Leveringen militaire goederen aan Oekraïne
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2024-01-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023-2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 22 054
 
 Wapenexportbeleid
 
 
 
 36 045
 
 Situatie in Oekraïne
 
 
 Nr. 399
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 14 december 2023
 In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397, van 11 oktober 2023), informeer ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in bijgaande vertrouwelijke bijlage1Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. over de laatste stand van zaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne. De vertrouwelijke bijlage bevat een totaaloverzicht van de tot en met 4 december 2023 door Defensie geleverde goederen. Zoals gebruikelijk zijn lopende trajecten hier niet in meegenomen. Dit is een toename van circa 550 miljoen euro ten opzichte van 3 oktober (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397) en in lijn met de wens van uw Kamer zoals uitgesproken op 13 december (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1993).
 In het openbare overzicht meldt het kabinet enkel de leveringen die nieuw zijn ten opzichte van het overzicht in de laatste periodieke update (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397, van 11 oktober 2023). Per levering wordt een afweging gemaakt of openbaarmaking mogelijk is. De operationele veiligheid blijft leidend in de afweging om informatie al dan niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen van bij leveringen betrokken derde partijen zoals bondgenoten, partners en de industrie.
 Aanvullende bijdrage International Fund for Ukraine (IFU)
 Nederland zal een aanvullende bijdrage van 25 miljoen euro in het International Fund for Ukraine (IFU) storten voor de gemeenschappelijke aanschaf van aanvullende militaire goederen samen met het VK, Noorwegen, Denemarken, Zweden, IJsland en Litouwen. Nederland heeft in december 2022 een bijdrage gedaan van 100 miljoen euro voor het IFU, zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december 2022).
 Nederlandse militaire steun
 Het onderstaande overzicht bevat een weergave van de sinds 3 oktober 20232Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397 van 11 oktober 2023. aan Oekraïne geleverde militaire goederen, rekening houdend met operationele veiligheid(-soverwegingen). Deze lijst is niet uitputtend.
 
 
 •
 Gevechtsvoertuigen
 
 YPR bergings- en lesvoertuigen (11)
 
 
 
 •
 Luchtverdedigingssystemen
 
 Raketten voor de luchtverdediging & counter-UAS systemen
 
 
 
 •
 Individuele wapens
 
 
 •
 Munitie
 
 Diverse soorten klein kaliber munitie voor individuele wapens en zware munitie voor tanks en artillerie
 
 
 
 •
 Springstoffen
 
 
 •
 Sensoren en waarnemingsmiddelen
 
 Drones (53) en radarsystemen
 
 
 
 •
 Bruggen
 
 Baileybruggen (4)
 
 
 
 •
 Voertuigen
 
 TROPCO (8)
 
 
 
 •
 Ontmijningsuitrusting (338)
 
 
 •
 Veldhospitalen (9)
 
 
 •
 Tenten (44)
 
 
 •
 Aggregaten (50)
 
 
 •
 Reservedelen voor diverse soorten voertuigen en (wapen-)systemen
 
 
 •
 Logistiek materiaal
 
 Zijlaad kranen (16)
 
 
 
 •
 Persoonlijke uitrusting, waaronder kleding, helmen, scherfvesten
 
 
 •
 Rantsoenen
 
 
 •
 Medische goederen, zoals persoonlijke EHBO-pakketten en medicijnen
 
 
 •
 Brandstoffen
 
 
 •
 Computers, datasystemen en toebehoren (3.511)
 
 
 Financiële stand van zaken levering van militaire goederen
 De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroeg op 4 december 2023 ongeveer 2,63 miljard euro. Dit is een toename van circa 550 miljoen euro ten opzichte van 3 oktober (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397). De Nederlandse steun bestaat uit:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Type steun
 
 
 
 
 4 december 2023
 
 
 
 
 3 oktober 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Directe levering (vervangingswaarde)
 
 
 € 1,49 mld.
 
 
 € 1,41 mld.
 
 
 
 
 Commerciële levering
 
 
 € 940 mln.
 
 
 € 468 mln.
 
 
 
 
 Bijdrage aan het International Fund for Ukraine 
 
 
 € 100 mln.
 
 
 € 100 mln.
 
 
 
 
 NAVO-trustfund
 
 
 € 100 mln.
 
 
 € 100 mln.
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 € 2,63 mld.
 
 
 
 
 € 2,08 mld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 Directe levering: Tot en met 4 december is ruim 1,10 miljard euro aan materiële steun geleverd. Dit bedrag betreft de boekwaarde van het geleverde materieel. In de vorige Kamerbrief update leveringen militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397, van 11 oktober 2023) stond de boekwaarde van het geleverde materieel op ruim 993 miljoen euro. Zoals in de vorige update vermeld, wil Defensie het geleverde materieel waar nodig zo spoedig mogelijk aanvullen of vervangen. De totale vervangingswaarde van de materiële steun bedroeg op 4 december 2023 in totaal circa 1,49 miljard euro. In de vorige Kamerbrief (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 397, van 11 oktober 2023) stond de totale vervangingswaarde van de materiële steun op 1,41 miljard euro (peildatum 3 oktober 2023).
 
 
 •
 
 Commerciële levering: De waarde van de commercieel verworven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne bedraagt op dit moment circa 934 miljoen euro (t.o.v. 468 miljoen op 3 oktober jl.). Dit is inclusief de 130 miljoen euro bestemd voor de gemeenschappelijke aanschaf van 155mm granaten door het Europese defensie agentschap (EDA).3Dit is de waarde van de goederen die niet uit eigen voorraad zijn geleverd. Hierbij is de bijdrage van 130 miljoen euro aan de EDA die inmiddels is gerealiseerd opgeteld. De 130 miljoen euro voor het Duitse initiatief zal hier te zijner tijd ook bij worden opgeteld. Beide zijn eerder met uw kamer gedeeld (Kamerstukken 36 045 en 22 054, nr. 157 van 20 april 2023).
 
 
 •
 
 Bijdrage International Fund for Ukraine: Nederland heeft een bijdrage gedaan van 100 miljoen euro voor het International Fund for Ukraine (IFU), zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december 2022). Het IFU is een belangrijke manier voor de deelnemende landen om direct bij de industrie goederen te kopen voor steun aan Oekraïne.
 
 
 •
 NAVO-trustfund: Nederland draagt 100 miljoen euro bij aan het NAVO Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit het UCAP levert NAVO niet-letale steun als brandstof, medische voorzieningen, winteruitrusting en drone jammers, zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstuk 22 054, nr. 377 van 16 december 2022 en Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 387 van 13 april jl.).
 
 
 Toetsing
 Voor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien de uitzonderlijke omstandigheden versnelde, toetsing aan de EU wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken waarna door de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking een exportvergunning is afgegeven.4De toetsing van specifieke transacties aan de EU wapenexportcriteria kan op verzoek vertrouwelijk worden ingezien. Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal deze zorgvuldige en versnelde toetsing plaatsvinden.
 Effecten krijgsmacht
 De effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandse strijdkrachten worden, gezien de omstandigheden, door Defensie als acceptabel beoordeeld. De voortdurende ondersteuning van Oekraïne en met name leveringen uit (operationele) voorraden hebben in toenemende mate consequenties voor de eigen gereedstelling en inzet. Daarnaast heeft de voortdurende militaire steun aan Oekraïne een vertragend effect op verwervingsprojecten. Defensie neemt maatregelen om deze gevolgen te mitigeren. Zo zijn er maatregelen om de aankoop van vervangend materieel te versnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit versterkt. Echter, de markt voor defensiematerieel staat momenteel onder druk en de prijzen voor verschillende soorten materieel stijgen daardoor snel. Daarmee leidt de geleverde steun tot langdurige effecten op de gereedheid van onze krijgsmacht, dit wordt onder de huidige omstandigheden als acceptabel beoordeeld. Het kabinet houdt ook bij toekomstige verzoeken aandacht voor de effecten op de gereedheid.
 Europese Vredesfaciliteit
 Vanuit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility - EPF) is momenteel 3,5 miljard euro beschikbaar gesteld als compensatie voor levering van militair materieel vanuit de EU-lidstaten aan Oekraïne. Daarnaast is 1 miljard euro gealloceerd voor de levering van munitie uit eigen voorraden en nog eens 1 miljard voor de gezamenlijke aanschaf van munitie bij de Europese industrie. Tot en met februari 2023 heeft Nederland voor ongeveer 462 miljoen euro aan prioritaire leveringen gedeclareerd. Omdat het totaal aan ingediende declaraties van de lidstaten groter is dan het beschikbare budget worden declaraties niet volledig gecompenseerd. Het vergoedingspercentage ligt gemiddeld op 50%. Nederland krijgt voor de geleverde steun ter waarde van 462 miljoen euro (tot en met februari 2023) ruim 242 miljoen euro gecompenseerd. Besluitvorming over vergoedingen voor leveringen vanaf maart 2023 loopt nog. In totaal heeft Nederland tot en met 1 oktober 2023 ongeveer 990 miljoen euro gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere leveringenbrieven op de hoogte gehouden van declaraties en compensatie via de EPF.
 
 
 
 
 De Minister van Defensie,
 
 K.H.
 Ollongren