Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28979, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28979 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Huidige wettelijke regeling3. Meerpersoonscelgebruik in het licht van het internationale
recht4. Ervaringen met meerpersoonscelgebruika. Meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele gemeenschapb. Meerpersoonscelgebruik in de noodvoorzieningen voor
drugskoeriersc. Meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landen5. Inhoud van het wetsvoorstel6. Invoering van meerpersoonscelgebruika. Gefaseerde invoeringb. Gevolgen voor gedetineerdenc. Gevolgen voor het personeeld. Bouwkundige aanpassingen7. Verwachting ten aanzien van de capaciteit en financieringARTIKELSGEWIJSOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28979Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 979Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming
van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruiknr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingHet onderhavige wetsvoorstel strekt tot het verruimen van de wettelijke
mogelijkheden om in penitentiaire inrichtingen meer gedetineerden op één
cel te plaatsen. Het wetsvoorstel vloeit voort uit de brief Modernisering sanctietoepassing, die op 16 oktober 2002 aan
de Tweede Kamer der Staten-Generaal is aangeboden (Kamerstukken II 2002/03,
28 600 VI, nr. 8). In die brief worden de ernstige en acute capaciteitstekorten
geschetst waarmee de strafrechtstoepassing in Nederland kampt en wordt een
fundamentele beleidswijziging uiteengezet, die recht doet aan de specifieke
bijdrage die sancties kunnen leveren aan het veiliger maken van de samenleving.
Naar de overtuiging van de regering dient het opleggen van sancties de norm
te bevestigen. De consequente en doelgerichte tenuitvoerlegging herstelt de
geschonden norm, vergeldt het aangedane leed en draagt bij aan vermindering
van de kans op recidive. De door de regering voorgestane beleidswijziging
beoogt dan ook de effectiviteit van de strafrechtstoepassing – in termen
van normbevestiging, vergelding en vermindering van recidive – te vergroten.
Daartoe wil zij ervoor zorgen, dat door de rechter opgelegde straffen onverwijld
en onbelemmerd kunnen worden uitgevoerd. Uitbreiding van de sanctiecapaciteit
en vergroting van de efficiëntie, waar mogelijk, zijn daarvoor nodig.Het recht vormt het fundament van de noodzakelijke, gedeelde en samenbindende
waarden en normen, waarbij het strafrecht fungeert als instrument tegen de
ondermijning ervan. Voor de strafrechtshandhaving is een adequate sanctietoepassing
een onmisbaar sluitstuk. De samenleving mag aanspraak maken op een strafrechtspleging
die bijdraagt aan de veiligheid. Dat vergt capaciteit voor het insluiten van
verdachten, die vanwege het acute recidive gevaar, consequent in preventieve
hechtenis genomen moeten kunnen worden en dat vergt effectieve sancties. Straffen
moeten feitelijk en zonder onnodig uitstel ondergaan worden. De sanctietoepassing
zal consequenter moeten plaatsvinden, zodat de normbevestigende, vergeldende
en beveiligende functie van sancties beter gediend wordt. Voorwaarde hiervoor
is dat in elk geval de tenuitvoerlegging van de bewaring verzekerd
is. Ten aanzien van de detentie geldt dat voorkomen moet worden dat de straf
niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd.De voornemens uit het Veiligheidsprogramma, dat op 16 oktober 2002
aan de Tweede Kamer werd aangeboden (Kamerstukken II 2002/03, 28 600
VII en VI, nr. 6), brengen zonder substantiële uitbreiding van de capaciteit
grote tekorten met zich.Ten aanzien van de bewaringscapaciteit en sanctietoepassing zal een fundamentele
bijstelling van het beleid worden doorgevoerd. Een dergelijk beleid zal, gelet
op de beperkte financiële ruimte, nooit op korte termijn voor alle problemen
een oplossing kunnen bieden. Daarnaast zullen de effecten niet altijd direct
zichtbaar zijn: de implementatie van veel maatregelen zal tijd vergen. Er
is geen panacee om op korte termijn vraag en aanbod met elkaar in overeenstemming
te brengen. Het is echter wel mogelijk om, door onconventionele keuzen te
maken, de bestaande schaarse middelen zo goed mogelijk in te zetten bij het
verbeteren van de veiligheid. Een van die keuzen betreft het op ruimere schaal
mogelijk maken van het door gedetineerden laten delen van cellen.Op dit moment wordt meerpersoonscelgebruik slechts toegepast bij een beperkt
aantal categorieën gedetineerden. Naar de mening van de regering is uitbreiding
van meerpersoonscelgebruik zowel wenselijk als noodzakelijk, gelet op de tekorten
in de tenuitvoerlegging. Uiteraard moet hieraan voorafgaand een analyse van
de veiligheids- en beheersrisico's worden gemaakt. Niet alle gedetineerden
zijn geschikt om een cel te delen. Een ernstige psychische stoornis kan bijvoorbeeld
een contra-indicatie zijn voor meerpersoonscelgebruik.Niettemin kan meerpersoonscelgebruik slechts op ruimere schaal worden
toegepast indien de wet dit toestaat. Het onderhavige wetsvoorstel beoogt
de wettelijke belemmering die thans bestaat, te doen vervallen. Het conceptwetsvoorstel
is ter consultatie voorgelegd aan de Raad voor1
Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ).De door de RSJ gemaakte opmerkingen hebben geleid tot enkele aanpassingen
van het voorstel en de memorie van toelichting.2. Huidige wettelijke regelingDe Penitentiaire beginselenwet (Pbw) bepaalt in artikel 19 dat tenuitvoerlegging
van een vrijheidsstraf (of vrijheidsbenemende maatregel) in een inrichting
plaatsvindt in algehele dan wel beperkte gemeenschap, tenzij plaatsing in
een individueel regime noodzakelijk is. Sinds de jaren vijftig van de vorige
eeuw geldt het gemeenschapsregime, hetzij algeheel, hetzij beperkt, als standaardregime
voor penitentiaire inrichtingen. Van het individueel regime wordt zeer beperkt
gebruik gemaakt.Kenmerkend voor het regime van algehele gemeenschap is dat de gedetineerden
overdag tezamen verblijven in woon- en werkruimten of gemeenschappelijk deelnemen
aan activiteiten.In een regime van beperkte gemeenschap worden gedetineerden in de gelegenheid
gesteld gemeenschappelijk aan activiteiten deel te nemen. Neemt een gedetineerde
niet deel aan activiteiten, dan verblijft hij in zijn cel.Aan het regime van algehele gemeenschap is gekoppeld dat de verblijfsruimten
van gedetineerden voor de gedetineerde persoonlijk dan wel voor de gemeenschappelijke
onderbrenging van gedetineerden bestemd zijn (artikel 20 Pbw).
In een regime van algehele gemeenschap kunnen dus meerdere gedetineerden in
één cel worden ondergebracht en dit gebeurt ook.Aan het regime van beperkte gemeenschap is gekoppeld dat de verblijfsruimte
van een gedetineerde voor hem persoonlijk bestemd is (artikel 21 Pbw). In
een regime van beperkte gemeenschap kunnen derhalve thans niet meerdere gedetineerden
in één cel worden ondergebracht.In een individueel regime is de verblijfsruimte van de gedetineerde (uiteraard)
voor hem persoonlijk bestemd.In huizen van bewaring wordt een regime van beperkte gemeenschap gevoerd
(en in voorkomende gevallen een individueel regime). In gevangenissen komen
alle soorten regimes voor.Op grond van de huidige wettelijke regeling is het plaatsen van meerdere
gedetineerden in één cel dus mogelijk, mits is voorzien in een
regime van algehele gemeenschap. Dit roept de vraag op – de RSJ wijst
hier ook op – of het niet mogelijk is om de huidige capaciteitsnood
te lenigen door meer gebruik te maken van meerpersoonscellen in een regime
van algehele gemeenschap. Een dergelijke aanpak heeft als voordeel dat de
wet niet gewijzigd hoeft te worden. Daar komt nog bij, naar de mening van
de RSJ, dat gedetineerden die in een regime van beperkte gemeenschap zijn
geplaatst, niet geschikt zijn voor het delen van een cel.De regering is van mening dat de fundamentele bijstelling van het beleid
die thans noodzakelijk is, niet kan worden bereikt zonder de onderhavige wetswijziging,
die een flexibelere inzet van detentiecapaciteit mogelijk maakt. Betwijfeld
wordt of een intensiever gebruik van meerpersoonscelgebruik in een regime
van algehele gemeenschap een substantiële bijdrage zal leveren aan het
verminderen van het huidige capaciteitstekort. Dit levert namelijk geen extra
capaciteit op waar op dit moment de druk het hoogst is, te weten in de huizen
van bewaring. De kostprijs van een regime van algehele gemeenschap is bovendien
hoger dan een regime van beperkte gemeenschap in verband met bouwkundige eisen
en de grotere inzet van personeel. Niet alleen is personeel nodig voor het
verzorgen van de activiteiten, maar eveneens voor het toezicht op de gedetineerden
wanneer die zich overdag buiten hun verblijfsruimte bevinden, maar niet deelnemen
aan activiteiten. Gelet op de beperkt beschikbare financiële middelen,
is dit thans geen begaanbare weg.Daarbij komt nog dat het voeren van een regime van algehele gemeenschap
in een huis van bewaring in de praktijk niet uitvoerbaar is. In huizen van
bewaring is sprake van een grote variëteit wat betreft de categorieën
gedetineerden. Het gaat onder andere om personen in voorlopige hechtenis,
kortgestraften, gegijzelden, ter beschikking gestelden die wachten op opname
in een Tbs-kliniek en verslaafden die wachten op plaatsing in een inrichting
voor de strafrechtelijke opvang van verslaafden. Het gaat meestal om gedetineerden
waarvan de duur van hun verblijf in het huis van bewaring niet vaststaat.
Wat betreft personen in voorlopige hechtenis is het zo dat zij regelmatig
het huis van bewaring verlaten in verband met het bijwonen van bijvoorbeeld
zittingen van de rechter.Dit alles heeft tot gevolg dat de samenstelling van de populatie in een
huis van bewaring aan constante verandering onderhevig is en er steeds sprake
is van veel bewegingen van gedetineerden in en uit het huis van bewaring.
Gelet hierop zou het voeren van een regime van algehele gemeenschap, dat zich
kenmerkt door langdurig verblijf van gedetineerden buiten de cel, tot een
onbeheersbare situatie leiden.De regering deelt de mening van de RSJ niet dat gedetineerden die in een
regime van beperkte gemeenschap zijn geplaatst, om die reden ongeschikt zijn
voor het delen van een cel. Zoals hierboven reeds is aangegeven, kunnen er
goede redenen zijn, onder andere beheersmatige, om een regime van beperkte
gemeenschap in een penitentiaire inrichting te voeren. Dat wil echter niet
zeggen dat alle gedetineerden die in eenregime van beperkte gemeenschap
zijn geplaatst, ongeschikt zouden zijn om met een andere gedetineerde een
cel te delen. Omgekeerd is het evenmin zo dat een gedetineerde die geschikt
is voor plaatsing in een meerpersoonscel geschikt is voor plaatsing in een
regime van algehele gemeenschap nu in dat regime grote groepen gedetineerden
tezamen op de afdeling verblijven. De groepsgrootte in een regime van algehele
gemeenschap kan oplopen tot 48 gedetineerden. De (on)geschiktheid van een
gedetineerde te functioneren in een groep van een dergelijke grootte is derhalve
van een geheel andere orde dan de (on)geschiktheid van een gedetineerde om
een cel te delen met één of enkele andere gedetineerden. Steeds
zal voor iedere gedetineerde afzonderlijk moeten worden bepaald of er redenen
zijn om af te zien van plaatsing in een meerpersoonscel.Ook met de aanvaarding van het onderhavige wetsvoorstel blijft het onderscheid
tussen een regime van algehele en een regime van beperkte gemeenschap bestaan.
Kenmerkend voor een regime van algehele gemeenschap blijft immers dat gedetineerden
overdag met elkaar verkeren of gemeenschappelijk deelnemen aan activiteiten.
Kenmerkend voor een regime van beperkte gemeenschap blijft dat de gedetineerden
overdag in beginsel niet met elkaar verkeren en slechts activiteiten gemeenschappelijk
hebben.Het vorenstaande leidt tot de conclusie dat de mogelijkheid moet worden
geschapen om in een regime van beperkte gemeenschap cellen te bestemmen voor
de plaatsing van meer dan één gedetineerde. De regering stelt
daartoe een wijziging van artikel 21 van de Pbw voor. Alvorens op deze wijziging
in te gaan, zal meerpersoonscelgebruik worden bekeken in het licht van enige
relevante internationale verplichtingen van Nederland en zullen kort de reeds
opgedane ervaringen met meerpersoonscelgebruik worden geschetst.3. Meerpersoonscelgebruik in het licht van het internationale
rechtDe internationale verdragen op het gebied van de rechten van de mens waar
Nederland aan is gebonden, (er)kennen geen recht van een gedetineerde op een
eigen cel. Artikel 14 van de European Prison Rules
bepaalt weliswaar dat gedetineerden «shall normally be lodged during
the night in individual cells except in cases where it is considered that
there are advantages in sharing accommodation with other prisoners»,
maar het gaat hier om een aanbeveling van de Raad van Europa en niet om een
juridisch bindend instrument. Hetzelfde geldt voor de Standard Minimun Rules for the Treatment of Prisoners van de Verenigde
Naties (artikel 9). De verdragen op het gebied van de rechten van de mens
staan derhalve op zichzelf niet in de weg aan het plaatsen van meer personen
in één cel. Niettemin kunnen bepaalde rechten van de mens die
wel erkenning hebben gevonden in internationale verdragen, relevant zijn in
het geval van meerpersoonscelgebruik. Zo stellen het verbod van onmenselijke
of vernederende behandeling (zoals onder andere neergelegd in artikel 3 EVRM
en in de artikelen 7 en 10 IVBPR) en het recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer (zoals onder andere neergelegd in artikel 8 EVRM en 17 IVBPR)
eisen aan de detentiesituatie. Meerpersoonscelgebruik kan slechts worden toegepast
met inachtneming van deze eisen. Indien een cel door meer gedetineerden wordt
gedeeld, dienen de omstandigheden waaronder dit geschiedt zodanig te zijn
dat er geen sprake is van een onmenselijke of vernederende situatie en dient
de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer zo beperkt als onder deze omstandigheden
mogelijk gehouden te worden. Van onmenselijke of vernederende omstandigheden
kan bijvoorbeeld sprake zijn indien een cel veel te klein is voor het aantal
gedetineerden dat er in verblijft, er veel minder bedden in een
cel zijn dan het aantal gedetineerden dat in de cel verblijft, de ventilatie
van de cel onvoldoende is, de hygiënische omstandigheden in de cel slecht
zijn of het gebruik maken van het toilet slechts onder het toeziend oog van
de celgenoten kan geschieden. In een zaak waarin alle zojuist genoemde omstandigheden
zich voordeden, een gedetineerde enkele jaren hieraan was blootgesteld en
zijn gezondheid hierdoor was geschaad, oordeelde het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens dat sprake was van vernederende behandeling (EHRM 15 juli
2002, Kalashnikov v. Rusland). Een dergelijke situatie doet zich uiteraard
in Nederland niet voor en zal zich ook niet voordoen door verruiming van de
mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik zoals thans voorgesteld.Wat betreft de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zullen door
de regering maatregelen worden genomen om de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
als gevolg van het delen van een cel zo beperkt mogelijk te houden. Dit betekent
uiteraard dat de gedetineerde een eigen bed krijgt en dat het gebruik maken
van de sanitaire voorzieningen in de cel niet onder het toeziend oog van de
celgenoot hoeft te geschieden. In onderdeel 6 zal nader worden ingegaan op
de aanpassingen die nodig zijn om een cel geschikt te maken voor meerpersoonscelgebruik.Geconcludeerd kan worden dat internationale verdragen zich niet verzetten
tegen meerpersoonscelgebruik, mits het recht op een menselijke behandeling
in detentie en op bescherming van de persoonlijke levenssfeer gerespecteerd
worden.4. Ervaringen met meerpersoonscelgebruika. Meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele gemeenschapZoals hierboven reeds aangegeven kent Nederland al geruime tijd de mogelijkheid
van meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele gemeenschap. Er bevinden
zich thans ongeveer 600 gedetineerden in meerpersoonsruimtes in de penitentiaire
inrichtingen Noord-Holland Noord, Tilburg, Zuid-West, Limburg Zuid, Noord,
Noord-Brabant Noord en Overijssel. Het aantal gedetineerden in één
verblijfsruimte varieert daarbij van twee tot negen. Tot noemenswaardige beheersproblemen
of een toename van geweld tussen gedetineerden en inrichtingswerkers of tussen
gedetineerden onderling heeft dit niet geleid.b. Meerpersoonscelgebruik in de noodvoorzieningen voor
drugskoeriersIn de noodvoorzieningen voor drugskoeriers worden meerdere personen in
één verblijfsruimte geplaatst. Daarbij wordt zoveel mogelijk
rekening gehouden met de achtergrond van de gedetineerden. Zo wordt gelet
op de taal die gedetineerden spreken en de culturele achtergrond van de gedetineerde.
Verdere gegevens zijn veelal niet beschikbaar, doch als die bekend en relevant
zijn, wordt daar rekening mee gehouden. Indien blijkt dat bepaalde gedetineerden
het niet goed met elkaar kunnen vinden, worden zij bij andere gedetineerden
geplaatst. De situatie is evenwel niet zodanig dat aan elke wens voldaan kan
worden. Het gegeven is immers dat gedetineerden met meerderen in een verblijfsruimte
verblijven. Een en ander vindt op een zorgvuldige wijze plaats, binnen de
eisen die aan fatsoenlijk beheer en humaniteit worden gesteld.Uit het onderzoeksrapport betreffende de evaluatie van de Tijdelijke wet
noodcapaciteit drugskoeriers, dat op 13 januari 2003 aan de Tweede kamer
werd aangeboden (Kamerstukken II 2002/03, 28 201, nr. 24), blijkt dat
van de gedetineerden die met twee op één cel verblijven, 37%
dit (zeer) onprettig en 43% dit prettig vindt. Gedetineerden die met meer
dan twee personen een verblijfsruimte delen, ervaren dit bijna allemaal als
(zeer) onprettig.Sedert de ingebruikneming van de noodcapaciteit hebben zich zeer sporadisch
incidenten voorgedaan tussen personeel en gevangenen.c. Meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landenOok de ons omringende landen passen meerpersoonscelgebruik toe. In het
Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en België bestaan meerpersoonscellen.
Deze landen worden alle in meer of mindere mate geconfronteerd met overbevolking
in penitentiaire inrichtingen. Naar de problematiek van overbevolking is veel
onderzoek gedaan. Onderzoeken naar de gevolgen van het plaatsen van meer personen
op één cel in deze landen in een situatie waarin geen sprake
is van overbevolking en de daarmee samenhangende problematiek, zijn de regering
niet bekend.De regering concludeert op grond van de ervaringen met meerpersoonscelgebruik
in ons land dat dit niet heeft geleid tot (ernstige) beheersproblemen of een
toename van geweld tussen gedetineerden en inrichtingswerkers of tussen gedetineerden
onderling. De regering is zich er van bewust dat uit onderzoeken blijkt dat
situaties van ernstige overbevolking van penitentiaire inrichtingen veelal
gepaard gaan met negatieve gevolgen voor relaties tussen gedetineerden onderling
en tussen gedetineerden en inrichtingswerkers. Van een dergelijke overbevolking
is in Nederland geen sprake en daarvan zal ook geen sprake zijn door de verruiming
van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik. Uitgegaan wordt van ongeveer
1000 cellen die geschikt zullen worden gemaakt voor meerpersoonscelgebruik
op een totaal van ongeveer 14 000 cellen.5. Inhoud van het wetsvoorstelHet onderhavige wetsvoorstel verbreekt de koppeling die door artikel 21
van de Pbw wordt gelegd tussen het regime van beperkte gemeenschap en de eenpersoonscel.
De voorgestelde wijziging maakt het mogelijk dat in een regime van beperkte
gemeenschap de gedetineerde een verblijfsruimte (cel) krijgt toegewezen die
gedeeld moet worden. De voorgestelde wijziging van artikel 21 laat in het
midden – zoals dat ook met betrekking tot het regime van algehele gemeenschap
niet nader is bepaald – met hoeveel andere gedetineerden de verblijfsruimte
kan worden gedeeld.6. Invoering van meerpersoonscelgebruika. Gefaseerde invoeringIn de brief van 9 december 2002 (Kamerstukken II 2002/03, 24 587,
nr. 87) gaf de regering aan, vooruitlopend op de onderhavige wetswijziging,
te beginnen met de toepassing van meerpersoonscelgebruik in een aantal penitentiaire
inrichtingen. Gekozen is voor gefaseerde invoering, zodat alle risico's knelpunten
en aandachtspunten in kaart kunnen worden gebracht. De fasen zien er als volgt
uit.– Beperkte invoering bij zeven penitentiaire inrichtingen.In zeven penitentiaire inrichtingen zal meerpersoonscelgebruik worden
ingevoerd, te weten: PI Achterhoek, PI Breda, PI Limburg-Zuid, PI Rijnmond,
PI Tilburg, PI Utrecht en PI Vught. In totaal zullen circa 400 cellen een
dubbele bezetting gaan krijgen. De beperkte invoering in zeven penitentiaire
inrichtingen heeft tot doel de risico's, knelpunten en aandachtspunten in
kaart te brengen. De desbetreffende inrichtingen maken een plan van aanpak,
waarin wordt vastgelegd hoe meerpersoonscelgebruik zal worden uitgevoerd.
In het plan van aanpak wordt met name aandacht besteed aan de veiligheid van
het personeel, de selectie van gedetineerden en de criteria die hiervoor gelden
en de gevolgen voor en aanpassingen van het dagprogramma.– Monitoring en evaluatie van het beleid.De invoering van de maatregel in de zeven genoemde penitentiaire inrichtingen
zal nauwgezet worden gevolgd. Na drie maanden volgt een onafhankelijke evaluatie,
waarbij in het bijzonder aandacht wordt besteed aan de gevolgen voor het personeel
en de gedetineerden.– Brede invoering van de maatregel in penitentiaire inrichtingen.Op basis en afhankelijk van de resultaten van de evaluatie wordt een beleidskader
geformuleerd met het oog op brede invoering van de maatregel binnen het gevangeniswezen.Daar waar dit gelet op de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
van de medezeggenschap is aangewezen, wordt uiteraard met vertegenwoordigers
van het personeel het benodigde overleg gevoerd over de invoering van het
meerpersoonscelgebruik.b. Gevolgen voor gedetineerdenInvoering van meerpersoonscelgebruik betekent dat in beginsel iedere gedetineerde
in een meerpersoonscel kan worden geplaatst. Niet alle gedetineerden zijn
echter geschikt om een cel te delen. Meerpersoonscelgebruik ligt niet voor
de hand voor de gedetineerden op de forensische observatie- en begeleidingsafdeling
(FOBA), de (beveiligde) individuele begeleidingsafdelingen (IBA en BIBA) en
in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI). Voor de reguliere inrichtingen zal
steeds voor iedere gedetineerde afzonderlijk moeten worden bepaald of er redenen
zijn om af te zien van plaatsing in een meerpersoonscel.In zijn advies over het onderhavige wetsvoorstel heeft de RSJ opgemerkt
het te betreuren dat criteria voor plaatsing van gedetineerden in een persoonlijke
dan wel gedeelde cel ontbreken. In reactie op het advies van de RSJ wordt
voorgesteld om aan artikel 19 van de Pbw een derde lid toe te voegen waarin
tot uitdrukking wordt gebracht dat bij ministeriële regeling dergelijke
criteria zullen worden gesteld. Deze criteria zullen aan de hand van de ervaringen
met meerpersoonscelgebruik worden opgesteld.De directeur van een penitentiaire inrichting bepaalt of een gedetineerde
met een andere gedetineerde in een cel wordt geplaatst, met inachtneming van
de in de ministeriële regeling gegeven criteria. De opvatting van de
RSJ dat de selectie van geschikte gedetineerden zorgvuldig dient te geschieden,
wordt gedeeld. Naar de mening van de regering is er voldoende en voldoende
deskundig personeel aanwezig in de penitentiaire inrichtingen om deze selectietaak
naar behoren uit te voeren. Tegen de beslissing van de directeur tot plaatsing
in een meerpersoonscel kan de gedetineerde beklag doen bij de beklagcommissie.Zoals hierboven reeds aangegeven zal nauwgezet worden gevolgd wat de gevolgen
zijn van de invoering van meerpersoonscelgebruik. In overleg met het Wetenschappelijk
onderzoek- en documentatiecentrum (WODC) van het Ministerie van Justitie zal
onderzoek worden gedaan naar de mogelijke gevolgen en effecten ten aanzien
van de kwaliteit van de detentie van de gedetineerde en van de veiligheid
en het welzijn van zowel het personeel als de gedetineerde.Ook kan het gevangeniswezen gebruik maken van de eigen onderzoeksinstrumenten,
zoals de Detentie Klimaat Schaal om zicht te krijgen op de gevolgen van de
invoering van meerpersoonscelgebruik.Op basis van de reeds opgedane ervaringen met meerpersoonscelgebruik bestaat
de verwachting dat de invoering van meerpersoonscelgebruik zoals thans voorgesteld
niet zal leiden tot een ernstige toename van geweldsincidenten.Gedetineerden die een cel moeten delen komen net als alle andere gedetineerden
in aanmerking voor activiteiten en programma's die gericht zijn op resocialisatie.
De regering heeft geen reden om te veronderstellen dat als gevolg van meerpersoonscelgebruik
gedetineerden minder vatbaar zijn voor resocialisatie. De regering wijst er
daarbij op dat in de slotfase van detentie thans veelal sprake is van verblijf
in een penitentiaire inrichting met een regime van algehele gemeenschap, waarbij
de verblijfsruimte met andere gedetineerden wordt gedeeld.c. Gevolgen voor het personeelUitgangpunt bij de invoering van meerpersoonscelgebruik, zoals thans voorgesteld,
is handhaving van de veiligheid van het personeel. Uitbreiding van de capaciteit
als gevolg van meerpersoonscelgebruik betekent dat nieuw personeel dient te
worden geworven. Daarvoor is geld beschikbaar. Het personeel zal voorafgaande
aan de invoering ten minste een aangepaste en specifieke training ontvangen
op het gebied van conflicthantering en zelfverdediging in de situatie van
meerpersoonscelgebruik. Bij het openen van de celdeuren zijn thans altijd
twee personeelsleden op de afdeling aanwezig. 's Nachts zijn er minimaal vier
medewerkers beschikbaar om de deur te openen, waarbij een vijfde medewerker
op de centraalpost blijft. Als er te weinig medewerkers zijn, worden in de
nachtdiensten de calamiteitenteams ingezet. Met de brandweer zal overleg worden
gevoerd over ontruimingsplannen en de benodigde vergunningen. Meerpersoonscelgebruik
wordt eerst ingevoerd als blijkt dat de brandweer zich met de ingebruikname
kan verenigen.De veiligheid van het personeel is onderdeel van de risico-inventarisatie
en -evaluatie op basis van de Arbeidsomstandighedenwet. Het veiligheidsaspect
samenhangend met meerpersoonscelgebruik is daarmee onderdeel van het te voeren
integraal arbeidsomstandighedenbeleid in de inrichtingen.Zoals reeds vermeld zal in de plannen van aanpak uitdrukkelijk aandacht
worden besteed aan de veiligheid van het personeel en is dit eveneens een
belangrijk aandachtpunt bij de evaluatie van de invoering van meerpersoonscelgebruik.
In overleg met het WODC zal onderzoek worden gedaan naar de mogelijke gevolgen
en effecten ten aanzien van de veiligheid en het welzijn van het personeel.d. Bouwkundige aanpassingenHet plaatsen van meer personen op één cel betekent dat deze
cellen hiervoor geschikt moeten worden gemaakt. Dit houdt onder andere in
dat er sprake moet zijn van goede sanitaire voorzieningen, bijvoorbeeld een
af te schermen natte hoek, afsluitbare kasten en, uiteraard, dubbele slaapgelegenheid.
Ook zal aandacht besteed moeten worden aan de eisen op het gebied van de luchtverversing.
De cellen worden aangepast conform het nieuwe Bouwbesluit en de Arbo-richtlijnen.
De Rijksgebouwendienst doet hiervoor onderzoeken in de inrichtingen.De huidige eenpersoonscellen kunnen geschikt worden gemaakt voor onderbrenging
van twee gedetineerden. Voor de onderbrenging van meer dan twee gedetineerde
zijn zij niet geschikt. Het creëren van cellen voor drie of meer gedetineerden
zou ingrijpende verbouwingen eisen in de penitentiaire inrichtingen. De regering
acht dat geen begaanbare weg.7. Verwachting ten aanzien van de capaciteit en financieringDe verwachting bestaat dat na inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
1000 extra plaatsen beschikbaar komen.De in dit wetsvoorstel neergelegde maatregel vloeit voort uit de brief Modernisering sanctietoepassing, die een uitwerking is van het Veiligheidsprogramma.
In dat kader is geld beschikbaar gesteld, de zgn. veiligheidsenveloppe. De
kosten die aan dit wetsvoorstel zijn verbonden worden daaruit gefinancierd.Voor elke cel waarin een tweede gedetineerde wordt geplaatst, is binnen
de begroting van de Dienst Justitiële Inrichtingen € 96,48
per dag beschikbaar. In dit bedrag is rekening gehouden met een personele
component en een stijging van de huisvestingskosten in verband met benodigde
bouwkundige aanpassingen.ARTIKELSGEWIJSArtikel I, onderdeel A Aan artikel 19 van de Pbw wordt een derde lid toegevoegd.
Dit nieuwe lid geeft aan dat in een ministeriële regeling criteria worden
gesteld over de plaatsing in een regime van algehele dan wel beperkte gemeenschap.
Deze criteria zijn thans reeds opgenomen in de Regeling selectie, plaatsing
en overplaatsing van gedetineerden, die een deugdelijke grondslag miste, maar
die hierbij wordt gegeven. Verder wordt bepaald dat in een ministeriële
regeling criteria zullen worden gegeven waaraan gedetineerden moeten voldoen
om in aanmerking te komen voor plaatsing in een cel voor hen persoonlijk dan
wel in een meerpersoonscel. Deze criteria zullen in de Regeling selectie,
plaatsing en overplaatsing van gedetineerden worden opgenomen.Artikel I, onderdeel B De wijziging van artikel 21 van de Pbw heft de
beperking op die inhoudt dat in een regime van beperkte gemeenschap de verblijfsruimte
van de gedetineerde voor hem persoonlijk bestemd is. De voorgestelde wijziging
sluit aan bij de formulering die gebruikt wordt in de bepaling over de verblijfsruimte
in een regime van algehele gemeenschap (artikel 20, tweede lid).De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28979-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl