Financiële verantwoordingen over het jaar 2000; Jaarverslag van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27700, nr. 40

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

16-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27700 nr. 40

16-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamJaarverslag 2000 over de begroting van VWS 1 BELEIDSVERSLAG 2000InleidingBeleidsaccenten 20001. Zorg1.1 Wachtlijsten en wachttijden1.2 Toekomst zorgstelsel1.3 Rol verzekeraarsa) Eerste compartiment: modernisering AWBZ en rol zorgkantorenb) Tweede compartimentc) Toezicht op de zorgverzekeringen1.4 ICT in de zorg1.5 Europa en de zorg2. Arbeidsmarktbeleid3. Volksgezondheid3.1 Voedselveiligheid3.2 biotechnologie3.3 Gezondheidsbevordering4. Medisch-ethische vraagstukken4.1 Euthanasie4.2 Voorstel voor een Embryowet4.3 Palliatieve zorg4.4 Maatschappelijk debat5. Bijzondere gebeurtenissen5.1 Nazorg vliegramp Bijlmermeer5.2 Vuurwerkramp Enschede6. Sociale infrastructuur6.1 Welzijnsnota6.2 Jeugd6.3 Sport7. Financieel overzichtGrafiek IVerdeling uitgaven naar budgettair kader (totale uitgaven
f 5,2 miljard)Toelichting bij grafiek IGrafiek IIDe BKZ-uitgaven over 2000 verdeeld naar wijze van financiering2 REKENING 2000 VAN HET MINISTERIE VAN VWS (Bedragen in NLG1000) Rekening 2000 van het Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Rekening 2000 van het Agentschap Keuringsdienst van Waren Toelichting op de rekening3 TOELICHTING BELEIDSARTIKELENLeeswijzerGrafiek IIIVerdeling van de BKZ-uitgaven over 2000 ad f 2,1
miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek IIIGrafiek IVVerdeling van niet BKZ-uitgaven over 2000 ad f 3,1
miljard over de beleidsartikelenGrafiek VVerdeling van de ontvangsten over 2000 naar beleidsartikel3.1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsbeschermingDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op gezondheidsbevordering en -bescherming:Medisch Onderzoek Vliegramp BijlmermeerNazorg vuurwerkramp EnschedeAlcohol en tabakAlcoholTabakPatiëntenbeleidBestuurlijke boeten WarenwetVoedselveiligheidDe Nederlandse Voedsel Autoriteit (NVA)BSEGezondheidsbevorderende campagnesStimuleringsfonds Openbare Gezondheidszorg3.2 Curatieve somatische zorgDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op Beroepen en opleidingen VGZMedische tuchtzakenToelichting op de eerstelijnszorgAmendement Lambrechts/Oudkerk, onderdeel verloskundeWat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost? Kwaliteit en doelmatigheid curatieve somatische zorga) Huisartsen en elektronisch voorschrijven (EVS)Wat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost?b) Verbeteren van kwaliteit en doelmatigheid van paramedische
zorg.Wat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost?Toelichting op Genees- en hulpmiddelen en lichaamsmateriaal1. Geneesmiddelen2. Medische hulpmiddelen3. Lichaamsmateriaal4. Medische biotechnologieToelichting op Waarborgfonds voor de zorgsectorToelichting op OverigMillennium Platform Zorg (MPZ)OrgaandonatieKwaliteitsbeleid medisch specialistenWat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost?Registratie, informatievoorziening, aanpak en kennis van
de wachttijden in de curatieve zorga) Platform Aanpak Wachttijden Curatieve ZorgWat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost?b) Landelijke kenniscentra arbeidsrelevante aandoeningenWat willen we bereiken?Wat hebben we daarvoor gedaan?Wat heeft het gekost?Vuurwerkramp EnschedeDBC's en ICT3.3 Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvangDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieEerstelijnszorgAlcohol-, drug- en tabaksbeleidGeestelijke VolksgezondheidMaatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleidIllegalenfondsOntvangstenToelichting op de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg
en maatschappelijke opvangStand van zaken stimuleringsregeling AMWStand van zaken eerstelijns-GGZ (inclusief Bureau Jeugdzorg)RGO-advies kennisontwikkeling GGZTask Force vermaatschappelijkingStand van zaken heroïne-experiment inclusief gerealiseerde
capaciteitStand van zaken specifieke uitkeringen maatschappelijke
opvang, verslavingsbeleid en vrouwenopvang inclusief capaciteit3.4 GehandicaptenzorgDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op de gehandicaptenzorg1. Wachtlijsten gehandicaptenzorg2. ICT-gehandicaptenzorg3. Invoering indicatiestelling «nieuwe stijl»
gehandicaptenzorg in 2001Beleidstour3.5 Verpleging, verzorging en ouderenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieOntvangstenToelichting uitgavenWachtlijstenBenchmarkingWelzijnswet aan de hand van de programmalijnen1. Professionaliteit en kwaliteit van voorzieningen2. Participatie en toegankelijkheid3. Voorkomen van sociale uitsluiting4. Lokaal sociaal beleidOnderzoek monitoring en informatievoorzieningProject Modernisering AWBZ3.6 ArbeidsmarktbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieArbeidsmarktbeleidArbeidsmarktsituatieArbo/verzuim/reïntegratieInstroom opleidingen, herintreders en I/D-banenBeeldvormingIntegratie landelijke en regionale structuurDe activiteiten van de sectorfondsenActiviteiten van de sectorfondsen in 1999 en 20003.7 JeugdbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op het jeugdbeleidMeerjarenafspraken jeugdzorgUitwerking Wet op de jeugdzorgLandelijk werkende residentiële voorzieningen (LWRV's)Indexering pleegvergoedingBeleidsinformatieIndexering ouderbijdrage jeugdhulpverleningSchippersinternatenProgrammering Welzijnsbeleid1. Bevorderen van jeugdparticipatie en toegankelijkheidProjectgroep Nationale Jeugdraad en Commissie jeugdparticipatieJeugdparticipatie in internationaal verbandLandelijke projectenLandelijke Jeugdorganisaties2. Ondersteunen lokaal sociaal beleid3. Onderzoek, monitoring en informatievoorzieningWet basisvoorziening kinderopvangUitbreiding kinderopvangProject Tieneropvang3.8 Sociaal beleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op het Sociaal beleidHet algemene welzijnsbeleidProgrammalijn 1: Participatie en toegankelijkheidProgrammalijn 2: Sociale uitsluitingProgrammalijn 3: Lokaal sociaal beleidGrote stedenbeleidOndersteuning lokaal sociaal beleidVitaal plattelandProgrammalijn 4: Professionaliteit en kwaliteitProgrammalijn 5: Onderzoek, monitoring en informatievoorzieningOnderzoek: kennis delenInformatievoorziening: informatie en de burgerWet Inburgering nieuwkomersKengetallen Vorming, Training en Advies3.9 SportbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op het sportbeleidBreedtesportTopsportSportmedisch beleid en DopingEuro 2000Kengetallen van door VWS (in het kader van de budgetfinanciering)
gesubsidieerde landelijke sportorganisaties: 3.10 Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op wetten en regelingen oorlogsgetroffenenToelichting Herdenken en vieren en Jeugdvoorlichting WOII –
hedenToelichting Project Tegoeden Tweede Wereldoorlog3.11 InspectiesDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op de Inspectie voor de GezondheidszorgKengetallenToelichting op Inspectie Jeugdhulpverlening en JeugdbeschermingToelichting op Agentschap Keuringsdienst van WarenAlgemene beleidsdoelstellingOperationele doelstellingenHandhaving:Prestaties (output)Het aantal en de aard van de verrichte inspectiesPlanning en realisatie inspecties 2000Het aantal en de aard van de onderzochte monstersPlanning en realisatie monsteronderzoek 2000Het percentage inspecties en monsters dat tot maatregelen
leidtPercentage maatregelen n.a.v. inspectiesPercentage maatregelen n.a.v. monsteronderzoekPrognose inspecties en monstersPrestaties (doelbereiking)Naam Keuringsdienst van WarenMeldkamer Keuringsdienst van WarenFood Safety FirstBestuurlijke boetesSignalering en adviseringInstrumentSignaleringsprojecten 2000Bijzondere verrichtingen in 2000VoedselveiligheidIncidenten met betrekking tot de voedselveiligheidBSEGenetisch gemodificeerde organismenDioxinenBijzondere eet- en drinkwarenDestructieHet syndroom «slijters» bij rundveePlan van Aanpak pluimveeAdditioneel toezicht (veterinaire wetgeving)ProefdierenControleactie consumentenvuurwerk 2000Veiligheid op campingsWeekmakers in speelgoed c.a.CosmeticaOnveilige attractietoestellen3.12 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en MilieuDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting Rijksinstituut voor Volksgezondheid en MilieuDoelmatigheidskengetallenTabel: Inzet van het aantal fte's en de directe personele
kosten per Meerjaren Activiteiten Programma voor 2000 Onderzoek VolksgezondheidVaccinsPreventieVerkenningenStoffen en Risico's/Milieu en Gezondheid3.13 Rijksbijdrage VolksgezondheidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieToelichting op de rijksbijdragenProcentueel aandeel van de rijksbijdragen in de inkomsten3.14 AlgemeenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatiePersoneel en materieelUitgavenSCPInternationale samenwerkingAdviesradenOntvangstenToelichting personeel en materieel algemeenApparaatsuitgaven kernministerie in relatie tot het totaalPersonele inzet naar overheidstakenPersonele inzet kernministerie naar soort processenToelichting op het Sociaal en Cultureel PlanbureauPrestatiegegevens ToelichtingToelichting internationale samenwerkingToename aantal attachésToelichting op de AdviesradenRaad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO)TaakstellingUitgebrachte adviezenRaad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ)Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO)Gezondheidsraad (GR)Instrumenten die voor verwezenlijking van deze doelstelling
worden ingezetWerkprogramma/jaarverslagIndicatie prestatiegegevensOutput3.15 Nominaal en onvoorzienDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Loonbijstelling, prijsbijstelling en onvoorzien4 BEDRIJFSVOERINGMededeling over de bedrijfsvoeringAlgemeenSturingBedrijfszekerheidBeheerControleLeeswijzer4.1 Organisatorische en personele ontwikkelingenOrganisatieontwikkelingStand van zaken organisatieontwikkeling en afslanking
(O&A)P- en M-problematiek (personele en materiële budgetten)PersoneelsbeleidFacilitaire vernieuwingVWS in zijn directe omgevingInspectiesAgentschappenOnderzoeksinstitutenZelfstandige bestuursorganenIntermediaire organisatiesGesubsidieerde instellingen4.2 BedrijfsvoeringsprocessenSturingVan beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingBedrijfszekerheidIntroductie euroImplementatie Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
1994 (VIR)Materieel beheerAlgemeenInkoopfunctieFinancieel beheerAlgemeenAdministratieve organisatie5 AGENTSCHAPPEN5.1 Agentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenInleidingBEDRIJFSVOERINGFinancieel beleid en beheer & automatiseringREKENINGBaten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie Overzicht vermogensontwikkeling 1996 – 2000 AlgemeenBatenOpbrengst registratie geneesmiddelenRenteBijzondere batenLastenPersoneelM&O-beleidMaterieelOnderzoekCollegeInkoop beoordelingscapaciteitGeneesmiddelenbewakingBijdrage aan kerndepartementAfschrijvingenAGENTSCHAP COLLEGE TER BEOORDELING VAN GENEESMIDDELENDe balans per 31 december 2000 Materiële activaHet verloop van de materiële activa is als volgt
(bedragen x f 1 000): DebiteurenOverlopende activaVooruitgefactureerde registratievergoedingenOverlopende passivaNiet uit de balans blijkende verplichtingenREKENING VAN KAPITAALUITGAVEN EN ONTVANGSTENBaten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie 5.2 Agentschap Keuringsdienst van WarenPlanning & ControlcyclusFinancieel beheerPersoneel en organisatieAdministratieve Organisatie PersoneelCompetentiemanagementInformatie en AutomatiseringBaten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie Overzicht vermogensontwikkeling 2000Het agentschap is per 1 januari 2000 opgericht Toelichting op de rekening van baten en lastenProductie van inspecties, monsteronderzoeken en projectenOpbrengst derdenBuitengewone batenLasten van het agentschap KvWPersoneelMateriële kostenHuurkostenAfschrijvingskosten en renteDotaties voorzieningenAgentschap Keuringsdienst van WarenDe balans per 31 december 2000 AlgemeenWaarderingsgrondslagen1.1 Materiële activa1.2 Voorraden1.3 Debiteuren1.4 Baten en lastenToelichting bij de balansMateriële vaste activaNiet uit de balans blijkende verplichtingenBaten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenHet kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie 6 CONVERSIETABEL,REKENINGSTATEN EN SALDIBALANSAansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(uitgaven) Aansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(ontvangsten)I. Gezondheidsbevordering en -beschermingII. Curatieve somatische zorgIII. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en Maatschappelijke
opvangIV. GehandicaptenzorgV. Verpleging, verzorging en ouderenVI. ArbeidsmarktbeleidVII. JeugdbeleidVIII. Sociaal beleidIX. SportbeleidX. Verzetsdeelnemers, vervolgden en oorlogsgetroffenenXI. InspectiesXII. RIVMXIII. RijksbijdragenXIV. AlgemeenXV. Nominaal en onvoorzienStaat behorende bij de financiële verantwoording over het jaar
2000 Rekening 2000 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel uitgaven en verplichtigenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel ontvangsten Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Baten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Het kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting met de
realisatie Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
 Baten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke begroting met de
realisatie Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
 Het kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie Financiële verantwoording van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het jaar 2000 Saldibalans per 31
december 2000 Toelichting op de saldibalans ultimo december 2000Uitgaven en ontvangsten ten laste c.q. ten gunste van
de begrotingLiquide middelen en rekening-courant RHBHUitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverbandExtra-comptabele vorderingenVoorschottenGarantieverplichtingen Openstaande verplichtingenDeelnemingen7 VERDIEPINGSBIJLAGELeeswijzer van de verdiepingsbijlage(Bedragen in NLG1000) BIJLAGE: Gebruikte afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27700Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 459 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 700Financiële verantwoordingen over het jaar 2000nr. 40JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
(XVI) OVER HET JAAR 2000Met dit jaarverslag over de VWS-begroting geven de Staatssecretaris van
VWS en ik inzicht in de resultaten die zijn bereikt bij de uitvoering van
ons beleid in het jaar 2000. Daarbij hebben wij gestreefd naar een heldere
relatie tussen uitgaven en beleidsprestaties conform het gedachtegoed van
de regeringsnota Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording.Speciale aandacht vragen wij voor het inleidende hoofdstuk «Beleidsverslag
2000», dat ingaat op de belangrijkste beleidsthema's op het brede terrein
van volksgezondheid, welzijn en sport in het afgelopen jaar. Het zorggerelateerde
deel van dit hoofdstuk is ook opgenomen in het Jaarbeeld Zorg 2000, dat wij
gelijktijdig met dit Jaarverslag uitbrengen.Evenals vorig jaar maakt de financiële verantwoording deel uit van
het Jaarverslag over de begroting. In het Jaarverslag zijn derhalve opgenomen:– De rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, voorzien
van een toelichting per beleidsartikel (zie hoofdstuk 3);– De op deze rekening aansluitende saldibalans per 31 december 2000,
voorzien van een toelichting (zie hoofdstuk 6);– Een conversietabel waarin een relatie wordt gelegd tussen de in
het jaarverslag opgenomen beleidsartikelen en de oorspronkelijke begrotingsartikelen
(zie hoofdstuk 6);– De financiële verantwoordingen van de VWS-agentschappen College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen en Keuringsdienst van Waren.Met belangstelling wachten wij uw reactie af op de inhoud van dit Jaarverslag
over de begroting VWS 2000.Den Haag, 16 mei 2001De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers Jaarverslag 2000 over de begroting van VWS 1 Beleidsverslag 20003    2 Rekening 2000 van het Ministerie van VWS20    3 Toelichting beleidsartikelen22 3.1Gezondheidsbevordering
en gezondheidsbescherming25 3.2Curatieve
somatische zorg31 3.3Geestelijke
gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang44 3.4Gehandicaptenzorg50 3.5Verpleging,
verzorging en ouderen53 3.6Arbeidsmarktbeleid58 3.7Jeugdbeleid62 3.8Sociaal
beleid68 3.9Sportbeleid76 3.10Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen81 3.11Inspecties86 3.12Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu101 3.13Rijksbijdrage volksgezondheid107 3.14Algemeen109 3.15Nominaal en onvoorzien118    4 Bedrijfsvoering120 4.1Organisatorische
en personele ontwikkelingen121 4.2Bedrijfsvoeringsprocessen125    5 Agentschappen128 5.1Agentschap
College ter beoordeling van geneesmiddelen128 5.2Agentschap
Keuringsdienst van waren139    6 Conversietabel, rekeningstaten en saldibalans149    7 Verdiepingsbijlage168    Bijlage: Gebruikte
afkortingen1771 BELEIDSVERSLAG 2000InleidingIn dit Jaarverslag leggen wij verantwoording af aan de Staten-Generaal
over het beleid dat de staatssecretaris en ik in 2000 hebben gevoerd. Dit
eerste hoofdstuk, het beleidsverslag 2000, geeft een terugblik op hoofdlijnen
van ons beleid. Daarbij gaat het zowel om beleid dat met begrotingsmiddelen
wordt gefinancierd, als om beleid dat met premiegelden wordt gefinancierd.
Op welke manier de uitvoering van het beleid in relatie staat tot de uitgaven
en de ontvangsten op de VWS-begroting 2000, komt in het volgende hoofdstuk
aan de orde.Dit jaar brengen wij voor het eerst tegelijk met Het
Jaarverslag een afzonderlijk verantwoordingsdocument uit over de
zorg: Het Jaarbeeld Zorg. Het Jaarbeeld Zorg heeft
betrekking op de premiegefinancierde uitgaven én de begrotingsgefinancierde
uitgaven voorzover deze relevant zijn voor het Budgettair Kader Zorg (BKZ).
Het beleidsverslag 2000 is dan ook terug te vinden in het Jaarbeeld Zorg,
voorzover het uitgaven betreft die relevant zijn voor het BKZ. In dit beleidsverslag
2000, dat deel uitmaakt van het Jaarverslag 2000, beschrijven we daarnaast
het beleid op het terrein van medisch-ethische kwesties, bijzondere gebeurtenissen
en sociale infrastructuur.In het Jaarbeeld Zorg 2000 gaan wij in op de beleidsprioriteiten die de
Tweede Kamer voor het begrotingsjaar 2000 heeft vastgesteld.Beleidsaccenten 20001. ZorgHet jaar 2000 stond in het teken van «de aanval op de wachtlijsten».
Uitgangspunt daarbij is het wegwerken van onredelijk lange wachttijden in
de zorg. Hiertoe zijn verschillende beleidsinitiatieven in alle sectoren van
de zorg in gang gezet. Mede als gevolg van rechtelijke uitspraken heeft een
versnelling én intensivering van de wachtlijstaanpak plaatsgevonden.
In het voorjaar van 2000 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met zowel Zorgverzekeraars
Nederland (ZN) als met alle bij de meerjarenafspraken in de sector verpleging
en verzorging betrokken partijen omtrent het plan van aanpak wachtlijsten.
Met deze bestuurlijke afspraken werd beoogd recht te doen aan de uitspraken
van de rechter met betrekking tot de zorgplicht van zorgverzekeraars waardoor
een versnelde aanpak mogelijk was. De burgers dienen immers tijdig die zorg
en diensten te kunnen ontvangen waarvoor zij verzekerd zijn en waarop zij
aanspraak kunnen maken. Anderzijds worden door de wachtlijstenaanpak de randvoorwaarden
geschapen voor een daadwerkelijke afname van de wachtlijsten. Wij trachten
het zorgaanbod zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de vraag van patiënten
en hebben de eerder ingezette ontwikkeling van centrale aanbodsturing naar
decentrale vraagsturing in 2000 voortgezet.Genoemde ontwikkelingen staan ook centraal in het «Actieplan Zorg
Verzekerd», dat het kabinet op 6 november 2000 aan de Tweede Kamer heeft
aangeboden (TK 2000–2001, 27 488, nr. 1). Uit het actieplan blijkt
dat het kabinet de zorg nadrukkelijk niet alleen als een kostenpost ziet,
maar ook als een noodzakelijke en zinnige investering in een gezond leefklimaat
en een gezonde economische ontwikkeling. Het kabinet heeft het belang van
investeren in de zorg onderstreept en daar extra budgettaire ruimte voor
beschikbaar gesteld. Zorgverzekeraars hebben de ruimte gekregen om aanvullende
afspraken te maken om de wachttijden terug te brengen. De inzet van deze extra
middelen in het kader van de wachtlijstaanpak is gebonden aan stringente voorwaarden,
zoals dat het extra geld ook daadwerkelijk moet leiden tot extra zorg (het
zogenaamde«boter-bij-de-vis-principe»).De volgende paragrafen gaan nader in op de ontwikkelingen in de wachtlijsten
en wachttijden, de toekomst van het zorgstelsel, de wijzigingen in de rol
van verzekeraars, het arbeidsmarktbeleid en informatie- en communicatietechnologie
(ICT) in de zorg.1.1 Wachtlijsten en wachttijdenDe reductie van de omvang van de wachtlijsten en de duur van de wachttijden
in de zorg is ingezet langs drie lijnen.Als eerste lijn heeft het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld om
de capaciteit van het zorgaanbod te vergroten. Binnen de context van de meerjarenafspraken
hebben wij per zorgsector gedetailleerde afspraken gemaakt met de branche-
en koepelorganisaties over de (extra) prestaties die zij zouden leveren. Vervolgens
zijn wij naar aanleiding van uitspraken van de rechter met de zorgverzekeraars
overeengekomen dat zij onder bepaalde condities de ruimte krijgen om bovenop
de al geplande productie aanvullende afspraken te maken die de wachttijden
terugbrengen.Zo hebben wij in de tweede helft van 2000 de zorgkantoren gestimuleerd
om voor de sector verpleging en verzorging met aanvullende plannen te komen
om de kloof tussen vraag en aanbod te verkleinen langs reguliere en onorthodoxe
wegen. Dit heeft geresulteerd in bijna 3 600 plannen. De gehandicaptenzorg
heeft een plan van aanpak uitgevoerd om de wachtlijsten terug te dringen waardoor
aan ruim 7 400 mensen extra zorg kon worden geleverd. In het najaar van
2000 kon aldus gemeld worden dat de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg met
een kwart zijn gedaald.In de sector geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zijn in april en oktober
2000 wachttijdpeilingen gehouden. Vergelijking van de twee peilmomenten laat
een duidelijke trend zien van een daling van de wachttijd voor ambulante zorg.In de ziekenhuiszorg is opnieuw extra productie geleverd bij die behandelingen
waarvoor lange wachttijden bestaan.Overigens vormen de tekorten op de arbeidsmarkt wel een knelpunt om de
gevraagde zorg te leveren (zie ook paragraaf 2).De tweede lijn van de wachtlijstaanpak is erop gericht een goed inzicht
te krijgen in de ontwikkeling van de zorgvraag, de omvang van de wachtlijsten
en de duur van de wachttijden. Dit inzicht is absoluut noodzakelijk om een
gericht capaciteitsbeleid te voeren. Hiertoe zijn in 2000 de volgende activiteiten
ondernomen.In de curatieve zorg heeft de Nederlands Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
de landelijke databank wachttijden in 2000 opengesteld. De afzonderlijke ziekenhuizen
maken op deze wijze de wachttijden en aantallen wachtenden per specialisme
via internet bekend. Vanaf 1 januari 2001 zijn ziekenhuizen verplicht om deel
te nemen aan de databank en gegevens maandelijks te actualiseren. Verder zijn
in de sector verpleging en verzorging en de gehandicaptenzorg de wachtlijstcijfers
in het afgelopen jaar opgeschoond. In de geestelijke gezondheidszorg is in
november 2000 een opschoningoperatie in gang gezet, die in februari 2001 heeft
geleid tot een helder zicht op de daadwerkelijke omvang van de wachtlijstproblematiek.De derde lijn van de wachtlijstaanpak is erop gericht om de organisatie
van de zorgverlening, de logistiek binnen de zorgketen te verbeteren. Zo is
in een aantal ziekenhuizen gebleken dat de «doorstroomtijd» sterk
teruggedrongen kon worden door de verschillende fasen in de behandeling van
de patiënt beter op elkaar aan te laten sluiten. De interne organisatie
van zorgaanbieders blijkt vanuit dit perspectief een belangrijke bijdrage
te leveren om de wachttijden te verkorten.In de Najaarsrapportage Meerjarenafspraken, die wij op 13 november 2000
aan de Tweede Kamer gezonden hebben (TK 2000–2001, 27 401, nr.
28), zijn wij ingegaan op de aanpak die in de verschillende sectoren wordt
gevolgd en op de tot dan toe bereikte resultaten. In deel B van het Jaarbeeld
Zorg (de sectoroverstijgende thema's) wordt uitgebreid ingegaan op de stand
van zaken eind 2000.1.2 Toekomst zorgstelselIn het Regeerakkoord 1998–2002 is de tekst opgenomen dat «..
het kabinet zal bezien of, in het licht van vergrijzing en andere ontwikkelingen,
het wenselijk is om voor de langere termijn verdergaande aanpassingen van
het verzekeringsstelsel voor te bereiden, daarbij rekening houdend met systemen
en ontwikkelingen in andere EU-landen». Het kabinet is gestart met een
onderzoek naar de wensen en de mogelijkheden van aanpassingen in het verzekeringsstelsel.In de discussie over het stelsel zijn twee trajecten te onderscheiden,
die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het eerste traject is dat van
de sturing en organisatie van de zorg. Het gaat daarbij om het vormgeven van
nieuwe verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het transitieproces van
centrale aanbodsturing naar decentrale vraagsturing. Uitgangspunt is het verduidelijken
van de rol van de verzekeraars en het versterken van de positie van de patiënten
en consumenten. De modernisering van de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten;
het eerste compartiment) en de modernisering van de curatieve zorg (het tweede
compartiment) zijn belangrijke projecten in het eerste traject. Beide moderniseringsprojecten
zijn gericht op het vormgeven van een sturingssysteem dat uitgaat van de vraag
naar zorg, rekening houdend met kenmerken van de onderscheiden deelmarkten
voor de zorg en van het verzekeringssysteem. In feite borduren deze projecten
voort op eerder ingezet beleid, dat afgelopen jaar alleen maar verder is aangescherpt.
De volgende paragrafen schenken aandacht aan de ontwikkelingen in het eerste
en het tweede compartiment.Het tweede traject is dat van de vormgeving van het verzekeringsstelsel
(inclusief de financiering). Daarbij is het van belang om voldoende waarborgen
te bieden voor de toegankelijkheid van en de solidariteit in de verzekering.
Ook is het van belang dat het verzekeringsstelsel aansluit op de verantwoordelijkheden
van partijen in de organisatie en structuur van de zorg. Thema's als keuzevrijheid,
eigen verantwoordelijkheid en doelmatige uitvoering aan de ene kant en onderwerpen
als een basisverzekering voor de gehele bevolking, pakketomvang, premie en
financiering aan de andere kant zijn bij de vormgeving van het verzekeringsstelsel
aan de orde.In de loop van 2000 hebben onder meer de Sociaal-Economische Raad (SER),
de Raad voor de volksgezondheid en zorg (RVZ) en het College voor zorgverzekeringen
(CVZ) adviezen uitgebracht die het kabinet als bouwstenen kan gebruiken bij
de vormgeving van het verzekeringsstelsel. De discussie over de toekomst van
het zorgstelsel wordt breed gevoerd. Naast de inbreng vanuit de adviesorganen,
het interdepartementale overleg en de bijeenkomsten van het kabinet
over dit onderwerp, hebben wij een brede maatschappelijke discussie gefaciliteerd
door middel van onder meer de Kurhausconferentie in april, debatten in de
Balie in het najaar en een regelmatige stroom van publicaties over thema's
als«het Nederlandse zorgstelsel in internationaal perspectief»,«Krachten
en ontwikkelingen in de gezondheidszorg» en«Gezondheidszorg in
sociaal-economisch perspectief».Bij de verdere vormgeving van het nieuwe stelsel speelt de Europeesrechtelijke
context een belangrijke rol. De arresten in de zaken Decker en Kohll uit 1998
hebben onderstreept dat de lid-staten bij de inrichting van het zorgstelsel
de beginselen van het EG-Verdrag niet mogen verontachtzamen. Bij het Europese
Hof van Justitie is een aantal «Nederlandse» zaken aanhangig waarvan
de uitkomst voor de verdere vormgeving van ons stelsel van groot belang is.
In deze zaken wordt in 2001 arrest verwacht. Het jaar 2000 leverde een belangrijk
tussentijds bericht op. Op 18 mei 2000 heeft de Advocaat-Generaal zijn conclusies
gepresenteerd in twee van de lopende zaken, te weten Smits en Peerbooms. Centraal
in deze zaken staat de vraag in hoeverre het in de Ziekenfondswet neergelegde
vereiste van voorafgaande toestemming bij het inroepen van niet gecontracteerde
zorg strijdt met het in het EG-Verdrag neergelegde beginsel van vrij verkeer
van diensten. De Advocaat-Generaal concludeert dat van een dergelijke strijdigheid
geen sprake is omdat verstrekkingen van geneeskundige hulp in natura het element
vergoeding missen en derhalve niet zijn aan te merken als diensten in de zin
van artikel 50 EG-Verdrag. Voorts concludeert hij dat indien het Hof de verstrekkingen
wel aanmerkt als diensten het toestemmingsvereiste gezien moet worden als
een noodzakelijk en evenredig middel om het financiële evenwicht van
het stelsel te handhaven, een evenwichtige en voor eenieder toegankelijke
verzorging door artsen en ziekenhuizen te waarborgen en de essentiële
verzorgingsmogelijkheid en medische deskundigheid op het nationale grondgebied
in stand te houden. Een uitspraak van het Hof in deze geest zou impliceren
dat het natura-stelsel zoals wij dat thans in de Ziekenfondswet kennen, Europeesrechtelijk
houdbaar is.1.3 Rol verzekeraarsDe rol van verzekeraars was in 2000 een belangrijk aandachtspunt. Door
de ontwikkeling van centrale aanbodsturing naar decentrale vraagsturing worden
de verantwoordelijkheden over de verschillende partijen in de zorg anders
verdeeld. Wij richten ons op het verduidelijken van de rol van verzekeraars
en het versterken van de positie van patiënten en consumenten ten opzichte
van zorgaanbieders. Hieronder gaan we in op de veranderingen in de rol van
verzekeraars (respectievelijk zorgkantoren) in zowel het eerste als in het
tweede compartiment in 2000.a) Eerste compartiment: modernisering AWBZ en rol zorgkantorenEind juni is de kabinetsreactie op het MDW-rapport «De ontvoogding
van de AWBZ» met het rapport zelf aan de Tweede Kamer gezonden. De nota
«Aanspraken en uitvoeringorganisatie AWBZ» (TK 2000–2001,
24 036, nr. 166) en het advies van de Landsadvocaat zijn tegelijkertijd
aan de Kamer verstuurd. In de kabinetsreactie zijn wij ingegaan op het verzekeringskarakter
van de AWBZ en de verhouding tussen de wettelijke aanspraken en de inzet van
wettelijke instrumenten voor kostenbeheersing. Verder hebben wij aangegeven
af te zien van het voornemen de wettelijke regeling van de uitvoeringsstructuur
van de AWBZ te herzien. De bestaande uitvoeringsstructuur wordt
voor de komende periode gehandhaafd. Dat wil zeggen dat de ziekenfondsen,
de particuliere ziektekostenverzekeraars en de uitvoerende organen van publiekrechtelijke
ziektekostenregelingen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de AWBZ,
maar dat zij de feitelijke uitoefening van taken kunnen mandateren aan de
zorgkantoren. Het versterken van de verzekeraarsfunctie in het eerste compartiment
krijgt daarmee vooralsnog vorm in de huidige uitvoeringsstructuur. In dit
licht zijn afspraken gemaakt om te bereiken dat zorgkantoren door middel van
nieuwe informatiesystemen inzicht krijgen in de zorgvraag van de verzekerden
en de realisatie van zorg door de aanbieders (zicht op de wachtlijsten). Ook
hebben wij met ZN een convenant voorbereid, waarin de verzekeraarstaken van
zorgkantoren worden uitgewerkt in samenhang met een daarvoor adequaat bekostigingsniveau
van hun resultaatsafspraken.Op aanwijzing van de Tweede Kamer is het plan van aanpak Modernisering
AWBZ aangemerkt als groot project. Op 19 december 2000 is de projectbeschrijving
aan de Tweede Kamer aangeboden (TK 2000–2001, 26 631, nr. 10).
De projectbeschrijving betreft de uitwerking van de implementatie van de verschillende
onderdelen van de Modernisering AWBZ. Er liggen twee uitgangspunten aan de
Modernisering AWBZ ten grondslag: er moet een omslag komen van aanbodgestuurde
naar vraaggestuurde zorg én de keuzevrijheid van de cliënt dient
voorop te staan. De persoonsgebonden bekostiging, flexibilisering van de aanspraken,
care brede indicatiestelling, de ontwikkeling van een benchmarksysteem, de
mogelijkheid tot toetreding van nieuwe aanbieders en het implementeren van
een AWBZ-brede zorgregistratie zijn onderdelen van het implementatietraject
van de Modernisering AWBZ.b) Tweede compartimentIn het tweede compartiment hebben wij vooral de onderhandelingspositie
van het ziekenfonds willen versterken via het instrument van de verstrekkingenbudgettering.
Het doel is om ziekenfondsen te stimuleren de Ziekenfondswet doelmatig en
flexibel uit te voeren. Daarmee is de verstrekkingenbudgettering een belangrijk
instrument om de gewenste verantwoordelijkheden te kunnen decentraliseren,
mét behoud van prikkels tot kostenbeheersing. In 2000 is verdere vooruitgang
geboekt bij het risicodragend maken van de ziekenfondsen. Onderdeel van de
budgettering is het verdelingsmodel, het model waarmee de beschikbare middelen
over de individuele ziekenfondsen worden verdeeld. In 2000 is belangrijke
voortgang geboekt bij de ontwikkeling van dit model. Zo hebben wij met ZN
afspraken gemaakt over de aanpassingen en de implementatie daarvan. Daardoor
kan in de toekomst – vanaf 2002 – beter rekening worden gehouden
met gezondheidsverschillen tussen groepen verzekerden. De ontwikkeling van
een rechtvaardig verdelingsmodel is van essentieel belang om ziekenfondsen
in een gelijke uitgangspositie te brengen, zodat ze op verantwoorde wijze
risico kunnen dragen en met elkaar kunnen concurreren.Verder loopt er in het tweede compartiment op het terrein van de geneesmiddelen
een meerjarig programma van deregulering, instrumentering en flankerend beleid.
Dit laatste is er vooral op gericht randvoorwaarden te scheppen om de zorgverzekeraars
te helpen hun nieuwe rol te vervullen als regisseurs van de geneesmiddelenvoorziening
op lokaal niveau. In 2000 hebben wij ZN verzocht om die regierol te concretiseren.
ZN en de zorgverzekeraars hebben daarvoor een plan van aanpak opgesteld, dat
wij op 24 oktober 2000 aan de Tweede Kamer hebben gestuurd (TK
2000–2001, 24 036, nr. 111). Op basis van dit plan van aanpak stimuleert
ZN verzekeraars om gebruik te maken van mogelijkheden om doelmatig zorg te
contracteren en investeert ZN in de ontwikkeling van inkoopmanagement bij
zorgverzekeraars. Ook individuele zorgverzekeraars worden actiever. Dit blijkt
bijvoorbeeld uit hun bereidheid om de proeftuinen farmaceutische zorg voort
te zetten, die eerder met financiële steun van VWS zijn gestart. Hiermee
krijgt de nieuwe rol van de zorgverzekeraars op het terrein van de geneesmiddelen
concreet vorm.In 2000 hebben wij met ZN het convenant «Doelmatiger hulpmiddelenvoorziening»
afgesloten. Hiermee is het streven naar versterking van de regierol van zorgverzekeraars
op het verstrekken, inkopen en distribueren van hulpmiddelen bevestigd. Op
basis van dit convenant is een gezamenlijke werkgroep van ZN, het CVZ en VWS
begonnen voorstellen voor deregulering en instrumentering uit te werken. Daarnaast
hebben zorgverzekeraars in 2000 voorstellen gedaan voor experimenten om nieuwe
instrumenten tot doelmatigheid te beproeven.c) Toezicht op de zorgverzekeringenWat betreft de rol van de verzekeraars hebben wij ten slotte in 2000 het
wetsvoorstel Instelling College van Toezicht op de Zorgverzekeringen bij de
Tweede Kamer ingediend. Eind 2000 is dit wetsvoorstel aanvaard. Dat betekent
dat de huidige toezichtcommissie (het CTU) van het CVZ als zelfstandig bestuursorgaan
een zelfstandige positie krijgt, geheel los van het CVZ. Tevens wordt het
toezicht gemoderniseerd: de manier waarop het CTU toezicht houdt, wordt afgestemd
op het uitgangspunt dat uitvoeringsinstellingen zelf verantwoordelijk zijn
voor hun rechtmatig en doelmatig functioneren en dat ze daarover op transparante
wijze verantwoording afleggen. De modernisering van het toezicht zal eraan
bijdragen dat VWS zich sneller en beter tegenover de Tweede Kamer kan verantwoorden.1.4 ICT in de zorgDe plaats van ICT in onze samenleving wordt steeds pregnanter. Dat geldt
ook voor de zorg: informatie is een onmisbaar element in het zorgproces. Wij
zijn van mening dat het gebruik van ICT gefaciliteerd moet worden. ICT-toepassingen
kunnen er in de zorg immers een belangrijke bijdrage aan leveren de kwaliteit,
doelmatigheid, toegankelijkheid en transparantie van de zorg te verbeteren.
Wij kiezen daartoe voor een actieve rol in het signaleren en wegnemen van
belemmeringen die de actieve toepassing van ICT tegengaan.Wij hebben hierover in 2000 ook overleg gevoerd met partijen in het veld.
Onder leiding van de heer L.C. Brinkman heeft het ICT Platform in de zorg
(IPZorg) een intentieverklaring aanvaard om een nationaal plan van aanpak
op te stellen voor het gebruik van ICT in de zorgsector. Deze intentieverklaring
is ondertekend door patiënten, zorgaanbieders (uit de cure en de care),
verzekeraars en de overheid (het ministerie van VWS en het ministerie van
Economische Zaken) en heeft als doel het gebruik van het elektronisch patiëntendossier
(EPD) te bevorderen. Met een breed ingevoerd EPD is het mogelijk om de relevante
medische gegevens van patiënten op te vragen, ongeacht tijdstip en locatie
en onder strikte regels wat betreft toegang en inzage.Medio 2000 is het plan van aanpak AWBZ-brede Zorgregistratie opgesteld.
Doel hiervan is te komen tot een landelijk dekkend netwerk van gestandaardiseerde
zorgregistratiesystemen voor de sectoren verpleging en verzorging,
geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg. Daartoe wordt een infrastructuur
ontwikkeld voor de geautomatiseerde gegevensverwerking met betrekking tot
zorgaanvragen, indicatiestelling, zorgtoewijzing, wachtlijstbeheer en zorgverlening.De Nederlandse situatie van ICT-ontwikkelingen binnen de zorg staat niet
op zich. Internationale afstemming wordt steeds belangrijker. Ons beleid sluit
goed aan bij het e-Health programma van de Europese Unie, waarbij ernaar gestreefd
wordt internationale en Europese standaarden te gebruiken om het draagvlak
voor implementatie van het EPD te vergroten.Overigens wordt ICT ook ingezet om consumenten en patiënten een betere
toegang te geven tot informatie over de gezondheidszorg. In oktober 2000 is
het kabinetsstandpunt op het RVZ-advies «Patiënt en internet»
naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarin is aangegeven dat er onder verantwoordelijkheid
van VWS een zorgportaal zal worden ingericht. Het doel van dit zorgportaal
is om burgers in de wirwar van gezondheidsinformatie op internet een ingang
te bieden tot informatie over gezondheid en zorg.1.5 Europa en de zorgDe Europese Commissie lanceerde in 2000 de gezondheidsstrategie van de
Europese Gemeenschap (EG). In dit kader is de EG ook gestart met de voorbereiding
van een actieprogramma voor de komende jaren. Dit programma richt zich primair
op verbetering van de informatieuitwisseling over gezondheid. Daarvoor zal
een veelomvattend gezondheidsinformatiesysteem worden opgezet, dat besluitvormers,
gezondheidswerkers en publiek van informatie en gegevens op gezondheidsgebied
voorziet. Het actieprogramma heeft tevens tot doel snel te kunnen reageren
op gezondheidsbedreigingen. Er zal een systeem komen voor een snelle en doeltreffende
actie bij bijvoorbeeld een besmettelijke ziekte.Ten slotte richt het actieprogramma
zich op het verbeteren van de gezondheidstoestand van de bevolking en het
terugdringen van de sterfte in de EU door beïnvloeding van gezondheidsdeterminanten.
Daarbij horen maatregelen voor gezondheidsbevordering en ziektepreventie.2. ArbeidsmarktbeleidDe arbeidsmarktdoelstelling van VWS is het bevorderen een goed werkende,
naar evenwicht tenderende arbeidsmarkt. Tegen de achtergrond van de huidige
krapte op de arbeidsmarkt impliceert dit dat wij met ons beleid beogen de
personeelstekorten terug te brengen. Dit beleid is gestoeld op de arbeidsmarktconvenanten
die wij met de zorgsector en de sector welzijn/jeugdhulpverlening eerder hadden
afgesloten. Overeenkomstig deze convenanten hebben wij in 2000 fors ingezet
op de speerpunten instroom, behoud, arbeidsomstandigheden, regionalisering,
beeldvorming en arbeidsmarktonderzoek en monitoring. Naast de implementatie
van de maatregelen uit de Jaarplannen hebben wij een aanzienlijke extra impuls
aan het ziekteverzuimbeleid gegeven om de negatieve ontwikkeling van het ziekteverzuim
en de WAO-instroom om te buigen. Bovendien hebben wij extra inspanningen verricht
om de stageproblematiek op te lossen en meer herintreders te werven. Ook zijn
de budgetten van de instellingen vergehoogd om de werkdruk te verlichten door «meer
handen aan het bed» mogelijk te maken. Voor de thema's scholing, ziekteverzuim
en regionaal beleid is in 2000 f 65 miljoen. beschikbaar gesteld.De maatregelen in het kader van de arbeidsmarktconvenenten zijn met name
gericht op het personeel in loondienst. Daarnaast is in een aantal deelsectoren
van vrije beroepsbeoefenaren de arbeidsmarktproblematiek zeer nijpend. Daarom
willen we hier nader op deze deelsectoren ingaan. De eerste deelsector wordt
gevormd door de huisartsen, waarvoor in 2000 een aantal belangrijke maatregelen
is genomen. Er zijn maatregelen getroffen die op korte termijn effect moeten
sorteren, zo is er praktijkondersteuning ingevoerd en zijn er dienstenstructuren
opgezet voor avond-, nacht- en weekenddiensten. Er zijn daarnaast maatregelen
die op de langere termijn effect moeten sorteren. De capaciteit van de huisartsenopleiding
is in 2000 verhoogd naar 360 plaatsen en wordt in 2003 verder verhoogd naar
525 plaatsen. Hiervoor is f 62,5 miljoen gereserveerd. In 2000 is ook
besloten de salarissen van de huisartsen in opleiding met ingang van 2001
te verhogen. Tot slot is in december 2000 de commissie-Tabaksblat geïnstalleerd
die een advies zal uitbrengen over de financieringsstructuur van de huisartsen.Het Capaciteitsorgaan voor de Planning van de Capaciteit van de Medische
en Tandheelkundige Vervolgopleidingen, gestart in mei 1999, bracht eind oktober
2000 een voorlopige raming uit. De raming gaf aan dat de instroomcapaciteit
van de huisartsopleiding 670 plaatsen zou moeten bedragen en die van de klinisch
specialisten met 164 plaatsen zou moeten toenemen tot 817. Zowel aan de Huisarts
en Verpleeghuisarts Registratie Commissie (HVRC) en de Medisch Specialisten
Registratie Commissie (MSRC) is gevraagd na te gaan of en op welke wijze dit
kan worden gerealiseerd. Een uitbreiding van de medisch vervolgopleidingen
heeft consequenties voor de instroomcapaciteit van de initiële opleiding
tot arts. Teneinde voldoende artsen op te leiden heeft het kabinet besloten,
na de uitbreiding van de numerus fixus geneeskunde in de jaren negentig van
1 485 in 1993 tot 2 010 in 2000, deze de komende jaren met jaarlijks
130 plaatsen te verhogen tot in 2003 een aantal is bereikt van 2400.De kraamzorg vormt een andere deelsector waarin de arbeidsmarktproblematiek
in 2000 actueel was. Om in de toekomst een kwalitatief volwaardige kraamzorg
te kunnen behouden, hebben wij in 2000 de volgende stappen gezet. Ten eerste
zijn in onderling overleg met de Landelijke Vereniging voor Thuiszorg (LVT),
de Brancheorganisatie Thuiszorg Nederland (BTN) en ZN de basiskwaliteiteisen
voor de kraamzorg vastgesteld. Het doel hiervan is een landelijk beeld te
schetsen van de inhoud van de kraamzorg in Nederland en een antwoord te formuleren
op de vraag wat «goede» kraamzorg moet omvatten. In dit licht
is onder meer het maximumuurtarief voor de kraamzorg aangepast. Ten tweede
is in 2000 onderzocht of de omvang van de instroom van de opleiding voldoende
is. Een eerste tussenrapportage (met daarin opgenomen het plan van aanpak)
van het onderzoek van TNO Preventie Gezondheidszorg is in december 2000 naar
de Tweede Kamer gestuurd.Verder is in 2000 een aantal maatregelen genomen om de werkdruk en het
capaciteitstekort bij verloskundigen te verminderen. Medio 2000 is bijvoorbeeld
de normpraktijk voor verloskundigen verlaagd van 150 naar 120 bevallingen
per jaar (voor de verloskundige activiteiten van de huisarts is een equivalente
maatregel gerealiseerd). De capaciteit van de opleiding is in 2000 uitgebreid
van 120 naar 160 opleidingsplaatsen. Verder wordt een applicatiecursus gefinancierd
voor verloskundigen met een buitenlands diploma, om ook op korte termijn het
tekort aan verloskundigen te verminderen.De vacaturegraad in de sector zorg en welzijn is gestegen van 1,5% in
1999 naar 1,9% in 2000. Hiermee is de vacaturegraad weliswaar lager dan in veel marktsectoren (gemiddeld 3,1%), maar door het grote maatschappelijke
belang van zorgverlening zijn deze personeelstekorten verontrustend en ongewenst.
Ten slotte is het ziekteverzuim in de sector zorg en welzijn, na een jarenlange
stijging, gestabiliseerd op 7,8%. Het ziekteverzuimpercentage in de sector
zorg en welzijn ligt daarmee beduidend boven het landelijke gemiddelde van
5,5%. Ondanks het ingezette beleid vragen de arbeidsmarktknelpunten dus nog
de aandacht.3. VolksgezondheidEen goede gezondheidszorg betekent ook het voorkómen dat bugers
gebruik moeten maken van zorg. Daarbij gaat het er niet alleen om een hoog
beschermingsniveau te realiseren op het gebied van bijvoorbeeld voedselveiligheid,
biotechnologie en omgevingsrisico's. Ook gezond gedrag bevorderen hoort daarbij,
bijvoorbeeld door mensen te motiveren tot een gematigde consumptie van alcohol
en tabak. Wij maken veelvuldig gebruik van kennis- en expertisecentra om het
volksgezondheidsbeleid vorm te geven. Voor het volksgezondheidsbeleid geldt
overigens dat het succes ervan sterk afhankelijk is van de burger zelf: die
is immers in eerste instantie verantwoordelijk voor zijn (consumptie)gedrag.In de hiernavolgende paragrafen willen wij enkele belangrijke beleidsontwikkelingen
in het jaar 2000 onder de aandacht brengen. Het gaat daarbij vooral om ontwikkelingen
op het gebied van voedselveiligheid, alcohol- en tabaksbeleid en biotechnologie.3.1 VoedselveiligheidMede naar aanleiding van de affaire met de dioxinekippen in 1999 heeft
het kabinet in de VWS-begroting 2000 aangekondigd maatregelen te treffen die
moeten voorkomen dat dergelijke risico's voor de voedselveiligheid –
en daarmee voor de volksgezondheid – zich zullen herhalen. Ook in Europees
verband is naar aanleiding van deze kwestie én de BSE-kwestie hoge
prioriteit toegekend aan de voedselveiligheid. Zo kwam de Europese Commissie
begin 2000 met het «Witboek voedselveiligheid». In dit witboek
stelt de Europese Commissie onder meer voor om een Europese Voedsel Autoriteit
op te richten. Daarnaast schetst de Europese Commissie de hoofdlijnen van
een nieuw integraal voedselveiligheidsbeleid. Globalisering van de voedselproductie
noopt tot een fundamentele bezinning op dit belangrijke beleidsterrein. In
lijn met deze communautaire ontwikkeling nam het kabinet in 2000 het besluit
om een Nederlandse Voedsel Autoriteit (NVA) in te stellen. In deze autoriteit
zullen het onderzoek, het toezicht en de communicatie over voedselveiligheid
worden gebundeld. Het betreft een majeure operatie voor zowel het ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij als voor ons ministerie, omdat de onderzoeksinstellingen
en inspecties van beide departementen nauw bij de NVA zullen worden betrokken.Ook de tweede helft van het jaar 2000 stond in belangrijke mate in het
teken van de veiligheid van het rundvlees: opnieuw was er sprake van een BSE-crisis,
en dit keer óók in lidstaten die tot voor kort claimden BSE-vrij
te zijn. In Europees verband zijn daarop enkele drastische maatregelen aangekondigd
om de EU weer vrij te maken van BSE. Tot die maatregelen behoren een tijdelijk
verbod om diermeel te vervoederen, het testen van runderen ouder dan 30 maanden
en een aanscherping van het beleid voor het Specifiek hoog Risico Materiaal
(SRM-beleid). Eind 2000 heeft het kabinet 350 miljoen beschikbaar gesteld
om het bedrijfsleven tegemoet te komen in de extra kosten die dit programma
voor de vee- en vleessector met zich meebrengt. Dit bedrag komt
overigens beschikbaar via het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.3.2 biotechnologieBiotechnologie brengt steeds toenemende mogelijkheden, maar ook risico's
met zich mee. Wij hebben daarom gemeend er goed aan te doen enkele algemene
uitgangspunten te formuleren. Deze uitgangspunten moeten ervoor zorgen dat
er een juiste balans gevonden wordt in die zin dat enerzijds de kansen die
de biotechnologie biedt zorgvuldig benut worden, en dat er anderzijds aandacht
is voor het voorzorgsbeginsel en de veiligheid van mens, dier en milieu wordt
gewaarborgd. De uitgangspunten van het kabinet zijn beschreven in de Integrale
Nota Biotechnologie (TK 2000–2001, 27 428, nr. 1 en 2), die wij
op 30 september 2000 aan de Tweede Kamer hebben aangeboden. Onze visie op
de toepassing van genetica in de gezondheidszorg is vastgelegd in de beleidsnota
«Toepassing genetica in de gezondheidszorg» (TK 2000–2001,
27 543, nr. 1 en 2).3.3 GezondheidsbevorderingZoals gezegd willen wij niet alleen de volksgezondheid optimaal beschermen.
Wij beogen ook gezond gedrag te bevorderen, primair waar het gaat om alcohol
en roken. In het Regeerakkoord is al aangegeven dat het kabinet streeft naar
een matiging van het alcoholgebruik. In het afgelopen jaar zijn hiertoe belangrijke
stappen gezet. De belangrijkste stappen zijn de afspraken met de alcoholbranche
om de bestaande zelfreguleringsafspraken aan te scherpen, de inwerkingtreding
van de gewijzigde Drank- en Horecawet en de Alcoholnota, waarin het kabinet
een brede visie voor de aanpak van het alcoholbeleid heeft aangegeven. Deze
aanpak is onder meer gericht op voorlichting, hulpverlening, aanpak van rijden
onder invloed en het inzetten van het accijnsinstrument.Behalve op de matiging van alcoholgebruik is het VWS-beleid er op gericht
het aantal rokers te verminderen en met name te voorkomen dat jongeren gaan
roken. Van tabaksproducten is algemeen bekend dat zij grote schade aan de
gezondheid toebrengen: roken veroorzaakt 25 000 doden per jaar en is
vermijdbare doodsoorzaak nummer één. Roken veroorzaakt ook hoge
maatschappelijke kosten.Wij zetten ons in om het aantal rokers te reduceren van 34% nu (circa
4,2 miljoen rokers), tot ten minste 28% in 2004 (circa 3,5 miljoen). Om die
doelstelling te halen is een omvattend pakket aan maatregelen nodig. Medio
2000 is de schriftelijke voorbereiding van de wijziging van de Tabakswet afgerond.
Het wetsvoorstel wacht nu op plenaire behandeling in het parlement. In het
wetsvoorstel staan de grondslagen voor maatregelen over reclamebeperking,
meer rookverboden in openbare gebouwen, in publiekstoegankelijke ruimten van
het bedrijfsleven, de reductie van het aantal verkooppunten, een verkoopbeperking
aan personen onder de 18 jaar, en ook de invoering van bestuurlijke boetes.4. Medisch-ethische vraagstukkenIn deze paragraaf gaan we in op een aantal medisch-ethische vraagstukken
dat in 2000 aan de orde is geweest en de wijze waarop wij daar in ons beleid
in 2000 aandacht aan hebben besteed.Technologische ontwikkelingen vinden hun neerslag op vele gebieden in
de samenleving, óók in de geneeskunde. Mede daardoor is, in
praktische zin, steeds meer mogelijk. Maar niet alles wat kán, is ook
zonder meer gewenst. Fundamentele waarden en normen in onze samenleving
zijn hierbij in het geding. Het kabinet hecht daarom aan een zorgvuldig maatschappelijk
en politiek debat. In dat licht zijn in het jaar 2000 twee belangrijke medisch-ethische
vraagstukken aan de orde gekomen, namelijk euthanasie en onderzoek met embryo's.
In de volgende twee paragrafen gaan we nader in op deze twee onderwerpen.4.1 EuthanasieIn september 2000 hebben wij het wetsvoorstel «Toetsing van levensbeëindiging
op verzoek en hulp bij zelfdoding» bij de Tweede Kamer ingediend. Het
wetsvoorstel strekt ertoe onder strikte voorwaarden de strafbaarheid op te
heffen van levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding door artsen.Voorts zijn in 2000 de voorbereidingen getroffen voor onderzoeken naar
de rol van verpleegkundigen bij medische beslissingen rond het levenseinde
en is een evaluatieonderzoek voorbereid naar de werkwijze van de regionale
toetsingscommissies.4.2 Voorstel voor een EmbryowetOok het wetsvoorstel inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's
(Embryowet) hebben wij in september 2000 bij de Tweede Kamer ingediend. Het
kabinet beoogt met deze wet voorwaarden en grenzen te stellen aan het gebruik
van geslachtscellen en embryo's die niet meer voor de eigen zwangerschap zullen
worden gebruikt. De wet verbiedt bijvoorbeeld dat genetisch identieke individuen
tot stand gebracht worden, dat om niet-medische redenen geslachtskeuzes gemaakt
worden en dat mens-diercombinaties tot stand gebracht worden. Geslachtscellen
en embryo's die niet langer voor de eigen zwangerschap worden gebruikt, mogen
wel ter beschikking worden gesteld voor donatie, om embryonale stamcellen
in kweek te brengen of voor wetenschappelijk onderzoek. Hierbij geldt steeds
als voorwaarde dat degenen van wie de geslachtscellen afkomstig zijn of van
degenen voor wie het embryo oorspronkelijk bestemd was toestemming moeten
verlenen. De belangrijkste voorwaarden die verder worden gesteld aan het gebruik
van restembryo's voor onderzoek, zijn dat het zeker is dat de kennis die het
onderzoek zal opleveren belangrijk is voor de geneeskunde en dat er geen alternatieve
onderzoeksmethode is. Bovendien moet de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
haar fiat geven aan het onderzoek.Uit respect voor het menselijk leven verbiedt het wetsvoorstel om embryo's
tot stand te brengen voor wetenschappelijk onderzoek en om embryonale stamcellen
in kweek te brengen. Ten minste drie en ten hoogste vijf jaren nadat de wet
in werking is getreden kan een voordracht worden gedaan om het algehele verbod
te vervangen door een gedeeltelijk verbod. De voorwaarden die dan zullen gelden
zijn al in het wetsvoorstel opgenomen. De afweging om een algeheel verbod
in te stellen zou in de toekomst anders kunnen uitvallen, bijvoorbeeld omdat
blijkt dat ernstige ziekten als Parkinson en Alzheimer langs deze weg kunnen
worden genezen.4.3 Palliatieve zorgOp het gebied van de palliatieve zorg hebben wij een stimuleringsprogramma
ontwikkeld, dat loopt van 1999 tot en met 2003. Met het stimuleringsprogramma
wordt beoogd een krachtige impuls te geven aan de verdere ontwikkeling van
de palliatieve zorg. Zo zijn er in 2000 verschillende consultatieprojecten
uitgevoerd, die gericht zijn op ondersteuning van de diverse bij de palliatieve
zorg betrokken hulpverleners. Ook is onderzoek verricht naar ethische aspecten
die een rol spelen bij palliatieve zorgverlening. Daarnaast zijn modules ontwikkeld
die gebruikt kunnen worden binnen het initiële onderwijs van bijvoorbeeld
basisartsen en verpleegkundigen. Ten slotte zijn cursussen voor na- en bijscholing
ontwikkeld.In 2000 heeft de Projectgroep Integratie Hospicezorg een impuls gegeven
aan de integratie van de hospicevoorzieningen in de reguliere zorg. Tien netwerken
hebben een subsidie ontvangen om dit proces verder te stimuleren.Wij zijn nu in afwachting van het eindadvies van de Projectgroep Integratie
Hospicezorg (gepland voor oktober 2001) en de toekomstvisie (over onder andere
de positionering van de consultatiefunctie) van de Toetsingscommissie Centra
voor Ontwikkeling van Palliatieve Zorg (zomer 2001).4.4 Maatschappelijk debatIn de afgelopen jaren is ervaring opgedaan met de organisatie van publieke
debatten rond medisch-ethische vraagstukken op het terrein van de biomedische
wetenschappen. Een dergelijk debat beoogt de burgers te informeren over nieuwe
biotechnische ontwikkelingen en de publieke oordeelsvorming te ondersteunen.
Deze oordelen kunnen worden meegenomen in de beleidsontwikkeling. De resultaten
van het debat «Klonen en kloneren» dat in 1998 en 1999 werd georganiseerd,
maakten duidelijk dat een nadere oriëntatie noodzakelijk was op de rol
van de verschillende actoren in het debat (politiek, overheid, journalistiek
en het grote publiek) en op de voorwaarden waaronder een debat wordt georganiseerd.
Deze oriëntatie werd in augustus 2000 afgerond. De resultaten ervan staan
beschreven in het rapport «Communicatiestrategieën voor onbekende
technologieën». Ze kunnen een belangrijke bijdrage leveren bij
de organisatie van toekomstige debatten. Ook de resultaten van lopende debatten
kunnen aangewend worden om het effect van publieke debatten verder te optimaliseren.
Hierbij kan gedacht worden aan het debat «Biotechnologie en voedsel»,
dat startte in januari 2000 en naar verwachting afgerond wordt in januari
2001 en het debat «Xenotransplantatie», dat startte in mei 1999
en naar verwachting eindigt in maart 2001.5. Bijzondere gebeurtenissenNederland wordt soms geconfronteerd met ongelukken en rampen. VWS is hierbij
bestuurlijk betrokken wanneer het gaat om de volksgezondheidsaspecten. In
sommige gevallen is een lange periode van nazorg en onderzoek noodzakelijk.
In dit verband besteden wij in deze paragraaf nader aandacht aan een tweetal
rampen: de vliegramp in de Bijlmermeer en de vuurwerkramp in Enschede.5.1 Nazorg vliegramp BijlmermeerNa een gedegen voorbereiding is op 1 januari 2000 het medisch onderzoek
onder getroffenen van de vliegramp Bijlmermeer (MOVB) van start gegaan. Het
onderzoek, dat naar verwachting loopt tot 1 juni 2001, valt uiteen in een
individueel medisch onderzoek (onder circa 4000 personen) en een epidemiologisch
onderzoek (onder circa 4900 personen). Het onderzoek wordt onder andere uitgevoerd
door het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, het VU-ziekenhuis en het
Instituut voor Extramuraal Geneeskundig Onderzoek. Wij hebben er in de aansturing
nadruk op gelegd dat het onderzoek zorgvuldig wordt uitgevoerd en dat een
maximale deelname door getroffenen gewenst is. Om dit laatste te bewerkstellingen
hebben wij het stadsdeel Amsterdam-Zuidoost in staat gesteld om in de Bijlmermeer
medewerkers te stationeren, die ermee belast zijn contacten te leggen met
de verschillende bewonersgroepen. Ook verschijnt periodiek een nieuwsbrief
met informatie over het medisch onderzoek.In 2000 kreeg het nazorgtraject voor de mensen die deelnemen aan het MOVB
zijn definitieve vorm. De psychosociale nazorg wordt uitgevoerd door MFO Psychiatrie
van het Amsterdams Medisch Centrum (AMC)/De Meren (expertise in onder andere
posttraumatische stressstoornissen) en het LUMC (expertise in lichamelijke
onverklaarbare klachten). VWS financiert gedurende een periode van twee jaar
(tot medio 2002) de nazorg voor deelnemers aan het MOVB.5.2 Vuurwerkramp EnschedeIn mei 2000 werd de gemeente Enschede getroffen door een vuurwerkramp.
Tijdens en na deze ramp hebben we kennis en ervaring benut, die we bij eerdere
rampen hadden opgedaan. Zo is direct na de ramp gestart met de nazorg. Als
onderdeel van die nazorg heeft circa twee weken na de ramp onder verantwoordelijkheid
van VWS een gezondheidsmeting plaatsgevonden onder de getroffenen, overeenkomstig
de Kameruitspraak na de Bijlmerenquête. Hieraan deden ruim 4000 mensen
mee. Het Instituut voor Psychotrauma en het RIVM waren verantwoordelijk voor
de opzet van deze meting. Het onderzoek betrof zowel de mogelijke blootstelling
aan schadelijke stoffen als de mogelijke psychische schade als gevolg van
de ramp. Om zo snel mogelijk een eerste indicatie te krijgen van de gezondheidstoestand
van de getroffenen, werd in juli 2000 een eerste rapportage gepresenteerd
aan de hand van een steekproef uit de onderzochte personen. Hieruit bleek
dat er geen indicaties zijn voor blootstelling aan schadelijke stoffen, terwijl
wel sprake is van psychische problemen. Mede op basis van deze gegevens is
een plan voor psychosociale hulpverlening opgesteld.In het jaar 2000 is f 7,5 miljoen beschikbaar gesteld aan de gemeente
Enschede om samen met de lokale zorginstellingen (onder andere Algemeen Maatschappelijk
Werk, huisartsen, Mediant, GGD) een integrale psychosociale nazorg uit te
kunnen voeren en de daaraan gerelateerde (psycho)somatische nazorg. Ook is
veel aandacht uitgegaan naar een goede communicatie met de getroffenen over
de gezondheidsgevolgen van de ramp. Hierbij hebben wij nauw samengewerkt met
het Informatie- en adviescentrum in Enschede dat na de ramp is opgericht.Tot slot hebben wij de GGD Twente verzocht om als plaatselijke opdrachtnemer
op te treden voor het vervolg op de eerste meting. Eind 2000 was een raamwerk
hiervoor gereed. Volgens dit raamwerk «Gezondheidsmonitoring getroffenen»
wordt de gezondheid van de getroffenen gevolgd in de periode 2001–20066. Sociale infrastructuurIn deze paragraaf leggen we verantwoording af over onze activiteiten wat
betreft de sociale infrastructuur. Met de term sociale infrastructuur bedoelen
we hier: het complexe geheel van organisaties, diensten en instellingen dat
tot doel heeft individuele burgers in staat te stellen te participeren in
maatschappelijke verbanden. In het Regeerakkoord is opgemerkt dat die sociale
infrastructuur nog op diverse terreinen verbeterd en vernieuwd
kan worden. In deze paragraaf worden enkele aspecten uitgelicht, te weten
de Welzijnsnota, jeugd en sport.6.1 WelzijnsnotaIn 2000 hebben wij de vijf programmalijnen uit de Welzijnsnota (TK 1998–1999,
26 477, nr. 2) nader uitgewerkt in de nota «Werk in uitvoering».
Dit is gebeurd in nauw overleg met maatschappelijke organisaties, bestuurlijke
partners en landelijke instellingen.De vijf programmalijnen voor het welzijnsbeleid zijn:1. het bevorderen van participatie en toegankelijkheid;2. het voorkomen van sociale uitsluiting;3. het ondersteunen van lokaal beleid;4. het bevorderen van professionaliteit en kwaliteit en5. onderzoek, monitoring en informatievoorziening.Bij de uitwerking van de programmalijnen ligt de nadruk op het ontwikkelen,
bundelen, toegankelijk maken en implementeren van kennis, ervaring en expertise
voor het lokale sociale beleid. Het Rijk vervult hierbij een stimulerende,
faciliterende en voorwaardenscheppende rol. Zo hebben wij in 2000 subsidie
verleend aan landelijke instituten voor werkontwikkeling en aan diverse projecten
gericht op participatiebevordering van ouderen, jeugdigen en gehandicapten,
op breedtesport en op sociale activering van mensen met een meervoudige problematiek
(dak- en thuislozen, verslaafden, ex-psychiatrische patiënten). Daarnaast
hebben wij de gemeenten in 2000 ondersteund om hun regierol op het terrein
van zorg en welzijn vorm te geven. Dit hebben we onder andere gedaan door
beleidsinstrumenten (zoals monitors) te ontwikkelen en door specifieke projecten
en experimenten (brede school, heel de buurt, lokaal jeugdbeleid, community
care) te subsidiëren. Met de bestuurlijke partners die betrokken zijn
bij het grotestedenbeleid en het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl (BANS) vindt
periodieke afstemming plaats over het sociale beleid.6.2 JeugdOnder het motto Supporter van de jeugd streven
we naar structurele kansen voor kinderen en jongeren en oplossing van hun
problemen. Daarbij staat ons in de eerste plaats een sterke maatschappelijke
positie van jeugdigen voor ogen. Daartoe helpen we hen bij het opgroeien en
ondersteunen we hun ouders bij het opvoeden. We doen dat door ons in te spannen
voor een samenhangend en sluitend vraaggeoriënteerd stelsel van voorzieningen
voor jeugdigen.Onze doelstelling is om tot een grotere samenhang in het jeugdbeleid te
komen. Deze doelstelling hebben we in 2000 dichterbij gebracht door «Jeugdbeleid
in Ba(la)ns», de visie op jeugdbeleid van kabinet, provincies en gemeenten
verder uit te werken. Verder hebben wij de versterking van een samenhangend
lokaal jeugdbeleid gestimuleerd en gefaciliteerd door het VNG-project lokaal
jeugdbeleid (samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
te stimuleren, door de brede school (samen met het ministerie van Onderwijs,
Cultuur & Wetenschappen) te ontwikkelen en door een meerjarig programma
voor de ontwikkeling van een systematische, wijkgerichte aanpak van opvoedingsondersteuning
en ontwikkelingsstimulering (samen met het ministerie van Justitie).Daarnaast streven we ernaar aan het einde van het jaar 2002 71 000
kinderopvangplaatsen extra beschikbaar te hebben. Momenteel liggen we op schema.
In het kader van de uitvoering van de motie-De Graaf (TK 1999–2000,
26 800, nr. 21) hebben we diverse maatregelen genomen om deze
uitbreiding verder te kunnen versnellen. Zo is een bonusregeling van kracht
geworden voor gemeenten die eind 2001 meer dan de helft van de overeengekomen
capaciteitsuitbreiding (t/m 2002) gerealiseerd hebben. Ook hebben we de hoofdlijnen
voor de nieuwe Wet basisvoorziening kinderopvang gepresenteerd waarmee de
Tweede Kamer heeft ingestemd.Verder is als onderdeel van de Meerjarenafspraken jeugdzorg 2000 –
2003 afgesproken dat per 1 januari 2003 in iedere provincie een Bureau Jeugdzorg
opgezet wordt. Tevens is in 2000 een landelijk dekkend netwerk van Adviesen
meldpunten Kindermishandeling (AMK's) opgezet. Daarnaast hebben provincies
en grootstedelijke regio's de wachtlijsten in de jeugdzorg aangepakt door
ruim 19 miljoen te investeren. Hiermee is de capaciteit uitgebreid en is een
flexbudget ingezet voor de zorg aan jeugdigen die in een urgente situatie
verkeren. Ten slotte hebben we in het voorjaar van 2000 de contouren van de
nieuwe Wet op de jeugdzorg uitgewerkt in «Het Beleidskader Wet op de
jeugdzorg». De Tweede Kamer heeft op 26 juni 2000 hiermee ingestemd.6.3 SportHet jaar 2000 was in sportief opzicht een succesvol jaar. Sprekende voorbeelden
hiervan zijn de Nederlandse successen tijdens de Olympische en Paralympische
Spelen in Sydney en de (organisatorische en sportieve) prestaties tijdens
het Europees Kampioenschap voetbal.Voor VWS lag de verantwoordelijkheid bij de organisatie van het EK voetbal
met name bij de invulling van het thema «goed gastheerschap».
Kern hiervan was het supportersbeleid, dat met name is vormgegeven door een
groep gemotiveerde en ervaren fancoördinatoren in te zetten.Daarnaast is de reeds langer bestaande breedtesportregeling in 2000 ook
opengesteld voor gemeenten met minder dan 50 000 inwoners. Op grond van
deze regeling kunnen gemeenten een financiële bijdrage aanvragen voor
projecten die bijdragen aan een duurzame verbetering van het lokale sportaanbod.
Nadat hun aanvraag gehonoreerd was, konden 56 gemeenten starten met hun lokale
impuls. Daarnaast heeft een tiental sportbonden initiatieven ontwikkeld die
momenteel nog beoordeeld worden.Ook is in 2000 de «ecotaxregeling» ontworpen en ingevoerd.
Sportverenigingen die aangesloten zijn bij sportbonden die lid zijn van het
NOC*NSF kunnen de door hen betaalde energieheffing gecompenseerd krijgen.
Verder is de zogenaamde stipendiumregeling voor topsporters in 2000 voorbereid
en per 1 januari 2001 in werking getreden. Deze regeling beoogt topsporters,
die geen inkomen hebben of een inkomen kleiner dan het minimumloon, van een
financiële tegemoetkoming te voorzien. Het Fonds voor de Topsporter voert
de regeling uit.Tot slot is in 2000 het antidopingbeleid op onderdelen geïntensiveerd.
De voorwaarden voor subsidies aan sportbonden zijn aangescherpt, waardoor
zij kunnen worden aangesproken op een adequaat voorlichtingsbeleid. Het aantal
dopingcontroles dat Doconed heeft uitgevoerd is in 2000 verhoogd tot 1760
(was circa 1000 in 1999). Daarnaast is een wetsvoorstel ingediend om de sancties
op handel in doping te verhogen en ruimere opsporingsbevoegdheden te creëren.
Het doel hiervan is om de handel in dopingmiddelen effectiever aan te kunnen
pakken.7. Financieel overzichtHet ministerie van VWS legt in het Jaarverslag 2000 verantwoording af
over een bedrag vanf 12,0 miljard aan uitgaven en f 0,6 miljard aan ontvangsten.Naar rato van de budgettaire kaders die het kabinet heeft onderscheiden,
valt f 2,1 miljard aan uitgaven en f 0,5 miljard aan ontvangsten
onder het Budgettair Kader Zorg (BKZ). Daarnaast
valt f 3,1 miljard aan uitgaven en f 0,06 miljard aan ontvangsten
onder de Rijksbegroting eng. Dat zijn voor het
ministerie van VWS de uitgaven en ontvangsten die buiten het beleidsterrein
van de Volksgezondheid vallen, zoals de uitgaven en ontvangsten voor Sociaal
beleid, Sportbeleid en Jeugdbeleid.Tevens staat op de begroting van VWS nog f 6,8 miljard aan uitgaven
voor de Rijksbijdragen Volksgezondheid. Dit zijn
bijdragen van het Rijk die worden toegevoegd aan de premiemiddelen.Deze uitgaven worden aangemerkt als niet behorend tot enig budgettair
kader.Door deze rijksbijdragen kan het kabinet de premies ZFW en AWBZ vaststellen
op een voor de koopkrachtontwikkeling gewenst niveau. De BKZ-uitgaven bestaan
naast de begrotingsgefinancierde uitgaven nog uit de premiegefinancierde uitgaven
en de vanuit de rijksbijdragen Volksgezondheid gefinancierde uitgaven.In de hieronder weergegeven grafieken zijn de begrotingsuitgaven verdeeld
naar budgettair kader (grafiek I) en zijn de BKZ-uitgaven verdeeld naar financieringsbron
(grafiek II). De stand van de premiegefinancierde uitgaven hierin is bepaald
op basis van de Najaarsbrief Zorg 2000.Grafiek IVerdeling uitgaven naar budgettair kader (totale uitgaven
f 5,2 miljard)Toelichting bij grafiek IN>B> De uitgaven voor de Rijksbijdragen Volksgezondheid zijn niet opgenomen
in deze grafiek.Grafiek IIDe BKZ-uitgaven over 2000 verdeeld naar wijze van financiering2 REKENING 2000 VAN HET MINISTERIE VAN VWS (Bedragen in NLG1000)  RealisatieBegrotingRealisatieRealisatieBegrotingRealisatie Uitgaven Ontvangsten Beleidsartikel199920002000199920002000       Gezondheidsbevordering en -bescherming196 948214 910242 8625878357 630Curatieve somatische zorg412 078242 332359 47111 1087 6266 741Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang438 365470 665511 3381 9453 5003 947Gehandicaptenzorg29 47535 82853 2922412501 038Verpleging, verzorging en ouderen30 08323 52366 748140 158500194 176Arbeidsmarktbeleid635 786174 180274 340156 96270 000131 447Jeugdbeleid1 450 6991 480 7071 539 56624 59226 20636 449Sociaal beleid236 985237 675230 16153 26732 7163 360Sportbeleid62 29778 669134 87820042502 117Verzetdeelnemers, vervolgden en Burgeroorlogsgetroffenen891 000830 711932 1014 5064201 700Inspecties202 126185 246199 5079 69322 21416 995Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu341 244302 487385 822180 868148 078157 391Rijksbijdrage Volksgezondheid6 623 7186 554 4656 788 538000Algemeen318 096285 138325 72415 4104 54415 804Nominaal en onvoorzien0– 10 6960000 11 868 90011 105 84012 044 348601 341317 139578 795Totaal in EUR10005 385 8725 039 6115 465 487272 877143 911262 646Rekening 2000 van het Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR100001Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen               Totale baten27 04812 27425 94711 774– 1 101– 500 Totale lasten26 97012 23826 48812 020– 482– 219 Saldo van baten en lasten7835– 541– 245– 619– 281         Totale kapitaalontvangsten00685311685311 Totale kapitaaluitgaven25011343519718584Rekening 2000 van het Agentschap Keuringsdienst van Waren   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR100001Agentschap Keuringsdienst van Waren               Totale baten129 83158 915141 02063 99211 1895 077 Totale lasten129 35258 697133 92660 7734 5742 076 Saldo van baten en lasten4792177 0943 2196 6153 002         Totale kapitaalontvangsten25 43411 54126 90412 2091 470667 Totale kapitaaluitgaven31 24814 18025 74711 683– 5 501– 2 496Toelichting op de rekeningElk jaar worden de begrotingsbedragen van het ministerie van VWS tijdens
de begrotingsuitvoering op verschillende momenten bijgesteld. Deze bijstellingen
worden ter autorisatie voorgelegd aan de Staten-Generaal in suppletore (aanvullende)
wetten.In 2000 is in de 1e Suppletore wet de uitgavenraming verhoogd met f 0,7
miljard. Een groot deel van deze verhoging wordt veroorzaakt doordat de zogenaamde
loonbijstelling is toegevoegd. Deze bijstelling zorgt ervoor dat de begrotingsbedragen
in overeenstemming worden gebracht met de loonontwikkeling in 2000. De ontvangstenraming
werd verlaagd met f 0,02 miljard.Vervolgens zijn in de 2e Suppletore wet de uitgaven- en ontvangstenramingen
met respectievelijk f 0,4 miljard en f 0,3 miljard verhoogd. De
hogere uitgavenraming werd voornamelijk veroorzaakt door de bijstelling van
de uitgaven voor de wetten oorlogsgetroffenen en extra middelen in verband
met het rechtsherstel van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, verhoging
van het sportbudget, overheveling van premiemiddelen voor ICT in de zorg,
een innovatie impuls voor de openbare gezondheidszorg en extra middelen voor
de indicatiestelling verpleeg- en verzorgingshuizen. De hogere ontvangstenraming
vindt haar oorzaak in hogere terugontvangsten van in vorige jaren verstrekte
voorschotten.Als we de definitieve realisatie vergelijken met de laatste door de Staten-Generaal
geautoriseerde begrotingsbedragen (namelijk de stand van de 2e Suppletore
wet), dan zijn de afwijkingen relatief gezien marginaal. Bij de uitgaven is
f 194,7 miljoen minder uitgegeven, de ontvangsten vallen uiteindelijk
f 0,5 miljoen hoger uit.Bij de agentschappen College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
en de Keuringsdienst van Waren (KvW) zijn de verschillen tussen de begrote
en gerealiseerde baten en lasten marginaal.3 TOELICHTING BELEIDSARTIKELENLeeswijzerDit hoofdstuk bestaat uit vijftien beleidsartikelen. Deze artikelen zijn
ingedeeld in dezelfde volgorde die is aangehouden bij het opstellen van de
dummy-beleidsbegroting 2000. De relatie tussen de beleidsartikelen en de VWS-begrotingsartikelen
is opgenomen in hoofdstuk 6 van dit jaarverslag.Bij de indeling van de beleidsartikelen die onder het Budgettair Kader
Zorg (BKZ) vallen, is zo veel mogelijk aangesloten bij indeling van de Zorgnota
2000.Bij elk beleidsartikel is een tabel opgenomen van de uitgaven en ontvangsten
in 1998 en 1999 en de begrote en gerealiseerde uitgaven en ontvangsten in
2000. Binnen de beleidsartikelen is een nadere verbijzondering gemaakt naar
onderdelen. Het verschil tussen oorspronkelijke begroting en realisatie in
2000 wordt in de tabellen apart gepresenteerd.De oorspronkelijke begroting, zoals de Staten-Generaal die heeft goedgekeurd,
is in de loop van het jaar aangepast door vaststelling van suppletore wetten
(zie ook hoofdstuk 2). Deze begrotingswijzigingen zijn niet in deze tabellen
opgenomen, omdat het in de verantwoording gaat om de vergelijking tussen de
oorspronkelijke begroting en realisatie. Relevante ontwikkelingen in het uitgaven-
en ontvangstenniveau en aanmerkelijke verschillen tussen begroting en realisatie
in 2000 lichten we toe.Grafiek III geeft de verdeling weer van de BKZ-uitgaven over beleidsartikelen.
Grafiek IV geeft de verdeling weer van de niet-BKZ uitgaven over de beleidsartikelen.
Bij deze grafieken moet worden opgemerkt dat een beleidsartikel zowel BKZ
en niet-BKZ uitgaven kan omvatten.Hierdoor kan een beleidsartikel in beide grafieken voorkomen. Grafiek
V tenslotte geeft de verdeling weer van de ontvangsten over de beleidsartikelen.
Het beleidsartikel Rijksbijdragen (Volksgezondheid; niet relevante uitgaven)
en het beleidsartikel Nominaal en onvoorzien (op dit beleidsartikel zijn geen
uitgaven gerealiseerd), zijn in de grafieken niet opgenomen. Voor de leesbaarheid
van de grafieken zijn een aantal beleidsartikelen onder de categorie «overig»
gebracht.Grafiek IIIVerdeling van de BKZ-uitgaven over 2000 ad f 2,1
miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek IIIOnder de categorie overig zijn de BKZ-uitgaven opgenomen van de beleidsartikelen
Gehandicaptenzorg, Verpleging, verzorging en ouderen en AlgemeenGrafiek IVVerdeling van niet BKZ-uitgaven over 2000 ad f 3,1
miljard over de beleidsartikelenGrafiek VVerdeling van de ontvangsten over 2000 naar beleidsartikel3.1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsbeschermingDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Voeding en producten32 79327 03910 10918 2248 11580,3%* Projecten, experimenten en onderzoek137 673110 394141 12937 819– 103 310– 73,2%* Overig46 91359 51563 672186 819123 147193,4%Totaal uitgaven217 379196 948214 910242 86227 95213,0%Totaal uitgaven in EUR100098 64289 37197 522110 20612 684 Ontvangsten7 6335878357 6306 795813,8%Ontvangsten in EUR10003 4642663793 4623 083 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieHet verschil tussen de begroting 2000 en de realisatie van f 28 miljoen
bij het onderdeel gezondheidsbevordering en -bescherming kan voor een belangrijk
deel verklaard worden door extra uitgaven voor het Medisch Onderzoek Vliegramp
Bijlmermeer (MOVB, f 23,3 miljoen, ongeveer 2/3 hiervan staat als vordering
uit naar de overige opdrachtgevers Amsterdam en KLM NV), Stichting Hulpfonds
Gedupeerden Bijlmerramp (f 16,8 miljoen), de vuurwerkramp Enschede (f 6,8
miljoen), de verbranding van BSE-specifieke risico-organen en -kadavers (f 14
miljoen) en het Stimuleringsfonds Openbare Gezondheidszorg (f 50 miljoen).Op het onderdeel projecten, experimenten en onderzoek is f 103,3
miljoen minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door het wegwerken
van oude reserves van het Praeventiefonds bij Zorgonderzoek Nederland (ZON).Het verschil op de ontvangsten van f 6,8 miljoen wordt veroorzaakt
door de afrekening als gevolg van de opheffing per 1 oktober 2000 van Stichting
Fonds Chronisch Zieken (SFCZ). De rechten en plichten van het fonds zijn daarbij
overgegaan naar het ministerie van VWS. Daarnaast is er een batig saldo bij
de jaarafrekening 1999 van het Patiëntenfonds.Toelichting op gezondheidsbevordering en -bescherming:Medisch Onderzoek Vliegramp BijlmermeerOp 3 januari 2000 is het medisch onderzoek onder de getroffenen van de
vliegramp Bijlmermeer van start gegaan. Het onderzoek zal naar verwachting
tot 1 juni 2001 doorlopen. Het onderzoek valt uiteen in een individueel medisch
onderzoek (circa 4 000 personen) en een epidemiologisch onderzoek (circa
4 900 personen). Opdrachtgevers zijn naast de minister van VWS, de gemeente
Amsterdam (namens brandweer, politie en defensie) en KLM NV.KLM Arbo Services is verantwoordelijk voor de totale uitvoering. KLM Arbo
Services heeft de uitvoering van het medisch onderzoek uitbesteed aan het
OLVG- en VU-ziekenhuis (samen vormen zij de uitvoeringsorganisatie MOVB) en
voor wat het epidemiologisch onderzoek betreft is het EMGO-instituut ingehuurd.
Vanuit VWS is in de aansturing nadruk gelegd op een zorgvuldige uitvoering
van het onderzoek en een maximale deelname vanuit de getroffenen.
Met name is veel inspanning geleverd om de bewoners bij het onderzoek te betrekken.
Het stadsdeel Amsterdam Zuidoost is door VWS in staat gesteld om ter plaatse
in de Bijlmermeer medewerkers te stationeren, die contacten leggen met de
verschillende bewonersgroepen. Ook verschijnt periodiek een Nieuwsbrief met
informatie over het Medisch onderzoek.In 2000 kreeg het psycho-sociale nazorgtraject zijn definitieve vorm.
Uitvoerders van de psycho-sociale nazorg zijn de multifunctionele organisatie
Psychiatrie AMC/De Meren en het Leids Universitair Medisch Centrum.Daarnaast heeft de Stichting Hulpfonds Gedupeerden Bijlmerramp voorschotten
ontvangen voor in totaal f 16,8 miljoen (inclusief apparaatskosten) om
uitkeringen te doen in overeenstemming met het daarvoor geldende uitkeringsreglement.Nazorg vuurwerkramp EnschedeNa de vuurwerkramp in Enschede, in mei 2000, is direct gestart met de
nazorg. VWS heeft hiervoor een coördinator nazorg Enschede aangewezen.
Als onderdeel van de nazorg heeft onder verantwoordelijkheid van VWS een gezondheidsmeting
plaatsgevonden onder de getroffenen, circa 2 weken na de ramp. Hieraan deden
ruim 4 000 mensen mee. Het Instituut voor Psychotrauma (IvP) en het RIVM
waren verantwoordelijk voor de opzet van deze meting. Het onderzoek betrof
zowel de mogelijke blootstelling aan schadelijke stoffen als de mogelijke
psychische schade als gevolg van de ramp. Om zo snel mogelijk een eerste indicatie
te krijgen van de gezondheidstoestand van de getroffenen, werd eind juli een
eerste rapportage gepresenteerd aan de hand van een steekproef uit de onderzochte
personen. Hieruit bleek dat er geen indicaties zijn voor blootstelling aan
schadelijke stoffen, terwijl wel sprake is van psychische problemen. De rapportage
over alle gegevens zal in voorjaar 2001 aan de Tweede Kamer worden gezonden.Mede op basis van de reeds beschikbare gegevens is een plan voor psycho-sociale
hulpverlening opgesteld.Ook is veel aandacht uitgegaan naar een goede communicatie met de getroffenen
over de gezondheidsgevolgen van de ramp. Hierbij is nauw samengewerkt met
het na de ramp opgerichte Informatie- en adviescentrum in Enschede.VWS heeft de GGD Twente verzocht om als plaatselijke opdrachtnemer op
te treden voor het vervolg op de eerste gezondheidsmeting. Eind 2000 was het
raamwerk voor een vervolg op de eerste gezondheidsmeting gereed. Dit raamwerk gezondheidsmonitoring getroffenen gaat uit van het volgen
van de gezondheid van de getroffenen in de periode 2001–2006. Een belangrijke
rol is hierbij weggelegd voor de huisartsen. Bij de uitvoering zijn onder
meer IvP, RIVM en NIVEL betrokken. Uitgaven ten behoeve van MOVB en medisch
onderzoek Vuurwerkramp Enschede: (bedragen x f 1 000) 19992000Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer (totale kosten alle opdrachtgevers)4 33523 272Stichting Hulpfonds Gedupeerden Bijlmerramp6816 779Gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede* 6 800* In het kader van de vuurwerkramp zijn er bij het beleidsartikel Curatieve
Somatische Zorg nog meer uitgaven gedaanAlcohol en tabakDe algemene doelstelling van het beleid ten aanzien van alcohol en tabak
is de preventie van gezondheidsrisico's en het voorkomen van negatieve maatschappelijke
gevolgen. Per stof zijn de doelen als volgt gespecificeerd:– Bij alcohol: het bevorderen van alcoholmatiging en het beperken
van het risico op alcoholgerelateerde problemen in specifieke situaties.– Bij tabak: het ontmoedigen van het roken en het beschermen van
de niet-roker.AlcoholIn het jaar 2000 waren er drie belangrijke ontwikkelingen in het alcoholpreventiebeleid.– In april 2000 zijn met de alcoholbranche afspraken gemaakt over
aanscherping van de bestaande zelfreguleringsafspraken op het terrein van
marketing en distributie van alcoholhoudende dranken. De nieuwe zelfreguleringsafspraken
zijn vastgelegd in drie sectorregelingen: één voor producenten,
één voor horeca-ondernemers en één voor detailhandelaren.
De belangrijkste nieuwe bepaling is dat alcoholmarketing qua inhoud en vorm
niet gericht mag zijn op minderjarigen en geen doelgroepen mag bereiken die
voor 25% of meer bestaan uit minderjarigen. Een andere belangrijke nieuwe
bepaling is dat de horecasector zichzelf verplicht de zogenaamde happy hours te beperken.– In diezelfde maand ging de Eerste Kamer akkoord met de Wet tot
wijziging van de Drank- en Horecawet (Staatsblad 2000, 184). De belangrijkste
nieuwe bepaling is dat verstrekkers van alcohol voortaan moeten gaan controleren
of jongeren die drank willen kopen of bestellen wel de vereiste leeftijd hebben.
Verder kent de wet een verbod op de verkoop van alcohol in tankstations en
alle niet-levensmiddelenwinkels. De wet regelt ook dat er huisregels in sportkantines
komen en dat barvrijwilligers voortaan een voorlichtingscursus hebben gevolgd.
De gewijzigde wet is per 1 november 2000 in werking getreden. Dit ging
gepaard met een voorlichtingscampagne.– In december 2000 heeft het Kabinet een nieuwe Kabinetsnota uitgebracht
over de intensivering van het beleid tegen alcoholmisbruik. Met deze Alcoholnota
komt het Kabinet tegemoet aan de wens van de Tweede Kamer om te komen tot
een brede, integrale visie op het alcoholbeleid. In de nota wordt onder meer
voorgesteld de alcoholpreventie in het basisonderwijs en in sportkantines
te intensiveren. Ook komt er meer nadruk op handhaving van de wetgeving. De
sanctionering zal scherper worden. De belasting op frisdranken wordt verlaagd,
onder gelijktijdige verhoging van de accijns op bier.TabakDe schriftelijke voorbereiding van de wijziging van de Tabakswet is medio
2000 afgerond. Het wetsvoorstel wacht nu op plenaire behandeling door de Kamer.In augustus 2000 vond in Chicago de wereld Tobacco or Health Conference
plaats.De belangrijkste uitkomst was dat een samenhangend pakket van veel voorlichting
en preventie, het stevig inzetten op het bevorderen van het stoppen-met-roken,
een verbod op tabakspromotie, fikse accijnsverhogingen, wettelijke rookverboden
en scherpere regulering van tabaksproducten effectief is en via een daling
van het percentage rokers uiteindelijk leidt tot minder ziekte en sterfte.
Internationaal is er een begin gemaakt met de wereldwijde Conventie
voor tabakspreventie van de WHO. Hiervoor vonden hoorzittingen en onderhandelingen
plaats in Genève in oktober.Helaas werd een Europese richtlijn voor een tabaksreclameverbod door het
Europese Hof van Justitie nietig verklaard. Er wordt daarom een Nota van Wijziging
voorbereid waarmee een reclameverbod voor Nederland alsnog kan worden gerealiseerd.
Naar aanleiding van een rechtelijke uitspraak inzake roken op het werk, is
er een Nota van Wijziging voor een rookvrije werkplek in 2000 voorbereid.De allereerste bijeenkomst van het publiek private samenwerkingsproject stoppen met roken vond plaats in december. Aan dit project
neemt een groot aantal professionele organisaties deel (onder meer de Landelijke
Huisartsen Vereniging, de Vereniging van Cardiologen, Stivoro, De Nederlandse
Vereniging van Longartsen, College van Zorgverzekeringen etc.). De eerste
producten, zoals nationale richtlijnen voor ondersteuning bij stoppogingen,
van deze projectorganisatie worden in 2001 afgeleverd.Samen met het ministerie van EZ is er een onderzoek voorbereid naar de
economische effecten van roken. De resultaten van het onderzoek komen in juni
2001 beschikbaar.PatiëntenbeleidOp 27 oktober 2000 heeft VWS haar standpunt op het RVZ rapport Patiënt en Internet naar de Tweede Kamer gestuurd
(TK 2000–2001, 27 400 XVI nr. 13). Hierin is het belang aangegeven
dat gehecht wordt aan kwalitatief goede (= betrouwbare en toegankelijke) informatie
voor burgers over ziekte, gezondheid en gezondheidszorg. Ook worden er een
aantal concrete acties genoemd, zoals de opzet van een gezondheidsportaal
op Internet. Eind 2001 moet dit portaal operationeel zijn.Zorgonderzoek Nederland heeft in opdracht van VWS in 2000 een aantal patiëntenwetten
geëvalueerd. De evaluatierapporten van de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst
(WGBO), Wet klachtrecht cliënten zorginstellingen (WKCZ) en de Wet medezeggenschap
cliënten zorginstellingen (WMCZ) zijn in de loop van 2000 opgeleverd.
Verder heeft het NIVEL de klachtopvang, het informele traject van klachtbehandeling,
geëvalueerd. Ook dit rapport is in 2000 opgeleverd.Het standpunt op de WKCZ heeft VWS op 17 februari 2000 aan de Tweede Kamer
gestuurd (TK 1999–2000, 26 800 XVI nr. 73). De standpunten op de
andere evaluatierapporten zullen voor 15 mei 2001 aan de Tweede Kamer worden
toegestuurd. Bijdragen aan het Patiëntenfonds
(bedragen x f 1 miljoen) 1997199819992000Patiëntenfonds* 20,825,140,5Aantal door het fonds gesubsidieerde organisaties57131167327* excl. beheerskostenBestuurlijke boeten WarenwetTer verbetering van de handhaving van warenwettelijke voorschriften is
de Warenwet in november 1999 gewijzigd. Daarmee kreeg de minister de bevoegdheid
aan overtreders van warenwettelijke voorschriften een boete op te leggen.
Dit in plaats van een strafrechtelijk optreden tegen de overtreder.
De boete zal namens de minister door de Hoofdinspecteur van de Keuringsdienst
van Waren worden opgelegd. Binnen de Keuringsdienst van Waren is in 2000 een
afzonderlijk bureau voor de uitvoering van het nieuwe handhavingsysteem opgericht
en operationeel gemaakt.Het belangrijkste voordeel van de bestuurlijke boete ten opzichte van
strafrechtelijke handhaving is gelegen in de mogelijkheid om als bestuursorgaan
tot een lik op stuk beleid te komen.Volgens de wetswijziging dienen bij algemene maatregel van bestuur alle
mogelijke overtredingen te worden genoemd met bijbehorend tarief. Aan de hand
van een dergelijke vastgestelde tarieflijst kan
de Keuringsdienst van Waren tot oplegging van boetes overgaan. Op 27 november
2000 werd een dergelijke maatregel, het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten,
vastgesteld. In de bij het besluit horende bijlage zijn zo'n 1 200 overtredingen
opgenomen.Per 1 februari 2001 is de Keuringsdienst de Warenwet gaan handhaven met
dit nieuwe systeem.VoedselveiligheidDe Nederlandse Voedsel Autoriteit (NVA)In de Nota Voedsel en Groen, die medio 2000
door het Kabinet naar de Kamer is gestuurd, wordt een perspectief geschetst
voor de ontwikkeling van de landbouw in de komende 10 jaar. Belangrijke voornemens
zijn de oprichting van één onderzoeksinstituut voor voedselveiligheid
en één nationaal orgaan voor het waarborgen van de voedselveiligheid.Inmiddels heeft het Kabinet nadere uitwerking gegeven aan deze voornemens.
Besloten is om nog in deze Kabinetsperiode een Nederlandse Voedsel Autoriteit
(NVA) op te richten. In de NVA zullen onder aansturing van VWS en LNV het
onderzoek naar, de waarborging van en de communicatie over de voedselveiligheid
worden gebundeld. De oprichting van de NVA beoogt ook zo veel mogelijk parallel
te lopen met ontwikkelingen binnen de Europese Unie waar ook een voorstel
ligt tot oprichting van een Europese Voedsel Autoriteit (EVA).BSEIn de tweede helft van het jaar nam binnen de Europese Unie de maatschappelijke
en politieke onrust rond BSE weer toe. Aanleiding waren onder meer het rapport
van een parlementaire enquête commissie in het Verenigd Koninkrijk,
aanvullende maatregelen die Frankrijk nationaal invoerde en de eerste gevallen
van BSE in Duitsland. Een belangrijke ontwikkeling is dat vanaf 1 oktober
binnen de Europese Unie, het Specifiek Risico Materiaal (SRM) vernietigd moet
worden in plaats van verwerkt tot diermeel. Nederland had deze maatregel al
in 1997 ingevoerd. In december ging de Landbouwraad akkoord met een set van
aanvullende maatregelen in de strijd tegen BSE. Er geldt een tijdelijk verbod
van vervoedering van diermelen. Ook is er een testregime afgesproken voor
runderen ouder dan 30 maanden. Zonder getest te zijn op BSE zijn deze runderen
niet geschikt voor humane consumptie. In Nederland is vanaf 1 januari 2001
versneld deze test ingevoerd. Vooruitlopend op Europese maatregelen heeft
Nederland ook besloten kadavers van alle diersoorten te vernietigen en niet
te verwerken tot diermeel. Vlak voor het kerstreces heeft het Kabinet ingestemd
met een tijdelijke rijksbijdrage om het bedrijfsleven tegemoet te komen, die
zich met deze maatregelen geplaatst ziet voor grote kosten. Deze kosten werken
ten dele ook door in de destructietarieven. Het verbod op vervoedering van
diermeel brengt vanaf december 2000 ook logistieke problemen met zich mee. Er is onvoldoende verbrandingscapaciteit om al het diermeel te
vernietigen. Een deel zal dan ook tijdelijk opgeslagen moeten worden.Gezondheidsbevorderende campagnesVanaf 1998 worden de volgende landelijke gezondheidsbevorderende campagnes
jaarlijks door VWS en ZorgOnderzoek Nederland (ZON) gefinancierd: (bedragen x f1000)Meerjaren voorlichtingsplan Niet-roken: (incl. f 3
miljoen voor jongeren campagnes) Begroting Gezondheidsbeleid art. 25.02 onderdeel 156 000Alcohol, voorlichting en preventie3 000Goede voeding, wat let je1 350De Vrij Veilig Campagne1 550Nederland in Beweging850Sport Blessure Vrij350BRON: Brief aan ZON (GZB/GZ 98–46939 en GZB/GZ 2 012 713)In 2000 werden de landelijke voorlichtingscampagnes door ZorgOnderzoek
Nederland in opdracht van VWS uitgebreid doorgelicht. Conclusie van de evaluatie
was dat de huidige campagnes een belangrijke functie vervullen bij het bewerkstelligen
van agendasetting en kennisvermeerdering, alsmede ter versterking van lokale
en regionale activiteiten. Minder duidelijk zijn de effecten van de campagnes
op gedrag en gezondheid. Op basis van een expertmeeting waarin onder meer
aandacht werd besteed aan de effectiviteit en efficiëntie van de campagnes,
zijn door ZON verschillende aanbevelingen geformuleerd voor de opzet en uitvoering
van het proces- en effectonderzoek. Deze aanbevelingen zullen bij de uitvoering
van de campagnes in volgende jaren worden betrokken.Stimuleringsfonds Openbare GezondheidszorgEind 2000 is er een Stimuleringsfonds Openbare Gezondheidszorg (OGZ) opgericht
naar aanleiding van een Kabinetsbesluit om de openbare gezondheidszorg een
extra impuls te geven van incidenteel f 50 miljoen. Uit het fonds worden
waar mogelijk op planmatige wijze projectmatige activiteiten bekostigd ten
behoeve van de verdere ontwikkeling, innovatie en implementatie binnen de
OGZ. Daarnaast heeft het fonds het doel om de uitvoering van de afspraken
die partijen maken in het Nationaal Contract OGZ mogelijk te maken.3.2 Curatieve somatische zorgDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Beroepen en opleidingen VGZ104 082112 357114 054123 8639 8098,6%* Eerstelijnszorg/thuiszorg deels24 53953 04141 26366 43425 17161,0%* Genees- en hulpmiddelen19 16227 47315 50251 00635 504229,0%* Waarborgfonds zorgsector 120 0000000,0%* Rijksbijdrage financiering abortusklinieken 14 59312 09214 2242 13217,6%* Garantie leningen volksgezondheid000000,0%* Overig79 28484 61459 421103 94444 52374,9%Totaal uitgaven227 067412 078242 332359 471117 13948,3%Totaal uitgaven in EUR1000103 039186 993109 965163 12153 155 Ontvangsten8 39611 1087 6266 741– 885– 11,6%Ontvangsten in EUR10003 8105 0413 4613 059– 402 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe hogere uitgaven op dit beleidsartikel van f 117,2 miljoen worden
onder meer veroorzaakt door:– Ondersteuning, richtlijnontwikkeling, zorgvernieuwing en kwaliteitsbeleid
medisch specialisten f 20,5 miljoen;– Bijdrage aan de KNMP van f 19 miljoen;– Invoering Diagnose Behandel combinaties (DBC's) f 17 miljoen;– f 11 miljoen in het kader van de vuurwerkramp in Enschede;– ICT in de zorg f 9,5 miljoen;– De uitgaven in het kader van extra op te leiden huisartsen f 7,5
miljoen;– Het project farmaceutische zorg f 7,3 miljoen;– Bijdrage aan de nationale navelstrengbloedbank van f 6,4
miljoen;– Uitvoering op het terrein van de wet op de orgaandonatie en medische
ethiek f 4,5 miljoen;– Extra op te leiden verloskundigen en ondersteuning van verloskundigen
f 3,6 miljoen;– Kwaliteitsbeleid paramedici f 3 miljoen;– Bijdrage aan Zorgverzekeraars Nederland van f 3 miljoen;– Extra opleiden kraamverzorgenden f 2,8 miljoen;– Calamiteitenhospitaal in Utrecht f 2,2 miljoen.Toelichting op Beroepen en opleidingen VGZVanuit de begroting van VWS wordt subsidie verstrekt voor de medische
vervolgopleidingen en de opleidingen tot verloskundige. De andere opleidingen
in de zorg vallen onder de verantwoordelijkheid van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen.In 1999 hebben 75 huisartsen meer dan geraamd de opleiding voltooid. Deze
extra uitstroom betreft in feite een versnelde uitstroom als gevolg van het
invoeren van een vrijstellingsregeling waardoor een aanzienlijk aantal huisartsen
in opleiding in minder dan de normale drie jaar de opleiding hebben voltooid.In 2000 is de opleidingscapaciteit verhoogd van 337 naar 360 eerstejaarsstudenten. Huisartsen in opleiding 19981999Raming 20002000Eerstejaars325337360360Opleiding voltooid336400325322Totaal in opleiding997980992998BRON: opgave SBOH. VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid van deze
gegevens.De aantallen verloskundigen in opleiding in 1998 betreffen studenten van
de nieuwe vierjarige opleiding. Het aantal geslaagden in 1999 is conform de
verwachting. De realisatie 2000 van het aantal studenten is inclusief de extra
instroom per 1-9-2000 met 40 eerstejaars studenten. Door deze extra instroom
bedraagt de totale opleidingscapaciteit 160 eerstejaars studenten. Verloskundigen in opleiding 19981999Raming 20002000Aantal studenten460466466506Aantal geslaagden96102102103BRON: administratie drie opleidingen verloskunde. VWS heeft geen zicht
op de betrouwbaarheid van deze gegevens.Medische tuchtzakenMet het ministerie van Justitie wordt regelmatig overleg gevoerd om op
middellange termijn het beheer van de tuchtcolleges van de beroepen ingevolge
de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg over te dragen van
het ministerie van VWS naar het ministerie van Justitie. Medische tuchtzaken 1997199819992000Centraal255305282278Amsterdam279302293320Eindhoven262288255247Zwolle153188214211Groningen838010199Den Haag322310302275Totaal1 3541 4731 4471 430BRON: opgave tuchtcolleges. VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid
van deze gegevens.Toelichting op de eerstelijnszorgAmendement Lambrechts/Oudkerk, onderdeel verloskundeWat willen we bereiken?Naar aanleiding van de motie van de leden Lambrechts (D66) en Oudkerk
(PvdA) van de Tweede Kamer der Staten-Generaal is aan de Koninklijke Nederlandse
Organisatie van Verloskundigen (KNOV) een subsidie beschikbaar gesteld om
de problemen in de eerstelijns verloskundige zorg te beheersen.Wat hebben we daarvoor gedaan?1. Doorlichting van de verloskundige zorg in Nederland.Het pro-actief werken aan de oplossingen van de voortschrijdende problemen.
Het tijdig in kunnen zetten op aankomende problemen op zowel individueel praktijkniveau
als op regionaal en landelijk niveau. Deze aanpak biedt effectieve mogelijkheden
om relevante informatie over de rol en betekenis van de Districts Verloskundige
Platforms (DVP's) voor het voetlicht te brengen van de individuele verloskundige
en verloskundig actieve huisartsen. Gezamenlijk met de Landelijke Huisartsen
Vereniging.2. Procesmanagement regio-ondersteuning en vorming DVP's.De situatie in de verloskundige zorgverlening vraagt thans om een zo snel
mogelijk invoeren van DVP's. Het is noodzakelijk om in 2000 een start te maken
met het oprichten van DVP's.3. Ontwikkeling automatiseringsomgeving DVP.De inrichting van de DVP's vraagt om een efficiënte automatiseringsomgeving
welke aansluit op landelijke en regionale werkprocessen. Daarnaast dient het
mogelijk te worden gemaakt dat informatie wordt ontsloten ten behoeve van
verloskundigen en verloskundig actieve huisartsen, alsmede voor publieksgerichte
voorlichting.4. Conferentie.Er is een conferentie georganiseerd om de zittende verloskundigen te motiveren
en meer specifiek gericht op uitgetreden verloskundigen. Het doel is de esprit
te bevorderen en de potentiële herintreders te motiveren weer aan het
werk te gaan.5. Kadertraining.Ten behoeve van de voorbereiding van toekomstige bestuurders op hun taak
met betrekking tot de aansturing van DVP's is het gewenst een aanvang te maken
met de training van bestuurlijk kader.6. Waarneembureau.Vooruitlopend op de inrichting van waarneempools op regionaal niveau door
de DVP's dient een begin te worden gemaakt met een handeling van de beschikbare
en nog te generen waarnemers. Dit is elementair in de huidige schaarste aan
verloskundigen.Wat heeft het gekost? – Doorlichting verloskunde in Nederland:f2 000 000,–– Procesmanagement regio-ondersteuning en vorming DVP's:f585 000,–– Ontwikkeling automatiseringsomgeving DVP:f80 000,–– Conferentie:f95 000,–– Kadertraining:f40 000,–– Waarneembureau:f50 000,–– Overhead:f150 000,–Totaalf3 000 000,–Kwaliteit en doelmatigheid curatieve somatische zorga) Huisartsen en elektronisch voorschrijven (EVS)Wat willen we bereiken?In de begroting van 2000 wordt gemeld dat door middel van invoering van
het EVS bij huisartsen zo efficiënt mogelijk gebruik wordt gemaakt van
de geneesmiddelenvoorziening en dat de kostenontwikkeling wordt beheerst.Wat hebben we daarvoor gedaan?De LHV heeft in het jaar 2000 een subsidie ontvangen om de implementatie
van het EVS bij huisartsen te realiseren. De invoering van het EVS heeft in
het begin de nodige vertraging opgelopen. De LHV heeft aan VWS toegezegd zich
tot het uiterste in te spannen dat voor het einde van het jaar 2000 alle overige
huisartsen alsnog het EVS uitgeleverd zouden krijgen. De LHV heeft daarvoor
onder andere afspraken gemaakt met een aparte software-leverancier die voor
enkele pakketten wel de software zou kunnen leveren. Grotendeels is het gelukt
om voor de automatiseringspakketten met problemen via deze constructie alsnog
het EVS uitgeleverd te krijgen in het jaar 2000. Voor twee automatiseringpakketten
(circa 20% van de huisartsen) zal de uitlevering van EVS voor medio het jaar
2001 plaatsvinden.Daarnaast heeft het NIVEL in opdracht van VWS in 2000 een onderzoek gedaan
naar de monitoring van de invoering van het EVS en de feitelijke besparing
ten gevolge van toepassing van het EVS in het 1999.Tenslotte is er een begeleidingsgroep EVS met ondersteuning en onafhankelijk
voorzitterschap van KPMG.Wat heeft het gekost?De LHV heeft een subsidie gekregen van f 4 miljoen voor implementatie
van het EVS.Daarnaast is een aanvullende subsidie gegeven aan de LHV van f 340 000,–
voor FTO-teams.Het NIVEL heeft een bedrag van ruim f 235 000,– gekregen
voor de monitoring van het EVS. Tenslotte heeft KPMG een bedrag van ruim f 101 000,–
gekregen voor de ondersteuning en voorzitterschap van de begeleidingsgroep
EVS.b) Verbeteren van kwaliteit en doelmatigheid van paramedische
zorg.Wat willen we bereiken?Het in november 1998 gesloten Najaarsakkoord met de paramedische sector
(fysiotherapeuten, oefentherapeuten César, oefentherapeuten Mensendieck
en logopedie) heeft tot doel de kwaliteit van de paramedische zorg te verbeteren,
de doelmatigheid van die zorg te vergroten en de transparantie van hetgeen
in de sector gebeurt te vergroten.Wat hebben we daarvoor gedaan?De paramedici worden ondersteund bij het inrichten van de voor de uitvoering
van de afspraken benodigde infrastructuur voor kwaliteitsbeleid, bij de ontwikkeling
van richtlijnen, intercollegiale toetsing, bij- en nascholing en de verbetering
van de informatievoorziening.De opbouw van de infrastructuur voor de uitvoering van het kwaliteitbeleid
verloopt volgens plan.Bij de fysiotherapeuten zijn inmiddels 1 000 intercollegiale overleggen
fysiotherapie (IOF's) totstandgekomen waaraan ongeveer 14 000 fysiotherapeuten
deelnemen. Op regionaal niveau zijn 7 ondersteuningsbureaus totstandgekomen
die de IOF's en fysiotherapeuten ondersteunen bij de invoering en uitvoering
van kwaliteitsbevorderende activiteiten.Het kwaliteitsregister voor niet-verbijzonderde fysiotherapeuten en heilgymnasten
is door het KNGF opengesteld.De inrichting van de verplichte gerichte bij- en nascholing voor fysiotherapeuten
verloopt volgens plan: het systeem voor geaccrediteerde bij- en nascholing
is sinds 1 januari 2000 operationeel. De cursus methodisch handelen is door
ongeveer 6 000/7 000 fysiotherapeuten gevolgd.Door de beroepsgroep fysiotherapeuten is gestart met de ontwikkeling van
een certificatieschema.De beroepsgroep fysiotherapie heeft thans in totaal 10 richtlijnen ontwikkeld.Bij de oefentherapeuten is de vorming van intercollegiale overleggen César
en intercollegiale overleggen Mensendieck nagenoeg voltooid, terwijl de regionale
ondersteuningsstructuur operationeel is.Van de oefentherapeuten Mensendieck heeft ruim 30% de training intercollegiale
toetsing doorlopen, terwijl ongeveer 150 oefentherapeuten César (circa
¼ van de beroepsgroep) getraind zijn in de methode.De criteria voor het accrediteren van bij- en nascholing zijn gereed.Circa 20 visitaties van praktijken zijn uitgevoerd.De criteria voor inschrijving in het Kwaliteitsregister Paramedici zijn
ontwikkeld.Inmiddels zijn er voor de oefentherapie César 4 richtlijnen ontwikkeld,
terwijl binnen de oefentherapie Mensendieck 2 richtlijnen in ontwikkeling
zijn.Binnen de logopedie is de opzet van kwaliteitskringen – die de infrastructuur
zullen vormen voor activiteiten gericht op kwaliteitsbevordering – thans
volop gaande. De ontwikkeling van een meetinstrument stemstoornissen is ter
hand genomen.Met de intercollegiale toetsing is binnen de logopedie een start gemaakt:
44 logopedisten zijn tot begeleider intercollegiale toetsing opgeleid.Er zijn door de beroepsgroep criteria ontwikkeld voor de basisregistratie
en herregistratie in het Kwaliteitsregister Paramedici.Op het gebied van de informatievoorziening is een start gemaakt met de
ontwikkeling van peilstations voor de fysiotherapie, de oefentherapie César
en de oefentherapie Mensendieck.Al door meer dan de helft van de fysiotherapeuten worden geautomatiseerd
gegevens aangeleverd aan zorgverzekeraars conform de standaard externe integratie.Ongeveer de helft van de logopediepraktijken is geautomatiseerd. Vrijwel
alle logopedisten hebben de scholing gevolgd in het hanteren van het Logopedie Informatie Systeem (LIS). Het project dat tot doel heeft
de ontwikkeling van een landelijke logopedische registratie (LLR) is gestart.In de oefentherapie is de automatiseringsgraad fors toegenomen: 90% van
de leden van de beide beroepsverenigingen beschikt inmiddels over een computer.
Daarmee is ook de mogelijkheid van geautomatiseerde aanlevering van gegevens
aan zorgverzekeraars conform de standaard externe integratie gerealiseerd.Wat heeft het gekost?De kosten van instandhouding van de infrastructuur voor kwaliteitsbevordering
voor fysiotherapeuten bedragen f 6,5 miljoen per jaar, terwijl deze kosten
voor de oefentherapie César, oefentherapie Mensendieck en logopedie
per beroepsgroep f 1 miljoen per jaar bedragen.Toelichting op Genees- en hulpmiddelen en lichaamsmateriaalBij de drie sectoren geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en lichaamsmateriaal
richt het beleid zich op het product, op de kwaliteit van de verleende zorg
en op kostenbeheersing. Bij dit beleid zijn verschillende partijen betrokken:– De verzekeraars (die in toenemende mate een centrale rol spelen);– De zorgaanbieders (die het gebruik voorschrijven);– De consumenten/patiënten (voor wie beschikbaarheid en veiligheid
cruciaal zijn).Hieronder beschrijven we de inkomsten en uitgaven in 2000 voor deze drie
sectoren.1. GeneesmiddelenHet jaar 2000 stond vooral in het teken van de verdere implementatie van
het plan van aanpak kwaliteit en kostenbeheersing geneesmiddelen en farmaceutische
zorg van november 1998 en de standpuntbepaling op de rapporten De Vries, MDW-werkgroep
Geneesmiddelen en Wijers over het (toekomstige) geneesmiddelenbeleid. In deze
rapporten staat de positionering van de zorgverzekeraar als de regisseur van
de geneesmiddelenvoorziening centraal. In 2000 is de Tweede Kamer een concreet
plan van aanpak toegezonden voor het aangekondigde programma van deregulering
en instrumentering. Via de meerjarenafspraken is aan diverse onderdelen van
het geneesmiddelenbeleid nader uitvoering gegeven. Er zijn onder meer afspraken
gemaakt over:– Het meewerken van partijen aan de structuurmaatregelen, zoals
de uitbouw van farmacotherapeutisch overleg (FTO) tot het farmacotherapeutisch
transmuraal overleg (FTTO);– Het ontwikkelen en invoeren van transmurale afspraken;– Het bewerkstelligen van doelmatiger voorschrijfgedrag met behulp
van een elektronisch voorschrijfsysteem;– Het meewerken aan een systeem dat het geneesmiddelengebruik en
de bijbehorende kosten in beeld brengt.Ter ondersteuning van het beleid zijn ook in 2000 middelen (f 16
miljoen) beschikbaar gesteld, onder andere voor de zogenaamde «proeftuinen»
ter ontwikkeling van farmacotherapeutisch transmuraal overleg (FTTO). In 2000
is een tussenrapportage over de proeftuinen en een eerste (van twee) procesevaluatie(s)
uitgebracht door Deloitte & Touche Bakkenist. De kernpunten uit de rapportage
zijn dat de proeftuinen veel problemen hebben ondervonden met het opzetten
van een projectorganisatie, dat het implementeren van plannen
en afspraken veel weerbarstiger is dan het ontwikkelen ervan en dat de insteek
van de verzekeraar op kwaliteit in plaats van geld nog lang niet is uitgekristalliseerd.
Concreet behaalde effecten op het voorschrijfgedrag in de proeftuinen zullen
pas in de loop van 2001 zichtbaar worden.De stichting Doelmatige Geneesmiddelenvoorziening, die eveneens op het
vlak van FTTO's actief is, heeft een subsidie ontvangen van f 4,7 miljoen.
Het afgelopen jaar zijn de financiële relatie met de stichting en de
aansturing en beleidsprioritering door VWS herzien. Voor het deelproject Farmaceutische
Deskundigheid in de Zorg is na een werkconferentie een intensief traject gestart
voor de thema's ketenkwaliteit, veiligheid, patiënt, personeel, incentives
en ICT. Op basis van de conferentie wordt binnen het deelproject gekozen voor
maatwerk, regionale verschillen en differentiatie in beroepen en functies
in de farmaceutische zorg, in plaats van uniformiteit en landelijke blauwdrukken.
Het bewerkstelligen van een doelmatiger voorschrijfgedrag met behulp van een
elektronisch voorschrijfsysteem (EVS) stagneert enigszins. De voortgang wordt
belemmerd doordat de betrokken partijen niet eensgezind samenwerken aan een
zelfde doel.In 2000 zijn verregaande vorderingen gemaakt met de ontwikkeling van een
systeem van periodieke monitoring van de geneesmiddelenontwikkelingen. De
stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK) heeft een datawarehouse geïmplementeerd
bij het departement. Dit informatiesysteem bevat gegevens van apothekers over
afgeleverde geneesmiddelen, die de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter
bevordering van Pharmacie (KNMP) gebruikt voor het te voeren kostenbeleid.De KNMP heeft in 2000 een bijdrage van f 19 miljoen ontvangen om
het convenant uit te voeren dat op 8 oktober 1999 met het departement is gesloten.
De activiteiten die de KNMP in dat kader ontplooit, dragen bij aan het waarborgen
en bevorderen van de kwaliteit en de toegankelijkheid van de farmaceutische
zorg. De KNMP voert het plan van aanpak meerjarenafspraken uit aan de hand
van een viertal thema's, te weten kwaliteitsbeleid en FTTO,
informatie- en communicatietechnologie, regionale begeleidingsstructuur enmonitoring via datawarehouse.Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft een voortrekkersrol met betrekking
tot de rol van de verzekeraar ten aanzien van de geneesmiddelenvoorziening.
In 1999 heeft ZN het rapportGeneesmiddel verzekerd uitgebracht
waarin het inkoopproces van geneesmiddelen is beschreven.Tijdens een Algemeen Overleg van het departement met de Tweede Kamer is
toegezegd dat de beleidslijn, zoals opgenomen in het rapport, wordt ondersteund.
Hiertoe heeft ZN in 2000 een éénmalige bijdrage van f 3
miljoen ontvangen voor de kosten van de activiteiten ten aanzien van het inkoopproces
van geneesmiddelen en de versterking van de rol van de zorgverzekeraars in
de geneesmiddelenvoorziening. Hierdoor is het mogelijk geweest om reeds in
2000 een deel van de noodzakelijke expertise op te bouwen. Inmiddels is een
aantal belangrijke stappen gezet op deze weg. Het rapport Zorgverzekeraars in geneesmiddelen: een nieuwe aanpak is aan de Kamer
aangeboden.De Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) heeft advies uitgebracht over
weesgeneesmiddelen. Naar aanleiding van het Kabinetsstandpunt hierover is
in 2000 de opdracht verstrekt aan de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek (NWO) en het agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
(ACBG) om een nationaal coördinerende structuur op te richten die alle
betrokkenen met betrekking tot weesgeneesmiddelen bij elkaar moet brengen.
Voor de opzet van deze structuur en het opstarten van projecten
in het kader van weesgeneesmiddelen heeft het departement voor de komende
jaren een bedrag van f 4 miljoen beschikbaar gesteld.2. Medische hulpmiddelenIn januari 2000 is een beleidsbrief hulpmiddelen aan de Tweede Kamer gestuurd.
Deze beleidsbrief presenteert aanvullend beleid om ook in de toekomst de kwalitatief
goede hulpmiddelenverstrekking aan de consument/patiënt te handhaven
en de budgettaire beheersbaarheid te vergroten. De beleidsbrief geeft:– Een realistisch kostenkader;– Helderheid over verantwoordelijkheden en incentives: de regierol
van zorgverzekeraars;– Concrete voornemens met betrekking tot deze regierol van verzekeraars
(Koopmans-achtige experimenten), versterking van de rol van de cliënt
(experimenten Product Gebonden Budgetten), kostenreducties (BTW-verlaging),
het ondersteunen van verzekeraars en het overhevelen van verantwoordelijkheid
naar instellingsmanagement (verzorgingshuizen en ziekenhuizen).In 2000 is een convenant met Zorgverzekeraars Nederland tot stand gekomen.
Dit convenant is erop gericht de doelmatigheid te vergroten, zowel bij het
voorschrijven en verstrekken van hulpmiddelen als bij de inkoop en distributie.
Op grond van het convenant zijn er inmiddels 12 experimenten geselecteerd,
die in 2001 van start gaan. Daarnaast worden er voorstellen uitgewerkt voor
deregulering en het ontwikkelen van instrumentarium.Het afgelopen jaar is ook de start van het Hulpmiddelen Informatie Centrum
(HIC) voorbereid, waardoor het HIC naar verwachting in maart 2001 van start
kan gaan met een gezamenlijk convenant van alle betrokken partijen. Daarnaast
is aan het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) de opdracht verstrekt om PGB-experimenten
te starten in de categorieën incontinentiematerialen, pruiken en communicatiemiddelen.
Het CVZ heeft deze experimenten in 2000 voorbereid.Tot slot is het van belang om te melden dat de kostenontwikkeling vanaf
1999 binnen de ramingen is gebleven.3. LichaamsmateriaalOp het gebied van lichaamsmateriaal is in 2000 een bedrag van f 6,4
miljoen beschikbaar gesteld aan de stichting EuroCord Nederland voor de verdere
opbouw van een nationale navelstrengbloedbank. Navelstrengbloed bevat zogenoemde
stamcellen die kunnen worden gebruikt voor transplantatiedoeleinden en die
het bloedbeeld kunnen herstellen bij patiënten die zijn behandeld voor
bijvoorbeeld leukemie. Een dergelijke bloedbank bestaat al, maar is van bescheiden
omvang en capaciteit. Met het beschikbaar gestelde bedrag wordt deze voorziening
uitgebreid van ongeveer 1 000 naar 5 000 eenheden navelstrengbloed.
De verwachting is dat de navelstrengbloedbank over ongeveer vier jaar de volle
omvang heeft bereikt en zichzelf dan ook zal kunnen voorzien.4. Medische biotechnologieIn 2000 heeft het Kabinet de Integrale Nota Biotechnologienaar de Tweede Kamer gezonden. Behalve een overzicht van de ontwikkelingen
van de laatste jaren en de te verwachten ontwikkelingen geeft deze nota de beleidsuitgangspunten en beleidsvoornemens met betrekking tot biotechnologie
weer. Daarnaast is in 2000 het Kabinetsstandpunt
naar de Kamer gezonden over octrooiering van biotechnologische uitvindingen
in relatie tot volksgezondheid en gezondheidszorg. Het Kabinet staat positief
tegenover octrooiering van biotechnologische uitvindingen op het terrein van
de gezondheidszorg. Het is een instrument om de innovatie in de gezondheidszorg
te bevorderen, waardoor de kwaliteit van de zorg verbetert.Het bedrijfsleven en wetenschappelijke instellingen hebben in 2000 een
uitgebreide inventarisatie gemaakt van de sterktes en zwaktes van de kennisinfrastructuur
in Nederland en een plan ontwikkeld. Tezamen met de minister van OC&W
is de Raad voor Gezondheidsonderzoek gevraagd om de kennislacunes van de klinische
toepassing en maatschappelijke effecten van genomics (DNA-technologie) in
kaart te brengen. In juni is het Strategisch Actieplan Genomics door de ministers
van EZ en OC&W bij de Tweede Kamer ingediend.Het Platform Medische Biotechnologie, dat eind 1999 is opgericht, heeft
tijdens de bijeenkomsten de afgelopen periode de volgende onderwerpen behandeld:
weesgeneesmiddelen, octrooiering van biotechnologische uitvindingen, xenotransplantatie,
voorlichting over biotechnologie. De gedachteuitwisseling in dit Platform
en de klankbordfunctie hebben zich tot nu toe bewezen als positieve vormen
van beleidsstimulering voor de biotechnologie.Vorig jaar is het onderzoek van TNO naar de «haalbaarheid Centrale
Faciliteit voor Vectorproductie» afgerond. Het rapport geeft het eindresultaat
van een inventariserend onderzoek naar de oprichting van een centrale faciliteit
voor de productie van klinisch proefmateriaal voor gentherapieonderzoek en
ander hoogwaardig biotechnologisch onderzoek. Naar aanleiding van dit rapport
hebben vervolggesprekken plaatsgevonden met relevante partijen op het gebied
van gentherapie. Hieruit kwam naar voren dat translationeel onderzoek niet
structureel gestimuleerd wordt. Translationeel onderzoek is onderzoek naar
de vertaalslag om kennis die opgedaan is in het onderzoekslaboratorium, over
te brengen naar en toe te passen in de kliniek. Dit jaar zal een beleidsvisie
naar de Tweede Kamer worden gestuurd over de problematiek rondom translationeel
onderzoek op terreinen zoals de gentherapie en de celtherapie.Toelichting op Waarborgfonds voor de zorgsectorHet jaar 2000 was het eerste «echte» jaar dat het Waarborgfonds
voor de Zorgsector (WfZ) actief is geweest. En met succes. Uit door het WfZ
verstrekte informatie blijkt het volgende beeld.Ultimo 2000 was ruim 10% van de zorginstellingen deelnemer aan het waarborgfonds.
Bij de ziekenhuizen zelfs meer dan 20%. In totaal is voor ongeveer f 660
miljoen aan borgstellingsverklaringen afgegeven. Het exploitatiesaldo van
het WfZ over 2000 bedroeg f 8,8 miljoen positief, hetgeen wordt toegevoegd
aan het eigen vermogen.Noemenswaardig is ook het feit dat WfZ-geborgde leningen ongeveer gelijke
rentepercentages kennen als leningen in de volkshuisvestingssector met een
borging door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Het rentevoordeel van ongeveer
0,6% dat instellingen bij borging kunnen realiseren, spoort daarmee.Toelichting op OverigMillennium Platform Zorg (MPZ)Met ingang van 2000 is het MPZ gestopt met haar informerende en coördinerende
taken.In januari 2000 is de ondersteuning van het veld teruggebracht tot een
algemene en juridische helpdesk. Gedurende de eerste maanden van 2000 heeft
het MPZ haar monitorende taak voortgezet en heeft het projectbureau van het
MPZ de volgende activiteiten verricht:– Het verrichten van onderzoek naar de gebeurtenissen in de zorgsector
tijdens de millenniumwisseling en de rapportage hierover;– Het maken van een project- en evaluatieverslag;– De administratieve en organisatorische afhandeling van het projectbureau
en het platform;– De overdracht van kennis en verworvenheden naar VWS of aanverwante
organisaties;– De overdracht van het archief aan VWS.Het MPZ heeft haar activiteiten per 1 april 2000 officieel beëindigd.OrgaandonatieIn de tweede helft van februari 1998 en de eerste helft van maart 1998
zijn alle Nederlanders ouder dan 18 jaar aangeschreven om hen de mogelijkheid
te geven hun wil ten aanzien van orgaandonatie kenbaar te maken. In het eerste
kwartaal van 1999 en 2000 zijn alle 18-jarige aangeschreven. De verwachting
dat 25 tot 35 procent van de aangeschreven Nederlanders het formulier daadwerkelijk
zou terugsturen in 1998, 1999 en 2000 is uitgekomen. Gebleken is dat van de
12,6 miljoen verstuurde formulieren er bijna 4,7 miljoen zijn geretourneerd.
Uit de per ultimo 2000 4,67 miljoen teruggestuurde formulieren komt het volgende
beeld naar voren ten aanzien van de keuze op het formulier: Prestatiegegevens donorregisterAantal:199819992000Cumulatief per 31 december 2000Totaal per 31 december
2000Aanschrijvingen12 200 000190 265187 63812 577 903       Geldige wilsbeschikkingen4 238 74364 34961 517 4 670 4831Toestemming46,6%39,2%36,6% 46,0%Toestemming met beperking7,6%14,8%13,8% 7,9%Geen toestemming34,8%31,5%34,5% 34,1%Beslissing nabestaanden10,0%13,4%14,1% 10,3%Beslissing aangewezen persoon1,0%1,1%1,0% 1,7%Geretourneerd34,7%33,8%32,8% 37,1%Raadplegingen donorregister1 4164 0424 60510 063 BRON: opgave donorregister (bewerking gegevens registratiesysteem)1 In 1999 hebben bijna 300 000 mensen zich laten registreren
die in 1998 zijn aangeschreven. Dit aantal is bij dit totaalcijfer opgeteld.Kwaliteitsbeleid medisch specialistenWat willen we bereiken?In de Meerjarenafspraken zorgsector zijn afspraken gemaakt over de opbouw
van een regionale ondersteuningsstructuur voor medisch specialisten. Met deze
structuur moet de locale integratie en samenwerking worden ondersteund. Dit
is een belangrijke voorwaarde om tot ketenzorg te komen. De ondersteuning
richt zich vooral op de ontwikkeling en implementatie van transmurale,
multidisciplinaire richtlijnen, verbetering van de communicatie tussen eerste
en tweede lijn, het starten van FTTO's, zorgvernieuwingsprojecten etc.Wat hebben we daarvoor gedaan?Deze operatie heeft de naam «District op Orde» gekregen. Inmiddels
zijn er in 15 regio's ondersteuningsstructuren in het leven geroepen. Per
district zijn er District Specialisten Beraden ingesteld om – regionaal
gefaciliteerd – te onderhandelen met andere zorgaanbieders, verzekeraars
en ziekenhuisdirecties. Deze beraden dragen eraan bij dat medisch specialisten
elkaars werkwijzen beter leren kennen en leiden tot een betere organisatie
van het werk. De implementatie van vernieuwingen vindt bij uitstek plaats
op regionaal niveau. Er draaien inmiddels tientallen zorgvernieuwingsprojecten.
Medio 2001 moet voor heel Nederland de regionale structuur werken. Geconcludeerd
kan worden dat het project District op Orde goed
draait.Wat heeft het gekost?In 2000 is aan de Orde van Medische specialisten voor het project District op Orde f 9,3 miljoen subsidie verleend.
Daarnaast heeft de orde nog f 6,8 miljoen subsidie ontvangen voor het
project richtlijnen en f 3,4 miljoen voor overige projecten in het kader
van het kwaliteitsbeleid.Registratie, informatievoorziening, aanpak en kennis van
de wachttijden in de curatieve zorga) Platform Aanpak Wachttijden Curatieve ZorgWat willen we bereiken?De meest cruciale doelen van het Platform Aanpak Wachttijden waren het
terugdringen van de wachttijden tot aanvaardbaar niveau en het bevorderen
van adequate zorg binnen het reguliere zorgcircuit, ook voor mensen met arbeidsrelevante
aandoeningen. De taak van het platform was het plan Structurele
aanpak van wachttijden in de zorgsector met de daarbij behorende
twaalf actiepunten te stimuleren en te bewaken, zodat deze actiepunten daadwerkelijk
ten uitvoer werden gebracht.Wat hebben we daarvoor gedaan?Om dit te bereiken is het Platform, in het jaar 2000, 9 keer bij elkaar
gekomen. Hiervan is in april 2000 een tussenrapportage, Aanpak van de wachtlijsten: volle kracht vooruit en in januari 2001
een eindrapportage Aanpak van de wachtlijsten: het resultaat
telt verschenen. Verder is er in maart 2000 een advies met betrekking
tot versterking reguliere zorg met betrekking tot arbeidsrelevante aandoeningen
uitgebracht. Hiernaast is in maart 2000 een advies naar aanleiding van het
actieplan aanbesteding van PvdA en VNO-NCW opgesteld. Andere belangrijke onderwerpen
waarmee door het Platform stevige vooruitgang is geboekt zijn de arbo-curatieve
samenwerking, de inhaalslag van de wachtlijsten en de CTG-beleidsregels, de
NVZ databank wachttijden en verdere beraadslaging en meningsvorming rond de
verwijsfunctie van bedrijfsartsen en «wegwijzers in de zorg».
Dit laatste gaat erom hoe patiënten snel terecht kunnen komen bij adequate
zorg, met name als het gaat om gespecialiseerde zorg rond arbeidsrelevante
aandoeningen. Tevens is er een aantal bijeenkomsten met derden georganiseerd
in het jaar 2000. Op 12 en 13 januari was er een consultatie-ronde initiatieven
gespecialiseerde zorg voor arbeidsrelevante aandoeningen. Op 3 oktober vond
er een invitational conference plaats. Deze invitational conference was georganiseerd voor betrokkenen uit het veld rond versterking reguliere zorg met
betrekking tot arbeidsrelevante aandoeningen. Dit ter concretisering en follow-up
van de uitwerking van het advies van het platform. Tenslotte is er een bijdrage
geleverd aan de ontwikkeling van het ZON-implementatieplan Betere zorg, tevreden patiënten.Wat heeft het gekost?Van 1 januari tot en met 1 augustus 2000 is aan Zorgverzekeraars Nederland
ten behoeve van het Platform een subsidie verstrekt van f 360 000,–.
In november 2000 is besloten deze periode te verlengen tot 1 januari
2001 en is een aanvullende subsidie verleend van f 140 000,–.b) Landelijke kenniscentra arbeidsrelevante aandoeningenWat willen we bereiken?De aangewezen centra vervullen een belangrijke taak als het gaat om het
vergroten van de aandacht, de kennis en vaardigheden bij de curatieve somatische
en geestelijke gezondheidszorg bij klachten die relevantie hebben voor het
werk. Zij hebben de opdracht om kennis over de relatie tussen werk en gezondheid
te verzamelen en te verspreiden, op een zodanige wijze dat deze kennis in
de dagelijkse zorgpraktijk wordt toegepast.Wat hebben we daarvoor gedaan?Eind 1999 zijn 4 kenniscentra voor arbeidsrelevante aandoeningen aangewezen.De vier centra aangewezen op het terrein van– aandoeningen aan het bewegingsapparaat; Academisch Ziekenhuis
Rotterdam;– psychische aandoeningen; Parnassia Psycho-Medisch centrum te Den
Haag;– aandoeningen aan de luchtwegen; Universitair longcentrum Dekkerswald;– huidaandoeningen; Academisch Ziekenhuis Vrije Universiteit en
Academisch Ziekenhuis Groningen gezamenlijk, zijn officieel van start gegaan
op 1 januari 2000.Van de centra is inmiddels een tweetal voortgangsrapportages ontvangen.
In het jaar 2000 hebben de centra zich vooral gericht op het opbouwen van
de centra (onder andere personeelswerving), uitbreiden van het netwerk, het
verder uitwerken van hun activiteitenprogramma's en op het zich profileren
naar de doelgroepen van de kenniscentra. De centra zijn begonnen aan de bij-
en nascholing voor huisartsen en bedrijfsartsen, opbouw van de website en
opzetten van kenniskringen ect. De kenniscentra zijn nauw betrokken bij de
ontwikkeling van het programma Versterking van de reguliere
zorg voor mensen met arbeidsrelevante aandoeningen en de vorming
van regionale expertisecentra en samenwerkingsverbanden.Wat heeft het gekost?Voor de activiteiten van de kenniscentra is voor de periode tot en met
2002 jaarlijks een bedrag van maximaal f 3,0 miljoen beschikbaar voor
de 4 centra gezamenlijk. Voor de centra in Rotterdam, Den Haag en Groningen/Amsterdam
is in 2000 voor een bedrag van f 2,25 miljoen aan subsidie verleend en
voor het centrum in Groesbeek is een subsidie verleend van f 0,65 miljoen.
In totaal voor de 4 centra derhalve f 2,9 miljoen in 2000.Vuurwerkramp EnschedeIn het kader van de nazorg en de directe zorgverlening (met name het opzetten
en exploiteren van informatie adviescentrum) van de vuurwerkramp in Enschede
is bijna f 11 miljoen aan uitgaven gedaan.De nazorg betreft met name psychosociale zorg voor direct betrokkenen
en hun eventuele verwanten en het informatie advies centrum heeft zo snel
als mogelijk direct na de ramp met name de functie vervuld van frontoffice
voor het beantwoorden van allerlei zorg en informatie vragen van direct betrokkenen
en verwanten van slachtoffers van de vuurwerkramp.DBC's en ICTAan twintig verschillende ziekenhuizen is in het kader van de voor de
in de komende jaren voorgenomen invoering van de diagnose behandeling combinatie
voor bijna f 14 miljoen aan subsidies verstrekt. Deze twintig ziekenhuizen
zijn koplopers met betrekking tot de mogelijkheid om de DBC's zo snel mogelijk
op verscheidene diagnose combinaties in te voeren. De verstrekte subsidies
zullen door de ziekenhuizen worden aangewend ten behoeve van IT investeringen
om zo spoedig mogelijk registraties te kunnen opzetten die informatie opleveren
voor de invoering van DBC's.In het kader van het stimuleren in de curatieve zorg van de hedendaagse
mogelijkheden van de ICT middelen is voor ruim f 10 miljoen aan subsidies
verstrekt ten behoeve van proeven ter voorbereiding van de uiteindelijke invoering
van de zogenaamde zorgpas en enkele andere kleinschalige activiteiten op dit
terrein.3.3 Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvangDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Eerstelijnszorg/thuiszorg deels18 31917 11716 55942 56526 006157,1%* Alcohol-, drug- en tabaksbeleid50 06033 97340 52739 416– 1 111– 2,7%* Geestelijke volksgezondheid15 35816 00816 93326 1429 20954,4%* Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid337 547365 770385 646398 64312 9973,4%* Illegalenfonds2 4545 49711 0004 572–  6 428– 58,4%Totaal uitgaven423 738438 365470 665511 33840 6738,6%Totaal uitgaven in EUR1000192 284198 921213 578232 03518 457 Ontvangsten3 9041 9453 5003 94744712,8%Ontvangsten in EUR10001 7728831 5881 791203 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieEerstelijnszorgIn 2000 zijn de uitgaven voor de eerstelijnszorg hoger uitgevallen dan
begroot. Deze hogere uitgaven hebben betrekking op de tijdelijke stimuleringsregeling
Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW). Voor deze regeling is vanaf 1 januari
2000 f 25 miljoen van de beschikbare f 40 miljoen ingezet, met name
om de eerstelijns-GGZ te versterken en om de capaciteit van het algemeen maatschappelijk
werk uit te breiden. Aangezien de beleidsverantwoordelijkheid voor het AMW
bij de gemeenten ligt, zijn de extra middelen voor de versterking van het
AMW aan de gemeenten uitgekeerd.Alcohol-, drug- en tabaksbeleidHet beschikbare budget voor alcohol-, drug- en tabaksbeleid is in 2000
nagenoeg geheel besteed. Het budget is onder andere ingezet voor een heroïne-experiment.
Dit experiment loopt nu in alle deelnemende gemeenten. In Den Haag, Utrecht,
Groningen en Heerlen is de verstrekking later van start gegaan dan gepland.
De reden daarvan is dat deze gemeenten meer tijd nodig hadden om een geschikte
locatie te vinden.Daarnaast is in 2000 het project Verslavingszorg herijkt van start gegaan in Amsterdam. Rotterdam en Limburg volgen in 2001.
De doelstelling is om via deze drie pilots te bezien of op basis van elementen
van het advies Verslavingszorg herijkt gekomen
kan worden tot een betere afstemming van de verslavingszorg.Geestelijke VolksgezondheidOm de eerstelijns-GGZ te versterken is het budget verhoogd met een bedrag
van f 11,2 miljoen. Dit bedrag zou onder andere worden ingezet voor ELP
(eerstelijns psychologen), voor onderzoek in de eerstelijns-GGZ, voor de vrijgevestigde
psychiaters en voor deskundigheidsbevordering AMW in de eerstelijns-GGZ.Doordat het opzetten van deze projecten is vertraagd en veelvuldig overleg
met het veld gevoerd moest worden, is minder dan de helft van deze gelden
in 2000 tot besteding gekomen. De beschikbare ICT-gelden (f 1,2 miljoen)
werden zo laat in het jaar vrijgegeven dat slechts een klein gedeelte in 2000
kon worden uitgegeven.Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleidDe uitgaven voor maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid
in 2000 zijn eveneens hoger uitgevallen. De hogere uitgaven hebben betrekking
op de toegevoegde OVA-gelden.IllegalenfondsVoor het illegalenfonds zijn de uitgaven in 2000 juist lager uitgevallen.
De lagere uitgaven worden veroorzaakt doordat het fonds minder aanvragen voor
vergoedingen heeft ontvangen dan geraamd.OntvangstenDe ontvangsten voor geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang bedroegen in 2000 ruim f 0,4 miljoen meer dan begroot. Dit komt
grotendeels doordat bij een groot aantal afrekeningen van de meerjarige SVO-projecten
de uitgaven minder bedroegen dan de verleende voorschotten.Toelichting op de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg
en maatschappelijke opvangStand van zaken stimuleringsregeling AMWMet ingang van 2000 kwam f 25 miljoen extra beschikbaar om de capaciteit
in het uitvoerend algemeen maatschappelijk werk (AMW) uit te breiden. Dit
in het kader van de versterking van de eerstelijns-GGZ. In het eerste kwartaal
van 2000 is daarvoor een stimuleringsregeling ontwikkeld, in nauw overleg
met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, de werkgeversorganisatie VOG en het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden.Voor deze regeling gelden twee belangrijke uitgangspunten, namelijk:1) Gemeenten blijven verantwoordelijk voor beleid en financiering van
het AMW;2) De middelen worden aantoonbaar ingezet voor daadwerkelijke capaciteitsuitbreiding.Hieruit komen enkele karakteristieken van de regeling voort, namelijk:– De hoogte van de rijksuitkering per fte-uitbreiding impliceert
dat de gemeente zelf ook een extra investering doet in het AMW;– De regeling gaat uit van een algemene verdeling van de middelen
over de gemeenten, uitgaand van de bevolkingsomvang en vooruitlopend op overgang
van de middelen naar het Gemeentefonds in 2004;– Het staat gemeenten vrij al dan niet een uitkering aan te vragen,
maar voor zover zij nog niet een verhouding van 1 fte uitvoerend AMW'er per
6 000 inwoners financieren, moet de uitkering aan capaciteitsuitbreiding
worden besteed;– De uiteindelijke verantwoording die van de gemeenten wordt gevraagd,
betreft slechts het resultaat (namelijk gerealiseerde capaciteitsuitbreiding)
op één peildatum (namelijk 31 december 2003).Begin april 2000 kregen alle gemeenten vervolgens een formulier toegestuurd
waarmee zij uiterlijk op 1 juli 2000 hun aanvraag tot een uitkering konden
indienen. In totaal heeft – of is voor – ruim 90% van de gemeenten een uitkering aangevraagd. Vanaf 1 september 2000 is het
totale bedrag van f 25 miljoen (excl. afronding) op jaarbasis uitgekeerd
aan de gemeenten. In beginsel kunnen het Rijk en de gemeenten op deze manier
samen maximaal 370 fte-uitbreiding realiseren per 31 december 2003. Waarschijnlijk
zal dit aantal iets lager zijn, omdat gemeenten die al een norm van 1: 6 000
hebben bereikt of gedurende de stimuleringsperiode zullen bereiken, de uitkering
ook kunnen besteden om het AMW langs andere wegen te versterken.Stand van zaken eerstelijns-GGZ (inclusief Bureau Jeugdzorg)Naast de capaciteitsversterking van het AMW, is het VOG in 2000 begonnen
een meerjarig plan van aanpak voor deskundigheidsbevordering, kwaliteitsbeleid
en samenwerking uit te voeren. Het VOG doet dit samen met de twee andere partners
in de eerstelijns-GGZ (huisartsen en eerstelijns psychologen). Daarbij werkt
men zowel op landelijk als op regionaal en lokaal niveau samen. Tenslotte
kan het AMW, bij voorkeur samen met huisartsen en eerstelijns psychologen,
meedoen in projecten voor consultatie in de eerste lijn door de gespecialiseerde
GGZ.In juni 2000 is het beleidskader voor de Wet op de jeugdzorg besproken
in de Tweede Kamer. In het beleidskader wordt een schets gegeven van het Bureau
Jeugdzorg (BJZ) en de rol van de Jeugd-GGZ binnen dat bureau. In de toekomst
zal het BJZ functioneren als de centrale toegang voor de gehele jeugdzorg.
Alleen bij ernstige psychiatrische problematiek kan rechtstreeks naar de Jeugd-GGZ
worden verwezen conform een protocol.Het BJZ moet voor de Jeugd-GGZ, een indicatiestellingsfunctie gaan vervullen.
Het BJZ levert diagnostiek, indicatiestelling en kortdurende hulp. Nu ontbreekt
deze eerste lijn grotendeels in de Jeugd-GGZ: de afdelingen Jeugd van de Riagg
richten zich vooral op de tweedelijns-GGZ. Het BJZ is dus straks niet alleen
een toegang tot de jeugdzorg, maar voorziet ook in een leemte in het huidige
zorgaanbod voor jeugdigen.Op een aantal plaatsen fungeert het BJZ in 2000 al als toegang tot de
Jeugd-GGZ en neemt de Jeugd-GGZ ook deel aan het BJZ (met name op het terrein
van intake, screening en diagnostiek). Begin 2000 zijn in zes op de tien regio's
GGZ-medewerkers gedetacheerd naar het BJZ of nemen medewerkers deel aan intersectorale
besprekingen van aanmeldingen en screenings van cliënten. In eveneens
zes op de tien regio's levert de jeugd-GGZ een extra bijdrage aan de diagnostiek
van BJZ door capaciteit voor diagnostisch onderzoek voor BJZ-cliënten
te reserveren. In de regio's waar de jeugd-GGZ geen extra bijdrage levert
aan de diagnostiek, kan de jeugdhulpverlening al wel een beroep doen op die
functie van de GGZ.RGO-advies kennisontwikkeling GGZIn de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is sprake van een achterstand
op kennisgebied. Naar verhouding is er nog weinig bekend over de oorzaken
van psychische stoornissen en het beloop daarvan. Ook is er nog te weinig
bewezen kennis over de doelmatige behandeling en de kosteneffectiviteit daarvan.
Voorzover die kennis er wel is, wordt die nog te weinig toegepast in de praktijk
van alledag. Dat komt de doelmatigheid van de sector niet ten goede.Beleidsmatig zet VWS langs drie lijnen in op verbetering van de kennisontwikkeling
van de GGZ. In de eerste plaats wordt onderzoek gestimuleerd in de vorm van
een 10-jarig stimuleringsprogramma. De aanleiding daarvoor is een advies van
de Raad voor Gezondheidsonderzoek, waarover in 2000 een regeringsstandpunt
naar de Kamer is verzonden. ZON en NWO-MW voeren het programma
gezamenlijk uit. Voor dit programma is een bedrag van f 52,5 miljoen
in totaal beschikbaar, waarvan f 40 miljoen vanuit VWS. In dit programma
ligt het accent niet alleen op onderzoek maar ook op de opleiding van nieuwe
onderzoekers en op implementatie van gevalideerde onderzoeksresultaten.In de tweede plaats wil VWS de kennisontwikkeling verbeteren door kenniscentra
in de GGZ aan te wijzen en te implementeren. In dergelijke centra worden hulpverlening,
praktijkgericht onderzoek en kennisoverdracht rondom ziektebeelden of thema's
gecombineerd. In dergelijke centra werken GGZ-instellingen, universiteiten
en het Trimbosinstituut (het landelijke kenniscentrum voor de GGZ) met elkaar
samen in een netwerkstructuur. In 2000 is als eerste een kenniscentrum voor
eetstoornissen aangewezen. In 2001 en 2002 zullen er nog minimaal zes worden
aangewezen en gefaciliteerd.In de derde plaats wil VWS de kennisontwikkeling verbeteren door de ontwikkeling
en implementatie van multidisciplinaire richtlijnen voor de GGZ te faciliteren.
Daartoe werken de vijf centrale beroepsverenigingen in de GGZ (incl. de huisartsen)
samen met het Trimbosinstituut en de CBO in een projectorganisatie. Het werkplan
van deze projectorganisatie voorziet in de ontwikkeling en implementatie van
zes van dergelijke richtlijnen. Het werkplan heeft een doorlooptijd van vijf
jaar. In 2000 is gestart met de eerste twee multidisciplinaire richtlijnen
voor depressie en angststoornissen. De cliënten en hun verwanten worden
op diverse wijze intensief bij dit procesbetrokken.Task Force vermaatschappelijkingVermaatschappelijking richt zich op reïntegratie van mensen die speciale
zorg nodig hebben. Het kan daarbij gaan om mensen met een lichamelijke of
verstandelijke handicap of om mensen met psychiatrische problemen. Het proces
van extramuralisering heeft in de psychiatrische zorg al een lange geschiedenis.
Het uitgangspunt van dit proces is dat mensen met psychiatrische klachten
zo kleinschalig en zelfstandig mogelijk moeten kunnen wonen en leven.Met extramuralisering bedoelen we hier het omzetten van in de rekeneenheid
bed vastgelegde zorg in andere meer ambulante zorg. Dit wordt vaak aangewezen
als oorzaak van knelpunten in de ambulante zorg. Het verwijt is dat de intramurale
zorgcapaciteit te snel is verminderd. De Wet BOPZ (Bijzondere Opnemingen Psychiatrisch
Ziekenhuis) wordt in dat verband verantwoordelijk gehouden voor de onmacht
om mensen die daar niet mee instemmen een passende behandeling te geven.De Kamer heeft verschillende signalen ontvangen dat de vermaatschappelijking
in de geestelijke gezondheidszorg te snel en onvoldoende planmatig zou plaatsvinden.
Op grond van deze signalen heeft de Kamer de Regering in de motie van het
lid Van der Hoek c.s. verzocht een taskforce te installeren. Deze taskforce
moet de extramuralisering en de samenwerking met relevante instellingen buiten
de geestelijke gezondheidszorg gaan begeleiden. In oktober 2000 heeft de minister
een taskforce ingesteld die eind 2001 een rapportage moet uitbrengen. In deze
rapportage moet een gezamenlijke aanpak van geestelijke gezondheidszorg en
andere partijen worden geschetst die het voor ex-patiënten en chronische
patiënten zo kansrijk en verantwoord mogelijk maakt om in de thuissituatie
te functioneren. In de rapportage moet ook aandacht worden besteed aan de
mogelijkheden die maatschappelijke rehabilitatie, openbare geestelijke gezondheidszorg,
community care en lokaal sociaal beleid voor vermaatschappelijking bieden.Stand van zaken heroïne-experiment inclusief gerealiseerde
capaciteitHet onderzoek op het terrein van de verslavingszorg, ook wel het heroïne-experiment
genoemd, bereikte in het jaar 2000 de volle omvang. Hier en daar kostte het
op gemeentelijk niveau nogal wat moeite om de behandeleenheden tot stand te
brengen; tot rechtszaken aan toe. Er zijn inmiddels bij VWS nog geen noemenswaardige
meldingen van overlast binnengekomen die kunnen worden toegeschreven aan de
uitvoering van de experimentele behandeling in de verschillende locaties.In 1999 hadden de Nederlandse Regering en de Tweede Kamer der Staten-Generaal
al besloten het onderzoek in Amsterdam en Rotterdam te continueren en tevens
uit te breiden naar de nieuwe gemeenten Den Haag, Groningen, Heerlen en Utrecht,
alsmede naar een tweede groep van patiënten in de gemeenten Amsterdam
en Rotterdam. In het voorjaar van 2000 werden in de nieuwe deelnemende gemeenten
de behandeleenheden geopend, die geheel volgens de richtlijnen van de CCBH
en de Inspectie voor de Gezondheidszorg verbouwd en ingericht zijn. In de
gemeenten Rotterdam en Amsterdam werd ervoor gekozen om een tweede groep patiënten
in de reeds bestaande behandeleenheid te laten instromen.De behandeleenheden zijn ingericht volgens de eerder door de CCBH opgestelde
richtlijnen en op specifieke punten aangepast, met inachtneming van de ervaringen
die gedurende het eerste stadium van het onderzoek in Amsterdam en Rotterdam
waren opgedaan. Zo werd onder andere aandacht besteed aan de omvang van de
inhalatie- en injectieruimte en aan de mogelijkheid voor de verpleegkundigen
om vanuit de verstrekkingsruimte toezicht te houden op het gebruik van de
heroïne door de patiënten.Daarnaast heeft VWS eind 1999 en begin 2000 aan diverse onderzoeksbureaus
in de gemeenten opdracht verstrekt om de lokale dataverzameling voor het onderzoek
uit te voeren. Ook werden in de nieuwe deelnemende gemeenten onafhankelijke
meldpunten ingesteld om klachten en gebeurtenissen op het gebied van de openbare
orde en veiligheid voor het onderzoek te registreren.In de loop van het voorjaar en de zomer van 2000 zijn de zes deelnemende
gemeenten begonnen met de instroom van de patiënten en werd de behandeling
met heroïne en/ of methadon in het kader van het onderzoek gestart. Begin
oktober 2000 kon de instroom succesvol worden afgesloten. In totaal werden
ongeveer 600 patiënten in het onderzoek opgenomen.Stand van zaken specifieke uitkeringen maatschappelijke
opvang, verslavingsbeleid en vrouwenopvang inclusief capaciteitIn 2000 is verder uitvoering gegeven aan het advies van de Raad voor de
financiële verhoudingen, te weten het benoemen van het aantal nieuwe
centrumgemeenten (drie voor de maatschappelijke opvang en acht voor verslavingsbeleid).
Verder heeft het Kabinet met ingang van 2000 f 35 miljoen extra beschikbaar
gesteld voor dak- en thuislozen met verslavings- of psychische problematiek.
Hiervan is f 15,9 miljoen toegevoegd aan de bijdrageregeling lntegratie
en Veiligheid voor de G-25 van het ministerie van BZK en f 19,1 miljoen
is toegevoegd aan de specifieke uitkeringen maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid.
Centrumgemeenten konden zelf aangeven hoe de extra middelen over de uitkeringen
moesten worden verdeeld. Dit vooruitlopend op de samenvoeging van de specifieke
uitkeringen maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid. In 2000 hebben beide
Kamers ingestemd met het Wetsvoorstel wijziging Welzijnswet 1994 die er op
gericht was deze uitkeringen samen te voegen. De samenvoeging wordt in 2001
geëffectueerd. In 2000 is gestart met de uitvoering van
de monitor maatschappelijke opvang (inclusief vrouwenopvang). De eerste rapportage
over 1999 is begin 2001 naar de Kamer gestuurd.De capaciteit maatschappelijke opvang (inclusief vrouwenopvang) van de
bij de Federatie Opvang aangesloten instellingen steeg van 8 256 in 1997,
naar 8 757 in 1998 tot 8 964 in 1999. Dat is een stijging van 9%.
De werkelijke stijging in 1999 was waarschijnlijk veel hoger, want in 1998
en 1999 werd de capaciteit van ambulante dienstencentra en centra voor dagactiviteiten
niet meer meegeteld. Van de 8 964 plaatsen op 1 januari 1999 behoorde
het grootste deel, 59%, tot de dak- en thuislozenzorg, 23% tot de vrouwenopvang,
12% tot de crisisopvang en 6% tot de rest van de opvang. De grootste absolute
capaciteitsstijging (12%) deed zich in de periode 1997–1999 voor in
de dak- en thuislozenopvang.Uit de monitor maatschappelijke opvang blijkt dat betrouwbaarheid, volledigheid
en bruikbaarheid van (cliënt-)gegevens van de instellingen voor verbetering
vatbaar is. Daarom wordt in 2001 geïnvesteerd in het verbeteren van het
registratiesysteem van instellingen (bron monitor maatschappelijke opvang,
rapportage 1999).3.4 GehandicaptenzorgDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie
1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt in een
percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Gehandicaptenbeleid27 80329 47535 82853 29217 46448,7%Totaal uitgaven27 80329 47535 82853 29217 46448,7%Totaal uitgaven in EUR100012 61613 37516 25824 1837 925 Ontvangsten1 6442412501 038788315,2%Ontvangsten in EUR1000746109113471358 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe uitgaven op dit beleidsartikel zijn f 17,5 miljoen hoger dan bij
de ontwerpbegroting werd geraamd. De hogere uitgaven worden ondermeer verklaard
door extra uitgaven voor:– Aanpak van de wachtlijsten (f 9 miljoen);– De indicatiestelling in het kader van de regeling Tegemoetkoming
Onderhoudskosten thuiswonende Gehandicapte kinderen (TOG-regeling, f 2,5
miljoen);– Meerjarenafspraken over juridische ondersteuning/informatievoorziening
door de Gehandicaptenraad en de Federatie van Ouderverenigingen (f 1,5
miljoen);– Loon- en OVA-bijstelling (f 1,3 miljoen);– Hulphonden (f 1,5 miljoen);– Informatie- en communicatie technologie (f 2 miljoen).De hogere ontvangsten van ongeveer f 0,8 miljoen komen voornamelijk
voort uit te hoog verstrekte subsidievoorschotten aan het Landelijk Centrum
Indicatiestelling Gehandicaptenzorg en de Sociale Verzekeringsbank in het
kader van de TOG-regeling.Hieronder lichten we een aantal projecten/experimenten toe waarvoor in
2000 subsidie is verleend.Toelichting op de gehandicaptenzorg1. Wachtlijsten gehandicaptenzorgHet eerste thema waaraan in 2000 extra uitgaven zijn besteed, betreft
de aanpak van de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg. In totaal is hier f
9 miljoen aan uitgegeven. Bij de wachtlijstproblematiek lag de nadruk in 2000
op het uitbreiden van de capaciteit, het opschonen van de wachtlijsten en
het ondersteunen van de regio's bij de wachtlijstaanpak.Eind maart 2000 heeft het Kabinet de zorgaanbieders en verzekeraars in
de gehandicaptenzorg ruimte geboden om aanvullende productieafspraken te maken
voor een versnelde aanpak van de wachtlijsten. Met de partners bij de Meerjarenafspraken
(MJA) is een «Plan van aanpak wachtlijsten» opgesteld, dat beschrijft
op welke wijze de gehandicaptenzorg gebruik maakt van de ruimte
die het Kabinet beschikbaar heeft gesteld. Dit plan is op 12 mei 2000 (TK
1999–2000, 24 170, nr. 54) aan de Tweede Kamer gezonden. De gehandicaptenzorg
probeert de wachtlijsten aanzienlijk te verminderen door middel van zorgvernieuwing,
dat wil zeggen door wonen en zorg te scheiden en ambulante vormen van zorg
te bieden.Om de wachtlijsten voor verstandelijk gehandicapten te kunnen registreren,
is al enkele jaren het Zorgregistratie Systeem (ZRS) beschikbaar. Hoewel het
ZRS al belangrijke sturingsinformatie gaf op basis van de registratie van
verstandelijk gehandicapten, zijn in 2000 enkele belangrijke verbeteringen
doorgevoerd, zoals:– Het verwijderen van dubbeltellingen (die bijvoorbeeld ontstaan
doordat cliënten in meer dan één regio op de wachtlijst
staan);– Het opnemen van de wachtlijst voor PGB-verstandelijk gehandicapten
in het ZRS (het ZRS bevatte tot 2000 slechts de wachtlijst voor zorg in natura);– Het opnemen van de zorgregistratie lichamelijk gehandicapten en
zintuiglijk gehandicapten in het ZRS.Om de wachtlijsten op te schonen en het plan van aanpak wachtlijsten uit
te voeren was een omvangrijke operatie noodzakelijk, die bovendien in een
korte periode moest worden uitgevoerd. Twijnstra Gudde (TG) heeft het ministerie
hierbij ondersteund. De ondersteuning is uitgebreid tot en met 31 maart 2001.Op 8 november 2000 (TK 1999–2000, 24 170, nr. 59) is een rapportage
met wachtlijstgegevens aan de Tweede Kamer gezonden. Deze rapportage laat
zien dat de wachtlijsten aanzienlijk korter zijn dan per 31 december 1999.
De wachtlijsten voor verstandelijk gehandicapten zijn met 26% gedaald, de
wachtlijsten voor lichamelijk gehandicapten met 16% en de PGB-wachtlijsten
met 68% (totaal aantal budgethouders 5 046). Dit is het gecombineerde
resultaat van de extra geleverde zorg en het opschonen van de wachtlijsten.Op 8 december 2000 (TK 1999–2000, 24 170, nr. 61) is tevens
een nadere analyse gepresenteerd van de feitelijke wachtlijstgegevens. Hieruit
komt naar voren dat er ook aanzienlijk meer extra zorg is geleverd (totaal
extra wonen 1 574, totaal extra dagbesteding 320, totaal extra ambulante
zorg 267). Ook was toen duidelijk dat het aantal budgethouders PGB nog verder
was toegenomen tot 5 428 in december 2000.2. ICT-gehandicaptenzorgHet tweede thema waarvoor in 2000 uitgaven zijn gedaan, is de ontwikkeling
van ICT-producten voor gehandicapten. Vanuit de gehandicaptenzorg wordt met
name in de ontwikkelingsfase van ICT-producten en -diensten aandacht gevraagd
voor het gegeven dat niet iedereen dezelfde (fysieke of verstandelijke) mogelijkheden
heeft. De kans dat mensen met een handicap geen aansluiting vinden bij de
ontwikkeling van internettoepassingen is groter dan voor andere mensen, tenzij
in de ontwerpfase rekening is gehouden met de mogelijkheden om aanpassingen
in te bouwen.In 2000 zijn diverse projecten uitgevoerd, die gericht zijn op de toegankelijkheid
van internet voor mensen met een handicap. Er is onder meer een behoefte-inventarisatie
uitgevoerd onder gehandicapten. Daaruit blijkt dat internet voor mensen met
een handicap een belangrijk communicatiemiddel is; zij ervaren internet als
«een deur naar de wereld waarin beperkingen (deels) zijn
opgeheven». Daarnaast blijkt dat partijen hun verantwoordelijkheid voor
de ontsluiting van internet voor iedereen slechts willen of kunnen nemen,
als de overheid stimulerend optreedt.Verder is in 2000 een omgevingsanalyse uitgevoerd, zijn de richtlijnen
voor toegankelijke websites onderzocht en is een onderzoek uitgevoerd naar
het hanteren van een keurmerk.3. Invoering indicatiestelling «nieuwe stijl»
gehandicaptenzorg in 2001Ten derde zijn uitgaven gedaan voor de invoering van een indicatiestelling
«nieuwe stijl». In september 1999 is het Landelijk Centrum Indicatiestelling
Gehandicaptenzorg (LCIG) opgericht. Deze organisatie houdt zich bezig met:– Het professionaliseren en integreren van de indicatiestelling
in de gehandicaptensector;– Het werkgeversschap voor indicatieadviseurs in de regio;– Kwaliteitsbeleid, protocollering en deskundigheidsbevordering;– Communicatiebeleid;– Informatisering.Voorheen voerde een groot aantal verschillende indicatiecommissies in
de gehandicaptensector de indicatietaken uit. In 2000 is men begonnen de indicatietaken
te bundelen door het landelijk bureau in te richten en negen regionale teams
te formeren. Daarnaast is in het jaar 2000 de in de sector opgebouwde expertise
op het gebied van indicatiestelling verder ontwikkeld.Per 1 januari 2002 zal de indicatiestelling gehandicaptenzorg formeel
worden overgedragen aan de regionale indicatieorganen. Het LCIG zal dan een
adviesfunctie vervullen voor de regionale indicatieorganen op het gebied van
meervoudige en/of complexe hulpvragen over de gehandicaptenzorg. Deze hulpvragen
vereisen een specifieke deskundigheid op het gebied van de gehandicaptenzorg
en een multidisciplinaire aanpak.BeleidstourTot slot heeft VWS in 2000 geëxperimenteerd met een nieuwe vorm van
kennisuitwisseling tussen beleidsmakers, politici, cliënten, koepelorganisaties
en belangenorganisaties in de gehandicaptensector, de zogeheten «beleidstour».
Een beleidstour is erop gericht om informatie uit te wisselen en een interactieve
discussie op gang te brengen rond een bepaald thema tussen alle betrokkenen
in een geselecteerde regio. In 2000 stond het thema Gewoon
werk centraal. Daarbij hebben de betrokkenen gesproken over situaties
die zich in de praktijk voordoen op het grensvlak van dagbesteding en arbeid.
Vanwege het succes gaat de beleidstour in 2001 verder met nieuwe thema's,
nieuwe regio's en nieuwe betrokkenen.3.5 Verpleging, verzorging en ouderenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      *Ouderenbeleid30 99830 08323 52366 74843 225183,8%Totaal uitgaven30 99830 08323 52366 74843 225183,8%Totaal uitgaven in EUR100014 06613 65110 67430 28919 615 Ontvangsten63 293140 158500194 176193 67638 735,2%Ontvangsten in EUR100028 72163 60122788 11387 886 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe oorspronkelijke begroting voor verpleging, verzorging en ouderen bedroeg
in 2000 f 23,5 miljoen. De begroting is bij suppletore wetten bijgesteld
met in totaal f 81,8 miljoen.Deze bijstellingen hebben voornamelijk betrekking op:– Het onafhankelijk indiceren van de zorg in de AWBZ-sector en verdere
professionalisering van de indicatiestelling (f 39,5 miljoen);– Het opzetten van een landelijk zorgregistratiesysteem voor de
gehele AWBZ (f 31 miljoen);– Te verwachten hogere uitgaven voor het project modernisering AWBZ
(f 5,8 miljoen).Het totaal beschikbare bedrag voor verpleging, verzorging en ouderen bedroeg
daarmee in 2000 f 105,3 miljoen. De gerealiseerde uitgaven bedroegen
f 66,7 miljoen. Dit is f 38,6 miljoen lager dan geraamd.Voor een belangrijk deel worden de lagere uitgaven verklaard uit het feit
dat van het beschikbare bedrag voor indicatiesteling ad f 39,5 miljoen
slechts f 5,4 miljoen in 2000 kon worden besteed. Dit komt doordat in
de korte tijd voor afloop van het jaar het noodzakelijke overleg met de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten, de Landelijke vereniging van indicatieorganen niet
meer kon worden afgerond. Dit overleg betreft met name de verdeling van de
middelen en de wijze van beschikbaarstelling. Bij de indicatiestelling gaat
het concreet om het wegwerken van achterstanden, verbetering van de kwaliteit
van de bedrijfsvoering van de regionale indicatieorganen (RIO's), het onderbrengen
van de indicatiestelling WVG bij de RIO's en het realiseren van een schaalvergroting
voor de RIO's.Voorts is minder uitgegeven aan:– De voorlichting aan de alfahulpen, die pas in december 2000 is
gerealiseerd;– De verdere ontwikkeling van de benchmarking van verpleeghuizen
en verzorgingshuizen, die minder snel gerealiseerd wordt dan gepland;– De wachtlijstbrigade;– De bejaardenpensions.OntvangstenVoor de ontvangsten werd een bedrag van f 0,5 miljoen geraamd. De
provincies hebben de afrekeningen met de verzorgingshuizen in het kader van
de WBO tot 1997 grotendeels afgewikkeld. Tevens zijn de provincies de adviseringen
voor de plannen 1997–2000 aan het beëindigen. VWS heeft de overschotten
op de WBO-afrekeningen en de WBO-reserves (per 1 januari 1997) in 2000 geïnd.
Het gaat in 2000 totaal om f 193 miljoen aan ontvangsten.Het College voor Zorgverzekeringen heeft uit deze ontvangsten een bedrag
van f 55 miljoen ontvangen, omdat de kaders van enkele adviserende overheidsorganen
zijn verhoogd.De hogere ontvangsten in 2000 zijn ingezet voor de taakstelling op de
sector Verzorging en Verpleging (VEV) ad f 25 miljoen. Dit bedrag betreft
de niet gerealiseerde besparing op de kosten bij overheveling van de huisartsenzorg
en genees- en hulpmiddelen naar de verzorgingshuiszorg. Daarnaast is uit de
hogere ontvangsten eenmalig een bedrag van f 113 miljoen ter beschikking
gesteld om extra productieafspraken te financieren. Met de extra productieafspraken
kunnen de wachtlijsten in de sector verpleging en verzorging teruggedrongen
worden.Toelichting uitgavenIn 2000 heeft VWS voor verpleging, verzorging en ouderen f 31,9 miljoen
uitgegeven aan subsidies in het kader van de Welzijnswet, subsidies in het
kader van de Kaderwet Volksgezondheidssubsidies, subsidies in het kader van
de indicatiestelling en subsidies voor de bejaardenpensions.WachtlijstenKrachtens de AWBZ heeft iedereen die geïndiceerd is voor zorg die
onder de aanspraak van de AWBZ valt, recht op zorg. In de afgelopen jaren
is dit recht steeds meer onderkend. In 2000 zijn de feitelijk aanwezige wachtlijsten
in kaart gebracht. Daartoe is bij 1e Suppletore wet een bedrag van f 2,1
miljoen van de premiemiddelen voor de meerjarenafspraken overge-boekt naar
het begrotingsartikel verpleging, verzorging en ouderen.Uit dit begrotingsartikel is op basis van de Kaderwet Volksgezondheidssubsidies
onderzoek naar de regionale wachtlijsten betaald. Om een helder beeld van
de wachtlijsten te krijgen, heeft VWS een onderzoeksbureau opdracht gegeven
om de wachtlijsten op te schonen. Daarnaast heeft de ingestelde wachtlijstbrigade
in 2000 voorstellen gedaan om de problematiek van de wachtlijsten op een creatieve,
maar toch efficiënte wijze aan te pakken. Op 15 december 2000 is de Tweede
Kamer uitgebreid geïnformeerd over de voortgang aanpak wachtlijsten sector
verpleging en verzorging (TK 2000–2001, 24 170 nr. 61).BenchmarkingHet proces van benchmarking in de sector verpleging en verzorging is langzamer
verlopen dan verwacht. Daarom is bij de 1e Suppletore wet een bedrag van f 2,5
miljoen uit de begroting 1999 voor de benchmark in de sector verpleging en
verzorging overgeheveld naar het jaar 2000. Voor deze benchmarking zijn in
2000 de medewerkers in de thuiszorg geraadpleegd. Daarnaast is gewerkt aan
de verdere ontwikkeling van benchmarking in de sector verpleeg- en verzorgingshuizen.Welzijnswet aan de hand van de programmalijnen1. Professionaliteit en kwaliteit van voorzieningenBinnen de programmalijn professionaliteit en kwaliteit van voorzieningen
waren de thema's in het jaar 2000 onder andere:– Proeftuinen farmacie ontwikkelen in de sector verpleging en verzorging;– Kwaliteitsbeleid bij de verpleeghuisartsen implementeren;– Onderzoek doen naar voeding en vochttoediening in de verpleeghuizen;– Een stimuleringsprogramma opzetten om verpleeghuisbewoners en
verzorgingshuisbewoners correct te bejegenen;– Een stimuleringsprogramma opzetten voor meer ruimte voor eigen
leven;– Onderzoek doen naar de laatste levensfase voor verpleeghuisbewoners;– Landelijke informatieoverdracht Netwerken Geriatrie tot stand
brengen (dit zijn overlegvormen tussen instellingen en beroepsgroepen die
bij de zorg voor ouderen betrokken zijn).In 2000 is een (concept-)werkboek hoe te komen tot
een geriatrienetwerk tot stand gekomen en zijn regionale bijeenkomsten
georganiseerd om informatie over te dragen en partijen de gelegenheid te bieden
bij elkaar te komen.2. Participatie en toegankelijkheidDe uitgaven voor de programmalijn participatie en toegankelijkheid zijn
onder andere structurele subsidies aan de ouderenbonden en projectsubsidies
op het terrein van het nationaal en internationaal ouderenbeleid.Daarbij is in 2000 specifieke aandacht besteed aan:– De participatie van ouderenbonden in de beleidsontwikkeling: in
de regio's zijn zij bijvoorbeeld nauw betrokken bij de extra inspanningen
om de wachtlijsten terug te dringen;– Het thema Ouderen en Technologie:
zo is een subsidie (f 0,4 miljoen) verleend aan het landelijk kenniscentrum
«Ouderen en Technologie». De doelstelling van dit centrum is om
ervaringen te verspreiden en implementeren, die in eerdere projecten zijn
opgedaan met de mogelijkheden van technologie voor ouderen;– Experimenten op het gebied van wonen en zorg voor ouderen;– Het ondersteunen van het lokale stimuleringsprogramma ouderenadvisering.
Ouderenorganisaties, de Vereniging Ondernemers Gesubsidieerde en Gepremieerde
Sector (VOG)en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben het initiatief
voor dit programma genomen. Het programma is in september 2000 van start gegaan
en zal in totaal twee jaar duren. In de eerste fase van het programma zijn
de behoeften van ouderen aan advisering geïnventariseerd en is de huidige
praktijk van ouderenadvisering in beeld gebracht.3. Voorkomen van sociale uitsluitingVoor de programmalijn voorkomen van sociale uitsluiting zijn in 2000 uitgaven
gedaan die erop gericht zijn projecten te ondersteunen waarmee men probeert
te voorkomen dat allochtone ouderen in een isolement terechtkomen.Voor het jaar 2000 zijn onder meer de volgende resultaten te vermelden:– In 2000 is het zogeheten Pendula-project
afgerond. In dit project is op een vijftal locaties ervaring opgedaan met
de (specifieke) functie van een intermediair voor allochtone
oudere vrouwen. Het Verwey-Jonker Instituut heeft hierbij begeleidend onderzoek
verricht. De uitkomsten zullen zo veel mogelijk benut worden binnen het eerder
beschreven stimuleringsprogramma ouderenadvisering;– Het Landelijk Inspraakorgaan Zuid-Europeanen heeft in 2000 een
project lokale ouderenfunctionaris uitgevoerd.
Het doel van dit project was om de betrokkenheid van gemeenten bij de problematiek
van allochtone ouderen uit Zuid-Europa te stimuleren;– De Stichting Bevordering Maatschappelijke Participatie heeft in
de zomer van 2000 de eerste fase afgerond van het project Tenbé (teruggaan en blijven). Dit project is erop gericht
de maatschappelijke participatie van allochtone ouderen te bevorderen in een
perspectief van solidariteit tussen de generaties. De rapportage over deze
eerste fase Denkbeelden van oudere migranten in kaart gebracht vormt de input voor de tweede fase van het project die inmiddels
van start is gegaan. In deze fase worden de denkbeelden van de oudere migranten
getoetst bij het maatschappelijk middenveld. In het najaar van 2001 wordt
het project afgerond;– Tevens is in 2000 het project Leven en wonen
met allochtone ouderen (dat via Prisma Brabant is uitgevoerd) afgerond
met een expertmeeting, waarin eindrapportage en handleiding voor verdere implementatie
zijn gepresenteerd.4. Lokaal sociaal beleidDe middelen voor de programmalijn lokaal sociaal beleid zijn aangewend
om gemeenten te ondersteunen die hun intergemeentelijk en lokaal ouderenbeleid
vorm willen geven. Zo is het VNG-project IgLO (Intergemeentelijk Lokaal Ouderenbeleid)
financieel ondersteund. Vertegenwoordigers van 21 gemeenten werken hierin
samen aan de voorbereiding van flyers en brochures. In 2000 zijn publicaties
verschenen over (inter-) gemeentelijke organisaties, gegevens verzamelen,
loketsystemen, participatie, kwetsbare ouderen, wonen voor ouderen en de samenhang
met het beleid voor chronisch zieken en gehandicapten. Deze reeks van publicaties
zal worden afgesloten met een compilatie van de checklists die in de afzonderlijke
brochures zijn opgenomen. Tevens is een consultatiecirkel opgezet waarin gemeenten
elkaar en projectmedewerkers kunnen bevragen over diverse onderwerpen. Eind
2000 is gestart met regionale informatiebijeenkomsten voor lokale bestuurders
en ambtenaren.Onderzoek monitoring en informatievoorzieningIn het jaar 2000 heeft de Vrije Universiteit Amsterdam voor het project Longitudiaal Aging Study Amsterdam tien jaar onderzoek
afgesloten naar de determinanten van de gezondheidssituatie, sociale netwerken
en de psychische gezondheid van ouderen. Het project heeft veel interessante
gegevens opgeleverd, die gebruikt worden in de Rapportage Ouderen van het
Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en de Volksgezondheid
Toekomst Verkenningen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM). Daarom heeft VWS besloten het project bij de VU nog tien
jaar te continueren, waarbij met name aandacht wordt besteed aan de implementatie
van de onderzoeksgegevens.Project Modernisering AWBZVoor het project Modernisering AWBZ is bij
2e Suppletore wet f 36,8 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn
voor f 32 miljoen besteed in verband met een via de zorgkantoren op te
zetten landelijk zorgregistratiesysteem voor het gehele AWBZ-terrein.Dit systeem is een voorwaarde voor de aanpak van de wachtlijsten in de zorg. Daarnaast hebben wij f 2,8 miljoen ingezet voor de ontwikkeling
van een systeem voor eigen bijdragen in de AWBZ op basis van het belastbaar
inkomen.3.6 ArbeidsmarktbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Bijdrage sectorfondsen97 898160 764169 398256 77987 38151,6%* Bijdragen extra banen zorgsector438 868475 0224 78217 56112 779267,2%Totaal uitgaven536 766635 786174 180274 340100 16057,5%Totaal uitgaven in EUR1000243 574288 50779 039124 49045 451 Ontvangsten106 388156 96270 000131 44761 44787,8%Ontvangsten in EUR100048 27771 22631 76559 64827 883 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieHet budget voor arbeidsmarktbeleid is ten opzichte van de begroting bij
1e en 2e Suppletore wet aanzienlijk verhoogd. De extra middelen zijn via de
sectorfondsen ingezet; met name voor arbeidsomstandigheden, reductie ziekteverzuim
en reïntegratie. Daarnaast is een extra impuls gegeven aan het stimuleren
van de instroom in de opleidingen, doelgroepenbeleid en regionaal beleid.De bijdragen extra banen zorgsector zijn hoger dan geraamd door nabetalingen
als gevolg van beroepszaken over de in voorgaande jaren vastgestelde vergoedingen
voor de instroom-/doorstroombanen (voorheen Melkert-banen).De ontvangsten zijn, net als in 1998 en 1999, met name het gevolg van
de niet volledige bezetting van de instroom-/doorstroom-banen in voorgaande
jaren.ArbeidsmarktbeleidHet arbeidsmarktbeleid in de zorg en welzijnssector krijgt onder meer
vorm doordat VWS de sectorfondsen subsidieert. De sectorfondsen zijn opgericht
door de sociale partners en richten zich onder meer op instroom, behoud, verzuim,
arbeidsomstandigheden, beeldvorming, regionale structuurversterking, onderzoek
en monitoring.Met het oog op voorziene knelpunten op de arbeidsmarkt in de zorg- en
welzijnssector hebben sociale partners, Arbeidsvoorziening en VWS twee convenanten
gesloten: het Convenant Arbeidsmarkt Zorgsector (CAZ) en het Convenant Arbeidsmarkt
Welzijn en Jeugdhulpverlening (CAWJ). In beide convenanten staat het afwenden
van de dreigende personeelstekorten centraal. Het CAZ concentreert zich hierbij
met name op de dreigende tekorten aan verplegend en verzorgend personeel.
Om de doelstellingen van het convenant te bereiken, maken de convenantspartijen
jaarlijks afspraken over noodzakelijke maatregelen op de diverse speerpunten.
Jaarlijks vindt monitoring van de voortgang plaats. Medio 2001 zal de eerste
monitorrapportage verschijnen. Dan ontstaat meer inzicht in de
resultaten van het ingezette arbeidsmarktbeleid. Hierop vooruitlopend gaan
wij kort in op de ontwikkeling van de arbeidsmarktsituatie en de ontwikkelingen
op de belangrijkste speerpunten in 2000. De informatie in de tekst betreft
onder andere (een analyse van) gegevens die zijn verkregen van derden, zoals
het CBS, Regiomarge, het ministerie van SZW, de sectorfondsen, etc. VWS heeft
geen zicht op de betrouwbaarheid van die gegevens.ArbeidsmarktsituatieDe situatie op de arbeidsmarkt in zorg en welzijn is in 2000 verder verslechterd.
Dit hangt ondermeer samen met de landelijke krapte op de arbeidsmarkt en met
de extra inspanningen bij het terugdringen van de wachtlijsten. De vacaturegraad
is in de sector zorg en welzijn gestegen van 1,5% in het derde kwartaal van
1999 naar 1,7% in het derde kwartaal van 2000 (bron: CBS). Binnen de zorg
werden de tekorten aan verplegend en verzorgend personeel met name in de thuiszorg
en de verpleeg- en verzorgingshuizen voelbaar. In de gehandicaptenzorg zijn
de tekorten nog relatief gering (bron: RegioMarge 2000). De vacaturegraad
in de sector zorg en welzijn is lager dan in veel marktsectoren. Het Kabinet
heeft daarom bij 1e Suppletore wet besloten extra middelen uit te trekken
voor het bereiken van de convenantsdoelstellingen. Voor 2000 kwam f 65
miljoen extra beschikbaar.Arbo/verzuim/reïntegratieDe afgelopen jaren is het ziekteverzuim in de sector zorg en welzijn gestegen.
In 2000 lijkt het verzuimpercentage zich te stabiliseren. Het bedroeg in het
derde kwartaal van 2000 7,2% (exclusief zwangerschapsverlof). Dit is 2 procentpunten
boven het gemiddelde in de markt (bron: CBS). Hiermee is het verschil met
de markt ten opzichte van 1999 iets gedaald, maar de absolute hoogte van het
ziekteverzuim in de sector zorg en welzijn is nog veel te hoog.Met de extra middelen is daarom in 2000 de kaderregeling AVR geïntroduceerd.
Op basis van deze kaderregeling van de sectorfondsen kunnen individuele instellingen
subsidie krijgen voor het nemen van gerichte maatregelen op het gebied van
arbo, verzuim en reïntegratie. Meer dan 900 instellingen hebben een aanvraag
ingediend voor de AVR-regeling. De meeste subsidie-aanvragen lagen op het
terrein van arbobeleid, gevolgd door verzuimbeleid en tenslotte reïntegratiebeleid.
Voorbeelden van activiteiten zijn onderzoeken naar de stand van zaken, oorzaken
en maatregelen, het aanstellen van een (parttime) arbo-coördinator en
het zorgdragen voor een heldere taak- en verantwoordelijkheidsverdeling binnen
de organisatie.Voorwaarde voor subsidie aan instellingen is dat zij deelnemen aan het
Peilstation Ziekteverzuim. Door het gebruik van het Peilstation krijgen instellingen
beter inzicht in hun verzuimprofiel in relatie tot andere instellingen. Inmiddels
nemen 1100 instellingen met 400 000 werkzame personen deel aan het Peilstation.Verder hebben wij een extra impuls gegeven voor de aanpak van het ziekteverzuim
en de WAO-instroom, samen met sociale partners en het ministerie van SZW.
Daartoe zijn arbo-convenanten nieuwe stijl afgesloten. De thuiszorg en kinderopvang
hebben in 1999 al een arbo-convenant afgesloten. In de overige sectoren zijn
in 2000 intentieverklaringen afgegeven tot het aangaan van een arbo-convenant,
waarna zo spoedig mogelijk in 2001 de feitelijke ondertekening van de arbo-convenanten plaats vindt. Voor deze sectoren is in 2000 veel onderzoek uitgevoerd
naar de oorzaken van het verzuim en de meest effectieve maatregelen.Instroom opleidingen, herintreders en I/D-banenHet stimuleren van de instroom in de opleidingen voor verpleging en verzorging,
herintreders en doelgroepen is in 2000 geïntensiveerd. Een serieus knelpunt
is de paradoxale situatie dat er in een tijd van arbeidsmarkttekorten ook
een tekort aan stage-plaatsen bestaat. Dit tekort verschilt overigens naar
regio, kwalificatieniveau en leerweg. In een aantal regio's is de afstemming
tussen scholen en zorginstellingen, soms door stagebureaus, verbeterd. Hiervoor
hebben de sectorfondsen in de zorg een zogeheten stimuleringsregeling Beroepspraktijkvorming
gemaakt. Op basis van deze regeling kunnen regio's subsidie krijgen in aanvulling
op de reguliere gelden die ze ontvangen.In 2000 is onderzoek verricht naar herintreding. Met name de voorwaarden
waaronder uittreders willen herintreden stonden centraal in het onderzoek.
Op basis hiervan is een plan van aanpak opgesteld om op een effectieve en
verantwoorde wijze herintreders te gaan werven voor banen in de zorg.Per 1 januari 2000 is de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de
I/D-banen in de zorgsector overgegaan van het ministerie van VWS naar het
ministerie van SZW. Gemeenten zijn vanaf die datum volledig belast met de
uitvoering en financiering van de huidige I/D-banen. De onderstaande tabel
geeft de ontwikkeling van het aantal bezette I/D-banen in de zorgsector weer
in de periode 1996 tot en met 2000. Overzicht aantal bezette I/D-banen (Melkert-banen)
zorgsector 19961997199819992000Ziekenhuizen1 0021 0771 0891 106 GGZ350379327342 Verpleeg- en verzorgingshuizen2 5563 3414 6545 377 Thuiszorg8671 1221 1301 079 Gehandicaptenzorg1 7542 1922 8782 996 Maatschappelijke opvang76152202204 Jeugdhulpverlening46116220233 Overige zorgbanen39788793 Totaal6 6908 45710 58711 43011 597BRON 1996 t/m 1999: CTG, AWO, AWOB kwartaalrapportagesBRON 2000: Ministerie van SZW (onderverdeling niet beschikbaar)BeeldvormingDe convenantspartijen hebben verschillende inspanningen verricht om de
aantrekkelijkheid van het werken in de zorg verder te verbeteren.De beeldvormingscampagne Zorg het echte werk
is in 2000 via verschillende kanalen bij een breed publiek onder de aandacht
gebracht. Uit de evaluatie van de beeldvormingscampagne blijkt, dat er ten
opzichte van de periode vóór de campagne een aantal positieve,
maar ook een aantal negatieve veranderingen te zien zijn in de houding ten
aanzien van werken in de zorgsector. Er is dus geen eenduidige conclusie te
trekken. Opvallend is, dat de houding ten aanzien van werk in de zorgsector
zowel voor als na de beeldvormingscampagne al redelijk positief was. Wel is
het zo, dat veel mensen denken dat het werk in de zorgsector
zwaar is en dat het salaris en de promotiekansen in de beleving slechter scoren.
De beeldvormingscampagne heeft dit beeld niet gewijzigd.Integratie landelijke en regionale structuurIn 2000 is zowel de landelijke sectorfondsstructuur als de regionale infrastructuur
geïntegreerd. Hierdoor kan op een efficiënte, integrale en gezamenlijke
wijze effectief arbeidsmarktbeleid worden gevoerd. Na de nodige voorbereidingen
zijn per 1 januari 2001 de sectorfondsen AWOB (Verzorgingshuizen), AWOZ (Ziekenhuiswezen)
en AWO (welzijn/jeugdhulpverlening, thuiszorg en semimurale gehandicaptenzorg)
gefuseerd in een sectorfonds voor de Zorg en een sectorfonds voor Welzijn
en Jeugdhulpverlening. Beide sectorfondsen maken sindsdien gebruik van één
uitvoerend bureau.Voorheen hadden AWOZ en AWOB elk een eigen regionale infrastructuur. Voor
AWOZ is het zogenoemde Tripartiet Sector Overleg (TSO) actief; voor AWOB de
Regionale Aanpak Personeelsvoorziening Verzorgingshuizen (RAP-V). In het kader
van de fusie van de sectorfondsen zijn de regionale structuren geïntegreerd.
In veel regio's is die integratie al gerealiseerd. Behalve de integratie van
TSO- en RAP-V-structuren is ook een verbreding ingezet van het werkterrein
van de regio's. De regio's zijn nu ook gaan werken voor de sectoren Thuiszorg,
Dagverblijven en tehuizen voor gehandicapten (DTG) en Academische ziekenhuizen.
In 2000 is het integreren en verbreden van de regionale structuur gestimuleerd
door een subsidieregeling van de gezamenlijke sectorfondsen. Voorwaarden voor
subsidie zijn, dat TSO en RAP-V een gezamenlijk plan indienen en dat de activiteiten
ook gericht zijn op de sectoren Thuiszorg en DTG.De activiteiten van de sectorfondsenDe volgende grafiek geeft een overzicht van de gerealiseerde sectorfonds-activiteiten
in 1999 ten opzichte van en de geplande sectorfonds-activiteiten in 2000.
Daarin is duidelijk te zien dat een aanzienlijke impuls is gegeven aan verzuim,
arbo en reïntegratie.Activiteiten van de sectorfondsen1 in 1999 en 20003.7 JeugdbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Uitkering aan provincies voor jeugdzorg1 035 4031 084 8081 076 6641 181 524104 8609,7%* Overig282 095365 891404 043358 042– 46 001– 11,4%Totaal uitgaven1 317 4981 450 6991 480 7071 539 56658 8594,0%Totaal uitgaven in EUR1000597 855658 299671 916698 62526 709 Ontvangsten25 66524 59226 20636 44910 24339,1%Ontvangsten in EUR100011 64611 15911 89216 5404 648 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieBij het onderdeel uitkering aan provincies voor jeugdzorg worden uitsluitend de jaarlijkse doeluitkeringen aan de 12 provincies
en 3 grootstedelijke regio's verantwoord.De hogere uitgaven bij dit onderdeel worden door de volgende zaken verklaard:– De jaarlijkse loon- en prijsbijstelling (OVA 2000) – f 37
miljoen;– Toedeling intensiveringsmiddelen jeugdzorg – f 64 miljoen;– Des-/herinvesteringen onroerend goed door provincies – f 3,6
miljoen.Bij het onderdeel overig jeugdbeleid worden
de uitgaven voor de landelijke voorzieningen jeugdhulpverlening, het algemeen
en preventief jeugdbeleid en de kinderopvang verantwoord.De uitgaven waren per saldo circa f 46 miljoen lager. De voornaamste
oorzaken zijn als volgt.De geraamde intensiveringsmiddelen zijn verantwoord op het eerste onderdeel
(f 64 miljoen).Aan wachtgelden is circa f 2 miljoen minder besteed dan geraamd.
De uitgaven voor de schippersinternaten waren circa f 2,5 miljoen minder
dan de raming. Voor de overige uitgaven voor jeugdbeleid, onder meer projecten,
was dit circa f 5,5 miljoen.De uitgaven aan de Landelijk werkende residentiële voorzieningen
(LWRV's) waren ongeveer f 6 miljoen hoger, o.a. als gevolg van de verhoging
van de normprijzen. Onder meer door de bonusregeling en door de verhoging
van de vergoeding per gerealiseerde plaats waren de uitgaven voor kinderopvang
circa f 22 miljoen hoger dan geraamd. De uitgaven in 2000 bedroegen f 176
miljoen.Bij de ontvangsten is sprake van een hogere realisatie. De verklaringen
daarvoor zijn:– De ontvangsten als gevolg van her-/desinvesteringen zijn niet
opgenomen in de Ontwerpbegroting – f 8,9 miljoen;– Er zijn fors hogere ontvangsten door in voorgaande jaren te hoog
verstrekte subsidievoorschotten – f 7,2 miljoen;– Er is sprake van niet eerder geraamde bijdragen van andere begrotingen
(voornamelijk Justitie en OC&W) – f 1,7 miljoen;– De ontvangsten voor ouderbijdragen zijn lager; deze zijn al bij
de 2e Suppletore wet neerwaarts bijgesteld – f 7,5 miljoen (-/-).Toelichting op het jeugdbeleidMeerjarenafspraken jeugdzorgIn de Meerjarenafspraken jeugdzorg 2000 – 2003 zijn met provincies
en grootstedelijke regio's afspraken gemaakt over de manier waarop de intensiveringsmiddelen,
afkomstig van VWS en Justitie via de doeluitkering Jeugdhulpverlening aan
de provincies, besteed kunnen worden. De provinciale en grootstedelijke plannen
voorzagen in de inzet van de intensiveringsmiddelen in 2000 als volgt: ruim
f 46 miljoen van de middelen in te zetten om de Bureaus Jeugdzorg te
vormen en ongeveer f 4 miljoen te gebruiken voor de Advies- en Meldpunten
Kindermishandeling (AMK's). Daarnaast ruim f 19 miljoen te besteden aan
de aanpak van wachtlijsten in de jeugdzorg en ruim f 8 miljoen aan de
aansluiting van jeugdzorg bij lokaal jeugdbeleid. Voor bijna f 9 miljoen
betreft dit bijdragen aan deze doelstellingen uit de autonome middelen van
de provincies.In het voorjaar van 2001 rapporteren de provincies aan VWS over de gerealiseerde
inzet van middelen en over de resultaten die hiermee zijn behaald.Uitwerking Wet op de jeugdzorgIn het voorjaar van 2000 zijn de hoofdlijnen van de nieuwe wet uitgewerkt
in het Beleidskader Wet op de jeugdzorg. De Tweede Kamer heeft op 26 juni
2000 ingestemd met het Beleidskader en enkele moties aangenomen. Naar aanleiding
van de motie-Van Vliet c.s. (TK 1999–2000, 26 816, nr. 19) is de
Tweede Kamer in november 2000 een notitie aangeboden waarin de financiële
aspecten van het Beleidskader nader werden uitgewerkt. Begin december 2000
is de Kamer geïnformeerd over het standpunt van de minister van Justitie
en de staatssecretaris van VWS over de uitvoering van de motie-Örgü
c.s. (26 816, nr. 16) over licht ambulante hulp door het Bureau Jeugdzorg
en de motie-Rouvoet (26 816, nr. 16) over identiteitsgebonden jeugdzorg.Landelijk werkende residentiële voorzieningen (LWRV's)De uitvoering van de motie Örgü/Eurlings (26 816, nr. 12)
heeft geleid tot een verhoging van de normprijs van de LWRV's met een achtervangfunctie
(LWRV-A). De uitvoering van de motie Örgü/Eurlings resulteert totaal
in een structurele budgetverhoging voor de LWRV-A's met f 3,1 miljoen
per 1-7-2000 oplopend tot structureel f 13,8 miljoen vanaf 2001. Het
afgelopen jaar is met de provincies Overijssel, Gelderland, Utrecht en Flevoland
en de Leo Stichting een akkoord bereikt over decentralisatie van de landelijke
capaciteit van de Leo Stichting naar de genoemde provincies. Een plan voor
de decentralisatie van de capaciteit van de overige landelijk werkende residentiële
voorzieningen loopt mee in de uitwerking van de Wet op de jeugdzorg.Indexering pleegvergoedingMedio 2000 is incidenteel – met terugwerkende kracht vanaf 1 januari
2000 – de pleegvergoeding voor het jaar 2000 geïndexeerd. De pleegvergoeding
is aangepast op basis van de stijging van de prijsindex van de gezinsconsumptie.
Het totale budgettaire beslag van deze indexatie in 2000 is f 0,6 miljoen.
In december 2000 is besloten tot een (jaarlijkse) structurele prijsindexering
van de pleegvergoeding per 1 januari 2001.BeleidsinformatieVoor de jeugdhulpverlening is in 2000 het Algemeen
Jaaroverzicht Jeugdhulpverlening 1999 van de SRJV verschenen, evenals
de bijbehorende provinciale overzichten. Ook kwam het Trendrapport jeugdhulpverlening uit dat voor de periode 1995 –
1999 een overzicht geeft van het gebruik van instellingen in de jeugdhulpverlening.
In oktober 2000 is een vooronderzoek gestart naar de gewenste informatiehuishouding
van de Bureaus Jeugdzorg. Tevens is in 2000 gestart met de productie van een
rapportage over onder andere wachttijden en wachtlijsten in de jeugdzorg voor
de jaren 1997 t/m 1999.Indexering ouderbijdrage jeugdhulpverleningBij Besluit van 31 augustus 2000 is de ouderbijdrage jeugdhulpverlening
per september 2000 aangepast aan de hand van de prijsindex voor de gezinsconsumptie
(ongeveer 2%). Daarnaast wordt de ouderbijdrage jaarlijks per 1 januari geïndexeerd.
Met deze aanpassing worden de indexeringsvoornemens in het Regeerakkoord 1998
uitgevoerd.Het effect van deze maatregel op de ontvangsten in 2000 is gering, namelijk
f 0,1 miljoen.SchippersinternatenEen volgend beleidsartikel betreft de schippersinternaten. Het beleid
in het jaar 2000 stond geheel in het teken van het te formuleren advies van
de commissie-De Jong over de schippersinternaten, en het daaraan gerelateerde
Kabinetsstandpunt (27 240, nr. 1). Het jaar 2000 moet, net als 1999,
beschouwd worden als een tussenfase in de relatie tussen schippersinternaten
en VWS. Vanaf oktober 2000 wordt gewerkt aan het implementatietraject Kabinetsstandpunt
schippersinternaten.Vanaf 2001 zal er sprake zijn van subsidiëring op basis van een vaste
prijs per pupil en een inkomensafhankelijke ouderbijdrage.Kengetallen van het jaar 2000 zijn: aantal internaten: 21; aantal pupillen:
1615. In 2000 is ongeveer f 50 miljoen aan de schippersinternaten uitgegeven.Programmering WelzijnsbeleidVWS wil als onderdeel van de uitvoering van de Welzijnsnotade maatschappelijke betrokkenheid en invloed van jeugd vergroten
en jongeren stimuleren tot actief burgerschap. Hieronder beschrijven we per
programmalijn een overzicht van de voornaamste activiteiten.1. Bevorderen van jeugdparticipatie en toegankelijkheidProjectgroep Nationale Jeugdraad en Commissie jeugdparticipatieIn 1999 is de projectgroep Nationale Jeugdraad gevormd die, met subsidie
van VWS, de oprichting van een Nationale Jeugdraad in 2001 voorbereidt. Voorts
is in 2000 de Commissie Jeugdparticipatie ingesteld om het draagvlak voor
jeugdparticipatie te vergroten. In december 2000 presenteerde de Commissie
haar Plan van Aanpak voor de periode 2001 t/m 2003. Er is op jaarbasis voor
de uitvoering van het plan van aanpak een bedrag beschikbaar van f 0,8
miljoen. Door een amendement van D66 en GroenLinks bij de VWS-begrotingsbehandeling
krijgt de Jeugdraad-in-oprichting de regie over het budget van de Commissie.Jeugdparticipatie in internationaal verbandIn het kader van de EU is een jeugdprogramma 2000–2006 vastgesteld
dat op 9 september 2000 officieel van start is gegaan. Het programma omvat
onder andere kortdurende groepsuitwisselingen van jongeren en Europees
vrijwilligerswerk. Er nemen jaarlijks ongeveer 1 500 Nederlandse jongeren
deel aan de groepsuitwisselingen, eenzelfde aantal uit andere landen komt
naar Nederland. Nederland kreeg hiervoor in 2000 f 5.3 miljoen beschikbaar
uit het totaalbudget voor het hele programma van f 1 145 miljoen.Landelijke projectenIn 2000 werd in de Tweede Kamer voor de vijfde maal het Nationaal Jeugddebat
(NJD) gehouden. De onderwerpen voor het debat waren door jongeren zelf geselecteerd
en lagen op het terrein van interculturalisatie, het voorkomen van zinloos
geweld en de communicatie tussen overheid en jongeren.Jeugdnetwerk Nederland (JNN) is een netwerk van jongeren die elkaar telefonisch
en op andere manieren ondersteunen bij jeugdparticipatieactiviteiten. Voor
haar activiteiten in 2000 ontving JNN een subsidie van f 0,01 miljoen.Landelijke JeugdorganisatiesPer 1 januari 2000 is de gewijzigde subsidieregeling voor landelijke jeugdorganisaties
inwerking getreden. De belangrijkste wijzigingen betreffen een verduidelijking
van het ledenbegrip en de invoering van een projectentender.Drie nieuwe organisaties meldden zich aan. Er zijn er nu 22 met een totaal
aantal leden van 491 218. Aan instellingssubsidies werd in 2000 circa
f 12,4 miljoen uitgegeven en f 4,1 miljoen voor de projectentender.2. Ondersteunen lokaal sociaal beleidEveneens als onderdeel van de uitvoering van de Welzijnsnota ondersteunt
VWS het lokaal sociaal beleid. De visie op jeugdbeleid van het Kabinet, IPO
en VNG in het kader van het Bestuursakkoord-nieuwe-stijl (BANS) onder de titel Jeugdbeleid in Ba(la)ns is in 2000 verder uitgewerkt.
Er zijn afspraken gemaakt om het beleid voor 0- tot 6-jarigen te versterken
en de samenhang in het beleid voor de leeftijdsgroep boven 6 jaar te verbeteren.
Ook is een gezamenlijk plan vastgesteld om de visie te implementeren en de
resultaten te monitoren. De afspraken over het beleid voor 0- tot 6-jarigen
zijn in belangrijke mate vertaald in de beleidsbrief voor- en vroegschoolse
educatie die de staatssecretarissen van VWS en OC&W mede namens de minister
van Grote Steden- en Integratiebeleid op 9 juni 2000 aan de Kamer hebben gezonden
(TK 27 190, nr. 1).Daarnaast is in 2000 besloten dat in 2000 op de begrotingen van OC&W,
VWS en BZK f 78 miljoen beschikbaar is voor de uitvoering van het VVE-beleid
en dat dit bedrag oploopt tot f 143 miljoen in 2001 en tot f 178
miljoen structureel vanaf 2002.Via verschillende projecten en activiteiten is de versterking van een
samenhangend lokaal jeugdbeleid gestimuleerd en gefaciliteerd via financiering
van het VNG-project lokaal jeugdbeleid (samen met BZK), via de ontwikkeling
van de brede school (samen met OC&W) en een meerjarig programma voor de
ontwikkeling van een systematische, wijkgerichte aanpak van opvoedingsondersteuning
en ontwikkelingsstimulering (samen met Justitie).3. Onderzoek, monitoring en informatievoorzieningOm de voornemens uit de Welzijnsnota uit te voeren moet bovendien het
nodige aan onderzoek, monitoring en informatievoorziening gedaan worden. Onderzoek,
monitoring en informatievoorziening vormen de input voor beleidsontwikkeling
en -verantwoording.– Het Sociaal Planbureau (SCP) heeft in het afgelopen jaar zijn
Rapportage Jeugd 2000 uitgebracht. Deze rapportage maakt deel uit van de landelijke
jeugdmonitor. De landelijke jeugdmonitor is een samenwerkingsproject van het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het SCP met de Commissie Jeugdonderzoek
(CJO) in het kader van het programma Zicht op Jeugd. De Stichting Jeugdinformatie
Nederland (SJN) heeft verder voor het meerjarenprogramma Sociaal desintegratief
gedrag van het Programmeringscollege Onderzoek Jeugd (PCOJ) onder meer een
analyse uitgebracht van een groot aantal bestaande onderzoeken naar de opvoedingssituatie
van autochtone en allochtone kinderen en jongeren in ons land.– Met SJN en het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW)
is overleg gevoerd over hun voornemen om in het jaar 2001 een werkmaatschappij
jeugd te vormen waarin SJN zal opgaan. Deze werkmaatschappij heeft als doel
het verbeteren van de bestaande infrastructuur voor de toelevering van toepasbare
kennis en informatie aan partijen op het terrein van jeugdzorg en -welzijn:
overheden, werkveld, ondersteuningsstructuur, jeugdigen, ouders/verzorgers.– In 2000 werd de wettelijke basis gelegd voor een nieuw stelsel
van informatievoorziening over audiovisuele media. Dit stelsel is bedoeld
om jeugdigen te beschermen tegen mogelijk schadelijke invloeden van de verschillende
audiovisuele media. Dit nieuwe systeem, dat met ingang van 22 februari 2001
in werking treedt, voorziet in principe ál het audiovisueel materiaal
(televisie-uitzendingen, films (ca 300 p.j.), videofilms (ca 600 p.j.), computergames
(ca 100 p.j.)), van productvoorlichting. Deze productvoorlichting moet het
voor de gebruikers mogelijk maken jeugdigen effectief te beschermen tegen
mogelijke schade. De verantwoordelijke bedrijfstak voert dit stelsel zelf
uit op basis van zelfregulering. Daartoe is een nieuw landelijk instituut
in het leven geroepen, het Nederlands Instituut Classificatie Audiovisuele
Media (NICAM). Dit instituut geeft ten eerste normen en criteria aan. Daarnaast
zorgt het instituut ervoor dat het stelsel juist wordt uitgevoerd; het draagt
zorg voor klachtenbehandeling en kan ook sancties opleggen als men zich niet
aan het stelsel houdt. De VWS-bijdrage is f 0,4 miljoen per jaar. De
opheffing per 22 februari 2001 van de Nederlandse Filmkeuring levert een ongeveer
gelijke besparing op.Wet basisvoorziening kinderopvangDe hoofdlijnen voor de voorgenomen Wet basisvoorziening kinderopvang (WBK)
zijn nader uitgewerkt in de nota Hoofdlijnen Wet basisvoorziening kinderopvang
16 juni 2000 (TK 1999–2000, 26 587 nr. 9). Over deze hoofdlijnen
hebben we al met de sociale en bestuurlijke partners overlegd.Het toekomstige stelsel voor de kinderopvang is gebaseerd op een gezamenlijke
verantwoordelijkheid van ouders, werkgevers en overheid. Dit komt tot uiting
in de tripartite financiering van kinderopvang. Het Kabinet heeft vertrouwen
in de inspanningen van de sociale partners om het aantal concrete afspraken
in CAO's en bedrijfsregelingen over kinderopvang te vergroten.
Een ander belangrijk uitgangspunt is vraagfinanciering, waarbij de keuze van
de ouder voor een specifiek kindercentrum centraal staat.De Wet basisvoorziening kinderopvang legt op landelijk niveau basiseisen
van kwaliteit vast, waaraan iedere voorziening voor kinderopvang dient te
voldoen. Op 4 december 2000 heeft de Tweede Kamer in een notaoverleg de hoofdlijnen
voor de WBK onderschreven.Uitbreiding kinderopvangDe Regeling uitbreiding kinderopvang en buitenschoolse opvang is in 2000
op een aantal punten aangepast. De eerste aanpassing is dat gemeenten een
hogere bijdrage ontvangen voor plaatsen voor buitenschoolse opvang die al
vroeg tijdens het uitbreidingsproces zijn gerealiseerd. Daarnaast geeft de
aangepaste regeling ruimere faciliteiten voor kinderopvang met verlengde openingstijden
en zijn er 1 100 extra plaatsen aan de regeling toegevoegd. Op die manier
is uitvoering gegeven aan de motie-De Graaf, die tijdens de behandeling van
de VWS-begroting 2000 werd ingediend. Verder is met ingang van 2000 een bonus
beschikbaar gekomen voor gemeenten die eind 2001 – een jaar voor het
eind van de regeling – meer dan de helft van de overeengekomen capaciteitsuitbreiding
gerealiseerd hebben. De bonus, van ruim f 4 000, wordt voor 21 000
plaatsen verstrekt. Totaal is in 2000 en 2001 f 91,8 miljoen als bonus
beschikbaar. De verdeling hiervan is: f 18,9 miljoen in 2000 en f 72,9
miljoen in 2001.De opvangcapaciteit is in 1999 met 12% gestegen naar 116 000 plaatsen
(1998 103 500 plaatsen / bron: SGBO monitor 1999).Uit overleg met landelijke partijen die een rol spelen in de ondersteuning
van de uitbreidingsoperatie kinderopvang is gebleken dat meer coördinatie
en samenwerking wenselijk is om de doelstelling van de uitbreidingsoperatie
nader bij te brengen. Om die reden heeft de staatssecretaris besloten tot
de instelling van het Netwerkbureau uitbreiding kinderopvang.Via borgstellingen van het waarborgfonds kinderopvang kunnen investeringen
in accommodaties voor kinderopvang gefaciliteerd worden. In 2000 heeft dit
waarborgfonds een subsidie van circa f 5 miljoen ontvangen om het garantiekapitaal
te vergroten. Het totale garantiekapitaal bedraagt daarmee circa f 35
miljoen. Het waarborgfonds verstrekt niet alleen borgen (30 projecten voor
f 55 miljoen / bron: Jaarverslag Waarborgfonds Kinderopvang over 1999
en voorlopige cijfers 2000), maar voert ook een aantal ondersteunende activiteiten
uit voor de bouwimpuls kinderopvang. In 2000 heeft het waarborgfonds daarvoor
een subsidie ontvangen van circa f 0,5 miljoen.De groei van de kinderopvangcapaciteit maakt ook een grotere capaciteit
bij het toezicht (GGD) noodzakelijk. Met ingang van 2000 ontvangen gemeenten
hiervoor extra middelen. Tevens wordt geïnvesteerd in de deskundigheid
van het toezicht.Project TieneropvangIn 2000 is voor het programma Tieneropvang in 67 tieneropvangprojecten
ervaring opgedaan met buitenschoolse activiteiten voor jongeren in de leeftijd
van 12 tot 16 jaar. Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn begeleidt
en ondersteunt deze projecten. Inmiddels hebben drie gemeenten hun project
beëindigd; het programma zelf loopt nog tot 2003.3.8 Sociaal beleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Sociaal beleid algemeen123 558118 515119 799112 105– 7 694– 6,4%* Inburgering nieuwkomers116 322118 470117 876118 0561800,2%Totaal uitgaven239 880236 985237 675230 161– 7 514– 3,2%Totaal uitgaven in EUR1000108 853107 539107 852104 4433 410 Ontvangsten48 75553 26732 7163 360– 29 356– 89,7%Ontvangsten in EUR100022 12424 17214 8461 525– 13 321 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieIn 2000 is het gerealiseerde bedrag voor sociaal beleid lager uitgevallen
dan het begrote bedrag. Dit wordt veroorzaakt door:– Vertraging bij de uitwerking van de notitie Vereende Krachten;– Minder projecten dan verwacht op het terrein van allochtone geestelijke
verzorging in de zorgsector;– Een lagere aanspraak van gesubsidieerde instellingen op wachtgeldsuppleties.De begroting is hiervoor (bij 2e Suppletore wet) met f 6,7 miljoen
verlaagd. Verder is door het beëindigen van de subsidierelatie met de
stichting Centrale Opvang Vluchtelingen minder uitgegeven dan begroot. De
lagere ontvangsten zijn voornamelijk het gevolg van de overdracht van het
quotumbeleid inzake de opvang van vluchtelingen naar het ministerie van Justitie.
Bij 1e Suppletore wet is de begroting hiervoor met f 24,7 miljoen verlaagd.
Verder waren de ontvangsten uit hoofde van te hoog verstrekte subsidievoorschotten
in voorgaande jaren minder dan verwacht.Deze ontvangsten zijn moeilijk te ramen.Toelichting op het Sociaal beleidHet algemene welzijnsbeleidIn Werken aan sociale kwaliteit, welzijnsnota 1999 – 2002, deel B zijn de grote lijnen voor
het welzijnsbeleid neergelegd en is gekozen voor een meer programmatische
aanpak. In de Welzijnsnota worden vijf programmalijnen onderscheiden: drie
inhoudelijke en twee voorwaardenscheppende. Naar aanleiding van de nota zijn
deze programmalijnen in 2000 verder geoperationaliseerd in overleg met maatschappelijke
organisaties, bestuurlijke partners en de instellingen van de landelijke infrastructuur
en uitgewerkt in de nota Werk in uitvoering. Tevens
is in deze nota een Plan van aanpak vrijwilligersbeleid opgenomen. Hieronder gaan we nader in op de uitgevoerde activiteiten
voor de vijf programmalijnen uit de WelzijnsnotaProgrammalijn 1: Participatie en toegankelijkheidDe eerste programmalijn uit de Welzijnsnota heeft betrekking op participatie
en toegankelijkheid. De centrale doelstelling van deze programmalijn is om
actief burgerschap te bevorderen, in het bijzonder actief burgerschap van
kwetsbare burgers. Deze doelstelling heeft dus betrekking op de participatie
van burgers bij het sociaal beleid. In 2000 hebben wij veel activiteiten op
touw gezet om deze centrale doelstelling te operationaliseren. In nauwe samenwerking
met de ministeries van BZK, VROM, OC&W en Justitie is de Kabinetsreactie
op het advies Aansprekend Burgerschap van de Raad
voor Maatschappelijke Ontwikkeling opgesteld, waarin concreet wordt aangegeven
hoe het Kabinet zich wil blijven inspannen om de betrokkenheid van burgers
bij het publieke domein te versterken. Daarnaast maken het NIZW, het LCO,
FORUM, het IPP en het Verwey-Jonker Instituut hun kennis en expertise toegankelijker
voor overheden, instellingen en burgers. Dit initiatief is verder gestimuleerd
doordat een projectsubsidie is toegekend om een Kennisnetwerk Sociaal Beleid
te ontwikkelen. Het is de bedoeling om dit kennisnetwerk uit te laten groeien
tot een volwaardig kennis- en expertisecentrum voor de zogeheten sociale pijler.Om de toegankelijkheid van het sociaal beleid te vergroten, is begin 2000
onder andere een notitie over het homobeleid opgesteld. In overleg met de
Kamer zijn we overeengekomen dat er een Kabinetsbrede nota homo-emancipatie wordt uitgebracht, waarvoor de voorbereidingen in
2000 zijn gestart. Daarnaast is de toegankelijkheid voor allochtonen in de
gezondheidszorg, het onderwijs en het buurtbeheer gestimuleerd met een subsidie
voor een project om de inzet van paraprofessionele intermediairs te intensiveren.
Verder heeft de organisatieontwikkeling van zelforganisaties van etnische
minderheden en vluchtelingen een belangrijke impuls gekregen, omdat de Kamer
akkoord is gegaan met de wijziging van het ondersteunings- en subsidiebeleid.
Ook hebben we een onderzoek gesubsidieerd van het Bureau Leeftijdsdiscriminatie
naar maatschappelijke knelpunten, dat in de Kamer de nodige aandacht heeft
gekregen. Tot slot zijn er nog tal van instellings- en projectsubsidies verstrekt
aan landelijke kennis- en werkontwikkelingsinstituten en aan landelijke vrouwen-,
homo- en vrijwilligersorganisaties voor informatievoorziening en werkontwikkeling.
Alles bij elkaar heeft dit geleid tot tal van handreikingen, methodieken en
informatieoverdracht voor het sociaal beleid.Om in de toekomst het vrijwilligerswerk veilig te stellen hebben wij een
apart Plan van aanpak vrijwilligersbeleid 2000–2002 uitgewerkt. Hiermee hebben wij voldaan aan de motie-Middel (TK 1999–2000,
26 800 XVI), waarin om dergelijke maatregelen werd gevraagd. Samen met
provincies en gemeenten hebben we gewerkt aan een programma om het lokale
vrijwilligersbeleid te versterken; wij hebben aan de Kamer toegezegd dat we
een commissie zullen instellen om dit verder te stimuleren. Bovendien hebben
wij in 2000 financiële ondersteuning gegeven aan de Stichting Internationaal
Jaar van Vrijwilligers 2001. Tenslotte hebben wij als uitvloeisel van de Kabinetsreactie
op het RM-advies De vrijwilligers alert voorbereidende
werkzaamheden verricht om een interdepartementale commissie vrijwilligersbeleid
in te stellen.De subsidie voor «woonwagennieuws» zal op grond van inhoudelijke
en beleidsmatige redenen met ingang van 1 januari 2003 worden beëindigd.
Hiervoor is f 0,5 miljoen aan het bestuur van «woonwagennieuws»
toegezegd.Programmalijn 2: Sociale uitsluitingDe tweede inhoudelijke programmalijn uit de Welzijnsnota heeft betrekking
op sociale uitsluiting.Binnen dit programma hebben wij activiteiten uitgevoerd die er op gericht
zijn om de sociale integratie van mensen met een meervoudige problematiek
te bevorderen en mensen die in een sociaal isolement leven weer deel te laten
nemen aan de samenleving.– Sociale Conferentie Op 6 november jl. heeft de vijfde en laatste Sociale Conferentie plaatsgevonden.
Doel van de conferentie, die in 2000 voor de laatste keer plaatsvond, was
het stimuleren van het maatschappelijk debat over armoede en sociale uitsluiting
door het samenbrengen van diverse partners op dit gebied.De conferentie werd georganiseerd door de Stuurgroep Sociale Conferentie,
samengesteld uit vertegenwoordigers van de ministeries van VWS, VROM, SZW,
de VNG, de Nationale Commissie Duurzame Ontwikkeling (NCDO) en een vertegenwoordiging
van de belangengroepen van uitkeringsgerechtigden. Tijdens de conferentie
is toegezegd dat het Kabinet structureel overleg wil voeren met een brede
maatschappelijke beweging van uitkeringsgerechtigden, kerken, humanisten en
vakverenigingen; de Alliantie voor Sociale Rechtvaardigheid. Nog in november
2000 heeft voor de eerste maal een bijeenkomst plaatsgevonden van vertegenwoordigers
van de Alliantie voor Sociale Rechtvaardigheid en leden van het Kabinet. Wij
zullen samen met onze collega's van het ministerie van SZW de vaste gesprekspartners
worden voor de Alliantie. Beide delegaties zullen elkaar in het voor- en najaar
ontmoeten.– Informatie- en Servicepunt Sociale Activering (ISSA) In januari 2000 is het ISSA van start gegaan. Het ISSA heeft tot doel
sociale activering op lokaal niveau te stimuleren en waar nodig signalen uit
de (uitvoerings)praktijk te vertalen naar beleid. Primaire doelgroep zijn
de gemeenten. Men richt zich echter ook op Sociale Diensten, welzijnsorganisaties,
vrijwilligerscentrales, etc. Het ISSA wordt gevormd door medewerkers van ons
departement en SZW. In het afgelopen jaar is het ISSA gestart met het op brede
schaal verspreiden van informatie via brochures en conferenties. Ook is een
begin gemaakt met de opzet en invulling van de database met projecten sociale
activering.– Participatie Verder hebben wij geconstateerd dat veel individuele burgers en cliënten
weinig ervaring hebben met bureaucratische processen en beleidsvorming. Via
sociale netwerken kunnen de mogelijkheden en het vertrouwen aanzienlijk worden
vergroot. Wij hebben daarom middelen verstrekt aan cliënten- en belangenorganisaties
van uitkeringsgerechtigden ten behoeve van de voorbereiding op de Sociale
Conferentie. Het Landelijk Expertise Centrum Cliëntenparticipatie heeft
ook ondersteuning ontvangen. Voorts zijn er additionele projecten gefinancierd
rondom sociaal toerisme en beeldvorming op scholen in relatie tot jongeren
en armoede.– Buurtgerichte sociale activering Het project Buurtgerichte sociale activering
heeft als doel om aan de hand van drie experimenten methoden en strategieën
te ontwikkelen ten behoeve van de samenwerkende partners rond lokaal sociaal beleid. Medio dit jaar heeft de startbijeenkomst plaatsgevonden. Op
iedere locatie is het de bedoeling dat ca. 60 mensen per jaar worden aangezet
tot het verrichten van maatschappelijk nuttige taken. Door ons departement
wordt geparticipeerd in de begeleidingscommissie van dit project.– Talent geactiveerd De projecten Talentenwinkel uit Den Haag, De Groene Leerwerkplaats uit Haarlem en Werk en Aandacht uit Amsterdam zijn gericht op activering van individuen
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt die in een sociaal isolement verkeren.
De werkprincipes en werkwijzen van deze projecten vormen een logisch geheel
en zijn bijeen gebracht in het project Talent geactiveerd. Het is een samenwerkingsverband van het sociaal-ecologisch adviesbureau
ECOSOL te Haarlem, Stichting Welzijn in de Haagse Schilderswijk en het NIZW
te Utrecht. Wij verlenen ondersteuning aan de uitvoering van deze methodieken
in een zestal gemeenten.Programmalijn 3: Lokaal sociaal beleidDit programma is gericht op het ondersteunen van gemeenten bij het vormgeven
van een lokaal sociaal beleid.Grote stedenbeleidIn de eerste helft van 2000 hebben we in het kader van het grote stedenbeleid
de voorwaarden en aantekeningen ingevuld bij de meerjarige ontwikkelingsprogramma's
van de steden. Daarnaast hebben we meegewerkt aan het tot stand komen van
de sociale aspecten van het convenant wederopbouw Enschede. Verder heeft VWS
geparticipeerd in de totstandkoming van het rapport ICT
en de stad, het kenniscentrum Grote stedenbeleid, de pilot zelfanalyse
en visitatie voor welzijnsinstellingen, en een rapport over monitoring. Bij
dat laatste is ook de harmonisering van rijksregelingen aan de orde, die naar
aanleiding van de moties-Van Heemst, De Boer en De Cloe (TK 1999–2000,
26 800 nr. 7 en 21 062 nr. 95) veel aandacht gevergd heeft.Ondersteuning lokaal sociaal beleidEr zijn in 2000 verschillende projecten gestart om het lokaal sociaal
beleid te ondersteunen. Na overleg met VNG en IPO hebben wij ervan afgezien
een Landelijke Commissie Lokaal Sociaal beleid in te stellen. In plaats daarvan
hebben we gekozen voor een centrale beleidsimpuls door het project Provinciale steun bij lokaal sociaal beleid. Wij zullen
in de jaren 2000 tot en met 2004 minimaal 26 pilots subsidiëren op de
volgende terreinen: vrijwilligersbeleid, interculturalisatie, vraagsturing,
zorg en welzijn, sociale activering en kwaliteit en professionaliteit. Bij
het invullen van deze pilots staat de lokale problematiek voorop. De provinciale
steunfuncties worden daarbij nauw betrokken en de coördinatie is in handen
van het IPO. Daarnaast heeft in het project Heel de Buurt in 2000 de inhoudelijke werkontwikkeling centraal gestaan. Hierover
zijn onder andere de publicaties Wijkgericht werken aan
gezondheid en Werken met migranten in de wijk verschenen en zijn diverse werkconferenties gehouden. Verder is
de laatste brochure in de reeks Monitoren voor sociaal
beleid verschenen over het verzamelen van kwalitatieve informatie
alsmede de evaluatie van deze reeks.In de toekomst zal de decentralisatie van welzijnstaken geëvalueerd
worden. Vooruitlopend op die evaluatie is een onderzoek verricht naar de huidige
praktijk van het aanbod van welzijnsvoorzieningen in gemeenten en de ervaringen
met resultaatmeting.Vitaal plattelandTot slot schept de programmalijn lokaal sociaal beleid speciale voorwaarden
voor een vitaal platteland. In 2000 zijn er vier pilots sociaal beleid in
het landelijk gebied voortgezet. Het NIZW ondersteunt inhoudelijk de pilots
waarvan de nadruk ligt op de implementatie van het beleidskader lokaal sociaal
beleid. Bijzonder succesvol blijken de landbouw- zorgcombinaties (zorgboerderij).
Verder is voor een periode van drie jaar het Landelijk
Steunpunt Landbouw en Zorg van start gegaan.Programmalijn 4: Professionaliteit en kwaliteitIn dit programma worden activiteiten verricht die bijdragen aan de kwaliteitsverbetering
en professionalisering van de welzijnssector.Om de kwaliteit van het welzijnswerk te verbeteren, hebben wij onder andere
steun verleend aan de provincie Limburg om met de Vereniging van Limburgse
gemeenten en maatschappelijke organisaties een convenant te sluiten over ketenkwaliteit.
Dit moet uiteindelijk leiden tot certificering van de welzijnssector in de
provincie Limburg en andere provincies. Daarnaast zijn er diverse onderzoeken
verricht naar methoden om de professionaliteit en de kwaliteit in de welzijnssector
te verbeteren (Beeldvorming over professioneel ondernemerschap
in de welzijnssector, Welzijn onderneem het).
Op basis van deze onderzoeken zijn diverse pilots uitgezet in samenwerking
met onder meer de VOG. Tevens hebben wij afspraken gemaakt met het IPO, de
VNG en de VOG om de professionaliteit en kwaliteit van de welzijnssector te
verbeteren door een Meerjarenakkoord af te sluiten.
Naar aanleiding van een position paper ver de
positie van de welzijnssector is in samenwerking met veldpartijen een werkgroep
Welzijn versterkt in het leven geroepen. Het doel van deze werkgroep is een
strategie te ontwikkelen om de welzijnssector beter te profileren.Op het terrein van ondernemend sociaal beleid is met financiële ondersteuning
van VWS de stichting Samenleving & Bedrijf
officieel van start gegaan. Hierbij proberen bedrijven, overheid en maatschappelijke
organisaties samen de sociale infrastructuur te versterken. Het kennisnetwerk
dat daarbij ontstaat, heeft tot doel bestaande netwerken op het gebied van
maatschappelijk verantwoord ondernemen te verbinden. Zo hebben wij samen met
het MKB Nederland en de VOG een rondetafelconferentie georganiseerd over publieke
private samenwerking op sociaal gebied. Ook worden er relaties gelegd naar
internationale netwerken zoals The Copenhagen Centre.
Hiervoor hebben de gemeente Den Haag en Kansas City kennis uitgewisseld, met
name over de Talentenwinkel. De gemeente Den Haag
heeft zich voor drie jaar garant gesteld om dit uitwisselingsproject op wijkleidersniveau
te financieren. Tevens hebben wij meegewerkt aan een internationaal vergelijkend
onderzoek over de rol van de nationale overheid bij publiek-private samenwerking.Programmalijn 5: Onderzoek, monitoring en informatievoorzieningDeze programmalijn is gericht op het verrichten en toegankelijk maken
van (wetenschappelijk) onderzoek, monitoring en het verbeteren van de informatievoorziening
op sociaal gebied.Onderzoek: kennis delenOm de implementatie van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek te
verbeteren, hebben wij de start van de publicatiereeks Het Sociaal Debat mogelijk gemaakt. De eerste twee nummers van deze
nieuwe reeks zijn gewijd aan onderzoek dat respectievelijk zicht biedt op
mensen die de rafelrand van de samenleving vormen (In de
Marge) en aan de betekenis van informele solidariteit
(Wie is mijn naaste?). Met een oplage van ruim
2000 stuks wordt vrijwel de gehele sector bereikt.Aansluitend is over deze thema's een publiek debat gehouden in de Balie.Via studies en evaluatie van concrete projecten (Heel
de buurt) hebben we de versterking van de sociale infrastructuur
als thema sterk gestimuleerd. Het inzicht dat voor blijvende effecten van
economische of ruimtelijke maatregelen ook sociale impulsen noodzakelijk zijn
speelt hierbij een belangrijke rol. Het Verwey-Jonker Instituut heeft op ons
verzoek een aparte onderzoekslijn ontwikkeld om de nodige kennis over sociale
infrastructuur te kunnen leveren. Zo hebben onderzoekers van het Verwey-Jonker
Instituut een uitgebreide voorstudie verricht (De dynamiek
van de Sociale infrastructuur), ter onderbouwing van het advies Ongekende aanknopingspunten van de Raad voor Maatschappelijke
Ontwikkeling (RMO) over de sociale infrastructuur.Onder de noemer sociale infrastructuur stimuleren wij ook dat de instrumenten
bij het meten van leefbaarheid op wijkniveau gestandaardiseerd worden. Als
eerste stap voor deze standaardisering hebben wij een uitgebreid overzicht
laten maken van de huidige wijze van operationaliseren van leefbaarheid en
van de bestaande monitors op dit gebied. Verder hebben wij nadrukkelijk geïnvesteerd
in het bevorderen van de samenhang tussen de fysieke en de sociale infrastructuur.
Dit heeft ertoe geleid dat in de Nota Wonen en in de Vijfde Nota Ruimtelijke
Ordening van de minister van VROM veel aandacht is geschonken aan de sociale
kwaliteit als een van de strategische dimensies van het ruimtelijk beleid
en het woonbeleid.Informatievoorziening: informatie en de burgerTot slot is er in 2000 hard gewerkt aan de totstandkoming van één
loket voor zorg en welzijn. Dit loket moet zowel een fysieke als een elektronische
variant krijgen. Het doel van dit loket is dat burgers daar terecht kunnen
met al hun vragen zonder doorverwijzing. Er zijn nu ruim tachtig gemeenten
en landelijke instellingen die betrokken zijn bij de opzet en invoering van
een dergelijk loket. Als inhoudelijk zwaartepunt hebben wij gekozen voor informatie
voor de doelgroep ouderen en gehandicapten.Wet Inburgering nieuwkomersNaast de Welzijnsnota vormde de Wet Inburgering nieuwkomers (WIN) in 2000
een belangrijk aspect van het sociaal beleid.In 2000 is het inburgeringsbeleid voor nieuwkomers in gemeenten voor de
eerste keer volgens de financieringssystematiek van de WIN bekostigd, op basis
van hun prestaties twee jaar daarvoor. De gemeenten hebben grote problemen
gehad met deze werkwijze. Uit de accountantscontrole bleek dat de aangeleverde
prestatiegegevens veel onjuistheden bevatten. Onverkorte toepassing van deze
systematiek zou er echter toe hebben geleid dat een groot deel van het inburgeringsbudget
niet zou zijn benut. Daarom is de bijdrage bij ministeriële regeling
herzien. In 1998 hebben gemeenten 17% van de ontvangen bijdrage gereserveerd.
In september 2000 is het landelijk budget voor 2001 verdeeld op basis van
de nog niet door een accountant gecontroleerde prestatiegegevens over 1999.
Ook deze verdeling zal op basis van de gecontroleerde gegevens bij ministeriële
regeling worden herzien. Het gereserveerde bedrag in 1999 is nog niet bekend.
U bent hierover uitgebreid geïnformeerd in de brief van de Minister voor
Grote steden- en Integratiebeleid van 14 april en 16 mei 2000 (TK 1999–2000,
27 083 nr. 2 en 11).Budget inburgering nieuwkomers (bedragen
x f 1 miljoen)JaarAantal beschikkingenAantal verklaringenLandelijkbudgetVWS-deel200019 400 – 199811 500 –
1998295,6108,2200117 500 – 1999*15 800 –
1999*308,7112,5* Het gaat om niet-gewaarmerkte prestatiegegevensHet inburgeringsbeleid werd in 2000 nog onvoldoende naar wens uitgevoerd.
Uit de inhoudelijke jaarverslagen bleek dat de resultaten in 1997 iets beter
waren dan in 1996, maar de resultaten in 1998 laten weer een geringe terugval
zien. Resultaten inburgering nieuwkomers 199619971998Bereik100%100%100%Inburgeringscontract of beschikking73%80%79%Start educatie60%71%71%Educatie afgerond of nog op school49%60%58%Vervolgeducatie of Arbvo16%23%18%Werk 9%6%Op verzoek van de Kamer heeft de Algemene Rekenkamer daarom een onderzoek
gedaan dat eind augustus 2000 resulteerde in het rapport Inburgering en taalonderwijs allochtonen. Naar aanleiding hiervan
is tot en met 2002 een Taskforce Inburgering ingesteld. De belangrijkste opdracht
van deze Taskforce is om de wachtlijsten in het taalonderwijs aan allochtonen
weg te werken, de gemeentelijke regie te verbeteren en de monitoring te stroomlijnen.
In 2000 lag het accent van de activiteiten op het wegwerken van de wachtlijsten.
De kosten hiervan bedragen voor VWS in 2000 f 870 000 en in 2001
f 2,1 miljoen.Begin 2000 hebben de Antilliaanse en Nederlandse regering afgesproken
dat Antillianen die naar Nederland willen emigreren, eerst in hun eigen land
een verplichte inburgeringscursus moeten volgen. Deze afspraak is echter nog
niet geëffectueerd, omdat de Antilliaanse Staten bezwaar gemaakt hebben
tegen deze verplichting. De pilot met vrijwillige inburgeringscursussen is
ondertussen voortgezet.Kengetallen Vorming, Training en AdviesDe instituten voor training, vorming en advies (VTA) bieden cursussen
aan voor vrijwilligers uit specifieke doelgroepen. Als leerdoelen zijn onderscheiden:
organisatie-ontwikkeling en beleid-deskundigheidsbevordering van de vrijwilliger
c.q. het functioneren als vrijwilliger in relatie met de doelgroep vrijwilliger
worden.Onderbouwing Vorming, Training en Advies 1999***(gerealiseerd)2000 (begroot)2000
(subsidie verleend)Aantal cursisten32 340 32 34032 340Aantal geslaagde cursisten32 705*  Subsidie per geslaagde deelnemerf 662 f 662f 682**Totaal VWS-bijdrage (x f 1 miljoen)21,4 21,422,0*** De verleende subsidie is maximaal. Als er meer cursisten worden opgeleid,
moeten de VTA-internaten dit bekostigen.** Deze verhoging betreft de aanpassing van loonbijstelling (OVA-2000).*** Met ingang van 1999 is ten aanzien van de VTA-instituten een nieuw
sturingsmodel (Sturen met resultaat) in werking
getreden. Het principe van dit sturingsmodel is dat het proces van sturing
iteratief is. Dat betekent dat gaandeweg criteria en normen van sturing worden
afgesproken. In Sturen op resultaat worden een
aantal prestatie-indicatoren gegeven onder andere omtrent aantal deelnemers,
groepsgrootte, gemiddelde groepsgrootte, gemiddeld aantal dagdelen, eigen
bijdrage en dergelijke. Voor 2000 betrof de doelgroep 13 categorieën,
te weten: vrouwen, ouderen, achterstandsjongeren, homoseksuelen, patiënten/gehandicapten,
agrariërs, allochtonen, vakbondsvrijwilligers, plattelandsontwikkeling,
uitkeringsgerechtigden, vrijwilligers in de zorg, vrijwilligers in dienstverlening
en buurtparticipatie. De ontwikkelingen en trends op het terrein van vorming,
training en advies van vrijwilligers zijn met de VTA besproken. Ze hebben
niet geleid tot aanpassingen van de regelgeving.3.9 SportbeleidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Vutuitkeringen trendvolgers4935135130– 513– 100,0%* Sportbeleid55 84361 78478 156134 87856 72272,6%Totaal uitgaven56 33662 29778 669134 87856 20971,4%Totaal uitgaven in EUR100025 56428 26935 69861 20525 507 Ontvangsten8482 0042502 1171 867746,8%Ontvangsten in EUR1000385909113961847 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting
2000 is met name te verklaren door onderstaande factoren:– Bij Voorjaarsnota zijn er structurele middelen beschikbaar gesteld
ter compensatie van de energieheffing bij sportverenigingen (Ecotax; f 30
miljoen), hiervan is f 18,3 miljoen besteed. De verwachting is dat, mede
door de verdere verhoging van de energieheffing, het bedrag van f 30
miljoen in de komende jaren wel nodig zal zijn.– Eveneens bij Voorjaarsnota is een totaal bedrag van f 8,3
miljoen uit de eindejaarsmarge (1999) van VWS voor de sport beschikbaar gesteld.
Hiervan was f 5,5 miljoen bestemd voor de breedtesportimpuls en het restant
voor evenementen. Het gehele bedrag is in 2000 besteed.– Bij Najaarsnota zijn er incidentele middelen ter grootte van f 40
miljoen beschikbaar gesteld. Hiervan is ten behoeve van de Stipendiumregeling
een bedrag van f 20 miljoen besteed en ten behoeve van het realiseren
van een nationaal zwemstadion in Eindhoven een bedrag vanf 10 miljoen. De
resterende f 10 miljoen is bestemd voor het project Sport digitaal. Omdat de vorm van dit project nog verder moet worden
uitgewerkt zal het bedrag eerst in 2001 worden aangewend.Toelichting op het sportbeleidBreedtesportOp 18 juni 1999 heeft staatssecretaris Vliegenhart met de beleidsbrief Breedtesportimpuls haar plannen om de breedtesport te
versterken naar de Tweede Kamer gestuurd. De plannen kunnen opgevat worden
als een verdere uitwerking en een aanvulling op het sportbeleid, zoals dat
is beschreven in de nota Wat Sport Beweegt (1996).
De impuls is erop gericht om gemeenten en landelijke sportorganisaties te
stimuleren breedtesportprojecten te ontwikkelen die bijdragen aan een duurzame
verbetering van het lokale sportaanbod.Voor de invulling van de voornemens uit de breedtesportimpuls was in 2000
een budget van f 20,5 miljoen beschikbaar. Dit budget is voor ca. f 11
miljoen ingezet voor de stimuleringsregeling breedtesportimpuls en voor het overige voor breedtesportprojecten van andere (sport)organisaties.Zoals uit onderstaande tabel blijkt, nemen nu in totaal 96 gemeenten deel
aan de breedtesportimpuls. Dat is bijna 20 procent van het totaal aantal Nederlandse
gemeenten. De overige 410 gemeenten kunnen nog tot 2007 een aanvraag indienen.
Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen en de provincies ondersteunen
de gemeenten bij het opstellen van de projecten en de uitvoering ervan. Verwacht
wordt dat bijna alle gemeenten een aanvraag zullen indienen. Overzicht deelnemende gemeenten breedtesportimpuls Aantal aanvragenToegewezenTotaal aantal gemeenten1199923939392000363357Totaal7572961 Een aantal gemeenten heeft gezamenlijk een aanvraag ingediend.2 Genoemd is het jaar waarin de aanvraag is ingediend. De goedkeurende
projecten starten het jaar daaropvolgend.Het project Samenhang sportopleidingen, dat
begin 2000 is gestart, is nagenoeg afgerond. Dit project beoogt inzicht te
verschaffen in de arbeidsmarktrelevantie van sportopleidingen en de mate van
samenwerking, afstemming en aansluiting tussen de vrijwillige sportkaderopleidingen
en de beroepsopleidingen van het ministerie van OC&W. Er volgt nog een
rapportage over een aanvullend onderzoek. Begin 2001 zal het integrale rapport
aan de Kamer worden aangeboden met een beleidsreactie daarop van de bewindslieden
van de ministeries van OC&W en VWS. In deze beleidsreactie zullen voorstellen
worden gedaan voor een vervolgtraject.TopsportVoor het topsportbeleid heeft het jaar 2000 in het teken gestaan van de
voorbereiding van de Stipendiumregeling, die met ingang van 1 januari 2001
voor A-topsporters1 van start gaat. Om ervoor
te zorgen dat het Fonds voor de Topsporter deze regeling goed uit kan voeren
is een uitvoeringsreglement opgesteld in nauw overleg met de ministeries van
Financiën, Sociale Zaken en Werkgelegenheid alsmede NOC*NSF en het Fonds
zelf. De regeling houdt in dat A-topsporters, zonder inkomen of een inkomen
kleiner dan het minimumloon, een maandelijks stipendium kunnen ontvangen van
maximaal 70% van het minimumloon. De regeling staat bijverdienen tot 100%
van het minimumloon toe. In 2004 zal de regeling met alle betrokkenen geëvalueerd
worden. Om deze regeling in de komende 4 jaar uit te kunnen voeren is f 20
miljoen vooruitbetaald aan het Fonds.Daarnaast zijn er voor het topsportbeleid in 2000 criteria ontwikkeld
waaraan talentherkennings- en ontwikkelingsprogramma's van de landelijke sportbonden
moeten voldoen om voor subsidiëring in aanmerking te komen. Deze criteria
zijn opgesteld om een balans te bewerkstelligen tussen de sportloopbaan en
een maatschappelijke carrière, of de voorbereiding daarop. De criteria
hebben betrekking op de aandacht voor de persoonlijke maatschappelijke ontwikkeling
van talenten en zijn ontwikkeld in samenspraak met de sportorganisaties. Via
de jaarlijkse circulaire over het sportbeleid zijn de criteria aan de bonden
kenbaar gemaakt. Alle topsportbonden maken inmiddels gebruik van de mogelijkheid
om bij VWS een bijdrage te vragen in de kosten om een talentherkennings-
en ontwikkelingsprogramma op te zetten en uit te voeren. Het hiervoor in de
nota Kansen voor topsport geraamde bedrag van
f 1,9 miljoen is derhalve geheel besteed.Om een hoogwaardige begeleidingsstructuur in de topsport tot stand te
brengen, bieden we de topsportbonden de mogelijkheid om een bijdrage te vragen
voor de realisering van hun topsportbeleidsplannen. De topsportbonden moeten
hiervoor wel een meerjarenbeleidsplan topsport indienen en een activiteitenplan
voor het lopende jaar. In dit activiteitenplan moeten de bonden concreet aangeven
welke activiteiten ze ondernemen om de doelstellingen op het gebied van topsport
te bereiken. Het VWS budget voor topsportbeleidsplannen, ter grootte van f 5
miljoen, is in 2000 geheel besteed.Bij de NOC*NSF zijn vier consulenten aangesteld die op basis van individuele
begeleiding de sportieve en maatschappelijke loopbaan van A-topsporters bewaken.
Voor het onderdeel loopbaanplanning van zowel A- als B-sporters is aan NOC*NSF
een financiële bijdrage ter beschikking gesteld. B-sporters zijn voor
begeleiding aangewezen op de twaalf Olympische Steunpunten die met financiële
steun van het ministerie zijn opgezet. Deze steunpunten adviseren de sporters
op sporttechnisch, sportmedisch en maatschappelijk gebied.Tot slot is in 2000 voor topsporters het Topsport Expertise Centrum (TEC)
in Papendal opgezet. Het doel van dit centrum is om topcoaches en topsportbonden
van dienst te zijn bij het innoveren, ontwikkelen en uitvoeren van succesvolle
topsportprogramma's. Het TEC initieert en verzamelt daartoe relevante wetenschappelijke
kennis en maakt deze kennis voor iedereen beschikbaar en toegankelijk. Met
een financiële ondersteuning van het ministerie organiseert het TEC vier
keer per jaar het Nationaal Coach Platform en het Olympisch Coach Platform.
Daarnaast zijn er de zogenaamde Expert meetings en de Body of Knowledge projecten
die gericht zijn op kortlopende praktijkgerichte topsportonderzoeken. De bijdrage
aan het TEC is in 2000 verder geïntensiveerd. Ook is er een ontwikkelingsprogramma
voor topcoaches, Master Coach in Sport, opgezet. De Atleten Commissie van
NOC*NSF is ondersteund bij het opzetten van een internationaal symposium over
de Maatschappelijke Positie van de Topsporter in Europa. Met NOC*NSF en het ministerie van OC&W is gesproken over de
mogelijkheden van verruiming van het aantal LOOT (Landelijk overleg onderwijs
en topsport)-scholen.Sportmedisch beleid en DopingIn 2000 werden naast subsidies aan sportbonden ook subsidies aan een aantal
koepelorganisaties verstrekt. Aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht
(UMCU) is een overbruggingssubsidie verstrekt om de leerstoel sportgeneeskunde
te kunnen behouden. Bovendien hebben we aan de afdeling topsportgeneeskunde
van het UMCU een bijdrage verstrekt voor de aanschaf van apparatuur. Beide
subsidies aan het UMCU betreffen incidentele subsidies. In 2001 zal naar een
structurele oplossing voor het behoud van de leerstoel alsmede de afdeling
topsportgeneeskunde worden gezocht. Een en ander zal beleidsmatig zijn neerslag
vinden in de nota Sport, Bewegen en Gezondheid
die in het voorjaar 2001 aan de Kamer zal worden gezonden.Het actieve antidopingbeleid van de laatste jaren werd in 2000 gecontinueerd
en op onderdelen geïntensiveerd. Vanuit het besef dat de sportsector
zelf het gebruik van doping tegen moet gaan, werden de bonden gestimuleerd
om naast een antidopingreglement ook een actief informatiebeleid te voeren.
Via subsidievoorwaarden werd benadrukt dat het daarbij niet alleen gaat om
feitelijke informatie over bijvoorbeelddopinggeduide middelen
en dopingcontroles, maar ook om gedragsgerichte voorlichting. Een aantal bonden
werd gekort op de subsidie voor het algemeen functioneren vanwege een niet
adequaat eigen antidopingbeleid.De overheid is verantwoordelijk voor de bestrijding van de handel in dopingmiddelen.
Om deze bestrijding effectiever aan te pakken, is een wetsvoorstel ingediend
waardoor de sancties aanzienlijk worden verhoogd (bijvoorbeeld tot een maximum
gevangenisstraf van zes jaar) en ruimere opsporingsbevoegdheden worden gecreëerd.
De wet zal naar alle verwachting in het voorjaar van 2001 worden gepubliceerd
in het Staatsblad.Het antidopingbeleid heeft een sterk internationale dimensie. Daarom is
er eind 1999 een World Anti Doping Agency (WADA) opgericht. Deze organisatie
heeft met name tijdens de Olympische Spelen van Sydney een aantal aansprekende
activiteiten gerealiseerd. Als belangrijkste activiteit heeft WADA namens
veel internationale sportfederaties en veel landen zowel voor als tijdens
de spelen ruim 2000 dopingcontroles uitgevoerd. Vanaf 2002 zal WADA een gezamenlijke
inspanning zijn van de internationale sportsector en nationale overheden.
Nederland heeft zich bereid verklaard 50% van de jaarlijkse kosten van WADA
gouvernementeel te financieren. In 2001 wordt nader besproken hoe deze 50%
over de betrokken nationale overheden verdeeld wordt.Euro 2000Een belangrijk aandachtspunt voor sportbeleid in 2000 was natuurlijk het
Europees kampioenschap voetbal (Euro 2000). Nederland is erin geslaagd een
gastvrij en feestelijk EK 2000 te organiseren, waarbij Nederlandse en buitenlandse
supporters respectvol en adequaat zijn ontvangen en begeleid. De gedegen voorbereiding
van en de goede samenwerking tussen alle betrokken partijen heeft daaraan
bijgedragen.Het ministerie van VWS droeg met name de verantwoordelijkheid voor de
invulling van het thema goed gastheerschap. Belangrijke
aspecten hierbij waren het faciliteren van het flankerend evenementenbeleid,
het supportersbeleid en de verblijfsvoorzieningen. Deze zogenaamde ketenbenadering
is een succesvolle manier geweest om samenhang aan te brengen tussen en binnen
voornoemde aspecten, waardoor VWS het gastheerschap in goede banen kon leiden.VWS heeft met name veel tijd en energie besteed om een zo sluitend mogelijk
systeem van supportersbegeleiding op te zetten, om het serviceconcept voor
de supporters zo goed mogelijk te laten aansluiten op het veiligheidsconcept
dat de politie hanteerde. Uiteindelijk is een combinatie totstandgekomen van
fan-coaching (fanambassades en fancoördinatoren), KNVB-stewards en het
bejegeningsprofiel politie, die heeft geresulteerd in een door supporters
positief beoordeelde begeleiding. Een belangrijke opbrengst van het project
supportersbegeleiding is dat er een goed gemotiveerde, overwegend ervaren
groep fancoördinatoren is ontstaan die een basis kan vormen voor een
verder uit te bouwen Europees netwerk.De staatssecretaris van VWS zal dit laatste de komende tijd bespreken
met de KNVB, om een plan van aanpak te ontwikkelen voor nader overleg met
de nationale voetbalbonden van andere landen en collega-sportministers in
Europa.Bij de acquisitie en organisatie van het EK 2000 is veel kennis en ervaring
opgedaan. Het streven is om die kennis en ervaring vast te houden, om deze
ook in de toekomst te kunnen benutten. Dat streven sluit aan bij de uitkomsten
van het adviestraject over de voorstellen uit in het rapport Handreiking van een topsportevenementenbeleid.In financieel opzicht is het EK 2000 ook voorspoedig verlopen. Het EK
heeft ons land in totaal f 320 miljoen extra bestedingen en 1 800
mensjaren extra werk opgeleverd. Voor de overheid als totaal is sprake van
een voordelig saldo van f 27 miljoen, met inachtneming van het gegeven
dat de totale eindafrekening van de kosten van de overheden nog moet plaatsvinden
(bron: rapport Kosten en baten EURO 2000 door MeerWaarde Onderzoeksadvies).Voor een algeheel overzicht van de evaluatie van het EK 2000 op de onderdelen
openbare orde en veiligheid, gastheerschap en kosten en baten verwijzen we
naar het Kabinetsstandpunt eindevaluatie EK 2000.
De minister van BZK heeft dit standpunt bij brief van 18 december 2000 aan
de Kamer aangeboden.Kengetallen van door VWS (in het kader van de budgetfinanciering)
gesubsidieerde landelijke sportorganisaties: Geregistreerde lidmaatschappen Raming 1999Realisatie 1999Raming 2000 3 200 0003 140 0003 200 000Landelijke sportvoorzieningen Realisatie 1999Raming 2000Realisatie 2000Landelijke sportorganisaties5857583.10 Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Pensioenen en uitkeringen766 974796 815736 032788 76952 7377,2%* Overig91 28094 18594 679143 33248 65351,4%Totaal uitgaven858 254891 000830 711932 101101 39012,2%Totaal uitgaven in EUR1000389 459404 318376 960422 96946 009 Ontvangsten1 1304 5064201 7001 280304,8%Ontvangsten in EUR10005132 045191771581 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe uitgaven in het kader van de wetten en regelingen voor oorlogsgetroffenen
bedroegen in 2000 f 932,1 miljoen. Dit is f 101 miljoen meer dan
het geraamde bedrag in de ontwerpbegroting.De hogere uitgaven zijn voornamelijk veroorzaakt door:– De loon- en prijsindexering bij de pensioenen en uitkeringen voor
oorlogsgetroffenen van in totaal ruim f 47,1 miljoen;– De uitgaven van f 42,9 miljoen voor het project TTW. Wegens
het projectmatige karakter en de financiering door het ministerie van Financiën
werden de benodigde gelden eerst bij suppletore wetten beschikbaar gesteld;– f 5,5 miljoen extra vergoeding voor de apparaatskosten van o.a.
de Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) door de toegenomen aantallen aanvragen
en de verhuizing van de PUR.Het beleid van VWS voor verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen
heeft twee hoofddoelstellingen:1. (Immateriële) schade door oorlogservaringen tijdens de Tweede
Wereldoorlog en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd compenseren op grond
van de beginselen ereschuld en bijzondere solidariteit;2. Met name jongeren bewust maken van de gevaren van actuele vormen van
politiek extremisme, discriminatie en racisme tegen de achtergrond van de
gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.Toelichting op wetten en regelingen oorlogsgetroffenenZoals uit de voorgaande tabel blijkt, is ruim 80% van het totale budget
op dit beleidsterrein bestemd voor het doen van pensioenen en uitkeringen
aan de geïnvalideerde oorlogsgetroffenen van de Tweede Wereldoorlog.
Het ministerie van VWS ziet erop toe dat wetten en regelingen voor de oorlogsgetroffenen
cliëntgericht, effectief en doelmatig worden uitgevoerd. Hiervoor heeft
VWS regelmatig informatie uitgewisseld en overlegd met de uitvoeringsorganisaties
in het veld. Een belangrijk uitgangspunt voor VWS is om de rust op het terrein van de wet- en regelgeving voor oorlogsgetroffenen
zo veel mogelijk te handhaven. Het doel hiervan is om zo maximale zekerheid
te kunnen bieden aan deze kwetsbare doelgroep. Om de rust te
handhaven probeert VWS zo goed mogelijk te anticiperen op signalen uit de
wettoepassings- en -uitvoeringspraktijk.VWS heeft in 2000 onder andere de volgende activiteiten ondernomen om
de doelstelling te halen. De naar verwachting laatste majeure onderhoudsslag
is geleverd aan de wet- en regelgeving door de (meeste) aanbevelingen van
het Adviescollege Van Galen te implementeren. Maatregelen zijn getroffen om
de overgang van de bekostiging naar de AWBZ van het verblijf in een verzorgingshuis
voor de bestaande groep uitkeringsgerechtigden zo geruisloos mogelijk te doen
verlopen. Maatregelen zijn genomen om inkomensderving bij individuele uitkeringsgerechtigenden
in het buitenland door de aanhoudende daling van de euro te compenseren. De
onbedoelde negatieve inkomenseffecten van de AOW-maatregelen zijn per 2001
gecompenseerd en VWS heeft afspraken gemaakt met de begeleidende instellingen
over een nieuwe bekostigingssystematiek per 1 januari 2001.Ook in 2000 werden vele persoonlijke reacties van burgers ontvangen. Oorzaak
hiervoor waren met name het bezoek van de Japanse keizer, de dalende koers
van de euro, de aanhoudende interesse van de media voor de Tegoeden-kwestie en de uitgebrachte rapporten van diverse commissies
op het onderhavige terrein. VWS heeft de belangrijke taak om deze reacties
correct af te handelen. In totaal werden er in 2000 246 brieven afgehandeld.Volume wetten en regelingen oorlogsgetroffenen
(bedragen x f 1 miljoen.)WetBegrootRealisatie   2000200019991998Wet buitengewoon pensioen    1940–1945 (Wbp)    Gemiddeld aantal pensioenen6 8076 7987 1027 462Totaal bedrag228,9235,8244,2251,7     Wet buitengewoon pensioen    zeelieden- oorlogsslachtoffers (Wbp-zo)    Gemiddeld aantal pensioenen625591660705Totaal bedrag23,624,026,627,7     Wet buitengewoon pensioen    Indisch verzet (Wiv)    Gemiddeld aantal pensioenen308274315325Totaal bedrag6,36,26,66,9     Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers    1940–1945 (Wuv)    Gemiddeld aantal uitkeringen27 96023 03828 96029 774Totaal bedrag390,5422,0424,1397,5     Wet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers    1940–1945 (Wubo)    Gemiddeld aantal uitkeringen9 51311 8539 5609 105Totaal bedrag80,994,288,776,7     Algemene oorlogsongevallenregeling    (Indonesië) (AOR)    Aantal uitkeringen608653657703Totaal bedrag5,16,06,15,9     Compensatie motorrijtuigenbelasting    Aantal rechthebbenden685625685700Totaal bedrag0,70,60,60,7     Tot.gen. pensioenen en uitkeringen46 50643 83247 93948 774Bedrag736789797767BRON: PUR, op de juistheid van deze gegevens heeft VWS geen zichtExterne organisaties met een specifieke kennis van het veld zijn belast
met de toekenning en feitelijke berekening en betaling van de pensioenen en
uitkeringen. De verstrekte uitkeringen en pensioenen bedragen in 2000 in totaal
f 789 miljoen (begroot was f 736 miljoen). In 2000 ontvingen gemiddeld
43 832 personen een periodieke uitkering of pensioen op grond van een
van de wetten of regelingen voor oorlogsgetroffenen (zie tabel). Evenals in
1999 nam het aantal personen dat een uitkering ontvangt op grond van de Wubo
toe, terwijl het totale bestand van uitkeringsgerechtigden natuurlijk en geleidelijk
afneemt. Het gemiddeld aantal Wubo-uitkeringsgerechtigden nam in 2000 ten
opzichte van 1999 toe van 9 560 tot 10 071 (bron: PUR). Deze toename
van ruim 500 wordt onder meer veroorzaakt door de wetsharmonisatie tussen
Wuv en Wubo, de verlaging van de invaliditeitsgrens en de voortdurende aandacht
in de media voor de Tegoeden-kwestie en het naoorlogs
rechtsherstel.Het aantal verstrekte periodieke bijzondere voorzieningen bij de Wuv bedroeg
in 2000 9 324 (tegenover een begroot aantal van 12 721; bron:PUR). In het voorgaande jaar bedroeg dit aantal nog 13 796. Deze
volumeafname van ruim 4 000 kunnen we met name verklaren doordat het
bestand is geschoond van nihilisten. Dat wil zeggen dat gerechtigden waarvan
de periodieke uitkering of het pensioen niet betaalbaar wordt gesteld op grond
van neveninkomsten, niet worden meegeteld. Dit is ook de verklaring van de
volumeafname tussen de geraamde en gerealiseerde reguliere Wuv-uitkeringen,
zoals opgenomen in de tabel. Dat het bedrag aan reguliere uitkeringen is toegenomen,
komt nagenoeg geheel door de loon- en prijsbijstelling ad f 26,5 miljoen
en f 5,4 miljoen belastingafdracht. Beide zijn het gevolg van afspraken
met de Belastingsdienst om bepaalde tegemoetkomingen onder deeindheffingsregeling te brengen.Veruit de grootste uitvoeringsorganisatie in het veld is de PUR te Leiden.
De apparaatskosten van de PUR bedroegen in het afgelopen jaar ruim f 70
miljoen. Deze apparaatskosten worden grotendeels vergoed op basis van een
prijs per productbekostiging. Het onderliggende kostprijsmodel wordt regelmatig
(op onderdelen) herijkt. In 2001 zal VWS naar verwachting het totale kostprijsmodel
en daarmee de bekostiging evalueren.In het najaar van 2000 is de PUR verhuisd naar een nieuw (huur)pand. Het
nieuwe pand is beter afgestemd op hun behoefte bij een afnemend personeelsbestand
in het kader van de geplande afbouw. Voor de kosten van de verhuizing hebben
wij een eenmalige bijdrage verleend van f 4,8 miljoen. Hier staat een
structurele jaarlijkse besparing op de huisvestingskosten tegenover van f 1,5
miljoen.Toelichting Herdenken en vieren en Jeugdvoorlichting WOII –
hedenIn 2000 is er circa f 4 miljoen besteed om drie rijksgesubsidieerde
herinneringscentra (Kamp Westerbork, Kamp Vught en het Indisch Herinneringscentrum
i.o.) in stand te houden. Voor de restauratie van het Kamp Vught is voor de
jaren 2000 en 2001 respectievelijk f 1,5 en f 2,5 miljoen uitgetrokken.De bijdrage die VWS in 2000 heeft geleverd aan het faciliteren van herdenkingsactiviteiten
van de Tweede Wereldoorlog varieert van het (mede)financieren van kransleggingen
op zee (door een eenmalige storting in een fonds ad f 10 000) en
de storting van f 1 miljoen startkapitaal in het fonds voor bevrijdingsfestivals
tot de instellingssubsidie voor het Nationaal Comité 4 en 5 mei (ca.
f 2 miljoen jaarlijks).Een adviescommissie ondersteunt VWS bij de besluitvorming over toekenning
van de diverse aanvragen voor een bijdrage aan projecten voor de Jeugdvoorlichting
WOII – heden. In 2000 werden achttien aanvragen in behandeling genomen,
waarvan er twee zijn afgewezen. De gefinancierde activiteiten betreffen onder
meer educatieve projecten in onderwijs en musea en het bezoek van randgroepjongeren
aan het vernietigingskamp Auschwitz. In totaal was hier in 2000 f 1,3
miljoen mee gemoeid.Toelichting Project Tegoeden Tweede WereldoorlogVoor de uitvoering van een aantal ad hoc regeringsbesluiten die het beleidsterrein
betreffen is een meer projectmatige aanpak vereist. Hiervoor is het Projectteam
Tegoeden Tweede Wereldoorlog in 1998 opgericht.In 2000 vielen onder andere de volgende activiteiten onder de verantwoordelijkheid
van het projectteam: (de afwikkeling van) de Vierde tranche goudpool, de Nederlandse
deelname aan het Nazi Persecutee Relief Fund, compensatie voor onvolkomenheden
in het rechtsherstel, deelname aan de Task Force voor internationale samenwerking
op het terrein van educatie, en herdenking en onderzoek betreffende de Holocaust.De f 22,5 miljoen van de zogenoemde Vierde tranche goudpool werd
beschikbaar gesteld voor de uitvoering van projecten voor de in Nederland
woonachtige slachtoffers van de Nazi-vervolging. In 2000 werd voor f 8,8
miljoen aan subsidievoorschotten betaald. Het voornemen bestaat om in 2001
aan de laatste vijf van de in totaal 122 aangewezen projecten subsidie toe
te kennen (totaal f 0,3 miljoen).Verder heeft de Regering in 2000 besloten om f 815 miljoen beschikbaar
te stellen om finaal recht te doen aan de kritiek op de manier waarop vervolgingsslachtoffers
in het rechtsherstel zijn bejegend en de hieruit voortvloeiende gevolgen op
hun verdere bestaan. Van dit totaalbedrag is f 400 miljoen bestemd voor
de Joodse gemeenschap, f 385 miljoen voor de Indische gemeenschap en
f 30 miljoen voor de Roma en Sinti gemeenschap. Voor andere groepen vervolgingsslachtoffers
heeft de regering de mogelijkheid van geschiedschrijving geopend. Voor de
uitvoering is in totaal f 50 miljoen gereserveerd. De verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van het regeringsbesluit ligt voor wat betreft de Joodse
gemeenschap bij het ministerie van Financiën. VWS heeft de verantwoordelijkheid
voor de uitvoering bij de overige groepen. Op 3 november 2000 is de Stichting
Rechtsherstel Sinti en Roma opgericht, die de verdeling van de gelden ter
hand moet nemen. Conform de toezegging van de Regering zijn in december 2000
de eerste individuele uitkeringen aan Roma en Sinti toegekend. In 2000 is
f 1,2 miljoen aan de Stichting overgemaakt om de apparaatskosten te vergoeden.
Daarnaast is het bedrag van f 30 miljoen beschikbaar gesteld aan de Stichting
in de vorm van een rekening-courant bij het ministerie van Financiën.De Regering heeft ingestemd met de door de Technische Commissie Haalbaarheidsonderzoek
Indische Tegoeden in 2000 gedane aanbevelingen over de behandeling van individuele
claims. De verdeling van de gelden voor de Indische gemeenschap zal in 2001
voorbereid worden.In 2001 zal Nederland het voorzitterschap van de internationale Task Force
voor samenwerking op het terrein van scholing, herinnering en onderzoek betreffende
de Holocaust van Duitsland overnemen. De voorbereidingen hiervoor zijn in
2000 al gestart.Tot slot was de projectgroep TTW in 2000 ook betrokken bij de oprichting
van een meldpunt voor Nederlandse ex-dwangarbeiders die aanspraak willen maken
op in Duitsland en Oostenrijk ingestelde fondsen voor schadeloosstelling.3.11 InspectiesDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Inspectie Gezondheidszorg56 13066 28756 06368 56812 50522,3%* Inspectie JHV/JB4 1064 3224 3914 476851,9%* Agentschap KvW106 547131 517124 792126 4631 6711,3%Totaal uitgaven166 783202 126185 246199 50714 2617,7%Totaal uitgaven in EUR100075 68391 72184 06190 5326 471 Ontvangsten15 4319 69322 21416 995– 5 219– 23,5%Ontvangsten in EUR10007 0024 39810 0797 712– 2 368 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe uitgaven voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg komen in 2000 f 12,5
miljoen hoger uit dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door:– De vernieuwing van het computernetwerk;– De inhuur van externen voor de implementatie van de reorganisatie;– De inhuur van uitzendkrachten;– De ontwikkeling van nieuwe systemen voor toezichtinstrumenten;– De toevoeging van taken aan het BIG-register.Toelichting op de Inspectie voor de GezondheidszorgDe Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op de zorg en
op de volksgezondheid (inclusief de openbare en preventieve gezondheidszorg)
voor de burger als consument van zorg en zorgproducten. De IGZ rapporteert
hierover in de Jaarrapportage en in de Staat van de Gezondheidszorg (SGZ).De taken van de IGZ zijn:– Toezicht houden op de naleving en opsporing op het gebied van
de volksgezondheid (handhaving);– De minister adviseren en informeren, op verzoek of uit eigen beweging
(maatschappelijke rol);– Onderzoek verrichten naar de staat van de volksgezondheid en de
determinanten daarvan.Bij het adviseren van de minister gaat het om standpunten en oordelen
over kwaliteit en toegankelijkheid van zorg en veiligheid van producten, gebaseerd
op de gegevens en de inzichten die zijn verworven vanuit de handhavingstaak.
Het werk van de IGZ vormt niet alleen een belangrijke input voor het beleid
van VWS, maar is er ook op gericht om het gezondheidszorgveld breed te informeren.
Zo adviseert de IGZ ook belanghebbende «derden» die beleid ontwikkelen
op het terrein van de volksgezondheid (bijvoorbeeld gemeenten, provincies
en (landelijke) organisaties).Als de IGZ onderzoek verricht naar de staat van de volksgezondheid, vloeit
dat voort uit de uitoefening van de andere taken. In rapporten over de staat
van de volksgezondheid wordt de nadruk gelegd op een dreigende minimum- of
onvoldoende kwaliteit van zorg (onderverdeeld naar typen inspectieobjecten)
op basis van de resultaten van eigen inspectieactiviteiten.KengetallenEr zijn nog geen realisatiecijfers beschikbaar over de vraag hoe inspectiecapaciteit
is verdeeld over de aandachtsgebieden. De reden dat er nog geen cijfers beschikbaar
zijn is dat er nog geen systeem van tijdschrijven voorhanden is dat hierop
toegespitst is. Dit tijdschrijfsysteem is naar verwachting per 1 januari 2001
wel operationeel. Afgegeven vergunningen Raming 2000Realisatie 2000Aantal im- en exportverklaringen4 0003 758Aantal Opiumverloven2 0003 365Aantal bloed, sera en vaccin (f 500 per sera/vaccin)480422Het geld dat VWS heeft ontvangen voor de afgifte van vergunningen voor
geneesmiddelen is terug te vinden bij het beleidsartikel Curatieve Somatische
Zorg.Daarnaast zijn er uitgaven gedaan in verband met de Wet op de Beroepen
in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Deze wet heeft als belangrijkste
doelstelling voorwaarden te scheppen om de kwaliteit van de beroepsuitoefening
in de individuele gezondheidszorg te bevorderen en te bewaken. In de wet zijn
bepalingen opgenomen over bijvoorbeeld titelbescherming, registratie, voorbehouden
handelingen en tuchtrecht.In totaal zijn er ultimo 2000 316 755 beroepsbeoefenaren in
het BIG-register ingeschreven (zie ook de tabel hieronder). Aantal Ingeschreven beroepsbeoefenaren
in het BIG-register per 31 december 2000Apothekers4 274Artsen50 856Fysiotherapeuten30 337Gezondheidszorgpsychologen8 222Psychotherapeuten5 372Tandartsen8 819Verloskundigen2 350Verpleegkundigen206 525Totaal316 755Naast de registratie is een van de belangrijkste taken van het BIG-register
om persoonsgebonden openbare informatie te verstrekken, die direct met de
beroepsuitoefening te maken heeft. Het belang van deze taak blijkt uit de
vele vragen per e-mail, de bezoeken aan de website en de schriftelijke en
telefonische vragen.Toelichting op Inspectie Jeugdhulpverlening en JeugdbeschermingDe Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming (IJHV/JB) houdt toezicht
op de kwaliteit van de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming op basis van
de Wet op de jeugdhulpverlening. Op basis van haar bevindingen doet de inspectie
voorstellen om de kwaliteit te verbeteren. Deze voorstellen richten zich in
de eerste plaats op de instellingen voor jeugdhulpverlening en jeugdbescherming
zelf. Daarnaast rapporteert de inspectie aan en adviseert de ministers van
VWS en Justitie en de bestuurders van de provinciale en grootstedelijke overheden
over hun beleidsbepalende en handhavingstaken. Verder houdt de inspectie toezicht
op vergunningenhouders voor de Wet opneming buitenlandse pleegkinderen. Door
toezicht te houden bevordert en beschermt de inspectie het fundamentele recht
van het kind en de jeugdige op een gezonde en evenwichtige ontwikkeling zoals
aangegeven in het Verdrag van de rechten voor het kind.De IJHV/JB brengt voor 1 mei 2001 verslag uit van haar werkzaamheden in
2000. In dit verslag doet de inspectie tevens voorstellen die zij in het belang
van de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming nodig acht. Dit verslag wordt
gezonden aan de bewindslieden van VWS en Justitie en via hen aan de Tweede
Kamer. Ook wordt het verslag gezonden aan de provinciale besturen.Hieronder hebben we in grote lijnen de verwezenlijking van het Jaarwerkplan
van de IJHV/JB uiteengezet. Dit Jaarwerkplan bestond onder andere uit het
uitvoeren van het toezicht op de regionale residentiële en semiresidentiële
jeugdhulpverlening in de genoemde provincies. Het landelijk rapport hierover
zal in het eerste kwartaal van 2001 worden uitgebracht.Daarnaast heeft de inspectie toezicht gehouden op de justitiële jeugdinrichtingen
voor behandeling. Dit toezicht loopt door in 2001, dus kan hierover nog geen
landelijk rapport worden uitgebracht. Het toezicht op de Bureaus Jeugdzorg
is in voorbereidende zin gestart. Voor het toezicht op de vergunninghouders
interlandelijke adoptie is een vierjarenplan opgesteld en dit plan wordt inmiddels
uitgevoerd. Verder is het toezicht over de effectiviteit van de jeugdzorg
in de provincie Limburg voorbereid.Tot slot heeft de inspectie een groot aantal toezichten uitgevoerd naar
aanleiding van eerder uitgevoerd toezicht. Er is een aantal incidentenonderzoeken
uitgevoerd en de inspectie heeft de bewindslieden van VWS en Justitie geadviseerd
over onder meer de hulpverlening aan Jeugdigen met suikerziekte gecombineerd
met gedragsproblemen en de uitvoeringsbesluiten van de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen.Medio 2000 heeft de inspectie de bewindslieden gerapporteerd over de stand
van zaken van de uitvoering van het jaarwerkplan en de aanpassingen die de
inspectie daarin heeft moeten maken.Toelichting op Agentschap Keuringsdienst van WarenAlgemene beleidsdoelstellingDe algemene beleidsdoelstelling van het Agentschap Keuringsdienst van
Waren is om de veiligheid van levensmiddelen en non-foods en het welzijn van
dieren te bevorderen en het signaleren van en adviseren over ontwikkelingen
die hiervoor een bedreiging vormen.De missie van de Keuringsdienst van Waren (KvW) luidt: «De Keuringsdienst
van Waren geeft onafhankelijk invulling aan de gezondheids- en consumentenbescherming
in de gehele productieketen van levensmiddelen en non-foods, door het uitvoeren,
toetsen en initiëren van beleid en het signaleren van bedreigingen».De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en in het verlengde
daarvan het beleidsapparaat, heeft als taak de volksgezondheid te bevorderen.
In de hiertoe dienende beleidscyclus wordt uitgegaan van een aantal taakvelden,
te weten: verkenning, beleidsvoorbereiding, uitvoering en toezicht. Toezicht
(in brede zin) behoort tot een van de kerntaken van VWS. Het toezicht is voor
VWS door de Gezondheidswet in handen gesteld van het Staatstoezicht op de
Volksgezondheid (het Staatstoezicht). Het Staatstoezicht ressorteert volgens
die wet onder de minister van VWS. Het voert zijn toezichttaak daarom onder
verantwoordelijkheid van de minister uit. Binnen het toezicht worden de kerntaken
handhaving en signalering/advisering onderscheiden.Aan het hoofd van de KvW staat de algemeen directeur.Het werkterreinen van de KvW bestaat uit de gehele productieketen van
plantaardige en dierlijke levensmiddelen en consumentenartikelen. Deze werkterreinen
zijn vastgelegd op basis van de Gezondheidswet en nader bepaald door specifieke
wetgeving. Hierin wordt aan aspecten van gezondheids- en consumentenbescherming
meer expliciet vorm en inhoud gegeven.De aandacht van de KvW richt zich primair op de volksgezondheid en daarnaast
op consumentenbescherming. Veiligheid wordt hierbij als een verbijzondering
van het begrip volksgezondheid beschouwd.De instrumenten van de KvW (handhaving, signalering en advies) hebben
eenzelfde doel: bewerkstelligen van normconform gedrag (hetgeen weer gezondheids-
en consumentenbescherming tot gevolg heeft). Hoewel de drie taken hier separaat
zijn genoemd, is er een duidelijke relatie. Alleen de gezamenlijke activiteit
kan de invulling van de missie op een kwalitatief goed niveau garanderen.
Ook in de Gezondheidswet zijn deze taken onlosmakelijk aan elkaar gekoppeld,
als taken van het Staatstoezicht en daarmee van de KvW.Om haar taak uit te kunnen voeren, beschikt de KvW over een aantal bevoegdheden.
De belangrijkste daarvan zijn: het betreden van plaatsen voor onderzoek, het
ter plekke onderzoeken of monsters nemen, het inzien en kopiëren van
zakelijke bescheiden, het opmaken van proces-verbaal en in beslag nemen van
ondeugdelijke goederen.Daarnaast is in 2000 wetgeving van kracht geworden waarin de KvW de bevoegdheid
krijgt toegekend om bestuurlijke boeten op te leggen aan overtreders van de
Warenwet. Met deze bevoegdheid zal de KvW beter in staat zijn een lik-op-stukbeleid
te voeren bij overtredingen.Zo zal zij voor een deel van de te handhaven wetgeving niet langer afhankelijk
zijn van de medewerking van het OM om sancties op te leggen.De Keuringsdienst van Waren heeft per 1 januari 2000 de agentschapsstatus
gekregen. De op dit beleidsartikel verantwoorde uitgaven en ontvangsten betreffen
de bijdrage van het ministerie aan het agentschap. Bij de agentschapsparagraaf
is een uitgebreider verslag opgenomen over de werkzaamheden van de Keuringsdienst
van Waren en een toelichting bij de rekening over het verslagjaar.Operationele doelstellingenHandhaving:Toezicht houden op de naleving en opsporing op het gebied van de gezondheidsbescherming.InstrumentenOm deze doelstelling te bereiken worden handhavingsinstrumenten ingezet,
zoals inspecties voor toezicht en opsporing, monsteronderzoek, waarschuwingen
en processen-verbaal na geconstateerde overtredingen en gerichte informatieverstrekking.De onafhankelijkheid van de handhavingstaak van de KvW ten opzichte van
het beleidsapparaat staat niet ter discussie. Uiteraard is de handhavingstaak
echter sterk op volksgezondheid gericht en heeft de minister van VWS op grond
van artikel 38 van de Gezondheidswet een aanwijzingsbevoegdheid. Daarnaast
bestaat in het kader van de opsporing een duidelijke lijn (formele opdrachtgever)
naar Justitie, met name de Officier van Justitie en het Openbaar Ministerie
(OM).Met handhaving bedoelen we dat de KvW nagaat of een individueel bedrijf
zich aan de wet houdt en maatregelen neemt ten aanzien van het geconstateerde.
De handhaving bestaat uit twee onderdelen: toezicht (in enge zin) en opsporing.– Toezicht is een activiteit, waarbij de toezichthouder steekproefsgewijs
de mate van overeenstemming met wettelijke voorschriften nagaat. Om wettelijke
regels te handhaven, is een drietal vormen van toezicht te onderkennen: basistoezicht,
systeemtoezicht en additioneel toezicht (aanvullend toezicht op de aangewezen
primaire toezichthouder). Verder heeft het toezicht op de import van producten
bijzondere aandacht, gezien de specifieke problematiek en het belang van Nederland
als toegangspoort van Europa;– Opsporing is een activiteit die gericht is op de bevestiging van
vermoedens dat de voorschriften zijn overtreden.In het instrument handhaving is «keuring» niet opgenomen.
Wel houdt de KvW zich bezig met toezicht op keuringsinstanties van zowel privaatrechtelijke
als publiekrechtelijke aard. Dit wordt additioneel of tweedelijnstoezicht
genoemd.Daarnaast geeft de KvW ook voorlichting om de handhavingstaak te ondersteunen.Prestaties (output)Van de beschikbare capaciteit is ongeveer 80% besteed aan handhavingsactiviteiten
en 20% aan signaleringsactiviteiten. Deze capaciteit is verdeeld over de volgende
thema's:– Implementatie hygiënecodes/microbiologische richtwaarden;– Productveiligheid;– Implementatie voedselveiligheidssystemen/risicoanalyse;– Biologische en chemische determinanten;– Opsporing n.a.v. klachten en overig toezicht;– Additioneel toezicht;– Importcontrole;– Voedingskundige aspecten en informatie t.b.v. de consument;– Volksgezondheid in relatie tot omgang met dieren;– Dierproeven;– Genotmiddelen.Een groot deel van de beschikbare handhavingscapaciteit is ingezet voor
basis- en systeemtoezicht. Zo is meer aandacht besteed aan producten voor
kwetsbare groepen in de samenleving en aan het probleem van de toename van
het aantal te controleren bedrijven met bovendien ruimere openingstijden.
Verder is intensievere aandacht besteed aan zogenaamde «slechte bedrijven».De in 2000 geleverde prestaties worden uitgedrukt in prestatiegegevens.
Deze prestatiegegevens hebben voornamelijk betrekking op de doelmatigheid
en de kwaliteit van de uitvoering van de taken van het agentschap.Het aantal en de aard van de verrichte inspectiesPlanning en realisatie inspecties 2000Het aantal en de aard van de onderzochte monstersPlanning en realisatie monsteronderzoek 2000Het percentage inspecties en monsters dat tot maatregelen
leidtPercentage maatregelen n.a.v. inspectiesPercentage maatregelen n.a.v. monsteronderzoekPrognose inspecties en monstersPrestaties (doelbereiking)De KvW handhaaft beleidsinstrumentele wetgeving. De mate waarin wetgeving
wordt nageleefd is een indicatie voor de effectiviteit van de inspectiewerkzaamheden.
In 2000 is gestart met de ontwikkeling van een kengetal. Dit getal moet inzicht
geven in het percentage bedrijven waarbij naleving van wetgeving wordt geconstateerd.
Het Expertisecentrum Rechtshandhaving (ERH) van het ministerie van Justitie
heeft een model ontwikkeld om te controleren of de wetten worden nageleefd:
de Tafel van Elf. Volgens dit model zijn er elf dimensies (oorzaken) te onderscheiden
waarom burgers de wet overtreden of naleven. Deze dimensies zijn: de gezagsgetrouwheid,
de kosten-batenverhouding, de kennis van wetgeving, de kwaliteit van wetgeving,
de acceptatiegraad van regelgeving, de kans op sociale controle, de inspectiefrequentie,
de pakkans, de sanctiekans, de sanctiezwaarte, de selectiviteit. Op slechts
drie van deze elf dimensies heeft de KvW directe invloed: de inspectiefrequentie,
de pakkans en de selectiviteit. Nadat de bestuurlijke boetes zijn ingevoerd,
zal tevens een directe invloed ontstaan op de sanctiekans.In 2000 is gestart met het project Monitoring Warenwet
in snackbars en cafetaria's. Het onderzoek heeft zich toegespitst
op de regels die gelden om slaatjes en gekoelde snacks te bewaren, om verhit
frituurvet te behandelen en om gebruiksklare satésaus te behandelen.
Het onderzoek bestond uit een enquête onder circa 300 horecaondernemers
(uitgevoerd door Intomart/Veldkamp), een aselecte controle door de KvW en
een bureaustudie met behulp van experts (uitgevoerd door ERH en KvW).De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn:a) 60% van de bedrijven in deze doelgroep leeft de regels na;b) Factoren die de naleving van de regels ondermijnen zijn:1) De kosten van naleving zijn te hoog;2) De doelgroep is matig normgetrouw;3) De kans op sociale controle wordt laag ingeschat;4) Pakkans tijdens een controle wordt laag ingeschat;5) De kans op een administratieve controle wordt laag ingeschat;6) De kennis van wetgeving is onvoldoende;7) De percipieerde controlekans is laag.In 2001 wordt het onderzoek naar andere doelgroepen uitgebreid en wordt
een project gestart nieuwe handhavingsmethodieken, waarbij rekening gehouden
wordt met bovengenoemde bevindingen.Het onderzoek moet leiden tot een systematiek waarmee periodiek naleving
van wetgeving en de effectiviteit van de handhaving geoptimaliseerd en gemeten
kunnen worden.Naam Keuringsdienst van WarenIn september 1998 kreeg de Keuringsdienst van Waren de naam «Inspectie
Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken». Deze naamsverandering
was het gevolg van een fusie tussen de Keuringsdienst van Waren en de Veterinaire
Inspectie.De nieuwe naam, en ook de afkorting Inspectie W&V, bleek echter niet
bij het grote publiek aan te slaan. De Keuringsdienst van Waren was en bleef
een begrip. Ook bureau Berenschot concludeerde in het rapport Voedselveiligheid, waar borgen en waar zorgen dat de Keuringsdienst
voor bedrijven en consumenten onzichtbaar was geworden. Daarom is besloten
de «oude» naam terug te halen, hetgeen op 15 november 2000 ook
in de wetgeving bekrachtigd werd.Meldkamer Keuringsdienst van WarenDe meldkamer van de Keuringsdienst van Waren vervult 24 uur per dag een
«antennefunctie» voor de organisatie. De meldkamer vangt signalen
uit de samenleving op die van invloed kunnen zijn op het werk van de keuringsdienst.
In dit kader fungeert de meldkamer als contactpunt voor de Europese alertsystemen
voor voedsel- en productveiligheid. In 2000 zijn 129 voedselveiligheidsalerts
behandelt en 170 alerts op het gebied van productveiligheid.De meldkamer is ook 24 uur per dag te bereiken voor consumenten en bedrijven
met vragen of klachten over producten op het gratis 0800–0488 telefoonnummer.
In 2000 heeft de meldkamer bijna 34 000 telefoontjes behandeld. Dit leidde
in 4 551 gevallen tot een nader onderzoek omdat het mogelijk een overtreding
van wet- en normgeving betrof. Daarnaast werd in 377 gevallen door consumenten
en bedrijven melding gemaakt van een probleem dat de keuringsdienst als informatie
verder kon helpen bij haar opsporings- en handhavingswerkzaamheden.Food Safety FirstIn 2000 verleende Bureau CROSS de Keuringsdienst van Waren de opdracht
om samen met het ministerie van LNV een cursus op het gebied van voedselveiligheid
te ontwikkelen en te organiseren. De doelgroep voor deze cursus bestaat uit
kandidaat-lidstaten voor de EU. Het doel is de deelnemers zodanig te begeleiden
en te ondersteunen dat zij na afloop van de cursus in staat zijn om het proces
van invoering en handhaving van de EU-regelgeving op het gebied van voedselveiligheid
in hun eigen land inhoud en vorm te geven.In september 2000 is de eerste cursus van start gegaan onder de naam food
Safety First. Er waren 24 deelnemers afkomstig uit 10 verschillende landen
in Centraal en Oost-Europa. Wegens het grote succes zal deze cursus nog tenminste
drie maal herhaald worden.Bestuurlijke boetesPer 1 februari 2001 is de Keuringsdienst van Waren bevoegd om namens de
minister van VWS boetes op te leggen bij overtredingen van de Warenwet. In
2000 heeft de keuringsdienst zich voorbereid op deze nieuwe taak. Daartoe
is er een projectbureau bestuurlijke boetes ingericht. Het doel van dit projectbureau
was om de Keuringsdienst van Waren in staat te stellen om namens de minister
bestuurlijke boetes op te leggen, aan de hand van een uitgewerkt model en
een nieuw in te richten organisatie-eenheid. Vanuit dit project zijn er wijzigingen
doorgevoerd in de gehele organisatie. Zo is er ondersteunende automatisering
gebouwd, zijn de doorlooptijden van documenten verkort om te kunnen voldoen
aan de doorlooptermijnen van de Algemene wet bestuursrecht en is de incasso
van de boetes uitbesteed aan het Centraal Justitieel Incasso Bureau te Leeuwarden.
Daarnaast zijn de betrokken medewerkers van de regionale keuringsdiensten
geïnstrueerd om op de juiste wijze om te kunnen gaan met het nieuwe handhavingsinstrument.
Bij de Algemene Directie van de Keuringsdienst van Waren is per 1 november
2000 een Bureau Bestuurlijke Boetes ingericht bestaande uit 6 medewerkers.
Dit bureau is rechtstreeks onder de Algemeen Directeur gesitueerd en wordt
belast met het namens de minister opleggen van de boetes.Signalering en adviseringHet adviseren en informeren van de minister en lagere overheden, op verzoek
of uit eigenbeweging.Signalering/advisering houdt in dat diagnoses gesteld worden (op grond
van handhaving, surveillance en monitoring) en therapieën aangegeven
worden. Signalering moet inzicht geven in de mate van gezondheidsbedreiging
van hetzij een categorie producten, hetzij een proces, hetzij een bepaalde
sector bedrijven.InstrumentOm de algemene doelstelling te bereiken wordt gebruikgemaakt van de adviesen
signaleringsfunctie voor de minister en lagere overheden.De KvW kent ongevraagde advisering aan de minister (het kerndepartement)
en lagere overheden als het gaat om aanwezige gezondheidsrisico's. Het beleidsapparaat
heeft behoefte aan deze informatie voor beleidsontwikkeling. De inspectie
brengt niet alleen adviezen uit over de staat van de volksgezondheid, maar
adviseert ook over de handhaafbaarheid van de regelgeving, voordat deze van
kracht wordt en over effecten op de volksgezondheid van nieuwe wetgeving.Signaleringsprojecten 2000De in 2000 gestarte projecten zijn voornamelijk doorlopende projecten
die in 2001 of later worden afgerond. In de Managementrapportage 2000 is de
voortgang van onderstaande projecten beschreven. Signaleringsprojecten 2000 AantalVoedselveiligheid: Land- en tuinbouwproducten1Veehouders en slachterij7Hygiëne bij de bereiding3Biologische determinanten7Chemische determinanten4  Voedingswaarde en producttechnologie: Voedingsaspecten7Technologische ontwikkelingen3  Dierlijke producten: Zoönosen2Dierproeven5  Productveiligheid: Mechanische/fysische aspecten11Chemische aspecten10Bijzondere verrichtingen in 2000VoedselveiligheidIn het verslagjaar 2000 is de Keuringsdienst van Waren een verdere stap
gegaan om structureel systematisch toezicht te houden op producenten en bereiders
van en handelaren in levensmiddelen, het zogenaamde HACCP-toezicht. Ook de controleurs van de Keuringsdienst van Waren hebben zich de
afgelopen jaren deze nieuwe, moderne wijze van toezicht aangeleerd. In voorgaande
jaren is de introductie van deze vorm van toezicht min of meer sectorgewijs
aangepakt, waarbij het bedrijfsleven nadrukkelijk verantwoordelijk wordt gesteld
voor de veiligheid van de betreffende levensmiddelen. Daartoe werken grotere
bedrijven met een bedrijfsgebonden voedselveiligheidsplan, terwijl kleinere
bedrijven, en dan met name ambachtelijke bedrijven, met (hygiëne)codes
werken die zijn opgesteld door de betreffende branche. Hoewel
zeker nog niet het gehele bedrijfsleven in staat is om op die wijze de voedselveiligheid
zeker te stellen, mag wel worden geconstateerd dat diverse sectoren goed in
staat zijn om de beoogde verantwoordelijkheid volop te nemen.De door het Kabinet voorziene Nederlandse Voedsel Autoriteit
(NVA) is aanleiding geweest voor een standpuntbepaling over de positie
van de Keuringsdienst van Waren daarin en de randvoorwaarden voor een adequaat
werkend, onafhankelijk toezichtorgaan. De projectdirectie van NVA, die eind
2000 is opgestart, heeft de opdracht om de voorziene NVA te realiseren. Aan
de projectdirectie is de Hoofdinspecteur Non-food toegevoegd. Verder heeft
VWS inhoudelijke ondersteuning gegeven aan de totstandkoming van de aan de
Tweede Kamer toegezegde Kadernota Voedselveiligheid. In deze nota zal het
beleid voor voedselveiligheid voor de komende jaren worden neergelegd.Incidenten met betrekking tot de voedselveiligheidIn 2000 heeft ook een aantal incidenten op het gebied van de voedselveiligheid
plaatsgevonden. Zo bleek hoog oliezuurhoudende zonnebloemolie (HOSUN), die onder meer toegepast wordt als ingrediënt in zuigelingenvoeding
verontreinigd te zijn met het kankerverwekkende benz(a)pyreen. Hoewel twee
producenten van zuigelingenvoeding de gecontamineerde HOSUN reeds hadden verwerkt,
konden alle partijen tijdig worden geblokkeerd en vernietigd.Naar aanleiding van de zich in 1999 voorgedane calamiteit betreffende
(doelbewust: frauduleus) met dieselolie verontreinigde palmolie, heeft de
Keuringsdienst van Waren onderzoek laten doen naar de effecten van raffinage
van de palmolie. Daaruit bleek dat de daarin aanwezige schadelijke stoffen
bij raffinage bijna volledig verdwijnen. Niettemin werden alle schepen uit
Indonesië met palmolie gecontroleerd op mogelijke contaminatie. In februari
meldde de Indonesische autoriteiten dat de fraudeurs waren opgespoord, en
dat sindsdien alle palmolie voor export uitgebreid wordt onderzocht.Naar aanleiding van EU-meldingen over schadelijke sojasaus uit China,
is onderzoek uitgevoerd naar het daarin vóórkomen van de schadelijke
stof monochloorpropaandiol (MCPD). Een belangrijke Europese importeur van
sojasaus is in ons land gevestigd. Veel partijen bleken niet te voldoen en
werden vernietigd.Tot slot bleken vele partijen Spaanse paprika's hogere residuen van het
bestrijdingsmiddel metamidofos te bevatten dan in Europa is toegestaan. Diverse
processen-verbaal werden opgemaakt en partijen vernietigd. Bovendien werden
de importeurs gedwongen analyses van partijen paprika's te laten uitvoeren
alvorens deze mochten worden verhandeld. Inmiddels heeft Spanje het gebruik
van de stof verboden.BSEIn het kader van de BSE-problematiek worden zogenaamd als «specifiek
hoogrisicomateriaal» aangemerkte delen van geslachte runderen uit de
voedselketen geweerd. Daarnaast is er een etiketteringsregeling voor rundvlees
van kracht geworden, als nasleep van de BSE-problematiek in het Verenigd Koninkrijk
en vanwege de door de EU gewenste transparantie. Daarbij moet in eerste instantie
de oorsprong van zowel de dieren als van het vlees aan de consument duidelijk
worden gemaakt. In een latere fase moet dit ook worden gedaan voor de producten
waarin dat vlees is verwerkt. In december 2000 is, op uitdrukkelijk verzoek
van de minister van LNV, een begin gemaakt met het toezicht op de naleving.
Op voorhand is duidelijk dat er in de praktijk nog een aantal
problemen moet worden opgelost, zoals bijvoorbeeld een ketensluitende administratie
van de vleesstromen.Genetisch gemodificeerde organismenDe ontwikkeling van de specifieke analysetechnieken om aan te tonen dat
levensmiddelen bestanddelen van genetisch gemodificeerde planten bevatten
heeft veel aandacht gekregen. Desondanks moest worden geconstateerd dat de
ter beschikking staande techniek in 2000 nog niet optimaal toepasbaar is.
De Keuringsdienst van Waren ondersteunt daarom financieel een extern project
om betere technieken te ontwikkelen en is internationaal in CEN-verband betrokken
bij de harmonisatie van deze technieken.DioxinenEen andere kwestie met betrekking tot de voedselveiligheid was de aanwezigheid
van dioxines in diervoeder. Deze kwestie vroeg nogal aandacht van de toezichthoudende
organen, waaronder de Keuringsdienst van Waren, wegens de insleep van die
contaminanten in de voedselketen.Een bijzonder aspect van de dioxineproblematiek betrof paling uit de grote
rivieren met een niet aanvaardbaar dioxinegehalte. Daarom werd voor deze vissoort
onverwijld een normstelling ingevoerd en de KvW werd belast met de controle
daarop. Dat had nogal wat financiële consequenties aangezien de enige
methode van (voor)onderzoek is gepatenteerd en rechtstreeks onderzoek met
de referentiemethode nog kostbaarder is. De KvW heeft de Tweede Kamer daarom
meegedeeld dat dit onderzoek uitgevoerd gaat worden en voor welk doel, en
heeft om een financiële bijdrage gevraagd.Bijzondere eet- en drinkwarenBinnen de Keuringsdienst van Waren hebben in 2000 ongeveer 25 controleurs
een toegespitste opleiding genoten die hen in staat stelt adequaat toezicht
te houden op het terrein van bijzondere eet- en drinkwaren. Voorbeelden van
bijzondere eet- en drinkwaren zijn voedingssupplementen, dieetproducten en
(met vitamines) verrijkte levensmiddelen. Met deze opleiding kunnen de controleurs
ook beter toezicht houden op de naleving van de wetgeving in zogenaamde smartshops.De Keuringsdienst van Waren werkte in 2000 ook intensief samen met de
Inspectie voor de Gezondheidszorg om de regelgeving voor producten te handhaven,
waarvan de verhandeling niet overeenkomstig de Warenwet, respectievelijk de
Wet op de Geneesmiddelenvoorziening geschiedt.DestructieDe destructie had veel aandacht in dit verslagjaar, niet in het minst
als gevolg van een onderzoek van de Algemene Rekenkamer (AR) op dit terrein.
Volgens de AR is er nog wel wat te verbeteren aan het toezicht daarop. Voor
die verbeteringen en intensivering van de controle zijn inmiddels de eerste
aanzetten gegeven.Het syndroom «slijters» bij rundveeHet afgelopen jaar heeft de KvW vrij intensieve bemoeienis gehad met de
gezondheidsproblemen op de boerderij, die door de sector in verband werden
gebracht met een bepaalde vaccinatie. In dit kader zijn ook inspecties op
de boerderij uitgevoerd. Hoewel de nodige discussie heeft plaats
gevonden over de veiligheid van het vlees en de melk van de dieren, werd er,
op een uitzondering na, geen aanleiding gevonden om de consumptie ervan te
ontraden.Plan van Aanpak pluimveeHet Plan van Aanpak van de sector pluimvee heeft als doelstelling de volgende
resultaatverplichting opgenomen: het terugdringen van voedselinfecties door
Salmonella en Campylobacter bij slacht- en legpluimvee. De sector heeft deze
doelstelling echter nog steeds niet waargemaakt. De overheid heeft daarom
ter bescherming van de consument een verpakkings- en etiketteringsplicht opgelegd
voor pluimveevlees waarvan niet gegarandeerd kan worden dat die producten
vrij zijn van pathogene bacteriën. Deze verplichting geldt zolang er
nog niet alleen pathogeenvrije pluimveeproducten op de markt komen.Additioneel toezicht (veterinaire wetgeving)In het jaar 2000 is een tweetal pilotprojecten (zuivelproducten en vleesproducten)
uitgevoerd voor het aan de veterinaire wetgeving gekoppelde additionele toezicht.
Met name de pilot op het zuivelterrein bleek van belang bij de inspectie uit
Brussel door het Food en Veterinary Office (FVO); tijdens deze inspectie bleek
dat de FVO met name dit soort toezicht van de nationale overheden verwacht.ProefdierenOp het gebied van de bescherming van proefdieren heeft de KvW naast de
gebruikelijke inspectieactiviteiten de Code of practice
welzijnsbewaking van proefdieren uitgebracht. Deze code beoogt waarborgen
te scheppen zodat allen die betrokken zijn bij de opzet, toetsing en uitvoering
van dierproeven over de juiste informatie beschikken. Naar verwachting zal
de code met name goede diensten kunnen bewijzen bij de beraadslagingen van
een Dierexperimentencommissie over de toelaatbaarheid van een voorgenomen
dierproef.Controleactie consumentenvuurwerk 2000Omdat uit ongevalgegevens van de Stichting Consument en Veiligheid blijkt
dat de meeste ongevallen worden veroorzaakt door knalvuurwerk, richtten de
inspecties van de Keuringsdienst van Waren zich in 2000 voornamelijk op dit
type vuurwerk. Uit dat onderzoek is gebleken dat 31% van de onderzochte monsters
knalvuurwerk afwijkend waren. Dit is een stijging van 10% ten opzicht van
het vorige jaar. In totaal zijn zes partijen knalvuurwerk in beslag genomen.Het overige vuurwerk voldeed wel aan de wettelijke eisen.Veiligheid op campingsDe Keuringsdienst van Waren en de Inspectie Milieuhygiëne hebben
in juni 2000 een onderzoek ingesteld bij vijftig campings naar mogelijke aanwezigheid
van de Legionellabacterie in waterinstallaties. De campinghouders bleken onvoldoende
op de hoogte van de risico's van Legionella bij koudwatersystemen. Bij campinghouders
en gemeenten bleek nauwelijks aandacht te bestaan voor de wettelijk verplichte
controle naar de kwaliteit van op campings geleverd drinkwater.Voorts bleek de opslag van milieugevaarlijke stoffen bij ruim de helft
van de gecontroleerde campings niet aan de wettelijke voorschriften te voldoen.
Gemeenten blijken hun toezichttaken op campings over het algemeen onvoldoende
uit te voeren.Weekmakers in speelgoed c.a.In januari 2000 is een rapport verschenen over een onderzoek naar zacht
speelgoed. Dit onderzoek was vooral gericht op zacht speelgoed waarvan verwacht
mag worden dat kinderen jonger dan drie jaar daarop zullen sabbelen. Van de
onderzochte stukken speelgoed bleek ruim de helft (gedeeltelijk) vervaardigd
te zijn van weekgemaakt pvc. Het bemonsterde speelgoed, dat bestemd is om
door kinderen jonger dan drie jaar in de mond te worden gestopt (in dit project
de bijtspeeltjes), bleek overigens pvc-vrij. Daarmee werd ook voldaan aan
het tijdelijk verbod van de Europese Commissie van 9 december 1999 om speelgoed
en kinderverzorgingsartikelen op de markt te brengen met meer dan 0,1 gewichtsprocent
ftalaten en die bestemd zijn om door kinderen jonger dan 3 jaar in de mond
te worden gestopt.Als de doelstelling is de belasting van jonge kinderen met ftalaten verder
terug te dringen, dan zijn echter verdergaande maatregelen nodig. Zo dient
het verbod van de EC verruimd te worden door het gebruik van ftalaten in speelgoed
bestemd voor kinderen jonger dan 3 jaar volledig te verbieden. Een andere
optie zou zijn, het daarbij omschreven ruimere gebruiksdoel alsnog in te voeren,
dat door de Nederlandse regering gewenst wordt. Een dergelijke norm blijkt
voor de Keuringsdienst van Waren in de praktijk goed handhaafbaar. Die opvatting
is ter kennis gebracht van de EC.CosmeticaIn 2000 heeft de Keuringsdienst van Waren onderzoek gedaan naar de naleving
van het Warenwetbesluit cosmetische producten in de kunstnagelbranche. Hierbij
bleek dat 100% van de onderzochte producten niet aan de regelgeving voldeed.
Over deze inspectiebevindingen heeft de keuringsdienst overlegd met de branche,
waarbij tegelijkertijd nadrukkelijk te verstaan is gegeven dat de norm strikt
zal worden gehandhaafd. De rapportage is ook aangeboden aan de Tweede Kamer.Onveilige attractietoestellenTot slot is in 2000 gemeld dat een bepaald merk en type kermisattractie
gevaarlijke haarscheuren zou kunnen vertonen in de constructie. Naar aanleiding
hiervan heeft de Keuringsdienst van Waren erop aangedrongen dat de desbetreffende
kermisattracties in opdracht van de eigenaar door een van de aangewezen keuringsinstanties
werden onderzocht op deze gevaarlijke gebreken. Op grond van dit onderzoek
zijn bij enkele kermisattracties de noodzakelijke reparaties verricht, waarna
de attracties weer in gebruik zijn genomen.3.12 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en MilieuDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Totaal uitgaven281 866341 244302 487385 82283 33527,5%Totaal uitgaven in EUR1000127 905154 850137 263175 07837 816 Ontvangsten143 829180 868148 078157 3919 3136,3%Ontvangsten in EUR100065 26782 07467 19571 4214 226 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe uitgaven voor het RIVM zijn in 2000 hoger uitgevallen dan begroot.
De hogere uitgaven bij het RIVM over 2000 worden veroorzaakt door:– De inzet van het RIVM bij de vuurwerkramp in Enschede;– Hogere productiekosten van de vaccins voor het Rijksvaccinatieprogramma;– Uitgaven om het financieel beheer te verbeteren;– Het betalen van naheffingsaanslagen BTW aan de fiscus waarmee
een langslepend dossier is afgesloten;– Aanvullend opgedragen werkzaamheden door de ministeries van VROM
en LNV, waardoor ook de hogere ontvangsten worden verklaard.Daarnaast is er sprake van lagere ontvangsten uit de levering van vaccins
voor het Rijksvaccinatieprogramma doordat het RIVM tegemoet is gekomen aan
een dreigend liquiditeitsprobleem bij de uitvoerende organisatie. Dit is mede
aanleiding geweest om de bestuurlijke positie van die organisatie nader te
onderzoeken.Toelichting Rijksinstituut voor Volksgezondheid en MilieuHet Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is een dienstonderdeel
van VWS en wordt onder andere medegefinancierd door de ministeries van VROM
en LNV. Het RIVM voert ook opdrachten uit voor derden.Het RIVM voert onderzoek uit volgens het Meerjaren Activiteiten Programma
(MAP). Dit programma bestaat uit vier hoofdbestanddelen: volksgezondheid,
milieu, natuur en strategisch onderzoek. De eerste drie worden uitgevoerd
in opdracht van respectievelijk VWS, VROM en LNV. Het laatste deel is strategisch
onderzoek van het RIVM zelf. Het strategisch onderzoek is onderzoek dat algemeen
geldige resultaten oplevert en tegelijkertijd voorwaarden schept voor van
tevoren geïdentificeerd toegepast onderzoek, dan wel onderzoek dat toekomstige
volksgezondheids- of milieuproblematiek adresseert die zich echter nog niet
bij de departementen manifesteert. Het sluit aan bij de onderzoeksgebieden
van MAP Volksgezondheid, Milieu en Natuur. Van de door VROM toegewezen intensiveringsmiddelen
ad f 5 miljoen voor monitoring en modellering is f 3,6 miljoen tot
besteding gekomen. Het restant zal in 2001 tot besteding komen.Hierna wordt de in 2000 gerealiseerde inzet van FTE's per onderzoekscategorie
weergegeven.DoelmatigheidskengetallenTabel: Inzet van het aantal fte's en de directe personele
kosten per Meerjaren Activiteiten Programma voor 2000 ActiviteitenPlanning 2000 Realisatie 2000  CapaciteitKostenCapaciteitKosten in fte's(x f 1 miljoen)in fte's(x f 1 miljoen)MAP Volksgezondheid         Advisering Risico-evaluatie25,9 31,2 Geneesmiddelen en Medische hulpmiddelen32,9 30,2 Gezondheidsverkenningen29,9 29,0 Gezondheidszorgonderzoek9,9 9,8 Infectieziekten89,6 84,5 Milieu en Gezondheid16,3 24,6 Methodieken/Modellering Risicobeoordeling18,4 18,8 Onderzoek Indicatoren en Determinanten31,1 30,9 Rijksvaccinatieprogramma79,1 86,9 Vaccinontwikkeling46,4 39,4 Zoönosen en Voeding51,9 58,4      Totaal MAP VOLKSGEZONDHEID431,338,8443,744,6     MAP Milieu         Milieuplanbureau186,5 197,4 Internationale Milieuzaken3,4 3,5 Bodem Water Landelijk Gebied34,7 39,8 Klimaatverandering en Industrie26,1 35,9 Lokale Milieukwaliteit en Verkeer17,2 16,4 Stoffen Afvalstoffen Straling59,0 74,4 Inspectie Milieuhygiëne26,5 33,1      Totaal MAP MILIEU353,331,8400,540,2     MAP Natuur         Natuur10,6 8,6      Totaal MAP NATUUR10,61,08,60,9     MAP Strategisch onderzoek         Gezondheidstoestand en Determinanten18,2 14,2 Infectieziektenbestrijding24,7 31,2 Milieu Gezondheid en Risico's64,7 56,4 Strategisch Onderzoek Milieuplanbureau50,5 42,2 Transitorium3,2 2,8 Vaccins24,7 27,2      Totaal MAP STRATEGISCH ONDERZOEK185,916,7173,917,5     Totaal MAP's981,188,31 026,7103,2Het milieu- en natuuronderzoek, dat in hoofdzaak in opdracht van de ministers
van VROM en LNV wordt uitgevoerd, wordt toegelicht in de jaarverslagen van
VROM, LNV en RIVM.De onderzoeksgebieden volksgezondheid en strategisch onderzoek richten
zich op een vijftal deelgebieden: 1) Vaccins:Rijksvaccinatieprogramma en Vaccinontwikkeling;2) Preventie:Infectieziekten;
Onderzoek Indicatoren en Determinanten; Zoönosen en Voeding;3) Verkenningen:Gezondheidsverkenningen;
Gezondheidszorgonderzoek;4) Stoffen en risico's:Advisering Risico-evaluatie; Geneesmiddelen en Medische Hulpmiddelen; Methodieken/Modellering
Risicobeoordeling;5) Milieu en gezondheid:Milieu en Gezondheid.Onderzoek VolksgezondheidHieronder gaan we meer in detail in op deze vijf deelgebieden.VaccinsIn 2000 heeft het RIVM voor VWS verschillende onderzoeken uitgevoerd ter
ondersteuning en advisering van het beleid en voor de ontwikkeling van nieuwe
vaccins. In 2000 is het rapport Naar een vaccinatieprogramma
voor Nederland in de 21ste eeuw verschenen, waarin een visie gepresenteerd
wordt voor een toekomstig vaccinatiebeleid in Nederland met aandacht voor:
(1) verbetering van het huidige Rijksvaccinatieprogramma (RVP), (2) mogelijke
opname in het RVP van nieuwe vaccins of vaccins die waarschijnlijk voor 2010
beschikbaar zijn, (3) vaccins in een vroeg stadium van ontwikkeling en mogelijk
beschikbaar tussen 2010 en 2020 en (4) activiteiten van belang voor handhaving
van een succesvol RVP.Daarnaast heeft het RIVM kosteneffectiviteitsrapportages gemaakt over
vaccinatie van kinderen tegen pneumokokken- en meningokokkeninfecties en over
hepatitis-B-vaccinatie. Daaruit bleek onder andere dat na invoering van een
algemene hepatitis-B-vaccinatie het aantal dragers van het virus in Nederland
voorlopig niet erg sterk zal afnemen. De kosten per gewonnen levensjaar zijn
relatief hoog in vergelijking met andere preventieve gezondheidsvoorzieningen.
Als de kosten van het hepatitis-B-vaccin in de toekomst echter gaan dalen,
zal de kosteneffectiviteit van algemene vaccinatie gunstiger worden.Verder werd er gewerkt aan de verbetering van bestaande vaccins (DKTP
en BMR) en de ontwikkeling van nieuwe vaccins tegen meningokokken, respiratoir
syncytieel virus en pneumokokken. In het verlengde hiervan zijn contacten
gelegd met de farmaceutische industrie voor samenwerking die in 2001 hun beslag
dienen te krijgen.Voor werkzaamheden die het RIVM uitvoert in ontwikkelingslanden is al
een samenwerkingsovereenkomst getekend met Bio Farma en Rhein Biotech. Het
betreft een ontwikkelingsprogramma van een combinatievaccin tegen difterie,
kinkhoest, tetanus, poliomyelitis en hepatitis B (DKTP-HepB) in Indonesië.PreventieDe werkzaamheden van het RIVM op het terrein van de infectieziektebestrijding
hebben zowel betrekking op het mechanistisch onderzoek ter bestrijding van
infectieziekten als op het voorkomen en de registratie daarvan en op de inzet
bij «outbreaks». Zo heeft het RIVM in 2000 het onderzoek naar
de bron van een epidemie van legionellose na de Westfriese Flora in Bovenkarspel
afgerond. Nadat het RIVM het terrein had geïnspecteerd en de exposanten
had geïnventariseerd, werd een lijst opgesteld van potentiële bronnen.
Deze werden geanalyseerd op legionella. Daarbij maakte het RIVM gebruik van
een risico-inschatting en van een microbiologische inschatting van de mate
van besmetting. Hieruit bleek dat de whirlpool in hal 3 van het WF-terrein
zeer waarschijnlijk het meeste bij had gedragen aan de verspreiding van de
legionella-bacterie. Deze resultaten werden bevestigd door de uitkomsten van
een patiëntcontrole- en cohort-onderzoek, dat werd uitgevoerd om de exacte
locatie van blootstelling aan legionella vast te stellen.In het netwerk PREventie van ZIEkenhuisinfecties door Surveillance (PREZIES)
nemen zeventien ziekenhuizen deel aan de surveillance van ziekenhuisinfecties
op de Intensive Care (IC). Het RIVM en het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg
CBO ondersteunen PREZIES. In 2000 is het tweede jaarrapport over deze surveillance
verschenen. In het rapport staan referentiecijfers die gebruikt kunnen worden
om ziekenhuisspecifieke cijfers aan te spiegelen.VerkenningenIn 2002 zullen naar verwachting de Volksgezondheid
Toekomst Verkenningen verschijnen. Hiervoor is het RIVM in 2000 al
begonnen met het definiëren en het uitwerken van themarapporten, die
dieper ingaan op belangrijke beleidsonderwerpen. Daarnaast zijn bijdragen
geleverd om het beleid direct te ondersteunen, zoals de stelseldiscussie en
onderzoek naar wachtlijstontwikkelingen in de zorg voor verstandelijk gehandicapten.
Het RIVM heeft door middel van een variant op de gezondheidseffectscreening
(«omgekeerde GES») geanalyseerd welke beleidssectoren een rol
kunnen spelen bij de beïnvloeding van de determinanten van een aantal
gezondheidsproblemen.In de permanente informatievoorziening is eveneens vooruitgang geboekt.
Zo is bijvoorbeeld de Nationale Atlas Volksgezondheid
op internet uitgebracht. De Atlas toont door middel van kaarten de spreiding
van zorg, zorggebruik, gezondheid en factoren die daarop van invloed zijn.
Het RIVM heeft de Atlas gemaakt met hulp van een groot aantal koepelorganisaties
en onderzoeksinstituten buiten het RIVM.Stoffen en Risico's/Milieu en GezondheidHet onderzoek dat in 2000 het meest de aandacht heeft getrokken, was dat
naar de gevolgen van de brand en ontploffing op het terrein van S.E. Fireworks
in Enschede in mei 2000. Het RIVM heeft onderzoek verricht naar de verspreiding
en blootstelling aan vrijgekomen stoffen (roet, zware metalen, asbest, dioxine)
door onder andere analyses van bloed- en urinemonsters. Hierbij is onder andere
een grootscheeps epidemiologisch onderzoek uitgevoerd bij bewoners en hulpverleners.
De belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat er geen consistente verhogingen
zijn gevonden van de stofniveaus in bloed en urine ten opzichte van wat normaal
in de algemene bevolking wordt gevonden. Evenmin is er een consistente relatie
gevonden tussen de potentiële blootstelling aan stoffen (bepaald op basis
van een vragenlijst) en gemeten niveaus in bloed en urine. De voorlopige conclusie
op basis van deze steekproef is dat er voor de onderzochte stoffen bij bewoners
en hulpverleners geen verhoogde lichaamsbelasting is opgetreden door de vuurwerkramp.
Ook in 2001 zal het RIVM een belangrijke bijdrage leveren aan onderzoek in
het kader van de nazorg. Mede naar aanleiding van de vuurwerkramp is bij het
RIVM een Epidemiologisch Centrum opgericht, dat in 2001 verder vormgegeven
zal worden.Daarnaast heeft het RIVM onder andere onderzoek gedaan naar de gezondheidsrisico's
van stortplaatsen en industrieën in de Tweede en Derde Merwedehaven te
Dordrecht, contra-expertise uitgevoerd in verband met de gezondheidsrisico's
van de op de Franse kust gestrande olietanker Erika en een risicoanalyse uitgevoerd
over dioxinen en PCB's in paling in het IJsselmeer. Overzicht productie van publicaties en
rapporten volksgezondheid, milieu en natuur. 19961997199819992000Publicaties544636511547574Rapporten350258253249184Het RIVM staat als kenniscentrum ten dienste van het beleid en het toezicht
van de Rijksoverheid. Dit betekent dat het instituut zijn producten (informatie,
adviezen, meetgegevens, rapporten, publicaties, vaccins) primair
ter beschikking stelt voor de ondersteuning en uitvoering van het overheidsbeleid
voor volksgezondheid, milieu en natuur. Uit de werkzaamheden die door het
RIVM worden verricht, is in bovenstaande tabel een selectie gemaakt naar het
aantal geproduceerde rapporten en publicaties op het gebied van volksgezondheid,
milieu en natuur.3.13 Rijksbijdrage VolksgezondheidDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Rijksbijdragen onverdeeld6 551 1686 623 7186 554 4656 788 538234 0733,6%Totaal uitgaven6 551 1686 623 7186 554 4656 788 538234 0733,6%Totaal uitgaven in EUR10002 972 7903 005 7122 974 2873 080 504106 218 Ontvangsten000000,0%Ontvangsten in EUR100000000 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieIn het jaar 2000 is de hoogte van de rijksbijdragen voor volksgezondheid
gestegen door de jaarlijkse nominale bijstellingen op grond van loon- en prijsontwikkelingen.Toelichting op de rijksbijdragenDe rijksbijdragen ziektekosten zijn bijdragen die het Rijk betaalt uit
de algemene middelen, om de sociale ziektekostenverzekeringen ZFW en AWBZ
gedeeltelijk te financieren. De rijksbijdragen zijn dan ook geen afzonderlijk
beleidsartikel, maar een van de financieringsbronnen voor deze verzekeringen
(naast premies voor ziektekostenverzekeringen en eigen betalingen) waaruit
een belangrijk deel van de zorguitgaven wordt betaald.Uit cijfers die ontleend zijn aan de Zorgnota 2001 blijkt hoe hoog het
percentage van rijksbijdragen is op de totale inkomsten van de ZFW, de AWBZ
en de particuliere ziektekostenverzekeringen. Hierbij moet worden opgemerkt
dat een deel van de inkomsten berust op ramingen.Bij de behandeling van de 1e Suppletore wet is het amendement Lambrechts/Oudkerk
(TK 1999–2000, 27 110 nr. 18) aangenomen. Met het amendement is
f 100 miljoen beschikbaar gekomen voor de Rijksbijdrage aan het Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekosten ten behoeve van een intensivering bij een aantal
zorgsectoren. De rijksbijdrage is echter niet met dit bedrag verhoogd. De
in het amendement voorgestelde maatregelen worden uitgevoerd door de beschikbare
financiële ruimte van de betreffende zorgsectoren te verhogen en zullen
grotendeels, voor f 92 miljoen, uit premiegelden worden gefinancierd.Procentueel aandeel van de rijksbijdragen in de inkomstenAls de rijksbijdragen in een jaar hoger of lager uitvallen, kan dit verschillende
oorzaken hebben. De belangrijkste oorzaken zijn:a. Verschuivingen tussen het begrotings- en premiegefinancierde deel van
de zorguitgaven en wijzigingen door ontwikkelingen in de lastendruk of de
koopkracht. Ook zijn verschuivingen mogelijk tussen de rijksbijdragen aan
de AWBZ enerzijds en de ziekenfondsverzekering en de particuliere ziektekostenverzekering
anderzijds;b. De loon- en prijsontwikkeling.De onder a genoemde verschuivingen hebben zich in het jaar 2000 niet voorgedaan.
Het verschil tussen begroting en realisatie bestaat geheel uit aanpassingen
op grond van de loon- en prijsontwikkeling.3.14 AlgemeenDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Personeel en materieel algemeen256 320281 409247 908283 09235 18414,2%* VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgers003 5940– 3 594– 100,0%* Sociaal Cultureel Planbureau12 73212 89611 70315 2353 53230,2%* Internationale samenwerking en infrastructuur4 5193 1123 4114 7471 33639,2%* Adviesraden19 22020 67918 52222 6504 12822,3%Totaal uitgaven292 791318 096285 138325 72440 58614,2%Totaal uitgaven in EUR1000132 863144 346129 390147 80718 417 Ontvangsten8 95615 4104 54415 80411 260247,8%Ontvangsten in EUR10004 0646 9932 0627 1725 110 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatiePersoneel en materieelUitgavenVoor personeel en materieel was in 2000 een budget van f 247,9 miljoen
begroot. Om de hieronder genoemde extra uitgaven te kunnen bekostigen zijn
bij 1e en 2e Suppletore wet middelen aan het budget voor personele en materiële
uitgaven toegevoegd, te weten f 37,3 miljoen.Als belangrijkste noemen wij:– Een toename van de druk op de beleidsdirecties van VWS alsmede
herschikkingen en uitbreidingen van taken van het kernministerie, waardoor
de personele uitgaven zijn toegenomen (onder andere nieuwe (politieke) dossiers,
de ramp in Enschede, jeugdopvang, intensivering personeelsbeleid, projecten
op het gebied van de gezondheids- en welzijnszorg, e.d.);– De situatie op de arbeidsmarkt. Benodigd personeel voor de binnen
VWS uit te voeren taken zijn niet altijd (direct) binnen te halen. In deze
gevallen moet er (duurder) personeel ingehuurd worden;– Extra kosten voor naijleffecten van de inrichting van de nieuwbouw,
ICT-ontwikkelingen, facilitaire dienstverlening en de huur van het gebouw;– De verhoging van de budgetten met de jaarlijkse bijstelling voor
de loonontwikkeling.De totale uitgaven voor personeel en materieel zijn in 2000 ten opzichte
van 1999 fractioneel toegenomen.SCPOp dit artikel worden de personele en materiële uitgaven verantwoord
voor het verrichten van beleidsrelevant wetenschappelijk onderzoek op sociaal
en cultureel terrein door het Sociaal en Cultureel Planbureau. De materiële
uitgaven zijn inclusief een bijdrage van f 0,5 miljoen voor het Tijdsbestedingsonderzoek
2000 (TBO 2000).De hogere uitgaven zijn voornamelijk het gevolg van de uitbesteding van
meer onderzoeken ten laste van (opdrachtgevende) departementen dan geraamd.De hogere ontvangsten zijn voornamelijk het gevolg van meer onderzoeken
dan geraamd ten behoeve van departementen.Internationale samenwerkingIn het jaar 2000 zijn de gerealiseerde uitgaven voor internationale samenwerking
hoger uitgevallen dan begroot. De hogere uitgaven worden grotendeels verklaard
door de bijdrage die VWS aan de Indonesische regering heeft verstrekt voor
de utiliteitsprojecten op de Molukken. Hiermee heeft VWS het Kabinetsbesluit
uitgevoerd om via VWS (Joint Committee) f 1 miljoen extra voor de Molukken
ter beschikking te stellen.AdviesradenHet verschil tussen begroting en gerealiseerde uitgaven heeft voor 55%
betrekking op de Gezondheidsraad (GR) en voor 40% op de Raad voor de Volksgezondheid
en Zorg (RVZ). Voor de GR gaat het voornamelijk om hogere uitgaven voor regulier
personeel en voor de inhuur van externen. Bij de RVZ worden de hogere uitgaven
veroorzaakt door een abusievelijke betaling aan de Rijksgebouwendienst (circa
f 0,8 miljoen) en een combinatie van kleinere overschrijdingen en onderuitputtingen
(circa f 0,8 miljoen).OntvangstenDe ontvangsten voor personeel en materieel zijn in 2000 hoger uitgevallen
dan geraamd. De ontvangsten zijn jaarlijks wisselend van aard en omvang en
zijn daarom moeilijk exact te ramen. De belangrijkste ontvangsten betreffen:
vergoedingen voor medewerkers gedetacheerd bij andere ministeries, afdrachtvermindering
kinderopvang, doorberekeningen aan derden door het SCP, afrekening wegens
beëindiging van activiteiten Stichting Kantine VWS, vergoedingen voor
reiskosten van de EU en bijdragen USZO voor langdurig zieke medewerkers.Toelichting personeel en materieel algemeenHier verantwoorden we de apparaatsuitgaven van het kernministerie. Met
het kernministerie bedoelen we in dit geval het departement met uitzondering
van de op afstand geplaatste departementale diensten, inspecties en adviesorganen.
De apparaatsuitgaven van inspecties, de agentschappen KvW en CBG, SCP, het
RIVM en de adviesraden worden bij de desbetreffende onderdelen van het jaarverslag
verantwoord, respectievelijk elders bij dit beleidsartikel toegelicht.Apparaatsuitgaven kernministerie in relatie tot het totaalDe volgende tabellen geven een beeld van de verdeling van de bezetting
van formatieplaatsen in voltijdeenheden (FTE) van het ministerie over de verschillende
onderdelen en taken. Daarbij is uitgegaan van de gemiddelde bezetting over
2000.Verdeling personele inzet over VWS-onderdelen
in % (exclusief derden) 19992000VWS Kernministerie32%32%RIVM35%34%Adviesraden en SCP4%5%Inspecties en CBG29%29%De onderdelen kerndepartement, inspecties en RIVM zijn in termen van personele
omvang vergelijkbaar. Daarbij past de kanttekening dat een aanzienlijk deel
van de RIVM-capaciteit (circa 23%) gefinancierd wordt door een bijdrage van
het ministerie van VROM (milieuonderzoek).De gegevens over de personele inzet van het kernministerie en de diensten
en adviesraden kunnen ook vertaald worden naar soorten overheidstaken. In
onderstaand overzicht is een indeling gemaakt naar de onderwerpen beleidsen
besluitvorming, uitvoering, onderzoek en toezicht.Personele inzet naar overheidstaken(= exclusief derden en bij het RIVM ingezette medewerkers voor milieu-onderzoek)De personele inzet voor de categorie onderzoek en advies is in dit overzicht
gecorrigeerd voor de FTE van het RIVM die voor milieu-onderzoek zijn ingezet.
Onder toezicht verstaan we hier, naast het agentschap CBG, alle inspecties
die onder VWS vallen (KvW, IGZ, IJHV/JB).Ten opzichte van 1999 zijn geen significante verschillen aanwezig.Personele inzet kernministerie naar soort processenDe taken van het kernministerie kunnen onderverdeeld worden naar primaire,
secundaire en tertiaire processen. Bij de primaire processen gaat het om de
beleidsvorming en -uitvoering, die zijn gericht op het VWS-veld. De secundaire
processen zijn erop gericht om de primaire processen te ondersteunen en te
controleren en vinden plaats bij de stafdirecties. Tertiaire processen zijn
de interne dienstverlening en facilitering die nodig zijn om de eerste twee
processen mogelijk te maken. In het navolgende overzicht is de verdeling van
de gerealiseerde personele inzet naar de verschillende processen weergegeven.Personele inzet kernministerie naar soort
processen in % 19992000Primair48%49%Secundair24%26%Tertiair28%25%De kantine-, schoonmaak-, en veiligheidsdiensten bij VWS zijn uitbesteed.
Het gedeelte tertiair bevat eveneens het administratieve apparaat, dat voor
de directies het personele en financiële beheer uitvoert. Bij veel andere
ministeries zijn deze werkzaamheden ondergebracht bij de verschillende (staf)directies.Toelichting op het Sociaal en Cultureel PlanbureauHet jaar 2000 was voor het Sociaal en Cultureel Planbureau vooral een
Europees jaar. Nederland in Europa was het thema van het Sociaal en Cultureel Rapport en ook De maat van
de verzorgingsstaat werd vergelijkenderwijs genomen. De Engelse vertalingen
van deze publicaties zijn in de maak en zullen begin 2001 verschijnen. Voor
het internationale samenwerkingsproject met Johns Hopkins University (Baltimore)
verscheen in coproductie met de Erasmus Universiteit het werkdocument Hybrid Governance, dat een beeld geeft van de aard en
omvang van de non-profitsector in Nederland. Het SCP profileert zich op deze
wijze niet alleen internationaal, maar speelt ook in op het gegeven dat het
perspectief van de Europese Unie voor Nederland steeds belangrijker wordt.
Ontwikkelingen en beleidsterreinen die tot nu toe vooral nationaal werden
bepaald, zullen in de 21e eeuw steeds meer de invloed van Europa ondervinden.
Bij deze ontwikkeling past ook, dat het SCP institutionele contacten aanknoopt
met vergelijkbare instellingen in andere Europese landen.Verder heeft het SCP in 2000 enkele belangrijke stappen gezet op internetgebied.
Zo zijn alle rapporten dit jaar integraal via internet beschikbaar en kunnen
door iedereen die dat wil gratis gedownload worden. Binnen niet al te lange
tijd zal printing on demand het mogelijk maken
op bestelling iedere SCP-publicatie in boekvorm aan te leveren.De minister van VWS heeft begin 2000 in samenspraak met het Kabinet het
werkprogramma 2000–2001 voor het SCP vastgesteld. Dit programma vormt
de basis voor de werkzaamheden van het SCP. Daarnaast heeft het SCP gedurende
het jaar van diverse departementen enkele belangrijke verzoeken voor onderzoek
ontvangen, die met voorrang zijn uitgevoerd. Daarbij ging het onder meer om
onderzoek naar de sociale positie van allochtone ouderen, de raming van de
capaciteit voor de kinderopvang, de knelpunten in het stedelijk jeugdbeleid,
het zorgverlof en de vaste boekenprijs. Alles bij elkaar is op deze wijze
een zwaar, maar interessant en sterk beleidsgericht werkprogramma ontstaan.Behalve het SCR 2000 Nederland in Europa heeft het SCP in 2000 weer diverse
periodieke rapportages afgeleverd, zoals de Doelgroepenrapportage Gehandicapten, de Armoedemonitoren de Emancipatiemonitor. Daarnaast is het rapport Digitalisering van de leefwereld verschenen, waarin de opkomst en
verspreiding van ICT in het dagelijks leven centraal staat.
Een ander rapport van het SCP in 2000 wasHet bereik van
de kunsten. Hierin is vooral aandacht besteed aan de belangstelling
van de Nederlandse bevolking voor podiumkunsten en beeldende kunsten. Verder
werd summier verslag gedaan van de sportbeoefening, mede ter voorbereiding
van een Sportmonitor. Tot slot gaf het rapport Secularisatie
in de jaren negentig een indringend beeld van de nog altijd dalende
kerkgang in Nederland, maar ook van de vitaliteit van de islam in ons land.Naast bovengenoemde onderzoeken en rapporten doet het SCP een keer in
de vijf jaar een groot onderzoek naar de tijdsbesteding van de Nederlandse
bevolking. In 2000 verscheen Naar andere tijden,
het eindverslag van het al veel gebruikte onderzoek uit 1995. In het najaar
is ondertussen alweer een nieuwe editie van dit tijdsbestedingonderzoek onder
enkele duizenden huishoudens van start gegaan. Deze intensieve vorm van onderzoek
is van groot nut om maatschappelijke trends op het niveau van individu en
huishouden op te sporen. De publicatie De kunst van het
combineren is hiervan een voorbeeld. Overigens is steeds meer (financiële)
inspanning nodig om bij dit onderzoek tot bevredigende resultaten te komen.Aan het eind van 2000 is besloten dat er een ruimtelijk planbureau zal
komen. Naar verwachting zal het SCP hiermee nauw gaan samenwerken om vanuit
de sociaal-wetenschappelijke achtergrond een bijdrage te leveren aan de beleidsvoorbereiding
op ruimtelijk terrein. Het SCP is in 2000 al op diverse manieren betrokken
geweest bij de voorbereidingen voor de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. Daarnaast
richt het SCP zich op de sociaal-wetenschappelijke onderbouwing van het milieubeleid.
Verder heeft het SCP in 2000 bestudeerd hoe de publieke opinie over milieu
gevormd wordt. Hierover is een rapport verschenen met als titel Duurzaam milieu, vergankelijke aandacht. Het SCP heeft ook (samen
met de Adviesdienst Verkeer en Vervoer) een inventariserende studie verricht
naar de factoren die invloed zijn op het mobiliteitsgedrag (Altijd weer die auto!).Vlak voor het zomerreces in 2000 heeft het SCP samengewerkt met VWS om
de Kabinetsdiscussie over het middellangetermijnbeleid voor te bereiden. De
bijdragen van het SCP aan deze discussie zijn in essayvorm gebundeld in Trends, dilemma's en beleid (Sdu). In 2001 zal vooral
in scenariovorm verder worden gewerkt aan thema's als de sociale infrastructuur,
zorg en onderwijs. Aan dit laatste onderwerp is in het werkprogramma 2000
vooral veel aandacht besteed in relatie tot het jeugdbeleid en de taken van
de gemeentelijke overheid, met name waar het onderwijsachterstandenbeleid
betreft. Daarnaast verscheen de Rapportage Jeugd 2000.Prestatiegegevens Aantal onderzoeksuren en de prijs per
onderzoeksuur, planning en realisatie in 2000  Raming  Realisatie HoofdproductgroepAantal urenPrijs (in f)Totaal (x f1 000)Aantal urenPrijs (in f)Totaal (x f1 000)Rapporten/adviezen62 456185,7611 60160 262211,9512 772Diversen1544185,7610211 620211,952 463Totaal63 000 11 70371 882 15 2351 Betreft surveys/modellen, presentatie/artikelen en commissiewerkzaamhedenToelichtingHet hoger aantal gerealiseerde uren dan geraamd is voornamelijk te wijten
aan extra onderzoeken.De prijsstijging per onderzoeksuur is mede te verklaren door de hogere
uitgaven van databestanden.Toelichting internationale samenwerkingHet beleid voor internationale samenwerking is gericht op:– De uitvoering van de tussen de Nederlandse en Indonesische regering
gesloten overeenkomst (Joint Committee) over de Molukse bevolkingsgroep in
Nederland (repatriëring en subsidiëring van kleinschalige utiliteitsprojecten);– De uitvoering van internationale volksgezondheids- en welzijnsaangelegenheden.
Daaronder valt onder andere de uitvoering van bilaterale internationale overeenkomsten
(culturele verdragen, memoranda of understanding, letter of intent, etc.).
De bilaterale activiteiten zijn met name gericht op de vier buurlanden (België,
Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk) en op de preaccessielanden Hongarije
en Tsjechië. Daarnaast zijn enkele projecten gericht op het ter beschikking
stellen van Nederlandse expertise in Zuid-Afrika, China en Indonesië;– Het voldoen aan verplichtingen in multilateraal kader, het deelnemen
aan en het organiseren van internationale congressen en seminars, het onderhouden
van veldcontacten, etc.Er wordt jaarlijks rekening gehouden met de repatriëring van circa
30 Molukkers. Door de onlusten op de Molukken werden in 2000 echter slechts
twaalf gezinshoofden gerepatrieerd.Toename aantal attachésHet wordt steeds moeilijker om snel en adequaat te kunnen inspringen op
internationale ontwikkelingen en gebeurtenissen die van belang zijn voor het
nationale beleid voor de volksgezondheid, welzijn en sport. VWS ziet in deze
ontwikkelingen interessante kansen en uitdagingen, omdat ze noodzaken tot
meer internationale samenwerking. Tegen deze achtergrond hebben wij de reeds
bestaande attachéposten in Washington en Brussel uitgebreid met een
postop de ambassade te Parijs.Toelichting op de AdviesradenRaad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO)TaakstellingDe Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) is een onafhankelijk
en strategisch adviesorgaan. De Raad adviseert de regering over beleidsvraagstukken
die de participatie en de stabiliteit van de samenleving betreffen. De RMO
bestaat uit negen onafhankelijke kroonleden. Jaarlijks ontvangt de Raad een
adviesprogramma op basis waarvan een werkprogramma wordt opgesteld. Op de
derde dinsdag in september wordt dit programma aangeboden aan de Eerste en
Tweede Kamer der Staten-Generaal.Uitgebrachte adviezenDe Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) heeft in 2000 zeven adviezen
uitgebracht. Vier daarvan zijn opgenomen in het werkprogramma van de RMO,
te weten:– Aansprekend burgerschap. De relatie
tussen organisatie van het publieke domein en de verantwoordelijkheid van
burgers, maart 2000– Ongekende aanknopingspunten. Strategieën
voor de aanpassing van de sociale infrastructuur, juni 2000;– Reactie in het advies van de Raad voor Volksgezondheid en Zorg. Gezond zonder zorg, augustus 2000;– Ver weg én dicht bij. Over
hoe ICT de samenleving kan verbeteren, december 2000.Drie adviezen zijn onvoorzien adviesaanvragen die in de loop van 2000
aan de RMO zijn voorgelegd. Het gaat om de volgende adviezen:– Alert op vrijwilligers, juni 2000,
op verzoek van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;– Wonen in de 21e eeuw, september 2000,
op verzoek van de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu;– Van discriminatie naar diversiteit.
Kanttekeningen bij de Meerjarennota Emancipatiebeleid Van
vrouwenstrijd naar vanzelfsprekendheid, september 2000, op verzoek
van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).Eind 2000 is de eerste zittingsperiode van vier jaar van de RMO beëindigd.
Daarom heeft de RMO in 2000 een evaluatieverslag gemaakt van de afgelopen
vier jaar. Het opstellen van dit verslag is volgens de kaderwet verplicht.
In mei 2000 is het verslag uitgebracht onder de titel Raad in ontwikkeling. Een evaluatie van de Raad voor Maatschappelijke
Ontwikkeling 1997–2001.Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ)De RVZ treedt op als adviesorgaan voor de Regering.Hierbij is het de taak van de RVZ om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling
van een visie en strategische beleidskeuzes op het terrein van volksgezondheid
en zorg.In 2000 bracht de RVZ zes adviezen uit, alle op verzoek van de minister
van VWS en onderdeel van het werkprogramma van de raad. Een hiervan, Europa en de gezondheidszorg, werd effectief voorbereid
in 1999. In december 2000 publiceerde de Raad haar advies De rollen verdeeld over de toekomst van het stelsel
van ziektekostenverzekeringen. In 2000 werden voorts twee adviezen voorbereid
die de raad begin 2001 publiceert.Bij de uitgebrachte adviezen behoorden dertien achtergrondstudies, die
in 2000 werden uitgebracht. Vier hiervan, behorende bij het Europa-advies,
werden in feite voorbereid in 1999.Naast de adviezen en de bijbehorende achtergrondstudies, bracht de RVZ
in 2000 een evaluatierapport uit over de periode 1996–2000. De Kaderwet
adviescolleges schrijft voor dat de RVZ om de vier jaar een evaluatierapport
uitbrengt aan de minister van VWS. In het kader van de evaluatie heeft de
RVZ ook een rapport opgesteld waarin de effecten van haar adviezen zijn beschreven.
De raad publiceert dit rapport begin 2001. Begin 2001 verschijnt een Convenant,
waarin VWS en RVZ een gezamenlijk actieplan presenteren naar aanleiding van
de evaluatie.Dit brengt het totaal aantal publicaties van de RVZ in 2000 op twintig:– Zes adviezen;– Dertien achtergrondstudies;– Eén evaluatierapport.Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO)De Raad voor Gezondheidsonderzoek is ingesteld om het beleid uit te voeren
inzake het onderzoek en de ontwikkeling op het gebied van de volksgezondheid:– Medische-wetenschappelijk onderzoek naar het vóórkomen,
ontstaan, herkennen en de preventie van ziekten, behandeling van zieken of
verlichting van ziektelast alsmede de hiermee verband houdende ontwikkelingen
op het gebied van de technologie;– Gezondheidsonderzoek, omvattende het wetenschappelijk onderzoek
naar alle aspecten va het systeem van de gezondheidszorg.De raad heeft in 2000 het advies Werkplaatsfunctie buiten het academisch
ziekenhuis uitgebracht, het advies over onderzoek naar antibioticaresistentie,
een adressengids van organisaties in het gezondheidsonderzoek en de programmeringsstudie
Contextwerking in de geneeskunde. Het onder de raad ressorterende Platform
HTA heeft een rapport uitgebracht over de lopende programma's in het doelmatigheidsonderzoek.De raad brengt een uitvoeriger verslag uit over haar werkzaamheden in
haar Jaarverslag dat samen met het werkprogramma op Prinjesdag aan de Kamer
wordt aangeboden.Gezondheidsraad (GR)De taak van de Gezondheidsraad is volgens de Gezondheidswet van 1956,
laatstelijk gewijzigd in 1997: «Onze Ministers en de beide Kamers der
Staten-Generaal voor te lichten over de stand van wetenschap ten aanzien van
vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid». De taakopdracht
strekt zich ook uit tot het signaleren van ontwikkelingen die voor het overheidsbelang
relevant zijn.Instrumenten die voor verwezenlijking van deze doelstelling
worden ingezetDe Gezondheidsraad brengt gevraagd en ongevraagd advies uit. Naast elkaar
zijn een 35-tal commissies en beraadsgroepen actief met de voorbereiding van
adviezen. In de advisering zijn zowel leden van de Gezondheidsraad als andere
deskundigen betrokken (circa 450 personen).Werkprogramma/jaarverslagJaarlijks wordt er een Werkprogramma opgesteld dat is gebaseerd op voorstellen
van leden van de Raad, beleidsambtenaren en leden van de wetenschappelijke
staf van het secretariaat. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
stelt het Werkprogramma vast en zendt het op de Derde Dinsdag van september
aan de beide Kamers der Staten-Generaal. Evenzo wordt jaarlijks voor 1 april
door de Gezondheidsraad een jaarverslag uitgebracht, dat op brede schaal wordt
gedistribueerd.Indicatie prestatiegegevensOutputAdviezen over onderwerpen die verband houden met de volksgezondheid:– Geneeskunde;– Gezondheidszorg;– Milieuhygiëne;– Voeding;– Arbeidshygiëne;– Leefomstandigheden.In het jaar 2000 zijn 56 adviezen uitgebracht, waaronder adviezen inzake
voedselinfecties, blootstelling aan elektromagnetische velden, GSM basisstations,
RSI, maagklachten, diagnostiek en behandeling ADHD, farmacogenetica, intensive
care rond geboorte, de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en bloedtransfusie, adviezen
met betrekking tot veiligheidsbeoordeling nieuwe voedingsmiddelen en adviezen
in het kader van de Wet Bevolkingsonderzoek.3.15 Nominaal en onvoorzienDe begroting 2000 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen in NLG1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1998Realisatie 1999Begroting 2000Realisatie 2000Verschil
2000Verschil 2000 uitgedrukt
in een percentage van de begroting 2000Uitgaven      * Loonbijstelling001160– 116n.v.t.* Prijsbijstelling00– 11 089011 089n.v.t.* Onvoorzien002770– 277– 100%* Garantie leningen Welzijn00000n.v.t.Totaal uitgaven00– 10 696010 696n.v.t.Totaal uitgaven in EUR100000– 4 85404 854 Ontvangsten00000 Ontvangsten in EUR100000000 Loonbijstelling, prijsbijstelling en onvoorzienZoals vermeld in de Begroting 2000, is de prijsbijstelling niet toegedeeld
aan de prijsgevoelige budgetten, maar aangewend voor de VWS-bijdrage aan de
generale problematiek bij het opstellen van die begroting. Uitzondering hierop
vormde de prijsbijstelling op de huur die de Rijksgebouwendienst in rekening
brengt. Deze prijsbijstelling is wel overgeboekt naar de desbetreffende beleidsartikelen.De Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) en de loonbijstelling
Rijksambtenaren is in 2000 regulier toegedeeld aan de loongevoelige budgetten.In 2000 is het budget onvoorzien aangewend voor knelpunten elders op de
VWS begroting (2e Suppletore wet).4 BEDRIJFSVOERINGMededeling over de bedrijfsvoeringAlgemeenHet doelmatig verloop van beleids- en begrotingsprocessen, alsmede de
naleving van wet- en regelgeving en integriteitsnormen die voor deze processen
gelden, worden naar onze mening voldoende gewaarborgd door beheersingsmaatregelen
in de bedrijfsvoering.SturingHet Memorandum «98-'02» – de overeenkomst van ons met
de ambtelijke leiding over de belangrijkste beleidsactiviteiten in deze regeerperiode –
ligt halverwege de rit redelijk op schema. De in 1999 ingevoerde werkwijze
met directieplannen en voortgangsrapportages is verbeterd. De projectmatig
voorbereide implementatie van de beleidsbegroting en -verantwoording met ingang
van 2002 verloopt volgens planning. De reorganisatie van de Inspectie voor
de Gezondheidszorg is afgerond. De Keuringsdienst van Waren is op 1 januari
2000 als agentschap gaan functioneren; zij heeft de doelstellingen en productieafspraken
voor 2000 gerealiseerd, maar heeft nog moeite met het hanteren van het baten-lastenstelsel.
De relaties tussen VWS en zgn. intermediaire organisaties zijn getoetst aan
een richtlijn en in een aantal gevallen aangepast.BedrijfszekerheidDe voorbereiding van het ministerie op de introductie van de euro ligt
vrijwel op schema. Bij de aanpassing van de geautomatiseerde systemen is weliswaar
veel vooruitgang geboekt, maar de beoogde interdepartementale mijlpaal is
niet gerealiseerd. VWS heeft (nog) niet voldaan aan het Voorschrift Informatiebeveiliging
Rijksdienst 1994. De specifieke integriteitsmaatregelen, genoemd in het verkeer
tussen de minister van BZK en het parlement, zijn geïmplementeerd.BeheerHet financieel beheer in engere zin is goed. De onderhoudsgevoeligheid
en daarmee de actualiteit van de beschrijving van de administratieve organisatie
(AO), althans het directie specifieke deel, blijkt een hardnekkig probleem.
Het verbeterplan voor het financieel beheer van het RIVM is grotendeels uitgevoerd.Een departementale invulling van het Besluit materieel beheer ontbreekt
thans. Afgesproken is de inkoopprocedure aan te scherpen door centrale toetsing
van opdrachten boven f 110 186 (€ 50 000) verplicht
te stellen.Verbetering van het subsidiebeheer is nodig, omdat de – op bekostiging
van concrete activiteiten gerichte – regelgeving niet meer aansluit
op het gewenste beleid, dat vraagt om andere bekostigingsvormen.Het technische personeelsbeheer is goed. Voor het inhoudelijke personeelsbeleid
is een grote hoeveelheid activiteiten opgestart om de bestaande achterstand
in te halen. De voortgang van de volumetaakstelling verloopt bij de meeste
onderdelen volgens planning, maar de verdere ontwikkeling wordt bemoeilijkt
door de grote beleidsdruk op VWS.De voortgang op aandachtspunten in het rapport van de Algemene Rekenkamer
bij de financiële verantwoording 1999 is voor wat betreft de onderwerpen
VIR en AO (zie hiervoor) helaas beperkt. Wel is de transparantie rond afwijzing/toekenning
en afrekening van subsidieaanvragen c.q. -verantwoordingen vergroot door procedurele
maatregelen. Bovendien zijn in 2000 de eerste ervaringen opgedaan
met de wijziging van de Wet op de jeugdhulpverlening. Zowel VWS als de provincies
hadden enkele aanloopproblemen.ControleDe Accountantsdienst voert een volkomen controle uit, die uitmondt in
een verklaring bij dit jaarverslag. Voor deze mededeling hebben wij mede gebruik
gemaakt van de resultaten van de accountantscontrole. De mededeling zelf is
geen onderwerp van de verklaring.Het departementale controleberaad (Audit Committee) ziet toe op de voortgang
van de genomen maatregelen ten aanzien van de opheffing van de geconstateerde
tekortkomingen.LeeswijzerIn dit hoofdstuk staat de bedrijfsvoering van VWS centraal. Verschillende
thema's die in de mededeling over de bedrijfsvoering kort zijn benoemd, worden
hier verder toegelicht.Anders dan in de vorige hoofdstuk is bij het onderwerp bedrijfsvoering
geen sprake van een strikte beperking tot de begroting. Dit hoofdstuk richt
zich immers niet op een toelichting op de resultaten van de ingezette middelen,
maar op de bedrijfsvoering binnen het gehele ministerie. Het onderscheid tussen
premie- en begrotingsgeld is dan niet zo relevant.4.1 Organisatorische en personele ontwikkelingenOrganisatieontwikkelingStand van zaken organisatieontwikkeling en afslanking
(O&A)In maart 1999 werd een 5%-taakstelling vastgesteld voor de personele afslanking
bij het ministerie. Deze taakstelling werd ingebed in de strategische organisatieontwikkeling.
De taakstelling is ingevuld op diverse manieren:– Als onderdeel van de al ingezette reorganisaties;– Door herijking van missie en doelstellingen;– Door (veelal uitvoerende) taken te laten vervallen of uit te plaatsen;– Door vacatures niet op te vullen.De voortgang van de volumetaakstelling verloopt bij de meeste onderdelen
volgens planning, maar de werkdruk (o.a. als gevolg van organisatieontwikkelings-
en kwaliteitsverbeteringstrajecten en hoog ziekteverzuim) neemt toe. Daardoor
wordt het steeds moeilijker de taakstelling de komende jaren te halen. Steeds
meer directies geven aan de kritische grens te bereiken. Dat is een punt van
zorg, ook omdat de druk om de taakstelling te realiseren in 2001 en 2002 komt
te liggen.P- en M-problematiek (personele en materiële budgetten)De (verdere) ontwikkeling van het ministerie wordt bemoeilijkt gelet op
de beschikbare middelen. De beleidsdruk op VWS, de inzet op verschillende
grote projecten, de hogere exploitatielasten van de VWS-huisvesting en arbeidsmarktknelpunten
hebben de druk op de personele en materiële middelen vergroot. In de
begrotingsvoorbereiding 2002 zal een structurele oplossing voor dit probleem
gevonden moeten worden.Personeelsbeleid– Management developmentIn 2000 is er een beleidskader voor management development (MD) bij VWS
vastgesteld na overleg met de ondernemingsraden. Het doel van MD, de doelgroep,
de betrokkenen en hun verantwoordelijkheden, de procedure rond
deelname en de wijze waarop vacatures worden vervuld, zijn daarmee vastgelegd.
Ook is een plan van aanpak van MD-acties vastgesteld voor de tweede helft
van 2000; dit plan is goeddeels uitgevoerd. Kandidaten hebben een potentieelanalyse
ondergaan, en de meesten zijn toegelaten tot het MD-traject (over de overigen
wordt begin 2001 beslist).– VWS-academieIn 2000 is de VWS-academie opgericht. Deze academie richt zich op de ontwikkeling
van de VWS-medewerker en heeft zich met name beziggehouden met twee thema's:
strategische oriëntatie en leiderschap. In het kader van de strategische
oriëntatie is een leergang Beleid in Europees perspectief opgezet, en is een studiereis naar Washington georganiseerd voor
diverse ambtenaren. Op het gebied van leiderschap zijn zogenoemde actieleergroepen
gestart en enkele themabijeenkomsten gehouden.– TraineesOp basis van de ervaringen met de eerste groepen trainees is in 2000 een
nieuw programma ontwikkeld voor nieuwe groepen. Van de eerste groep trainees
is de helft ingestroomd op reguliere functies of tijdelijke projecten. Het
is de bedoeling om de begeleiding en inzet van jonge medewerkers in breder
verband aan te pakken en een programma te ontwikkelen voor alle jonge medewerkers
binnen VWS.Facilitaire vernieuwingIn 2000 is onderzocht op welke wijze de dienstverlening binnen het kerndepartement
een bijdrage kan leveren aan de steeds hogere eisen die aan overheidsorganisaties
worden gesteld. Het onderzoek heeft zich geconcentreerd rond de strategische
positie van bedrijfsvoering, de specifieke rol van de facilitaire dienst en
de marktconformiteit van facilitaire ondersteuning.Bij het onderzoek ging specifieke aandacht uit naar de beleidsen besluitvormingsprocessen
die op een steeds interactievere wijze tot stand komen, ondersteund door flexibeler
werkvormen. De conclusie is dat de bedrijfsvoering bij het kerndepartement
van VWS als managementinstrument een volwaardiger positie dient te krijgen.Welke gevolgen heeft het streven naar facilitaire vernieuwing? Voor directies
(klanten) betekent de vernieuwing meer inhoudelijke aandacht en betrokkenheid
voor het element bedrijfsvoering. Voor de facilitaire dienst (leverancier)
betekent het vooral versoepeling (flexibilisering) en verzakelijking. Een
voorwaarde om facilitaire vernieuwing succesvol te implementeren, is dat de
ambtelijke leiding een duidelijke aansturing biedt en dat er sprake is van
actieve betrokkenheid van twee kanten. De ambtelijke leiding heeft de conclusies
van het onderzoek onderschreven en onder aansturing van de plaatsvervangend
secretaris-generaal richt een interne projectorganisatie inmiddels haar activiteiten
op de herinrichting van de aansturing van de bedrijfsvoering en de uitvoering
van de facilitaire dienstverlening.VWS in zijn directe omgevingInspectiesMede als gevolg van het kritische rapport van de Algemene Rekenkamer,
heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) een reorganisatie doorgezet
en afgerond. Wijzigingen in de structuur zijn doorgevoerd, er is een opmaat
voor een nieuwe strategie voor de inspectie geformuleerd. Deze
strategiediscussie zal in 2001 afgerond worden. Ook werd de ICT-infrastructuur
geheel vernieuwd. Naast aandacht voor de 'harde' kanten van de reorganisatie,
is er veel aandacht voor de 'zachte' kanten: het personeelsbeleid heeft een
impuls gekregen; zowel door scholing en training als door het uitvoeren van
diverse kwaliteitsprojecten werkt de IGZ aan de verbetering van de werkwijze
en de kennis en vaardigheden van de individuele medewerker. Hoewel vooralsnog
een alomvattende risicoanalyse ontbreekt voor de diverse inspectieobjecten,
heeft een intensivering van de planning en het strikt stellen van prioriteiten
geresulteerd in een taakstellend werkplan voor 2001. Gedurende het hele jaar
is over de organisatieontwikkeling van de IGZ intensief met de Kamer gecommuniceerd.AgentschappenDe Keuringsdienst van Waren (KvW), zoals de Inspectie Gezondheidsbescherming,
Waren en Veterinaire zaken weer is gaan heten, is op 1 januari 2000 een agentschap
van VWS geworden. In het jaarplan 2000 had de KvW een fors aantal (27) doelstellingen
op het gebied van de bedrijfsvoering opgenomen, te onderscheiden naar strategie,
structuur en filosofie. Nagenoeg alle doelstellingen zijn gerealiseerd. De
voor het jaar 2000 met de secretaris-generaal overeengekomen productieafspraken
zijn meer dan gerealiseerd. Ter voorbereiding op de invoering van een systeem
van bestuurlijke boetes per 1 februari 2001, heeft de KvW een Bureau Bestuurlijke
Boetes opgericht.OnderzoeksinstitutenIn 2000 is een interdepartementaal beleidsonderzoek afgerond naar de bedrijfsvoering
en sturing van het RIVM. De centrale vraag luidde hoe voor het RIVM een meer
resultaatgerichte sturing en bedrijfsvoering mogelijk zou zijn. De werkgroep
stelt voor het sturingsmodel te richten op output en kosten in onderlinge
samenhang. Daarbij is het nodig om facilitering te bieden door het baten-lastenstelsel
in te voeren. Het RIVM zou dan ook als baten-lastendienst verzelfstandigd
moeten worden. Het is volgens de werkgroep die het onderzoek heeft verricht
niet noodzakelijk om het RIVM als zbo te positioneren, omdat de onafhankelijkheid
van het RIVM niet ter discussie staat en deze bovendien op verschillende manieren
is gewaarborgd. De werkgroep geeft voorts aan dat een splitsing van opdrachtgevers-
en eigenaarsverantwoordelijkheid nodig is om beide rollen goed te kunnen vormgeven.
Daartoe is een overzicht gemaakt van de verantwoordelijkheden van de eigenaar
(VWS), de opdrachtgevers (VWS, VROM, LNV), het RIVM en de Commissie van Toezicht
van het RIVM. Het door de werkgroep opgestelde stappenplan gaat uit van een
verzelfstandigde baten-lastendienst per 1 januari 2004. Het Kabinet moet zijn
standpunt over het onderzoeksrapport nog bepalen.Zelfstandige bestuursorganen– Uitvoeringsorganen volksgezondheidOp 1 januari 2000 is de Wet uitvoeringsorganen volksgezondheid verder
in werking getreden. Vanaf die datum hebben het College bouw ziekenhuisvoorzieningen
(CBZ), het College sanering ziekenhuisvoorzieningen (CSZ) en het College tarieven
gezondheidszorg (CTG) hun werkzaamheden aangevat als opvolgers van respectievelijk
het College voor ziekenhuisvoorzieningen, de Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen
en het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg. In formele zin is de Raad
op Maat-operatie hiermee afgerond.– Zorg Onderzoek NederlandPer 1 januari 2000 is de Regeling financieel beheer Zorg Onderzoek Nederland
van kracht geworden, waarin regels worden gegeven met betrekking tot begroting,
verantwoording, en omvang en aanwending van de reserve. In relatie hiermee
is binnen ZON in 2000 gewerkt aan de verbetering van het financieel beheer.
Het gaat daarbij met name de projectenadministratie en de projectenplanning.
Op basis daarvan kunnen betere prognoses gemaakt worden van de liquiditeitsbehoefte
van ZON in de verschillende jaren.Intermediaire organisatiesIntermediaire organisaties verdelen geld dat door het departement ter
beschikking wordt gesteld. De relatie tussen VWS en intermediaire organisaties
is in 2000 getoetst aan een richtlijn uit 1998, om te bezien of voor intermediaire
organisaties de status van een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) zou worden
geformaliseerd of voor een andere constructie zou worden gekozen. In het laatste
geval komt dan het intermediaire karakter van de organisatie te vervallen.Een voorbeeld is de Federatie Nederlandse Gehandicaptenraad. In 2000 is
begonnen met overleg over overheveling van de door VWS aan deze federatie
ter beschikking gestelde gelden naar het Patiëntenfonds. De overdracht
van deze financiële middelen zou inhouden dat een einde komt aan de intermediaire
rol van de Gehandicaptenraad voor de subsidies aan dertig bij deze raad aangesloten
leden. Ook wat de schippersinternaten betreft is voor een andere constructie
gekozen, waarbij VWS uitsluitend een subsidierelatie heeft met de Centrale
Stichting van Internaten voor Schippers en kermisjeugd (CENSIS). CENSIS is
volledig ten opzichte van VWS verantwoordelijk voor de verleende opvang en
schakelt (op eigen verantwoordelijkheid) verschillende internaten in bij de
feitelijke opvang.Voorts wordt de zbo-status van een aantal intermediaire organisaties geformaliseerd.
Daartoe is gewerkt aan een delegatiebesluit waarmee, op basis van de Kaderwet
volksgezondheidssubsidies of de Welzijnswet, subsidiebevoegdheden aan een
aantal fondsen worden gedelegeerd.Toepassing van de mandaatconstructie, waarbij derden namens de Minister
gelden kunnen verstrekken, roept verschillende vragen op over de implicaties
voor de mogelijkheden waarop de ministeriële verantwoordelijkheid kan
worden uitgeoefend. Over de juridische, bestuurlijke, verantwoordings- en
controletechnische dimensies van dit vraagstuk moet meer duidelijkheid verkregen
worden.Gesubsidieerde instellingenIn 2000 zijn de subsidieregelingen voor het Welzijnsbeleid en voor het
Volksgezondheidsbeleid,alsmede de bekostigingsbesluiten voor beide beleidsterreinen
formeel gewijzigd. Hiermee zullen de verschillen in de administratieve behandeling
van subsidies op basis van deze regelingen tot het verleden gaan behoren.
Verbetering van het subsidiebeheer is nodig, omdat de – op bekostiging
van concrete activiteiten gerichte – regelgeving niet meer aansluit
op het gewenste beleid, dat vraagt om andere bekostigingsvormen, zoals subsidieovereenkomsten
op maat en lump-sumbekostiging. Verder is in een aantal gevallen bij 2e Suppletore
wet beschikbaar gesteld geld voor doelstellingen van Regering en Parlement
aangewend door subsidie te verstrekken aan bestaande instellingen, gemeenten
of fondsen, hoewel daartoe uit oogpunt van liquiditeitsbehoefte op dat moment
geen directe noodzaak bestond.4.2 BedrijfsvoeringsprocessenSturingBinnen de systematiek van planning en control zijn twee belangrijke instrumenten
te onderscheiden, het Memorandum of Understanding (MoU) en de directieplannen
en voortgangsrapportages. Het MoU is een overeenkomst, waarin wij met de ambtelijke
leiding afspraken hebben gemaakt over de belangrijkste beleidsactiviteiten
in deze regeerperiode. Periodiek wordt het MoU geactualiseerd. In 2000 is
vastgesteld dat de in het MoU opgenomen planning voor deze Kabinetsperiode
halverwege de rit redelijk op schema ligt.In het afgelopen jaar is de werkwijze met directieplannen en voortgangsrapportages
(die in 1999 binnen het kerndepartement haar intrede heeft gedaan) verder
verbeterd. Deze directieplannen bieden hulp bij de aansturing van de directies,
zowel bij de sturing van beleidsactiviteiten als op het terrein van interne
organisatieontwikkeling. Daarnaast worden elementen opgenomen als financiën,
beheer, personeel en planning. Driemaal per jaar geven de directies in voortgangsrapportages
de stand van zaken weer. Verbeteringen waren onder meer zichtbaar in de kwaliteit
van de opgestelde plannen, de aandacht vanuit de departementsleiding alsmede
de versterkte samenwerking tussen de stafdirecties en facilitaire diensten
bij de beoordeling van de plannen en de rapportages ten behoeve van de ambtelijke
leiding.Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingDe eerste fase van het project VBTB was gericht op de productie van een
voorbeeldbegroting. Deze zogenaamde dummy is gebaseerd op de ontwerpbegroting
2000 en is een proeve van hoe de VWS-begroting er in de toekomst gaat uitzien.
De dummy werd samen met die van andere ministeries aangeboden aan de Tweede
Kamer. In een Algemeen Overleg spraken verschillende Kamerleden hun waardering
uit voor de nieuwe, meer beleidsmatige indeling van de begroting. Op onderdelen
zijn suggesties gedaan voor verbetering, zoals het meer concreet en meetbaar
maken van de operationele doelstellingen.De tweede fase van het project is gericht op de feitelijke implementatie
van VBTB met ingang van het begrotingsjaar 2002. Om op Prinsjesdag 2001 een
begroting nieuwe stijl te kunnen presenteren wordt binnen VWS projectmatig
gewerkt aan de implementatie. In 2000 is de basis gelegd voor de conversie
van de financiële systemen waardoor de productie van een begroting nieuwe
stijl in september 2001 technisch mogelijk wordt. De operationele doelstellingen
zijn verder geconcretiseerd en aan de definitieve prestatiegegevens –
waarvan in de dummy slechts een indicatie was opgenomen – is (en wordt)
hard gewerkt. Ook is besloten voor de registratie van beleidsinformatie een
database te ontwikkelen. In december vond een departementsbrede informatiebijeenkomst
plaats om de start van de eerste begrotingsvoorbereiding volgens de VBTB-aanpak
te markeren.BedrijfszekerheidIntroductie euroDit jaar hebben de activiteiten voor de euro zich met name gericht op
de aanpassing van de geautomatiseerde systemen. Voortvloeiend uit de resultaten
van een audit gericht op de voortgang van de aanpassing is in de
laatste maanden van het jaar veel vooruitgang geboekt, hoewel de beoogde interdepartementale
mijlpaal niet volledig is gerealiseerd.De verdere voorbereidingen van het departement op de euro liggen op schema.
Ook bij de prioritaire zbo's (CVZ, CTG en PUR) is de voortgang door het departement
gevolgd. De resultaten liggen overwegend binnen het, door deze organisaties
zelf gekozen, tijdpad. De relatie met het veld wordt conform de afspraken
in het Nationaal Forum voor de invoering van de Euro (NFE) vormgegeven. Dit
betekent dat in de reguliere contacten met het veld de voorbereiding van de
euro is gestimuleerd. Binnen de afspraken met het NFE heeft het departement
communicatiemiddelen ingezet. Zo wordt op de internetsite van VWS de aandacht
gevestigd op de euro.Implementatie Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
1994 (VIR)De minister heeft aan de Tweede Kamer toegezegd dat het Beleidsdocument Informatiebeveiliging VWS aangepast wordt, als reactie
op een rapport van de Algemene Rekenkamer van mei 2000. In 2000 is dan ook
gestart met het actualiseren en herschrijven van het document. Uitgangspunt
is dat het beleidsdocument méér normstellend moet zijn en wordt
uitgebreid met de beschrijving van de beveiligingsaspecten die voortvloeien
uit de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Bij de uitwerking van het beleidsdocument
wordt samengewerkt met het ministerie van VROM.Op het directieniveau dienen afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses
te worden uitgevoerd. Voor de grote geautomatiseerde systemen zijn deze uitgevoerd
en is het beveiligingsniveau in voldoende mate gewaarborgd. Voor het overige
zijn er nog geen analyses uitgevoerd. Naar aanleiding van de analyses van
de personele en financiële systemen is binnen het kerndepartement aandacht
voor de veiligheidsrisico's die ontstaan door systemen te integreren. In 2000
is verder een handboek Veiligheid opgesteld waarin informatiebeveiliging zal
worden opgenomen en is een begin gemaakt met het opstellen van het basisbeveiligingsniveau
voor de centrale ICT-infrastuctuur, de basiswerkplek en voor de overige ICT-producten
endiensten.Materieel beheerAlgemeenIn oktober 2000 heeft de ambtelijke departementsleiding besloten dat er
een beleidsdocument voor het materieel beheer moet komen. Dit naar aanleiding
van de bevindingen van de departementale Accountantsdienst over 1999 en de
opmerkingen van de Algemene Rekenkamer in het rapport bij de financiële
verantwoording 1999. Een departementale invulling van het Besluit materieel
beheer ontbreekt thans. Het creëren van waarborgen in de organisatie
voor een goed materieel beheer is niet alleen dáárom van belang.
Ontwikkelingen op het gebied van de bedrijfsvoering en het baten-lastenstelsel
nopen eveneens tot adequate aandacht voor materieel beheer.InkoopfunctieTer verdere waarborging van de naleving van de Europese aanbestedingsregels
en met het oog op doelmatige omvang met budgetten, is afgesproken de inkoopprocedure
aan te scherpen door centrale toetsing van opdrachten boven f 110 186
(€ 50 000) verplicht te stellen. Uit efficiëntieoverwegingen
zal het bedrag waarboven minimaal drie offertes moeten worden aangevraagd,
worden verhoogd tot f 55 093 (€ 25 000). Het inkoopproces
komt tegemoet aan de punten uit het Actieplan professioneel
inkopen en aanbesteden (TK 1999–2000, 29 966, nr. 1), waarvan implementatie
op grond van bestaande regelgeving voorgeschreven is.Financieel beheerAlgemeenHet financieel beheer in engere zin is goed. Het verbeterplan voor het
financieel beheer bij het RIVM is grotendeels uitgevoerd. Van belang is dat
daarmee ook de gewenste cultuuromslag lijkt te zijn gemaakt. De Keuringsdienst
van Waren is per 1 januari 2000 agentschap geworden en blijkt nog grote moeite
te hebben met het hanteren van het baten-lastenstelsel.Administratieve organisatieDe onderhoudsgevoeligheid en daarmee de actualiteit van de beschrijving
van de administratieve organisatie bij directies en diensten blijkt een hardnekkig
probleem. Door departementsbrede beschrijvingen van de belangrijkste financiële
processen zijn de risico's in het financieel beheer voldoende gedekt. Inmiddels
is afgesproken te bezien welke aanvullende departementsbrede beschrijvingen
kunnen worden opgesteld. Voorts is de integrale verantwoordelijkheid van het
lijnmanagement voor het financieel beheer geëxpliciteerd en daarmee de
aanspreekbaarheid van dat management, ook op in gebreke blijvend financieel
beheer als gevolg van het ontbreken van directiespecifieke AO-beschrijvingen
en registratie van (onder)mandaten en -volmachten.5 AGENTSCHAPPEN5.1 Agentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenInleidingHet College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) levert een actieve bijdrage aan het goed en veilig gebruik van
geneesmiddelen in Nederland. Om dit te bereiken, worden geneesmiddelen beoordeeld
voordat ze op de markt worden toegelaten. Nadat ze toegelaten zijn houdt het
College de patiëntenbijsluiter en de productinformatie actueel aan de
hand van voortschrijdende kennis van en ervaring met deze geneesmiddelen.
Bij het aanwenden van de expertise wordt het belang van de geneesmiddelengebruiker
centraal gesteld. Bij de beoordeling staan de werkzaamheid van het geneesmiddel
en de mogelijke schadelijkheid voor de gezondheid van de geneesmiddelengebruiker
centraal.Uit deze taak volgen op hoofdlijnen een viertal «producten»
van het agentschap:1. Beoordelen van nationale aanvragen;2. Beoordelen van Europese aanvragen;3. Geneesmiddelenbewaking;4. Beoordelen homeopathische geneesmiddelen.Onderstaand is per product aangegeven welke gegevens op dit moment opgenomen
kunnen worden onder de verschillende producten.Wat betreft de aantallen dient rekening te worden gehouden met het volgende.
In 2000 werden ruim 3000 zaken (beoordelingen)
die reeds in voorgaande jaren inhoudelijk waren afgehandeld, ook daadwerkelijk
in het systeem als zodanig aangemerkt. Deze éénmalige administratieve
inhaalslag kan in sommige gevallen een verhoging van de aantallen betekenen,
waardoor deze een vertekend beeld geven. Product 1: Indicatie prestatiegegevens
Beoordelen van nationale aanvragenAantal aanvragen = 645Kostprijzen = f 5 326,–Aantal wijzigingen type II = 1 479Wettelijke termijnen = 78%Aantal wetenschappelijke adviezen = 145Totaal aantal ingeschreven geneesmiddelen = 10 258BRON: Dathug, Numis, Exact en Excel spreadsheetsProduct 2: Indicatie prestatiegegevens
Beoordelen van Europese aanvragenAantal gestarte rapporteurschappen = 8Kostprijzen = f 13 374,–Aantal beoordelingen rapporteurschappen = 138Wettelijke termijnen = 100%Aantal wetenschappelijke adviezen EMEA = 17Rapporteurschappen: aandeel binnen Europa
= 17%Aantal aanvragen RMS = 49Wetenschappelijke adviezen EMEA: aandeel binnen Europa = 23%Aantal aanvragen CMS = 241Totaal aantal opinions EMEA = 221BRON: Dathug, Numis en Excel spreadsheetsProduct 3: Indicatie prestatiegegevens
GeneesmiddelenbewakingAantal meldingen bijwerkingen registratiehouders
= 25 265Aantal tussentijdse
veiligheidsrapporten = 32Aantal meldingen bijwerkingen Lareb = 3 091Aantal wijzigingen IB-teksten = 84Aantal beoordelingen = 1 112Aantal mededelingen = 7Aantal periodieke veiligheidsrapporten = 702 BRON: Access databasesVanaf 1996 is het CBG belast met de beoordeling van homeopathische middelen.
Het CBG beoordeelt de aanvragen tot registratie voornamelijk op de criteria
farmaceutische kwaliteit en veiligheid. In 2000 is dit registratieproces gestadig
doorgegaan, omdat meer aanvragers dossiers indienden. De complexiteit in de
beoordeling nam echter toe, zodat minder producten ook daadwerkelijk werden
ingeschreven.Tevens werden er meer aanvragen gedaan, waarbij niet alleen de kwaliteit
en veiligheid werden beoordeeld, maar ook ook de volledigheid, indicatie en
1B-teksten van deze producten. Product 4: Indicatie prestatiegegevens
Beoordelen homeopathische geneesmiddelenAantal aanvragen = 704Aantal inschrijvingen = 337Aantal beoordelingen = 228Totaal aantal ingeschreven geneesmiddelen = 435Kostprijzen = f 2 500,– BRON: Homeobase en Exact PRESTATIEGEGEVENSBeoordelingsopdrachten19971998+/–1999+/–2000+/–Nationaal2 2832 57513%2 509– 3%2 212– 12%Europees56882044%778– 5%627– 19%Totaal (in aantallen)2 8513 39519%3 287– 3%2 839– 14%        Lasten (x f 1 000,–)24 85825 757 26 806 26 488         Integrale kostprijs       Per opdracht (in guldens)8 7197 587– 13%8 1557%9 33014%Bron: StipWettelijke termijnen In hoeveel procent
van de aanvragen worden de wettelijke termijnen gehaald 19971998 1999 2000 Nationaal10%55% 68% 78% Europees100%100% 100% 100% Totaal28%66% 76% 83% Bron: NumisDe tabel laat de ontwikkelingen zien van het aantal interne beoordelingsopdrachten
voor allopatische geneesmiddelen met de bijbehorende (integrale) kostprijzen vanaf 1997. De kolom «+/-» laat
die ontwikkelingen zien ten opzichte van het voorgaande jaar, uitgedrukt in
een percentage. De lichte daling vanaf 1999 van zowel het nationale als het
Europese werkaanbod zette zich ook in 2000 voort. Dat wordt veroorzaakt door
het feit dat in 1999 een beleid is ingezet om aanvragen minder intensief te
beoordelen als er reeds een beoordeling heeft plaatsgevonden door een andere
lidstaat.Het gevolg van bovenstaande is een stijgende kostprijs per beoordelingsopdracht.
Bij het opstellen van de begroting 2000 was nog niet duidelijk welk effect
het nieuwe beleid, dat juist in het laatste gedeelte van 1999 zijn uitwerking
kreeg, zou hebben. Door het dalende werkaanbod kon in 2000 het percentage
beoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke beoordelingstermijnen oplopen
naar 83%.BEDRIJFSVOERINGFinancieel beleid en beheer & automatiseringHet jaar 2000 heeft wat het financieel beheer betreft, geleid tot een
verdere invulling voor een nog betere grip op de baten en lasten. Omdat het
hier vaak om details gaat, zijn geen grote stappen voorwaarts te melden. Zo
blijkt door het streng optreden tegen debiteuren dat er in de meeste gevallen
binnen de betaaltermijn wordt betaald.Begin 1998 bestond de afdeling ICT uit één persoon en waren
er diverse automatiseringssystemen bij het agentschap in gebruik. Na een zogenaamde
«quick-scan» is er destijds voor gekozen alle systemen onder één
noemer te gaan brengen en de afdeling uit te breiden tot 4 fte. Op datzelfde
tijdstip moest het agentschap kostprijzen gaan bepalen en verantwoorden. Mede
om dat te realiseren heeft in de daaropvolgende 2 jaar veel programmeerwerk
plaatsgevonden. Met als gevolg dat reeds over 1999 het financieel beheer als
goed kon worden aangemerkt.Vanaf 1 april 2000 is de functie van Hoofd ICT structureel vervuld. Er
werd door hem geconstateerd dat de afgelopen twee jaar met betrekking tot
de ICT-voorzieningen veel programmatuur ontwikkeld was (BIOS) en dat de infrastructuur opnieuw was ingericht. Omdat er veel
energie in de bouw van de BIOS-applicatie was gestoken, was het beheer van
de infrastructuur en inrichting van de programmatuur onderbelicht gebleven.De AD heeft een EDP-onderzoek uitgevoerd naar de geautomatiseerde systemen.
Op verzoek van het agentschap werd dat uitgebreid tot een onderzoek naar het
gehele beheer. De uitkomsten bevestigden de vermoedens van het agentschap
en de bevindingen van het hoofd ICT.Ter verbetering van het beheer is daarom in 2000 direct een start gemaakt,
om de aanbevelingen uit het rapport te implementeren. Er wordt naar gestreefd
dit in juli 2001 af te ronden.REKENINGBaten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Baten27 04812 27425 94711 7741 101– 500jaarvergoedingen18 8878 57118 3378 321– 550– 250beoordeling geneesmiddelen7 9463 6067 3023 314– 644– 292rente2009116274– 38– 17buitengewone baten1571466613159        Lasten26 97012 23826 48812 020– 482– 219apparaatskosten      * personeel11 9165 40711 9955 4437936* materieel3 4891 5833 1951 450– 294– 133onderzoek2501133616– 214– 97college6953157213272612inkoop beoordelingscapaciteit6 7563 0666 8923 12713662geneesmiddelenbewaking2 9001 3162 7001 225– 200– 91bijdrage aan kerndepartement26412026412000afschrijvingen700318685311– 15– 7dotaties voorzieningen000000        Saldo
van baten en lasten7835– 541– 245– 619– 281Overzicht vermogensontwikkeling 1996 – 2000   199619961997199719981998199919992000200020002000          begroot realisatie   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Eigen vermogen 1/1a371168293133771350– 747339765347765347* Saldo van baten en lastenb– 78– 35478217– 1 518– 6891 5126867835– 541– 245* Directe mutaties in het eigen vermogen:             – uitkering aan moederdepartementc000000000000– storting door moederdepartementd000000000000– overige mutatiese000000000000              Eigen vermogen per 31-12a+b c+d+e293133771350– 747– 339765347843383224102AlgemeenDe baten waren ongeveer f 1,1 miljoen lager dan begroot. Dit werd
veroorzaakt door het feit dat de wijzigingen van de tarieven in het Besluit
Registratie Geneesmiddelen helaas niet tijdig in 1999 konden worden doorgevoerd.
Tevens was het aantal aanvragen van de parallel importen lager. Genoemde ontwikkelingen
hebben geleid tot temporisering en besparingen op de uitgaven, waardoor de
lasten ongeveer f 0,7 miljoen lager uitvielen. Het jaar werd door de
getroffen maatregelen uiteindelijk afgesloten met een tekort van slechts f 0,541
miljoen. Dit tekort wordt ruimschoots gedekt door het eigen vermogen van ruim
f 0,7 miljoen.BatenOpbrengst registratie geneesmiddelenHet overzicht van de geraamde en gerealiseerde opbrengsten is als volgt
(de vooruitgefactureerde vergoedingen zijn gebaseerd op
het Besluit Registratie geneesmiddelen): (bedragen in guldens)JaarvergoedingentarieframingrealisatieAllopathica1 75018 540 00017 951 500Homeopathica2050 0008 700via EMEA19 800297 000376 834Totaal 18 887 00018 337 034(bedragen in guldens)Beoordelingen geneesmiddelentarieframingrealisatieNieuwe aanvragen       nieuw werkzaam bestanddeel   1e aanvraag/vorm30 000540 000600 0002e aanvraag/vorm10 00060 000171 6673e/volgende aanvraag/vorm5 00030 00059 999    Bekend werkzaam bestanddeel   1e aanvraag/vorm10 0001 740 0001 571 6842e/volgende aanvraag/vorm5 0001 020 0001 353 818    parallel importen/identieken2 5002 160 0001 315 000    homeopathica100/500750 00064 600Wijzigingen   minder ingrijpend1 000180 0008 000ingrijpend1 000/5 000300 000362 996    homeopathica  275Rapporteurschappen (via EMEA)   nieuwe aanvragen 770 0001 058 920wijzigingen 176 000385 649wetenschappelijke adviezen 220 000349 839Totaal 7 946 0007 302 447BRON: Bios, Dathug en ExactDoor het niet doorgaan van de tariefswijziging vielen de jaarvergoedingen
circa f 0,6 miljoen lager uit. Daarnaast vielen de aantallen parallel
importen/identieken lager uit, omdat steeds meer «nieuwe» aanvragen
via de EMEA in Europa lopen.RenteHet betreft hier de genoten rente van de rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding.Bijzondere batenHet betreft diverse baten waaronder een vergoeding van het RIVM voor het
project «Geneesmiddelen in de toekomst» en bedragen van Luxemburg
voor beooordelingen die door het ACBG voor dat land zijn gedaan.LastenPersoneelEind 2000 had het ACBG een bezetting van circa 101 fte (in 1999 circa 98 fte). De overige lasten hebben betrekking op werving
en selectie, scholing, reiskosten, uitzendkrachten en wachtgelden.M&O-beleidDe op dit artikel verantwoorde toelagen voor Tegemoetkoming Ziektekosten
Rijksambtenaren (TZR) zijn gebaseerd op een M&O-gevoelige regeling, doordat
de TZR wordt toegekend op basis van een verklaring van de belanghebbende.
Het departementale controlebeleid bestaat uit het opvragen van
bewijsstukken bij door personeelsleden doorgegeven wijzigingen. Daarnaast
is 10% van de personeelsleden (willekeurig geselecteerd) gecontroleerd aan de hand van opgevraagde bewijsstukken.MaterieelDeze lasten hebben betrekking op de huisvesting, automatisering en diverse
bureaukosten.De ontwikkelingen op het gebied van ICT (met name het
systeem BIOS) veroorzaakten lagere kosten.OnderzoekHet College kan in het kader van de registratiewerkzaamheden onderzoekingen
laten verrichten.CollegeDe lasten hebben betrekking op het ZBO College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.
Het betreft de vergoeding voor de voorzitter en de leden, vergaderkosten en
reis- en verblijfkosten.Inkoop beoordelingscapaciteitIn het kader van de registratie van humane geneesmiddelen verricht het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
beoordelingswerkzaamheden op chemisch-farmaceutisch en farmacologisch-toxicologisch
gebied. De totale lasten bedroegen in 2000 f 6,006 miljoen. Voor dit
bedrag werden door het RIVM in 2000 1 949 rapporten vervaardigd (bron: Dathug 31-1-2001). De overige lasten betreft de
inhuur van specialisten vanuit diverse ziekenhuizen, die specifieke kennis
hebben op bepaalde terreinen (circa 4,5 fte).GeneesmiddelenbewakingDe Stichting Landelijke Registratie Evaluatie Bijwerkingen (Lareb) is namens het ACBG belast met het opzetten van een meldingssysteem.
Daarvoor worden spontane meldingen van (vermoede)
bijwerkingen, van geneesmiddelen die in Nederland in de handel zijn, verzameld.
Deze lasten bedroegen f 2,7 miljoen.Bijdrage aan kerndepartementDe post «bijdrage aan kerndepartement» betreft een interne
verrekening tussen het ACBG en het kerndepartement. De bijdrage betreft onder
andere het voeren van de salarisadministratie. De bijdrage over 2000 is nog
niet betaald en derhalve als kortlopende schuld aan het kerndepartement in
de balans opgenomen.AfschrijvingenZie voor een toelichting de post Materiële activa op de balans.AGENTSCHAP COLLEGE TER BEOORDELING VAN GENEESMIDDELENDe balans per 31 december 2000  NLG1000 EUR1000NLG1000 EUR1000 Balans per 31/12/2000Balans per 31/12/2000Balans per 1/1/2000Balans per 1/1/2000Activa        Materiële activa        – apparatuur en inventaris 1 366 620 1 616 733         Debiteuren        – debiteuren1 898 861 1 487 675 – voorziening0 0 0 0   1 898 861 1 487 675         Overlopende activa 567 257 527 239         Liquide middelen        – rekening-courant RHB5 640 2 559 2 032 922 – kas1 0 0 0   5 641 2 560 2 032 922         Totaal activa 9 472 4 298 5 662 2 569         Passiva        Eigen vermogen        – algemene reserve765 347 – 747 – 339 – saldo exploitatie boekjaar– 541 – 245 1 512 686   224 102 765 347Vooruitgefactureerde        registratievergoedingen 3 748 1 701 2 756 1 251Crediteuren 794 360 454 206Overlopende passiva 4 706 2 135 1 687 766Totaal passiva 9 472 4 298 5 662 2 569De activa en passiva zijn opgenomen tegen de nominale waarde (inclusief omzetbelasting), tenzij anders is vermeld.Materiële activaDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen historische kosten
verminderd met afschrijvingen, welke zijn gebaseerd op de economische levensduur.
Afschrijvingen geschieden lineair en tijdsevenredig over het jaar.De economische levensduur wordt voor de volgende categorieën gesteld
op: – software3 jaar– automatiseringsapparatuur3 jaar– kantoorapparatuur7 jaar– meubilair5–10 jaarHet verloop van de materiële activa is als volgt
(bedragen x f 1 000):   Totaal inventarisSoftwareTotaalverkrijgingsprijs3 0746123 686afschrijvingen tot en met
19991 6743962 070boekwaarde 1-1-20001 4002161 616     mutaties in boekjaar:   bij:verkrijgingsprijs investeringen235200435 desinvestering afschrijvingen000af:afschrijvingen550135685 desinvestering verkrijgingsprijs000totaal mutaties– 31565– 250     verkrijgingsprijs3 3098124 121afschrijvingen tot en met
20002 2245312 755boekwaarde per 31-12-20001 0852811 366De boekwaarde van de materiële activa (f 1,366
miljoen) wordt geheel gefinancierd uit de vooruitgefactureerde registratievergoedingen
(f 3,748 miljoen). Het ACBG hoeft derhalve geen
beroep te doen op de leenfaciliteit, omdat deze laatstgenoemde post als vreemd
vermogen wordt beschouwd.DebiteurenDe debiteuren zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. De looptijd van
de vorderingen, met uitzondering van de dubieuze debiteuren, is niet langer
dan een jaar.Overlopende activaDe overlopende activa betreft vooruitbetaalde bedragen. De specificatie
is als volgt (bedragen in guldens): Huur en servicekosten kantoorgebouw Forum271 168Vervoersbewijzen woon/werkverkeer personeel184 885Huur kopieermachines 44 909Abonnementen en lidmaatschappen bibliotheek 33 473Overige vooruitbetaalde bedragen 32 730 567 165Vooruitgefactureerde registratievergoedingenDeze post betreft de nog niet als baat genomen vooruitgefactureerde registratievergoedingen,
omdat de werkzaamheden met betrekking tot die geneesmiddelen nog niet zijn
verricht.Overlopende passivaDe specificatie van de overlopende passiva is als volgt (bedragen in guldens):Vooruitontvangen bedragen rapporteurschappen461 795 Vooruitontvangen bedrag ICT2 705 014   3 166 809   Te betalen salarissen:  – salarissen contractmedewerkers479 365 – vakantie-/TZR-gelden513 600   992 965Overige te betalen posten:  – niet aftrekbare omzetbelasting en afrekening servicekosten
kantoorgebouw Forum257 161 – overhead diensten VWS264 000 – overige posten24 652   545 813  4 705 587Het agentschap CBG beschikt over een uitgebreide databank met informatie
over geneesmiddelen. In een tijd waarin steeds meer zaken via internet gepubliceerd
worden, heeft ook het ACBG een plan ontwikkeld om er voor te zorgen dat deze
openbare informatie ook daadwerkelijk openbaar beschikbaar komt. Omdat het
om een éénmalig project gaat, is een bijdrage gevraagd aan het
departement om dit op korte termijn te realiseren zonder daarvoor de tarieven
aan te passen. Er is een bedrag van f 2,9 miljoen ontvangen om binnen
1 jaar die maatregelen (vooral beveiliging en infrastructuur) te treffen zodat er een Geneesmiddeleninformatiebank (GIB) via internet (www.cbg-meb.nl) beschikbaar
is.Niet uit de balans blijkende verplichtingenMet betrekking tot de werkzaamheden door de Stichting Lareb heeft het
ACBG zich verplicht in 2001 maximaal f 2,85 miljoen te vergoeden. Voor
het gebruik van het Forumgebouw heeft het ACBG met Kantoren Fonds Nederland
B.V. een huurcontract afgesloten voor de periode van 1-2-1998 tot 31-1-2003.
De hieruit in totaal voortvloeiende verplichtingen vanaf 2001 bedragen circa
f 2,7 miljoen.REKENING VAN KAPITAALUITGAVEN EN ONTVANGSTENBaten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari5 1052 3172 032922– 3 073– 1 394         2. Totaal operationele kasstroom7843564 0431 8353 2591 479          3a. -/-totaal investeringen– 250– 113– 435– 197– 185– 84 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen000000         3. Totaal investeringskasstroom– 250– 113– 435– 197– 185– 84          4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement000000          4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000000          4c. -/-aflossingen op leningen000000 4d. +/+beroep op leenfaciliteit0000004. Totaal financieringskasstroom000000         5. Rekening courant RHB5 6392 5595 6402 55910  31 december        (=1+2+3+4)      De kapitaaluitgaven betreffen hoofdzakelijk investeringen in verband met
uitbreiding van hard en software (BIOS).5.2 Agentschap Keuringsdienst van WarenDe huidige Keuringsdienst van Waren(KvW) is ontstaan uit een fusie tussen
de Inspectie Gezondheidsbescherming (IGB) en de Veterinaire Inspectie. De
KvW bestaat uit de Algemene Directie te 's-Gravenhage en vijf regionale diensten,
te weten: Noord, Oost, Zuid, Noordwest en ZuidwestMet ongeveer 870 formatieplaatsen is de KvW de grootste Bijzondere Opsporingsdienst
in Nederland.Aan elke Regionale dienst is, naast een basis takenpakket, een speciaal
aandachtsgebied toegewezen. Deze aandachtsgebieden dienen ter ondersteuning
van de landelijke uitvoering van toezicht en opsporing.De regionale diensten beschikken over eigen laboratoria. Monsters, die
door de controleurs worden genomen, kunnen binnen korte tijd worden onderzocht.
Deze organisatievorm maakt snel en gericht ingrijpen mogelijk en levert daarmee
een bijdrage aan de (gezondheids)- bescherming van de Nederlandse bevolking.De KvW beschikt over een eigen internetsite (www.kvw.nl) waarop nadere
informatie over de dienst wordt gepresenteerd.Planning & ControlcyclusDe KvW kent een planning & controlcyclus waarin jaarlijks een Meerjarenplan
wordt geactualiseerd, een Jaarplan wordt opgesteld en een Kadernotitie wordt
geschreven die de bedrijfsvoeringkaders aangeeft voor het komende planjaar.Om de vier jaar vindt een marktverkenning plaats en wordt de Visie van
de dienst geactualiseerd.Voor 2000 is met de Secretaris-Generaal een managementafspraak gemaakt
die stoelt op het Jaarplan 2000. In deze managementafspraak is derhalve een
activiteitenplan opgenomen gerelateerd aan de overeengekomen concerndoelstellingen
en als belangrijkste outputdoelstellingen het aantal uit te voeren inspecties,
het aantal te onderzoeken monsters en de uit te voeren projecten. Aan dit
activiteitenplan is een voorcalculatorisch budget gekoppeld met behulp van
een voorcalculatorische (integrale) kostprijs voor elk van bovengenoemde producten.
Het definitieve nacalculatorisch budget wordt vastgesteld aan de hand van
de definitieve gerealiseerde productiegegevens. Maandelijks wordt de voortgang
gerapporteerd aan de Algemeen Directeur van de KvW, driemaandelijks aan de
Secretaris-Generaal.Na de reorganisate/fusie in september 1998 hebben zich op het gebied van
de bedrijfsvoering de nodige ontwikkelingen voorgedaan. De belangrijkste hiervan
zijn de volgende.Financieel beheerHet jaar 2000 heeft vooral in het teken gestaan van de introductie van
een nieuw financieel systeem, dat meer tegemoet komt aan de eisen die aan
een systeem onder het agentschapregime gesteld moeten worden.Met de financieel medewerkers van de regionale diensten is een opleidingstraject
voor het nieuwe systeem gevolgd. De nieuwe werkwijzen zijn gebundeld in een
Handboek bedrijfseconomisch boekhouden. In het verlengde van dit handboek
wordt de financiële administratieve organisatie geactualiseerd. Het modulair
opgebouwd systeem zal in 2001 worden gecompleteerd.In het verslagjaar is een audit uitgevoerd met betrekking tot het personele
deel van de administratieve organisatie (AO-p); aan de hand van een stappenplan
zullen in 2001 de administratieve procedures worden geactualiseerd.Personeel en organisatieAfdrachtvermindering loonbelastingBinnen de Keuringsdienst van Waren wordt een aanzienlijk deel van de beschikbare
budgetten, zowel op centraal als op regionaal niveau, besteed aan opleidings-
en trainingsactiviteiten. De fiscale wetgeving biedt de mogelijkheid een substantieel
deel van de kosten die daarmee gemoeid zijn, in mindering te brengen op de
verplichte maandelijkse afdracht loonbelasting. De afdeling P&O coördineert
de hiervoor noodzakelijke registratie en administratie. Op zich is het geen
sinecure om alle gemaakte kosten ook voldoende zichtbaar en controleerbaar
te maken.Administratieve Organisatie PersoneelEen aantal beheersmatige zaken en de interne controle op naleving van
procedures op het gebied van het personeelsmanagement moeten aan de eisen
voldoen die een zichzelf respecterend agentschap daaraan stelt. Daartoe
heeft P&O een plan van aanpak ontwikkeld om te komen tot een volwaardige
set AOP-procedures. Tevens wordt de interne controle ontwikkeld en beschreven.
Een tweetal procedures, t.w. indiensttreding en langdurig ziekteverzuim, worden
in eerste instantie in de vorm van een pilot uitgevoerd, waarna de overige
processen in beeld worden gebracht en beschreven. Eind 2001 zijn alle AOP-procedures
eenduidig en transparant voorhanden.CompetentiemanagementIn 2000 heeft een studie plaatsgevonden naar de mogelijkheden van het
P-instrument competentiemanagement. In deze studie, welke in de vorm van een
pilot werd uitgevoerd, zijn voor een tweetal functies competentieprofielen
ontwikkeld: de functie Controleur Food en de functie Teamleider Food. Bij
de totstandkoming van deze profielen waren alle hiërarchische niveaus
betrokken: het bestuursoverleg, de hoofden handhaving, de teamleiders food
en van alle regio's één foodteam. In 2001 worden deze profielen
in de organisatie getoetst op bruikbaarheid. Dit zal wederom in de vorm van
een pilot plaatsvinden, waarbij met name de personeelinstrumenten werving/selectie
en functioneringsgesprekken/beoordelingen toegepast zullen worden op basis
van de hierboven genoemde competentieprofielen.Informatie en AutomatiseringIn het jaar 2000 is de uitvoering van het I-beleid van de Keuringsdienst
van Waren met name gericht geweest op het creëren van een stabiel netwerk
(eerste helft 2000) en vervolgens het uitvoeren van een inhaalslag m.b.t.
het voldoen aan de behoeften vanuit de organisatie aan automatiserings- en
informatiseringproducten (tweede helft 2000). Hierbij werd projectmatig werken
als instrument gehanteerd.In 2001 zal het I-beleid volgens een tweetal sporen worden uitgewerkt.Het eerst spoor bevat het voortzetten van de ingezette lijn om middels
projectmatig werken aan de wensen van de (interne) klanten te voldoen. Beleidsontwikkeling
gericht op het neerzetten van een helder I-beleid, met als kernbegrippen «kwaliteit»,
«klantgerichtheid» en «een robuuste en moderne infrastructuur»
vormt het tweede spoor.Baten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Baten      Opbrengst Moeder-departement124 79256 628136 08761 75411 2955 125Opbrengst tweeden/derden3 0001 3612 2901 039– 710– 322Loon-prijsbijstelling2 03992500– 2 039– 925Buitengewone baten002 6431 1992 6431 199Totaal
baten129 83158 915141 02063 99211 1895 077        Lasten      Apparaatskosten      * personele kosten86 50539 25490 16040 9133 6551 659* materiële kosten24 87811 28923 94310 865– 935– 424* huurkosten11 1575 06310 9614 974– 196– 89Rentelasten998453550250– 448– 203Afschrijvingenkosten      * materieel5 8142 6385 6952 584– 119– 54Dotaties voorzieningen002 4221 0992 4221 099Buitengewone lasten001958819588Totaal
lasten129 35258 697133 92660 7734 5742 076        Saldo
van baten en lasten4792177 0943 2196 6153 002Overzicht vermogensontwikkeling 2000Het agentschap is per 1 januari 2000 opgericht   2000200020002000  begroot realisatie   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Eigen vermogen 1/1a3 5001 5884 0731 848      * Saldo van baten en lastenb4792177 0943 219      * Directe mutaties in het eigen vermogen:     – uitkering aan moederdepartementc0000– storting door moederdepartementd0000– overige mutatiese0000      Eigen vermogen per 31-12a+b-c+d+e3 9791 80611 1675 067Toelichting op de rekening van baten en lastenProductie van inspecties, monsteronderzoeken en projectenIn de met de Secretaris-Generaal overeengekomen Managementafspraak is
voor het voorgenomen activiteitenplan een budget overeengekomen van ca. f 130 435 000,–.
Voor de te onderscheiden producten wordt een integrale kostprijs in rekening
gebracht. De lasten van de KvW worden gedekt door baten uit de gerealiseerde
productie.De in 2000 gerealiseerde productie bedraagt 107% van de geplande productie.
De dekking uit productie is ca. f 137 958 305 Deze dekking
is als volgt aan de productie gerelateerd:ProductAantallenPrijs (f)Bedragen (f) Begrotingrealisatie BegrotingRealisatie<Food inspectie zonder maatregel69 73679 540387,6427 032 000,0030 832 885,60Food inspecties met maatregel21 64017 000775,2816 777 000,0013 179 760,00Non-food inspecties zonder maatregel6 8679 050891,206 119 000,008 065 360,00Non-food inspecties met maatregel7797641 782,391 389 000,001 361 745,96Veterinair/techn. Inspecties zonder maatregel7 7958 3481 726,6413 459 000,0014 413 990,72Veterinair/techn. Inspecties met maatregel7768433 453,292 679 000,002 911 123,47Microbiologische handhavingsmonsters45 87050 872265,2612 168 000,0013 494 306,72Chemische handhavingsmonsters53 41654 932356,9019 064 000,0019 605 230,80Monsters centrale handhaving5 3528 026877,764 697 000,007 044 901,76Signaleringsprojecten   27 049 000,0027 049 000,00      Totaal212 231229 375 130 433 000,00137 958 305,03Extra bijdrage inzake vacatures 2000   1 961 000,001 961 000,00Exploitatie bijdrage BBB    906 000,00Totaal generaal   132 394 000,00140 825 305,03      Ontvangen:     Ministerie VWS    124 948 230,00Opbrengsten derden    2 290 177,82Saldo van buitengewone baten en lasten    2 448 047,01Totaal    129 686 454,83      Af te rekenen met departement    11 138 850,20De overige baten bestaan uit:Opbrengst derdenDe KvW kent opbrengsten uit laboratoriumwerk voor aanverwante Rijksdiensten
(o.a. RVV), het organiseren van ringonderzoeken, het vervaardigen van standaard-referentiematerialen
en uit het verstrekken van exportcertificaten, waarin een zogenaamde «no
doubt»-verklaring is opgenomen met betrekking tot de handel en wandel
van het exporterende bedrijf.Buitengewone batenHet betreft hier een teruggave van een in 1998 aan de RGD geleend bedrag
ter medefinanciering van de bouw van nieuwe dienstgebouwen.Lasten van het agentschap KvWPersoneelDe personeelskosten werden gemaakt voor salarissen, overige personele
kosten en flankerend beleid.Onder overige personele kosten zijn o.a. opgenomen kosten voor inhuur
van personeel, beloningsdifferentiatie en opleidingen. Door de lage bezettingsgraad
wordt bij de vereiste opbouw van een nieuwe organisatie veel gebruik gemaakt
van uitzendkrachten en extern advies.Materiële kostenDe materiele kosten werden gemaakt voor productiemiddelen als chemicaliën
en utensiliën, reis- en verblijfkosten, bureaukosten, huisvestingskosten,
onderhoudskosten en autokosten. Ook de kosten voor flankerend beleid (verhuiskosten,
reiskosten) waren aanzienlijk.Onderdeel van de materiële kosten betreffen kosten voor onderzoek
dat wordt uitbesteed en dat dient ter ondersteuning van de signaleringstaak
van de KvW.HuurkostenDe huurkosten zijn apart in de verantwoordingsstaat opgenomen omdat zij
een substantieel onderdeel vormen van de totale materiële kosten.Afschrijvingskosten en renteDe afschrijvingskosten zijn lager dan begroot omdat aanschaf van apparatuur
laat in het jaar plaatsvond; levering en activering vinden in 2001 plaats.
Het betreffen hoofdzakelijk vervangingsinvesteringen.De rentekosten hebben betrekking op de leningen die voor investeringen
zijn afgesloten.Dotaties voorzieningenDeze dotatie is het gevolg van de herberekening van de voorziening wachtgelders
per 31 december.Agentschap Keuringsdienst van WarenDe balans per 31 december 2000  NLG1000 EUR1000NLG1000 EUR1000 Balans per 31/12/2000Balans per 31/12/2000Balans per 1/1/2000Balans per 1/1/2000Activa        Materiële activa        – installaties en inventarissen 23 105 10 485 16 999 7 714         Voorraden 512 232 473 215         Debiteuren        – debiteuren168 76 208 94 – voorziening0 0 0 0   168 76 208 94         Overlopende activa 16 524 7 498 6 036 2 739         Liquide middelen 6 208 2 817 1 355 615Totaal activa 46 517 21 108 25 071 11 377         Passiva        Eigen Vermogen        – exploitatiereserve4 073 1 848 4 073 1 848 – onverdeeld resultaat7 094 3 219 0 0   11 167 5 067 4 073 1 848         Leningen bij het ministerie van
Financiën 17 870 8 109 10 608 4 814         Voorzieningen 7 128 3 235 6 391 2 900         Schulden kortlopend        Crediteuren6 185 2 807 679 308 Nog te betalen4 167 1 891 3 320 1 507   10 352 4 698 3 999 1 815Totaal passiva 46 517 21 108 25 071 11 377AlgemeenWaarderingsgrondslagenDe activa en passiva zijn opgenomen tegen de nominale waarde inclusief
omzetbelasting tenzij anders vermeld.1.1 Materiële activaDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen historische aanschafwaarde,
verminderd met afschrijvingen, welke zijn gebaseerd op de verwachte economische
levensduur.De afschrijvingen zijn lineair waarbij voor de in 2000 aangeschafte activa
de helft van de normale afschrijving wordt berekend. Activa met een restlooptijd
<1 jaar zijn op nul gewaardeerd . De volgende afschrijvingstermijnen zijn
gehanteerd: – Soft- en hardware3 jaar– Dienstauto's5 jaar– Hulpapparatuur5 jaar– Inventaris (incl. lab.apparatuur)10 jaar1.2 VoorradenDe waarde van de voorraden is op basis van geschatte inkoopwaarde bepaald.1.3 DebiteurenDe debiteuren worden gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van
voorziening oninbaarheid, welke dynamisch wordt vastgesteld.1.4 Baten en lastenDe baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar volgens het «voorzichtigheidsbeginsel».Toelichting bij de balansMateriële vaste activaDe materiële activa zijn: OmschrijvingAanschafprijsAfschrijvingBoekwaardeTotaal75 129 856,7152 024 768,2223 105 088,49 31-12-200001-01-2000Voorraden     De voorraden zijn als volgt te specificeren:  Chemicaliën246 134,70248 000,00Utensiliën244 922,78217 000,00Kantoormiddelen18 493,744 000,00Automatiseringsart.18.98,214 000,00Totaal511 499,43473 000,00Debiteuren168 595,01207 369,00Af: voorziening dubieuze debiteuren205,000,00Totaal168 390,01207 369,00   De debiteuren vloeien hoofdzakelijk voort
uit hoofde van verstrekte exportcertificaten.Vooruit betaaldVoorschotten personeel323 955,58319 353,00PC-privé project1 069 798,33 Transitoria26 531,03 Activa in bestelling (dienstauto's) 2 604 782,00Totaal1 420 284,942 924 135,00   Nog te ontvangenTe betalen vakantiegeld 1999 (VWS)2 645 000,002 645 000,00Te betalen tegemoetkoming ZKR (VWS)467 000,00467 000,00Huur residentie 2000 (VWS)– 38 389,68 Afrekening 2000 (VWS)11 138 850,20 Huur (RGD)753 833,82 IZA/IZR138 172,14 Totaal15 104 466,483 112000,00   Liquide middelenKas32 266,7422 520,00Bank Nederlandsche Gemeenten6 170 315,70 Postbank 1 163 564,00ABN/AMRO 169 393,00Gelden onderweg5 163,10 Totaal6 207 745,541 355 477,00   Eigen vermogen   – Exploitatiereserve4 073 102,364 073 102,36– Onverdeeld resultaat  Stand 1 januari00Bij: periode resultaat 20007 094 544,230Stand 31 december7 094 544,230Eigen vermogen ultimo boekjaar11 167 646,594 073 102,36   Het gerealiseerde voordelig resultaat
2000 is toegevoegd aan het Eigen Vermogen onder de post Onverdeeld Resultaat.Over de bestemming van het resultaat
2000 moeten nog afspraken worden gemaakt met het moederdepartement, die vervolgens
in een suppletore wet ter goedkeuring aan het parlement worden voorgelegd.
Als gevolg van deze toevoeging wordt de maximum omvang van het eigen vermogen,
«de 5%-norm», met f 4 126 381,34 overschreden.
Dit vermogen boven, «de 5%-norm», zal moeten worden afgebouwd.   In onderstaand overzicht wordt het toegestane
eigen Vermogen en de Overschrijding van het Eigen Vermogen weergegeven:Toegestaan maximaal eigen vermogen5% van f 140 825 305 = f 7 041 265,25Eigen vermogen per 31 december 2000 f 11 167 646,59 Overschrijding
van f 4 126 381,34Aflossings- en rentedragend
vermogenDit betreft de lening met het ministerie
van Financiën ter financiering van de investeringen.   Saldo primo10 608 305,0010 608 305,00Aangetrokken lening10 600 000,00 Afgelost op lening– 3 338 045,00 Saldo ultimo17 870 260,0010 608 305,00De aflossing in 2001 bedraagt f 5 105 855   VoorzieningenHet betreft hier een voorziening ten
behoeve van wachtgelduitkeringen. De hoogte van de voorziening is zo reëel
mogelijk geschat en vastgesteld op basis van nominale waarde.   Saldo primo6 390 756,006 390 756,00Uit betalingen 2000– 1 685 449,34 Toevoeging 20002 422 242,34 Saldo ultimo7 127 549,006 390 756,00   Crediteuren6 184 530,13679 112,00Dit betreffen alleen handelscrediteuren.   Nog te betalen  Vakantiegeld 2000 resp.19992 782 000,002 645 000,00Tegemoetkoming ziektekosten 2000 resp.1999522 000,00467 000,00Premie IZA/IZR 1999 202 037,00Inhuur personeel296 949,47 Huur258 833,09 Uit te betalen claim80 347,70 Advieskosten60 000,00 Declaraties57 258,01 Diverse (posten <50 000)110 050,905 730,00Totaal4 167 439,173 319 767,00Niet uit de balans blijkende verplichtingenMet de RijksGebouwenDienst heeft KvW langlopende huurcontracten afgesloten
(7,5 jaar en 20 jaar) die ± f 10 miljoen per jaar belopen.Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenHet kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari2 000908002 000– 908         2. Totaal operationele kasstroom6 2932 85610 7094 8604 4162 004          3a. -/-totaal investeringen– 6 650– 3 018– 11 801– 5 355– 5 151– 2 337 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0000003. Totaal investeringskasstroom– 6 650– 3 018– 11 801– 5 355– 5 151– 2 337 4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement– 18 784– 8 524– 10 608– 4 8148 1763 710 4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000000 4c. -/-aflossingen op leningen– 5 814– 2 638– 3 3381 5152 4761 124 4d. +/+beroep op leenfaciliteit25 43411 54121 2089 624– 4 226– 1 9184. Totaal financieringskasstroom8363797 2623 2956 4262 9165. Rekening courant RHB2 4791 1256 1702 8003 6911 675  31 december        (=1+2+3+4)      6 CONVERSIETABEL,REKENINGSTATEN EN SALDIBALANSAansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(uitgaven) I.Gezondheidsbevordering en -bescherming *Voeding en producten25.02.15 (deels)*Projecten, experimenten
en onderzoek25.02.13; 25.02.15 (deels)*Overig25.02.15 (deels); 25.02.16   II.Curatieve somatische zorg *Beroepen en opleidingen
VGZ25.01.02*Eerstelijnszorg/thuiszorg25.02.04 (deels)*Genees- en hulpmiddelen25.02.11*Waarborgfonds zorgsector25.02.14*Rijksbijdrage financiering
abortusklinieken25.03.05*Garanties leningen volksgezondheid25.04*Overig25.01.01 (deels); 25.02.01(deels); 25.02.02 (deels); 25.02.03   III.Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang *Eerstelijnszorg/thuiszorg25.02.04 (deels)*Alcohol-, drug- en tabaksbeleid25.02.07*Geestelijke volksgezondheid25.02.06*Maatschappelijke opvang,
vrouwenopvang en verslavingsbeleid24.10*Illegalenfonds25.02.12   IV.Gehandicaptenzorg *Gehandicaptenbeleid24.03   V.Verpleging, verzorging en ouderen *Ouderenbeleid24.02   VI.Arbeidsmarktbeleid *Bijdrage sectorfondsen25.03.02*Bijdragen extra banen
zorgsector25.03.03   VII.Jeugdbeleid *Uitkering aan provincies
voor jeugdzorg24.04.01*Overig24.04.02; 24.04.03   VIII.Sociaal beleid *Sociaal beleid algemeen24.09.01*Inburgering nieuwkomers24.09.02   IX.Sportbeleid *VUT-uitkeringen trendvolgers22.02 (deels)*Sportbeleid24.07   X.Verzetsdeelnemers, vervolgden en oorlogsgetroffenen *Pensioenen en uitkeringen24.05.01*Overig24.05.02; 24.05.03; 24.05.04; 24.05.05   XI.Inspecties *Inspectie Gezondheidszorg23.01*Agentschap IW&V26.02*Inspectie JHV/JB22.07   XII.RIVM27.01   XIII.Rijksbijdragen *Rijksbijdragen onverdeeld:  Rijksbijdrage AFBZ;25.03.01 Rijksbijdrageregeling
ziekenfondsverzekering25.03.04   XIV.Algemeen *Personeel en materieel
algemeen22.01*VUT-uitkeringen en suppletie
wachtgelden trendvolgers22.02 (deels)*Sociaal Cultureel Planbureau22.06*Internationale samenwerking
en infrastructuur22.08*Adviesraden22.09   XV.Nominaal en onvoorzien *Loonbijstelling22.03*Prijsbijstelling22.04*Onvoorzien22.05*Garanties leningen Welzijn24.08Aansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(ontvangsten)I. Gezondheidsbevordering en -bescherming25.01.01 (deels)II. Curatieve somatische zorg22.02 (deels); 25.01.01 (deels); 25.01.02; 25.01.0325.01.04; 25.01.05; 25.01.06; 25.02; 25.04; 25.06III. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en Maatschappelijke
opvang22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 25.01.01 (deels)IV. Gehandicaptenzorg24.01.01 (deels); 24.02.01V. Verpleging, verzorging en ouderen24.01.01 (deels)VI. Arbeidsmarktbeleid25.01.01 (deels)VII. Jeugdbeleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.02.02; 24.03.01; 24.03.02; 24.03.03VIII. Sociaal beleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.02.03; 24.02.04IX. Sportbeleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels)X. Verzetsdeelnemers, vervolgden en oorlogsgetroffenen22.02 (deels); 24.01.01 (deels)XI. Inspecties22.01.03 (deels) 22.01.04 (deels); 22.02 (deels); 23.01; 26.01; 26.02XII. RIVM22.01.02 (deels); 22.01.03 (deels); 27.01; 27.02XIII. RijksbijdragenGeen ontvangstenXIV. Algemeen22.01.01; 22.01.02 (deels); 22.01.03 (deels); 22.01.04 (deels); 22.01.05;22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.01.02; 25.01.01 (deels)XV. Nominaal en onvoorzienGeen ontvangstenStaat behorende bij de financiële verantwoording over het jaar
2000 Rekening 2000 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel uitgaven en verplichtigen   (1) (2)(3)=(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begroting Realisatie1Verschil
realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting   VerplichtingenUitgaven VerplichtingenUitgavenVerplichtingenUitgaven   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000 NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000  TOTAAL  11 105 8405 039 611   12 044 3485 465 487  938 508425 875                22 Algemeen  279 346126 761   330 200149 838  50 85423 077                 01Personeel
en materieel algemeen244 894111 128247 908112 496 278 165126 226283 092128 46233 27115 09835 18415 966 02VUT-uitkeringen
en suppletie wachtgeldentrendvolgers4 1071 8644 1071 864 0000– 4 107– 1 864– 4 107– 1 864 03Loonbijstelling1175311652 0000– 117– 53– 116– 52 04Prijsbijstelling– 11 089– 5 032– 11 089– 5 032 000011 0895 03211 0895 032 05Onvoorzien277126277126 0000– 277– 126– 277– 126 06Sociaal
en cultureel planbureau11 7035 31111 7035 311 14 4126 54015 2356 9132 7091 2293 5321 602 07Inspectie
jeugdhulpverlening en jeugdbescherming4 3911 9934 3911 993 4 4872 0364 4762 03196438538 08Internationale
samenwerking en infrastructuur3 4111 5483 4111 548 4 7302 1464 7472 1541 3195981 336606 09Adviesraden18 5228 40518 5228 405 22 30410 12122 65010 2783 7821 7164 1281 873                23 Inspectie gezondheidszorg  56 06325 440   68 56831 115  12 5055 675                 01Personeel
en materieel Inspectie gezondheidszorg55 13425 01956 06325 440 68 45031 06168 56831 11513 3166 04212 5055 675                24 Welzijn  3 072 2461 394 125   3 320 5571 506 803  248 311112 678                 02Ouderenbeleid21 5759 79023 52310 674 34 35215 58831 91614 48312 7775 7988 3933 809 03Gehandicaptenbeleid35 63016 16835 82816 258 68 24130 96653 29224 18332 61114 79817 4647 925 04Jeugdbeleid1 453 610659 6201 480 707671 916 1 636 154742 4541 539 566698 625182 54482 83458 85926 709 05Verzetsdeelnemers,
vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen827 738375 611830 711376 960 928 351421 267932 101422 969100 61345 656101 39046 009 07Sportbeleid76 26734 60878 15635 466 157 61371 522134 87861 20581 34636 91456 72225 739 08Garantie
van rente en aflossing van leningen welzijn00MemorieMemorie 20 2939 2090020 2939 20900 09Sociaal
Beleid233 116105 783237 675107 852 256 843116 550230 161104 44323 72710 767– 7 514– 3 409 10Maatschappelijke
opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid385 492174 926385 646174 999 452 061205 136398 643180 89666 56930 20812 9975 897                25 Volksgezondheid  7 270 9063 299 394   7 812 7383 545 266  541 832245 872                 01Volksgezondheid
algemeen123 05355 839123 05455 839 172 68478 361161 54873 30749 63122 52238 49417 468 02Volksgezondheidsbeleid249 142113 056407 115184 741 715 033324 468574 088260 510465 891211 412166 97375 769 03Rijksbijdragen
volksgezondheid6 742 4193 059 5766 740 7373 058 813 7 194 8543 264 8827 077 1023 211 449452 435205 306336 365152 636 04Garantie
van rente en aflossing van leningen volksgezondheid00MemorieMemorie 00000000                26 Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire
Zaken  124 79256 628   126 46357 386  1 671758                 01Personeel
en materieel Inspectie gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire Zaken0000 00000000 02Bijdrage
aan het agentschap IW&V124 79256 628124 79256 628 136 58861 981126 46357 38611 7965 3531 671758                27 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu  302 487137 263   385 822175 078  83 33537 815                 01Personeel
en materieel RIVM295 790134 224302 487137 263 382 322173 490385 822175 07886 53239 26683 33537 8151 De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond
(op NLG1000 respectievelijk EUR1000)Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel ontvangsten   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie1Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting   OntvangstenOntvangstenOntvangsten   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000  TOTAAL317 139143 911578 795262 646261 656118 734         22 Algemeen4 5142 04819 9069 03315 3926 985          01Algemeen3 0391 37914 0916 39411 0525 015 02Overige ontvangsten andere begrotingen en organisaties1 4756695 8152 6394 3401 970         23 Inspectie gezondheidszorg1 9308764 1981 9052 2681 029          01Inspectie Gezondheidszorg1 9308764 1981 9052 2681 029         24 Welzijn60 42227 418237 701107 864177 27980 446          01Welzijn algemeen12 4345 642211 37495 917198 94090 275 02Bijdragen van andere begrotingen voor welzijn25 78311 7002 7411 244– 23 042– 10 456 03Jeugdbeleid22 20510 07623 58610 7031 381627         25 Volksgezondheid81 91137 170148 12167 21466 21030 044          01Volksgezondheid algemeen81 62737 041148 11567 21266 48830 171 02Medische tuchtwet20963– 14– 6 04Terugbetaling op effectief geworden garantiesMemorieMemorie0000 06Verrekening met agentschap CBG26412000– 264– 120         26 Insp. Gezondheidsbescherming, Waren
& Veterinaire Zaken20 2849 20412 1235 501– 8 161–3 703          01Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire Zaken000000 02Ontvangsten van het agentschap IW&V20 2849 20412 1235 501– 8 161– 3 703         27 Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu148 07867 195156 74671 1288 6683 933          01Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu68 24630 96967 63930 693– 607– 276 02Bijdrage van begroting XI inzake het RIVM79 83236 22689 10740 4359 2754 2091 De gerealiseerde bedragen zijn normaal (op NLG500 respectievelijk
EUR500) afgerond op NLG1000 respectievelijk EUR1000Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR100001Agentschap College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen               Totale baten27 04812 27425 94711 774– 1 101– 500 Totale lasten26 97012 23826 48812 020– 482– 219 Saldo van baten en lasten7835– 541– 245– 619– 281         Totale kapitaalontvangsten00685311685311 Totale kapitaaluitgaven25011343519718584Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Baten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Baten27 04812 27425 94711 774– 1 101– 500Jaarvergoedingen18 8878 57118 3378 321– 550– 250Beoordeling geneesmiddelen7 9463 6067 3023 314– 644– 292Rente2009116274– 38– 17Buitengewone baten1571466613159        Lasten26 97012 23826 48812 020– 482– 219Apparaatskosten      * personeel11 9165 40711 9955 4437936* materieel3 4891 5833 1951 450– 294– 133Onderzoek2501133616– 214– 97College6953157213272612Inkoop beoordelingscapaciteit6 7563 0666 8923 12713662Geneesmiddelenbewaking2 9001 3162 7001 225– 200– 91Bijdrage aan kerndepartement26412026412000Afschrijvingen700318685311– 15– 7Dotaties voorzieningen000000        Saldo
van baten en lasten7835– 541– 245– 619– 281Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Het kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting met de
realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari5 1052 3172 032922– 3 073– 1 394         2. Totaal operationele kasstroom7843564 0431 8353 2591 479          3a. -/-totaal investeringen– 250– 113– 435– 197– 185– 84 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0000003. Totaal investeringskasstroom– 250– 113– 435– 197– 185– 84          4a. -/-eenmalige uitkering aan moeder- departement000000 4b. +/+eenmalige storting door moeder- departement000000 4c. -/-aflossingen op leningen000000 4d. +/+beroep op leenfaciliteit0000004. Totaal financieringskasstroom000000         5. Rekening courant RHB5 6392 5595 6402 55910  31 december        (=1+2+3+4)      Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2000 Rekening 2000 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR100001Agentschap Keuringsdienst van Waren               Totale baten129 83158 915141 02063 99211 1895 077 Totale lasten129 35258 697133 92660 7734 5742 076 Saldo van baten en lasten4792177 0943 2196 6153 002         Totale kapitaalontvangsten25 43411 54126 90412 2091 470667 Totale kapitaaluitgaven31 24814 18025 74711 683– 5 501– 2 496Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
 Baten-lastenoverzicht 2000: confrontatie oorspronkelijke begroting met de
realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000Baten      Opbrengst Moeder-departement124 79256 628136 08761 75411 2955 125Opbrengst tweeden/derden3 0001 3612 2901 039– 710– 322Loon-prijsbijstelling2 03992500– 2 039– 925Buitengewone baten002 6431 1992 6431 199Totaal
baten129 83158 915141 02063 99211 1895 077        Lasten      Apparaatskosten      * personele kosten86 50539 25490 16040 9133 6551 659* materiële kosten24 87811 28923 94310 865– 935– 424* huurkosten11 1575 06310 9614 974– 196– 89Rentelasten998453550250– 448– 203Afschrijvingenkosten      * materieel5 8142 6385 6952 584– 119– 54Dotaties voorzieningen002 4221 0992 4221 099Buitengewone lasten001958819588Totaal
lasten129 35258 697133 92660 7734 5742 076        Saldo
van baten en lasten4792177 0943 2196 6153 002Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
 Het kasstroomoverzicht 2000: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie   (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting   NLG1000EUR1000NLG1000EUR1000NLG1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari200090800– 2000– 908         2. Totaal operationele kasstroom6 2932 85610 7094 8604 4162 004          3a. -/-totaal investeringen– 6 650– 3 018– 11 801– 5 355– 5 151– 2 337 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0000003. Totaal investeringskasstroom– 6 650– 3 018– 11 801– 5 355– 5 151– 2 337          4a. -/-eenmalige uitkering aan moeder- departement– 18 784– 8 524– 10 608– 4 8148 1763 710 4b. +/+eenmalige storting door moeder- departement000000 4c. -/-aflossingen op leningen– 5 814– 2 638– 3 338– 1 5152 4761 124 4d. +/+beroep op leenfaciliteit25 43411 54121 2089 624– 4 226– 1 9184. Totaal financieringskasstroom8363797 2623 2956 4262 916         5. Rekening courant RHB2 4791 1256 1702 8003 6911 675  31 december        (=1+2+3+4)      Financiële verantwoording van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het jaar 2000 Saldibalans per 31
december 2000   NLG1000EUR1000   NLG1000EUR10001)Uitgaven ten laste
van de begroting12 044 3425 465 484 2)Ontvangsten ten gunste van de begroting578 795262 646         3)Liquide middelen   3)Liquide middelen6128         4)Rekening-courant RHB   4a)Rekening-courant
RHB11 443 2425 192 717         5)Uitgaven buiten begrotingsverband (=intra-comptabele vorderingen)9 3994 265 6)Ontvangsten buiten begrotingsverband
(=intra-comptabele schulden)31 64314 3597)Openstaande rechten   7a)Tegenrekening
openstaande rechten           8)Extra-comptabele vorderingen82 47237 424 8a)Tegenrekening extra-comptabele vorderingen82 47237 424         9a)Tegenrekening extra-comptabele
schulden   9)Extra-comptabele schulden           10)Voorschotten13 475 0796 114 724 10a)Tegenrekening voorschotten13 475 0796 114 724         11a)Tegenrekening garantieverplichtingen4 397 7871 995 629 11)Garantieverplichtingen4 397 7871 995 629         12a)Tegenrekening openstaande
verplichtingen4 325 6651 962 901 12)Openstaande verplichtingen4 325 6651 962 901         13)Deelnemingen   13a)Tegenrekening deelnemingen   Totaal34 334 74415 580 428  Totaal34 334 74415 580 428Toelichting op de saldibalans ultimo december 2000Uitgaven en ontvangsten ten laste c.q. ten gunste van
de begrotingDit betreft de totalen van de uitgaven en ontvangsten, die ten laste of
ten gunste van de begroting van het Ministerie van VWS over 2000 hebben plaatsgevonden.Liquide middelen en rekening-courant RHBHDe liquide middelen betreffen het totaal van de saldi van bankrekeningen
en aanwezige kasgelden bij de kasbeherende diensten van VWS. Het negatieve
saldo is het gevolg van een omissie van de Rabobank bij één
van de kasbeherende diensten. Het saldo van de rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding
(RHBH) sluit aan met de hierboven genoemde uitgaven en ontvangsten.Uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverbandDe uitgaven buiten begrotingsverband betreffen nog te verrekenen voorschotten
met onderdelen van het Rijk of derden. Van het totaalbedrag van f 9,4
miljoen heeft f 9,3 miljoen betrekking op uitgaven aan onderzoeksinstituten.De ontvangsten buiten begrotingsverband van f 31,6 miljoen betreffen
voornamelijk nog af te dragen loonbelasting, premies volksverzekering en pensioenpremies
tot een totaalbedrag van f 21,3 miljoen en door te betalen EG-bijdragen
aan onderzoeksinstituten en BTW voor een totaalbedrag van f 10,1 miljoen.Extra-comptabele vorderingenHet vorderingensaldo ad f 82,5 miljoen betreft 2 209 vorderingen
en bestaat uit:– 544 vorderingen ad f 37,7 miljoen van (beleids)directies
voornamelijk in verband met afgerekende subsidievoorschotten (waaronder het
College van Zorgverzekeringen f 11 miljoen, de provincie Zuid-Holland
f 8,4 miljoen en het sectorfonds AWO f 5,9 miljoen).– 2 vorderingen ad f 18,3 miljoen in verband met de bijdragen
van derden in de kosten van het medisch onderzoek vliegramp Bijlmermeer. Het
betreft door VWS betaalde voorschotten die op grond van een overeenkomst van
de gemeente Amsterdam en KLM NV zijn terug te vorderen. Een definitieve afrekening
moet nog plaatsvinden.– 1 663 vorderingen van kasbeherende diensten ad f 26,5
miljoen. Hiervan zijn 1 135 vorderingen ad f 26,3 miljoen van het
RIVM in verband met de verkoop/controle van sera en vaccins, onderzoeken en
projecten. In deze vorderingen van het RIVM is een vordering begrepen van
f 14,2 miljoen op de stichting SVM (verkoop/controle van sera en vaccins).
Het RIVM heeft voor dit bedrag uitstel van betaling verleend ter verbetering
van de liquiditeit van de stichting. Dit is mede aanleiding geweest om de
bestuurlijke positie van de stichting SVM nader te onderzoeken.Het totale vorderingensaldo van f 82,5 miljoen heeft voor f 81,9
miljoen betrekking op vorderingen uit de jaren 1995 tot en met 2000.Van het vorderingensaldo wordt naar schatting f 81,4 miljoen in het
lopende of komende begrotingsjaar geïncasseerd.Het restant van de vorderingen betreft voornamelijk vorderingen, die moeizaam
zijn te incasseren (betalingsregelingen, gerechtelijke procedures, bezwaar/beroeps
procedures) en vorderingen die met toepassing van de regeling nog niet zijn
afgewikkeld.In 2000 zijn 2 vorderingen kwijtgescholden (totaal f 1 000)
en7 vorderingen definitief buiten invordering gesteld (totaal f 29 000)VoorschottenIn de onderstaande overzichten wordt een nadere toelichting gegeven op
de openstaande voorschotten.De openstaande voorschotten naar betaaljaar
per 31 december 2000 (bedragen x f 1 miljoen)BetaaljaarBedragt/m 199510,4199610,9199763,91998213,519992 212,7200010 963,7Totaal13 475,1Het verloop van het saldo openstaande
voorschotten in 2000 (bedragen x f 1 miljoen) AantalBedragStand per 31 december 19996 53513 458,6Aanpassing beginstand in verband met oprichting Agentschap
Keuringsdienst van Waren per 1 januari 2000–/–
41–/– 3,7+ In 2000 verstrekte voorschotten4 77511 044,4-/- In 2000 afgerekende voorschotten3 99811 024,2Stand per 31 december 20007 27113 475,1Binnen het totaalbedrag van f 13,5 miljard heeft onder andere f 6,8
miljard betrekking op de Rijksbijdrage ziekenfondsverzekering, f 2,8
miljard op Jeugdbeleid, f 0,8 miljard op Verzetsdeelnemers, vervolgden
en burgeroorlogsgetroffenen, f 0,7 miljard op Vrouwenopvang, maatschappelijke
opvang en verslavingszorg en f 0,5 miljard op extra banen zorgsector.In het jaar 2000 zijn nieuwe criteria vastgesteld voor de bepaling van
de achterstand bij het afrekenen. De uitgangspunten voor de bepaling van dit
bedrag zijn in 2000 aangescherpt. Het jaar 2000 geldt in dit verband als overgangsjaar.
Uitgaande van de tot en met 2000 gehanteerde criteria zou dit bedrag aan niet
tijdig vastgestelde voorschotten f 33,9 miljoen zijn. Op basis van de
nieuwe criteria is per 31 december 2000 een bedrag aan subsidievoorschotten
van f 405,2 miljoen niet binnen de gestelde termijn afgerekend.De achterstand bij het afrekenen van
de openstaande voorschotten per 31 december 2000 (bedragen x f 1 miljoen) Basis oude achterstandscriteriaBasis nieuwe achterstandscriteriaTotaal openstaande voorschotten per 31 december 200013 475,113 475,1-/- Meerjarige projecten/toekomstig afrekenjaar260,3 -/- Voorschotten 19992 212,7 -/- Voorschotten 200010 963,7 -/- Voorschotten waarvan de verantwoordingsdatum nog geen 6 maanden
is verstreken 13 065,4-/- Juridische belemmering4,54,5Achterstand t/m 199833,9 Achterstand t/m 2000 (voorschotten met verantwoordingsdatum tot
1 juli 2000) 405,2Garantieverplichtingen De uitstaande garantieverplichtingen
(nominaal) per 31 december 2000 (bedragen x f 1 miljoen)BeleidsterreinenBedragWelzijn1 400,9Volksgezondheid4 865,2Totaal6 266,1Het feitelijk risico op
basis van de schuldrest van de leningen per 31 december 2000 (bedragen x
f 1 miljoen).BeleidsterreinenBedragWelzijn1 043,7Volksgezondheid3 354,1Totaal4 397,8De achterborgstelling die VWS heeft verleend aan de Stichting Waarborgfonds
voor de Zorgsector is als P.M.-garantieverplichting opgenomen.Openstaande verplichtingenOnder openstaande verplichtingen wordt verstaan de tot en met 2000 aangegane
verplichtingen die nog niet tot betaling hebben geleid.De opbouw van de openstaande verplichtingen
per 31 december 2000 (bedragen x f 1 miljoen):  BedragVerplichtingen per 1 januari 2000 3 899,1Aanpassing beginstand in verband met oprichting Agentschap   Keuringsdienst van Waren per 1 januari 2000–/–1,5Aangegane verplichtingen in het verslagjaar+12 531,8Tot betaling gekomen in het verslagjaar–/–12 044,3Negatieve bijstellingen van verplichtingen uit eerdere
begrotingsjaren–/–59,4Openstaande verplichtingen per 31 december 2000 4 325,7Van het totaal openstaande verplichtingenbedrag ad f 4.3 miljard
heeft onder andere f 2,0 miljard betrekking op Jeugdbeleid, f 0,1
miljard op Sportbeleid, f 1,4 miljard op Volksgezondheidsbeleid, f 0,1
miljard op het RIVM, f 0,1 miljard op Verzetsdeelnemers, vervolgden en
burgeroorlogsgetroffenen, f 0,2 miljard op Sociaal beleid en f 0,4
miljard op Vrouwenopvang, maatschappelijke opvang en verslavingszorg.DeelnemingenHet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft geen deelnemingen.7 VERDIEPINGSBIJLAGELeeswijzer van de verdiepingsbijlageBij de artikelen waarvoor de letter K staat betekent dit K=Kas, de letter
V=verplichtingen en de letter O=ontvangst.Voor de toelichting wordt verwezen naar de beleidsartikelen in hoofdstuk 3.(Bedragen in NLG1000) TOETSING REALISATIE AAN DE
BEGROTINGSWET, STAND 2E SUPPLETORE WETSLOTWET  Ontwerp-BegrotingNota v.w. Amendement1e Suppletore Wet2e Suppletore WetBinnen ArtikelTotaal van de begrotingRealisatieVerschil (+=tekort)Loon/PrijsOverig 123456=1 t/m 578=7–68=9+10910ArtikelOmschrijving         Artikelonderdeel                    U2201Personeel en materieel algemeen K247 908017 29419 9850285 187283 092– 2 0950– 2 095           U2202VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgers K4 10700– 3 08601 0210– 1 0210– 1 021           U2203Loonbijstelling K1 616– 1 500109 329– 109 24502000– 2000– 200           U2204Prijsbijstelling K– 11 089016 063– 3 97401 0000– 1 0000– 1 000           U2205Onvoorzien K27700– 277000000           U2206Sociaal en Cultureel Planbureau K11 7030103 320015 03315 2352020202           U2207Inspectie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming K4 3910443404 8294 476– 3530– 353           U2208Internationale samenwerking en infrastructuur K3 41102 1221 16906 7024 747– 1 9550– 1 955           U2209Adviesraden K18 52205521 795020 86922 6501 78101 781           M2201Algemeen O:3 0390– 177 725010 74714 0913 34403 344           M2202Overige ontvangsten andere begrotingen en organisaties O:1 4750– 2801 05302 2485 8153 56703 567           U2301Personeel en materieel Inspectie gezondheidszorg K56 06305 8769 631071 57068 568– 3 0020– 3 002           M2301Inspectie gezondheidszorg O:1 93007533202 3374 1981 86101 861U2402Ouderenbeleid K23 52308 33036 673068 52631 916– 36 6100– 36 610           U2403Gehandicaptenbeleid K35 82803 91310 617050 35853 2922 93402 934           U2404Jeugdbeleid V1 443 61010 000– 37 190204 38701 620 8071 636 15415 347015 347K1 470 70710 00018 06844 26401 543 0391 539 566– 3 4730– 3 473           U2404/01Doeluitkering Wet op de jeugdhulpverlening V:1 084 841062 90772 34382 8781 302 9691 305 1532 18402 184K:1 076 664010737 81866 2821 180 8711 181 5246530653           U2404/02Overige uitgaven jeugdhulpverlening V:141 8570– 39910 585– 78 22673 81775 0391 22201 222K:145 9330– 3991 852– 61 63085 75683 343– 2 4130– 2 413           U2404/03Overige uitgaven jeugdbeleid
en kinderopvang V:216 91210 000– 99 698121 459– 4 652244 021255 96211 941011 941K:248 11010 00018 3604 594– 4 652276 412274 699– 1 7130– 1 713           U2405Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen V827 73809 293106 7380943 769928 351– 15 4180– 15 418K830 711017 204101 3140949 229932 101– 17 1280– 17 128           U2405/01Wetten en regelingen oorlogsgetroffenen V:736 0320064 4840800 516788 769– 11 7470– 11 747K:736 0320064 4840800 516788 769– 11 7470– 11 747           U2405/02Vergoeding van apparaatskosten V:66 002008 2041 65275 85873 039– 2 8190– 2 819K:68 808005 9071 65276 36774 310– 2 0570– 2 057           U2405/03Immateriële hulpverlening,
herdenking en viering V:25 70402 7031 485– 1 65228 24028 6353950395K:25 87102 950833– 1 65228 00226 099– 1 9030– 1 903           U2405/04Vierde tranche goudpool V:003 718003 7183 340– 3780– 378K:0011 382– 2 47508 9078 837– 700– 70U2405/05Tegoeden Tweede Wereldoorlog V:002 87232 565035 43734 568– 8690– 869K:002 87232 565035 43734 086– 1 3510– 1 351           U2407Sportbeleid V76 267024 72576 9780177 970157 613– 20 3570– 20 357K78 156038 83242 8470159 835134 878– 24 9570– 24 957           U2407/01Landelijke sportvoorzieningen V:51 2260– 8 50734 33038 793115 842116 1783360336K:51 37401 6001 37238 79393 13990 238– 2 9010– 2 901           U2407/02Overige uitgaven landelijke taken V:25 04103 23242 648– 38 79332 12823 093– 9 0350– 9 035K:26 78207 23241 475– 38 79336 69626 298– 10 3980– 10 398           U2407/03Compensatie Eco-tax V:0030 0000030 00018 342– 11 6580– 11 658K:0030 0000030 00018 342– 11 6580– 11 658           U2408Garantie van rente en aflossing van leningen
welzijn V00035 000035 00020 293– 14 7070– 14 707           U2409Sociaal Beleid V233 1160– 3 29911 6830241 500256 84315 343015 343K237 6750– 2001 1010238 576230 161– 8 4150– 8 415           U2409/01Sociaal beleid algemeen V:115 2390– 3 2999 728– 873120 795119 200– 1 5950– 1 595K:119 7990– 200– 143– 873118 583112 105– 6 4780– 6 478           U2409/02Inburgering nieuwkomers V:117 877001 955873120 705137 64316 938016 938K:117 876001 244873119 993118 056– 1 9370– 1 937           U2410Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid K385 646059313 3400399 579398 643– 9360– 936           M2401Welzijn algemeen O:12 4340322196 3130209 069211 3742 30502 305M2402Bijdrage van andere begrotingen O:25 7830– 23 88058202 4852 7412560256           M2403Jeugdbeleid O:22 2050420– 3 410019 21523 5864 37104 371           U2501Volksgezondheid algemeen V123 05306 50047 7720177 325172 684– 4 6410– 4 641K123 05407 00039 0770169 131161 548– 7 5830– 7 583           U2501/01Algemene uitgaven volksgezondheid V:9 0000031 032040 03237 686– 2 3460– 2 346K:9 0000031 032040 03237 685– 2 3470– 2 347           U2501/02Beroepen en opleidingen volksgezondheid V:114 05306 50016 7400137 293134 998– 2 2950– 2 295K:114 05407 0008 0450129 099123 863– 5 2360– 5 236           U2502Volksgezondheidsbeleid V247 6421 500119 883316 5310685 556715 03329 477029 477K405 6151 50087 64491 8350586 594574 088– 12 5060– 12 506           U2502/01Wet orgaandonatie en medische
ethiek V:6 896002 200– 5138 58310 7162 13302 133K:8 641002 200– 63010 21110 211000           U2502/02Onderzoeksinstituten, onderzoek
en ontwikkelingswerk V:0000000000K:0000000000           U2502/03Tweedelijnszorg V:38 13609 22338 62477986 762125 93039 168039 168K:41 78009 22331 2571 36583 62590 8807 25507 255           U2502/04Eerstelijnszorg V:44 086031 747113 062– 350188 545183 182– 5 3630– 5 363K:57 822029 33523 753– 819110 091108 999– 1 0920– 1 092           U2502/05Basisgezondheidszorg en daarmee
verband houdende uitgaven V:0000000000K:0000000000U2502/06Geestelijke volksgezondheid V:16 404011 02015 904743 33543 096– 2390– 239K:16 933014 3811 017732 33826 142– 6 1960– 6 196           U2502/07Alcohol-, drug- en tabaksbeleid V:29 7550– 3781 806– 16031 02335 5634 54004 540K:40 52701 208– 774– 16040 80139 416– 1 3850– 1 385           U2502/08Aids en overige sexueel overdraagbare
aandoeningen V:0000000000K:0000000000           U2502/09Patiënten- en consumentenbeleid V:0000000000K:0000000000           U2502/10Voeding, veterinair beleid en
produktveiligheid V:0000000000K:0000000000           U2502/11Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen V:14 58705 50045 466– 5065 50336 989– 28 5140– 28 514K:15 50205 50037 537– 5058 48951 006– 7 4830– 7 483           U2502/12IIlegalenfonds V:10 983000010 9834 520– 6 4630– 6 463K:11 000000011 0004 572– 6 4280– 6 428           U2502/13Projecten, experimenten en onderzoek V:28 5601 50018 155– 16 887– 65330 67559 18128 506028 506K:124 2641 500– 75– 83 506– 1 15841 02537 819– 3 2060– 3 206           U2502/14Initiële storting Waarborgfonds
zorgsector V:0000000000K:0000000000           U2502/15Gezondheidsbeleid V:58 235024 41696 808– 201179 258161 867– 17 3910– 17 391K:89 14607 87260 803304158 125164 9926 86706 867U2502/16Noodfonds Bijlmermeerramp V:0020 20019 5481 14140 88953 98913 100013 100K:0020 20019 5481 14140 88940 051– 8380– 838           U2503Rijksbijdragen volksgezondheid V6 742 4190403 745128 67407 274 8387 194 854– 79 9840– 79 984K6 740 7370406 18030 46007 177 3777 077 102– 100 2750– 100 275           U2503/01Rijksbijdrage AFBZ (t/m 1998:
Rijksbijdragen ziektekosten) V:00100 00000100 0000– 100 0000– 100 000K:00100 00000100 0000– 100 0000– 100 000           U2503/02Arbeidsmarktbeleid V:171 080069 565112 4861 034354 165374 35920 194020 194K:169 398072 00014 5611 034256 993256 779– 2140– 214           U2503/03Extra banen zorgsector V:4 7820– 32514 488– 1 03417 91117 733– 1780– 178K:4 7820– 32514 199– 1 03417 62217 561– 610– 61           U2503/04Rijksbijdrage ziekenfondsverzekering V:6 554 4650234 5050– 4326 788 5386 788 538000K:6 554 4650234 5050– 4326 788 5386 788 538000           U2503/05Rijksbijdrage financiering kosten
abortusklinieken V:12 092001 70043214 22414 224000K:12 092001 70043214 22414 224000           U2504Garantie van rente en aflossing van leningen
volksgezondheid V00020 000020 0000– 20 0000– 20 000           M2501Volksgezondheid algemeen O:81 6270062 8910144 518148 1153 59703 597           M2502Medische tuchtwet O:200000206– 140– 14           M2504Terugbetaling op effectief geworden garanties O:0000000000           M2506Verrekening met agentschap CBG O:26400002640– 2640– 264           U2601Personeel en materieel Inspectie gezondheidsbescherming,
Waren & Veterinaire zaken K0000000000           U2602Bijdrage aan het Agentschap IW&V V124 79201503 7580128 700136 5887 88807 888K124 79201503 7580128 700126 463– 2 2370– 2 237           M2601Inspectie gezondheidsbescherming, Waren &
Veterinaire zaken O:0000000000           M2602Ontvangsten van het Agentschap IW&V O:20 284000020 28412 123– 8 1610– 8 161           U2701Personeel en materieel RIVM V295 79002 45157 5200355 761382 32226 561026 561K302 48702 39156 8210361 699385 82224 123024 123           U2701/01Regulier personeel V:124 99304869 9793 570139 028138 395– 6330– 633K:125 69304869 9793 570139 728138 395– 1 3330– 1 333           U2701/02Overige personele uitgaven V:7 555005297 70015 78421 2275 44305 443K:7 555005297 70015 78419 1723 38803 388           U2701/03Post-actieven V:5 13000122– 20003 2522 895– 3570– 357K:5 13000122– 20003 2522 895– 3570– 357           U2701/04Personeel ten laste van derden V:10 000008701 50012 37013 2709000900K:10 000004171 50011 91713 2701 35301 353           U2701/05Materieel V:111 38701 96544 760– 10 770147 342165 39618 054018 054K:111 43701 90544 685– 10 770147 257166 26819 011019 011           U2701/06Nationaal Onderzoeksprogramma
Luchtverontreiniging en Klimaatverandering V:8250036201 1871 8576700670K:6 7720019106 9636 540– 4230– 423U2701/07Huisvesting; verrekening met
de Rijksgebouwendienst V:35 90000898036 79839 2822 48402 484K:35 90000898036 79839 2822 48402 484           M2701RIVM O:68 246009 260077 50667 639– 9 8670– 9 867           M2702Bijdrage van begroting XI inzake het RIVM O:79 832009 781089 61389 107– 5060– 506BIJLAGE: Gebruikte afkortingenA ACBGAgentschap College
ter Beoordeling van GeneesmiddelenADDepartementale AccountantsdienstADHDAttention Deficit
Hyperactivity DisorderAMAAlleenstaande Minderjarige
AsielzoekersAMCAcademisch Medisch
centrumAMKAdvies- en Meldpunten
KindermishandelingAMWAlgemeen Maatschappelijk
WerkAO-pAdministratieve Organisatie –
personeelAORAlgemene Oorlogsongevallenregeling
IndonesiëAOWAlgemene OuderdomswetARAlgemene RekenkamerArboArbeidsomstandighedenAVOAanvullend Voorzieningengebruik
OnderzoekAVPAlcohol, Voorlichting
en PreventieAVRArbeidsomstandigheden,
Verzuim en ReïntegratieAWBZAlgemene Wet Bijzondere
ZiektekostenAWOArbeidsmarkt, Werkgelegenheids-
en OpleidingsfondsAWOBArbeidsmarkt, Werkgelegenheids-
en Opleidingsfonds voor BejaardenoordenAWOZArbeidsmarkt, Werkgelegenheids-
en Opleidingsfonds voor het Ziekenhuiswezen  B BANSBestuursakkoord Nieuwe
StijlBIG(Wet) Beroepen in
de Individuele GezondheidszorgBIOSBasisinformatie en
operations softwareBJZBureaus JeugdzorgBKZBudgettair Kader ZorgBMRBof, Mazelen, Rode
hondBOPZWet Bijzondere Opneming
Psychiatrische ZiekenhuizenBPVBeroepspraktijkvormingBSEBovine Spongiforme
EncephalopathieBTNBranchebelangen Thuiszorg
NederlandBTWBelasting Toegevoegde
WaardeBZKMinisterie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties  C CAOCollectieve ArbeidsovereenkomstCAWJConvenant Arbeidsmarkt
Welzijn en JeugdhulpverleningCAZConvenant Arbeidsmarkt
ZorgsectorCBGCollege ter Beoordeling
van GeneesmiddelenCBOCentraal BegeleidingsorgaanCBSCentraal Bureau voor
de StatistiekCBZCollege Bouw ZiekenhuisvoorzieningenCCBHCentrale Commissie
Behandeling Heroïne VerslavingCCMOCentrale Commissie
Mensgebonden OnderzoekCENComité Européene
NormalisationCENSISCentrale Stichting
van Internaten voor Schippers en kermisjeugdCJOCommissie JeugdonderzoekCSZCollege Sanering ZiekenhuisvoorzieningenCTGCollege Tarieven GezondheidszorgCTUCommissie Toezicht
UitvoeringsorganisatiesCVZCollege voor Zorgverzekeringen  D DBCDiagnose BehandelcombinatiesDGDirectoraat-GeneraalDKTPDifterie, Kinkhoest,
Tetanus en PoliomyelitisDNADesoxyribo Nucleic
AcidDoCoNedDoping Controle
NederlandDTGDagverblijven en Tehuizen
voor GehandicaptenDVPDistricts Verloskundige
Platforms  E ECEuropese CommissieE-mailElektronische postEEGEuropese Economische
GemeenschapEGEuropese GemeenschapEK2000Europese Kampioenschappen
voetbal 2000ELPEerstelijns PsychologenEMEAEuropean Medianes
Evalution Agency (Europees bureau voor de geneesmiddelen)EMGOExtramuraal Geneeskundig
OnderzoekEPDElektronische PatiëntendossiersERHExpertisecentrum RechtshandhavingEUEuropese UnieEuro 2000Europese kampioenschappen
voetbal 2000EVAEuropese VoedselautoriteitEVSElektronisch VoorschrijfsysteemEZMinisterie van Economische
Zaken  F FDFacilitaire DienstFEZFinancieel Economische
ZakenFSMIFederatie Sportmedische
InstellingenFTEFull-time EquivalentFTOFarmaco Therapeutisch
OverlegFTTOFarmaco Therapeutisch
Transmuraal OverlegFVOFood en Veterinary
Office  G G2525 Grote gemeenten
in NederlandGAVIGlobal Alliance on
Vaccins and ImmunizationGESGezondheidseffect
ScreeningGGDGemeentelijke GezondheidsdienstGGZGeestelijke GezondheidszorgGRGezondheidsraadGSMGlobal System for
Mobile communicationsGSIGrote Steden en Integratiebeleid  H HACCPHazard Analysis
Critical Control PointHAIOHuisarts in opleidingHepBHepatitus BHICHulpmiddelen Informatie
CentrumHIVHuman Immunodeficiency
VirusHTAHealth Technology
Assessment  I IBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekICIntensive CareICTInformatie- en Communicatie
TechnologieI/D-banenInstroom/doorstroom-banenIgLOIntergemeentelijk
Lokaal OuderenbeleidIGZInspectie voor de
GezondheidszorgIOFIntercollegiale Overleggen
FysiotherapieIPOInterprovinciaal OverlegIPPInstituut voor Politiek
en ParticipatieISSAInformatie- en Servicepunt
Sociale ActiveringITInformatie TechnologieIVFIn-vitrofertilisatieIvPInstituut voor PsychotraumaIW&VInspectie Waren
en Veterinaire ZakenIZA/IZRInterprovinciale
Zorgverzekering voor Ambtenaren/Interprovinciale Ziektekosten Regeling  J JBJeugdbeleidJHVJeugdhulpverleningJNNJeugdnetwerk Nederland  K KNGFKoninklijk Nederlands
Genootschap voor FysiotherapieKLMKoninklijke Luchtvaart
MaatschappijKNMPKoninklijke Nederlandse
Maatschappij ter bevordering der PharmacieKNOVKoninklijke Nederlandse
Organisatie VerloskundigenKNVBKoninklijke Nederlandse
VoetbalbondKvWKeuringsdienst van
Waren  L LarebLandelijke registratie
evaluatie bijwerkingenLCIGLandelijk Centrum
Indicatiestelling GehandicaptenzorgLCOLandelijk Centrum
OpbouwwerkLHVLandelijke Huisartsen
VerenigingLISVLandelijke Instelling
Sociale VerzekeringenLLRLandelijke Logopedische
RegistratieLNVMinisterie van Landbouw,
Natuurbeheer en VisserijLOBLandelijk Oncologisch
BeraadLOKLichamelijk Onverklaarbare
KlachtenLOOTLandelijk Overleg
Onderwijs TopsportLUMCLeids Universitair
Medisch CentrumLVTLandelijke Vereniging
voor ThuiszorgLWRVLandelijk Werkende
Residentiële VoorzieningenLWRV-aLandelijk Werkende
Residentiële Voorzieningen met achtervangfunctie  M M&OMisbruik en oneigenlijk
gebruikMAPMeerjaren Activiteiten
ProgrammaMCPDMonochloorpropaandiolMDManagement DevelopmentMDWMartkwerking, Deregulering
en WetgevingskwaliteitMJAMeerjaren AfspraakMKBMidden- en KleinbedrijfMoUMemorandum of UnderstandingMOVBMedisch Onderzoek
Vliegramp BijlmerMRMinisterraad  N N-bzkNiet onder het budgettair
kader zorg vallende uitgavenNCDONationale Commissie
Duurzame OntwikkelingNeCeDoNederlands Centrum
voor DopingvraagstukkenNFENationaal Forum voor
de invoering van de EuroNICAMNederlands Instituut
Classificatie Audiovisuele MediaNIVELNederlandse Instituut
Voor Eerstelijns gezondheidszorgNIZWNederlands Instituut
voor Zorg en WelzijnNJDNationaal JeugddebatNLGNederlandse guldensNOC*NSFNederlands Olympisch
Comité * Nederlandse Sport FederatieNVANederlandse VoedselautoriteitNVFSNederlandse Vereniging
voor Fysiotherapie in de SportgezondheidszorgNVZNederlandse Vereniging
van ZiekenhuizenNWONederlandse organisatie
voor Wetenschappelijk Onderzoek  O O&AOrganisatieontwikkeling
en AfslankingOC&WMinisterie van
Onderwijs, Cultuur en WetenschappenOGZOpenbare GezondheidszorgOLVGOnze Lieve Vrouwe
GasthuisOMOpenbaar MinisterieOVAOverheidsbijdrage
in de Arbeidskostenontwikkeling  P PPersoneelP&MPersoneel en MaterieelPCBPolychloorbifenylPCOJProgrammeringscollege
Onderzoek JeugdPEOProjecten, Experimenten
en OnderzoekPGBPersoonsgebonden BudgetPREZIESPreventie van
Ziekenhuisinfecties door SurveillancePTSSPost Traumatische
Stress StoornissenPURPensioen- en UitkeringsraadPVCPolyvinylchloride  R RAP-VRegionale Aanpak
Personeelsvoorziening VerzorgingshuizenRGDRijksgebouwendienstRGORaad voor GezondheidsonderzoekRHBHRijkshoofdboekhoudingRiaggRegionaal Instituut
voor Ambulante Geestelijke GezondheidszorgRIORegionaal Indicatie
OrgaanRIVMRijksinstituut voor
Volksgezondheid en MilieuRMORaad voor de Maatschappelijke
OntwikkelingRSIRepetive Strain InjuryRVGRegister Voor GeneesmiddelenRVPRijksvaccinatie ProgrammaRVVRijkskeuringsdienst
voor vee- en vleesRVZRaad voor de Volksgezondheid
en Zorg  S SBOHStichting Beroepsopleiding
HuisartsenSCPSociaal en Cultureel
PlanbureauSCR 2000Sociaal Cultureel
Rapport 2000SFCZStichting Fonds Chronisch
ZiekenSJNStichting Jeugdinformatie
NederlandSFKStichting Farmaceutische
KengetallenSGSecretaris-GeneraalSGBOOnderzoeks- en adviesbureau
van de VNGSGZStaat van de GezondheidszorgSRMSpecifiek Risico MateriaalSRJVStichting Registratie
JeugdhulpverleningSVOStuurgroep Vermindering
OverlastSZWMinisterie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid  T TBOTijdsbestedingsonderzoekTECTopsport ExpertisecentrumTGTwijnstra GuddeTKTweede KamerTNOToegepast Natuurwetenschappelijk
OnderzoekTNO PGTNO Preventie en
GezondheidTOG-regelingTegemoetkoming
Onderhoudskosten thuiswonende meervoudig of ernstig lichamelijk Gehandicapte
kinderenTSOTripartiet Sector
OverlegTTWTegoeden Tweede WereldoorlogTZRTegemoetkoming Ziektekostenregeling  U UMCUUniversitair Medisch
Centrum UtrechtUSZOUitvoeringsinstelling
Sociale Zekerheid voor Overheid en onderwijs  V VAIOVerpleeghuisarts
in opleidingVBTBVan Beleidsbegroting
Tot BeleidsverantwoordingVGZVolksgezondheidVIRVoorschrift Informatiebeveiliging
RijksdienstVNVerenigde NatiesVNGVereniging van Nederlandse
GemeentenVNO/NCWVereniging Nederlandse
Ondernemers/Nederlands Christelijk WerkgeversverbondVOGVereniging Onderzoek
van ondernemingen in de Gepremieerde en gesubsidieerde sectorVROMMinisterie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerVSGVereniging voor SportgeneeskundeVTAVorming, Training
en AdviesVUVrije UniversiteitVVEVoor- en Vroegschoolse
EducatieVWSMinisterie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport  W WAOWet op de ArbeidsongeschiktheidsverzekeringWADAWorld Antidoping
AgencyWBKWet Basisvoorziening
KinderopvangWBOWet op de BejaardenoordenWbpWet buitengewoon pensioen
1940–1945Wbp-zoWet buitengewoon
pensioen zeelieden oorlogsslachtoffersWFWestfriese FloraWfZWaarborgfonds voor
de ZorgsectorWGBOWet Geneeskundige
BehandelingsovereenkomstWHOWorld Health OrganisationWINWet Inburgering NieuwkomersWivWet buitengewoon pensioen
Indisch verzetWKCZWet Klachtrecht Cliënten
ZorginstellingenWMCZWet Medezeggenschap
Cliënten ZorginstellingenWOIITweede WereldoorlogWOZOCOWoonzorgcomplexenWTGWet Toegang GeneesmiddelenWuboWet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers
1940–1945WuvWet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945WVGWet Voorzieningen
Gehandicapten  Z ZBOZelfstandig BestuursorgaanZFWZiekenfondswetZKRZiektekosten RegelingZON/NWOZorgonderzoek
Nederland/ Nederlands wetenschappelijk onderzoekZNZorgverzekeraars NederlandZRSZorgregistratie systeemXNoot1Sectorfondsen exclusief sectorfonds AWO, omdat het jaarverslag 1999 van
AWO niet aansluit bij bovenstaande presentatie.XNoot1Onder een A-topsporter wordt verstaan een als zodanig aangewezen sportman
of sportvrouw, die in een gekwalificeerde tak sport individueel of in een
team eindigt bij de eerste acht op het niveau van finales en eindrondes van
Europese Kampioenschappen, Wereldkampioenschappen, Olympische Spelen of met
deze kampioenschappen vergelijkbare toernooien, dan wel zijn of haar leeftijd,
talent en inzet in aanmerking nemend, in staat is dat niveau binnen afzienbare
tijd te halen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27700-40.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl