er naast de thuiswerker doorgaans ook andere mensen, waaronder
kinderen, in de woning aanwezig, voor wie extra gevaren kunnen ontstaan. Ad b. De vervallen verplichtingen en de op een andere,
meer moderne, wijze geregelde onderwerpenTen aanzien van alle al bestaande regelgeving die niet rechtstreeks voortvloeit
uit EG-richtlijnen of door Nederland geratificeerde ILO-verdragen, is bezien
welke delen daarvan in het licht van de huidige politieke en maatschappelijke
context als overbodig kunnen worden aangemerkt. Hieronder is aangegeven wat
de belangrijkste gevolgen van deze actualisering zijn. Het betreft achtereenvolgens
de regels omtrent uitzicht, het Zandsteen- en Zandstraalbesluit en de globale
doelvoorschriften (onder andere nader in te vullen door middel van beleidsregels). UitzichtIn het kader van de actualisering van het Arbobesluit is ten aanzien van
het onderwerp uitzicht geconcludeerd dat dit onderwerp in het onderhavige
besluit geen regeling meer behoeft. Deze beslissing is mede genomen tegen
de achtergrond van het door het kabinet ingenomen standpunt (bijvoorbeeld
in de Sociale Nota 1995) dat de overheid op het gebied van arbeidsomstandigheden
alleen verantwoordelijk is voor de vaststelling, bijstelling en handhaving
van basisnormen. Een (strafrechtelijk gesanctioneerd) voorschrift om voor
uitzicht op de arbeidsplaats te zorgen wordt tegen deze achtergrond niet gewenst
geacht.Door het handhaven van de bestaande nationale invulling van het –
uit een EG-verplichting voortvloeiende – daglichtvereiste zal in de
praktijk uitzicht overigens toch vrijwel altijd blijven bestaan. Voorgeschreven
is en blijft namelijk dat in een besloten ruimte waar overdag door iemand
gemiddeld meer dan twee uur arbeid wordt verricht, in de uitwendige scheidingsconstructie
van de desbetreffende ruimte doorzichtige lichtopeningen moeten worden aangebracht
waardoor daglicht kan toetreden. Dit betekent feitelijk in het merendeel van
de situaties tevens uitzicht. Het oppervlak van die lichtopeningen is in het
ontwerp-Arbobesluit nader bepaald. Afwijking van deze regel is slechts mogelijk
als toetreding van daglicht redelijkerwijs niet mogelijk is (onder omstandigheden
bijvoorbeeld in een foto-ontwikkelcentrale).Van de zijde van de werknemersvertegenwoordigers in de Commissie Arbeidsomstandigheden
van de SER is daar tegenovergesteld dat het uitzichtvereiste zodanig belangrijk
is voor werknemers, dat wetgeving op dit onderwerp niet gemist kan worden.
Hierover kan worden opgemerkt dat door het kabinet niet wordt betwist dat
het bij uitzicht om een belangrijk onderwerp op het terrein van arbeidsomstandigheden
gaat, doch dat het de vraag is of de overheid uitzicht als arbeidsomstandighedennorm,
wettelijk en strafrechtelijk gesanctioneerd, moet regelen. Uitzichtnormering
in de arbeidsomstandighedenwetgeving stuit bovendien in de handhavingspraktijk
van de Inspectiedienst SZW op grote weerstand, omdat strikte toepassing van
die norm ten aanzien van met name bestaande gebouwen veelal ingrijpende en
dure bouwkundige aanpassingen tot gevolg heeft. Het Zandsteen- en ZandstraalbesluitIn het kader van de actualisering van het Arbobesluit is verder onder
andere ten aanzien van de inhoud van het bestaande Zandsteen- en Zandstraalbesluit
geconcludeerd dat die onderwerpen op een andere wijze kunnen worden geregeld.
Benadrukt wordt dat ook hier een aantasting van het beschermingsniveau niet
aan de orde is. Het gaat om een verandering ten aanzien van de
weg waarlangs het doel «veilig werken met deze gevaarlijke stoffen»
kan worden gerealiseerd.Het Zandsteenbesluit bevat een absoluut geredigeerd verbod op het bewerken,
verwerken of voorhanden hebben van zandsteen. De gezondheidsrisico's bij het
werken met zandsteen zijn relatief ernstig: de longziekte silicose, mogelijk
(zwak) kankerverwekkend. Het zandsteenverbod is niet effectief en past niet
in de nieuwe systematiek van regelgeving. Het werken met zandsteen is met
name noodzakelijk bij de restauratie van zandsteendelen van gebouwen met een
cultuur-historische waarde. Voor die gevallen wordt thans op basis van het
Zandsteenbesluit ontheffing verleend van het desbetreffende verbod. Door de
zeer ingewikkelde ontheffingsprocedure wordt een zware bureaucratische last
gecreëerd. Deze staat niet in verhouding tot het belang van de arbeidsbescherming
enerzijds (tegenwoordig zijn namelijk goede werkprocedures en beschermende
middelen mogelijk) en het bouwbelang (onderhoud van monumenten) anderzijds.
In andere EG-lid-staten bestaat evenmin een soortgelijk verbod. Genoemd verbod
is in het Arbobesluit vervangen door een ander, ook voor andere gevaarlijke
stoffen geldend, arbeidsbeschermend regime, dat onder meer voorziet in de
verplichting om vervangende minder schadelijke of onschadelijke materialen
casu quo stoffen of procédés toe te passen.Van de zijde van de werknemersvertegenwoordigers in de SER is veel kritiek
geuit op het laten vervallen van dit verbod. Deze kritiek wordt met name ingegeven
door de van die zijde bestaande zorg, dat het ter vervanging van genoemde
verboden voorgestelde zogenoemde arbeidshygiënisch regime in de praktijk
niet of slecht zal werken. Daarmee zou dan te veel risico worden genomen met
de gezondheid van de betrokken werknemers.Deze kritiek wordt niet gedeeld. Hierbij zijn de volgende overwegingen
aan de orde:1. ook zonder een verbod is adequate arbeidsbescherming te realiseren:
zoals gezegd zijn goede werkprocedures en beschermingsmiddelen tegenwoordig
overal mogelijk;2. voor andere arbeidsprocessen waarvoor een gelijk of zelfs groter silicosegevaar
bestaat zoals het stralen van beton, het slijpen van voegen en dergelijke,
bestaat geen verbodsbepaling;3. het werken met verreweg de meeste kankerverwekkende stoffen is niet
verboden;4. het huidige zandsteenverbod kent een zeer ingewikkelde en administratief
zeer belastende ontheffingsprocedure;5. voor de verboden komt, zoals gezegd, het algemeen arbeidshygiënisch
regime zoals neergelegd in artikel 4.1.9 van het besluit, in de plaats, dat
een adequaat niveau van arbeidsbescherming biedt en blijkens de praktijk goed
handhaafbaar is; daarnaast gelden voor deze arbeid de algemene regels inzake
het inventariseren en evalueren van risico's op grond van artikel 4 van de
Arbowet en die, betreffende de voorlichting als bedoeld in de artikelen 6
en 7 van die wet;6. als extra waarborg wordt voorgeschreven dat alleen gecertificeerde
bedrijven met zandsteen mogen werken (op dit moment werken in Nederland circa
15 tot 20 bedrijven met zandsteen).Het Zandstraalbesluit bevat een absoluut geredigeerd verbod op het stralen
met een stof die aan kwarts of een andere vorm van vrij kristallijn siliciumdioxyde,
meer dan 1% bevat. Hetgeen hierboven is gesteld ten aanzien van het Zandsteenbesluit
geldt in principe eveneens voor het Zandstraalbesluit. Globale doelvoorschriftenIn de nu nog bestaande 38 besluiten zijn vele gedetailleerde (en deels
verouderde) voorschriften opgenomen die met name betrekking hebben op de inrichting
van de arbeidsplaats en het gebruik en onderhoud van arbeidsmiddelen. In het
Arbobesluit wordt ten aanzien van deze onderwerpen volstaan met een beduidend
geringer aantal, iets algemener geformuleerde voorschriften. Deze algemener
geformuleerde voorschriften bieden het bedrijfsleven de mogelijkheid om flexibeler
in te spelen op snel veranderende produktie- en werkmethoden. Het niveau van
arbeidsbescherming daalt door deze verandering overigens niet. De voorschriften
uit het Arbobesluit hebben nog steeds betrekking op alle arbeidsplaatsen en
alle arbeidsmiddelen en bieden nog steeds hetzelfde niveau van bescherming.
In het Arbobesluit is in tegenstelling tot de bestaande regelgeving echter
geen poging gedaan om ieder arbeidsmiddel apart te regelen of voor iedere
denkbare arbeidsplaats zoals een fabriek, kantoor of transportmiddel, aparte
voorschriften te formuleren. Zo'n poging is ook tot mislukken gedoemd en zal
uiteindelijk ook ten koste gaan van het niveau van arbeidsbescherming; er
wordt bijvoorbeeld altijd wel een arbeidsmiddel vergeten. De kans op snelle
veroudering van een dergelijke opzet van regelgeving is bovendien groot gebleken;
er komen door de snelle technologische ontwikkelingen bijvoorbeeld telkens
nieuwe (nog) niet geregelde arbeidsmiddelen bij, terwijl steeds meer wél
geregelde arbeidsmiddelen niet meer worden gebruikt. Ook in de bestaande regels
wordt op onderdelen overigens al gebruik gemaakt van globale normen.De Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER stemt weliswaar unaniem
in met deze in het Arbobesluit gekozen opzet, maar de werkgevers- en de werknemersvertegenwoordigers
verbinden daar verschillende gevolgen aan. De werkgeversvertegenwoordigers
benadrukken dat terughoudendheid moet worden betracht bij de nadere beleidsmatige
invulling van de algemeen geformuleerde voorschriften in de vorm van beleidsregels.
Zij zijn beducht voor het ontstaan van pseudo-wetgeving waarmee de met het
ontwerp-besluit beoogde deregulering zou kunnen worden ondergraven. De werknemersvertegenwoordigers
benadrukken dat zonder een helder antwoord op de vraag, wanneer er op welke
wijze in de praktijk wordt voldaan aan de algemeen geformuleerde voorschriften
(de kenbaarheid van de regels), de arbeidsbescherming in het geding is. Dit
antwoord dient volgens de werknemersorganisaties met name door middel van
beleidsregels gegeven te worden. BeleidsregelsEen beleidsregel is een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet
zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen,
de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het
gebruik van een bevoegdheid van een bestuursorgaan. Het geeft bedrijven houvast
bij de toepassing van wettelijke voorschriften en vergemakkelijkt de uitvoerende
en handhavende taken van bestuursorganen. Zonder beleidsregels moet het bestuursorgaan
een uitvoerings- of handhavingsbeschikking integraal motiveren. Zijn er beleidsregels
vastgesteld, dan kan het bestuursorgaan ter motivering in beginsel naar die
regel verwijzen. Wél moet daarbij altijd worden nagegaan of er bijzondere
omstandigheden zijn die nopen tot afwijking van de beleidsregel. Dit betekent
onder meer, dat als een bedrijf langs een andere, dan in de beleidsregel neergelegde,
weg een gelijkwaardig beschermingsniveau weet te realiseren, deze weg door
het bestuursorgaan gerespecteerd moet worden. Daarmee is een beleidsregel
een wat flexibeler instrument dan een wettelijk voorschrift. Met betrekking tot de thans geldende arbeidsomstandighedenregelgeving
hanteert de Inspectiedienst SZW vanouds Publikatiebladen, Concept-Publikatiebladen,
Voorlichtingsbladen, Concept-Voorlichtingsbladen etcetera. Het gehele bestand
omvat zo'n 300 bladen. Ook hier wordt een grondige opschoning, modernisering
en herstructurering doorgevoerd. Thans wordt een op het Arbobesluit afgestemd
nieuw stelsel van beleidsregels opgebouwd, ter nadere uitwerking van bepalingen
van dat besluit.Beleidsregels hebben een informatieve waarde voor werkgevers (met name
het midden- en kleinbedrijf) respectievelijk werknemers, én dragen
bij aan een uniforme handhavingspraktijk door de Inspectiedienst SZW; daarnaast
verlichten ze, zoals eerder opgemerkt, de motiverings- en bewijslast voor
de Inspectiedienst.Uiteraard worden alleen beleidsregels opgesteld voor zover dat toegevoegde
waarde heeft, noodzakelijk en mogelijk is gebleken. In het algemeen kan worden
gesteld dat beleidsregels op arbeidsomstandighedenterrein aan de orde zijn,
wanneer sprake is van een globaal wettelijk voorschrift dat in de praktijk
nadere invulling behoeft én waarvoor geldt dat een bepaalde invulling
voor het merendeel van de praktijksituaties toepasbaar is. Geen beleidsregels
zijn nodig voor die globaal geformuleerde voorschriften, waarvan iedereen
weet hoe het voorschrift in de praktijk behoort te worden uitgevoerd (bijvoorbeeld
een doelmatig ingericht toilet), of in de gevallen waarin allerlei verschillende
invullingswijzen naar hetzelfde niveau van arbeidsbescherming kunnen leiden.
Daarnaast zijn er gevallen waarin het (nog) niet verantwoord is om met een
nadere invulling te komen, omdat eerst nog de nodige beleidservaring moet
worden opgedaan. Ten slotte is het niet efficiënt beleidsregels op te
stellen ten aanzien van wettelijke voorschriften waarop slechts weinig frequent
geïnspecteerd wordt.Blijkens het advies van de Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER
over het Arbobesluit hechten werknemersorganisaties groot belang aan een nadere
uitwerking van globale normen in beleidsregels. Als voorbeelden worden onderwerpen
genoemd zoals valgevaar en materiaaleisen met betrekking tot arbeidsmiddelen.
Voor deze en andere onderwerpen, het totaal aantal beleidsregels wordt thans
op circa 80 geschat, zijn beleidsregels in voorbereiding. Het gehele complex
aan beleidsregels zal zo spoedig mogelijk aan de Commissie Arbeidsomstandigheden
van de SER worden voorgelegd. Op deze wijze kunnen zowel werkgevers- als werknemersorganisaties
nog invloed uitoefenen op de definitieve vaststelling van het gehele pakket
aan beleidsregels. De beleidsregels zullen gelijktijdig met het Arbobesluit
in werking treden (naar verwachting 1 juli 1996). 5. De beeldvorming over het ArbobesluitOver het Arbobesluit bestaan kennelijk vele misverstanden. In diverse
publikaties wordt een negatief beeld geschetst over het Arbobesluit1. Zo heeft de Industriebond FNV in februari jl. in het
Praktijkblad voor medezeggenschap een oproep gedaan brieven te schrijven aan
de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer,
ten einde ervoor te zorgen dat het Arbobesluit wordt behandeld, en wijzigingen
worden aangebracht ten einde het huidige beschermingsniveau te handhaven.De betreffende publikaties schetsen een onjuist beeld van de herstructurering,
opschoning en modernisering van de arboregelgeving. Zo wordt ten onrechte
de suggestie gewekt dat bijvoorbeeld de bepalingen over valgevaar (ook in
de bouw), gevaar van bewegende voorwerpen, fysieke belasting, luchtverversing,
straling en veiligheids- en gezondheidssignalering, op de tocht zouden staan.
Niets is minder waar: de hiervoor genoemde bepalingen keren in het ontwerp-besluit
onverkort terug. Andere, vaak sterk verouderde en erg gedetailleerde bepalingen over bijvoorbeeld
toiletten, kleedruimten, was- en doucheruimten en ontspanningsruimten zijn
in het ontwerp-besluit meer algemeen geformuleerd ten einde in alle situaties
adequate arbeidsomstandigheden te bieden.Met betrekking tot de bouwvoorschriften kan nog het volgende worden opgemerkt.
De bouw is in het Arbobesluit (naast de maatschappelijk gezien veel minder
belangrijke winningsindustrie in dagbouw) een van de weinige sectoren waarvoor –
in aanvulling op de algemene regels voor veiligheid en gezondheid –
extra arbeidsbeschermende voorschriften zijn opgenomen. Daarnaast gelden voor
de bouw bijzondere organisatorische bepalingen die mede betrekking hebben
op de ontwerpfase van een bouwproject; de zorg voor arbeidsomstandigheden
berust daardoor niet langer meer alleen bij de uitvoeringskant (aannemers/werkgevers),
maar ook bij partijen in de ontwerpfase van de bouw (opdrachtgevers en ontwerpers).
Hierdoor wordt de voor een adequate bescherming van werknemers noodzakelijke
aandacht van arbeidsomstandigheden in het gehele bouwproces gerealiseerd.
De organisatorische voorschriften gelden op dit moment op grond van het Bouwprocesbesluit
Arbeidsomstandighedenwet; dit besluit is in het Arbobesluit integraal overgenomen.Op 28 september 1995 heeft onder andere over de positie van de bouw in
het Arbobesluit nog overleg plaatsgevonden tussen de Bouw- en Houtbond FNV
en Hout- en Bouwbond CNV en de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Een verslag van dit overleg is, mede op verzoek van de heer Marijnissen (zie
zijn kamervragen d.d. 7 september 1995 onder nummer 2949510810), als bijlage
bij deze hoofdlijnennota opgenomen.Afgezien van meer algemene doch minstens zo belangrijke verbeteringen
met betrekking tot de uitvoerbaarheid van het Arbobesluit, zoals een betere
toegankelijkheid, een adequate onderlinge afstemming van de voorschriften
en een hoogst noodzakelijke actualisering, kortom: een forse verbetering van
de wetgevingskwaliteit die door de aard van de normering (minder gedetailleerd)
meer flexibiliteit en maatwerk voor werkgevers en werknemers zal opleveren,
heeft deze operatie ook een aantal verbeteringen met betrekking tot het niveau
van arbeidsbescherming opgeleverd. Genoemd kunnen worden een aantal zogenoemde
vangnetbepalingen, die de Inspectiedienst SZW kan gebruiken indien meer concrete
voorschriften niet toepasbaar of (nog) niet voorhanden zijn. Ook gaat de moderne
gevaarlijke stoffenregelgeving nu voor alle sectoren van de arbeid gelden
(thans geldt voor bijvoorbeeld de landbouwsector nog verouderde gevaarlijke
stoffen-regelgeving). Nieuw is ook, dat bij het laden en lossen van schepen
(zeeschepen en binnenvaartschepen) het moderne regime van ILO-Verdrag 152
betreffende de arbeidsveiligheid en gezondheid van havenarbeid zal gaan gelden
ter vervanging van het verouderde regime uit 1932. De voorgenomen ratificatie
van dit verdrag, dat voor de Nederlandse havens, met name voor Rotterdam als
grootste wereldhaven en belangrijke motor van de Nederlandse economie een
kwaliteitsverbetering van de havenarbeid betekent, is inmiddels ter hand genomen.
Binnenkort zal ik de kamer nader informeren over de voorgenomen ratificatie
van dit verdrag betreffende de arbeidsveiligheid en gezondheid van havenarbeid.Voor een groot deel zijn de bestaande misverstanden over het Arbobesluit
te verklaren uit informatie-achterstand. Alle tot heden verschenen tijdschriften
kranteartikelen over het Arbobesluit zijn gebaseerd op het ontwerp-besluit
dat in mei 1994 voor advies aan de Commissie Arbeidsomstandigheden van de
SER is aangeboden. Van belang is hieromtrent het volgende op te merken: 1. de SER-versie van het Arbobesluit ging «slechts» vergezeld
van een nota van toelichting op hoofdlijnen. Op dit moment is een zeer uitgebreide
nota van toelichting beschikbaar, die praktische voorbeelden geeft over de
wijze waarop in de praktijk aan voorschriften kan worden voldaan;2. gelijktijdig met het Arbobesluit komt een Arbeidsomstandighedenregeling1 tot stand, waarin, net als bij de huidige besluiten,
aan aantal in het Arbobesluit geregelde onderwerpen nader wordt uitgewerkt,
en3. gelijktijdig met het Arbobesluit komt bovendien een pakket aan beleidsregels
beschikbaar ter nadere uitwerking van globale doelvoorschriften uit het besluit.Ten einde het onjuiste beeld over het Arbobesluit weg te nemen zal nog
dit jaar in samenwerking met de Inspectiedienst SZW een uitgebreide en op
de praktijk gerichte voorlichtingscampagne worden gestart. BIJLAGEHOOFDLIJNENNOTA ARBEIDSOMSTANDIGHEDENBESLUITBetreft: uitkomsten van overleg tussen Bouwbonden en staatssecretaris,
n.a.v. dodelijke ongevallen in de bouw.Op verzoek van de Bouw- en Houtbond FNV en de Hout- en Bouwbond CNV heeft
er op 28 september 1995, naar aanleiding van een drietal dodelijke ongevallen
in de bouw, overleg plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van genoemde
organisaties en staatssecretaris Linschoten van SZW.De bouwbonden zijn van mening dat als gevolg van de herstructurering van
de bestaande besluiten van de Arbeidsomstandighedenwet tot één
nieuw Arbobesluit, in combinatie met de aangekondigde herstructurering van
de Arbeidsomstandighedenwet, er een psychologische klimaat is ontstaan waarin
werkgevers al minder aandacht aan veiligheid in de bouw besteden. De recente
dodelijke ongevallen zijn daarvan volgens hen een illustratie.Op verzoek van de bouwbonden is tijdens het overleg over de volgende onderwerpen
gesproken:1) een verhoging van de inspectiefrequentie van bouwplaatsen door de Inspectiedienst
SZW;2) een aparte status voor de bouw in het Arbobesluit, in de vorm van scherpere
en meer gedetailleerde regels;3) een proef in de bouw met een systeem van «onderhandelend regelgeven»;4) een platform voor periodiek arbo-overleg in de bouw;5) een verbod op (organische) oplosmiddelhoudende produkten bij binnen
schilderwerk en afgescherm werken en het erkennen van het Organisch-Psycho-Syndroom
(OPS) als beroepsziekte.ad 1)Wat betreft de inspectiefrequentie van de I-SZW in de bouw is van overheidszijde
het volgende standpunt ingenomen.In het kader van het Bouwconvenant is er de afgelopen jaren door de voormalige
Arbeidsinspectie extra aandacht aan de bouw besteed. Deze inspanning is na
het expireren van het Bouwconvenant gecontinueerd. De I-SZW heeft voor dit
jaar zo'n tienduizend actieve bouwplaatsinspecties gepland. Daarvan zijn er
inmiddels meer dan vijfduizend uitgevoerd.In het jaar 1994 zijn er in alle sectoren tezamen meer dan vierenzeventigduizend
inspecties uitgevoerd. In de bouw vinden dus ongeveer één zevende
deel van alle inspecties plaats. De bouw krijgt dus in verhouding veel aandacht.
Het nog verder opvoeren van de inspectiefrequentie gaat ten koste van inspectiecapaciteit
in andere sectoren en dat is op dit moment dan ook geen realistische optie.ad 2)Van overheidszijde wordt het standpunt gehuldigd dat de bouw op basis
van de bestaande wetgeving en dus ook in het concept-Arbobesluit al een «status
aparte» heeft. Immers, naast de algemeen geldende bepalingen zijn er
in het Arbobesluit extra bepalingen opgenomen die alléén voor
de bouw van toepassing zijn; onder andere die welke uit de Europese richtlijn
«tijdelijke en mobiele bouwplaatsen» volgen. Via dit complex aan
regelgeving wordt recht gedaan aan het specifieke karakter van de bouw, waarbij
op steeds andere geografische lokaties, onder wisselende omstandigheden, door
een gelegenheidscombinatie van bouwpartners, een meestal uniek bouwprodukt
wordt vervaardigd.In de nabije toekomst zal dit complex aan regelgeving nog worden uitgebreid
met de verdere doorkoppeling van het sociale zekerheidssysteem naar het arbeidsomstandighedenbeleid
in de onderneming. Naast de recente daling van het ziekteverzuim
als gevolg van Arbo/TZ, mag verwacht worden dat via premiedifferentiatie in
de WAO en privatisering van de Ziektewet er voor bouwondernemers een sterke
financiële prikkel ontstaat om daadwerkelijk tot preventie op arbogebied
te komen. Via preventie kan onnodige arbeidsgebonden arbeidsongeschiktheid
worden voorkomen en dat vertaalt zich in lagere premies. Daardoor kunnen de
bedrijfskosten omlaag en verwerft de werkgever zich een betere positie ten
opzicht van concurrenten die het niet zo nauw nemen met arbeidsomstandigheden
op de bouwplaats.ad 3)De bouwbonden stellen de overheid voor om met betrekking tot arbeidsomstandighedenregelgeving
sociale partners een proef te laten doen met «onderhandelend regelgeven».Van overheidszijde wordt dit voorstel niet ondersteund. Er bestaat bezwaar
tegen dit voorstel in verband met de ondoorzichtigheid van zo'n procedure.
Democratische controle via het parlement wordt door «onderhandelend
regelgeven» bemoeilijkt en dat is geen goede weg.ad 4)In het verlengde van de evaluatie van het Bouwconvenant zijn de bouwbonden
met een eigen aanvullend rapport gekomen, onder de titel «Zorgen voor
de toekomst van de bouw». Daarin stellen zij onder andere voor, om tot
een structureel periodiek arbo-overleg in de bouw te komen tussen de overheid
(in elk geval SZW, VROM), werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties
met ondersteuning van de stichting Arbouw (het arbo-instituut voor de bouw
van sociale partners).In dit overleg dient een gezamenlijke strategie te worden uitgezet met
een daaraan gekoppelde eenduidige doelstelling en een vrijgemaakt budget.Dit voorstel is bij brief d.d. 17 mei 1995 door de overheid afgewezen
met als argument dat het beleid van de overheid er juist op is gericht het
aantal overleg- en adviesplatforms zo veel mogelijk te beperken.In reactie op deze beslissing hebben de bouwbonden bij brief van 28 juli
de overheid opnieuw benaderd met het verzoek de negatieve beslissing m.b.t.
het installeren van arbo-overleg in de bouw te heroverwegen. Zij wijzen daarbij
op de onwillige houding van werkgeversorganisaties om een aantal door de vakbeweging
geëntameerde initiatieven ter verbetering van arbeidsomstandigheden te
ondersteunen. Gezien deze onwillige houding zijn de bouwbonden van mening
dat de overheid in deze een taak heeft.Tijdens het overleg is over het instellen van zo'n overleg gesproken.
Van overheidszijde is het eerder ingenomen standpunt herhaald. Zo'n zwaar
arbo-overleg past op dit moment niet binnen het door de overheid gevoerde
beleid m.b.t. advies- en overlegorganen. Bij het ministerie bestaat uiteraard
wel de bereidheid desgewenst op ad-hoc basis per onderwerp met de bonden te
overleggen. De bonden worden van overheidszijde nadrukkelijk uitgenodigd om
te reageren op zowel het ontwerp-Arbobesluit als de ontwerp-beleidsregels.Aan de mening van sociale partners wordt veel waarde gehecht. Zo is bij
het verwerken van het commentaar van sociale partners op het concept-Arbobesluit,
dankbaar gebruik gemaakt van de opmerkingen van de bouwbonden. Aan veel van
hun bezwaren is inmiddels tegemoet gekomen. De bonden kunnen dat zelf controleren
wanneer het besluit half oktober in de Staatscourant wordt voorgepubliceerd.
De bijbehorende concept-beleidsregels gaan binnenkort voor advies naar de
SER en commentaar daarop is van harte welkom. ad 5)De Bouw- en houtbond FNV is van mening dat de ontwikkelingen m.b.t. het
Organische Psycho Syndroom (OPS) erg zorgelijk zijn. Naar hun oordeel zijn
er op dit moment zo'n drieduizend slachtoffers als gevolg van de lange termijn
blootstelling aan (organische) oplosmiddelenhoudende produkten. Per jaar komen
daar zo'n twee á driehonderd slachtoffers bij.De Hout- en Bouwbond FNV is thans voorstander van een verbod op vervaardiging
en gebruik van oplosmiddelhoudende verf. Eventueel gefaseerd of gedoseerd
voor bijvoorbeeld binnensituaties. Afspraken tussen verffabrikanten, werkgevers
en bonden inzake het toepassen van deze verven (Verfovereenkomst 1993), hebben
volgens de Bouw- en Houtbond FNV tot onvoldoende reductie geleid. Daarom wordt
ingrijpen van de overheid onvermijdelijk geacht.In dat verband bepleiten zij een verbod op (organische) oplosmidddelhoudende
produkten bij binnenschilderwerk en afgeschermende werken.Van overheidszijde wordt gewezen op het antwoord aan de heer Poppe, lid
van de Tweede Kamer voor de SP, m.b.t. zijn vraag naar de mogelijkheden voor
zo'n verbod. Het ministerie van SZW gaat op dit moment na wat de mogelijkheden
zijn. Daarbij wordt ook de mogelijke inzet van ander instrumentarium bezien.
Er is gewezen op de verantwoordelijkheid van werkgevers alsmede op de vigerende
wetgeving voor stoffen en de rol van grenswaarden daarin. Tevens is er aangekondigd
om met comparanten van de Verfovereenkomst in overleg te treden, indien de
evaluatie van deze overeenkomst hiertoe aanleiding geeft.Van overheidszijde is toegezegd om op zeer korte termijn een nota terzake
aan de Tweede Kamer te doen toekomen. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Gewezen kan worden op onder andere: – Praktijkblad voor medezeggenschap,
februari 1995 (Industriebond start campagne Kaalslag Arbobesluit); –
Telegraaf van 26 augustus 1995 (Strijd om een streepje daglicht); –
Parool van 28 augustus 1995 (Veiligheid in de bouw komt op tweede plan); –
Volkskrant van 14 september 1995 (Bouwbond FNV vreest afkalving van stringente
veiligheidsregels na aanpassing Arbowet), en – Algemeen Dagblad van
5 oktober 1995 (Conflict in bouw over arbo-wetgeving).XNoot1Als gevolg van de vervanging van alle, op de Arbowet gebaseerde bestaande
besluiten door het Arbobesluit, zijn ook de op deze bestaande besluiten gebaseerde
ministeriële regelingen vervangen door één ministeriële
regeling, de zogenoemde Arboregeling. Deze regeling heeft dezelfde indeling
als het Arbobesluit en zal op hetzelfde tijdstip in werking treden als dit
besluit. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24462-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl