Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting; Brief staatssecretaris over een integrale aanpak van de schuldenproblematiek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24515, nr. 71

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

25-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

24515 nr. 71

14-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamHet rijk rond schulden Samenwerking en samenhang tussen
departementen op het gebied van de schuldenproblematiekVoorafLeeswijzer1. Schulden en beleidCijfers schuldenproblematiekCijfers schuldhulpverleningBeelden rond schuldenOorzakenGevolgen voor betrokkenenMaatschappelijke gevolgenUitgangspunt kabinetsbeleid2. Samenhangende aanpakSchuldenproblematiek raakt de beleidsterreinen van verschillende
departementen, te weten de ministeries van Justitie, Financiën, Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en Economische Zaken. Waar mogelijk geeft de centrale
overheid beleids- en financiële ruimte om deze problematiek te beperken
en treedt daarbij vooral faciliterend op. Het kabinet zet in op maatregelen
die zowel gericht zijn op het voorkómen, als op het terugdringen van
de schuldenproblematiek. De betrokken departementen zijn ieder verantwoordelijk
voor deelgebieden van de schuldhulpverleningsketen. Beleidsontwikkelingen
worden waar nodig op elkaar afgestemd. Zo is de samenhang in het kabinetsbeleid
op dit terrein gewaarborgd.Preventieve maatregelenWet Financiële DienstverleningInformatieplichtKredietwaardigheidtoetsVergunning en toezichtLandelijke preventieve maatregelenLokale preventieve maatregelenInkomensvoorzieningenStartende ondernemersCuratieve maatregelenGemeentelijke schuldhulpverleningWettelijke schuldsaneringsregelingWsnp-toelatingen 2002–20041Beëindiging Wsnp 2004 Toekomst Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp)OndernemersNazorg, uitval en recidiveBijstand in natura en noodzakelijke betalingenBeschermingsbewind3. Aanvullende maatregelenHet vorige hoofdstuk is ingegaan op bepaalde maatregelen
van de centrale overheid om problematische schulden te voorkomen en maatregelen
om bestaande schulden aan te pakken. Dit slothoofdstuk gaat in op aanvullende
maatregelen vanuit de centrale overheid. Dit gebeurt tevens tegen de achtergrond
van de motie Huizinga-Heringa c.s.Inzet van beleidSamenwerkingsstructurenPreventieExtra maatregelen ter voorkoming van overkrediteringJongeren en oudersLeermiddelen voor jongerenCuratiefGemeentelijke schuldhulpverleningHandreiking integrale schuldhulpverleningKwaliteitssysteem schuldhulpverleningsinstantiesVrijwillige certificering schuldbemiddelaarsIntegrale uitvoering schuldhulpverleningVerloop slagingspercentage schuldregelingenInzicht in gedrag schuldeisersSchakel tussen het minnelijke en het wettelijke trajectDwangakkoordWettelijk trajectWetsvoorstel: gereedheid en bereidheid schuldenarenOndernemersVoorkomen van recidive en uitvalTot slotHet ministerie van Financiën:Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:Het ministerie van Justitie:Het ministerie van Economische Zaken geeft in samenwerking
met o.a. het Nibud en het IMK het Geldboek voor ondernemers uit.Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
doet voorstellen om aandacht te besteden in het voortgezet onderwijs aan consumeren
en budgetteren.Interdepartementaal:BIJLAGE 1 Voorlichting/InformatiemateriaalMinisterie van JustitieBrochuresNieuwsbrievenWebsitesMinisterie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidBrochuresWebsiteAutoriteit Financiële Markten (AFM)BrochuresWebsiteDiversenInformatieve websites
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24515Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 187 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 515Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluitingnr. 71BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 november 2005Met de motie Huizinga-Heringa c.s. (24 515, nr. 63) heeft de kamer
gevraagd om een plan van aanpak, op grond waarvan een goede afstemming tussen
de betrokken ministeries is gewaarborgd als ook een integrale aanpak van de
schuldenproblematiek.Mede namens de Ministers van Financiën en Justitie en de Staatssecretaris
van Economische Zaken zend ik bijgaand bedoelde nota «Het rijk rond
schulden».In deze nota is eveneens de uitwerking van de tweede motie Huizinga-Heringa
c.s. (24 515, nr. 64) betreffende de inspanningen van de regering
en andere actoren in de sector, gericht op (vrijwillige) certificering van
de minnelijke schuldhulpverlening opgenomen.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,H. A. L. van Hoof Het rijk rond schulden Samenwerking en samenhang tussen
departementen op het gebied van de schuldenproblematiekVoorafSchulden raken vele aspecten van het maatschappelijk leven. De ministeries
van Financiën, Economische Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en
Justitie zijn ieder op hun terrein verantwoordelijk voor een deel van het
beleid rond de aanpak van de schuldenproblematiek. Deze nota laat zien hoe
de inspanningen van deze ministeries op elkaar worden afgestemd. Het doel
daarvan is de samenhang in de aanpak van problematische schuldsituaties in
beeld te brengen en de integrale aanpak vanuit het kabinet te onderstrepen.
Hiermee geven we gevolg aan de motie Huizinga-Heringa c.s.1 Door kamerlid Huizinga-Heringa is ook een motie ingediend ten aanzien
van certificering van minnelijke schuldhulpverlening; in het onderdeel aanvullende
beleidsvoornemens wordt hierop ingegaan.2LeeswijzerHet eerste hoofdstuk geeft een schets van problematische schuldensituaties
en beschrijft de uitgangspunten van het kabinet.In het tweede hoofdstuk wordt uiteengezet hoe de betrokken departementen
zich inzetten om de schuldenproblematiek te voorkomen en terug te dringen.Het derde hoofdstuk geeft aan welke aanvullende beleidvoornemens het kabinet
verder heeft om het beleid rond problematische schulden en de samenhang daarbinnen
te verbeteren.In bijlage 1 is een overzicht te vinden van beschikbaar informatie- en
voorlichtingsmateriaal op het terrein van de schuldhulpverlening.InhoudsopgaveBlz.   1.Schulden en beleid32.Samenhangende aanpak5 3.Aanvullende beleidsvoornemens13    Bijlage 1 Voorlichtings-
en informatiemateriaal241. Schulden en beleidGeld lenen en schulden maken zijn in onze samenleving
een geaccepteerd verschijnsel. Mensen gaan verplichtingen aan die financiële
risico’s met zich mee kunnen brengen, zeker als het gaat om langlopende
financiële verplichtingen. In de meeste gevallen levert dit geen problemen
op. Tegelijkertijd kunnen mensen hun baan verliezen, scheiden, ziek worden
of overconsumeren. Soms hebben mensen moeite om het huishoudinkomen te beheren.
In sommige gevallen kunnen daardoor de uitgaven de inkomsten overstijgen,
wat kan leiden tot problematische schuldsituaties die voor de betrokkene zelf én
voor de maatschappij als geheel nadelige consequenties hebben.Hoeveel mensen hebben problematische schulden? Hoe
komt iemand in zo een situatie terecht en wat zijn de consequenties, niet
alleen voor betrokkenen maar ook voor de maatschappij. Met andere woorden:
hoe groot is daadwerkelijk dit maatschappelijke vraagstuk?Cijfers schuldenproblematiekIn 2004 is onderzoek1 gedaan naar het aantal
huishoudens met een inkomen tot 150% van het netto-sociaal minimum
dat een problematische schuld heeft. Op basis van de verkregen onderzoeksgegevens
wordt geschat dat in 2003 tussen de 40 000 en 93 000 huishoudens
met een problematische schuld te maken hebben. Dat gaat om 1,7% à
3,9% van alle huishoudens met een inkomen tot 150% van het netto-sociaal
minimum. Van deze huishoudens heeft een op de zes professionele hulp gezocht
bij het oplossen van deze schulden. Van de huishoudens die geen professionele
hulp hebben gezocht denkt 14% de problemen niet te kunnen oplossen
zonder alsnog professionele hulp te vragen. Op dit moment wordt een aanvullend
onderzoek voorbereid om de omvang van alle huishoudens in Nederland te meten
die met een problematische schuld of een risico daarop te maken hebben. De
resultaten van dit onderzoek zullen in de eerste helft van 2006 bekend zijn.Cijfers schuldhulpverleningHet Landelijk Platform Integrale Schuldhulpverlening heeft eind 2004 een
quick scan gedaan onder 16 middelgrote en grote gemeenten. Deze gemeenten
hebben met betrekking tot de schuldhulpverlening gezamenlijk een werkgebied
van 57 gemeenten. Uit de resultaten daarvan bleken in 2004 152 000
aanvragen om schuldhulpverlening te zijn ingediend tegen 137 000 in 2003.
Uit de Benchmark schuldhulpverlening van het Platform uitgevoerd onder benchmark
gemeenten in 2003 blijkt dat op ongeveer de helft van de aanvragen om schuldhulpverlening
een vervolgintake voor een schuldregeling volgt. De Nederlandse Vereniging
voor Volkskrediet (NVVK) heeft in 2004 39 000 verzoeken om een schuldregeling
ontvangen tegen 34 500 in 2003. In 2004 zijn 11 878 boedels2 toegelaten tot de Wet schuldsanering natuurlijke personen
(Wsnp) tegen 9 010 in 2003. Beelden rond schuldenDe media besteden geregeld aandacht aan de schuldenproblematiek: betalingsproblemen,
overconsumptie, faillissementen en voedselbanken. Armoede en schulden worden
daarbij met elkaar in samenhang gebracht. De ene keer als oorzaak, de andere
keer als gevolg. Hoe komt het nu dat van huishoudens die in gelijke financiële
omstandigheden verkeren, een deel wel en een ander deel niet in een problematische
schuldsituatie belandt?OorzakenUit onderzoek van IVA Tilburg (1998)1 blijkt
dat er vaak sprake is van een combinatie van verschillende factoren die onderling
samenhangen. De oorzaken van schulden kunnen onderverdeeld worden in endogene en exogene oorzaken.
Endogene oorzaken betreffen in de persoon zelf gelegen oorzaken, zoals het
niet kunnen omgaan met geld of psychische of emotionele factoren. Bij de exogene
oorzaken gaat het om omstandigheden die buiten de persoon gelegen zijn. Te
denken valt aan verlies van baan of echtscheiding. Afhankelijk van de oorzaak
kan een plan opgezet worden om de schuldensituatie aan te pakken.Gevolgen voor betrokkenenSchuldproblemen gaan vaak samen met problemen op het sociale, relationele
of psychische vlak. Zo kan een problematische schuldsituatie leiden tot verarming
van huishoudens en zelfs tot sociale uitsluiting.2
Schulden kunnen ook leiden tot gezondheidsproblemen, zoals stress, slapeloosheid
of depressie.3 Daarnaast kunnen ze een belemmering
vormen voor maatschappelijke of arbeidsparticipatie. Hierdoor kunnen schuldenaren
hun economische positie niet verbeteren, wat juist noodzakelijk kan zijn om
uit een problematische schuldsituatie te komen.4
Tot slot kunnen problematische schulden tot uithuiszettingen leiden.Maatschappelijke gevolgenVoor gemeenten kunnen problematische schuldsituaties van burgers tot hoge
kosten leiden, bijvoorbeeld als het gaat om hulpverlening of uithuiszetting.Ontwrichte persoonlijke leefsituaties vanwege problematische schulden
hebben effect op de directe omgeving van deze personen (gezinnen).Consumenten merken de gevolgen van problematische schulden meer in het
algemeen in hun portemonnee. Aanbieders van producten en diensten houden immers
bij het vaststellen van hun prijzen veelal rekening met de kosten van wanbetalers.Uitgangspunt kabinetsbeleidUitgangspunt van het kabinetsbeleid is dat de schuldenaar die te maken
heeft met een problematische schuldsituatie, primair zelf daarvoor verantwoordelijk
is. Het kabinet hecht eraan de burger bewust te maken van deze verantwoordelijkheid.
Preventie neemt hierbij een belangrijke plaats in, ter voorkoming dat mensen überhaupt
in een problematische schuldenpositie raken. Daarnaast stelt het kabinet zich
tot taak het bevorderen en waar mogelijk faciliteren dat de diverse actoren
die een rol spelen binnen de keten van schuldhulpverlening hun verantwoordelijkheid
dragen in het terugdringen van de schuldenproblematiek en het adequaat uitvoeren
van schuldhulp- en saneringstrajecten. De actoren zijn de schuldeisers (waaronder
financiers als schuldeiser en geldverstrekkers), de gemeenten/schuldhulpverleners
in het minnelijke traject, de rechters en de bewindvoerders in het wettelijk
traject.2. Samenhangende aanpakSchuldenproblematiek raakt de beleidsterreinen van verschillende
departementen, te weten de ministeries van Justitie, Financiën, Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en Economische Zaken. Waar mogelijk geeft de centrale
overheid beleids- en financiële ruimte om deze problematiek te beperken
en treedt daarbij vooral faciliterend op. Het kabinet zet in op maatregelen
die zowel gericht zijn op het voorkómen, als op het terugdringen van
de schuldenproblematiek. De betrokken departementen zijn ieder verantwoordelijk
voor deelgebieden van de schuldhulpverleningsketen. Beleidsontwikkelingen
worden waar nodig op elkaar afgestemd. Zo is de samenhang in het kabinetsbeleid
op dit terrein gewaarborgd.De schuldhulpverleningsketen begint bij het voorkomen van het ontstaan
van problematische schuldsituaties. In geval er desondanks toch problematische
schulden ontstaan, is er een curatief traject. Dit traject kan bestaan uit
een minnelijk traject dat mogelijk gevolgd wordt door een wettelijk traject.
Een positieve afloop van het minnelijke of het wettelijk traject resulteert
in een schuldenvrije schuldenaar. De keten eindigt bij het voorkomen dat de
(ex-) schuldenaar weer problematische schulden aangaat.Schematisch is de keten hierna weergegeven.Preventieve maatregelenVoorkómen moet worden dat mensen in risicovolle schuldsituaties
terecht komen. Anders nemen de schuldenproblematiek en de daarmee gepaard
gaande negatieve maatschappelijke effecten alleen maar toe. Preventie is dan
ook het uitgangspunt voor het kabinet.Wet Financiële DienstverleningOverkreditering kan tot een problematische schuldsituatie leiden. Daarom
neemt het ministerie van Financiën maatregelen om overkreditering te
voorkomen.In de Wet financiële dienstverlening (Wfd) (Staatsblad 2005, 339),
die naar verwachting op 1 januari 2006 in werking zal treden, heeft het
ministerie van Financiën daartoe de volgende gedragsregels neergelegd
voor kredietaanbieders en kredietbemiddelaars. Het ministerie van Financiën neemt maatregelen om overkreditering
te voorkomen. Het heeft daartoe gedragsregels neergelegd in de Wet financiële
dienstverlening o.a. ten aanzien van informatieverstrekking (waaronder een
verbod op misleidend informeren en reclame-regels) en de kredietwaardigheidtoets.
Het toezicht op de naleving wordt in de Wfd ten opzicht van de Wck steviger
neergezet.InformatieplichtDe Wfd verplicht kredietbemiddelaars en kredietaanbieders om consumenten
zodanig te informeren dat zij goed weten welke verplichting ze aangaan. Consumenten
moeten de kosten en voorwaarden van de lening met andere aanbiedingen kunnen
vergelijken en met de ontvangen informatie zelf kunnen beoordelen of de lening
bij hun financiële positie past. Ook is het verboden misleidende informatie
te geven en zijn reclames voor krediet aan banden gelegd.KredietwaardigheidtoetsKredietaanbieders zijn verplicht de kredietwaardigheid van consumenten
te toetsen. Zij moeten van tevoren informatie inwinnen over de financiële
positie van potentiële klanten. Is het vanuit het oogpunt van de consument
financieel niet verantwoord een lening af te sluiten, dan mag de kredietaanbieder
geen overeenkomst aangaan met betrokkene. Het zal duidelijk zijn dat een dergelijke
situatie zich vaker voordoet bij mensen met een zwakke of onzekere financiële
positie, bijvoorbeeld bij jongeren met een laag inkomen. Kredietaanbieders
zijn op grond van de Wfd verplicht deel te nemen aan een stelsel van kredietregistratie.
In het kader van de kredietwaardigheidtoets moeten zij bij kredieten boven € 1000
verifiëren of potentiële klanten daar geregistreerd zijn. De minister
van Financiën is voornemens deze grens te verlagen naar € 250.
(Zie ook «extra maatregelen ter voorkoming van overkreditering»)Vergunning en toezichtZoals gezegd geldt de Wfd niet alleen voor kredietaanbieders, maar ook
voor kredietbemiddelaars. Bemiddelaars zullen net als aanbieders over een
vergunning moeten beschikken. Zij vallen beiden onder toezicht van de Autoriteit
Financiële Markten (AFM), de toezichthouder op de naleving van de Wfd.
Deze toezichthouder krijgt, ten opzichte van de Wet op het consumentenkrediet,
meer bevoegdheden. Hieronder vallen de bevoegdheid boetes en dwangsommen op
te leggen. Zo kan de AFM overtredingen van de wet effectiever aanpakken.Landelijke preventieve maatregelenHet Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) informeert en
adviseert burgers rechtstreeks en ook via brochures, software en Internet
over geldzaken. Daarnaast doet het Nibud onderzoek naar geldzaken van consumenten.
Het Nibud biedt ook een doe-het-zelf-pakket aan om iedereen in staat te stellen
tijdig een schuldregeling te treffen met haar of zijn schuldeisers. Voor beroepskrachten
biedt het Nibud professionele pakketten voor budgetbegeleiding aan. Het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stelt projectsubsidie beschikbaar voor
de activiteiten van het Nibud.Op het gebied van voorlichting voor jongeren financiert het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid campagnes om jongeren bewust te maken
van de gevaren van het lenen van geld of het kopen op krediet. In september
2005 is een nieuwe campagne van start gegaan. Het kabinet vindt het van belang
dat regelmatig voorlichting wordt gegeven aan de groep jongeren omdat deze
groep wisselt. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid financiert campagnes
om jongeren bewust te maken van de gevaren van het lenen van geld of het kopen
op krediet. Lokale preventieve maatregelenVeel gemeenten organiseren in het kader van de integrale schuldhulpverlening
preventieactiviteiten voor hun inwoners, zoals budgetbegeleiding, budgetcursussen,
voorlichting en huisbezoeken. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
faciliteert gemeenten met behulp van het Innovatieprogramma Werk en Bijstand
om innovatieve projecten uit te voeren onder andere op het terrein van schuldhulpverlening.
Enkele voorbeelden in dit kader zijn de gemeente Arnhem die een zelfhulppakket
schuldhulpverlening aanbiedt voor al haar inwoners en de gemeente Utrecht
die extra begeleiding aanbiedt bij de financiële administratie door middel
van huisbezoeken. Hiernaast voeren gemeenten met subsidie in het kader van
de Agenda van de Toekomst ook verschillende preventieprojecten uit. (Gemeentelijke)
Kredietbanken zetten daarnaast het instrument van budgetbeheer in om mensen
te leren omgaan met het beschikbare inkomen. Dit instrument wordt ook in toenemende
mate ingezet als voorwaarde voor een minnelijke schuldregeling. Uit het jaarverslag
2004 van de NVVK blijkt dat in dat jaar 20 745 budgetbeheerrekeningen
zijn geopend.Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid faciliteert gemeenten
met behulp van het Innovatieprogramma Werk en Bijstand om innovatieve projecten
uit te voeren onder andere op het terrein van schuldhulpverlening. InkomensvoorzieningenOm problematische schuldsituaties te voorkómen vindt het kabinet
het belangrijk dat mensen gebruik maken van bestaande inkomensvoorzieningen
en lokale kwijtscheldingsregelingen. Er zijn geen recente gegevens over de
omvang van het niet-gebruik van inkomensvoorzieningen. Daarom voert het Sociaal
Cultureel Planbureau (SCP) op dit moment een onderzoek uit naar het niet-gebruik
van verschillende inkomensvoorzieningen. Hiermee kan per voorziening de urgentie
van de problematiek beter worden bepaald. Het onderzoek is opgezet vanuit
het meerjarenprogramma van het SCP en wordt medegefinancierd door de ministeries
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
De resultaten van dit onderzoek worden eind 2005 verwacht.In het onderzoek gaat het om de volgende voorzieningen:– lokale kwijtscheldingsregelingen;– gemeentelijke categoriale inkomensondersteuning aan chronische
zieken en gehandicapten;– de aanvulling vanuit de WWB bij o.a. onvolledige AOW;– de langdurigheidstoeslag;– individuele bijzondere bijstand;– de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wtos);– de individuele huursubsidie.Het Sociaal Cultureel Planbureau doet op dit moment onderzoek naar het
niet-gebruik van verschillende inkomensvoorzieningen. Startende ondernemersHet Geldboek bereidt kleine startende ondernemers voor op het budgetteren
van uitgaven en het leren omgaan met een inkomen uit een onderneming. Het ministerie van Economische Zaken geeft in samenwerking met o.a. het
Nibud en het IMK het Geldboek voor ondernemers uit.Curatieve maatregelenHet kabinet hecht eraan bestaande problematische schuldsituaties beheersbaar
te maken. Verschillende curatieve maatregelen zijn erop gericht om schuldenaren
die hiertoe niet zelf in staat zijn hulp te bieden.Gemeentelijke schuldhulpverleningGemeenten zijn autonoom ten aanzien van schuldhulpverlening. De gemeenten
pakken schuldhulpverlening op vanuit de zorg voor het welzijn van hun burgers
en in het kader van hun armoedebeleid. Vanuit die invalshoek bieden veel gemeenten
ondersteuning aan mensen die in een problematische schuldsituatie verkeren
of dreigen te komen. De meeste gemeenten geven aan de schuldhulpverlening
integraal uit te voeren. Dit betekent dat naast het schuldregelen ook andere
aanvullende hulp geboden wordt, zoals budgetbegeleiding en psychosociale hulpverlening.
Gemeenten vervullen hierin een regierol. Hieraan ligt geen wetgeving ten grondslag.
In het kabinetsbeleid ligt het accent op maatregelen om gemeenten (en andere
partijen) hun eigen verantwoordelijkheid voor hun burgers (klanten) te laten
dragen. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid faciliteert sinds
2004 in dit kader gemeenten met behulp van het eerder genoemde Innovatieprogramma
Werk en Bijstand (IPW). Landelijke organisaties, zoals het Landelijk Platform
Integrale schuldhulpverlening en de NVVK, hebben van het ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid projectsubsidie ontvangen om bijvoorbeeld de integrale
uitvoering van schuldhulpverlening bij gemeenten en de kwaliteit van de gemeentelijke
schuldhulpverlening te stimuleren en de uniformiteit van de uitvoering te
bevorderen.De Wet werk en bijstand (WWB), waarvoor het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid verantwoordelijk is, biedt voor mensen met een bijstandsuitkering
ook een aantal instrumenten voor schuldhulpverlening.In specifieke en bijzondere omstandigheden kunnen gemeenten bijstand verlenen
in de vorm van een lening of borgtocht. Ook kunnen gemeenten bijzondere bijstand
verstrekken voor uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke
kosten van het bestaan. Verder kunnen gemeenten middelen uit het werkdeel
van de WWB inzetten voor schuldhulpverlening, als onderdeel van een reïntegratietraject.Gemeenten kunnen de schuldhulpverlening in eigen hand houden, maar ze
kunnen deze ook uitbesteden. Bijvoorbeeld aan gemeentelijke kredietbanken,
aan het algemeen maatschappelijk werk of aan commerciële organisaties,
zoals banken of schuldbemiddelingsbureaus. De regels waaraan deze bureaus
zijn gebonden staan verwoord in de artikelen 47 en 48 van de Wet op het consumenten
krediet (Wck). In de periode 1998–2000 gold een vrijstellingsbesluit,
waarin weer uitzonderingen op de bovenstaande artikelen waren opgenomen. Dit
leidde tot onduidelijkheid in de private sector over wat wel en niet was toegestaan.
De artikelen 47 en 48 van de Wck worden daarom onverkort zonder uitzonderingen
gehandhaafd. In de praktijk blijkt namelijk dat bonafide schuldbemiddelingsbureaus
opereren conform deze wet en geen behoefte hebben aan uitzonderingen. Dit
betekent o.a. dat schuldbemiddeling voor de schuldenaar kosteloos behoort
te zijn.Het toezicht op de naleving van de bepalingen uit de Wck inzake de schuldbemiddelingsbureaus
vindt plaats onder verantwoordelijkheid van het Functioneel parket (Openbaar
Ministerie) in samenwerking met de FIOD-Economische Controle Dienst. Waar het de minnelijke schuldregeling betreft heeft de Nederlandse Vereniging
voor Volkskrediet (NVVK) voor zijn leden de «Gedragscode Schuldregeling»
opgesteld voor de bemiddeling tussen de schuldenaar en de schuldeisers. Voor
het aanbieden van budgetbeheer als curatief instrument voor het oplossen van
problematische schulden hanteert de NVVK de Gedragscode Budgetbeheer als algemene
richtlijn voor haar leden.In de Faillissementswet is de Wet schuldsanering natuurlijke personen
(Wsnp) opgenomen. In de Wsnp is bepaald dat gemeenten of gemeentelijke kredietbanken
een zogenaamde artikel 285 Fw-Verklaring dienen te verstrekken waaruit blijkt
dat in het desbetreffende geval geen minnelijke regeling kon worden getroffen
en de reden waarom dit het geval is. Ook staan in de verklaring o.a. de aflossingsmogelijkheden
van de schuldenaar vermeld. Deze informatie heeft de rechter nodig bij zijn
oordeel over het al dan niet toelaten van de schuldenaar tot de Wsnp. Deze
verklaring is de schakel tussen het minnelijke en het wettelijke traject.In de volgende tabel wordt aangegeven hoeveel artikel 285-verklaringen
per jaar door de (gemeentelijke) kredietbanken, worden afgegeven.  199920002001200220032004285-Verklaringen*4 7926 8737 2798 0289 84013 320* Bron: NVVK, Schuldregelingen 1999–2003 en Jaarverslag NVVK
2004Wettelijke schuldsaneringsregelingHet ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor de Wet schuldsanering
natuurlijke personen (Wsnp). Deze wet is het sluitstuk van de schuldhulpverleningsketen.
Dit instrument is bedoeld voor de schuldenaar die te goeder trouw is ten aanzien
van het ontstaan en onbetaald laten van zijn schulden, en met zijn schuldeisers
niet tot een minnelijke betalingsregeling heeft kunnen komen. Met de Wsnp
wordt getracht te voorkomen dat particulieren en kleine ondernemers tot in
lengte van dagen door schuldeisers worden achtervolgd wanneer zij in een problematische
schuldensituatie terecht zijn gekomen. Een Wsnp-traject duurt doorgaans drie
jaar. Schuldenaren die tijdens een Wsnp-traject naar behoren voldoen aan de
verplichtingen die de Wsnp aan hen stelt, verkrijgen van de rechter een schone
lei. Dat betekent dat de resterende schulden niet meer afdwingbaar zijn.De uitvoering van het wettelijke stelsel van schuldsanering is door de
Minister van Justitie gemandateerd aan de Raad voor Rechtsbijstand Den Bosch
(Bureau Wsnp). De Raad stimuleert dat er voldoende aanbod is van gekwalificeerde
bewindvoerders en zorgt op basis van de ministeriële subsidieregeling
voor de vaststelling van de vergoedingen aan de bewindvoerders. Tevens verzorgt
de Raad de communicatie over de regeling via nieuwsbrieven, internetsites,
folders en een kenniscentrum. De Raad beheert het bewindvoerdersregister en
het Landelijk Register Schuldsanering. Daarnaast kunnen burgers, bewindvoerders
en rechtbanken telefonisch vragen stellen over de Wsnp en de praktische uitvoering
daarvan via een telefonische helpdesk en een interactieve internetsite. De
Raad fungeert als spil bij de voor de Wsnp zo kenmerkende ketenafhankelijkheid
van de betrokken partijen (bewindvoerders, rechterlijke macht, gemeenten).
In dit kader beheert en faciliteert de Raad de Wsnp-automatiseringsketen.
Onder de ministeriële verantwoordelijkheid voor het stelsel van schuldsanering
valt ook de taakuitoefening van de rechtbanken en rechters-commissarissen
in Wsnp-zaken, waaronder het toezicht op de vervulling van de
door de bewindvoerder als gevolg van de schuldsaneringsregeling te verrichten
taken.Onder andere met periodieke audits, opleidingseisen en inschrijvingstoetsen
wordt door de Raad kwaliteitsbeleid ten aanzien van de Wsnp-bewindvoering
gevoerd. De Minister van Justitie heeft dit kwaliteitsbeleid bij alle betrokken
organisaties geschetst – in het bredere verband van de Faillissementswet,
waar de Wsnp een onderdeel van is – in een brief die medio september
2005 aan de Tweede Kamer is gezonden. In deze brief wordt als kwaliteitsproject
aangekondigd een mogelijke toeslag op het bewindvoerderssalaris waarvoor een
bewindvoerder in aanmerking kan komen indien hij voldoet aan bepaalde aanvullende
(organisatorische, inhoudelijk-vaktechnische of procedurele) kwaliteitselementen.
Deze kwaliteitselementen zullen eind 2005 nader worden uitgewerkt. Daarnaast
is het van belang dat, als extra kwaliteitswaarborg, in het reguliere Wsnp-driehoeksoverleg
van de Raad voor Rechtsbijstand, de faillissementsrechters (Recofa) en het
Ministerie van Justitie, ook aandacht wordt besteed aan het adequaat verdelen
van schuldsaneringszaken over het feitelijk beschikbare aanbod van bewindvoerders.
Belangrijke factoren hierbij zijn de landelijke spreiding van bewindvoerders,
de beschikbare zaakcapaciteit per bewindvoerder of bewindvoerdersorganisatie
en de verdeling van zaaksoort (bijv. particulier of ondernemer) naar type
bewindvoerder (de advocaat of de zgn. professionele bewindvoerder). Tenslotte
verdient vermelding dat Recofa nieuwe Wsnp-richtlijnen heeft opgesteld die
per 1 oktober 2005 in werking zullen treden, en die voorzien zijn van
een aantal modellen als bijlage. Richtlijnen en modellen zorgen voor meer
uniformiteit in de Wsnp-praktijk, en bieden schuldenaren en schuldeisers meer
rechtszekerheid.Geconstateerd kan worden dat in ruim 70% van de Wsnp-toelatingen
een positieve uitkomst wordt behaald. De hoofddoelstelling van de Wsnp, namelijk
het uiteindelijk bieden van een «schone lei» aan schuldenaren,
wordt in twee van de drie gevallen behaald. In 2% van de gevallen wordt
een gerechtelijk akkoord bereikt. Een deel van de tussentijdse beëindigingen
kent overigens eveneens een positieve uitkomst. Want in het geval de vorderingen
van de schuldeisers alsnog door de schuldenaar kunnen worden voldaan of in
het geval de schuldenaar zijn betalingen heeft hervat, is er sprake van een
positieve tussentijdse beëindiging.Het Ministerie van Justitie heeft in de zomer van 2004 de Raad voor Rechtsbijstand
Den Bosch opdracht gegeven tot de ontwikkeling van een (jaarlijkse) monitor
Wsnp. In deze eerste (jaarlijkse) monitor Wsnp die als nulmeting fungeert,
staan gedetailleerde cijfers met een toelichting over de uitvoering van de
Wsnp.1Deze monitor zal door de Minister van Justitie naar de Kamer worden verzonden.In de volgende tabellen wordt een overzicht gegeven van respectievelijk
het aantal zaken dat is toegelaten tot de Wsnp en het aantal afgehandelde
zaken. Wsnp-toelatingen 2002–20041 200420032002Particulier, enkele boedel8 0176 0285 136Particulier, dubbele boedel1 9191 5111 418(Ex-)ondernemer, enkele boedel1 5651 1971 023(Ex-)ondernemer, dubbele boedel377274272Totaal11 8789 0107 849Bron: Centrale Database Schuldsaneringen (CDS) van de Raad voor Rechtsbijstand/Bureau
Wsnp ’s-Hertogenbosch1 Bij particulieren gaat het hier om boedels van alleenstaanden
of paren. Overigens gaat het bij een vennootschap onder firma om boedels van
de desbetreffende vennoten.Beëindiging Wsnp 2004  Schone leiAkkoordTussentijdsTotaal Particulier     In absolute getallen3 179461 6964 921 In %65%1%34% (Ex-) ondernemer     In absolute getallen709553051 069 In %66%5%29% Totaal3 8881012 0015 990In %65%2%33% Bron: Centrale Database Schuldsaneringen (CDS) van de Raad voor Rechtsbijstand/Bureau
Wsnp ’s-HertogenboschDe Raad voor Rechtsbijstand ontwikkelt eind 2005 periodieke audits voor
bewindvoering in het kader van het Wsnp-kwaliteitsbeleid.Recofa heeft vanaf 1 oktober 2005 nieuwe landelijke rechterlijke
beleidsregels voor de Wsnp opgesteld.Het ministerie van Justitie en de Raad voor Rechtsbijstand presenteren
in het najaar 2005 de eerste monitor Wsnp.Toekomst Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp)Op dit moment is bij de Tweede Kamer de wetswijzing van de Wsnp in behandeling.1 Het kabinet beoogt met deze herziening een vereenvoudiging
van het huidige schuldsaneringsstelsel en een betere selectie bij de toegang
tot de Wsnp op goede trouw van de schuldenaar en op gereedheid en bereidheid
van de schuldenaar om de verplichtingen behorende bij de wettelijke schuldsaneringsregeling
na te leven.Op 15 september jl. heeft de Minister van Justitie aan de Tweede
Kamer een brief gezonden omtrent het kwaliteitsbeleid in insolventieprocedures,
zulks naar aanleiding van de moties Weekers en De Vries (27 244, nrs.
12 en 20). In deze brief is aangekondigd dat in het kader van de herziening
van de Faillissementswet in het najaar 2005 een advies zal worden uitgebracht
door de Commissie Kortmann dat mede betrekking zal hebben op de toekomstige
inrichting van de schuldsaneringsregeling. Gedacht wordt aan een unitaire
toegang tot de insolventieprocedure. Ook de verhouding tussen het minnelijke
schuldhulptraject en de wettelijke schuldsaneringsprocedure zal in dat komende
advies nader worden bezien. Najaar 2005 zal het rapport van de Commissie Kortmann nader ingaan op
de verhouding tussen de minnelijke schuldhulp en de wettelijke schuldsanering.OndernemersDe schuldensituatie waarin kleine ondernemers of ex-ondernemers zich bevinden
wijkt veelal sterk af van de doorsnee problematische schuldsituatie bij particulieren.
Niet alleen gaat het bij ondernemers vaak om grotere bedragen, ook de oorzaken
zijn anders. Veelal komen ze voort uit eerder genomen weloverwogen investeringsbeslissingen.
Ook gaat achter de schulden vaak een wereld van contracten schuil met soms
juridische of fiscale complicaties dan wel (zakelijke) conflicten. (Ex-)ondernemers
hebben bovendien lang niet altijd behoefte aan begeleiding bij het beheren
van hun geldzaken en ook hebben zij de neiging om zo lang mogelijk, vaak te
lang, te proberen zelf het hoofd boven water te houden. Ondernemers doorlopen
vaak geen buitenwettelijk traject.Met de pilot wordt bevorderd dat meer ondernemers met problematische schulden
kunnen overleven en dat het aantal onnodige trajecten van de Wet schuldsanering
natuurlijke personen (Wsnp) en het aantal faillissementen wordt teruggedrongen.
Het project is mede bedoeld om de waarde van het aanbieden van professionele
schuldhulpverlening aan ondernemers aan te tonen en te komen tot een model
voor benutting van het minnelijke traject van schuldhulpverlening. Schuldhulpverleners
en gemeenten kunnen daarvan gebruik maken. De ministeries van Economische Zaken, Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
subsidiëren samen een regionale pilot schuldhulpverlening voor ondernemers
die zich in een problematische schuldsituatie bevinden of daarin dreigen te
geraken.Onder bepaalde voorwaarden kunnen zelfstandigen een beroep doen op het
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004, mede voor het verwerven van
bedrijfskapitaal in de vorm van een rentedragende lening ten behoeve van een
schuldsanering. Een strikte voorwaarde hierbij is dat het zelfstandige bedrijf
of beroep na de financiële injectie weer levensvatbaar is en dus gecontinueerd
kan worden. De uitvoering ligt bij de Gemeentelijke Sociale Dienst. Ook de
benutting van deze voorziening wordt in het pilot project geoptimaliseerd.Nazorg, uitval en recidiveNazorg kan van belang zijn om te voorkómen dat zich in de toekomst
opnieuw een problematische schuldsituatie voordoet. Een aantal gemeenten biedt
dan ook de mogelijkheid mensen na een (integraal) schuldhulpverleningstraject
nog enige tijd te volgen.Wanneer mensen een te lage aflossingscapaciteit hebben, of in geval van
fraude of het niet nakomen van de contractuele verplichtingen, komen schuldenaren
niet meer voor een schuldregeling in aanmerking. Zij vallen uit het traject.Voor
hen kan het van belang zijn dat een andere vorm van hulp geboden wordt. Sommige
gemeenten bieden dan budgetbegeleiding of budgetbeheer aan.Het voorkomen van recidive is vooral van belang voor mensen die een structureel
gedragsprobleem hebben, of in het geval sprake is van een structurele onbalans
tussen uitgaven en inkomsten. Voor deze groep mensen zijn financiële
oplossingen alleen vaak niet toereikend. Voor deze gevallen kunnen aanvullend
daarop bijvoorbeeld budgetbegeleiding, aanpak van psychosociale problemen
en motivatiegesprekken een meer duurzame oplossing bieden. Verschillende gemeenten
voeren daarom verschillende soorten preventieprojecten uit. Aangezien de taakuitoefening van een bewindvoerder in Wsnp-zaken zich
met name richt op het financieel-juridisch beheer van de boedel, kan het wenselijk
zijn dat ook gedurende of na afloop van een Wsnp-traject genoemde gedragsinstrumenten
worden ingezet.Naast deze gemeentelijke initiatieven bestaan er ook wettelijke instrumenten
om nazorg te verrichten of recidive te voorkomen. Zo is er de mogelijkheid
van bijstand in natura en het verrichten van noodzakelijke betalingen namens
betrokkene en beschermingsbewind.Bijstand in natura en noodzakelijke betalingenDe Wet werk en bijstand (WWB) biedt voor mensen met een bijstandsuitkering
ook een aantal instrumenten voor schuldhulpverlening. Bijstand in natura is
zo een instrument dat kan worden ingezet als er redenen zijn te vermoeden
dat betrokkene niet in staat is tot verantwoorde bestedingen te komen. Een
ander instrument is de mogelijkheid dat de gemeente noodzakelijke betalingen
doet namens betrokkene.BeschermingsbewindVerder biedt de wettelijke regeling inzake het beschermingsbewind uit
boek 1 van het Burgerlijk Wetboek bescherming aan meerderjarigen die als gevolg
van hun lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat zijn hun zakelijke
belangen te behartigen. Daarbij gaat het alleen om bescherming van de vermogensrechtelijke
belangen van de meerderjarige. De door de kantonrechter benoemde bewindvoerder
beheert de goederen van de meerderjarige en voor het beschikken behoeft de
meerderjarige voortaan de toestemming van de bewindvoerder.Per 1 juni 2004 zijn nieuwe rechterlijke beleidregels voor dit meerderjarigenbewind
in werking getreden, welke zijn ontwikkeld door het LOK (Landelijk Overleg
Kantonrechters). Deze aanbevelingen moeten meer uniformiteit brengen in de
rechtstoepassing, en worden eind 2006 aan een evaluatie onderworpen.3. Aanvullende maatregelenHet vorige hoofdstuk is ingegaan op bepaalde maatregelen
van de centrale overheid om problematische schulden te voorkomen en maatregelen
om bestaande schulden aan te pakken. Dit slothoofdstuk gaat in op aanvullende
maatregelen vanuit de centrale overheid. Dit gebeurt tevens tegen de achtergrond
van de motie Huizinga-Heringa c.s.1Inzet van beleidDe motie Huizinga-Heringa c.s. gaat ervan uit dat verbetering van de interdepartementale
samenwerking zal leiden tot een verlaging van het aantal huishoudens met problematische
schulden. De ambitie van het kabinet is gezien de complexiteit van de schuldenproblematiek
bescheidener. Inzet van het kabinet is door middel van interdepartementale
samenwerking maatregelen in gang te zetten waardoor de verschillende actoren
(schuldenaren, schuldeisers, schuldhulpverleners, gemeenten en rechtbanken)
tot een optimale uitvoering van hun taken en verantwoordelijkheden kunnen
komen.SamenwerkingsstructurenNiet alleen op centraal niveau stemmen de betrokken departementen hun
beleid met elkaar af, ook bestaan er landelijke samenwerkingsstructuren. De kernpartners op het terrein van de integrale gemeentelijke schuldhulpverlening –
Divosa, de NVVK en de MO-groep – zijn een nieuwe samenwerking aangegaan
gericht op resultaten en instrumenten voor de uitvoeringspraktijk bij gemeenten,
onder de naam Overleg Integrale Schuldhulpverlening. Ook het ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid overlegt met deze kernpartners. Daarnaast
overlegt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met het Nibud
over preventie- en voorlichtingsactiviteiten. Het ministerie van Justitie
voert regelmatig overleg met de Raad voor Rechtsbijstand en Rechters-commissarissen
in Faillissementszaken (ReCoFa) over de uitvoering van de wettelijke schuldsaneringsregeling.
Het ministerie van Financiën overlegt geregeld met kredietaanbieders,
betrokken brancheverenigingen, consumentenorganisaties en de NVVK over het
voorkomen van overkreditering en de in dat kader te nemen maatregelen.PreventieVoorkómen moet worden dat mensen in een problematische schuldsituatie
geraken. Dat blijft voorop staan. Het kabinet vindt het belangrijk burgers
te blijven leren hun inkomsten goed te beheren en hen bewust te maken van
de gevolgen van het aangaan van leningen. Naast de in het vorige hoofdstuk
genoemde instrumenten zet het kabinet in op de volgende aanpak.Extra maatregelen ter voorkoming van overkrediteringOverkreditering kan tot een problematische schuldsituatie leiden. Daarom
worden in de Wfd maatregelen genomen om overkreditering te voorkomen. In aanvulling
op wat in de Wfd wordt geregeld is Financiën voornemens een aantal maatregelen
te treffen. De voorgenomen extra maatregelen hebben tot doel het acceptatiebeleid
van kredietaanbieders aan te scherpen, zodat de mate van kredietverstrekking,
nog beter dan nu het geval is, wordt afgestemd op de financiële draagkracht
van de consument. Deze maatregelen dienen voornamelijk ter bescherming van
de meest kwetsbare consumenten. In de brief van de minister van Financiën
aan de Tweede Kamer van 7 november 2005 zijn deze voornemens uiteengezet.Concreet gaat het om de volgende maatregelen:• verlaging van de maximale kredietvergoeding naar de wettelijke
rente vermeerderd met 12%. Dat komt op dit moment neer op ongeveer
16%.;• de verplichting het BKR te toetsen bij kredieten vanaf € 250
(is nu € 1000); en• ondersteuning van het marktinitiatief tot uitbreiding van de schuldenregistratie.Het ministerie van Financiën neemt extra maatregelen om overkreditering
te voorkomen. Deze zijn uiteengezet in de brief van de minister van Financiën
aan de Tweede Kamer van 7 november jl.Jongeren en ouders40% van de werkende jongeren maakt schulden en leent geld1. Het kabinet vindt het van belang dat jongeren leren
om te gaan met geld. De rol van ouders hierbij is van groot belang. Ouders
kunnen hun kinderen het beste op zo vroeg mogelijke leeftijd begeleiden in
het omgaan met geld. Soms blijken ouders echter moeite te hebben met de financiële
opvoeding. De website van het Nibud adviseert ouders hierover. Ook heeft het
Nibud een financiële opvoedtest voor ouders beschikbaar. Verder
heeft het Nibud in de reeks GeldWijzer een boekje gepubliceerd waarin ouders
worden geïnformeerd en geadviseerd over de financiële opvoeding
van hun kinderen. Daarnaast houdt het Nibud in november 2005 een jongerenmaand
die is gericht op jongeren en hun ouders. Samen met de Nederlandse Gezinsraad
en de gemeente Utrecht is het Nibud in debat over financiële opvoeding,
armoede en de kosten van kinderen. Tot slot heeft het Nibud veel materiaal
ontwikkeld over het leren om gaan met geld voor professionals, zoals maatschappelijke
werkers, docenten en schuldhulpverleners.Leermiddelen voor jongerenNiet alleen ouders, ook de school kan jongeren vertrouwd maken met geld
om te gaan en zo schulden te voorkómen. Daarom zal het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen hier in de voorstellen voor nieuwe kerndoelen
voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs expliciet aandacht aan besteden.
Een van de kerndoelen zoals voorgesteld door de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming
luidt: «De leerling leert in eigen ervaringen en
in de eigen omgeving effecten te herkennen van keuzes op het gebied van .....
consumeren en budgetteren». De verwachting is dat de nieuwe
kerndoelen in augustus 2006 van kracht zijn.De kerndoelen betreffen aspecten waar scholen in het onderwijsprogramma
van de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs aandacht aan moeten
besteden. De wijze waarop scholen dat doen (in vakken, projecten of anderszins)
is niet voorgeschreven. Scholen kunnen gebruik maken van o.a. door het Nibud
ontwikkeld lesmateriaal voor het basisen voortgezet onderwijs zoals lesbrieven,
lespakketten en een educatief spel. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen neemt consumeren
en budgetteren op als kerndoelen in het voortgezet onderwijs.CuratiefSoms zitten mensen al in een zodanige problematische schuldsituatie dat
zij niet in staat zijn deze probleemsituatie zelfstandig op te lossen. In
dat geval vindt het kabinet dat er voldoende curatieve instrumenten aanwezig
behoren te zijn om deze personen weer in staat te stellen de schuldsituatie
aan te pakken.Gemeentelijke schuldhulpverleningHandreiking integrale schuldhulpverleningOm de uitvoering van de schuldhulpverlening op gemeentelijk en uitvoeringsniveau
te optimaliseren is door het Landelijk Platform Integrale Schuldhulpverlening
en de Stichting StimulanSz de «Handreiking integrale schuldhulpverlening»
opgesteld. De kern van de Handreiking is de beschrijving van een basispakket
integrale schuldhulpverlening. In de handreiking wordt ook beschreven hoe
de samenwerking zoals die is beschreven in het basispakket in een gemeente
of regio kan worden vorm gegeven. Gemeenten hebben hierin een autonome verantwoordelijkheid.Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft viaexpertmeetings deze Handreiking onder de aandacht gebracht bij gemeenten.
Hierbij gaat het erom kennis over schuldhulpverlening te ontsluiten en gemeenten
van opgedane ervaringen te laten leren. Het ministerie faciliteert deze activiteiten.
Daarnaast wordt de Handreiking behandeld tijdens verschillende bijeenkomsten
van de aangesloten organisaties en organisaties die nauw verwant
zijn aan het Overleg Integrale Schuldhulpverlening. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid faciliteert gemeenten
om de «Handreiking integrale schuldhulpverlening» onder de aandacht
te houden.Kwaliteitssysteem schuldhulpverleningsinstantiesInstellingen die op gemeentelijk niveau betrokken zijn bij de schuldhulpverlening
zijn kredietbanken, het algemeen maatschappelijk werk, sociale diensten en
private schuldbemiddelingsbureaus. De wijze waarop en de mate waarin door
deze instanties wordt samengewerkt, verschilt per gemeente. Inzicht in de
wijze waarop deze samenwerking vorm kan worden gegeven biedt de Handreiking
Integrale Schuldhulpverlening een aantal samenwerkingsmodellen gekoppeld aan
de gemeentegrootte. Voor de gemeentelijke praktijk biedt de Benchmark Schuldhulpverlening
een jaarlijks overzicht onder de deelnemende gemeenten van hun wijze van samenwerken
en de behaalde resultaten.Gemeenten voeren in principe de regie over de schuldhulpverlening als
geheel. De kwaliteit van de aangeboden dienstverlening is mede afhankelijk
van de kwaliteit van de instellingen die betrokken zijn bij de schuldhulpverlening.De verschillende brancheorganisaties kennen een kwaliteitssysteem. Zo
kent de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK) voor de aangesloten
kredietbanken de Gedragscodes schuldregelingen en budgetbeheer. Het algemeen
maatschappelijk werk kent het niet verplichte HKZ-ISO-certificaat van de Stichting
Harmonisatie kwaliteitsbeoordeling in de zorgsector. Zorginstellingen zijn
op hun beurt wettelijk verplicht om over een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS)
te beschikken met de resultaten van overleg met alle belanghebbenden. Een
HKZ-ISO-certificaat maakt zichtbaar dat het KMS getoetst is aan specifieke
normen. Dit kwaliteitssysteem voldoet aan de internationale ISO-9001-normen.
Het HKZ-ISO-certificaat kent ook een module schuldhulpverlening.Vrijwillige certificering schuldbemiddelaarsDe Kamer dringt er door middel van de motie van het lid Huizinga-Heringa
(24 515 nr. 64) op aan dat de inspanningen van de regering en de
sector gericht moeten zijn op certificering van minnelijke schuldhulpverlening.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft tijdens de
gedachtewisseling met de Kamer op 15 december 2004 tijdens het indienen
van deze motie opgemerkt dat de regering deze motie ziet als een oproep tot
zelfregulering van de sector en niet tot verplichte certificering.Door middel van vrijwillige certificering kunnen marktpartijen onderscheid
maken tussen bonafide gecertificeerde bemiddelaars en mogelijk niet-bonafide
bemiddelaars. Vrijwillige certificering houdt in dat de sector zelf komt tot
normstelling en die laat controleren door een onafhankelijke derde.De verwachting is dat de belangrijkste marktpartijen uit de sector, zoals
de brancheverenigingen van schuldbemiddelaars, van schuldeisers, kredietverstrekkers
en Nibud, gezamenlijk kunnen komen tot normering van schuldbemiddeling. Schuldbemiddelaars
die voldoen aan deze normen kunnen op basis hiervan worden gecertificeerd.
Een onafhankelijke private partij voert de certificering uit en ziet erop
toe dat bemiddelaars zich blijven gedragen volgens de normen. Indien een bemiddelaar
zich niet aan de normen houdt, wordt publiekelijk bekend gemaakt dat zijn
certificaat is ingetrokken. Voor belanghebbenden is hiermee duidelijk
welke bemiddelaar werkt volgens de normen en welke niet.De ministeries van Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid
brengen partijen uit het veld komend najaar bijeen om de mogelijkheid van
vrijwillige certificering van de private schuldbemiddelaars te stimuleren. De ministeries van Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid
brengen partijen bijeen rond vrijwillige certificering van de private schuldbemiddelaars. Integrale uitvoering schuldhulpverleningHet kabinet stimuleert waar nodig samenwerking tussen de bij schuldhulpverlening
betrokken instellingen. In het wetsontwerp Wet Maatschappelijke Ondersteuning
(WMO) blijven gemeenten verantwoordelijk voor maatschappelijke ondersteuning.
Voor die gevallen waar psychosociale problemen van invloed zijn op problematische
schulden biedt de WMO ook ruimte binnen de integrale schuldhulpverlening.De kernpartners van het Overleg Integrale Schuldhulpverlening (Divosa,
NVVK en MO groep) hebben het voornemen om in 2005/2006 de mogelijkheden die
vanuit de WMO en bestaande wetgeving op het gebied van schuldhulpverlening
met elkaar verbinden en nader uit te werken. Het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid is bereid dit project te faciliteren. De kern partners van het Overleg Integrale Schuldhulpverlening werken
de mogelijkheden die vanuit de WMO en de bestaande wetgeving op het gebied
van schuldhulpverlening met elkaar verbinden nader uit. Verloop slagingspercentage schuldregelingenSinds de komst van de Wsnp (1998) lijkt het minnelijke traject aan effectiviteit
in te boeten. Uit de cijfers van het NVVK (Rapport Schuldregelingen 1999–2003
en de Kerncijfers 2004 uit het Jaarverslag 2004) komt naar voren dat het aantal
verzoeken om een schuldregeling (schuldbemiddeling en schuldsanering) toeneemt
en dat het aantal geslaagde schuldregelingen afneemt. Onderstaande tabel geeft
een overzicht. JaarAantal verzoeken schuldregelingen1Aantal Afgehandelde zakenIngetrokken verzoekenAantal schuldregelingenAantal niet gerealiseerde
schuldregelingenOntwikkeling
slagingspercentage2199826 71625 1191 5309 38514 204(53,2%)37,3%199928 96925 5771 5787 98316 016(55,3%)31,2%200027 59926 3052 1157 02217 168(62,2%)26,6%200123 89022 8551 7705 97315 112(66,1%)26,1%200226 67121 6041 8575 77713 970(64,7%)26,7%200330 36626 6302 1755 71518 740(70,4%)21,5%2004339 000Niet bekendNiet bekend3 50022 500 schatting 9–12%4(Bron: Schuldregelingen 1999–2003 van de NVVK)1 Onder schuldregeling wordt verstaan het geheel aan activiteiten
in het kader van het regelen van schulden. Schuldregeling is een verzamelnaam
en omvat zowel schuldsanering als schuldbemiddeling.2 In de jaren 2002–2003 is het slagingspercentage
vastgesteld op basis van het aantal gerealiseerde schuldregelingen en het
aantal afgehandelde zaken in een bepaald jaar.In de jaren voor 2002 is dat niet door de NVVK berekend. Voor die jaren
is nu ten behoeve van deze tabel het slagingspercentage berekend op dezelfde
wijze.3 De cijfers 2004 zijn afkomstig uit het Jaarverslag 2004
van de NVVK. Bij de aantal aanvragen voor schuldregeling zijn, in tegenstelling
tot de cijfers NVVK-rapport schuldregelingen 1999–2003 ook de cijfers
meegenomen van de kredietbank Amsterdam, die weliswaar conform de NVVK gedragscode
werkt maar geen NVVK lid is. Dit verklaart ten dele het verschil in aanvragen
voor schuldregelingen ten opzichte van 2003.4 Voor het jaar 2004 heeft de NVVK een ander registratiesysteem
opgesteld (Lars) met andere indicatoren. Het aantal afgehandelde zaken en
het slagingspercentage zoals dat voorheen berekend werd is hierdoor niet bekend.
Het genoemde slagingspercentage is hier berekend op basis van het aantal verzoeken
om schuldregelingen en het aantal gerealiseerde schuldregelingen. De NVVK geeft aan dat de toename van het aantal verzoeken onder meer te
wijten is aan het economische klimaat, de versobering van het sociale stelsel,
de verzwaring van de vaste lasten, teruglopende koopkracht en de gevolgen
van de euro.Uit deze cijfers van de NVVK blijkt een dalende trend in het slagingspercentage
van het aantal gerealiseerde schuldregelingen. Opvallend is dat in 2004 het
slagingspercentage versneld lijkt te dalen. Voor een deel is de daling in
2004 volgens de NVVK te verklaren door een stijging van het aantal organisaties
dat is meegenomen in de berekening van het aantal verzoeken tot schuldregeling.De trendmatige afname van het aantal gerealiseerde schuldregeling kan
volgens de NVVK worden verklaard door het toegenomen aantal schuldeisers dat
bij een schuldregeling betrokken is en de daling van de gemiddelde aflossingscapaciteit,
de onvoldoende medewerking van schuldeisers, ook die van de schuldenaar en
het ontbreken van een vast inkomen; maar ook het feit dat de schuldenaar in
staat was zelf een regeling met zijn schuldeisers te treffen. De NVVK noemt
daarnaast dat de houding van de schuldeisers ten aanzien van het minnelijke
traject en de invloed van de Wsnp hier debet aan zijn. Verschillende schuldeisers
zien de relatie tussen het minnelijk traject en de Wsnp namelijk niet als
volgtijdelijke trajecten maar als twee instrumenten waartussen een keuze gemaakt
kan worden. Dit werd eveneens geconstateerd in 2001 bij de Wsnp-wetsevaluatie.Om deze trend te doorbreken is de NVVK op dit moment in onderhandeling
met belangrijke schuldeisers om samenwerkingsconvenanten af te sluiten om
zo de bereidheid van deze schuldeisers om mee te werken aan een minnelijk
traject te vergroten. Daarnaast heeft het Landelijk Platform Schuldeisers
opdracht gegeven om een crediteurenonderzoek te laten uitvoeren naar de afgenomen
bereidheid van crediteuren om mee te werken aan een minnelijke regeling.Het kabinet vindt het dalende slagingspercentage van de minnelijke schuldregeling
een ongewenste ontwikkeling en heeft de afgelopen jaren verschillende maatregelen
ingezet om de kwaliteit van het minnelijke traject te versterken zoals kwaliteitsmodellen,
referentiemodellen, uniforme berekening aflossingscapaciteit, aandacht voor
jongeren en evaluatie gedragscode NVVK. De inzet van het kabinetsbeleid is
om gegeven de complexiteit van het schuldenbeleid de samenwerking tussen de
departementen te benutten om daar waar mogelijk tot een effectiever minnelijk
traject te komen. In dat streven past o.a. de recente herziening van de 285
Fw-Verklaring en het wetsvoorstel herziening Wsnp met daarin een gedwongen
schuldregeling voor weigerachtige schuldeisers, het zogenaamde dwangakkoord.Inzicht in gedrag schuldeisersEind 2002 is op initiatief van de NVVK het Landelijk Platform voor Schuldeisers
opgericht, dat zich o.a. bezig houdt met de bevordering van de medewerking
van schuldeisers aan het minnelijke traject. In opdracht van het Landelijk
Platform Schuldeisers heeft de Erasmus Universiteit in 2003 vooronderzoek
gedaan naar beweegredenen van schuldeisers om niet mee te werken aan een minnelijke
schuldregeling1. Uit dit onderzoek kwam naar
voren dat zij een belangrijk onderscheid maken tussen een debiteur met wie
zij hun relatie willen beëindigen en een debiteur met wie zij de relatie
willen continueren. Deze visie blijkt in belangrijke mate de opstelling in
het incassoproces te bepalen. Daarnaast hebben schuldeisers t.a.v. hun concurrenten
(andere schuldeisers) het beeld dat die alleen proberen zich een zo groot
mogelijk deel van de aflossingscapaciteit toe te eigenen. Naar aanleiding van enkele aanbevelingen1
uit dit onderzoek heeft de NVVK een vernieuwde Gedragscode Schuldregeling
tot stand gebracht met daarin het zogenaamde 120-dagen model om tot een snel
en slagvaardig traject te komen. De neutraliteit van de schuldhulpverlener
is daarin verwoord. In de Gedragscode is ook een voorziening getroffen voor
het indienen van een klacht indien de schuldregelende instantie in strijd
met deze code of met de schuldregelingsovereenkomst handelt. Dit bevordert
de naleving ervan door de schuldregelende instelling.Het kabinet vindt een effectieve aanpak van het minnelijke traject van
belang. In vervolg op het eerder genoemd vooronderzoek en de daaruit voortgekomen
maatregelen is het Landelijk Platform Schuldeisers, met subsidie van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een nieuw onderzoek gestart naar de
overwegingen en gedrag van crediteuren in zowel het minnelijke èn het
wettelijke traject. De planning is erop gericht dit najaar de resultaten te
presenteren. Het Landelijk Platform Schuldeisers doet onderzoek naar de overwegingen
en het gedrag van crediteuren in zowel het minnelijke als het wettelijke traject.Schakel tussen het minnelijke en het wettelijke trajectEen goede uitvoering van de Wsnp inclusief de realisatie van de doelstellingen
van de Wsnp2 begint met een goede overdracht
van de gegevens van de schuldenaar. Deze gegevens zijn voor een groot deel
verzameld in het minnelijke traject. De zogenaamde artikel 285-verklaring
van de Faillissementswet is de schakel tussen beide trajecten. Om een beroep
te kunnen doen op de Wsnp moeten een verzoekschrift en een dergelijke verklaring
worden ingevuld door het college van B&W van de woonplaats van de schuldenaar.3 De 285-verklaring moet o.a. informatie geven over verschillende
financiële gegevens en relevante achtergronden van de schuldenproblematiek
van de schuldenaar en over de redenen waarom het niet mogelijk was een minnelijke
regeling te treffen. Deze informatie heeft de rechter nodig bij zijn oordeel
over het al dan niet toelaten van de schuldenaar tot de Wsnp. Ook is de 285-Verklaring
een instrument dat bevordert dat eerst de buitenwettelijke oplossing wordt
beproefd.De rechters-commissarissen in Faillissement (Recofa) hebben samen met
de VNG, de NVVK en de Raad voor Rechtsbijstand Den Bosch een nieuwe 285-modelverklaring
opgesteld. Dankzij deze modelverklaring is een uniforme gegevensuitwisseling
mogelijk bij de overgang van minnelijk naar wettelijk traject. Voorwaarde
voor succes is wel dat alle deelnemers bereid zijn om te participeren in de
digitale informatieketen. De Raad voor Rechtsbijstand Den Bosch blijft actief
om in de digitale informatieketen de participatiegraad onder gemeentelijke
instellingen te verhogen. Voor alle betrokkenen levert deze vorm van samenwerking
een tijd- en kostenbesparing op. Daarnaast bieden de hernieuwde richtlijnen
voor schuldsaneringen opgesteld door Recofa in overleg met de Raad voor Rechtsbijstand
Den Bosch al goede praktische wenken voor werkafspraken tussen gemeenten en
rechtbanken.Eerder genoemde Handreiking integrale schuldhulpverlening gaat in op deze
model-verklaring. De ministeries van Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid brengen
dit najaar betrokken partijen bij elkaar om de aansluiting tussen minnelijk
en wettelijk traject verder te versterken.DwangakkoordHet wetsvoorstel tot herziening Wsnp kent de mogelijkheid van een gedwongen
schuldregeling, ook wel dwangakkoord genaamd. De gedwongen schuldregeling
strekt ertoe om schuldeisers die ten onrechte weigeren mee te werken aan een
buitengerechtelijk akkoord te kunnen dwingen tot medewerking, zodat de schuldenaar
en zijn andere schuldeisers niet onnodig een intensief Wsnp-traject hoeven
te doorlopen. Artikel 287a Fw, waarin het dwangakkoord wordt geregeld, kan
door de rechter worden toegepast op alle schuldeisers (waaronder dus onder
meer het CJIB, de sociale dienst, de fiscus en kredietverstrekkers).De verwachting is dat schuldeisers beter zullen nadenken over een weigering
van een aangeboden akkoord en dat het minnelijke traject wordt versterkt.
De rechter kan een schuldeiser die in redelijkheid niet had kunnen komen tot
een weigering van instemming met de schuldregeling in het minnelijke traject,
alsnog dwingen akkoord te gaan. Daarbij neemt de rechter in aanmerking het
belang dat de schuldeiser heeft bij uitoefening van de bevoegdheid tot weigering
en de belangen van de schuldenaar of van de overige schuldeisers die door
die weigering worden geschaad. Indien de rechter het verzoek tot de schuldregeling
toewijst, zullen de schuldeisers die ten onrechte hebben geweigerd in te stemmen
met een schuldregeling, worden veroordeeld in de kosten. Het wetsvoorstel tot herziening Wsnp voorziet in de mogelijkheid van een
gedwongen schuldregeling. Wettelijk trajectWetsvoorstel: gereedheid en bereidheid schuldenarenThans biedt de Wsnp voor veel toegelaten schuldenaren onvoldoende perspectief
gezien hun psychosociale of persoonlijke problematiek die niet langs de weg
van een wettelijke schuldsanering verholpen kan worden. De Wsnp is niet toesneden
op andersoortige problematiek dan de eigenlijke financiële schuldenproblematiek.
Het bestaan van andersoortige problemen vergroot ook de kans op een tussentijdse
beëindiging of recidive na een schone lei. De instroom in het wettelijke
traject dient daarom beperkt te blijven tot degenen voor wie het traject is
bedoeld en effectief is. Het kabinet beoogt dan ook met het wetsvoorstel tot
herziening van de Wsnp de verhouding tussen het wettelijke traject en minnelijke
traject terug te brengen tot wat van meet af aan met de Wsnp is beoogd (Kamerstukken
II 2004/05, 29 942).Ingezet wordt op een betere selectie bij de toegang tot de schuldsaneringsregeling
op goede trouw van de schuldenaar en op gereedheid en bereidheid van de schuldenaar
om de verplichtingen behorende bij de wettelijke schuldsaneringsregeling na
te leven. Dit vanuit het idee dat op grond van de eigen verantwoordelijkheid
van de schuldenaar ook het nodige van de verzoeker mag worden gevraagd. Daarom
wordt voorgesteld de schuldenaar voortaan schriftelijk te laten aangeven waarom
hij zijn schulden niet meer kan betalen en dat hij bereid is zich aan de verplichtingen
van de regeling te houden. Dit moet een lichtvaardig beroep op de saneringsregeling
voorkomen. Zoals hierboven al is weergegeven, worden ook de mogelijkheden
voor een gedwongen schuldregeling verbeterd (dwangakkoord). Schuldeisers die
ten onrechte weigeren mee te werken aan een minnelijke schikking kunnen daartoe
op verzoek van de schuldenaar alsnog worden gedwongen. Verder wordt de schuldsaneringsregeling vereenvoudigd. Zo verdwijnt het
verplichte saneringsplan dat in de praktijk nogal omslachtig is, veel administratie
met zich meebrengt voor rechters en bewindvoerders en weinig toevoegt aan
het gehele saneringstraject. In een saneringsplan staan afspraken met de schuldenaar
over het verloop van de regeling. Ook is voorgesteld de postblokkade te beperken
tot 13 maanden. Dit is voldoende om jaarlijkse verplichtingen, zoals abonnementen,
lidmaatschappen en periodieke betalingen, de revue te laten passeren. De rechter
kan overigens indien gewenst de bewindvoerder bij het toepassingvonnis machtigen
om de postblokkade nog eens op een later moment in te zetten.Ten slotte staat er in het wetsvoorstel dat ontruimingsvonnissen wegens
huurschulden uit de periode vóór de schuldsanering tijdens de
duur van de regeling niet uitgevoerd worden. Dit voorkomt dat de schuldenaar
een slechte start maakt omdat hij aan het begin van de sanering uit zijn huis
wordt gezet. Voorwaarde daarbij is dat de huur verder tijdig wordt betaald.De Wsnp is van meet af aan bedoeld het juridische sluitstuk van de schuldhulpketen
te zijn. De taakuitoefening van de bewindvoerder in Wsnp-zaken beperkt zich
tot de financiële en juridische kwesties, het beheer en de vereffening
van de boedel en het toezicht op de naleving door de schuldenaar van de verplichtingen
die voortvloeien uit de Wsnp. Andere problematiek dient van te voren te zijn
opgelost dan wel onder controle te zijn. Het is daarnaast aangewezen dat de
integrale schuldhulpverlening gedurende het Wsnp-traject wordt gecontinueerd,
nu de Wsnp slechts een deeloplossing voor een schuldenprobleem kan bieden.Het wetsvoorstel tot herziening van de Wsnp vereenvoudigt de procedure
en verbetert de selectie bij de toegang tot de schuldsaneringsregeling, zodat
de regeling beter beheersbaar wordt en zij diegenen helpt voor wie zij echt
bedoeld is.OndernemersOndernemers hebben behoefte aan een meer uniforme praktijk met betrekking
tot de toelating van ondernemers tot de Wsnp en de wijze waarop binnen een
Wsnp traject wordt omgegaan met het eigen bedrijf van de schuldenaar.Met de nieuwe richtlijnen voor schuldsaneringen van Recofa wordt onder
meer beoogd hierin meer landelijke uniformiteit te brengen. Deze gaan onder
andere in op de informatie die het verzoekschrift toelating Wsnp van een ondernemer
zou moeten bevatten en op het al dan niet (tijdelijk) laten voortbestaan van
de onderneming tijdens het Wsnp-traject.Voorkomen van recidive en uitvalHet ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid betrekt bij het vervolg
onderzoek naar de omvang van aantal huishoudens met (risico op) problematische
schulden, ook vragen over eerdere situaties van (risico op) problematische
schulden. Hiermee ontstaat een beeld over de recidive.In de toekomst zal in de monitor Wsnp ook aandacht worden besteed aan
het recidivevraagstuk. Hiertoe zal een definitie voor recidive worden opgesteld.
Bij het formuleren van de definitie en de inrichting van het onderzoek zal
voorzover mogelijk aansluiting worden gezocht bij onderzoeken die
door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn verricht naar
problematische schulden. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stelt bij het vervolgonderzoek
naar de omvang van de schuldenproblematiek ook vragen over eerdere schuldsituaties. Tot slotIn de voorgaande tekst hebben we aangegeven hoe vanuit de centrale overheid
de verantwoordelijkheden rond de aanpak van de schuldenproblematiek worden
opgepakt en de samenhang hiertussen is. De inspanningen van deze ministeries
bij de samenhangende aanpak van de schuldenproblematiek zijn in deze nota
in beeld gebracht.Samenvattend voeren de betrokken ministeries de volgende acties uit:Het ministerie van Financiën:• Neemt maatregelen om overkreditering te voorkomen. Het heeft daartoe
gedragsregels neergelegd in de Wet financiële dienstverlening o.a. ten
aanzien van informatieverstrekking (waaronder een verbod op misleidend informeren
en reclame-regels) en de kredietwaardigheidtoets. Het toezicht op de naleving
wordt in de Wfd ten opzicht van de Wck steviger neergezet;• Is voornemens extra maatregelen te nemen om overkreditering te
voorkomen. Het gaat om de volgende maatregelen: de maximale kredietvergoeding
verlagen naar de wettelijke rente vermeerderd met 12%; de BKR toets
verplichten bij kredieten vanaf € 250 en ondersteuning van het bestaande
marktinitiatief om te komen tot uitbreiding van de schuldenregistratie.Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:• Financiert campagnes om jongeren bewust te maken van de gevaren
van het lenen van geld of het kopen op krediet;• Faciliteert dat de «Handreiking integrale schuldhulpverlening»
nogmaals onder de aandacht van gemeenten komt;• Faciliteert gemeenten met behulp van het Innovatieprogramma Werk
en Bijstand om innovatieve projecten uit te voeren onder andere op het terrein
van schuldhulpverlening;• De kern partners van het Overleg Integrale Schuldhulpverlening
werken de mogelijkheden die vanuit de WMO en de bestaande wetgeving op het
gebied van schuldhulpverlening met elkaar verbinden nader uit.• Het Landelijk Platform Schuldeisers laat vervolgonderzoek doen
naar de omvang van de schuldenproblematiek waaronder ook vragen over eerdere
schuldsituaties.Het ministerie van Justitie:• Heeft een wetsvoorstel ingediend tot herziening Wsnp waarin wordt
voorzien in de mogelijkheid van een gedwongen schuldregeling. Daarbij wordt
een vereenvoudigde procedure en verbeterde selectie bij de toegang tot de
schuldsaneringsregeling voorgesteld, zodat de regeling beter beheersbaar wordt
en zij diegenen helpt voor wie zij echt bedoeld is;• Heeft de Raad voor Rechtsbijstand opdracht gegeven een monitor
Wsnp te ontwikkelen; in oktober 2005 wordt de eerste monitor Wsnp door de
Minister van Justitie aangeboden aan de Kamer;• De Raad voor Rechtsbijstand ontwikkelt eind 2005 periodieke audits
voor bewindvoering in het kader van het Wsnp-kwaliteitsbeleid.• Recofa heeft vanaf 1 oktober 2005 nieuwe landelijke rechterlijke
beleidsregels voor de Wsnp opgesteld. Het ministerie van Economische Zaken geeft in samenwerking
met o.a. het Nibud en het IMK het Geldboek voor ondernemers uit.Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
doet voorstellen om aandacht te besteden in het voortgezet onderwijs aan consumeren
en budgetteren.Interdepartementaal:• De ministeries van Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid
brengen partijen bijeen rond vrijwillige certificering van de private schuldbemiddelaars.• De ministeries van Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid
brengen dit najaar de betrokken partijen bijeen om de aansluiting tussen minnelijk
en wettelijk traject verder te versterken.• De ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Justitie en
Economische Zaken subsidiëren samen een regionale pilot schuldhulpverlening
voor ondernemers die zich in een problematische schuldsituatie bevinden of
daarin dreigen te geraken.• Het Sociaal Cultureel Planbureau doet op dit moment onderzoek naar
het niet-gebruik van verschillende inkomensvoorzieningen. BIJLAGE 1 Voorlichting/InformatiemateriaalVoor informatie en voorlichting kunnen zowel schuldenaren, schuldeisers
als professionele schuldhulpverleners terecht bij de verschillende ministeries
en organisaties die zich bezig houden met de schuldsituaties. Hieronder volgt
een overzicht van het beschikbare informatie- en voorlichtingsmateriaal.Ministerie van Justitie• Tijdschrift voor schuldhulpverlening en wettelijke schuldsanering,
uitgave van Kluwer met in de redactie medewerkers van het ministerie van Justitie
en de Raad voor Rechtsbijstand Den Bosch.• Kenniscentrum Wsnp bij Raad Den Bosch via interactieve website
en telefoon kunnen vragen worden gesteld over de toepassing van de Wsnp door
schuldenaren, bewindvoerders, schuldeisers en rechtbanken. Brochures• «Spelregels voor een schone lei», algemene brochure
voor de schuldenaar, particulier of zelfstandige, over de wettelijke schuldsanering.• «Schulden overwinnen ... onderneem het!», brochure
voor de ondernemer.• «Schuldeisers kunnen kiezen», geeft en overzicht welke
stappen schuldeisers kunnen zetten om vorderingen te innen.• «Van Schuld naar schone lei», over de mogelijkheden
om te komen tot oplossingen voor problematische schulden.• Brochure «Een akkoord is de moeite waard».NieuwsbrievenNieuwsbrief Wsnp-update uitgegeven door de Raad voor Rechtsbijstand Den
Bosch/Bureau WsnpWebsiteswww.wsnp.rvr.orgMinisterie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidBrochures• Brochure «Hulp bij schulden»• Brochure «Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz)»WebsiteOp de website www.jongerenloket.szw.nl staat
informatie voor jongeren die met schulden en lenen van doen hebben.Autoriteit Financiële Markten (AFM)Brochures• «Gaat u lenen?» AFM Publieksfolder: Over de rechten
en plichten bij het afsluiten van een lening, met tips en waarschuwingen voor
de consument.Website• Op de AFM Consumenten website www.afm.nl
staat onder andere algemene informatie over geld lenen en het toezicht van
de AFM.DiversenNaast bovenstaande informatievoorziening geven verschillende verenigingen
van organisatie op het terrein van schuldhulpverlening regelmatig nieuwsbrieven
uit. Deze kunnen vooral van belang kunnen zijn voor de professionele
schuldhulpverleners. Deze verenigingen hebben ook allen eigen informatieve
websites voor een breed publiek.Daarenboven zijn er algemene websites op het gebied van schulden en omgaan
met geld. Hieronder volgen een aantal voorbeelden.Informatieve websitesZoals:www.schulden.nlwww.nibud.nlwww.jeugd-en-geld.nlXNoot1Kamernummer 24 515, nr. 63, vergaderjaar 2004–2005.XNoot2Kamernummer 24 515, nr. 64, vergaderjaar 2004–2005.XNoot1Schulden: een (on)dragelijke last?, door IVA Beleidsonderzoek en advies
Tilburg, september 2004. Schulden worden in dit onderzoek gedefinieerd als
problematisch als de maandelijkse betalingsverplichtingen voor lopende niet-hypothecaire
leningen gelijk of hoger zijn dan de aflossingscapaciteit en er een betalingsachterstand
is van zes maanden.XNoot2Met boedel wordt bedoeld de goederen van de schuldenaar ten tijde van
de uitspraak tot toepassing van de schuldsaneringsregeling, alsmede de goederen
die hij tijdens de toepassing van die regeling verkrijgt. Het totaal aantal
boedels omvat zowel de enkele boedels van alleenstaande schuldenaren als de
dubbele boedels van de schuldenaren én de desbetreffende partners.XNoot1Problematische Schulden: zicht op het onzichtbare, J. Janssen, A. Kesteren,
H.J.J.M. Vermeulen, IVA Tilbug 1999.XNoot2Onderzoek A. Brand (1989) Minima en Schulden in de Maasstad, Een vergelijkend
onderzoek naar de huishoudvoering va 150 Rotterdamse minima met en 60 zonder
problematische schuld, Gemeentelijke Sociale Dienst Rotterdam.XNoot3Doelgroepenonderzoek Bureau Schuldhulpverlening Dordrecht, 2004.XNoot4Schulden: naar, Nieuwe impulsen in de schuldenproblematiek, Rapport van
de commissie Schuldenproblematiek, 1994.XNoot1Het onderzoek is uitgevoerd door prof. mr. Vriesendorp (UvT) en onderzoekers
van het IVA (UvT).XNoot1Wijziging van de Faillissementswet in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling
natuurlijke personen, ingediend op 16 december 2004. Kamerstukken II
2004/05, 29 942.XNoot1Zie noot 2.XNoot1Financieel gedrag van werkende jongeren 2005, van het Nationaal Instituut
voor budgetvoorlichting (Nibud), 1 november 2005. Het gaat om een onderzoek
onder werkende jongeren tot 23 jaar met een Vmbo opleiding die naast hun werk
nog een of twee dagen naar school gaan.XNoot1Verslag van het crediteurenonderzoek, J. van Spengen, Rotterdam,
december 2003XNoot1De aanbevelingen bevatten o.a:* een kort en slagvaardig minnelijk traject en een neutrale opstelling
van de schuldhulpverlener;* juiste toepassing van de Gedragscode Schuldregeling van de NVVK;* goede voorlichting aan crediteuren over Wsnp.XNoot2Voorkomen dat natuurlijke personen tot in de lengte van dagen door hun
schuldeisers worden achtervolgd, terugdringen van het aantal faillissementen
van natuurlijke personen en het vergroten van de bereidheid van schuldeisers
tot een minnelijke regeling.XNoot3In de praktijk is deze taak meestal gemandateerd aan een kredietbank of
een andere schuldhulpverleningsinstantie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24515-71.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl