Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid en houdende regels met betrekking tot de voorrang voor duurzame elektriciteit, alsmede enkele andere wijzigingen van deze wetten; Amendement; Gewijzigd amendement Zijlstra, ter vervanging van  nr. 26 over het overdragen van programmaverantwoordelijkheid
Staten-Generaal — Kamerstuk Amendement
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140212
 2009-2010
 
 31 904
 Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking
van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid en
houdende regels met betrekking tot de voorrang van duurzame elektriciteit,
alsmede enkele andere wijzigingen in deze wetten
 
 
 
 
 Nr. 
 41
 GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID ZIJLSTRA TER VERVANGING
VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 26
 Ontvangen 26 januari 2010
 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
 
 In artikel I, onderdeel X, artikel 66d, vervalt het tweede lid.
 Toelichting
 Het Wetsvoorstel verbetering gasmarkt voorziet in de toevoeging van artikel
66d aan de Gaswet. In dit artikel is voor de verkoper van gas de verplichting
opgenomen om de overname van de programmaverantwoordelijkheid separaat van
de verkoop van gas aan de koper aan te bieden. Daarbij is het de verkoper
van gas niet toegestaan te eisen dat de koper van gas de programmaverantwoordelijkheid
overdraagt (artikel 66d, lid 1, sub b van de Gaswet). Dit verbod geldt echter
niet indien de koper van gas met de verkoper van gas is overeengekomen dat
de hoeveelheid te kopen gas wordt bepaald door de feitelijke onttrekking van
gas aan het gastransportnet op één of meer aansluitingen (artikel
66d, lid 2 Gaswet). Dit zijn de zogenaamde exclusieve «all-in contracten»
(transport, gas en flexibiliteit), zoals die vaak worden aangeboden door de
partij zoals genoemd in artikel 54 van de gaswet.
 De uitzonderingen in artikel 66d, lid 2 zorgt ervoor dat de keuzevrijheid
van afnemers wordt beperkt en dat de huidige dominante positie van GasTerra
in stand wordt gehouden, dan wel wordt verstrekt. Het behouden van de PV biedt
voor GasTerra aanzienlijke waarde. In de Memorie van Toelichting staat dat
deze uitzondering (de opeisbaarheid van de programmaverantwoordelijkheid)
de huidige, veel bestaande praktijk, waarbij gas niet kan worden doorverkocht,
in stand wordt gehouden. Het laten voortbestaan van de huidige situatie zorgt
ervoor dat concurrentie voor leveranciers aan kleinverbruikers niet echt van
de grond komt. Het overgrote deel van deze leveranciers koopt in bij GasTerra
en biedt dus gas aan onder dezelfde voorwaarden. Een leverancier kan niet
een keer gas doorverkopen of goedkoper elders inkopen in dit systeem. De mogelijkheid
om door handig te handelen voordeel aan de klant te bieden is dus beperkt.
 Bovendien is de uitzondering in artikel 66d, lid 2 niet in lijn met de
motie Crone c.s. die de regering verzocht heeft om de liquiditeit en de transparantie van gasmarkt (TTF) te versterken. Het volume op de TTF is de
laatste jaren gegroeid, maar de mate van verhandelbaarheid van gas is gedaald.
Ook de NMa geeft in haar jaarlijkse marktmonitor aan dat op de gasmarkt meeste
energieleveranciers voor de inkoop van gas alleen terecht kunnen bij Gasterra
(tegen de voorwaarden van Gasterra). Hierdoor zijn er volgens de NMa nog onvoldoende
mogelijkheden voor concurrentie tussen de leveranciers. Met name nieuwe toetreders
kunnen moeilijk een marktaandeel verwerven.
 De Nederlandse regering mag geen maatregelen nemen die in strijd zijn
met de regels van het EG-Verdrag, met name de mededingingsregels. Er zijn
goede argumenten om te stellen dat artikel 66d, lid 2 van de Gaswet kwalificeren
als een bijzonder recht in de zin van artikel 86, lid 1, EG-Verdrag. Het voorgestelde
artikel 66d, lid 2 van de Gaswet houden namelijk een wettelijke maatregel
in, die bescherming biedt aan een klein aantal gasleveranciers, dat in staat
is gas op basis van flexibele contracten aan te bieden. Door dit bijzondere
recht raakt GasTerra in de positie haar machtspositie op de markt voor het
aanbieden van flexibiliteit te gebruiken om ook een sterke positie te verkrijgen
op de (toekomstige) markt voor het aanbieden van programmaverantwoordelijkheid.
Artikel 66d, lid 2, Gaswet zet GasTerra er aldus toe aan gebruik te maken
van haar machtspositie. Bovendien leidt artikel 66d, lid 2, Gaswet ertoe dat
de leveranciers van gas door middel van flexibele contracten ertoe aangezet
worden in strijd met het kartelverbod van artikel 81, lid 1, EG-Verdrag te
handelen doordat het overdragen van de programmaverantwoordelijkheid afnemers,
beperken in de doorverkoop van gas aan andere partijen.Dit betekent dat het
voorgestelde artikel 66d, lid 2, Gaswet in strijd is met artikel 86, lid 1,
EG-Verdrag en dus niet in stand kan blijven.
 Door het schrappen van artikel 66d, lid 2 wordt de voortzetting van de
huidige praktijk géén automatisme en zal de keuzevrijheid en
de marktwerking op de gasmarkt worden versterkt. Pas dan wordt de gasmarkt
echt versterkt. Nu lopen er wel leveringen over TTF, maar die kunnen niet
worden doorverkocht, waardoor de gasmarkt er niet bij gebaat is. Door het
schrappen van lid 2 van artikel 66d wordt de vrijheid voor afnemers vergroot.
Zij kunnen er nog steeds voor kiezen om de programmaverantwoordelijkheid over
te dragen. Sterker nog, veel partijen, zoals midden- en kleinbedrijven zullen
dat graag willen doen, zodat zij hun gaslevering zo snel en simpel mogelijk
kunnen afhandelen. Andere partijen zullen echter graag de vrijheid willen
hebben om soms iets door te verkopen, of iets extra in te kopen via TTF. Met
hun verschillende leveranciers van gas kunnen zij dan afspraken maken over
de bandbreedte van afname. Of zij kunnen standaardproducten op TTF kopen,
waarmee zij zelf een eigen portfolio kunnen samenstellen. Het schrappen van
artikel 66d:2 biedt daarmee meer ruimte om te gaan handelen en zal daarmee
TTF kunnen versterken.
 
 Zijlstra