Partiële herziening Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid; Kabinetsstandpunt
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25180, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

19-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25180 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE Partiële Herziening Planologische Kernbeslissing,
deel 3 1. Inleiding2. Aanvullingen op «II. Uitgangspunten van Beleid»PKB-Bufferzonekaart Amsterdam–HaarlemPKB-Bufferzonekaart Amstelland–Vechtstreek PKB-Bufferzonekaart Blaricum–Huizen/OostermeentPKB-Bufferzonekaart Utrecht–Hilversum PKB-Bufferzonekaart Den Haag–Leiden–Zoetermeer PKB-Bufferzonekaart Midden Delfland PKB-Bufferzonekaart Oost-IJsselmonde PKB-Bufferzonekaart Amsterdam-Purmerend 3. Aanvullingen op «III. Beleidskeuzen voor de Dagelijkse
Leefomgeving»4. Aanvullingen op «IV. Beleidskeuzen voor het Ruimtelijk
Ontwikkelingsperspectief»«Randstad en Nationaal Landschap Groene Hart OntwikkelingsperspectiefStimuleringsbeleidOntwikkelingsprogramma Nationaal Landschap Groene HartPKB-Regiokaard Noord 5. Aanvullingen op «V. Regionale Beleidsuitspraken» 5.1. Het Noorden«De verstedelijkingsopgave voor de noordelijke provincies
in de periode 2005–2010 is weergegeven in de hierna volgende tabel. PKB–Regiokaart Oost 5.2. Het OostenPKB–Regiokaart West 5.3. De RandstadVoor drie gebieden in de Randstad zal, vanwege de complexiteit
van de ruimtelijke vraagstukken voor zowel de middellange als de lange termijn,
een integrale gebiedsuitwerking worden opgesteld. Het gaat om:Gebiedsuitwerking Den Haag-RotterdamGebiedsuitwerking Hoeksche WaardGebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-AmsterdamGebiedsstudie Almere/FlevolandPKB-Regiokaart Zuid 5.4. Het Zuiden6. Vervallen teksten in «V. Regionale Beleidsuitspraken»NOTA VAN TOELICHTING BIJ DEEL 3 VAN DE PARTIËLE HERZIENING VAN DE PKB
NATIONAAL RUIMTELIJK BELEID HOOFDSTUK 1. BELEIDSONTWIKKELING: SAMENHANG EN ACCENTEN 1.1. Inleiding1.2. De samenhang tussen de grote rijksnota'sBereikbaarheidSterke en leefbare stedenOpen en groene ruimtenRuimte voor bedrijvigheid1.3. Continuïteit en vernieuwingNieuwe accenten in deel 1 van de actualisering van VINEXDe RandstadnotaMissiebrief (Prinsjesdag 1996)Op weg naar nieuw beleid: Nederland 2030HOOFDSTUK 2. BELEIDSUITGANGSPUNTEN 2.1. Inleiding2.2. Van de compacte stad naar de complete stadNetwerkvormingVerschillen binnen NederlandHet Noorden, de Kop van Noord-Holland en ZeelandOverijssel, Gelderland, Noord-Brabant, LimburgDe complete stadRuimte in de stadInvulling van het concentratiebeleid: de relatie met de
gebiedsuitwerkingenDe relatie met het vervoersbeleidDe relatie met het open ruimten beleid (rood en groen)Conclusies2.3. Nationaal Landschap Groene HartNadere Uitwerking/ROM Groene HartGroene Hart-gesprekkenHet Groene Hart als Nationaal LandschapStimuleringsbeleidBeschermingsbeleidBestuurlijk Platform Groene HartOntwikkelingsprogramma Groene HartBegrenzing Nationaal Landschap Groene Hart2.4. BufferzonesOverleg met provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en
UtrechtBetekenis en status van het bufferzonebeleidLimburg2.5. Overig openruimtebeleid2.6. Verstedelijkingsopgave en infrastructuurDe rol van het openbaar vervoerRuimtelijk beleid en openbaar vervoer: bereikbaarheid
en structuur(Inter)nationaal niveauStadsgewestelijk niveauProgrammering regionaal en stadsgewestelijk openbaar vervoerAfspraken in bestuurlijk overleg met de RandstadRol BCR bij voortgaande beleidsvorming2.7. De gebiedsuitwerkingenHet gebied tussen Den Haag en RotterdamHoeksche WaardDe driehoek Leiden-Haarlem-AmsterdamAlmere en zuidelijk Flevoland2.8. Nieuwe sleutelprojectenOverige aangemelde projectenStimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik2.9. Cultuurhistorische kwaliteit2.10. Multimodale bereikbaarheid van bedrijfsterreinenKAARTKATERN Kaartkatern ruimtelijke hoofdstructuur Nederland 2010 AlgemeenLegenda, behorend bij programmakaart Balans 2010, toekomstig
ruimtegebruik 1. Uitsnede uit Programmakaart Balans 2010Uitsnede uit Programmakaart Balans 2010 De verhouding stad-land en land-water 2. De verhouding stad-land en land-waterNederland in Europa 3. Nederland in EuropaStedelijke zones en netwerken 4. Stedelijke zones en netwerkenInrichtingsprincipes stad-land 5. Inrichtingsprincipes stad-landInrichtingsprincipes verstedelijking en infrastructuur 6. Inrichtingsprincipes verstedelijking en infrastructuurOpenbaarvervoersstructuur Noordvleugel Openbaarvervoersstructuur Utrecht Openbaarvervoersstructuur Zuidvleugel Ruimtelijke Hoofdstructuur Nederland 2010 7. Ruimtelijke Hoofdstructuur Nederland 2010Legenda Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage
missiebrief Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage missiebrief 8. Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage missiebrief 9. Toekomst luchtvaartinfrastructuur1. Optimalisatie Schiphol2. Satelliet NoordzeeToekomst luchtvaartinfrastructuur 3. Overloopluchthaven Maasvlakte4. Overloopluchthaven Flevoland5. Consequenties voor verkeers- en vervoersinfrastructuur6. ConclusieHOOFDSTUK 3. OPGAVE EN UITVOERINGSAFSPRAKEN PER LANDSDEEL 3.1. Inleiding3.2. De opgave en rijkssteun3.3. Het Noorden Verstedelijkingsopgave Positie van het Noorden in Nederland3.4. Het Oosten Verstedelijkingsopgave 3.5. De Randstad Verstedelijkingsopgave Discussies over verstedelijkingsoplossingenBegrenzing bufferzones en Groene HartNieuwe sleutelprojectenBestuurlijke Commissie Randstad3.6. Het Zuiden Verstedelijkingsopgave BIJLAGEUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE GRONINGEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Groningen)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Groningen)B3 Ruimtereservering voor werkenB3 InfrastructuurC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE FRIESLAND A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Friesland)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Friesland)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE DRENTHE A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Drenthe)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Drenthe)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE OVERIJSSEL EXCL. REGIO TWENTE A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Overijssel)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Overijssel)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
REGIO TWENTE A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder regio Twente)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
regio Twente)B3 Ruimtereservering voor werkenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE GELDERLAND EXCL. KNOOPPUNT ARNHEM-NIJMEGEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Gelderland)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Gelderland)B3 Ruimtereservering voor werkenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 KNOOPPUNT ARNHEM-NIJMEGEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder knooppunt Arnhem-Nijmegen)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
knooppunt Arnhem-Nijmegen)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE UTRECHT EXCL.REGIO UTRECHT A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Utrecht)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Utrecht)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
BESTUUR REGIO UTRECHT ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Bestuur Regio
Utrecht)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Bestuur Regio Utrecht)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Groene HartB7 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE FLEVOLAND A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 WoningbouwB3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE NOORD-HOLLAND EXCL. REGIONAAL ORGAAN AMSTERDAM A AlgemeenB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Noord-Holland)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Noord-Holland)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Groene HartB7 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 REGIONAAL ORGAAN AMSTERDAM A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Regionaal Orgaan
Amsterdam)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Regionaal Orgaan Amsterdam)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Groene HartB7 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE ZUID-HOLLAND EXCLUSIEF HAAGLANDEN EN STADSREGIO ROTTERDAM A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Zuid-Holland)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Zuid-Holland)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 GroenB5 Groene HartB6 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 STADSGEWEST HAAGLANDEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder stadsgewest Haaglanden)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
stadsgewest Haaglanden)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Groene HartB7 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
STADSREGIO ROTTERDAM A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder stadsregio Rotterdam)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
stadsregio Rotterdam)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenB6 Groene HartB7 Nieuwe sleutelprojectenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADGebiedsuitwerkingenInfrastructuurHerstructurering bedrijfsterreinenNieuwe sleutelprojectenUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE ZEELAND A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Zeeland)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Zeeland)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE NOORD-BRABANT EXCL. SAMENWERKINGSVERBAND REGIO EINDHOVEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Noord-Brabant)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Noord-Brabant)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 SAMENWERKINGSVERBAND REGIO EINDHOVEN A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Samenwerkingsverband
Regio Eindhoven)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Samenwerkingsverband Regio Eindhoven)B3 Ruimtereservering voor werkenB4 InfrastructuurB5 GroenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE LIMBURG A ALGEMEENB SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Limburg)B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Limburg)B3 Ruimtereservering voor werkenC INSTRUMENTARIUMD HERIJKING IN 2000
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25180Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 382 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 180Partiële Herziening Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk
Beleidnr. 4DEEL 3. KABINETSSTANDPUNT INHOUDSOPGAVE Partiële Herziening Planologische Kernbeslissing,
deel 3 1.Inleiding7   2.Aanvullingen op «II. Uitgangspunten van Beleid»9   3.Aanvullingen op «III. Beleidskeuzen voor de Dagelijkse 
Leefomgeving»17   4.Aanvullingen op «IV.
Beleidskeuzen voor het Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief»18   5.Aanvullingen op «V. Regionale Beleidsuitspraken»255.1.Het Noorden25 5.2.Het Oosten27 5.3.De
Randstad29 5.4.Het Zuiden37    6.Vervallen
teksten uit «V. Regionale Beleidsuitspraken»38   Nota
van Toelichting bij deel 3    1.Beleidsontwikkeling:
samenhang en accenten411.1.Inleiding411.2.De samenhang tussen de grote rijksnota's42 1.3.Continuïteit
en vernieuwing45    2.Beleidsuitgangspunten492.1.Inleiding49 2.2.Van de compacte stad naar
de complete stad49 2.3.Nationaal Landschap Groene Hart562.4.Bufferzones61 2.5.Overig openruimtebeleid632.6.Verstedelijkingsopgave en infrastructuur64 2.7.De
gebiedsuitwerkingen70 2.8.Nieuwe sleutelprojecten732.9.Cultuurhistorische kwaliteit75 2.10.Multimodale
bereikbaarheid van bedrijfsterreinen75    Kaartkatern
Ruimtelijke Hoofdstructuur Nederland 201079    3.Opgave
en uitvoeringsafspraken per landsdeel1033.1.Inleiding1033.2.De opgave en rijkssteun103 3.3.Het Noorden1083.4.Het Oosten110 3.5.De Randstad111 3.6.Het
Zuiden115    Bijlage Uitvoeringsafspraken
Verstedelijkingsbeleid 2005–20101171. InleidingIn 1993 is de Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid
(PKB-NRB) neergelegd in de Vierde nota ruimtelijke ordening Extra (VINEX).
Hierin zijn de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid uitgezet voor de periode
tot 2015.In VINEX zijn voor het onderdeel verstedelijking de hoofdlijnen uitgewerkt
tot concrete maatregelen voor de eerste helft van die periode, de periode
tot het jaar 2005. Op dit deel van de PKB zijn uitvoeringsconvenanten gebaseerd
die door het rijk zijn gesloten met provincies en kaderwetgebieden.De partiële herziening van de PKB, waarvan deel 3 nu voor u ligt,
heeft betrekking op de verstedelijking in de periode 2005–2010. De hoofdlijnen
van het beleid blijven daarbij ongewijzigd, maar worden wel op enkele punten
aangevuld. De Nota van Toelichting, behorende bij de PKB, bevat een weergave
van de achtergronden en de overwegingen die tot de aanvullingen hebben geleid.In deze PKB-tekst wordt het kabinetsstandpunt ten aanzien van de partiële
herziening beschreven. Daarbij is rekening gehouden met de resultaten van
het bestuurlijk overleg en inspraak naar aanleiding van het ontwerp zoals
die in deel 2, «Reacties op het ontwerp», zijn beschreven.Bovendien zijn in deze PKB de resultaten van het overleg met de Tweede
Kamer over de nota Randstad en Groene Hart verwerkt. Deze betreffen zowel
de versterking van het beleid gericht op het Groene Hart als de nadere gebiedsuitwerkingen
van (de verstedelijking op) de Randstadring. In de PKB zijn daartoe respectievelijk
een aanwijzing van het Groene Hart als Nationaal Landschap en een beschrijving
van de rijksuitgangspunten voor de gebiedsuitwerkingen opgenomen.Daarnaast is in deze PKB, mede op basis van reacties op het ontwerp, het
bufferzonebeleid nader bijgesteld.Bij parlementaire goedkeuring van deze partiële herziening zullen
de daarin opgenomen aanvullingen en wijzigingen tezamen met de ongewijzigde
delen uit de vigerende PKB-NRB worden opgenomen in deel 4. Deel 4 zal daarmee
uit de complete, door de herziening aangepaste, PKB-tekst bestaan.Hierna worden de wijzigingen op de vigerende PKB weergegeven. De vigerende
tekst zelf wordt niet herhaald, maar ter verduidelijking is de context van
de betreffende passage aangegeven. De (gehandhaafde) context is normaal afgedrukt
en de aanvullingen zijn vet gedrukt. De aanvullingen in de partiële
herziening betreffen:Aanvullingen op de PKB-NRB: onderwerpplaats in PKB-NRB  Open ruimtenHoofdstuk II. Uitgangspunten
van beleid,  2. Ruimtelijke Hoofdstructuur   BundelingHoofdstuk
II. Uitgangspunten van beleid,  2. Ruimtelijke Hoofdstructuur.  BufferzonesHoofdstuk II. Uitgangspunten van beleid,  2.
Ruimtelijke Hoofdstructuur   Nieuwe sleutelprojectenHoofdstuk
II. Uitgangspunten van beleid,  3. Doorwerking   Cultuurhistorische
waardenHoofdstuk III. Beleidskeuzen voor de Dagelijkse Leefomgeving  Recreatieve groenvoorzieningenHoofdstuk III. Beleidskeuze
voor de Dagelijkse Leefomgeving, 1. Stedelijk gebied   Multimodale
bereikbaarheid van bedrijfsterreinenHoofdstuk III. Beleidskeuzen voor
de Dagelijkse Leefomgeving, 2. Geleiding van de Mobiliteit   Infrastructuur
RandstadHoofdstuk IV. Beleidskeuzen voor het Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief,
4. Randstad   Groene HartHoofdstuk IV. Beleidskeuzen voor
het Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief, 4. Randstad   Uitgangspunten
gebiedsuitwerkingenHoofdstuk V. Regionale Beleidsuitspraken, 5.3. De
Randstad   Verstedelijkingsopgave 2005–2010Hoofdstuk
V. Regionale Beleidsuitspraken, bij de verschillende landsdelen onder paragraaf
f/g   Teksten van de PKB-NRB die vervallen:   Verstedelijkingsuitspraken
na 2005Hoofdstuk V. Regionale Beleidsuitspraken, landsdeel West, paragraaf
fSommige beslissingen in deze PKB zijn van zodanig gewicht voor de richting
van het ruimtelijk beleid, dat bij wijziging ervan de PKB-procedure moet worden
doorlopen. Deze beslissingen van wezenlijk belang, als bedoeld in art 3. tweede
lid, van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985 zijn in een geel vlak
aangegeven. Ook de op de kaarten in de PKB-herziening aangegeven beleidsinformatie
wordt aangemerkt als beslissing van wezenlijk belang.De rijksoverheid zal bij haar beleid de beslissingen in deze PKB als uitgangspunt
nemen.Provincies en gemeenten wordt gevraagd in hun beleid rekening te houden
met de inhoud van deze PKB; het rijk zal de PKB-herziening gebruiken als basis
voor de beoordeling van het beleid van die andere overheden.De aanwijzing van een aantal bufferzones (op de PKB-Bufferzonekaarten)
is een concrete beleidsbeslissing en wordt derhalve aangemerkt als een besluit
in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht. Voor het overige
bevat de PKB-herziening naar het oordeel van het kabinet geen besluiten als
bedoeld in artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht. 2. Aanvullingen op «II. Uitgangspunten van Beleid»In hoofdstuk II.2 Ruimtelijke Hoofdstructuur wordt onder d. de tekst over
de open ruimten aangevuld met de vetgedrukte tekst. Met inbegrip van de vetgedrukte
aanvulling luidt de tekst onder d. als volgt:«d. In deze open ruimten geldt een restrictief beleid. Dit betekent
het volgende. d.1: In de op de Regiokaarten (als «restrictief beleid rijk»)
aangegeven en in Hoofdstuk V omschreven gedeelten van de open ruimten mag
in beginsel geen uitbreiding van ruimtebeslag door verstedelijking plaatsvinden buiten in streekplannen rond kernen aan te geven bebouwingscontouren.
 d.2: Voor de overige gebieden binnen de open ruimten vraagt het kabinet
de provinciale besturen in hun streekplannen een zodanige invulling te geven
aan het restrictief beleid dat de toename van het ruimtebeslag in deze gebieden
wordt geconcentreerd op de stadsgewesten en zo nodig op regionale opvangkernen.
Ook deze gebieden zijn (als «restrictief beleid provincie») op
de Regiokaart aangegeven en in Hoofdstuk V omschreven. De vormgeving
van het «restrictief beleid provincie» is vrij. Als daarvoor anders
dan d.m.v. bebouwingscontouren in streekplannen wordt gekozen, dient deze
op dezelfde wijze als bij de contourbenadering, duidelijk toetsbaar en handhaafbaar
te worden gemotiveerd en vastgelegd.Door middel van deze stringente invulling van het bundelingsbeleid moet
worden gestreefd naar beperking van de aantasting van de ecologische en landschappelijke
waarden, naar vermijding van onnodige mobiliteit en naar versterking van het
stedelijk draagvlak.»In hoofdstuk II.2 Ruimtelijke Hoofdstructuur wordt onder f. de tekst van
het derde gedachtestreepje aangevuld met de vetgedrukte tekst. Met inbegrip
van de vetgedrukte aanvulling luidt de tekst onder f. als volgt:«f. Het kabinet streeft naar een zodanige ruimtelijke ontwikkeling
dat de (dagelijkse) functionele relaties op het gebied van wonen, werken en
verzorging zich op de schaal van het stadsgewest kunnen afspelen. Door middel
van bundeling wordt beoogd:– het stedelijk draagvlak te ondersteunen;– de groei van de mobiliteit te beperken;– woningen, werkgelegenheid en voorzieningen op zodanige afstand
van elkaar te situeren en met een zodanige inrichting van locaties dat
de bereikbaarheid met fiets en openbaar vervoer optimaal is;– verdere verstedelijking van het landelijk gebied te beperken.»In hoofdstuk II.2 Ruimtelijke Hoofdstructuur wordt onder i. de tekst over
de bufferzones aangevuld met de vetgedrukte tekst. Met inbegrip van de vetgedrukte
aanvulling luidt de tekst onder i. als volgt: «Om te voorkomen dat stadsgewesten aaneengroeien en om open
ruimten tussen de stadsgewesten te handhaven c.q. te ontwikkelen, zijn
en worden bufferzones aangewezen. Bufferzones zijn goed ingerichte
open ruimten tussen stadsgewesten waarin enerzijds door zorgvuldige
bestemming, inrichting en beheer en door strategische grondaankopen
door de rijksoverheid een duurzaam agrarisch grondgebruik en in
delen een inrichting voor dagrecreatie, bos en natuur wordt nagestreefd en anderzijds geen verder ruimtebeslag voor verstedelijking mag plaatsvinden,
anders dan binnen de bebouwingscontouren van stedelijke enclaves, en geen
nieuwvestiging van glastuinbouw mag plaatsvinden, buiten de in vigerende bestemmingsplannen
opgenomen planologische capaciteit. Niet-substantiële bebouwing die gekoppeld
is aan het gebruik van de genoemde landelijke gebiedsfuncties is toegestaan.
Ook de realisering van «nieuwe landgoederen» is toegestaan, mits
deze een duidelijke verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied
tot gevolg hebben.De aanwijzing van de bufferzones Blaricum-Huizen-Oostermeent, Utrecht-Hilversum,
Amstelland-Vechtstreek, Amsterdam-Haarlem, Amsterdam-Purmerend, Den Haag-Leiden-Zoetermeer,
Midden-Delfland en Oost-IJsselmonde is een concrete beleidsbeslissing, en
is daarmee een besluit in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht. De grenzen zijn op de PKB-Bufferzonekaarten aangegeven. Binnen
deze in overleg met de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht bepaalde
grenzen is het rijksbufferzonebeleid van toepassing.Bij de vaststelling
van streek-, structuur- en bestemmingsplannen dient dit rijksbufferzonebeleid,
inclusief de aangegeven grenzen, in acht genomen te worden. Binnen de bufferzones
bevindt zich een aantal verstedelijkte enclaves. Aan genoemde provincies wordt
verzocht de grenzen van deze enclaves voor 2005 in hun streekplannen aan te
geven.De grenzen van de bufferzones Maastricht-Sittard/Geleen, en Sittard/Geleen-Heerlen
zijn indicatief op de PKB-Regiokaarten aangegeven. In het najaar van 1998
zal de provincie Limburg een begrenzingsvoorstel doen. De aanwijzing (inclusief
de definitieve begrenzing) vindt plaats in het kader van een partiële
herziening van deze PKB.»Aan hoofdstuk II.3 Doorwerking wordt onder k. een tekst toegevoegd die
betrekking heeft op de stimuleringsregeling meervoudig intensief ruimtegebruik
en de nieuwe sleutelprojecten. Deze tekst luidt als volgt:«Het rijk ondersteunt de haalbaarheidsonderzoeken die gericht
zijn op een versterking van de stedelijke vitaliteit door het opvoeren van
de intensiteit en verscheidenheid van het stedelijk ruimtegebruik en verbetering
van de kwaliteit van de stedelijke ruimte door herontwikkeling van slecht
gebruikte ruimte, meervoudig grondgebruik, ondergrondse oplossingen, en overbouwen
van zware infrastructuur. Speerpunt in deze benadering zijn de nieuwe sleutelprojecten
en het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik en Stad en Milieu.Door de vier grote steden en Arnhem zijn plannen voorgedragen om
de internationale halteplaatsen van de hogesnelheidstrein te benutten als
nieuwe sleutelprojecten voor een impuls aan de stad. De regering neemt zich
voor om in samenspraak met de betrokken gemeenten en met behoud van hun autonome
verantwoordelijkheid, te onderzoeken of op zo'n manier de positie van Nederland
in internationaal verband wordt versterkt, nieuwe vormen van intensief ruimtegebruik
worden ontwikkeld en de mobiliteit gunstig wordt beïnvloed.Voor de overige aangemelde nieuwe sleutelprojecten zal het rijk nagaan
of in bestaande sectorale programma's elementen zijn opgenomen die een bijdrage
kunnen vormen aan de uitvoering. Voorzover daarbij meerdere departementen
zijn betrokken zorgt het rijk voor een gecoördineerde werkwijze».PKB-Bufferzonekaart Amsterdam–HaarlemPKB-Bufferzonekaart Amstelland–Vechtstreek PKB-Bufferzonekaart Blaricum–Huizen/OostermeentPKB-Bufferzonekaart Utrecht–Hilversum PKB-Bufferzonekaart Den Haag–Leiden–Zoetermeer PKB-Bufferzonekaart Midden Delfland PKB-Bufferzonekaart Oost-IJsselmonde PKB-Bufferzonekaart Amsterdam-Purmerend 3. Aanvullingen op «III. Beleidskeuzen voor de Dagelijkse
Leefomgeving»In hoofdstuk III Beleidskeuzen voor de Dagelijkse Leefomgeving wordt onder
c. de tekst bij het vijfde gedachtestreepje aangevuld en een tekst als zesde
gedachtestreepje toegevoegd. Met inbegrip van de aanvullende vetgedrukte teksten
luidt de tekst onder c. als volgt:«c. Bij het veiligstellen van basiswaarden moeten burgers en overheid
voor zowel het stedelijk als het landelijk gebied er zorg voor dragen dat:– de gebouwde omgeving en de openbare ruimte niet in verval raken– steden, dorpen en landelijk gebied niet vervuilen– bepaalde groepen in de steden en op het platteland niet onvrijwillig
ruimtelijk geïsoleerd raken– steden, dorpen en landschappen niet eenvormig worden en dat de
historisch gegroeide situatie, inclusief archeologische waarden, niet onherkenbaar
wordt en dat deze in geval van verstoring ten minste gedocumenteerd wordt. Daarom dient vanaf het begin van het ruimtelijk planproces de cultuurhistorische
kwaliteit, in de vorm van historische (steden)bouwkunde, archeologie en historisch-landschappelijke
elementen en structuren, integraal en herkenbaar in de planontwikkeling en
besluitvorming te worden betrokken. In het algemeen dient architectonische
en stedenbouwkundige kwaliteit te worden nagestreefd.– er voldoende recreatieve groenvoorzieningen beschikbaar en
bereikbaar zijn.»In hoofdstuk III.1 Stedelijk Gebied wordt de tekst over de openbare ruimte
achter de laatste zin «Het gaat bij dat laatste om groene longen vanuit
het landelijk gebied de stad in en recreatieve verbindingszones vanuit de
stad het landelijk gebied in», aangevuld met:«– De stedelijke structuur en de groene structuur
dienen in samenhang te worden gepland en ontwikkeld.»In hoofdstuk III.2 Geleiding van de Mobiliteit wordt een beleidsuitspraak
2.9 toegevoegd. De aanvulling betreft de multimodale bereikbaarheid van bedrijfsterreinen,
en is vetgedrukt weergegeven. De tekst is dan als volgt:«2.9. Het regeringsbeleid is er op gericht het goederenvervoer
milieuvriendelijker te laten verlopen en congestie van het vrachtvervoer over
de weg te verminderen. Nieuwe locaties met een zogenaamd C-profiel dienen
in verband daarmee waar mogelijk en afhankelijk van het soort bedrijven multimodaal
ontsloten te zijn. Voor de locatie van deze terreinen geldt het bundelingsprincipe
van deze PKB. Deze bedrijfsterreinen worden verder bij voorkeur gesitueerd
bij terminals die vanuit ruimtelijk oogpunt goed liggen voor verdere uitgroei
en die goed via de weg ontsloten zijn. Bestaande bedrijfsterreinen worden
waar nodig voorzien van een goede aansluiting op overslagpunten.»4. Aanvullingen op «IV. Beleidskeuzen voor het Ruimtelijk
Ontwikkelingsperspectief»Het ontwikkelingsperspectief en de beleidsuitspraken voor de Randstad
(IV.4) worden uitgebreid met teksten over het Groene Hart. Deze aanvullingen
zijn vetgedrukt aangegeven. In het tekstblok «Het perspectief is gericht
op: ..», is bij het tweede gedachtestreepje de zinsnede «ten behoeve
van de internationale zakelijke dienstverlening» komen te vervallen.Tevens is een aanvullende tekst opgenomen over de bereikbaarheid van en
in de Randstad.De complete tekst voor het ontwikkelingsperspectief wordt: «Randstad en Nationaal Landschap Groene Hart OntwikkelingsperspectiefOp Europese en wereldschaal is er sprake van een toenemende concurrentie
tussen steden. De Randstad heeft de mogelijkheden om die concurrentie aan
te gaan. Voor een internationaal concurrerend grootstedelijk vestigingsmilieu
liggen de beste aanknopingspunten in de stedelijke gebieden van Amsterdam,
Rotterdam, Den Haag en Utrecht.De Randstad is een combinatie van grote en middelgrote stadsgewesten in een ring, met bufferzones tussen de stadsgewesten, gesitueerd rond
een groen en relatief open middengebied dat de Randstad haar unieke karakter
geeft. Verdere verstedelijking bedreigt de geledingsfunctie van dit Groene
Hart. De landschappelijke, toeristisch-recreatieve en agrarische mogelijkheden
van dit gebied kunnen een bijdrage leveren aan de vergroting van de concurrentiekracht
van het internationale grootstedelijke vestigingsmilieu van de Randstad en
aan de kwaliteit van het daarbij behorende Groene Hart.De combinatie van Randstadring en Groene Hart is uniek en van grote
betekenis voor het ruimtelijk-economisch functioneren van de Randstad. De
structuur van een stedelijke concentratie op de ring en een open landelijk
middengebied met agrarische, natuur, toeristisch-recreatieve, cultuurhistorische
en landschappelijke functies en waarden vormen samen een structuur die resulteert
in een grootstedelijk vestigingsklimaat met rust, ruimte en groen op korte
afstand.Overeenkomstig zijn unieke karakter, zoals hiervoor beschreven wordt
het Groene Hart beschermd, beheerd en verder ontwikkeld, rekening houdend
met de relaties met de andere grootschalige open gebieden. Hiertoe wordt het
gebied aangewezen als Nationaal Landschap.Het perspectief is gericht op:– het behouden en verder ontwikkelen van de hierboven beschreven
structuur van de Randstadring, bufferzones en het Groene Hart;– het verbeteren van het internationaal concurrerend grootstedelijk
vestigingsmilieu in de Randstad met een sterk accent op Amsterdam, Rotterdam,
Den Haag en Utrecht;– het scheppen van voldoende ruimte voor bedrijvigheid, zowel
kwantitatief als kwalitatief;– het in aansluiting op de Randstadgroenstructuur benutten van de
ontwikkelingsmogelijkheden van het Groene Hart voor landbouw, natuur, cultuurhistorie,
toerisme en openluchtrecreatie, mede ten dienste van het internationale vestigingsmilieu
in de Randstad;– het handhaven en verder ontwikkelen van het Groene Hart als
een open, schoon en groen middengebied in de Randstad, teneinde te zorgen
voor voldoende aantrekkelijke mogelijkheden voor natuur en recreatie op korte
afstand van de grote steden;– behoud en versterking van de relaties tussen Groene Hart
en de bufferzones tussen de stadsgewesten en andere grootschalige open gebieden
zoals het Rivierengebied, de Zeeuwse Delta, en het IJsselmeer (w.o. het Markermeer)
en groene gebieden zoals het duingebied en de Utrechtse Heuvelrug;– het veiligstellen van de bereikbaarheid en de leefbaarheid
van de stadsgewesten, in het bijzonder van de vier grote steden, de
beide mainports Schiphol en Rotterdamse haven en de andere grote bedrijfsconcentraties. Dit is een essentiële voorwaarde voor de economische ontwikkeling en
het welslagen van het stedelijk concentratiebeleid. Het gaat hierbij om het
beheersen van de mobiliteit onder meer door de verbetering van openbaarvervoerstelsels
binnen en tussen stadsgewesten;– het voortzetten van een arbeidsmarkt- en huisvestigingsbeleid
voor sociaal-economisch zwakke groepen in de grote steden.»Beleidsuitspraak 4.4. wordt toegevoegd:«Voor het Nationaal Landschap Groene Hart, zoals aangegeven
op de beleidskaart Nationaal Landschap Groene Hart, gelden de volgende beleidsuitspraken:– bundeling van stedelijke functies in de Randstadring en Groene
Hart is het uitgangspunt voor rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid teneinde
het open karakter van het Groene Hart te behouden en compartimentering te
voorkomen;– voor het Groene Hart wordt een stimuleringsbeleid gevoerd
om de agrarische, natuur, recreatieve, toeristische en cultuurhistorische
functies en -waarden van het Groene Hart duurzaam te versterken;– een duurzame agrarische productie en een duurzaam beheer
van de functies van het landelijke gebied, in samenhang met een verbetering
van de milieukwaliteit wordt nagestreefd;– het in de PKB in de onderdelen II.2 onder c. en d.1. beschreven
restrictieve beleid voor de open ruimte wordt in dit gebied zodanig ingevuld
dat uitbreiding van ruimtebeslag door het bouwen van gebouwen in beginsel
alleen mag plaatsvinden binnen in het streekplan aangegeven bebouwingscontouren.
Een uitzondering geldt voor niet-substantiële bebouwing die gekoppeld
is aan het gebruik van de genoemde landelijke gebiedsfuncties. Ook de realisering
van «nieuwe landgoederen» is toegestaan, mits deze een duidelijke
verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied tot gevolg hebben.
Nieuwvestiging van glastuinbouw is, buiten de vigerende planologische capaciteit,
uitgesloten, tenzij het gaat om een concentratie van het bestaande glastuinbouwareaal,
dus waarbij de bestaande hoeveelheid glastuinbouw per saldo niet toeneemt
en de concentratie bijdraagt aan een sterkere ruimtelijke en landschappelijke
kwaliteit van het Groene Hart en een sterkere economische structuur van de
glastuinbouw;– de bebouwingscontouren mogen via een streekplanwijzigingsprocedure
worden verlegd, indien dit planologisch beter inpasbaar is en de totale oppervlakte
van het gebied binnen de contour gelijk blijft; bij de invulling van het gebied
binnen de contouren dient door gemeenten rekening te worden gehouden met openheid
en kwaliteit van het aangrenzend landelijke gebied;– binnen de bebouwingscontouren dienen gemeenten te zorgen
voor een voldoende en voldoende gevarieerd aanbod van bedrijfsterreinen;– een substantieel deel van de verstedelijkingsbehoefte binnen
het Groene Hart moet worden opgevangen op de Randstadring. Voorzover het rijk
verantwoordelijk is voor de nadere invulling van het beleid, zal het erop
toezien dat, binnen de kaders van het restrictief beleid, de leefbaarheid
voor de bewoners van het Groene Hart niet in negatieve zin wordt beïnvloed.Tevens wordt gewezen op het gestelde onder V.3.m. over het voorkomen
van nieuwe doorsnijdingen van het Groene Hart met infrastructuur.StimuleringsbeleidNaast het restrictieve beleid wordt ook een stimuleringsbeleid gevoerd
in het Groene Hart. Het huidige stimuleringsbeleid voor het Groene Hart is
vastgelegd in het Structuurschema Groene Ruimte, het rijksbufferzonebeleid
en de Nadere Uitwerking/ROM voor het Groene Hart. De projecten uit dit stimuleringsbeleid
zijn gericht op het realiseren van grote groengebieden en uitloopgebieden,
op het verbeteren van de samenhang tussen gebieden, het verbeteren van de
toegankelijkheid van het Groene Hart en het verbeteren van de milieukwaliteit.Dit stimuleringsbeleid wordt voortvarend voortgezet en versterkt
met een kwaliteitsimpuls (extra investeringsimpuls) voor het Groene Hart.Het Bestuurlijk Platform Groene Hart draagt zorg voor coördinatie
en afstemming van de uitvoering van het Groene Hart-beleid.Ontwikkelingsprogramma Nationaal Landschap Groene HartOm alle beleidsvoornemens en projecten efficiënt te kunnen uitvoeren
en af te stemmen is een ontwikkelingsprogramma voor het Nationaal Landschap
Groene Hart gewenst. Een dergelijk programma zal in overleg met de partijen
verenigd in het Platform worden opgesteld.Voor het ontwikkelingsprogramma geldt het volgende:– de uitvoering van het bestaande Groene Hart-beleid is de
basis; hieronder is in elk geval begrepen het beleid zoals afgesproken in
vigerende beleidsnota's, het Plan van Aanpak NU/ROM Groene Hart uit 1992 en
nieuwe projecten die sindsdien door de Platformpartijen zijn gestart;– de kwaliteitsimpuls voor het Groene Hart wordt in het ontwikkelingsprogramma
geregeld en heeft in ieder geval betrekking op de bescherming van de landschappelijke
waarden, verbetering van de toegankelijkheid van het gebied als geheel en
versterking van de positie van de grondgebonden milieuvriendelijke landbouw,
een en ander in samenhang met de verbetering van de milieukwaliteit;– de leefbaarheid van de kernen wordt gewaarborgd en nieuwe
(economische) dragers worden ontwikkeld die dienstbaar zijn aan versterking
van het landschappelijk karakter; het flankerend beleid voor wonen, werken
en leefbaarheid wordt nader geconcretiseerd;– voor die gebieden in het Groene Hart waar de ruimtelijke
kwaliteit onder druk staat, nodigt het rijk de provincies uit ruimtelijke
ontwerpen op te stellen, waarbij ook milieu-aspecten aandacht zullen krijgen;– over de voortgang van de uitvoering van het ontwikkelingsprogramma
zal elke vier jaar een evaluatie en elke twee jaar een voortgangsrapportage
worden opgesteld, die beide aan de Tweede Kamer zullen worden uitgebracht.»PKB-Regiokaard Noord 5. Aanvullingen op «V. Regionale Beleidsuitspraken» 5.1. Het NoordenIn hoofdstuk V.1. Groningen, Friesland, en Drenthe wordt een nieuwe paragraaf
«n. verstedelijkingsopgave 2005–2010» toegevoegd. De tekst
van deze nieuwe paragraaf is als volgt: «De verstedelijkingsopgave voor de noordelijke provincies
in de periode 2005–2010 is weergegeven in de hierna volgende tabel.  woningen
(x 1 000)bedrijfsterrein (ha)kantoren
(10 000 m2 b.v.o.)   opgavebandbreedteopgavebandbreedteopgave   Groningen50–89898–15815  Friesland73–119898–21015  Drenthe64–8110110–18210 Het rijk zal de voor dat doel ter beschikking staande instrumenten
inzetten om de uitvoering van de hierboven aangegeven verstedelijkingsopgave
te ondersteunen. De opgave is de basis voor de uitvoeringsafspraken. Daar
de bevolkings- en economische prognoses in de loop der tijd kunnen veranderen,
zal in het jaar 2000 een herijking van de uitvoeringsafspraken plaatsvinden.De provinciale en gemeentelijke overheden dienen in hun plannen tenminste
voldoende ruimte op te nemen om de opgave voor wonen respectievelijk werken
te accommoderen, en binnen de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid voldoende ruimte te reserveren voor ontwikkelingen in de verstedelijkingsvraag
zoals aangegeven in de bandbreedte.Vanuit de doelstelling zuinig ruimtegebruik mag de maximale ruimtereservering
niet uitgaan boven de aangegeven bandbreedte. In het geval de verstedelijkingsvraag
voor het wonen zich ontwikkelt onder het niveau van de opgave, is de basis
voor (onderdelen van) de plannen niet meer aanwezig. In dat geval dienen provincies
en gemeenten bij de bepaling van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen
van) de plannen die wel aan de orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten
van het nationaal ruimtelijk beleid.»PKB–Regiokaart Oost 5.2. Het OostenIn hoofdstuk V.2. Overijssel en Gelderland wordt een nieuwe paragraaf
«k. verstedelijkingsopgave 2005–2010» toegevoegd. De tekst
van deze paragraaf is als volgt:«De verstedelijkingsopgave voor de provincies Overijssel, Gelderland
en de kaderwetgebieden Arnhem-Nijmegen en Twente in de periode 2005–2010
is weergegeven in de hierna volgende tabel. woningen
(x 1 000)bedrijfsterrein (ha)kantoren
(10 000 m2 b.v.o.)   opgavebandbreedteopgavebandbreedteopgave Twente63–10166 166–223 15 Arnhem-Nijmegen106–131531153–190123 Overijssel (zonder Twente)96–11110 110–163 10 Gelderland (zonder KAN)1711–22207 207–280 22 1 Exclusief multimodaal transportcentrum ValburgHet rijk zal de voor dat doel ter beschikking staande instrumenten
inzetten om de uitvoering van de hierboven aangegeven verstedelijkingsopgave
te ondersteunen. De opgave is de basis voor de uitvoeringsafspraken. Daar
de bevolkings- en economische prognoses in de loop der tijd kunnen veranderen,
zal in het jaar 2000 een herijking van de uitvoeringsafspraken plaatsvinden.De provincies, kaderwetgebieden en gemeenten dienen in hun plannen
tenminste voldoende ruimte op te nemen om de opgave voor wonen respectievelijk
werken te accommoderen, en binnen de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid voldoende ruimte te reserveren voor ontwikkelingen in de verstedelijkingsvraag
zoals aangegeven in de bandbreedte.Vanuit de doelstelling zuinig ruimtegebruik is het rijk van oordeel
dat de maximale ruimtereservering niet mag uitgaan boven de aangegeven bandbreedte.
In het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt onder
het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen niet
meer aanwezig. In dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) de plannen die wel aan
de orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid.Het rijk constateert dat voor het kaderwetgebied Arnhem-Nijmegen
470 ha bij het groenproject Over-Betuwe voldoet aan de criteria van Strategische
Groenprojecten (grootschalig met geledende werking en structurerende werking
op nationaal of zelfs bovennationaal niveau, ruimtelijk gekoppeld aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010). Hierbij hoort circa 70 ha verbindingen.»PKB–Regiokaart West 5.3. De RandstadIn hoofdstuk V.3. Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland wordt
een nieuwe paragraaf «q. verstedelijkingsopgave 2005–2010»
toegevoegd.De uitspraken over de verstedelijkingsrichtingen na 2005 in paragraaf
f. stadsgewesten vervallen. Op de PKB-kaart vervallen de aanduidingen voor
de alternatieve ontwikkelingsrichtingen na 2005.De tekst van de nieuwe paragraaf q. is als volgt:«De verstedelijkingsopgave voor de provincies en kaderwetgebieden
in de Randstad in de periode 2005–2010 is weergegeven in de hierna volgende
tabel. Voor het Groene Hart wordt de beschikbare uitbreidingsruimte binnen
de bebouwingscontouren 2005 geschat op circa 4 000 woningen en circa
95 ha bedrijfsterreinen. woningen (x 1 000)bedrijfsterrein
(ha)kantoren (10 000 m2 b.v.o.)  opgavebandbreedteopgavebandbreedteopgave Regio Amsterdam23 11–38251251–36886 Regio Rotterdam21 11–29210210–32761 Haaglanden15*0–17135135–20951 Regio Utrecht15 7–17168168–24645 Noord-Holland zonder ROA11 5–19128128–18722 Zuid-Holland zonder SRR en Haaglanden12*9–24153153–22322 Utrecht zonder BRU5 5–96565–9513 Flevoland17 10–20100100–15510 * Dubbeltelling met betrekking tot overloop Leidse RegioHet rijk zal de voor dat doel ter beschikking staande instrumenten
inzetten om de uitvoering van de hierboven aangegeven verstedelijkingsopgave
te ondersteunen. De opgave is de basis voor de uitvoeringsafspraken. Daar
de bevolkings- en economische prognoses in de loop der tijd kunnen veranderen,
zal in het jaar 2000 een herijking van de uitvoeringsafspraken plaatsvinden.De provincies, kaderwetgebieden en gemeenten dienen in hun plannen
tenminste voldoende ruimte op te nemen om de opgave voor wonen respectievelijk
werken te accommoderen, en binnen de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid voldoende ruimte te reserveren voor ontwikkelingen in de verstedelijkingsvraag
zoals aangegeven in de bandbreedte.Vanuit de doelstelling zuinig ruimtegebruik is het rijk van oordeel
dat de maximale ruimtereservering niet mag uitgaan boven de aangegeven bandbreedte.
In het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt onder
het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen niet
meer aanwezig. In dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) de plannen die wel aan
de orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid.In de opgave voor Haaglanden is ruimte opgenomen voor overloop uit
de Leidse Regio. Bij de herijking van de uitvoeringsafspraken in 2000 zal
de precieze omvang van deze overloop worden bepaald. Daaraan zal dan het opgavecijfer
voor Haaglanden, evenals dat voor Zuid-Holland (zonder SRR en
Haaglanden) worden aangepast.Het rijk concludeert dat voor het realiseren van de opgave voor bedrijfsterreinen
in de Regio Rotterdam, bedrijfsterreinontwikkeling in de Hoeksche Waard noodzakelijk
is.Het rijk concludeert tevens dat 1990 ha voldoet aan de criteria van
Strategische Groenprojecten (grootschalig met geledende en structurerende
werking op nationaal of zelfs bovennationaal niveau, ruimtelijk gekoppeld
aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010). Hierbij hoort circa 275 ha
verbindingen.De verdeling hiervan is als volgt: (zie zoekgebieden regiokaart West)– ten westen van Utrecht 275 ha– bij Bergen-Schoorl 290 ha– bij de Zaanstreek/Beverwijk 310 ha– tussen Den Haag en Rotterdam 595 ha– ten NO van Rotterdam 245 ha– ten zuiden van Amsterdam 550 haVoor zover deze mogelijke Strategische Groenprojecten zijn gelegen
binnen de grenzen van de gebiedsuitwerkingen, zal de precieze locatie worden
bezien in samenhang met deze gebiedsuitwerkingen.Voor drie gebieden in de Randstad zal, vanwege de complexiteit
van de ruimtelijke vraagstukken voor zowel de middellange als de lange termijn,
een integrale gebiedsuitwerking worden opgesteld. Het gaat om:– het gebied tussen Den Haag en Rotterdam– het gebied van de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam– de Hoeksche WaardVerder zal een studie worden ondernomen naar de ontwikkelingsmogelijkheden
van Almere op langere termijn (na 2010), waarbij ook de ontsluitingsproblematiek
van Zuidelijk Flevoland wordt betrokken.De Randstadprovincies zijn bereid om voor de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie met betrekking tot Almere het initiatief te nemen en deze
op te stellen in intensieve samenwerking met het rijk en andere betrokken
partijen.Rijk, provincies en kaderwetgebieden zijn het erover eens dat daarbij
de volgende uitgangspunten en keuzevraagstukken worden gehanteerd.Gemeenschappelijke uitgangspunten voor alle gebiedsuitwerkingen:• zijn gericht op het identificeren van keuzevraagstukken die
vóór 2010 om een beslissing vragen alsook van de kaders waarin
deze beslissingen genomen moeten worden;• verkennen alternatieve structuurbeelden voor de lange termijn
(na 2010);• hanteren bij het bepalen van «de opgave» de bandbreedtes
van de CBS-prognoses en de CPB-scenario's als referentiekader;• gaan uit van de VINEX-afspraken over de verstedelijking tot
2010 alsook van de VINEX-beleidsuitgangspunten; voor de periode
na 2010 kan als dit zinvol geacht wordt hiervan gemotiveerd afgeweken worden;• hanteren de uitkomsten van voortschrijdende beleidsvorming
ten aanzien van de toekomst van de Nederlandse luchtvaartinfrastructuur;• vormen een bouwsteen voor de 5e Nota RO/Nota Leefomgeving
alsook voor de relevante sectornota's, structuur- en streekplannen;• resulteren medio 1998 in een eindrapportage.Gebiedsuitwerking Den Haag-RotterdamUitgangspunten:– aanleg van de HSL volgens het vastgestelde tracé en
een HST-gebruik van de intercity-verbinding Rotterdam-Den Haag;– aanvulling van de hoofdinfrastructuur met een doortrekking
van de A4 tussen Den Haag en Schiedam en verbetering van de verbinding tussen
de A16 en de A13 (conform resultaat van de lopende tracé/mer-studie);– uitvoering van de eerste fase van Randstadrail (lightrail
exploitatie van de Hofplein-lijn en de Zoetermeerlijn en vervoersintegratie
met het stadsgewestelijk OV-net van de Haagse en de Rotterdamse regio) en
een HOV-verbinding Zoetermeer-Rotterdam;– ontwikkeling van een groenstructuur die past bij een hoogwaardig
leefmilieu en waarin opgenomen ecologische en recreatieve verbindingszones
tussen de bufferzones (Midden- Delfland en Den Haag-Leiden-Zoetermeer) en
het Groene Hart (m.n. Groenblauwe Slinger);– handhaving van het beleid voor het Groene Hart en de bufferzone
Midden-Delfland;– ontwikkelen van een groene impuls in de randzone van het
Groene Hart;– instandhouding/reconstructie van het Zuid-Hollands Glasdistrict
als centrumgebied voor de glastuinbouw met een verbeterde milieukwaliteit.Keuzevraagstukken voor de periode na 2010:– opstellen van alternatieve inrichtingsmodellen waarbij een
sterk geconcentreerde verstedelijking (compactestadprincipe) wordt vergeleken
met het vormen van een nieuwe stedelijke kern en met een meer gespreide ontwikkeling.
Deze modellen al dan niet geïntegreerd met glastuinbouw.Daarbij worden de consequenties aangegeven voor:* het draagvlak voor de centrumvoorzieningen in Den Haag, Rotterdam,
Zoetermeer en Delft naast die van de VINEX-locaties;* de wijze van verknoping van het OV-systeem op de verschillende
schaalniveaus en eventuele verdere uitbouw van Randstadrail;* de tracering en dimensionering van de Groenblauwe Slinger;* de mogelijkheden voor handhaving/ontwikkeling van de glastuinbouw
rondom Pijnacker;* het al dan niet aanleggen van een kustlocatie tussen Scheveningen
en Hoek van Holland;* ontwikkeling van de A4-corridor op Randstadniveau;* de begrenzing, functies en inrichting van de bufferzones.Keuzevraagstukken voor de periode vóór 2010:– eventuele verdere uitbouw van Randstadrail c.q. andere vormen
van hoogwaardig openbaar vervoer, waaronder tangentiële verbindingen,
dit ten opzichte van het geformuleerde uitgangspunt en in het licht van de
langetermijnontwikkelingen;– de tracering en dimensionering van de Groenblauwe Slinger;– aard en omvang van de reconstructie van het Westland en de
B-driehoek.Gebiedsuitwerking Hoeksche WaardUitgangspunten:– aanleg van de HSL volgens het vastgestelde tracé;– aanleg van 250 ha netto havenafgeleide bedrijfsterreinen
vóór 2010;– de ontwikkeling van een nieuw centrumgebied voor de glastuinbouw.Keuzevraagstukken voor de periode na 2010:– opstellen van alternatieve inrichtingsmodellen waarbij een
breed spectrum aan verstedelijkingsmogelijkheden wordt verkend die variëren
in mate, type en situering van de verstedelijking en ook in de wijze van omgaan
met de landschappelijke karakteristiek van het gebied.Daarbij worden de consequenties aangegeven voor:* de kwaliteit van de open ruimte van de Delta als geheel en de randzone
met de Zuidvleugel van de Randstad in het bijzonder;* de kwaliteit en diversiteit van de woonmilieus in de Zuidvleugel;* het draagvlak voor de centrumvoorzieningen in Rotterdam, Dordrecht
naast die van de kernen binnen het gebied;* de doortrekking van de A4 en aansluiting op de A29;* de bedrijfsontwikkeling in relatie tot de Rotterdamse haven en
het achterland (HTA's);* de aansluiting op het OV-net van de Rotterdamse en de Dordtse regio;* de mogelijkheden voor versterking van de ecologische hoofdstructuur
langs de grote wateren (m.n. Biesbosch-Haringvliet);* de ontwikkeling van een strategisch groenproject in samenhang met
(omvangrijke) verstedelijking.Keuzevraagstukken voor de periode vóór 2010:– de vormgeving van het openruimtebeleid voor de Delta;– de situering en ontsluiting van 250 ha havenafgeleide bedrijfsterreinen;– situering van een nieuw centrumgebied voor de glastuinbouw
en de mogelijkheden voor gebruik van afvalwarmte van industriegebied Moerdijk.Gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-AmsterdamUitgangspunten:– aanleg van de HSL volgens het vastgestelde tracé;– aanvulling van de hoofdinfrastructuur met de Verlengde- Westrandweg,
en de aanleg van de zgn. Zuidtangent (OV-lijn);– ontwikkelen van een groene geledingszone tussen de Amsterdamse en de Leidse regio, tevens verbindingszone Groene Hart-kuststrook;– de vrijwaringszone van de luchthaven Schiphol (met 5e baan);– behoefte aan extra ruimte voor bedrijfsterreinen met name
ten behoeve van aan Schiphol gebonden bedrijven;– de zgn. Zuidas van Amsterdam als A-locatie;– aanleg van het strategisch groenproject Haarlemmermeer-West
(incl. de uitbreiding die in deze PKB-herziening is opgenomen) en veiligstelling
van de ecologische hoofdstructuur;– instandhouding van de centrumfunctie voor de glastuinbouw
(Aalsmeer) en de bollenteelt in West-Nederland;– handhaving van het beleid voor het Groene Hart en de bufferzone
Amsterdam-Haarlem;– ontwikkelen van een groene impuls in de randzone van het
Groene Hart.Keuzevraagstukken voor de periode na 2010:– opstellen van alternatieve inrichtingsmodellen waarbij de
mogelijkheden voor verdere verstedelijking in de Haarlemmermeer, de Bollenstreek
en de Leidse regio worden verkend.Daarbij worden de consequenties aangegeven voor:* de structuur en de doelmatigheid van zowel het OV-net als het hoofdwegennet;* een ontwikkeling van de A4-corridor op Randstadniveau;* een eventuele gedeeltelijke verplaatsing van de bollenteelt en
de consequenties daarvan voor de bollenteelt en alternatieve plaatsingsmogelijkheden;
en de gevolgen voor de toeristische sector;* het draagvlak van de centrumvoorzieningen in Amsterdam, Haarlem
en Leiden alsook de kernen in het gebied zelf;* de recreatieve bereikbaarheid van zowel de duinstrook als het Groene
Hart;* begrenzing, functies en inrichting van de bufferzone.Keuzevraagstukken voor de periode vóór 2010:– extra verstedelijkingslocaties (circa 2000 woningen) voor
de Amsterdamse regio met daarbij benodigde OV-voorzieningen;– situering van extra bedrijfsterreinen (circa 300 ha) in de
omgeving van Schiphol;– de recreatieve bereikbaarheid van zowel de duinstrook als
het Groene Hart;– verkenning van de eventuele aanleg van een ondergronds logistiek
systeem (OLS) tussen Aalsmeer en Schiphol;– ontwikkeling van de stimuleringsprojecten in de binnenflank
van het Groene Hart (impuls).Gebiedsstudie Almere/FlevolandUitgangspunten:– aanleg van IJburg (18 000 woningen) en Almere Poort;– bevorderen van de werkgelegenheidsontwikkeling in Flevoland;– verbeteren van de bereikbaarheid van Flevoland via weg en
rail. Tot 2010 door:* verbetering van de hoofdinfrastructuur tussen de A6 en de A9 via
de A1 conform resultaten strategische verkeerskundige verkenning CRAAG-studie;* aanvulling van de railinfrastructuur met de zgn. Gooiboog; – handhaving van het beleid voor het Groene Hart en de bufferzones
(Blaricum-Huizen-Oostermeent en Utrecht-Hilversum);– operationalisering van de ecologische en recreatieve verbinding
Waddenzee-IJsselmeer-Groene Hart (Blauwe pijl).Keuzevraagstukken voor de periode na 2010:– selectie en verdieping van de ontwikkelingsmodellen uit de
Oostflankstudie (fase 2) opgesteld onder verantwoordelijkheid van het Randstad
Overleg Ruimtelijke Ordening. Daaraan dient een model te worden toegevoegd
waarin het bestaand stedelijk gebied van Almere verder wordt geïntensiveerd.
Tevens is het nodig een fasering aan te brengen voor de verstedelijking in
de periode direct na 2010. Daarbij worden de consequenties aangegeven voor:* de structuur en de doelmatigheid van zowel het hoofdwegennet als
het OV-net;* de centrumvoorzieningen van Amsterdam, Almere, Hilversum, Amersfoort
en Utrecht;* het evenwicht in de ontwikkeling van woon- en werklocaties;* de landschappelijke waarden van m.n. de Utrechtse Heuvelrug en
het Vechtplassengebied;* de begrenzing, functies en inrichting van de bufferzones.»De Randstadprovincies treden op als uitvoerder van de drie gebiedsuitwerkingen
en de studie met betrekking tot Almere. Vanuit het nationale ruimtelijke beleid
worden aan de uitwerkingen en de studie uitgangspunten meegegeven waarin op
rijksniveau reeds genomen beslissingen van wezenlijk belang tot uitdrukking
komen. Ook worden keuzevraagstukken geformuleerd waarover de uitwerkingen
en de studie conclusies moeten bereiken.De conclusies met betrekking tot de keuzevraagstukken zullen primair
doorwerken in streekplannen. Waar nodig zullen ze ook aansluitend tot nadere
besluitvorming bij het rijk leiden (verwerking in 5e Nota RO/Nota
Leefomgeving, Structuurschema's, uitvoeringsbeslissingen met bijbehorende
dekking, etc.). In deze nadere besluitvorming zal moeten blijken of de conclusies
passen in het rijksbeleid en bijgevolg door het rijk worden overgenomen.PKB-Regiokaart Zuid 5.4. Het ZuidenIn hoofdstuk V.4. Noord-Brabant, Zeeland en Limburg wordt een nieuwe paragraaf
p. verstedelijkingsopgave 2005–2010 toegevoegd. De tekst van deze paragraaf
is als volgt:«De verstedelijkingsopgave voor de provincies Noord-Brabant,
Zeeland en Limburg en het kaderwetgebied Regio Eindhoven in de periode 2005–2010
is weergegeven in de hierna volgende tabel. woningen (x 1 000)bedrijfsterrein
(ha)kantoren (10 000 m2 b.v.o.)  opgavebandbreedteopgavebandbreedteopgave Regio Eindhoven-Helmond106–14187 187–250 21 Noord-Brabant (zonder Eindhoven-Helmond)2716–37413 413–561 43 Zeeland30–661 61–81 7 Limburg114–193061306–411127 1 Exclusief additionele ruimtevraag t.g.v. logistieke spin-off
in Venlo en BornHet rijk zal de voor dat doel ter beschikking staande instrumenten
inzetten om de uitvoering van de hierboven aangegeven verstedelijkingsopgave
te ondersteunen. De opgave is de basis voor de uitvoeringsafspraken. Daar
de bevolkings- en economische prognoses in de loop der tijd kunnen veranderen,
zal in het jaar 2000 een herijking van de uitvoeringsafspraken plaatsvinden.De provincies, kaderwetgebied en gemeenten dienen in hun plannen
tenminste voldoende ruimte op te nemen om de opgave voor wonen respectievelijk
werken te accommoderen, en binnen de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid voldoende ruimte te reserveren voor ontwikkelingen in de verstedelijkingsvraag
zoals aangegeven in de bandbreedte.Vanuit de doelstelling zuinig ruimtegebruik is het rijk van oordeel
dat de maximale ruimtereservering niet mag uitgaan boven de aangegeven bandbreedte.
In het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt onder
het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen niet
meer aanwezig. In dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) de plannen die wel aan
de orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid.»6. Vervallen teksten in «V. Regionale Beleidsuitspraken»In hoofdstuk V.3. Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland vervallen
de teksten over de alternatieve ontwikkelingsrichtingen na 2005. Het betreft
de volgende teksten:«Voor de periode na 2005 blijven voor de opvang van de woningbehoefte
in het Amsterdamse stadsgewest, naast verdere herstructurering en verdichting,
de volgende alternatieve ontwikkelingsrichtingen open:– verdere ontwikkeling Almere– Nieuw-Oost II– HaarlemmermeerBij de afweging van verstedelijkingsalternatieven voor de periode na 2005
wordt een zwaar gewicht toegekend aan behoud van ontwikkeling van de ecologische
verbindingszones in en rond het IJmeer.»«Voor de periode na 2005 blijven voor de opvang van de woningbehoefte
in het Rotterdamse stadsgewest de volgende ontwikkelingsrichtingen open:– Barendrecht/Smitshoek– Pijnacker-West in het Tussengebied Den Haag-Rotterdam.Locaties binnen deze ontwikkelingsrichtingen zullen in een later stadium
moeten worden afgewogen, mede gelet op de werkgelegenheid en in samenhang
met de langetermijnkeuzen voor het stadsgewest Den Haag. De aanduiding van
Pijnacker-West als een alternatieve ontwikkelingrichting voor de verstedelijking
na 2005 betekent dat tot het moment van definitieve besluitvorming over verstedelijking
de glastuinbouw in dit gebied zich volwaardig moet kunnen blijven ontwikkelen,
zowel door nieuwvestiging als door uitbreiding, zulks binnen de ruimte op
grond van het vigerende streekplan.»«Voor de periode na 2005 blijven voor de opvang van de woningbehoefte
in het Haagse stadsgewest naast de doorloop van Ypenburg de volgende alternatieve
ontwikkelingsmogelijkheden open:– Kustlocatie– Pijnacker-Oost in het Tussengebied Den Haag-Rotterdam– Zoetermeer-OostLocaties binnen deze ontwikkelingsrichtingen zullen in een later stadium
moeten worden afgewogen, mede gelet op de werkgelegenheid en in samenhang
met de langetermijnkeuzen voor het stadsgewest Rotterdam. De aanduiding van
Pijnacker-Oost als een alternatieve ontwikkelingrichting voor de verstedelijking
na 2005 betekent dat tot het moment van definitieve besluitvorming over verstedelijking
de glastuinbouw in dit gebied zich volwaardig moet kunnen blijven ontwikkelen
zowel door nieuwvestiging als door uitbreiding, zulks binnen de ruimte op
grond van het vigerende streekplan.»«Voor de periode na 2005 blijven voor de opvang van de woningbehoefte
in het Utrechtse stadsgewest – naast een verdere doorgroei van Utrecht/Vleuten-De
Meern tot 25 000 à 30 000 woningen, afhankelijk van de uiteindelijke
omvang van glas en groenstructuur – de volgende alternatieve ontwikkelingrichtingen
open: – Houten (waaronder Schalkwijk)– Nieuwegein (waaronder Rijnenburg).» NOTA VAN TOELICHTING BIJ DEEL 3 VAN DE PARTIËLE HERZIENING VAN DE PKB
NATIONAAL RUIMTELIJK BELEID HOOFDSTUK 1. BELEIDSONTWIKKELING: SAMENHANG EN ACCENTEN 1.1. InleidingIn 1993 is de Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid
(PKB-NRB) neergelegd in de Vierde nota ruimtelijke ordening Extra (VINEX).
Hierin zijn de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid uitgezet voor de periode
tot 2015. Deze hoofdlijnen blijven ongewijzigd.De PKB-NRB vormt samen met andere grote rijksnota's het fundament onder
het rijksbeleid voor de ruimtelijke inrichting van ons land. Op dit samenhangend
geheel van beleidsvoornemens zijn de verschillende uitvoeringsmaatregelen
op deelterreinen gebaseerd.In de PKB-NRB is het onderdeel verstedelijking uitgewerkt tot concrete
uitvoeringsmaatregelen tot het jaar 2005. Daarop zijn de uitvoeringsconvenanten
gebaseerd die door het rijk zijn gesloten met provincies en kaderwetgebieden.De partiële herziening van de PKB-NRB voegt concrete maatregelen
toe voor het verstedelijkingsbeleid in de periode 2005–2010.Met de herziening worden enkele nieuwe accenten gezet ten opzichte van
het beleid zoals dit in de grote nota's destijds is verwoord. Dat betreft
een meer evenwichtige aandacht voor werken en groen als ruimtegebruiksvormen
naast het wonen, als ook de vitaliteit van de bestaande steden, de benutting
van bestaande en voorziene openbaarvervoersinfrastructuur en de toegankelijkheid
en inrichting van grote groengebieden, in het bijzonder het Groene Hart. De
nota Randstad en Groene Hart en de bespreking daarvan met de Kamer heeft daarbij
een belangrijke rol gespeeld. De beleidsmaatregels die in aanvulling op de
vigerende PKB-NRB worden voorgesteld hangen bovendien nauw samen met de investeringsmaatregelen
zoals die zijn genoemd in de kabinetsbrief «versterking van de ruimtelijk-economische
structuur; investeren in de toekomst» die gelijktijdig met de begroting
voor 1997 werd uitgebracht.Deel 1 van de partiële herziening is tot stand gekomen na overleg
met de provincies en de zeven kaderwetgebieden. De samenwerking met de regionale
overheden heeft zich tot aan het uitbrengen van de ontwerptekst van de PKB
vooral gericht op de opgave en op het ruimtelijk inrichtingsbeeld. Het ging
daarbij om het vastleggen van een beeld dat het nastreven waard was, maar
waarvan nog niet vaststond of het ook kon worden gerealiseerd. Daarvoor moest
eerst inzicht worden verkregen in financiële consequenties voor het rijk
en de andere betrokken overheden en moesten partijen zich tegenover elkaar
vastleggen op de te leveren «verstedelijkingsprestatie». Hierover
heeft intensief bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de provincies en kaderwetgebieden.Ook moest worden getoetst of de voorstellen op voldoende draagvlak in
de samenleving konden rekenen. Daartoe werden alle geïnteresseerden in
de gelegenheid gesteld om hun zienswijzen te geven. Er zijn vier informatiebijeenkomsten
en twee inspraakavonden georganiseerd. Verder werd deel 1 ter visie gelegd.
De ingebrachte zienswijzen en de resultaten van het gevoerde bestuurlijk overleg
zijn in deel 2 van de PKB neergelegd.Rekening houdend met overlegresultaten en zienswijzen heeft het kabinet
nu een definitief standpunt bepaald over het verstedelijkingsbeleid voor de
periode 2005–2010. De verstedelijkingsopgave is echter een aspect van
het nationaal ruimtelijk beleid en de vraag is dan ook gerechtvaardigd hoe
deze is ingebed in het integrale rijksbeleid met betrekking tot de ruimtelijke
inrichting van ons land. Daarmee samen hangt de vraag of de visie van dit
kabinet op die ruimtelijke inrichting niet toe is aan een meer fundamentele
heroverweging. De inzichten in de maatschappelijke context waarop
dat beleid is gebaseerd zijn immers geen statisch gegeven. Ook de evaluatie
van de effecten van het gevoerde ruimtelijk beleid zelf is aanleiding om de
uitgangspunten waarop dat is gebaseerd opnieuw te bezien.Vragen als: Hoe hangen de beleidsuitgangspunten zoals die in verschillende
rijksnota's zijn vastgelegd en de uitvoeringsmaatregelen die daaruit voortvloeien
met elkaar samen? Is de opgave van de herziening niet te beperkt gegeven de
vraagstukken waarop dat ruimtelijk beleid een antwoord moet geven?, zijn veelvuldig
aan de orde; zowel in het politieke als maatschappelijke debat. Ook in de
inspraak op deel 1 van deze PKB zijn zij naar voren gebracht.In dit hoofdstuk wordt allereerst ingegaan op de vraag naar de samenhang
in het beleid. Vervolgens wordt ingegaan op de wijze waarop het kabinet, uitgaande
van het samenhangend rijksbeleid, door middel van de actualisering van VINEX
een aantal nieuwe accenten aanbrengt en op welke wijze een balans wordt gevonden
tussen continuïteit en vernieuwing. Een kaartkatern in deze
Toelichting (opgenomen achter hoofdstuk 2) geeft in een aantal stappen de
ruimtelijke hoofdstructuur van Nederland in 2010 aan, zoals die ontstaat als
resultaat van het nationale ruimtelijke beleid dat in VINEX en in de actualisering
van VINEX is neergelegd. 1.2. De samenhang tussen de grote rijksnota'sVINEX, verschenen in 1993 richt zich op zowel het nationale niveau, ingekaderd
in een internationaal perspectief, als op het niveau van stadsgewesten en
landelijke regio's en op het niveau van de dagelijkse leefomgeving.Op het nationale niveau wordt onderkend hoe afhankelijk de
Nederlandse economische ontwikkeling is geworden, en nog meer worden zal,
van het wegvallen van de grenzen binnen Europa. Tegen die achtergrond is het
besef gegroeid dat het noodzakelijk is de mainports beter toe te rusten, de
capaciteit van de achterlandverbindingen te vergroten, en de belangrijkste
stadscentra te ontwikkelen tot veelzijdige concentraties van internationaal
georiënteerde zakelijke dienstverlening.Op het niveau van stadsgewesten en regio's speelt met name
de uitdaging van het beheersen van de milieu-effecten, in het bijzonder effecten
die samenhangen met een dreigende ongecontroleerde mobiliteitsontwikkeling.
Dat werkt door in een beleid van geconcentreerde verstedelijking, gestructureerd
door een sterk verbeterd openbaar-vervoersysteem, en vrijwaring voor verstedelijking
van het buitengebied. Het buitengebied moet zijn eigen kwaliteiten ontwikkelen,
afhankelijk van aanwezige gegevens en toekomstkansen rond landbouwstructuur
en natuur- en landschapswaarden, alles geënt op waterbeheerseenheden.Op het niveau van de dagelijkse leefomgeving wordt een breed
scala van aanbevelingen geboden waarmee lokale overheden bij ruimtelijke planning
en beheer hun voordeel kunnen doen.VINEX heeft nauwe relaties met andere, in dezelfde periode (1985–1990),
uitgebrachte grote beleidsnota's met betrekking tot de ruimtelijke inrichting,
er is veel energie besteed aan de afstemming en consistentie daarmee. De belangrijkste
zijn: de nota Volkshuisvesting in de jaren '90, het tweede Structuurschema
Verkeer en Vervoer, het Structuurschema Groene Ruimte, de nota Ruimte voor
Regio's, de derde nota Waterhuishouding, het tweede Nationale Milieubeleidsplan.Begin jaren negentig was daarmee een samenhangend geheel van beleidsvoornemens
op hoofdlijnen beschikbaar, gericht op de periode tot 2015, dat voldeed aan
het vereiste van integraliteit bij de benadering van de inrichting van de
Nederlandse leefruimte.In de beleidsnota's zoals hierboven genoemd wordt vanuit verschillende
invalshoeken invulling gegeven aan de hoofddoelstellingen voor het ruimtelijk
functioneren van Nederland tot in de 21e eeuw. Ondanks het feit
dat deze langs eigen lijnen verloopt blijft er samenhang met de hoofdbeleidslijnen
van de planologische kernbeslissing VINEX. Dat geldt ook voor de concrete
doorwerkings- en uitvoeringsbesluiten die aan deze nota's gekoppeld zijn. BereikbaarheidIn het SVVII staat bereikbaarheid van economische centra en mainports,
en behoud van leefbaarheid centraal. Deze doelstelling sluit nauw aan bij
het uitgangspunt van de VINEX dat versterking van de ruimtelijk-economische
positie van ons land gebaat is bij een versterking van de mainportfunctie
van de Randstad maar dat een versterking van de leefbaarheid daar onlosmakelijk
mee verbonden is.In het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIT), de nota Samenwerken
aan bereikbaarheid en in de nota Transport in Balans worden de beslispunten
op dit gebied uitgewerkt. Centraal daarin staat dat door een forse investering
in openbaar vervoer en alternatieve goederenvervoerswijzen per spoor of water,
de uitbreiding van het wegennet selectief plaats kan vinden. Investeringen
in het openbaar vervoer bevorderen de verplaatsingsmogelijkheden die tegelijkertijd
de druk op het milieu beperkt houden. Het dient ook om op achterlandverbindingen
de congestie te verlichten.Van veel belang is het zogenaamde flankerend beleid. Voorbeelden daarvan
zijn een betere toerekening van kosten van het autogebruik en een consequent
parkeerregime. Ook ruimtelijke ordeningsmaatregelen horen hierbij: een goede
locatiekeuze voor activiteiten die veel verkeer aantrekken, intensivering
van het bestaande stedelijk ruimtegebruik en een vormgeving van de stadsuitleg
die optimale kansen biedt aan bestaand en nieuw aan te leggen openbaar vervoer.Concrete projectbeslissingen over bijvoorbeeld Schiphol, de hogesnelheidslijn
(HSL) zuid en -oost en de Betuweroute, zijn gebaseerd op het uitgangspunt
dat investeringen ten behoeve van economische groei, een duurzaam karakter
moeten hebben en de leefbaarheid in Nederland kunnen vergroten doordat ze
bijdragen aan de verbetering van het milieu. De ruimtelijke ontwikkeling van
Schiphol kent een dubbele doelstelling: een beperkte uitbreiding door middel
van een vijfde baan gekoppeld aan ruimtelijke maatregelen in het belang van
de leefbaarheid, bijvoorbeeld door de aanwijzing van bufferzones en investeringen
in strategisch groen in de directe omgeving. Ook het verstedelijkingsbeleid
in de omgeving van Schiphol en het beleid ten aanzien van het Groene Hart
hangt daar nauw mee samen. De aanleg van de HSL-zuid kan ook nadrukkelijk
geplaatst worden in de context van de dubbele doelstelling aangezien daarmee
een substitutie van het middellange afstandsverkeer door de lucht naar vervoer
per rail wordt nagestreefd. De wijze waarop het HSL-tracé ruimtelijk
is ingepast heeft alles te maken met het feit dat dit kabinet zowel kiest
voor een optimale aansluiting op het Europees openbaarvervoernetwerk als voor
het zoveel mogelijk ontzien van waardevolle gebieden in ons land. Het principe
van investeren in optimale ontsluiting van de mainports gekoppeld aan een
verbetering van de leefbaarheid is eveneens van toepassing op de aanleg van
de Betuweroute. Het gaat hier om een achterlandverbinding ten behoeve van
de versterking van de Rotterdamse mainport waarmee een substitutie-effect
van vervoer over de weg naar spoor wordt nagestreefd en waarbij fors wordt
geïnvesteerd in een optimale ruimtelijke inpassing door middel van bundeling
met reeds bestaande infrastructuur en aanvullende inpassingsmaatregelen.Het beleid met betrekking tot de verstedelijking van Nederland en het
beleid ten aanzien van de bereikbaarheid zijn complementair. Speerpunt van dit kabinet is de verbetering van de bereikbaarheid van stedelijke
concentraties waar immers de belangrijkste economische kernactiviteiten zijn
gesitueerd. Bereikbaarheid is gediend met een geconcentreerde stedelijke ontwikkeling
waardoor investeringen in infrastructuur maximaal rendement opleveren. Sterke en leefbare stedenEen geconcentreerde verstedelijking is ook bedoeld om de bestaande steden
sterker en leefbaarder te maken. De doelstellingen van het Volkshuisvestingsbeleid,
vastgelegd in de nota Volkshuisvesting in de jaren '90, gaan verder dan het
vastleggen van de woningbouwopgave sec. De hoofddoelstelling is gericht op
de kwaliteit van het wonen in brede zin. Versterking van het sociaal-economisch
draagvlak van steden is daarvan een wezenlijk onderdeel. Het beleidsinstrumentarium
in het kader van het volkshuisvestingsbeleid is er op gericht het woningaanbod
en de woonkwaliteit in de steden voor meer draagkrachtigen aantrekkelijk te
maken en op de uitleglocaties te zorgen voor voldoende betaalbare woningen.
Met name in de grotere steden van ons land vormen het bevorderen van sociale
cohesie en het tegengaan van ruimtelijke tweedeling in de samenleving belangrijke
doelstellingen waaraan het volkshuisvestingsbeleid direct bijdraagt. Binnen
het stadsvernieuwingsbeleid (Belstato) is de ambitie gericht op tijdige afronding
van de achterstanden in de stadsvernieuwing. Door middel van herstructurering
van delen van de bestaande woningvoorraad wordt een impuls gegeven aan stedelijke
vernieuwing. In de nota Stedelijke Vernieuwing wordt het beleid voor afronding
van de stadsvernieuwing en voor stedelijke vernieuwing voor de lange termijn
omschreven.Het ruimtelijk concentratiebeleid met als contramal een restrictief bouwbeleid
in de open gebieden sluit hierop nauw aan. Een geconcentreerde verstedelijking
vormt niet alleen een basis voor de ontwikkeling van werkgelegenheid en een
hoogwaardig voorzieningenniveau. Herstructurering en kwaliteitsverbetering
van met name de bestaande stad levert een directe bijdrage aan de kwaliteit
van het stedelijk wonen en werken zelf. Die verbetering van de kwaliteit van
het wonen en werken is nauw verbonden met verbetering van de kwaliteit en
de veiligheid van de woon- en leefomgeving zowel binnen de stad als direct
daaraan grenzend. Dit vormt één van de belangrijke uitdagingen
op het terrein van de stedenbouw. Open en groene ruimtenVan groot belang is de erkenning dat het landelijk gebied een onlosmakelijk
deel is van de omgevingskwaliteit. Rust, ruimte en openheid vormen een tegenwicht
voor de dynamiek van het stedelijk gebied en als zodanig heeft het landelijk
gebied een belangrijke functie voor recreatie en natuurbeleving. De ontwikkeling
van de groene ruimte moet in de pas lopen met de voortdurende schaalvergroting
die optreedt in de stedelijke gebieden. Dat speelt met name in de Randstad
waar de ontwikkeling van grote, de afzonderlijke stadsgewesten overschrijdende,
stedelijke eenheden vraagt om een tegenhanger van formaat in de vorm van het
Groene Hart als ongedeeld open gebied. Het Groene Hart moet worden gevrijwaard
van verspreide verstedelijking of versnippering door infrastructuur, en beter
ingericht, met sterkere specifiek groene functies. Op die betere inrichting
richt zich de Groene Hart-impuls waarmee het rijk financieel bijdraagt aan
onder meer de verbetering en van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van
het Groene Hart.De noodzaak van gelijk oplopende ontwikkeling van het stedelijk ruimtegebruik
en van de stedelijke groenstructuur geldt eveneens op het hogere
schaalniveau van het land als geheel. Natuur en landschap behoeven ook op
dit niveau voortdurend versterking om een goede verhouding met de verstedelijking
te bewaren.De versnippering en verstoring veroorzaakt door stadsuitbreiding en infrastructuuraanleg,
werken juist de andere kant op. Waardevolle cultuur- en natuurlandschappen
worden opgedeeld en aan de randen aangetast. Er moet dus een tegenwicht komen
door bewust te werken aan schaalvergroting in natuur- en landschapseenheden.
Met name de strategische groenprojecten spelen daarbij een rol, in de overgangsgebieden
tussen sterk verstedelijkte gebieden en de open ruimten. Ruimte voor bedrijvigheidVersterking van de internationale concurrentiepositie van Nederland vraagt
om het bieden van voldoende ruimte voor economische activiteiten en ontwikkelingen
en een concurrerend vestigingsmilieu. In de nota Ruimte voor Regio's is deze
doelstelling uitgewerkt. Centraal daarbij staat de boodschap dat in het verstedelijkingsbeleid
de aandacht niet alleen gericht moet zijn op het wonen maar, op gelijke voet,
ook op het werken. Dit mede tegen de achtergrond van de constatering dat er
in een aantal gebieden sprake is van een discrepantie tussen de verwachte
vraag en het voorziene aanbod van bedrijfslocaties. Bij de actualisering van
VINEX is daarom de ruimtebehoefte voor nieuwe bedrijfslocaties gekwantificeerd
en daarmee als wezenlijk onderdeel van de integrale verstedelijkingsopgave
voor 2005–2010 opgenomen. 1.3. Continuïteit en vernieuwingDe directe aanleiding tot het besluit van dit kabinet om VINEX te actualiseren
is een technische. De tijd die gemoeid is met de voorbereiding en uitvoering
van verstedelijkingsmaatregelen dwingt simpelweg nu reeds beslissingen te
nemen gericht op de periode na 2005. Het gaat daarbij in feite om een vervolgstap in de uitwerking en vertaling
in concrete maatregelen op basis van het langetermijnbeleid dat voor de periode
tot 2015 is geformuleerd. De eerdere uitwerking in VINEX zelf met de daarbij
behorende uitvoeringsconvenanten, reikt tot 2005. Nu wordt daar de periode
tot 2010 aan toegevoegd. De hoofdlijnen van het achterliggende beleid blijven
daarbij in beginsel ongewijzigd. Toen het kabinet in 1995 een besluit tot
herziening van VINEX nam was het van oordeel dat deze hoofdlijnen nog alleszins
geldig waren, een oordeel dat de Kamer onderschreef. Daarmee werd het uitgangspunt
dat het nationaal ruimtelijk beleid consequent en constant dient te zijn,
onderstreept. Continuïteit van beleid is van groot belang omdat andere
overheden, investerende marktpartijen, geïnteresseerde burgers en instellingen
besluiten nemen die zijn gebaseerd op verwachtingen ten aanzien van rijksbeleid
die door de regering zijn gewekt. Bij onvoorziene beleidswijzigingen kunnen
zij grote schade lijden.Toch moet bij elke stap die in het voorbereidingsproces van de actualisering
wordt gezet, telkens opnieuw de vraag worden gesteld of met het sterke accent
op continuïteit recht wordt gedaan aan de maatschappelijke ontwikkelingen.
Er zal, met andere woorden, steeds opnieuw een balans moeten worden gevonden
tussen continuïteit en vernieuwing. Die balans komt er op neer dat handhaving
van de hoofdbeleidslijnen gepaard gaat aan het aanbrengen van versterkte of
nieuwe accenten op onderdelen.In het voorbereidingsproces tot nu toe kunnen een aantal momenten worden
gemarkeerd waarop impulsen zijn gegeven aan het aanbrengen van die accenten.
Allereerst bij de start van het proces bij de opdrachtformulering van deel
1, het ontwerp. Het bestuurlijk overleg en de inspraak met betrekking tot
deze ontwerp-PKB en de milieu-effectrapportages die in dit kader zijn uitgevoerd,
vormen voor dit kabinet de bevestiging dat deze accenten terecht
zijn aangebracht. Het tweede moment is de Randstadnota met de daarop volgende
discussie met de Kamer over deze nota. Het derde, parallel aan de actualisering
van VINEX, de ontwikkeling van een nationale investeringsstrategie waarvoor
aanzetten zijn gedaan in de missiebrief aan de Kamer in september 1996 en
die vervolgens zijn uitgewerkt in het vervolg daarop dat dit jaar is aangeboden.In het hierna volgende wordt beschreven welke accenten op de bovengenoemde
manier zijn gezet, uitmondend in het afgewogen geheel dat in dit deel 3 als
definitief kabinetsstandpunt wordt gepresenteerd. Nieuwe accenten in deel 1 van de actualisering van VINEXBij de actualisering van de PKB-VINEX zijn in het ontwerp (deel 1) een
aantal elementen uit de VINEX versterkt en zijn de volgende accenten aangebracht:Allereerst is meer nadruk gelegd op het bundelingsbeleid in de stadsgewesten
door het benutten van mogelijkheden om binnen de bestaande stad te bouwen
(extra) te stimuleren maar ook door het bevorderen van dubbel en intensief
ruimtegebruik en herstructurering van voormalige bedrijfsterreinen. De instrumentele
uitwerking van het restrictief beleid is vormgegeven door het trekken van
maximale bebouwingscontouren rond kernen in die open gebieden waarvoor het
rijksrestrictief beleid geldt. Dat geeft een betere garantie dat het beoogd
doel, geen toename van het stedelijk ruimtebeslag, daadwerkelijk wordt bereikt
maar biedt tevens meer beleidsruimte voor provincies en gemeenten om afwegingen
te maken met betrekking tot de «eigen ontwikkeling», zowel op
het gebied van wonen als werken. Ook is benadrukt dat het nodig is een groenstructuur
te ontwikkelen die evenwaardig is aan «harde infrastructuur».
Zo ontstaat een versterking en bescherming van groen, natuur en landschap.
Ten slotte is de samenhang in het integrale pakket van wonen, werken, noodzakelijke
infrastructuur en groen versterkt.Met dit accent wordt vooral uitdrukking gegeven aan het besef dat de hoeveelheid
ruimte die wij in Nederland tot onze beschikking hebben beperkt is, maar ook
dat door middel van een bewuste inrichtingsstrategie, de kwaliteit ervan verder
kan worden verbeterd. De RandstadnotaDe accenten die in deel 1 zijn gezet ten opzichte van de PKB-VINEX zijn
versterkt naar aanleiding van de analyse van de Randstadnota («Randstad
en Groene Hart: de groene wereldstad»). Deze nota «zoomt in»
op het deel van Nederland waar de ruimtedruk het grootst is en waar zicht
houden op het integrale geheel van ruimtelijk relevante besluitvorming steeds
moeilijker wordt.In deel 1 van de actualisering van de PKB-VINEX wordt een driedeling in
verstedelijkingszones in Nederland geconstateerd, waarbij onderscheid gemaakt
wordt tussen gebieden met een lage en gebieden met een hoge verstedelijkingsgraad
en een overgangsgebied daartussen. In de Randstadnota is vervolgens geschetst
dat de ruimtelijke ontwikkeling in het meest verstedelijkte deel van Nederland
er toe heeft geleid dat er feitelijk steeds minder sprake is van duidelijk
van elkaar gescheiden stedelijke eenheden maar van een ontwikkeling van een
netwerk van stedelijke agglomeraties. Stadsgewesten gaan elkaar qua invloedssfeer
meer en meer overlappen en er beginnen zich binnen de beide «vleugels»
van de Randstad eenheden af te tekenen die meerdere stadsgewesten omvatten.Tegen die achtergrond is met de Randstadnota een accent gezet op de versterking
van vitaliteit en aantrekkingskracht van het stedelijk gebied, op bescherming
en ontwikkeling van de open ruimten in het landelijk gebied en
op verbetering van de bereikbaarheid van de economische centra. De Randstadnota
vormt daarmee de onderlegger voor een investeringsstrategie gebaseerd op het
uitgangspunt dat juist de combinatie van een geconcentreerde verstedelijking
op de Randstadring met bufferzones en het open en groene middengebied, het
Groene Hart, zowel de ruimtelijk economische potenties als de leefbaarheid
in dit deel van het land kunnen versterken.In de discussie met de Tweede Kamer over de Randstadnota hebben enkele
thema's een prominente rol gespeeld: het openruimtebeleid, in het bijzonder
de status van het Groene Hart; de relatie tussen verstedelijking en openbaar
vervoer; de wijze waarop gereageerd moet worden op stedelijkenetwerkvorming
in de meest verstedelijkte delen van ons land. In het volgende hoofdstuk worden
deze thema's uitgediept en wordt duidelijk welke conclusies het kabinet heeft
verbonden aan de discussie over de Randstadnota. Missiebrief (Prinsjesdag 1996)Het derde accent in de balans tussen beleidscontinuïteit en -vernieuwing
hangt nauw samen met de ontwikkeling van een ruimtelijk-economische investeringsstrategie
voor de periode tot 2010. In de brief aan de Tweede Kamer over «investeren
in de toekomst» die op Prinsjesdag 1996 is aangeboden, zijn de uitdagingen
geschetst waarvoor het kabinet zich gesteld ziet bij het formuleren van ruimtelijk-economisch
beleid dat inspeelt op de Nederlandse positie in Europa en in de wereld.De missiebrief is van belang voor de accenten in het nationaal ruimtelijk
beleid. Uitgangspunt is dat een forse economische groei noodzakelijk is om
werkgelegenheid te bieden aan een groeiende beroepsbevolking. Vooral de hoge
werkloosheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt is bedreigend. De uitdaging
is om een duurzame economische ontwikkeling tot stand te brengen, waarin economische
groei, versterking van de concurrentiekracht en toename van de werkgelegenheid
samen gaan met een beter beheer van de ruimte, natuur, biodiversiteit en een
absolute daling van milieubelastende emissies, het laatste te bereiken in
internationaal verband. Een goede bereikbaarheid dient te worden gewaarborgd.
Dit vergt investeringen in de bereikbaarheid en in de kwaliteit van de mainports
maar ook de accommodatie van de ruimtelijk-economische dynamiek tussen mainports
en achterland. In het licht van de grote milieudruk en milieubelasting van
deze activiteiten zal er echter ook gestreefd moeten worden naar een verdere
verbreding van de economische basis van Nederland. Daarbij kan worden gedacht
aan technologische innovatie, kennisintensieve activiteiten in industrie,
logistiek en aanverwante dienstensectoren. De beheersing van ruimtedruk en
bevordering van ruimtelijke kwaliteit is evenzeer een prioriteit en in verband
daarmee spitst het voorgestane ruimtelijk-economisch beleid zich toe op een
versterking van de vitaliteit van de steden. Om deze uitdagingen goed aan
te kunnen gaan dient de bestuurlijke organisatie te worden gemoderniseerd
en aangepast aan de eisen die het aangaan van de uitdagingen stelt.Voor de actualisering van VINEX is de missiebrief direct van betekenis
geweest omdat het kabinet daarmee het beleidsmatig fundament heeft gelegd
voor de financïele steun die het rijk biedt om de verstedelijkingsopgave
in de periode 2005 -2010 daadwerkelijk uit te voeren. Op weg naar nieuw beleid: Nederland 2030Met de nieuwe accenten die aan de hoofdlijnen zijn toegevoegd, en met
de relatie die is gelegd met de investeringen in de ruimtelijk-economische
structuur, ontstaat een actueel geheel dat voor de periode tot 2010 een solide basis vormt voor de uitvoering, door het rijk zelf zowel als
door de andere overheden, van het nationale ruimtelijk beleid.Tegelijk moet echter alweer worden nagedacht over ontwikkelingen op veel
langere termijn. Binnen zowel als buiten de (rijks)overheid is inmiddels een
groot aantal activiteiten op gang gekomen gericht op die lange termijn. Te
noemen zijn de verkenningen van CPB (Economie en Fysieke Omgeving) en RIVM
(Milieuverkenningen en Natuurverkenningen), en de Woonverkenningen (VROM).
Te noemen is ook het interdepartementale project «Belvedère»
waarin wordt gezocht naar een versterking van de cultuurhistorische component
van ruimtelijke kwaliteit. Buiten de overheid zijn projecten als de Nieuwe
Kaart van Nederland en Het Metropolitane Debat, als enkele voorbeelden uit
vele, het vermelden waard.Een eerste poging tot integratie wordt gedaan in de ambtelijke discussienota
Nederland 2030, die vier scenario's opvoert voor het ruimtelijk functioneren
van Nederland in de verdere toekomst. Anders dan bij de actualisering van
VINEX gaat het in de scenario's niet meer om verschillen in accenten, maar
zijn de hoofdlijnen van het beleid zelf aan de orde. Een brede maatschappelijke
discussie die nu gaande is over de scenario's, moet uitkomsten opleveren waarop
een volgend kabinet nieuw langetermijnbeleid kan baseren.In deel 1 is al uitgebreid aandacht besteed aan de vraag of datgene wat
nu wordt uitgezet in de actualisering van VINEX geen mogelijkheden voor de
lange termijn afsnijdt. Ook is de vraag gesteld of maatregelen die nu worden
voorgesteld hun waarde behouden, ook wanneer voor de lange termijn voor ander
beleid zou worden gekozen. Beargumenteerd antwoord in deel 1 was dat de actualisering
op beide aspecten «robuust» mag worden genoemd.De vraag naar de robuustheid kan nu worden toegespitst op de discussie
over de toekomst van de luchtvaart en op de scenario's van Nederland 2030.
Wat de eerste betreft wordt verwezen naar het kaartkatern in deze
Toelichting waarin de varianten uit deze discussie worden getoetst aan de
uitkomsten van de actualisering van VINEX. De conclusie luidt dat voor geen
enkele beslissing in het kader van de actualisering van VINEX het risico bestaat
dat deze later betreurd zou moeten worden vanuit de luchtvaartdiscussie. Toetsing
van de actualiseringsuitkomsten aan de scenario's van Nederland 2030 toont
aan dat ook hier het antwoord bevestigend luidt. In de kern gaat het om de
maximale keuzeruimte die wordt gelaten voor de toekomst door nu te kiezen
voor geconcentreerde verstedelijking met versterking van de stedelijke vitaliteit,
voor verschuiving naar collectieve vervoerwijzen, en voor vrijwaren en versterken
van de eigen functies van het buitengebied. Ons leefomgevingskapitaal wordt
niet verbruikt maar blijft onaangetast en wordt zelfs vermeerderd, zodat ook
toekomstige generaties daarvan, op een manier die zij zelf kunnen bepalen,
het duurzame vruchtgebruik zullen kunnen genieten. HOOFDSTUK 2. BELEIDSUITGANGSPUNTEN 2.1. InleidingDe thema's: «Groene Hart», «verstedelijking in relatie
tot infrastructuur» en «gebiedsuitwerkingen», waarop de
behandeling in de Tweede Kamer van de Randstadnota was geconcentreerd, hangen
nauw met elkaar samen. Bij alle drie gaat het in wezen om de manier waarop
verstedelijkingsprincipes in het beleid gestalte krijgen.Kernpunt in het rijksbeleid is de geconcentreerde stedelijke ontwikkeling,
gecombineerd met het vrijwaren van het buitengebied voor verstedelijking.
Dat wordt uitgewerkt in de bundeling van de verstedelijking in stadsgewesten,
binnen de stadsgewesten in de compacte stad, en buiten de stadsgewesten, daar
waar de verstedelijkingsdruk hoog is, in restrictief beleid. In de compacte
stad krijgt het hoofdcentrum voorrang bij de situering van stedelijke en regionale
voorzieningen en werkgelegenheid en is het vervoerssysteem vooral gericht
op het verbinden van meer perifeer gelegen woonwijken met dat centrum. In
de compacte stad ligt sterk de nadruk op intensivering van het ruimtegebruik. 2.2. Van de compacte stad naar de complete stadBij de Kamerbehandeling van de Randstadnota is de vraag opgeworpen of
het compactestadconcept nog wel in alle gevallen voldoet. In het navolgende
wordt bij een aantal thans waar te nemen ontwikkelingen stilgestaan. Het betreft
hier waarnemingen, geen beleidswijzigingen. De beschouwing leidt tot een aantal
conclusies die het kabinet trekt. Deze zijn aan het slot van deze paragraaf
opgenomen.Naarmate de stad groeit wordt het minder vanzelfsprekend dat stadsuitbreidingen
een directe ondersteuning vormen van het draagvlak van werkgelegenheid en
voorzieningen in het stadscentrum, zeker wanneer die nieuwe uitbreidingen
niet meer direct bij het bestaande stadslichaam aansluiten, maar daarvan door
zware infrastructuurbundels worden gescheiden.Naarmate de stad groeit ontstaan ook steeds duidelijker secundaire centra
die naast het hoofdcentrum eveneens een belangrijke positie innemen als concentraties
van werkgelegenheid en voorzieningen. Deze nemen langzamerhand steeds meer
stedelijke functies voor hun rekening die eerder uitsluitend in de hoofdcentra
van de vier grote steden te vinden waren. Qua niveau en specialisatie hebben
de vier hoofdcentra nog steeds een grote voorsprong, maar zelfs op het gebied
van uitgaansvoorzieningen komen er steeds meer initiatieven die zich richten
op secundaire centra.Ook in de missiebrief zijn kanttekeningen geplaatst bij het compactestadbeleid.
De suggestie ontstaat al snel dat in de compacte stad alle ruimte wordt volgebouwd.
Als dat werkelijk gebeurt verliest de stad zijn aantrekkelijkheid als vestigingsmilieu
voor bewoners en bedrijven en wordt de vitaliteit van de stad aangetast in
plaats van versterkt. NetwerkvormingHet ontstaan van deze secundaire centra, parallel aan de bouw vanaf de
Tweede Wereldoorlog van de grote stadsuitbreidingen, heeft gevolgen voor de
vervoerspatronen. Niet langer eenvoudige stervormige patronen gericht op de
stedelijke hoofdcentra, maar een veel complexer geheel waarin ook de nieuwe
centra een belangrijke rol spelen. Daar komt nog bij dat bij de woonplaatskeuze
de nabijheid van het werk een minder belangrijke rol is gaan spelen. Mensen
veranderen sneller van werk en willen niet iedere keer verhuizen. Gezien het
belang van sociale binding met een wijk of buurt kan hier veel begrip voor
opgebracht worden. Huishoudens zijn bovendien steeds vaker van
het tweeverdienerstype, en daarbij bevinden de twee banen zich lang niet altijd
op dezelfde plaats. Bij de woonplaatskeuze gaan de specifieke kwaliteiten
van de woonplaats, zoals woning en woonomgeving, dagelijkse voorzieningen
en recreatiemogelijkheden, sociaal klimaat een grotere rol spelen en de directe
nabijheid van de werkplek een steeds geringere. Wat wel telt is of een grote
verscheidenheid aan (potentiële) werkplekken gemakkelijk te bereiken
is, waarbij men zich niet meer alleen op het eigen stadsgewest oriënteert,
maar op zijn minst op «vleugels» van de Randstad, of zelfs de
Randstad als geheel. Voor voorzieningen is dat niet anders. Men hecht steeds
meer waarde aan specialisatie. Men zoekt niet meer alle stedelijke voorzieningen
in één en hetzelfde stadscentrum, dat men daartoe een beperkt
aantal malen per jaar bezoekt, maar kiest precies datgene wat bij de individuele
behoefte en voorkeur aansluit uit het menu dat door alle stadscentra samen
wordt geboden. Er is ook meer vrije tijd beschikbaar voor dit kieskeurige
gedrag, en in het algemeen krijgt het benutten van voorzieningen (vooral het
winkelen) steeds meer een recreatieve nevenfunctie («funshopping»).De traditionele sterpatronen in het verplaatsingsgedrag maken dus plaats
voor kris-kraspatronen over veel grotere afstanden en met een sterk toegenomen
aantal bewegingen. De sterke verkeersgroei van de afgelopen decennia is daaruit
te verklaren, met als consequentie een sterk toegenomen aandeel van de auto,
omdat die zich nu eenmaal voor dit soort patronen veel beter leent. Het huidige
openbaarvervoersysteem komt daarbij onder druk te staan. Verschillen binnen NederlandDe voor de Randstad hierboven beschreven verschijnselen doen zich ook
elders in Nederland voor, zij het niet overal in gelijke mate.Er kan in Nederland een driedeling worden gemaakt naar verstedelijkingsgraad
waarbij de Randstad het sterkst verstedelijkt gebied vormt en waar de boven
omschreven netwerkvorming het verst is voortgeschreden. Daartegenover staat
het relatief weinig verstedelijkte gebied van het Noorden, met verwante gebieden
als de Kop van Noord-Holland, het Noordoosten en Noordwesten van Overijssel
en Zeeland. Een tussenpositie wordt ingenomen door het gebied van Noord-Brabant,
Gelderland, Limburg en – binnen Overijssel – de IJsselvallei en
Twente. Het Noorden, de Kop van Noord-Holland en ZeelandIn de gebieden waar geen sprake is van sterke verstedelijking, is de netwerkvorming
nog nauwelijks aan de orde. Eigenlijk zijn alleen in de zone Groningen-Assen
de eerste tekenen van deze ontwikkeling te zien. In het Noorden, de Kop van
Noord-Holland en Zeeland zijn verder beknopte stadsgewesten met een enkelvoudig
hoofdcentrum de dominante verstedelijkingsvorm. Afstanden tussen stadscentrum
en stadsuitbreidingen blijven daar beperkt genoeg om directe draagvlakondersteuning
effectief te maken. En dat is nodig ook, want als de beperkte «massa»
aan stedelijke groei versnipperd zou worden ingezet dan gaan kansen op goed
functionerende hoogwaardige voorzieningen verloren. Ook de kansen op het aantrekken
van nieuwe werkgelegenheid worden bij een versnipperde ontwikkeling verkleind.
Het landschap is eveneens gebaat bij geconcentreerde stedelijke groei. De
openheid van grote delen van het weinig verstedelijkt gebied maakt dit landschap
namelijk bijzonder kwetsbaar. De commissie-Langman houdt een vergelijkbaar
pleidooi voor het richten van de ontwikkeling op enkele duidelijke concentratiezones. Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant, LimburgDe brede zone tussen het sterk verstedelijkte gebied en de weinig verstedelijkte
gebieden neemt niet alleen geografisch een overgangspositie in, maar ook ten
aanzien van de hierboven beschreven inrichtings- en functioneringskenmerken.
Het is een gebied in transformatie van weinig naar sterk verstedelijkt. Het
tempo waarin zich die transformatie voltrekt, bepaalt het te voeren beleid.
Zo zijn er in deze gebieden nog duidelijk op zichzelf staande steden en stadsgewesten
te vinden. Er zijn echter ook stadsgewesten die reeds duidelijk met elkaar
beginnen te vergroeien en dus een netwerkkarakter aannemen, zoals Twente,
Arnhem-Nijmegen, Eindhoven-Helmond en Zuid-Limburg.Recreatief medegebruik van het buitengebied is in deze gebieden nog de
regel, zeker door het verhoudingsgewijs hoge aandeel aan natuurgebieden. Er
begint zich echter ook hier een noodzaak te manifesteren om gerichte maatregelen
te nemen ter bescherming van het buitengebied tegen verstedelijking, en om
«strategische groenprojecten» nieuw te ontwikkelen als contramal
van de voortschrijdende verstedelijking. Hetzelfde geldt voor vervoerssystemen
die het stadsgewestelijke niveau overstijgen.In de betrekkelijk korte periode waarop de PKB-herziening zich richt,
zijn de effecten van dit alles nog relatief bescheiden. Voor de langere termijn
kunnen dergelijke ontwikkelingen versterkt doorzetten als de naar verhouding
hoge autonome economische en demografische groei in deze zone langdurig aanhoudt. De complete stadWat hiervoor is gezegd over netwerkvorming betreft één aspect
van de stedelijke ontwikkeling: de situering van nieuwe stadsuitbreidingen.
Er is echter nog een tweede aspect: het bouwen in bestaand stedelijk gebied.
Dat aspect gaat naarmate de verstedelijking voortschrijdt, een steeds belangrijker
rol spelen.Bouwen in de stad dient meerdere doelen. Het leidt tot beperken van het
stedelijk ruimtebeslag en van de mobiliteit. Het biedt ook de mogelijkheid
van gericht toevoegen van nieuwe woningen in de marktsector ten behoeve van
een meer evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad hetgeen bijdraagt
aan het tegengaan van tweedeling van de stedelijke samenleving, bestrijden
van de werkloosheid en aantrekken van investeringen in hoogwaardige bedrijvigheid.
Op deze wijze wordt invulling gegeven aan wat beter de «complete stad»
kan worden genoemd dan de compacte stad.Het gaat om een intensivering van de stedelijke functies, ook de groene
functies, en dat is in principe op verschillende manieren mogelijk: benutting
van braakliggende ruimtes in de stad, vervangen van verouderde functies door
nieuwe, en meervoudig grondgebruik (ondergrondse en gestapelde oplossingen).
Veel ruimte die door verouderde functies werd ingenomen is inmiddels herontwikkeld,
maar er blijft nog steeds een groot potentieel in deze richting. In de steden
in de Randstad worden, naar de huidige verwachtingen, tussen 2005–2010
zo'n 46 000 woningen, of bijna 45%van de totale opgave op functieveranderings-
en verdichtingslocaties gerealiseerd. Ook buiten de Randstad nemen functieverandering
en verdichting een belangrijke plaats in. Daar gaat het om ruim 40%van de
opgave. Een kanttekening betreft de vraag of, gezien de nagestreefde compleetheid,
bij herontwikkeling het wonen wel zo'n prominente plaats moet blijven innemen.
Vooralsnog is dat de nieuwe functie die door middel van gerichte rijksbijdragen,
een concrete stimulans moet geven aan een meer evenwichtige opbouw van de
woningvoorraad en aan de stedelijke vernieuwing. Bij functieverandering vormen
(her)ontwikkeling van werkfuncties en binnenstedelijke groenprojecten
mogelijke alternatieven. Of deze van rijkswege dienen te worden gestimuleerd
vraagt nog onderzoek naar mogelijkheden, kansen en bedreigingen van herstructurering.
Daarbij zullen ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium en de
bestaande regelgeving worden onderzocht. Voor de Bestuurlijke Commissie Randstad
zal een inventarisatie gemaakt worden van de mogelijkheden voor herstructurering
van bestaande bedrijfsterreinen. Op basis daarvan worden de mogelijkheden
voor de ontwikkeling van een integraal beleidsprogramma voor de aanpak ervan
bezien. Ruimte in de stadEr is, naast de kanttekening over de dominante rol van het wonen, nog
een tweede kanttekening te maken. Dat is de kanttekening uit de Missiebrief
met betrekking tot de open ruimte in de stad. Open ruimte wordt algemeen als
essentieel ervaren voor de ruimtelijke kwaliteit van de stad. Hoogwaardige
open ruimte mag, als resultaat van intensivering, dus niet verloren gaan,
anders wordt het tegendeel bereikt van wat is bedoeld. Dan verlaten bedrijven
en bewoners de stad in plaats van zich opnieuw aangetrokken te voelen. Een
stad die zijn bewoners en bedrijven niet kan vasthouden is geen complete stad.De besturen van provincies en kaderwetgebieden zijn zich dit bij het indienen
van hun verstedelijkingsvoorstellen duidelijk bewust geweest. Wat zij aan
binnenstedelijke woningbouw aandragen gaat in grote meerderheid om functieveranderingslocaties
(in de Randstad bijv. om 35 000 in de hierboven genoemde 46 000
woningen). Dat wil zeggen dat de intensivering voornamelijk gestalte krijgt
door het herontwikkelen van gebied dat al bebouwd was en in verval verkeert,
en nauwelijks meer door het opsouperen van open ruimte.Het project Stad & Milieu ondersteunt dit. De noodzaak om zuinig om
te gaan met de beschikbare (open) ruimte, en te investeren in meervoudig ruimtegebruik
en de integrale leefkwaliteit van het stedelijk gebied, vormt een belangrijk
uitgangspunt van dit project. Inmiddels zijn 25 gemeentelijke experimenten
door de minister van VROM geselecteerd (zie kader). Door middel van deze experimenten
wordt beoogd praktijkervaring op te doen met de zogenaamde Stad & Milieu-benadering,
die de mogelijkheid biedt om onder voorwaarden af te wijken van bestaande
regelgeving. De juridische basis daarvoor zal worden neergelegd in een aparte
wet.In het kader van Stad en Milieu zijn de volgende gemeentelijke
experimenten door de minister van VROM geselecteerd:• Almelo, Stationsgebied;• Amersfoort, Spoorwegzone;• Amsterdam, Bijlmermeer;• Apeldoorn, Kanaalzone;• Arnhem, Malburgen;• Assen, Coveco-terrein;• Delft, Zuidpoort;• Den Haag, Scheveningen-Haven;• Deventer, Bergweide;• Eindhoven, Tongelre-Zuidoost;• Groningen, CiBoGa-terrein;• Haarlem, Project Raaks;• Hengelo, Zuidelijke spoorzone;• Leiden, Van Gend & Loos-terrein;• Maastricht, Noordwest-Entree;• Oosterhout, De Zwaaikom;• Roermond, Maasoeverproject;• Rotterdam, Overschie;• Schiedam, Nieuwland;• Smallingerland, Drachtstervaart;• Tilburg, Piushaven;• Utrecht, Kromhoutkazerne;• Velsen, IJmuiden Noord;• Vlaardingen, Rivierzone;• Vlissingen, De Stadswerven.Wat tot nu toe geen grote vlucht heeft genomen zijn oplossingen in de derde dimensie: ondergrondse oplossingen en oplossingen waarbij verschillende
functies worden gestapeld. Er wordt nu een begin gemaakt met het onderzoeken
daarvan, vooral daar waar grootschalige infrastructuur in de stad leidt tot
extensief en laagwaardig enkelvoudig ruimtegebruik. Stationsemplacementen
of bundels rijkswegen bieden mogelijkheden tot ondergrondse aanleg of overbouwing,
zodat daarboven over grote oppervlakken ruimte ontstaat voor nieuwe stedelijke
functies op het gebied van werken, wonen en voorzieningen. Bovendien wordt
zo ook de barrièrewerking van deze infrastructuur, binnen de stad en
tussen de stad en het buitengebied, overwonnen. In het buitenland zijn al
veel geslaagde voorbeelden gerealiseerd. In Nederland vormden de verhoudingsgewijs
lage stedelijke grondprijzen tot nu toe een belemmering, maar geleidelijk
lopen de prijzen, althans op bepaalde locaties, voldoende op om ook hier kansen
te creëren. Het beleid van geconcentreerde verstedelijking is daarvoor
een essentiële randvoorwaarde. Het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik
dient ter ondersteuning van dit beleid (zie paragraaf 2.8 van deze Toelichting). Invulling van het concentratiebeleid: de relatie met de
gebiedsuitwerkingenDe ontwikkeling van stedelijke netwerken, komt wanneer deze zich ongecontroleerd
voltrekt, op gespannen voet te staan met het stedelijke concentratiebeleid.
De netwerkvorming kan gemakkelijk de spreiding van de stedelijke ontwikkeling
in de hand werken en daardoor sterk bijdragen aan de groei van de mobiliteit.
Daar waar de netwerkvorming zich voordoet moet worden gezocht naar nieuwe
wegen om het concentratie-beleid veilig te stellen. Dat is een belangrijke
opgave voor de gebiedsuitwerkingen, in het bijzonder voor de
twee uitwerkingen «op de ring»: het Tussengebied Den Haag-Rotterdam
en de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam. De Kamer heeft dat belang van deze
opgave ook onderkend en gevraagd de opdrachtformulering, als gegeven in de
Randstadnota en uitgewerkt in deel 1 van de actualisering, strakker te maken,
met meer waarborgen dat een vraag als deze goed aan de orde komt. In de PKB-tekst
is deze strakkere formulering opgenomen. In paragraaf 2.7 hierna wordt dat
nader toegelicht. De relatie met het vervoersbeleidHiervoor is al aangegeven dat een goed antwoord op het verschijnsel van
de stedelijke netwerkvorming van groot belang is voor het beheersen van de
mobiliteit. Wordt dat antwoord niet gevonden, dan zal de mobiliteit sterk
groeien en het aandeel van de auto daarin zal sterk toenemen. Ook bij de intensivering
van de bestaande stad is er een directe relatie met de mobiliteitsontwikkeling
maar dan in positieve zin. De benutting van de ruimte rond en boven de grootschalige
infrastructuur levert grote aantallen nieuwe gebruikers op voor de verschillende
vervoersvoorzieningen. En de aanwezigheid van die voorzieningen, vooral voorzieningen
van hoog niveau zoals de hogesnelheidstrein maakt de gecreërde ruimte
bijzonder aantrekkelijk als vestigingsplaats voor hoogwaardige bedrijven.Met de twee bovenstaande constateringen is de inzet geformuleerd voor
het verder ontwikkelen van het vervoerssysteem. Het gaat om drie elementen.
Het systeem moet allereerst aansluiten op de verplaatsingen die het stadsgewest
overstijgen en daarbij een adequaat antwoord geven op de verandering van verplaatsingen
volgens een sterpatroon in een kris-kraspatroon. In de tweede plaats moet
het daarbij in het bijzonder de basisstructuur bieden voor de stedelijke ontwikkeling
in de uitwerkingsgebieden van de Randstad en ten slotte moet het systeem een
hiërarchie van knooppunten kennen die samenvalt met de zich aftekenende
structuur van primaire en secundaire stedelijke centra van werkgelegenheid
en voorzieningen, om op die manier ook de netwerkstad een geconcentreerde
en geen gespreide stad te laten zijn. De ketenbenadering speelt hierbij een
belangrijke rol. Via ketenmobiliteit wordt ingespeeld op de mobiliteitsbehoefte
van de reiziger. De sterke kanten van elke vervoersmodaliteit moeten optimaal
benut worden. Hiervoor is een goede afstemming tussen de verschillende vervoerssystemen
noodzakelijk. Bij dit alles gaat het niet alleen om het openbaar vervoer,
maar evenzeer om het auto-systeem, en vooral om de onderlinge aansluiting
en taakverdeling van die beide. Paragraaf 2.6 gaat hierop in. Ook paragraaf
2.8 (nieuwe sleutelprojecten) en 2.10 (multimodale bereikbaarheid bedrijfsterreinen)
zijn in dit verband van belang. De relatie met het open ruimten beleid (rood en groen)De spreidingstendenzen die besloten liggen in de netwerkstad (en die onder
meer op de hierboven beschreven manier van matchen van vervoersknopen en centra
moeten worden tegengegaan) bedreigen de «groene kwaliteit» van
de stad die wij in Nederland zo belangrijk vinden. Dat betekent dat naast
de maatregelen met betrekking tot het vervoerssysteem ook het een en ander
moet worden ondernomen om het groen als tegenhanger van de verstedelijking
steviger te maken, en daarbij vooral het voortbestaan van grotere eenheden
te waarborgen. Dat begint al in de stad, waar bij de intensivering de nadruk
ligt op functieverandering en op meervoudig grondgebruik, en steeds minder
op het in beslag nemen van open ruimte. Het gaat verder met groene verbindingen
vanuit de stad naar buiten, waar de overbouwing van infrastructuur kan helpen
om barrières te overwinnen. Vervolgens gaat het om de bufferzones,
waarvan de begrenzing nu harder wordt gemaakt, en meer energie wordt gestoken
in een recreatieve inrichting. Ook wordt meer aandacht besteed aan de functie
van de bufferzones als groene (ecologische) verbinding tussen het Groene Hart
en de grote open ruimten aan de buitenkant van de Randstad. Bij de twee gebiedsuitwerkingen
«op de ring» moet deze verbindingsfunctie duidelijk gestalte krijgen.Aan de binnenzijde van de Randstadsring vraagt de overgang naar het Groene
Hart aandacht. Hier is de druk van de verstedelijking het grootst, met het
grootste risico van «urban sprawl» en versnippering. Hier is ook
de behoefte het grootst aan recreatieve uitloopmogelijkheden vanuit de steden.
De hele binnenflank moet worden bekeken op mogelijkheden de recreatieve waarde
te vergroten (strategische groenprojecten) en de verbindingen vanuit het stedelijk
gebied met de recreatiegebieden te verbeteren. Verder moet overal bijzondere
aandacht worden besteed aan de ontmoeting van stad en land, met een grote
variatie aan verschillende overgangsvormen, soms vloeiend, soms contrasterend,
soms met de stad die in het land uitsteekt, vaker met het land dat diep in
de stad penetreert, nu eens met uitzicht over de open ruimte van polders of
plassen, dan weer met de beslotenheid van een bos.Ten slotte is er het Groene Hart als hoogste niveau in de structuur van
groene, open ruimten die de tegenhanger vormt van de verstedelijking. Daar
worden nu in dit deel 3 verdere stappen gezet ten aanzien van het waarborgen
van de openheid en het inrichten met vitale groene functies. Centraal staat
daarbij de door de Kamer gevraagde status van «Nationaal Landschap»;
verder de concretisering van het contourenbeleid en de aanpak van een groot
aantal projecten ter versterking van natuur, recreatie en landbouw. De verschillende
aspecten van het openruimte-beleid worden in de drie direct hierna volgende
paragrafen nu eerst verder uitgewerkt. ConclusiesDe vraag uit de Kamer waarmee dit hoofdstuk begon, of het compactestadbeleid
blijft voldoen, wordt door het kabinet als volgt beantwoord:Geconcentreerde verstedelijking, gecombineerd met vrijwaring van het landelijk
gebied voor stedelijke druk (onder gelijktijdige versterking van de vitaliteit
van de eigen functies van beide, zowel stad als landelijk gebied), blijft
de kern van het nationale ruimtelijk beleid.In veel opzichten geeft het compactestadbeleid effectief vorm aan dit
beleid, maar de compacte stad heeft een negatieve connotatie gekregen. De
stedelijke functies moeten worden geïntensiveerd, maar er moet tegelijk
aandacht zijn voor het grote belang van ruimte in de stad. Ruimte is essentieel
voor de aantrekkelijkheid van de stad als vestigingsplaats voor bewoners,
bedrijven en voorzieningen. Om dit belang tot uitdrukking te brengen spreekt
het kabinet liever van de «complete stad». Daarbij kan dan tevens
een goed antwoord worden geboden op de realiteit van de nieuwe stadsdelen
en nieuwe centra die van de complete stad een niet meer weg te denken onderdeel
vormen.Het concept van de complete stad wordt in deze actualisering op drie manieren
verder uitgewerkt:1) herstructurering en intensivering van de bestaande stad krijgt een
belangrijkere rol, waarbij echter de open ruimte in de stad wordt ontzien;2) kris-kraspatronen die ontstaan door de grote stadsuitbreidingen en
nieuwe centra die over de afgelopen decennia zijn ontwikkeld (en tot 2010
verder zullen worden ontwikkeld) vragen een aangepast antwoord in de oriëntatie,
de vormgeving en de functiemenging van deze uitbreidingen, alsook een aangepast
antwoord in de verdere uitbouw van (boven-)stadsgewestelijke vervoerssystemen;
die aangepaste antwoorden moeten worden gegeven in de gebiedsuitwerkingen;3) de bescherming van het buitengebied waar dit onder zware verstedelijkingsdruk
staat, krijgt versterking, en de «weerstand» van het buitengebied
zelf wordt verhoogd door de eigen functies ervan vitaler te maken. 2.3. Nationaal Landschap Groene HartHet Groene Hart is belangrijk voor het ruimtelijk-economisch functioneren
van de Randstad. Het open gebied draagt bij aan de concentratie van wonen
en werken op de Randstadring, met daarop stadsgewesten, die onderling ruimtelijk
geleed zijn door bufferzones. Het Groene Hart biedt een tegenwicht tegen ongewenste
suburbane verstedelijking en draagt daarmee bij aan de ontwikkeling van een
grootstedelijk vestigingsklimaat en een hoogwaardig voorzieningenniveau van
de steden op de ring. Daarnaast zorgt het Groene Hart voor de nodige rust,
ruimte en groen op korte afstand van de stad. Internationaal gezien is deze
combinatie van hoogstedelijke activiteiten met een groot open middengebied
op korte afstand, uniek. Een dergelijke kwaliteit moet worden gekoesterd.
Enerzijds door ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan, anderzijds door het
huidige stimuleringsbeleid voor de ontwikkeling van het Groene Hart voort
te zetten en er een extra kwaliteitsimpuls aan toe te voegen. Nadere Uitwerking/ROM Groene HartDe Nadere Uitwerking/ROM Groene Hart (1992) geeft een beeld van het Groene
Hart in verschillende zones. De buitenste zone betreft de Randstadring. Aan
de binnenkant van de ring bevindt zich een recreatieve uitloopzone die tevens
dient als buffer tegen verdergaande verstedelijking. Groene aders dringen
tot diep in de Randstadring door en verbinden het Groene Hart met groengebieden
daarbuiten. In het centrale deel van het Groene Hart zijn vier kerngebieden
te onderscheiden met belangrijke natuurwaarden en recreatieve waarden: Vechtplassen,
de Venen, Hollandse Plassen en Krimpenerwaard/Alblasserwaard. In deze kerngebieden
is de landbouw de belangrijkste grondgebruiker maar is ook sprake van een
gedeeltelijke functieverandering naar natuur en recreatie. Tussen de recreatieve
uitloopzone en de centrale kerngebieden bevindt zich het veenweidegebied met
een gecombineerde ontwikkeling van landbouw, natuur en recreatie. Vanuit het
Groene Hart verbinden twee royale corridors, zowel via een ecologisch als
een recreatief netwerk het IJsselmeer, de Delta en het rivierengebied met
de kerngebieden in het Groene Hart. Deze zorgen tevens voor een samenhang
tussen de kerngebieden in het Groene Hart zelf. De uitvoering van deze ruimtelijke
visie is uitgewerkt in een aantal grotere strategische projecten in het Groene
Hart die qua aard, ligging en omvang substantieel en bepalend zijn voor de
realisering van de ruimtelijke visie. Groene Hart-gesprekkenHet publieke debat over het Groene Hart ging de afgelopen jaren vooral
over de vraag of daar nu wel of niet verstedelijking mocht plaatsvinden en
zo ja, in welke mate. In het najaar van 1995 zijn de Groene Hart-gesprekken
gevoerd. Daarin heeft het rijk ook aandacht gevraagd voor de groene en historische
kwaliteiten van het gebied. De gesprekken hebben een groot aantal organisaties
en individuen geprikkeld om nieuwe ideeën te berde te brengen en hebben
nieuwe coalities van geïnteresseerde partijen tot stand gebracht. Uit
de gesprekken en adviezen is een aantal rode draden naar voren gekomen.In de eerste plaats is duidelijk geworden dat er brede steun is voor de inzet van het kabinet om het Groene Hart open te houden, zij het
dat de mate waarin per organisatie en instantie verschilt. Men onderschrijft
de visie dat het Groene Hart onmisbaar is voor het unieke karakter van de
Randstad en daarom in samenhang met de Randstadring moet worden bezien.Daarnaast werd duidelijk dat het Groene Hart een versterking nodig heeft
van zijn groene functies. Dat kan door creatief gebruik te maken van een combinatie
van de elementen landbouw, natuur, water, cultuurhistorie en recreatie. Hier
zal de extra kwaliteitsimpuls een bijdrage aan leveren.Hoewel men begrip heeft voor het principe van restrictief beleid, is er
tenslotte zorg over de consequenties daarvan voor de leefbaarheid van het
gebied, in het bijzonder voor de 600 000 mensen die er wonen en werken.
Binnen de kaders van het restrictief beleid moet worden getracht om een voldoende
en gevarieerd aanbod van bedrijfsterreinen te realiseren om wonen en werken
in het Groene Hart enigszins met elkaar in balans te houden. Het Groene Hart als Nationaal LandschapIn de nota «Randstad en Groene Hart: de Groene wereldstad»
die op Prinsjesdag 1996 is uitgebracht, zijn de beleidsmatige conclusies uit
de Groene Hart-gesprekken verwerkt. Bij de behandeling van de nota heeft de
Tweede Kamer een motie aanvaard waarin de Kamer de regering verzoekt het Groene
Hart aan te wijzen als Nationaal Landschap, voor de inrichting van het Groene
Hart een ontwerp te maken dat wordt vastgelegd in een ontwikkelingsplan, de
hoofdlijnen van dit ontwikkelingsplan op te nemen in de actualisering van
de PKB-VINEX als beslissing van wezenlijk belang en het ontwikkelingsplan
financieel te vertalen waarbij wordt uitgegaan van uitvoering voor 2010. Dit
heeft geleid tot aanvullingen op de PKB, waarbij het perspectief voor het
Groene Hart en de daarbij behorende uitspraken zijn opgenomen in een hoofdstuk
onder de titel «Randstad en Nationaal Landschap Groene Hart».Het huidige beschermings- en stimuleringsbeleid voor het Groene Hart blijft
daarbij onverminderd van kracht. De term Nationaal Landschap staat voor een
combinatie van natuur, landschap, cultuurhistorie en wonen, werken en recreëren
die in het Groene Hart aanwezig is, het geeft de nationale betekenis van het
gebied aan en wijst op de eenheid en het unieke karakter ervan op basis van
de aanwezige functies en waarden. Het is geen nieuwe beleidscategorie. De
bestaande bestuurlijke, organisatorische, juridische en beleidsmatige kaders
blijven intact. StimuleringsbeleidHet kabinet wil het bestaande stimuleringsbeleid een extra financiële
impuls geven van f 30 miljoen per jaar (1998–2010) voor het verbeteren
van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het Groene Hart, vooral voor
langzaam verkeer met name in de flanken, en een versterking van de basiskwaliteiten.
De extra investeringen in deze Groene Hart-kwaliteitsimpuls zullen, onder
meer, worden gedaan in de aanleg van bruggen en tunnels voor langzaam verkeer,
recreatieve verbindingen, agrarische structuurversterking, agrarisch natuurbeheer,
landschapselementen en de versnelling van landinrichtingsprojecten. De uitwerking
past binnen het nog op te stellen ontwikkelingsprogramma.Het stimuleringsbeleid voor het Groene Hart moet worden geflankeerd door
maatregelen die eraan bijdragen dat de kwaliteitswinst niet geleidelijk weer
teloor gaat. Hiertoe nodigt het rijk provincies en gemeenten uit om bestemmingsplannen
regelmatig op hun actualiteit en handhaafbaarheid te toetsen en af te stemmen
op de plannen van het milieu- en waterbeleid. Het rijk vraagt
provincies om handhavingsteams in te stellen voor het toezicht op de naleving
van de regelgeving op ruimtelijke ordenings- en milieugebied. Deze handhavingsteams
kunnen bestaan uit vertegenwoordigers van rijk en provincies. Het rijk zal
samen met provincies en gemeenten bezien in hoeverre de handhaafbaarheid van
het ruimtelijk beleid verbeterd kan worden en zal daartoe experimenten starten. BeschermingsbeleidEen substantieel deel van de verstedelijkingsbehoefte binnen het Groene
Hart moet worden opgevangen op de Randstadring. Immers, het kiezen voor het
uitgangspunt om ruimte te geven aan de voor de eigen behoefte noodzakelijke
groei van de woningvoorraad en werkgelegenheid in het Groene Hart zou een
grote stap terug betekenen in het beleid dat er op gericht is de relatief
sterke ruimtelijke groei van kernen in het Groene Hart, te keren. Wat aan
stedelijke ruimtebehoefte niet wordt afgeleid naar de Randstadring moet worden
opgevangen binnen de bebouwingscontouren 2005, zoals overeengekomen met de
provincies Zuid-Holland en Utrecht in het kader van het streekplanoverleg.
Voor Zuid-Holland betekent dit dat op basis van de verstedelijkingsruimte
in het streekplan voor de periode tot 2005 in een nota streekplanuitvoering
deze bebouwingscontouren 2005 worden getrokken. Zo lang en in zoverre de Zuid-Hollandse
streekplannen niet de in de PKB bedoelde strakke bebouwingscontouren bevatten,
wordt gewerkt met een combinatie van bebouwingscontouren en sturing op aantallen
te bouwen woningen. De knelpunten die zich daarbij mogelijk voordoen zullen
in overleg tussen rijk, provincie en gemeenten worden opgelost. Voor de provincie
Utrecht zijn de bebouwingscontouren, zoals bestuurlijk overeengekomen in het
kader van streekplanoverleg, bepalend. Voor de in Noord-Holland gelegen Groene
Hart-kernen gelden, conform de bestuurlijke afspraken over de verstedelijking
in het Groene Hart van november 1993, de huidige bebouwingscontouren als maximum.De ontwikkeling van woningen en lokale en in sommige kernen regionale
bedrijvigheid zal eveneens moeten plaatsvinden binnen die contouren. Alleen
voor de kernen Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden kan uitbreiding van de
bebouwingscontour 2005 aan de orde zijn, indien dit vanuit een aantoonbaar
en zwaarwegend belang in de regionale opvangfunctie binnen het Groene Hart
van wonen en werken noodzakelijk is en realisering binnen de contour 2005
niet mogelijk is.Bij deze contourenbenadering acht het rijk, behoudens hetgeen hiervoor
is gesteld voor de overgangssituatie in Zuid-Holland, sturing op aantallen
woningen en/of hectares bedrijfsterrein binnen de bebouwingscontouren niet
langer noodzakelijk. In deel 1 van de PKB is een schatting gemaakt van de
ruimte binnen deze contouren t.b.v. woningbouw, van circa 4000 woningen. In
het bestuurlijk overleg is over deze aantallen discussie ontstaan. Een discussie
die eigenlijk niet past binnen de door het rijk gekozen contourenbenadering.
Het rijk kiest er nu voor om in deel 3 van de PKB geen verstedelijkingsopgave
voor het Groene Hart op te nemen. De strakke bebouwingscontour 2005 is maatgevend
voor de verstedelijkingsruimte tot 2010. Een sturing op aantallen woningen
of hectares bedrijfsterrein is bij een goed werkende contourenbenadering niet
meer aan de orde.Bij de invulling van het gebied binnen de contouren dienen gemeenten in
de ruimtelijke plannen rekening te houden met de openheid van het aangrenzend
landelijk gebied. Dit betekent in concreto dat zowel maatregelen in het stedelijk
gebied als in het landelijk gebied mogelijk zijn om een goede overgang te
garanderen. De glastuinbouw is een belangrijke sector in het Groene Hart. Het bestaande
planologische beschermingsbeleid bleek teveel de dynamiek in de sector te
hinderen. Daarmee is ook de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit in het
Groene Hart niet gediend. Daarom is het beschermingsbeleid voor de glastuinbouw
in het Groene Hart zodanig bijgesteld dat de ontwikkeling van nieuwe geconcentreerde
tuinbouwlocaties mogelijk wordt gemaakt mits onder gelijktijdige sanering
van bestaande glaslocaties elders in het Groene Hart. Voorwaarde is dat per
saldo het ruimtebeslag niet toeneemt. Voorts moet de concentratie van glastuinbouw
bijdragen aan een betere ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit van het
Groene Hart en moet ook de economische structuur en de herstructurering van
de glastuinbouw er bij gebaat zijn.Onderdeel van het beleid voor het Groene Hart is het versterken van de
toeristisch-recreatieve functies van het Groene Hart. Kleinschalige toeristisch-recreatieve
activiteiten kunnen uitgezonderd worden van het restrictieve beleid voorzover
het gaat om niet-substantiële bebouwing, die gekoppeld is aan het gebruik
van de landelijke gebiedsfuncties en die een verbetering betekenen van de
toeristisch-recreatieve structuur. Nieuwvestiging van dergelijke activiteiten
dient van geval tot geval afgewogen te worden en getoetst te worden aan de
uitgangspunten van het Groene Hart-beleid. Toeristisch-recreatieve activiteiten
die wel gepaard gaan met een substantiële bebouwing, kunnen zich te allen
tijde binnen de bebouwingscontouren vestigen. Indien voor de vestiging van
dergelijke recreatieve bebouwing de contour wordt verlegd, geldt dat de totale
oppervlakte binnen de contour niet mag toenemen.Reeds in de vigerende PKB is het beleid, gericht op het voorkomen van
nieuwe doorsnijdingen van het Groene Hart met infrastructuur, opgenomen (V.3
Regionale beleidsuitspraken voor Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland).
Voor de volledigheid wordt in deze partiële herziening (nu onder het
hoofdstuk Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief Randstad) nog eens op deze uitspraak
gewezen. De beleidsuitspraak geldt voor infrastructuurvoorzieningen die zouden
leiden tot volledig nieuwe tracés door het Groene Hart. In dat licht
kan ook de kabinetsbeslissing om voor de HSL-zuid te kiezen voor een tunnel
onder het Groene Hart worden geplaatst; hierdoor is immers doorsnijding voorkomen.
De beleidsuitspraak heeft geen betrekking op infrastructuurvoorzieningen die
bedoeld zijn voor bestaande (spoor)wegtracés. Maatregelen zoals doelgroepenstroken
of verdubbelingen, verbindingen en kortsluitingen in de vorm van boogjes leiden
immers niet tot nieuwe doorsnijdingen.Een nadere afweging van de voor- en nadelen van een apart afwegingskader,
zoals aangekondigd in deel 1, leidt voor het kabinet tot de conclusie dat
zo'n afwegingskader niet nodig is.Wanneer na afweging wordt besloten dat een van de functies natuur en/of
bos en of recreatie moet wijken voor een ander aantoonbaar zwaarwegend maatschappelijk
belang dan geldt het gestelde in het Structuurschema Groene Ruimte. Bestuurlijk Platform Groene HartDe instelling van het Bestuurlijk Platform Groene Hart in 1996 markeert
de start van een nieuwe vorm van samenwerking voor de uitvoering en vormgeving
van het Groene Hart-beleid zoals dat onder verantwoordelijkheid van de diverse
partijen tot stand komt. In het Platform zijn vertegenwoordigd rijk, provincies,
Groene Hart-gemeenten, de grote steden in de Randstad, waterschappen, natuur-
en milieu-organisaties, de landbouw, de recreatiewereld en het bedrijfsleven.
Het Bestuurlijk Platform fungeert als overlegkader voor zaken
die het beleid voor het Groene Hart aangaan.Er is een Groene Hart-Team dat de uitvoering van het beleid ondersteunt
en waar nodig coördinerende en communicatietaken vervult; het team vervult
het secretariaat van het Platform. Het Groene Hart-Team ondersteunt en stimuleert
waar nodig en mogelijk gebiedsgerichte projecten en biedt ondersteuning aan
gemeenten bij de actualisering van bestemmingsplannen buitengebied. Ontwikkelingsprogramma Groene HartVoor de uitvoering van het Groene Hart-beleid stelt de minister van VROM,
in overleg met het Bestuurlijk Platform Groene Hart een ontwikkelingsprogramma
op. Dit ontwikkelingsprogramma moet vanaf 1998 de basis vormen voor concrete
afspraken over de uitvoering, afstemming en financiering van bestaande en
nieuwe projecten in het Groene Hart. De bij de uitvoering betrokken partijen
behouden daarbij hun huidige verantwoordelijkheden en formele bevoegdheden,
inclusief de bevoegdheid over de in hun begroting opgenomen financiële
middelen ter uitvoering van het programma.De kwaliteitsimpuls voor het Groene Hart zal onderdeel uitmaken van het
ontwikkelingsprogramma. In dat kader zal het Bestuurlijk Platform worden verzocht
om, binnen de randvoorwaarden die het rijk stelt, aan te geven welke projecten
in aanmerking moeten komen voor rijksfinanciering. Daarbij streeft het rijk
naar flexibiliteit in de bestedingen tussen categorieën om ruimte te
geven aan initiatieven uit het gebied zelf en naar medefinanciering van andere
overheden en private partijen.Als algemeen criterium geldt dat de projecten die in aanmerking komen
voor financiering uit de kwaliteitsimpuls moeten bijdragen aan kwaliteitsverbetering
van het gebied en een ondersteuning vormen van het beleid voor het Groene
Hart zoals neergelegd in relevante rijksnota's.De extra gelden uit de kwaliteitsimpuls voor versnelling van landinrichtingsprojecten
zullen niet leiden tot wijziging van de bestaande afspraken over de programmering
van landinrichtingsprojecten. Een en ander zal gepaard gaan met de tweejaarlijkse evaluatie, monitoring
en, zo nodig, bijstelling van het ontwikkelingsprogramma waarover aan de Tweede
Kamer een rapportage wordt uitgebracht.Het Groene Hart kent een aantal gebieden waar de ruimtelijke kwaliteit
van het landelijk gebied onder druk staat, als gevolg van verstedelijking
en versnippering, milieuproblemen en veranderingen in de landbouw. Het rijk
vraagt de betrokken provincies om voor deze gebieden ontwerpexcercities uit
te voeren die uiteindelijk moeten leiden tot ruimtelijke ontwerpvisies die
de basis vormen voor verbeteringen in de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden.
In het kader van het ontwikkelingsprogramma zal het Bestuurlijk Platform om
nadere voorstellen voor dergelijke gebieden worden gevraagd. Tevens zullen
criteria worden opgenomen waaraan de voorstellen zullen moeten voldoen. De
ontwerpopgave geldt voor initiatieven op lokaal/DALO-niveau, regionaal en
bovenregionaal niveau. Begrenzing Nationaal Landschap Groene HartHet Nationaal Landschap Groene Hart omvat hetzelfde gebied als het gebied
waar het rijksrestrictief beleid geldt; de begrenzing is vastgelegd op de
(nieuwe) PKB-beleidskaart Nationaal Landschap Groene Hart.In de Bestuursovereenkomst Uitvoeringsprogramma Groene Hart van 1992 zijn
rijk en provincies overeengekomen om de globale begrenzing van het Groene
Hart, die in het kader van VINEX is bepaald, in streekplankader te preciseren.
Dit heeft plaatsgevonden bij de herziening van de streekplannen
Zuid-Holland Oost en West, Utrecht en de partiële herziening ANZKG Haarlemmermeer/Schiphol.
Het rijk acht het ook van belang duidelijk te zijn in situaties waar bufferzones
en Groene Hart dicht bij elkaar liggen of overlappen. Dit doet zich voor in
samenhang met de bufferzones Den Haag-Leiden-Zoetermeer, Amstelland-Vechtstreek
en Utrecht-Hilversum. Als uitgangspunt geldt hierbij de meest ruime begrenzing
van of de bufferzone of het Groene Hart.Naar aanleiding van de herziene streekplannen en de samenhang met de bufferzones
stelt het rijk de begrenzing van het Nationaal Landschap vast met, ten opzichte
van deel 1 van deze partiële herziening de volgende essentiële wijzigingen:• De begrenzing van het Groene Hart wordt verkleind met het tuinbouwgebied
Lisserbroek, gelegen in de Haarlemmermeer.• De begrenzing van het Groene Hart wordt verruimd met de Boterhuispolder,
gelegen ten noorden van Leiden/Leiderdorp.• De begrenzing van het Groene Hart wordt samengevoegd met de bufferzone
Den Haag-Leiden, voor het gedeelte gelegen tussen Zoetermeer en Leidschendam,
tot aan de A12 en A4 en de bufferzone Amstelland-Vechtstreek, voor het gedeelte
ten noorden van Ouderkerk a/d Amstel en A9, tot aan de bebouwing van Amstelveen
en Amsterdam en de Gaasperplas e.o. ten westen van Driemond en tenslotte met
de bufferzone Utrecht-Hilversum, voor het gedeelte gelegen in de provincie
Utrecht. 2.4. BufferzonesHet bufferzonebeleid is, evenals het beleid voor het Groene Hart, een
speerpunt van het nationaal ruimtelijk beleid en daarmee een belangrijk onderdeel
van het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief voor de Randstad en Zuid-Limburg.
Het geeft richting aan de verstedelijking en aan de ontwikkeling van het landelijk
gebied. Zo wordt de ruimte tussen stadsgewesten open gehouden en ontstaat
een sterke groenstructuur in de nabijheid van de steden. Rijksinvesteringen
door landinrichting en, indien nodig door grondverwerving door het Bureau
beheer landbouwgronden in grootschalige (her)inrichtingsprojecten zorgen voor
de ontwikkeling van bos, recreatie, natuur en de verbetering van de landbouwstructuur.
Tevens wordt de agrarische sector een langdurig perspectief geboden op economische
ontwikkeling.Voor de inrichting van bufferzones worden instrumenten in het kader van
de landinrichting waaronder de uitvoering van strategische groenprojecten
en instrumenten voor aankoop en beheer van natuurgebieden en voor de stichting
en uitbreiding van staatsboswachterijen ingezet.De beleidsuitgangspunten van het bufferzonebeleid zijn reeds weergegeven
in deel 4 van de vigerende PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid. Voorts bevatten
de in de PKB opgenomen regiokaarten West en Zuid indicatieve aanduidingen
van de bufferzones. De definitieve aanwijzing van de bufferzones vond tot
voor kort plaats bij afzonderlijk besluit van de minister van VROM, op voorstel
van de betrokken provincies.De (definitieve) begrenzingen van de bufferzones in de Randstad zijn in
overleg met de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht bepaald.
De op de PKB-bufferzonekaarten aangegeven begrenzingen volgen zoveel mogelijk
de reeds aanwezige natuurlijke grenzen (bijvoorbeeld aanwezige waterlopen)
en zijn in meer gedetailleerd kaartmateriaal vastgelegd. Overleg met provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en
Utrecht• De gemeente Maarssen heeft verzocht om de bufferzonegrens te wijzigen teneinde een herstructurering van het gebied gelegen ten
zuiden van de Maarsseveensche Plassen mogelijk te maken. Na overleg met de
provincie Utrecht is overeengekomen dat de herstructurering wordt ondersteund
maar dat de bufferzonegrens ongewijzigd zal blijven. De provincie zal in samenspraak
met de gemeente Maarssen tot een herstructureringsplan komen binnen de huidige
bebouwingscontouren waardoor geen verder stedelijk ruimtebeslag zal plaatsvinden.• De bufferzone Utrecht-Hilversum is ongewijzigd gehandhaafd. De
(indicatieve) bufferzone Amsterdam-Purmerend is uitgebreid met het Wormer-
en Jisperveld en is thans definitief.• Na overleg met de provincie is de begrenzing van de bufferzone
Amstelland-Vechtstreek gehandhaafd zoals op de kaart van deel 1 is aangegeven.
Daarmee blijven de Bovenkerkerpolder en het PEN-eiland buiten de bufferzone
maar binnen de begrenzing van het Groene Hart.• De begrenzing van de bufferzone Amsterdam-Haarlem is na overleg
met de provincie definitief vastgesteld (in de PKB-Schiphol en Omgeving).
De minister van VROM heeft aangegeven geen reden te zien om in te gaan op
het verzoek van de provincie om de bufferzonegrens te wijzigen. Zij heeft
in het bestuurlijk overleg een beroep gedaan op Gedeputeerde Staten om het
streekplan aan te passen aan deze PKB. Inmiddels hebben de provincie Noord-Holland
en de gemeente Haarlemmermeer, alsmede een aantal andere partijen, beroepsschriften
ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen
de PKB-Schiphol en Omgeving. Op dit moment is niet bekend op welk tijdstip
de Raad van State het beroep in behandeling zal nemen.• In het bestuurlijk overleg is goedkeuring gegeven aan de ontwikkeling
van 40 ha bedrijfsterrein in de Oostvlietpolder, gelegen in de bufferzone
Den Haag-Leiden-Zoetermeer. De goedkeuring is gegeven voor uitsluitend 40
ha bedrijfsterrein met als voorwaarden dat het terrein een groene inpassing
krijgt en geen snelweglocatie wordt. De rest van de Oostvlietpolder blijft
binnen de bufferzone en dient een groene inrichting te krijgen. Een op te
stellen inrichtingsschets zal gericht zijn op de inpassing van het bedrijfsterrein,
het trekken van de maximale bebouwingscontour (c.q. bufferzonegrens) en voor
het overige deel van de polder een inrichting conform de bufferzonedoelstellingen.
De inrichtingsschets zal nog aan de minister van VROM worden voorgelegd.• Met betrekking tot de verstedelijkingswensen van de Leidse regio
ter plaatse van Valkerhout en Grote Polder is geconstateerd dat voor de periode
tot 2010 woningbouw en/of bedrijvigheid niet aan de orde is (zie ook hoofdstuk
4, opgave en uitvoeringsafspraken Randstad). De bufferzone en Groene Hart-grens
zal derhalve ongewijzigd blijven.• Door de provincie Zuid-Holland zal een voorstel worden gedaan voor
compensatie van een bedrijfsterrein in de Dijkpolder welke gelegen is in de
bufferzone Midden-Delfland.• Voor de ontwikkeling van een bedrijfsterrein in Zwijndrecht, gelegen
in de bufferzone Oost-IJsselmonde, heeft het rijk de provincie verzocht om
overtuigend aan te tonen dat er in de regio Drechtsteden elders geen ruimte
voor een bedrijfsterrein is. Betekenis en status van het bufferzonebeleidDe aanwijzing van de bufferzones in de Randstad is een concrete beleidsbeslissing
en daarmee een besluit als bedoeld in artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht.
Dit betekent dat een ieder hiertegen beroep kan instellen bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State. Dit betekent tevens dat in geval
de aangewezen bufferzones in het ontwerp van een streek- en/of bestemmingsplan
worden opgenomen, deze bufferzones (zowel beleid als begrenzingen)
geen onderwerp meer kunnen zijn voor zienswijzen en bedenkingen tegen een
dergelijk plan.Deze bufferzones zijn verder van zodanig gewicht voor de inrichting en
uitvoering van het nationaal ruimtelijk beleid, dat bij wijziging van zowel
de beleidsdoelstellingen als de begrenzingen ervan de PKB-procedure moet worden
doorlopen. Bij de vaststelling van streek-, structuur- en bestemmingsplannen
dient het bufferzonebeleid, inclusief de begrenzingen van de bufferzones,
in acht te worden genomen.Binnen de grenzen van de bufferzones bevinden zich stedelijke enclaves.Voorzover daarvoor nog ruimte aanwezig is, mag binnen deze enclaves verder
ruimtebeslag voor verstedelijking plaats vinden.Om duidelijkheid bij de uitvoering van het bufferzonebeleid te scheppen
worden genoemde provincies verzocht de grenzen (i.c. de maximale bebouwingscontouren)
van de stedelijke enclaves voor 2005 in hun streekplannen op te nemen, uiteraard
voor zover deze niet reeds in streekplannen vastliggen. LimburgHet overleg over de nog aan te wijzen bufferzones in Zuid-Limburg is nog
niet afgerond. Daarom zijn de grenzen van deze bufferzones indicatief op de
PKB-Regiokaart Zuid aangegeven. De begrenzing van deze bufferzones zal in
het proces van streekplanuitwerkingen worden geïntegreerd. In het najaar
van 1998 zal het ontwerp van de streekplanuitwerkingen gereed zijn en zal
de provincie Limburg een begrenzingsvoorstel doen. De definitieve aanwijzing
(inclusief de begrenzing) zal plaats vinden in het kader van een partiële
herziening van deze PKB. 2.5. Overig openruimtebeleidHet openruimtebeleid is in het kader van de PKB-herziening versterkt.
Dit geldt niet alleen voor de bufferzones en het Groene Hart maar ook voor
de overige rijksrestrictieve gebieden.In de inspraak en ook in het bestuurlijk overleg is de doelstelling die
het rijk heeft met het openruimtebeleid, namelijk het behoud en de vergroting
van de afwisseling tussen stedelijke en landelijke gebieden, niet weersproken.
Integendeel, het belang van het open houden van waardevolle gebieden in samenhang
met een geconcentreerde verstedelijking kan voor het hele land rekenen op
een breed draagvlak in de samenleving. Met het ruimtelijk restrictief beleid
in algemene zin kunnen derhalve veel insprekers instemmen. Er zijn echter
signalen gegeven, ook in het bestuurlijk overleg, die er samengevat op neer
komen dat het beleid m.b.t. het tegengaan van de uitbreiding van het stedelijk
ruimtebeslag niet rigide mag worden toegepast.Er worden met name vragen gesteld bij de doorwerking van het rijksrestrictief
beleid in de vorm van het aangeven van maximale bebouwingscontouren rond kernen
in streek- en bestemmingsplannen. Die vragen hebben dan betrekking op zowel
de invulling van het verstedelijkingsbeleid binnen deze contouren als op de
toepassing en handhaving van de contouren zelf. Er is bij de uitwerking van
het restrictief beleid onderscheid te maken tussen de categorie gebieden met
de PKB -aanduiding «restrictief beleid rijk» en die waarvoor «restrictief
beleid provincie» geldt.Voor de eerste categorie gebieden geldt dat het rijk verdere uitbreiding
van het stedelijke ruimtebeslag tegen wil gaan door het vaststellen van maximale
bebouwingscontouren rond kernen die in de streek- en uiteindelijk bestemmingsplannen
dienen te worden opgenomen. Wat er vervolgens binnen die contouren wordt gerealiseerd,
wordt overgelaten aan de andere overheden. Consequentie van die contourenbenadering
is dat er geen sturing van rijkswege meer plaatsvindt op de aantallen te bouwen woningen of de wijze waarop binnen de contouren ruimte wordt
gegeven aan bedrijfsterreinontwikkeling door middel van herstructurering of
uitbreiding. Voorwaarde is echter wel dat de bebouwingscontouren rond de kernen
voldoende strak worden getrokken. Binnen die voorwaarden is het vervolgens
wel mogelijk het beloop van de bebouwingscontouren te wijzigen mits het totale
stedelijke ruimtebeslag van de contour daarmee niet toeneemt en daarbij niet
in strijd met de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk beleid wordt
gehandeld. Door deze uitwerking van het restrictief beleid wordt zowel de
handhaafbaarheid als de flexibiliteit van de toepassing ervan vergroot; er
kan door provincies en gemeenten maatwerk worden geleverd, binnen duidelijk
aangegeven ruimtelijke grenzen.In de open ruimten waarvoor een provinciaal restrictief beleid van toepassing
is, geldt eveneens het uitgangspunt dat een toename van het stedelijk ruimtebeslag
in beginsel niet mag plaatsvinden. Het verschil met de rijksrestrictieve gebieden
zit vooral in de mogelijkheden voor provincies zelf te bepalen waar de grenzen
van deze open ruimten exact liggen, het aanwijzen van regionale opvangkernen
en de vormgeving van het restrictieve beleid in streekplannen. Met betrekking
tot dit laatst genoemde punt kunnen provincies daarbij kiezen voor de maximale
bebouwingscontourenbenadering maar ook voor een andere wijze van vormgeven
mits deze duidelijk toetsbaar en handhaafbaar in het streekplan wordt gemotiveerd
en vastgelegd. Daarmee krijgen de provincies de mogelijkheid om, als sluitstuk
van op deze wijze vormgegeven restrictief beleid, een beroep te doen op de
Huisvestingswet en regionale en lokale bindingseisen te stellen. 2.6. Verstedelijkingsopgave en infrastructuurBij de Kamerbehandeling van de Randstadnota is toegezegd dat in de toelichting
bij deel 3 van de Actualisering een samenhangend beeld wordt geschetst van
de openbaarvervoersinfrastructuur op stadsgewestelijke en interstadsgewestelijke
schaal in relatie tot de verstedelijkingsopgave in de periode 2005 tot 2010.
Het rijk streeft ernaar om binnen en tussen de grote stadsgewesten de stelsels
van hoogwaardig openbaar vervoer te verbeteren en om de grote uitbreidingslocaties
te situeren aan hoogwaardige openbaarvervoersverbindingen. Bij dit laatste
wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande en in uitvoering zijnde
infrastructuur, teneinde de voor infrastructuur beschikbare middelen efficiënt
te benutten maar vooral ook om te bewerkstelligen dat zowel goede verbindingen
met de centra van het stadsgewest als optimale aansluitingen ontstaan op het
gehele openbaarvervoersnetwerk.In het kader van deze PKB worden uitvoeringsafspraken gemaakt over infrastructuurprojecten,
waarbij een directe relatie met de verstedelijkingsopgave 2005–2010
onderkend wordt. Doordat het accent in de periode 2005–2010 sterk ligt
op de benutting van bestaand stedelijk gebied en reeds geplande locaties en
benutting van beschikbare en reeds voorziene vervoersmogelijkheden, kan de
extra infrastructurele opgave relatief beperkt blijven.In hoofdstuk 3 wordt per landsdeel op deze extra infrastructuuropgave
ingegaan.Het voorgaande wil niet zeggen dat de totale inspanning op het gebied
van het openbaar vervoer de komende jaren beperkt is. Het rijk streeft immers
naar een algemene verbetering van het openbaarvervoersstelsel ter versterking
van de ruimtelijke-economische structuur. Het hierna volgende richt zich op
het openbaar vervoer. Dat is als zodanig weer een onderdeel van een brede
pakketbenadering met betrekking tot het verkeer en vervoer. De rol van het openbaar vervoerDe afgelopen decennia hebben zich twee elkaar versterkende ontwikkelingen
voorgedaan. Enerzijds een sterke toename van het aanbod aan weginfrastructuur
(m.n. het hoofdwegennet) en anderzijds een uitdijing en polycentrische ontwikkeling
van de stadsgewesten. Dit heeft sterk bijgedragen aan de groei van de automobiliteit
en congestie, met name in de stadsgewesten. Tegelijkertijd bleef het openbaarvervoersgebruik
in absolute zin min of meer stabiel; door de forse mobiliteitsgroei is het
aandeel van het openbaar vervoer in het totale personenvervoer echter sterk
gedaald. Het sluit onvoldoende aan op de markt van met name verplaatsingen
over afstanden van vijf tot veertig kilometer.De mobiliteit zal ook de komende decennia gestaag toenemen, zij het beheerst
door het huidige SVV-2 en VINEX-beleid. De uitdaging is om de mobiliteitsgroei
en het aanbod aan verkeers- en vervoersvoorzieningen in balans te brengen
en de rol van het openbaar vervoer daarbij te versterken. De schaarste aan
ruimte, infrastructurele capaciteit, milieuruimte en financiële middelen
dwingt daarbij echter wel tot keuzen.De (versnelde) uitvoering van het SVV-2 beleid beoogt de daling van het
openbaarvervoersgebruik om te buigen in een groei, met name daar waar de problemen
het meest om een inzet van het collectief vervoer vragen. Dat wil zeggen dat
het beleid gericht is op een meer selectieve, marktgerichte inzet: meer aanbod
waar en wanneer er meer vraag is en minder aanbod waar en wanneer er minder
vraag is. Hierdoor kan de markt voor openbaar vervoer verder worden ontwikkeld,
is een exploitatie met redelijk rendement haalbaar en worden de beschikbare
middelen voor de infrastructuur doelmatig besteed. Ruimtelijk beleid en openbaar vervoer: bereikbaarheid
en structuurEen belangrijke pijler van duurzame ontwikkeling is versterking van de
wisselwerking tussen ruimtelijke ordening en openbaar vervoer.Hoogwaardig openbaar vervoer is een voorwaarde om een alternatief voor
de auto te bieden en daardoor negatieve effecten, als congestie, geluidhinder,
luchtverontreiniging, ruimtebeslag, landschapsversnipppering, van het autoverkeer
op stedelijke gebieden te verminderen. Bovendien heeft railgebonden en ander
hoogwaardig openbaar vervoer een structurerende werking op verstedelijkingsprocessen.
Goed openbaar vervoer is een levensvoorwaarde voor leefbare, bereikbare en
dus vitale steden.Het nationaal ruimtelijk ordeningsbeleid is een belangrijke factor in
het realiseren van een goede marktpositie van het openbaar vervoer. Een van
de hoofdprincipes bij het verstedelijkingsbeleid is bundeling: nieuwe woon-,
werk- en recreatiegebieden en verzorgingselementen worden geconcentreerd in
de stadsgewesten. Daarmee wordt beoogd het stedelijk draagvlak te versterken,
de groei van de mobiliteit te beperken en verstedelijking van het landelijk
gebied tegen te gaan. Nabijheid, bereikbaarheid en samenhang zijn de locatiecriteria
waarop deze doelstelling is gefundeerd.Bij nabijheid gaat het er om: eerst de verstedelijkingsmogelijkheden in
het stedelijk gebied te benutten, vervolgens die aan de rand van het stedelijk
gebied, en pas daarna die in de verder weg gelegen kernen. Bij bereikbaarheid
staat ontsluiting door stedelijk of stadsgewestelijk openbaar vervoer en langzaam
verkeer centraal waarbij eerst de mogelijkheden van bestaande infrastructuur
worden benut. Tenslotte dient er samenhang te zijn tussen wonen, werken, voorzieningen,
recreatie en groen, bijvoorbeeld door functiemenging. Zowel in het nationaal ruimtelijk beleid als het mobiliteitsbeleid wordt
ter wille van een duurzame ontwikkeling een belangrijke rol toegekend aan
hoogwaardig openbaar vervoer. Door verbindende stelsels tot stand te brengen,
die naast de bestaande radiale ontsluitingen, gericht op het centrum, bestaan
uit tangentiële railverbindingen, zoals de Beneluxmetro (Rotterdam) en
de Ringlijn (Amsterdam), en hoogwaardige busassen (Zuidtangent), worden openbaarvervoersstructuren
gerealiseerd die aansluiten op de polycentrische ontwikkeling van stadsgewesten.
Deze inzet wordt vanuit het ruimtelijk beleid ondersteund door verstedelijkingskeuzes
te bevorderen die geënt zijn op bereikbaarheid per openbaar vervoer,
vooral door benutting van bestaande en geplande voorzieningen. Daarnaast moet
een relatie worden gelegd tussen de stedenbouwkundige inrichting en de ontsluiting
door en exploitatie van openbaar vervoer.Voor de (middel)lange termijn wordt beoogd de samenhang tussen het openbaar
vervoer en verstedelijking vorm te geven in een netwerkstructuur, waarbij
netten van (inter)nationaal, interregionaal en stadsgewestelijk niveau worden
verknoopt. Daarnaast zijn ook de verknopingen van het wegvervoer met het openbaar
vervoer via transferia en P+R-voorzieningen van belang.Schakels in netten kunnen worden toegevoegd, indien daarvoor voldoende
draagvlak of potentie bestaat en de kwaliteit van het hele net wordt verbeterd,
mede door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.Op de knopen van het netwerk wordt een geïntensiveerde ruimtelijke
ontwikkeling nagestreefd: (inter)nationale top-locaties, A- en B-locaties.
Hierbij past meervoudig en intensief ruimtegebruik, zoals onder andere via
nieuwe sleutelprojecten wordt beoogd.Dit alles leidt tot selectieve verbetering van de bereikbaarheid: alleen
daar waar gunstige combinaties van hoogwaardig openbaar vervoer en verstedelijking
mogelijk zijn, wordt geïnvesteerd in de infrastructuur, die daarvoor
eventueel nodig is.Het leidt ook tot verbetering van de stedelijke structuur: verhoging van
de leefbaarheid en tot verhoging van de stedelijkheid op goed bereikbare knopen.Het gaat dus steeds om versterking van de bereikbaarheid en om de structurerende
werking. Daarbij zijn accenten van beleid te onderscheiden op (inter)nationaal
niveau en op stadsgewestelijk niveau. (Inter)nationaal niveauIn het huidige infrastructuurprogramma ligt het accent op de aanleg van
snelle en concurrerende internationale railverbindingen naar het zuiden en
het oosten. Dit versterkt niet alleen de internationale bereikbaarheid van
Nederland, maar ook de ruimtelijke samenhang en de ontwikkeling van knooppunten
daarbinnen.Inzet zijn de mogelijkheden en kansen, die ontstaan door de aanleg van
HSL-Zuid en HST-Oost als hoogwaardig (inter)nationaal vervoersstelsel, te
benutten voor de versterking van de ruimtelijke-economische structuur. Een
sterke samenhang tussen het HSL- en Intercity-net vergroot de kansen voor
het binnenlands railvervoer over langere afstand. Door een verstandige knooppuntstrategie
ontstaan mogelijkheden voor de ontwikkeling van een beperkt aantal hoogwaardige,
optimaal bereikbare, top-locaties van internationale allure. De ontwikkeling
van een frequent, comfortabel en snel railvervoerssysteem tussen de grote
knooppunten binnen de Randstad en knooppunten op de centrale stedenring wordt
stapsgewijs gerealiseerd, passend bij de marktomstandigheden. Stadsgewestelijk niveauVerreweg het grootste deel van de mobiliteit vindt binnen de stadsgewesten
plaats en hier zal ook de grootste groei optreden in de komende vijftien
jaar. Vooral op stadsgewestelijk niveau moeten aanzienlijke verbeteringen
van het stelsel plaatsvinden. Onder het stadsgewestelijk niveau wordt hier
ook bedoeld de onderlinge verknoping van dicht bij elkaar gelegen stadsgewesten
zoals in de Zuidvleugel van de Randstad plaatsvindt.Op dit stadsgewestelijk niveau liggen dan ook de beste marktkansen voor
het openbaar vervoer en vooral hier wordt verbetering van de kwaliteit van
het openbaar vervoer nagestreefd. Samen met de maatregelen die de vraag naar
automobiliteit zullen doen verminderen zal dit leiden tot een forse stijging
van het aandeel van het openbaar vervoer over afstanden boven de vijf tot
tien kilometer. Verhoging van het marktaandeel wordt vooral bereikt op zware
vervoersrelaties, filegevoelige corridors in en naar de verstedelijkte gebieden.
Op sommige corridors zal het openbaarvervoersgebruik in de spitsuren kunnen
verdubbelen. Zo zal de huidige modal split op de corridor Amsterdam-Utrecht
van circa 30%(anno 1995) kunnen stijgen naar circa 50%(anno 2010) en op de
Coentunnel-corridor van 35%naar 45%. Over het geheel van de grote stadsgewesten
geldt dat het marktaandeel van het openbaar vervoer kan stijgen van nu 20
tot 25%naar straks 25 tot 35%.Voor het economisch en leefbaar functioneren van de stedelijke gebieden
is de beschikbaarheid van goed collectief personenvervoer van steeds groter
belang. Dit belang neemt toe naarmate de bereikbaarheid per auto afneemt en
de hinder voor de leefomgeving groter wordt. Het accent in het beleid ligt
dan ook bij het versterken van de bereikbaarheidsfunctie van het openbaar
vervoer in sterk verstedelijkte gebieden. De gezamenlijke inspanning van het
rijk en betrokken overheden ligt in het tot stand brengen van hoogwaardige,
(hoog)frequente, stadsgewestelijke openbaarvervoersstelsels. Die zijn een
belangrijk onderdeel van het samenhangende verkeers- en vervoersstelsel dat
in de nota «Samenwerken aan bereikbaarheid» is geschetst en dat
moet leiden tot kortere en voorspelbare reistijden en meer overstapmogelijkheden
binnen het openbaar vervoer tussen verschillende vervoerswijzen. Onder hoogwaardig
stadsgewestelijk openbaar vervoer wordt een samenhangend netwerk; inclusief
regionale spoordiensten verstaan met voldoende knooppunten tussen diverse
vormen van collectief en individueel vervoer en met de auto concurrerende
reistijden boven de vijf tot tien kilometer. Dat vergt de realisatie van frequente
voorzieningen in de drukke uren met een betaalbaar tarief en marktgericht
tariefstelsel, dat betrouwbaar functioneert, dat comfortabel is in gebruik
en door de combinatie van een aantrekkelijk imago en logisch concept goed
«verkoopbaar» is.Voor de stadsgewestelijke openbaarvervoersconcepten in de Randstad wordt,
naast verdere verbetering van het spoorwegennet, nu al een aantal mogelijke
onderdelen serieus onderzocht, zoals: RandstadRail, RandstadSpoor, RegioNet
en het tot stand brengen van hoogwaardige buscorridors.RandstadRail beoogt de bestaande openbaarvervoerssystemen in de Zuidvleugel,
meer specifiek, in en tussen Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer te integreren,
waarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt van bestaande infrastructuur.
Recentelijk is de verkenningsfase hiervan afgerond en zijn door middel van
een bestuurlijke overeenkomst tussen rijk en regio afspraken gemaakt over
de vervolgstappen.RandstadSpoor beoogt een ander gebruik van het beschikbare spoorwegennet
in en rond Utrecht te introduceren waarbij op stadsgewestelijk niveau sprake
kan zijn van een hoogfrequent aanbod. Daarbij zijn ook nieuwe stations in
beeld. Er ligt bij RandstadSpoor een sterke relatie met diverse spoorwegprojecten,
die in verschillende fasen van het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport
(MIT) zijn opgenomen. Ook in de Noordvleugel werken overheden en vervoersbedrijven samen aan
voorstellen voor het verbeteren van het regionaal openbaar vervoer. Onder
de paraplu RegioNet wordt beoogd in en rond Amsterdam een samenhangend stelsel
van regionale openbaarvervoersverbindingen tot stand te brengen, daarbij ook
in belangrijke mate gebruik makend van de beschikbare infrastructuur. Voor
het voorstel RegioNet worden nu nadere verkenningen voorbereid.In de Randstad zal vooral het railvervoer een prominente rol spelen in
de toekomstige mobiliteit. Het zal dan ook een structurerende invloed hebben
op de verdere ruimtelijke ontwikkeling. Dit type vervoer maakt immers een
snelle, efficiënte, veilige en milieuvriendelijke afwikkeling van grote
vervoersstromen mogelijk. Bij minder grote vervoersstromen zal sprake zijn
van betere benutting en uitbreiding van het (hoogwaardige) busnetwerk, in
combinatie met een beter gebruik van het spoorwegnet.De structurerende werking van stadsgewestelijk openbaar vervoer komt in
de Randstad tot uitdrukking in stadsassen in de grote stadsgewesten: bandvormige
ontwikkelingszones van woningbouw, werkgelegenheid en voorzieningen langs
hoogwaardige stadsgewestelijke verbindingen met concentraties rond de knooppunten.
Het beleid ter versterking van de bereikbaarheidsfunctie op stadsgewestelijk
niveau is allereerst gericht op een andere benutting van de bestaande (en
in aanleg zijnde) capaciteit (infrastructuur en voorzieningen), daarna gevolgd
door uitbreiding dan wel kwaliteitsverbetering. Het vervoer dient kwalitatief
hoogwaardig en efficiënt te geschieden, onder andere door hoge frequentie
en, voldoende stations/haltes en goede aansluitingen op andere vormen van
vervoer (knooppunten). Vooral knooppunten van regionale netwerken en het (inter)nationale
stelsel zijn van belang, maar ook de aansluitingen op de lokale vervoersvoorzieningen
zijn – met logische transferpunten op het gehele traject – een
essentieel onderdeel van het totale stelsel.Nieuwe vervoersconcepten en -technieken geven verder een toegevoegde kwaliteit
aan bestaande deelsystemen. Het gaat dan bijvoorbeeld om light-rail. Light-rail
is echter geen panacee. De beoogde kwaliteit, aard en omvang van vervoersstromen
en de exploitatiemogelijkheden van het stelsel zullen bepalend zijn voor de
inzet van light-rail. Het biedt vooral mogelijkheden voor een meer attractieve,
frequente en efficiënte exploitatie van raillijnen binnen de Randstad
op stadsgewestelijk niveau. Maatwerk is hierbij – evenals bij de investeringen –
het parool.Op kleinere schaal is versterking van het regionaal openbaar vervoer in
de verstedelijkte gebieden buiten de Randstad van belang. De omvang van de
vervoersstromen brengt met zich mee dat de netwerken in deze gebieden vooral
zullen bestaan uit een kwalitatief verbeterd busproduct en innovaties daarvan.
Ook light-rail kan bij voldoende vervoersstromen aan de orde zijn. Voorkomen
moet echter worden dat opnieuw een pure aanbodbenadering ontstaat, gebaseerd
op imago die voorbij gaat aan de eigenlijk marktpotentie van hoogwaardig openbaar
vervoer in deze gebieden. Programmering regionaal en stadsgewestelijk openbaar vervoerHoe de diverse regionale netwerken er exact uit gaan zien en welke technieken
in aanmerking komen, is onder meer afhankelijk van de regionale mobiliteitsdoelstellingen
en de bereikbaarheidsproblemen op het wegennet. Verder zijn van belang de
ruimtelijke ontwikkelingen, de grootte van de vervoersstromen, de mogelijkheden
voor betere benutting en de beoogde kwaliteit in relatie tot een goede kosten-batenverhouding.
Op basis van de Wet infrastructuurfonds kan het rijk investeringen in de regionale
infrastructuur mede-financieren. Het nieuwe spelregelkader voor MIT-projecten
vormt daarbij het procedurele kader en uiteraard vormt het totale beschikbare
budget een belangrijke voorwaarde.Bij het samenstellen van het MIT-programma wordt prioriteit gegeven aan investeringen in openbaarvervoersverbindingen, afgestemd op de voortgang
van de te ontwikkelen bouwlocaties, zoals die in de VINEX-convenanten zijn
overeengekomen en in structurerende stadsgewestelijke openbaarvervoersverbindingen
maar ook aan investeringen gericht op snelheidsverhoging; regelmaat en stiptheid
en in projecten die bijdragen aan het verminderen van de congestieproblematiek
op de weg. Afspraken in bestuurlijk overleg met de RandstadIn het bestuurlijk overleg met de Randstad is door de Randstadpartners
grote zorg uitgesproken over de bereikbaarheid van en in de Randstad. Het
economisch functioneren van de Randstad is afhankelijk van deze bereikbaarheid.
Ook de feitelijke realisatie van de verstedelijkingsopgave is hiervan afhankelijk.De Randstadpartners achten voor het realiseren van de verstedelijkingsopgave
een voortzetting en verhoging van de investeringsinspanning van het rijk noodzakelijk.
Door het rijk wordt het belang van een goede bereikbaarheid onderschreven.
Een grote inspanning van alle partijen is daarbij noodzakelijk. Het rijk spant
zich in voor het realiseren van de noodzakelijke investeringen als onderdeel
van een groot pakket van maatregelen, waarvoor ook een grote inspanning nodig
is van provincies, kaderwetgebieden en gemeenten. Dit moet worden geplaatst
binnen de context van de Voortgangsrapportage missiebrief van het kabinet
van september 1997.In het bestuurlijk overleg is een aantal afspraken gemaakt:Allereerst moet worden gezorgd voor een goede uitvoering van de lopende
afspraken tot 2005. Zoals hierboven uiteengezet hebben de VINEX-projecten
een hoge prioriteit in het MIT. Een combinatie van nadere planuitwerking,
uitbreiding ten opzichte van de VINEX-uitvoeringsconvenanten en prijsstijgingen
hebben gezorgd voor hogere kosten dan bij de afsluiting van de VINEX-uitvoeringsconvenanten
was voorzien. Deze kosten overtreffen nu de in het MIT voorziene budgetten.
Deze aangelegenheid moet eveneens worden geplaatst binnen de context van de
eerder genoemde voortgangsrapportage missiebrief.Voorts is afgesproken dat de Randstadoverheden reële planningen voor
alle VINEX-projecten aan leveren, waaruit blijkt wanneer de projecten met
zekerheid uitvoeringsgereed zijn. Veel projecten kennen immers een lange voorbereidingstijd.
Voorkomen moet worden dat door het niet tijdig uitvoeringsgereed zijn van
projecten onderuitputting van beschikbare begrotingsgelden optreedt. Een gezamenlijke
inspanning is nodig om zorg te dragen voor een tijdige realisering van de
in de uitvoeringsafspraken en in de VINEX-akkoorden opgenomen infrastructuurprojecten
in relatie met de locatieontwikkeling.Geconstateerd kan worden dat de lijst van projecten die direct gekoppeld
zijn aan de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 beperkt
is. Met een minimum aan additionele infrastructuur wordt een maximum aan goede
verstedelijkingslocaties gerealiseerd. Dit is in de eerste plaats mogelijk
omdat een groot deel van de opgave wordt gerealiseerd op functieveranderingslocaties
binnen het bestaand stedelijk gebied. Verder gaat het bij de uitleglocaties
vooral om doorlooplocaties waarvoor infrastructuur reeds aanwezig of gepland
is. Het rendement van deze infrastructuur is daarmee zeer gediend.De lijst van projecten voor de periode 2005–2010 is verder beperkt
omdat het uitsluitend gaat om de ontsluiting van aanvullende verstedelijkingslocaties.
Benadrukt moet evenwel worden dat er ten behoeve van de bereikbaarheid van
stadsgewesten meer investeringen voor infrastructuur nodig zijn dan alleen
uit de verstedelijkingsopgave voortkomen. In de nota Samenwerken aan bereikbaarheid
zijn maatregelen aangekondigd om de uitvoering van het beleid uit het SVV
te intensiveren en te versnellen. In het MIT wordt dit verder
uitgewerkt. Daarbij kan worden gewezen op de investeringen in het spoorwegnet
(Tweede Tactische Pakket) die er op zijn gericht de zowel de bereikbaarheid
tussen de steden in de Randstad als de bereikbaarheid op stadsgewestelijk
niveau te verbeteren. Verder kan worden gewezen op de eerder genoemde projecten
RandstadRail, RegioNet en RandstadSpoor. De ontwikkeling van openbaarvervoernetwerken
binnen en tussen stadsgewesten die goed zijn verknoopt met het (inter)nationale
net vormt daarbij het perspectief. Rol BCR bij voortgaande beleidsvormingIn de volgende kabinetsperiode zal dit onderwerp zeker opnieuw aan de
orde komen. In de voortgangsrapportage missiebrief is een verkennende inventarisatie
van additionele investeringswensen tot 2010 uitgevoerd, waaronder die voor
de verbetering van de bereikbaarheid. Daarover zal naar verwachting het volgende
kabinet besluiten nemen. Bij het verbeteren van de bereikbaarheid gaat het
om een samenhangend pakket van nvesteringen in het openbaar vervoer en de
weg-infrastructuur, in combinatie met flankerende prijs- en capaciteitsbenuttingsmaatregelen.In het bestuurlijk overleg is afgesproken dat de Bestuurlijke Commissie
Randstad (BCR) zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken
aan de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een
rol spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de
diverse infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel betreft de verbetering van het stadsgewestelijk openbaarvervoersstelsel
waar dat, uiteraard rekening houdend met marktpotenties mogelijk en nodig
is.De tekst van de PKB, onderdeel Ontwikkelingsperspectief Randstad, is daarop
aangepast. 2.7. De gebiedsuitwerkingenIn vrijwel de gehele Randstad is ruimte aanwezig om vast te kunnen houden
aan het concept van een geconcentreerd patroon van ontwikkeling «op
de ring» binnen de huidige stadsgewestgrenzen. Dat neemt niet weg dat
de stadsgewesten zich steeds meer ontwikkelen tot een netwerkstructuur met
op knooppunten tal van secundaire centra. Daarnaast neemt door de toenemende
kris-krasverplaatsingen de interactie tussen de (randen van de) stadsgewesten
op de ring zodanig toe dat er in de «tussengebieden» sprake is
van een sterke verstedelijkingsdruk en een complexe inrichtingsopgave. Belangrijk
is om in gebiedsuitwerkingen na te gaan of deze verstedelijkingsdruk ook daar
opgevangen moet worden middels een netwerkstructuur en hoe (nieuwe) stedelijke
centra hierop geënt kunnen worden. Vanzelfsprekend stelt het blijven
accommoderen van de verstedelijkingsvraag op de ring zeer hoge eisen aan de
leefbaarheid van deze gebieden. De omvang en kwaliteit van de groengebieden
in een dergelijk netwerk en vooral ook de samenhang er tussen zijn daarvoor
van wezenlijk belang.Een breed gedragen beeld van de ruimtelijke structuur van deze gebieden
is een voorwaarde voor het verdere afwegingsproces van de verschillende projecten.
In de PKB is aangegeven dat rijk en provincies het eens zijn over het opstellen
van een gebiedsuitwerking voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en
Rotterdam, het gebied in de driehoek Leiden- Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche
Waard. Verder is overeengekomen dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd
met betrekking tot Almere/Zuidelijk Flevoland.De gebiedsuitwerkingen geven een verkenning van de alternatieve inrichtingsmogelijkheden
voor de lange termijn in de vorm van (eind)structuurbeelden met toelichting,
waarin verstedelijking (wonen en werken), infrastructuur, groenstructuur
en intensieve landbouwvormen en onderlinge relatie worden bezien. Daarbij
wordt gebruik gemaakt van door rijk, provincies en regio's reeds verrichte
studies. In de gebiedsuitwerkingen worden de belangrijkste consequenties van
de ontwikkelde alternatieve structuurbeelden voor een aantal specifiek per
gebied geformuleerde keuzevraagstukken aangegeven. Nadat in de gebiedsuitwerking
de samenhang is geschetst tussen de lange- en kortetermijnvraagstukken kunnen
besluiten hierover worden genomen in de daarvoor geëigende kaders. Zo
vormt de verkenning voor de periode na 2010 een bouwsteen voor het ruimtelijke
beleid op de langere termijn, relevante sectornota's, structuur- en streekplannen.
Van de keuzevraagstukken (samenhangend met de langetermijnstructuur) die reeds
voor 2010 aan de orde zijn wordt in de gebiedsuitwerking een agenda opgesteld
waarin tevens wordt aangegeven in welk kader de specifieke besluiten genomen
moeten worden. Waar de gebiedsuitwerkingen worden georganiseerd in meerdere
deelprojecten zullen de resultaten daarvan worden geïntegreerd in één
eindrapport met bijbehorend kaartbeeld. Ter ondersteuning van de besluitvorming
in de diverse vervolgtrajecten is het belangrijk dat de alternatieve inrichtingsmodellen
in de gebiedsuitwerkingen worden voorzien van een globale maar wel integrale
effectentoets.De Randstadoverheden hebben reeds het initiatief genomen en medio 1997
een aanvang gemaakt met de gebiedsuitwerkingen. Voor deze gebiedsuitwerkingen
en voor de gebiedsstudie hebben rijk, provincies en kaderwetgebieden gezamenlijk
uitgangspunten en keuzevraagstukken geformuleerd; deze zijn opgenomen in de
PKB. Het streven is erop gericht dat medio 1998 de eindrapportages van de
gebiedsuitwerking gereed zijn.Per gebiedsuitwerking volgt hieronder een schets van de problematiek en
van de voorgenomen aanpak. Het gebied tussen Den Haag en RotterdamHet gebied zoals indicatief aangegeven op Regiokaart West is door zijn
grote afmetingen nogal heterogeen van karakter. Mede daarom is gekozen voor
een aanpak in drie deelgebieden met ieder hun eigen problematiek te weten:• de Westhoek (gebied ten westen van de spoorlijn Den Haag- Rotterdam);• Hofland (het gebied tussen de spoorlijn Den Haag-Rotterdam en de
Rotte, aan weerszijde van de Hofpleinlijn);• Zuidplaspolder (gebied tussen de Rotte en de Gouwe; onderdeel van
de provinciale studie Randzone Groene Hart).Hoewel gekozen is voor een aanpak in deelprojecten zullen de resultaten
daarvan worden geïntegreerd in één eindbeeld.Voor het gehele gebied en voor deze deelgebieden is de provincie Zuid-Holland
al geruime tijd bezig met het ontwikkelen en uitdragen van een visie, gericht
op verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en op daarvan afgeleide projecten.
Dat zal helpen om over de hoofdlijnen van de gebiedsuitwerking tussen de partijen
snel overeenstemming te bereiken.De aandacht kan zich vervolgens concentreren op de fasering en op de uitwerking
en uitvoering van projecten die ter implementatie van de visie moeten worden
aangepakt. In lijn met de constatering in de Randstadnota dat de bestuurlijke
versnippering voor de kwaliteit van de uitwerkingsgebieden een directe bedreiging
vormt, acht de provincie Zuid-Holland de «regiefunctie» voor de
verdere ontwikkeling van groot belang. Deze wordt ingevuld door een stuurgroep
waarin, naast de provincie Zuid-Holland als trekker, het stadsgewest Haaglanden,
de stadsregio Rotterdam, de steden Den Haag en Rotterdam en het rijk participeren. Hoeksche WaardEen kernvraag is hoe en waar 250 ha netto bedrijfsterreinen (waarvan 100 ha
vóór 2005) ten behoeve van havenafgeleide bedrijvigheid kan
worden gelokaliseerd. Het gaat daarbij om een zorgvuldige inpassing en een
adequate ontsluiting. De provincie heeft voor dit vraagstuk een afzonderlijk
project Bedrijfsterreinontwikkeling Hoeksche Waard in het leven geroepen.
Parallel aan het beantwoorden van de kernvraag, en in nauwe relatie daarmee,
zal een beeld moeten worden gevormd van de verdere ontwikkelingsmogelijkheden
van de Hoeksche Waard na 2010. Daarbij moet in ieder geval worden gekeken
naar de wenselijkheid en mogelijkheid van verstedelijking en intensieve agrarische
functies en daarmee samenhangende ontsluitings- en groenstructuur. De provincie
Zuid-Holland heeft inmiddels een aanvang gemaakt met de gebiedsuitwerking
in de vorm van een Langetermijnverkenning dit samen met de lokale Hoeksche
Waard, de stadsregio Rotterdam, de Drechtsteden en het rijk. De uitkomsten
van zowel het project Bedrijfsterreinontwikkeling als van de Langetermijnverkenning
worden voor zover betrekking hebbend op de periode tot 2010 verwerkt in de
herziening van het streekplan Zuid-Holland-Zuid. Voor zover het gaat om de
nadere lokalisering en vormgeving van het bedrijfsterreinen voor havenafgeleide
bedrijvigheid, hoeft dat niet tot PKB-aanpassing te leiden. De in de PKB gekozen
formulering maakt dit mogelijk. Voor een eventuele verdergaande verstedelijking
in de Hoeksche Waard is te zijner tijd, bijv. in een volgende nota over de
Ruimtelijke Ordening, wel een PKB-aanpassing nodig. De driehoek Leiden-Haarlem-AmsterdamVoor de verdere ontwikkeling is het van belang opnieuw het gehele gebied
en de «magneetwerking» van Schiphol in beschouwing te nemen. De
uitkomsten van de beleidsvorming rond de toekomst van de Nederlandse luchtvaartinfrastructuur
zullen worden ingebracht in deze gebiedsuitwerking. Het studiegebied betreft
zowel de Haarlemmermeer en de Bollenstreek alsook het aangrenzende Haarlemse
en Leidse stadsgewest, alsook de zuid- en westkant van het Amsterdamse stadsgewest.
Wat het Leidse stadsgewest betreft worden mogelijkheden voor verstedelijking
op het vliegkamp Valkenburg (voor de periode na 2010) verkend. Bij deze begrenzing
kunnen verschillende vraagstukken evenwichtig en in onderlinge samenhang worden
benaderd: de verdere behoefte aan werk- en woongebieden die samenhangt met
Schiphol, de daarvan afgeleide infrastructuur- en groenbehoefte, vraagstukken
rond de autonome ontwikkeling van glastuinbouw en bollen. De voorgestelde
begrenzing maakt het ook mogelijk om aandacht te schenken aan infrastructuur,
de relaties tussen het duingebied en het Groene Hart alsook de inrichting
van de randzone van het Groene Hart.De provincie Noord-Holland heeft inmiddels samen met de meest betrokken
regio's en het rijk, in het verlengde van de eerste fase van haar Ontwikkelingsvisie
Noord-Holland 2030, een aanvang gemaakt met de gebiedsstudie. De provincie
Zuid-Holland neemt hieraan bestuurlijk deel. Almere en zuidelijk FlevolandVoor de periode 2005–2010 wordt voor Flevoland uitgegaan van 17 000
woningen. Prioriteitslocatie is een nieuwe kern Almere-Poort, gesitueerd aan
de bestaande Flevospoorlijn. De provincie Flevoland heeft inmiddels, samen
met de provincies Utrecht, Noord-Holland en Gelderland alsook met de betrokken
regio's en het rijk een aanvang gemaakt met de gebiedsstudie. Deze is gericht
op het verkennen van de verstedelijkingsmogelijkheden na 2010 in de Oostflank
van de Randstad: Almere, Utrecht en Amersfoort, waarbij in het bijzonder een
evenwichtige ontwikkeling van Almere de aandacht krijgt. Daarbij
wordt ook de algehele bereikbaarheid van het zuidelijk deel van Flevoland
via weg en spoor betrokken. De uitkomsten van de beleidsvorming rond de Nederlandse
luchtvaartinfrastructuur zullen ook hier mogelijk van invloed kunnen zijn.De ontwikkelingsmodellen uit de Oostflankstudie (fase 2), opgesteld onder
verantwoordelijkheid van het Randstad Overleg Ruimtelijke Ordening vormen
het vertrekpunt voor deze studie. 2.8. Nieuwe sleutelprojectenVanuit de Randstad is een groot aantal «strategische interventies
in bestaand stedelijk gebied» aangemeld. Geconstateerd kan worden dat
een aantal van deze voorgestelde strategische investeringen van groot belang
kunnen zijn voor de verdere ontwikkeling van de Nederlandse economische potenties,
met name in de steden. Eén categorie strategische investeringen die
nader onderzocht wordt, zijn de projecten die bijdragen aan het maximaal benutten
van de toekomstige stations van de hogesnelheidstrein. Het betreft de vijf
stations van de HSL-Zuid en Oost in Rotterdam, Utrecht, Amsterdam Zuid/WTC,
Den Haag CS en Arnhem. In deze onderzoeken gaat het om de mogelijkheden die
deze unieke locaties kunnen bieden in relatie tot belangrijke rijksdoelen
van het verstedelijkingsbeleid, zoals die ook in de missiebrief aan de Tweede
Kamer zijn opgenomen: het verbeteren van de ruimtelijk-economische dynamiek
in de steden en het verbeteren van de leefbaarheid; het intensiveren van het
gebruik van de ruimte in de steden en het beperken van de automobiliteit.Centraal in het onderzoek staat of er voor het rijk een rol is weggelegd
en hoe – uit nationaal oogpunt – een optimaal resultaat zou kunnen
worden bereikt door de complementariteit tussen de projecten te versterken
en door te komen tot een afstemming in de tijd en in het flankerend beleid.Het beoogd projectresultaat in het voorjaar van 1998 bestaat uit een document
dat goed inzicht biedt in de wenselijkheid en haalbaarheid van deze vijf nieuwe
sleutelprojecten, waarbij vier elementen in hun onderlinge samenhang dienen
te worden bezien. Deze vier elementen zijn: 1. nader inzicht in de haalbaarheid van de afzonderlijke sleutelprojecten;2. nader inzicht in de (inter)nationale marktpotentie van de gezamenlijke
sleutelprojecten;3. verkenning van de rol van het rijk in relatie tot de nieuwe sleutelprojecten
(«rijksproject»);4. nader inzicht in de rijksaanpak van het vervolg van het rijksproject
(doorkijk).Het rijksproject moet een indicatie geven van (1) de mate waarin en de
voorwaarden waaronder de afzonderlijke sleutelprojecten kansrijk/haalbaar
zijn, (2) de mate waarin de afzonderlijke sleutelprojecten qua kansrijkheid/haalbaarheid
van elkaar verschillen, en (3) de complementariteit van de sleutelprojecten. Overige aangemelde projectenVan de overige door de Randstad aangemelde projecten wil het rijk eerst
nagaan welke mogelijkheden tot ondersteuning reeds voorhanden zijn in lopende
departementale begrotingen. In het bestuurlijk overleg zijn nadien door de
overlegpartners in Oost en Zuid respectievelijk het reeds genoemde project
Arnhem Centraal Station en Maastricht Noordwest Entree ingediend.Het rijk zal nagaan of in de bestaande sectorale programma's elementen
zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering; voorzover
daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een gecoördineerde
werkwijze.De overige door de Randstad aangemelde «strategische interventies»
zijn in onderstaand kader weergegeven. de (potentiële) sleutelprojecten– Kop van Zuid te Rotterdam– Oostelijk Havengebied te Amsterdam– Nieuw centrum te Den Haag (definitief aangewezen en in uitvoering)– Centraal Stadsgebied te Amersfoort (definitief aangewezen en in
uitvoering)– Utrecht Centrum Project te Utrecht (potentieel sleutelproject)– IJ-oevers te Amsterdam (potentieel sleutelproject)– Integraal Plan Noordrand te Rotterdam (potentieel sleutelproject)Ontwikkeling ringzones in de vier grote stadsgewesten– A10: Intensivering ringzone Amsterdam– Ring Rotterdam, waaronder overbouwing A4 Schiedam-Vlaardingen– Haaglanden: Prins Clausplein/Ypenburg en Harnaschknooppunt – Ring Utrecht A2/A12Benutting regionale potenties en verbetering hoofd(infra)structuur– Amersfoort: Samenhangende interventie voor Stadsring, Ontsluiting
CSG, CSG-plus, verbinding met Vathorst– Delft: Spoorzone– Almere: Benutting strategische zones– Haarlem: Oost-Westas plus ontwikkeling rond station– Hilversum: Spoorzone– Zaanstad: Omgeving station en provinciale weg– Leiden: OostflankTransformatie op oevers– Zaanoevers– Drechtoevers– Nieuwe-Maasoevers– IJ-oevers– IJmond– MerwedekanaaloeversHerstructuring bijzondere werkgebiedenHet kan dan bijvoorbeeld gaan om:– Universiteitswijk TU-Delft– Herstructurering Dijkzigt– AMC/Holendrecht– Academisch ziekenhuis Leiden– Westland– Aalsmeer– Congrescentra (Jaarbeurs, RAI, Congresgebouw) Stimuleringsprogramma Intensief RuimtegebruikIntensiveren van het gebruik van de ruimte wordt ook op andere wijze gestimuleerd.
Daartoe is een Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (StIR) opgezet.
Dit programma is erop gericht de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren door
de besluitvorming over de inrichting en het gebruik van de ruimte zorgvuldiger
te laten plaatsvinden. Verspilling van ruimte moet worden voorkomen en het
huidige gebruik moet worden geoptimaliseerd. Dit dient te worden bereikt in nauwe samenwerking met de partijen die
met name op het lokale schaalniveau bepalend zijn voor het feitelijk gebruik
van de ruimte: lagere overheden, advies- en vakwereld, marktpartijen en belangenorganisaties.Over een periode van vijf jaar zullen vanaf 1998, in het kader van het
StIR activiteiten worden ontwikkeld om belangen, ideeën en reeds genomen
initiatieven in beeld te brengen, creativiteit en innovatie rond dit thema
te stimuleren en veelbelovende projecten te steunen. Er is een budget van
50 miljoen gulden voor de uitvoering van het programma beschikbaar. 2.9. Cultuurhistorische kwaliteitAls aspect van ruimtelijke kwaliteit is cultuurhistorische kwaliteit van
grote betekenis. Deze kwaliteit dient te worden behouden en versterkt, tegen
een ontwikkeling in die door zijn tendens naar schaalvergroting en uniformering
tot «geheugenverlies» van het Nederlandse landschap en de Nederlandse
stad dreigt te leiden. Over het versterken van de cultuurhistorische kwaliteit
heeft de staatssecretaris van OC&W samen met de ministers van VROM en
LNV onlangs een brief aan de Tweede Kamer gestuurd. Daarin wordt het project
Belvedère aangekondigd dat op dit punt concrete voorstellen moet gaan
ontwikkelen. Bij die concretisering spelen de regionale en lokale overheden
een cruciale rol. In verband daarmee is in de PKB voor hoofdstuk III «Beleidskeuzen
voor de Dagelijkse Leefomgeving» nu een nadere aanvulling opgenomen,
waarin deze overheden wordt gevraagd cultuurhistorische kwaliteit nadrukkelijk
te betrekken in hun planvormingsprocessen en in de besluitvorming daarover. 2.10. Multimodale bereikbaarheid van bedrijfsterreinenDe verwachting is, dat het vervoer per spoor, water en buisleiding een
gunstiger marktpositie krijgt door internationale restricties en congestie
van het vervoer over de weg, door het beschikbaar komen van meer geschikte
overslagmogelijkheden en door flankerend beleid. Het bedrijfsleven beseft
dit ook en speelt daar soms al op in.Bij de ruimtelijke planning van bedrijfsterreinen dient dan ook te worden
gekeken naar de mogelijkheden van vervoer via water, spoor en buisleiding.
Er ligt in Nederland al een groot aantal terminals, waarvan enkele grote en
vele kleinere en er komen nog steeds terminals bij. Het gaat hier zowel om
overslag van containers als om bulk- en stukgoedoverslag. Het serviceniveau
van de bestaande overslaglocaties is echter nogal verschillend, waaronder
de kwaliteit van de ontsluiting (aan-/afvoer) via weg, water en rail en de
positie van de overslaglocatie binnen het terminalnetwerk. Multimodale bedrijfsterreinen
zouden waar mogelijk gebundeld moeten worden bij overslaglocaties met een
(potentieel) hoog serviceniveau en met een goede bereikbaarheid via de weg.
Bundeling kan bovendien het voor- en natransport beperken. Het rijk zal een
brochure uitbrengen waarin per regio de bestaande situatie op het gebied van
bedrijfsterreinen en multimodale overslagmogelijkheden is weergegeven.Bij de ruimtelijke planning van terminals moeten gemeenten en provincies
kijken naar de ligging van bedrijfsterreinen en naar het afzetgebied van de
goederen.Het is noodzakelijk dat gemeenten bij het aanwijzen van multimodale bedrijfsterreinen
tot regionale afstemming komen. Ook provincies moeten in een aantal gevallen
hierbij samenwerken.Bij het zoeken naar geschikte kleinschalige locaties biedt ook de stad
specifieke mogelijkheden. Hier liggen veelal terreinen die aan vernieuwing
of herontwikkeling toe zijn, vaak met een water- of spooraansluiting. Van oudsher is de stad het begin- en eindpunt van goederenstromen. Hier
liggen ook kansen voor de stedelijke distributie.Voor de acquisitie van bedrijven en het locatiebeleid voor het goederenvervoer
geldt, dat ook het bedrijfsleven zich op dit moment oriënteert op andere
transportmogelijkheden dan via de weg. In de praktijk blijkt, dat er per bedrijfstak
geen eenduidig profiel is te maken voor de benodigde modaliteit: deze verschilt
van bedrijf tot bedrijf en is afhankelijk van logistieke kenmerken. Maar in
elke bedrijfstak wordt al wel in meerdere of mindere mate per spoor of water
vervoerd. Regionale samenwerking tussen gemeenten zal ook bij de acquisitie
van bedrijven de kansen voor multimodale bedrijfsterreinen en daarmee voor
het vervoer via water en rail of buisleiding verhogen. KAARTKATERN Kaartkatern ruimtelijke hoofdstructuur Nederland 2010 AlgemeenIn de twee hoofdstukken hiervoor is aangeven hoe het ongewijzigde beleid
zoals neergelegd in de Vierde nota Extra, bij de actualisering daarvan op
onderdelen geleidelijk nieuwe accenten heeft gekregen. Drie thema's bleken
daarbij van bijzonder belang: het Groene Hart, de relatie tussen infrastructuur
en verstedelijking, en de opdracht voor de gebiedsuitwerkingen. De thema's
worden overkoepeld door een beschouwing over de «complete stad».
Ook in deel 1 was er zo'n overkoepelend onderwerp: de verdeling van Nederland
in drie zones naar verstedelijkingsgraad, met de consequenties die dat in
iedere zone heeft voor toe te passen stedelijke inrichtingsprincipes en voor
de verhouding stad-land.Met elkaar bieden deze beschouwingen naar de stand van dit moment een
nieuwe samenvattende beschrijving van de beleidsconcepten die de nationale
ruimtelijke ordening voor de periode tot 2010 dragen. Die beschrijving vraagt
uiteraard om een visualisering. Deze wordt gegeven in dit kaartkatern.Bij deze kaarten is het goed te weten dat niet is geprobeerd een quasi-bestemmingsplan
voor Nederland te tekenen waarop, met een topografische ondergrond als houvast,
voor elk deel van het land de toegedachte functie is af te lezen. Ook is,
met uitzondering van kaart 1 en 8, niet geprobeerd afgesproken of gewenste
projecten en ingediende verstedelijkingsvoorstellen weer te geven op een programmakaart. Het gaat hier om het illustreren van de centrale concepten van het nationale
ruimtelijke beleid.Legenda, behorend bij programmakaart Balans 2010, toekomstig
ruimtegebruik 1. Uitsnede uit Programmakaart Balans 2010Binnen de Rijksplanologische Dienst wordt een kaart bijgehouden waarop
de ruimtelijke situatie van Nederland in 2010, gebaseerd op de uitvoering
van lopend beleid, zo precies mogelijk wordt weergegeven. De kaart werkt niet
goed als illustratie van beleidsconcepten maar bevat wel een schat aan gegevens
over de toekomstige ontwikkeling. Ook is de kaart vertrekpunt voor analyses
van de situatie zoals die naar verwachting in 2010 zal bestaan. De hier getoonde
kaart is een uitsnede uit deze «Balanskaart». Uitsnede uit Programmakaart Balans 2010 De verhouding stad-land en land-water 2. De verhouding stad-land en land-waterUit de informatie van de Balanskaart is de verhouding stad-land
geselecteerd en de verhouding land-water. Op het meest elementaire niveau
spreekt de verhouding stad-land uit de op elkaar inwerkende patronen van rode
en groene kleuren op de kaart. Duidelijk zijn de verschillen in verstedelijkingsgraad
te zien voor de verschillende landsdelen. Op de kaart is zowel het rood als
het groen verder gedifferentieerd. Voor de stedelijke gebieden waar sprake
is van overlappende stadsgewesten en netwerkvorming, met een ongeveer gelijk
aandeel bebouwd en onbebouwd, is een hoekige afbeeldingswijze gekozen die
de vervlechting van rood en groen en de complexe structuur van het rood goed
weergeeft. Waar steden duidelijke enkelvoudige kernen vormen in het omringende
landschap is dit weergegeven door het gebruik van cirkelvormige rode vlekken.De differentiatie van het groen betreft enerzijds het onderscheid tussen
natte en droge landschappen, anderzijds het onderscheid tussen bescherming
en ontwikkeling van natuur- en landschapswaarden en van recreatiemogelijkheden,
en ruimte voor rationele landbouw als leidende vorm van grondgebruik.Het kaartbeeld ontleend aan de Balanskaart is aangevuld met aangrenzende
delen van België en Duitsland, die op zoveel mogelijk vergelijkbare wijze
zijn geïnterpreteerd en getekend. Nederland in Europa 3. Nederland in EuropaEen tweede vertrekpunt is de positie van Nederland in Europa. In de Voortgangsrapportage missiebrief is een kaartje opgenomen dat de transeuropese
infrastructuurnetwerken laat zien.Dat kaartje is hier in wat meer uitgewerkte vorm opgenomen. Op de kaart
is ook te zien dat midden over Europa, van zuidoost naar noordwest een brede
band loopt waarin de bevolkingsdichtheid beduidend hoger is dan elders en
waarin de typische netwerk-metropolen worden aangetroffen. De Randstad is
een daarvan. Stedelijke zones en netwerken 4. Stedelijke zones en netwerkenDe uiteenlopende verstedelijkingspatronen in delen van Nederland vinden
hun eerste aanleiding in bodemgesteldheid en hoogteligging, maar worden al
in een vroeg stadium meer bepaald door verkeers- en vervoersinfrastructuur.
Als het stad-land beeld van kaart 2 wordt gecombineerd met een uitvergroting
en verdere detaillering voor Nederland en directe omgeving van de transeuropese
netwerkenkaart, dan ontstaat een begrijpelijk geheel: de meest verstedelijkte
zones worden gedragen door de belangrijkste elementen uit de infrastructuurnetwerken.Op de kaart is de verstedelijking in samenhang met de grote infrastructuur
op een abstracte wijze weergegeven door ringen en banden. Nu komen ook de
grote open ruimten goed uit, deels binnen de ring van de Randstad en tussen
de banden van de corridors, deels aan de buitenkant van de verstedelijking
gelegen: de Delta, de Noordzee, het Noorden. Het beleid is erop gericht reeds
op dit hoge schaalniveau het contrast tussen verstedelijkte en open ruimte
te behouden en te versterken, met enerzijds concentratie van de verstedelijking,
anderzijds verzorging en vitalisering van het landelijk gebied.Buiten Nederland zijn soortgelijke samenhangen waar te nemen.Van de grote open ruimten zijn het meest bijzonder waar «natte natuur»
is geconcentreerd: de Delta, de Biesbosch, grote delen van het Groene Hart,
Waterland en het IJsselmeer, de Overijsselse en Friese meren, de Waddenzee.
Tussen die natte gebieden zijn ecologische en recreatieve verbindingen van
groot belang. Die worden op de kaart gesymboliseerd door de «blauwe
pijl».De verstedelijkte ring van de Randstad, de stedelijke banden van de corridors,
gedragen door de (inter)nationale hoofdinfrastructuur, en de grote open ruimten
aan de binnen- en buitenkant daarvan met de «blauwe pijl», vormen
tezamen de ruimtelijke hoofdstructuur op nationaal niveau. Inrichtingsprincipes stad-land 5. Inrichtingsprincipes stad-landContrast van stad en land en concentratie van de verstedelijking blijven
kernthema's, ook op lagere schaalniveaus. De ring van de Randstad is geen
massief stedelijk geheel, en de corridors door Brabant en Gelderland zijn
dat nog minder.In de ring en de corridors wordt de verstedelijking verder geconcentreerd
in stadsgewesten met duidelijke knooppunten. Tussen de stadsgewesten liggen
groene geledingszones, die een afwisselend patroon van stad en land in stand
houden, de stedelijke gebieden helpen hun eigen identiteit te bewaren, en
verbindingen vormen tussen grote open ruimte aan de binnenkant en de buitenkant
van de verstedelijkte zones. Ze zijn recreatief van groot belang, maar ook
als ecologische verbindingen.Op een nog weer lager schaalniveau neemt het accent op scheiding en contrast
af en komt daarvoor vervlechting van rood en groen in de plaats. Soms is daarin
nog heel duidelijk het onderliggende landschap te herkennen (bijvoorbeeld
in Den Haag waar de afwisseling van parallelle duinruggen en duinvalleien
nog steeds in de stadsplattegrond te zien is). Soms is er sprake van een eigenzinnig
plan, zoals het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam met zijn lobben en
wiggen dat meer dan 60 jaar na zijn opstelling nog steeds als uitgangspunt
dient voor de stedelijke ontwikkeling. Inrichtingsprincipes verstedelijking en infrastructuur 6. Inrichtingsprincipes verstedelijking en infrastructuurOp de netwerken die de stedelijke structuur op nationaal niveau dragen,
moeten de regionale vervoersnetwerken aansluiten. Dat gebeurt in de eerste
plaats in de stadscentra. Van toenemend belang zijn de stedelijke nevencentra
die sinds de Tweede Wereldoorlog zijn gegroeid en die zich de komende decennia
nog verder zullen ontwikkelen. In de meest verstedelijkte gebieden (de vier
grote stadsgewesten van de Randstad, en de stedelijke zones Groningen-Assen,
Twente, Arnhem-Nijmegen en Eindhoven-Helmond) zijn de oude en nieuwe centra
gerangschikt op stadsassen. De stadsassen vormen de ruggengraat van het stadsgewestelijke
openbaarvervoerssysteem en ze vormen tevens het middel om interstadsgewestelijke
verbindingen niet te laten eindigen bij een centraal station, maar diep in
het stadslichaam te laten doordringen. De wijze waarop knooppunten in het
vervoerssysteem (waar diverse niveaus van openbaar vervoer bij elkaar komen
en waar ook de auto op is aangesloten) samenvallen met de oude en nieuwe centra
biedt de mogelijkheid om het groeiende aandeel kris-krasrelaties toch goed
met openbaar vervoer te bedienen. Concentratie van de stedelijke ontwikkeling
op en rond deze knooppunten/centra is daarbij essentieel.In de Randstad is een boeiend kenmerk van de stadsassen dat zij in beginsel
steeds de binnenrand van de stedelijke ring via het stadscentrum verbinden
met de buitenkant. Subcentra aan het binnen-uiteinde van de stadsassen profiteren
van de uitstekende bereikbaarheid in de binnenflank van de Randstad.Subcentra aan het buiteneinde profiteren met hun omgeving van de nabijheid
van de grote open ruimten buiten de Randstad. De stadsassen zijn niet alleen
belangrijk als ruggengraat van het stedelijke vervoerssysteem, zij hebben
ook grote psychologische betekenis als dragers van de stadsstructuur en stedelijke
identiteit in de beleving van bewoners en bezoekers. Openbaarvervoersstructuur Noordvleugel Openbaarvervoersstructuur Utrecht Openbaarvervoersstructuur Zuidvleugel Ruimtelijke Hoofdstructuur Nederland 2010 7. Ruimtelijke Hoofdstructuur Nederland 2010Op deze kaart is al het voorgaande samengevat. De kaart is daartoe opgebouwd
uit meerdere lagen. De onderste laag is ontleend aan kaart 2 en toont de vervlechting
van rood en groen op stadsgewestelijk niveau. Op deze laag is ook de differentiatie
binnen het groene gebied aangebracht (het onderscheid tussen gebieden waarvoor
wel en waarvoor niet bijzondere beleidsmaatregelen gelden, en het onderscheid
tussen droge en natte gebieden). Voor het Groene Hart vindt op deze laag nog
enige verdere verbijzondering plaats door de meer op natuur gerichte kerngebieden
te onderscheiden van de vooral recreatief in te richten randzone.Op de tweede laag worden de regionale inrichtingsprincipes weergegeven
van de kaarten 5 en 6. De bufferzones/geledingszones in de groene sfeer, en
de stadsassen en het patroon van knooppunten die samenvallen met oude en nieuwe
centra in de stedelijke sfeer.Op de derde en bovenste laag tenslotte wordt het abstracte patroon van
verstedelijkte ringen en corridors met de dragende (inter)nationale infrastructuur
en met de grote open ruimten weergegeven dat is ontleend aan kaart 4. Legenda Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage
missiebrief Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage missiebrief 8. Wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage missiebrief Deze kaart, op de onderlegger van het beleidsconcept van kaart 7, is een
illustratie van de wenseninventarisatie uit de Voortgangsrapportage missiebrief. In genoemde rapportage is een tabel opgenomen die het karakter heeft
van een «verkennende inventarisatie van investeringswensen» voor
de periode tot 2010. Beslissingen over die investeringen zijn voor een deel
genomen bij de voorbereiding van de begroting 1998, tot een totaalbedrag van
circa 12 miljard gulden. Voor het resterende bedrag van circa 52 miljard gulden
zal de beoordeling van de noodzaak en wenselijkheid alsook van de mogelijkheid
tot financiële inpassing door het volgende kabinet moeten gebeuren.Bij dit overzicht in de voortgangsrapportage is een aantal kanttekeningen
geplaatst met betrekking tot de status van de er in opgenomen (groepen van)
investeringsprojecten. Zo kennen veel van de projecten een nogal uiteenlopende
mate van onderbouwing en concretisering, terwijl ook nieuwe inzichten en ideeën
tot aanvulling en eliminatie van projecten zullen leiden. Bovendien zijn de
projecten nog onvoldoende in hun onderlinge samenhang gebracht en ook nog
niet geplaatst in de context van flankerende beleidsinstrumenten.Met deze kanttekeningen in gedachten beeldt de kaart de inventarisatie
van investeringswensen zo goed mogelijk weer, op een wijze die inzicht geeft
in de relatie met de basisconcepten van het nationale ruimtelijke beleid voor
de periode tot 2010. Niet alle wensen kunnen concreet worden afgebeeld. Sommige
hebben een generiek karakter (bijvoorbeeld terugdringen CO2-emissies)
en laten zich niet tekenen. 9. Toekomst luchtvaartinfrastructuurDeze kaart, eveneens op de onderlegger van het beleidsconcept van kaart
7, legt de relatie tussen de actualisering van VINEX en de voorbereiding van
besluitvorming over de toekomst van de luchtvaartinfrastructuur in Nederland.
Het gaat om de vraag of besluiten in het kader van de actualisering later
frustrerend blijken te zijn voor te maken keuzen ten aanzien van de luchtvaartinfrastructuur,
ofwel, met andere woorden, om een gerichte robuustheidstoets van de actualisering
voor dit specifieke aspect.Achtereenvolgens wordt de toets uitgevoerd voor de vier alternatieven
voor de luchtvaartinfrastructuur die worden behandeld in de «Integrale
Beleidsvisie». 1. Optimalisatie SchipholUitgangspunt bij deze optie zijn de milieugrenzen uit de PKB-Schiphol
(geluid en veiligheid) en de beschikbaarheid van de vijfde baan. Voldoen aan
dat uitgangspunt zal nagestreefd worden door het ontwikkelen van beleidsmaatregelen
die gericht zijn op selectieve en beheerste groei enerzijds en het optimaal
benutten van de mogelijkheden van Schiphol zelf (inclusief de mogelijkheden
tot herconfiguratie) anderzijds.In ieder geval bij gewijzigde baanconfiguratie, maar wellicht ook al bij
betere aanvliegroutes, is denkbaar dat het belaste gebied in de Haarlemmermeer
en daaromheen flink van vorm zal veranderen. Dan is het verstandig om voor
de periode na 2005 voor dat gebied nu geen beslissing te nemen tot het realiseren
van nieuwe grote woningbouwlocaties. Die overweging heeft naast andere (mobiliteitseffecten,
opvattingen over de landschappelijke structuur van de Haarlemmermeer) een
rol gespeeld bij het afwijzen van het aan elkaar bouwen van Hoofddorp en Nieuw-Vennep
tot een «Meerstad» zoals door het ROA voorgesteld. Vooral de provincie
Noord-Holland heeft voor deze relatie met de toekomst van Schiphol nadrukkelijk
aandacht gevraagd.Nu Meerstad niet in de actualisering van VINEX voorkomt en ook overigens
in het gebied rond Schiphol geen nieuwe woningbouwlocaties worden voorgesteld
is er geen sprake van een mogelijk frustreren van een keus voor de optie van
een doorgroeiend Schiphol. Nieuwe ontwikkelingen komen wel volop aan de orde
in de gebiedsuitwerking voor de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam. Die zal
dus moeten worden opgesteld in nauwe relatie met de verdere ontwikkeling in
de besluitvorming rond de toekomstige luchthaveninfrastructuur. 2. Satelliet NoordzeeIn de Integrale Beleidsvisie is de ligging van een mogelijke satellietluchthaven
in de Noordzee zo gekozen dat geen geluidbelasting en veiligheidsrisico's
op het vasteland optreden. Daarmee wordt ook ten opzichte van de actualisering
strijdigheid uitgesloten. Toekomst luchtvaartinfrastructuur 3. Overloopluchthaven MaasvlakteVoor de overloopluchthaven die als mogelijkheid voor de Maasvlakte wordt
opgevoerd, geldt ook dat het vermijden van effecten op het bestaande land
uitgangspunt is van plaatskeuze en baanconfiguratie, zodat evenmin strijdigheid
kan optreden. 4. Overloopluchthaven FlevolandEr is voor een overloopluchthaven in Flevoland een situering te realiseren
waarbij bestaand stads- en dorpsgebied in Zuidelijk en Oostelijk Flevoland
geheel of nagenoeg geheel buiten de geluiden veligheidscontour blijft. Datzelfde
geldt voor de uitbreiding van Almere ter plaatse van Almere-Poort die in de
actualisering wordt voorzien. Ook Lelystad en Dronten behouden hun groeimogelijkheden.Er kan wel strijdigheid optreden met uitbreiding van Almere in zuidoostelijke
richting, volgens het zogenaamde Oostflankmodel. De consequenties van een
Oostflankontwikkeling moeten in beeld worden gebracht in de afgesproken gebiedsstudie
voor de periode na 2010, waarbij ook de effecten van (varianten voor) een
mogelijke overloopluchthaven in Flevoland moeten worden meegenomen. Een beslissing
over de Oostflank wordt, net als die over de vormgeving van aanvullende luchthavencapaciteit,
op rijksniveau pas genomen in het kader van de nieuwe grote nota. 5. Consequenties voor verkeers- en vervoersinfrastructuurAfhankelijk van de taakverdeling met Schiphol (nieuwe luchthaven als satelietdanwel
overloopluchthaven) zullen er meer of minder zware stromen van passagiers
en/of vracht gaan lopen tussen een nieuwe luchthaven en Schiphol, en tussen
een nieuwe luchthaven en herkomst- en bestemmingsgebieden in Nederland. De
consequenties voor de behoefte aan infrastructuur voor verkeer en vervoer
zullen in het herconfiguratie-onderzoek nader worden geconcretiseerd. Daarbij
zal substitutie en verbetering van de modal split (ten gunste van de HSL)
leidraad zijn. Dit kan door het net voor hoogwaardig OV in de regio extra
te benutten, door geconcentreerde ruimtelijke ontwikkelingen die op dit net
aansluiten en flankerend beleid zoals rekening rijden. Voorzover nieuwe verkeers-
en vervoersinfrastructuur nodig zal blijken te zijn, worden nu in de VINEX-actualisering
geen locatie-beslissingen genomen die dat in de weg staan. Wel zal in algemene
zin in dit intensief gebruikte deel van Nederland de inpassing van nieuwe
infrastructuur zowel in stedelijk als in het buitengebied bijzondere aandacht
vragen. 6. ConclusieHet bovenstaande maakt duidelijk dat voor geen enkele beslissing in het
kader van de actualisering van VINEX het risico bestaat dat deze later zou
moeten worden betreurd wegens blokkade of frustratie van een overigens optimale
keus ten aanzien van de toekomst van de luchtvaart. HOOFDSTUK 3. OPGAVE EN UITVOERINGSAFSPRAKEN PER LANDSDEEL 3.1. InleidingNa het bestuurlijk overleg in september, en na het verwerken van de zienswijzen
van degenen die op het ter visie gelegde deel 1 hebben gereageerd (daaronder
ook begrepen de inspraakreacties op de (m)er), kan nu de opgave per provincie
of kaderwetgebied definitief worden vastgelegd. In alle gevallen is het mogelijk
de opgave te vervullen binnen de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid, waarbij op een enkel punt in die uitgangspunten wijziging is gebracht:
in de Hoeksche Waard wordt de aanleg van 250 ha bedrijfsterrein mogelijk gemaakt,
ondanks het feit dat dit gebied tot de open ruimte behoort. 3.2. De opgave en rijkssteunDe opgave is niet alleen in ruimtelijke zin uitvoerbaar, binnen de gestelde
uitgangspunten, maar ook in financiële zin, mede gebaseerd op ondersteuning
die het rijk kan bieden.De uitvoeringsafspraken hebben betrekking op te leveren verstedelijkingsprestaties
door provincies/kaderwetgebieden enerzijds, en door het rijk te bieden ondersteuning
anderzijds. In het kader van de actualisering van VINEX wordt specifieke rijksondersteuning
gegeven als een bijdrage in de grondkosten van woningbouwlocaties voor de
realisering van de gewenste soort woningen als strategische uitbreiding van
de bestaande woningvoorraad, een bijdrage in de kosten van sanering van ernstige
bodemverontreiniging, en een bijdrage in het oplossen van knelpunten bij de
financiering van regionaal groen. Verder bekostigt het rijk strategische groenprojecten
en stelt het studiemiddelen beschikbaar voor haalbaarheidsonderzoek van nieuwe
sleutelprojecten, terwijl stadsgewestelijke openbaarvervoersprojecten worden
opgenomen in het MIT.Het rijk zegt, als optelling van de afspraken met de verschillende provincies
en kaderwetgebieden, de volgende bijdragen c.q. projecten toe: 1bijdragen grondkosten
woningbouw (BLS)    11binnenstedelijk gebied, functieveranderingslocaties
in de bebouwde kom, grens 1971 (gemeenten > 100 000 inwoners)  35 000
woningentotale bijdragef 964 mln    12idem
(gemeenten < 100 000 woningen)  22 000 woningentotale
bijdragef 109 mln    13binnenstedelijk gebied,
verdichtingslocaties en functieveranderingslocaties, in bebouwde kom, grens
1995  15 000 woningentotale bijdragef
42 mln    14stadsuitleg, doorlooplocaties (locaties
1995–2005 met restcapaciteit na 2004)  54 000
woningentotale bijdragef 315 mln    15idem,
nieuwe locaties  41 000 woningentotale bijdragef
40 mln     TOTALE BIJDRAGE GRONDKOSTEN WONINGBOUW     167 000 woningen f 1 470
mln    2bijdragen sanering
ernstige bodemverontreiniging bij woningbouw    21/2/3 binnenstedelijk
gebied (functieverandering en verdichting)      72 000
woningentotale bijdragef 324 mln    3knelpuntenbijdrage
regionaal groen  totaal beschikbaarf 45 mln    4strategische
groenprojecten     gebied ten westen van Utrecht250
ha  gebied bij Bergen-Schoorl 250 ha  gebied
tussen Zaanstad en Beverwijk250 ha  gebied tussen Den
Haag en Rotterdam540 ha  gebied ten noordoosten van Rotterdam200
ha  gebied ten zuiden van Amsterdam500 ha  gebied
tussen Arnhem en Nijmegen470 ha      TOTAAL
STRATEGISCHE GROENPROJECTEN2 460 ha     Hieraan
gekoppeld een rijksbijdrage van 50%aan verbindingen345 ha    5aanvullende
investeringen kwaliteit Groene Hart (1998–2010)f 30 mln/jaar    6infrastructuurprojecten direct gekoppeld aan
verstedelijkingsopgave    61planstudiefase MIT  voorstadhalte/transferium
Werpsterhoek (Fr)  verplaatsen voorstadhalte Emmen Bargeres
(Dr)  voorstadhalte Stadshagen (Ov)  idem Leidsche
Rijn Centrum (BRU)  openbaar vervoer (busbaansysteem) Almere
Poort (Fl)  voorstadhalte Almere Poort (Fl)  verlenging
IJ-rail naar IJburg-Centrum (ROA)  voorstadhalte Berkel-Enschot
(Br)  idem Etten-Leur Oost (Br)  idem Brandevoort
(SRE)     Voor de bovengenoemde voorstadhalten wordt afgesproken
dat deze in de post «stations» van de planstudiefase van het MIT
kunnen worden opgenomen, indien wordt voldaan aan de volgende condities: –
er moet sprake zijn van voldoende vervoerwaarde – de voorstadhalte
moet inpasbaar zijn in de dienstregeling (capaciteit op het spoor) –
bereidheid tot bediening door de exploitant – redelijk niveau van
bouwkosten (ca. 5 miljoen)     62verkenningsfase MIT  ontsluiting
Goutum (Fr)  ontsluiting Delftlanden/Rietlanden (Dr)  regionale
rail Arnhem-Nijmegen (KAN)  openbaar vervoer Vathorst-Amersfoort
CS (Utr)Opname in verkenningenfase is afhankelijk van de gekozen
verstedelijkingsrichting.  idem Leidsche Rijn-Maarssen
(BRU)  openbaarvervoerontsluiting Broekpolder
(NH)  idem Houthaven/Westerdokseilanden (ROA)  fietsbruggen
Leidschenveen en Ypenburg (Haaglanden)  openbaar vervoerverbinding
Ypenburg-Leidschenveen (Haaglanden)  idem Ypenburg-Rijswijk/Delft
(Haaglanden)  verlenging openbaar vervoer IJsselmonde (VINEX)
(SRR)  verlenging VINEX tramplus naar Maasoever/Vlaardingen ontsluiting Noordrand II (SRR)  busontsluiting
Noordrand II/III richting Rotterdam-Alexander (SRR)  ontsluiting
Scheldeterrein (Zl)  vervoerontsluiting Rosmalen-Noord (Br)    7nieuwe sleutelprojecten (haalbaarheidsstudies)  totaal beschikbaarf 15 mln     Amsterdam-Zuidas Rotterdam-Centraal Station  Den Haag-Hoog Hage Utrecht-Centrumproject  Arnhem-Centraal StationVoor binnenstedelijke woningbouwlocaties wordt een vaste bijdrage per
woning gegeven. Voor zogenaamde functieveranderingslocaties binnen het oudere
deel van de stad (binnen de grens van de bebouwde kom zoals die in 1971 liep;
bijvoorbeeld een in onbruik geraakt kazerneterrein dat wordt herontwikkeld
als woongebied) is die vaste bijdrage f 27 650 voor gemeenten met
meer dan 100 000 inwoners, en f 5 000 voor gemeenten beneden
100 000 inwoners.Deze bijdragen zijn gebaseerd op onderzoek dat in 1994 is verricht ten
behoeve van de herijking van Belstato. Voor functieveranderingslocaties in
meer recente stadsdelen en voor verdichtingslocaties (locaties waar nu geen
bebouwing is, bijv. overtollige sportvelden) binnen de bebouwde kom, grens
1995, is de vaste bijdrage f 2 900 per woning.Voor uitleglocaties wordt geen vaste bijdrage gegeven, maar een locatiespecifieke.
Bij de zogenaamde doorlooplocaties (locaties begonnen in de periode 1995–2005,
die na 2004 nog restcapaciteit hebben) is de bijdrage gebaseerd op de ten
behoeve van de huidige VINEX-convenanten gemaakte bijdrageberekeningen. Voor
geheel nieuwe uitleglocaties is een nieuwe bijdrage bepaald volgens de systematiek
van het BLS.Het grootste deel van het totaal thans toegezegde bedrag gaat naar functieveranderingslocaties.
Daarmee wordt bereikt dat in deze categorie die beter dan welke andere ook
aan de doelstellingen van het rijksbeleid beantwoordt, een relatief zeer groot
deel van de opgave kan worden gerealiseerd (57 000 woningen of één-derde
van het totaal van de stadsgewesten). Daarnaast is de categorie verdichting
relatief bescheiden, en dat sluit aan bij de wens om voorzichtig om te gaan
met het bebouwen van de schaarse open ruimte in de stad.Binnen de uitleg geldt een soortgelijke verhouding: er gaat relatief veel
geld naar doorlooplocaties, waarmee wordt bereikt dat de capaciteit daarvan
maximaal wordt benut en de openbaarvervoersinvesteringen die worden gedaan
ter ontsluiting van deze locaties (het omvangrijke, tot circa 7 miljard gulden
optellende, infrastructuurinvesteringspakket uit de VINEX-convenanten) maximaal
renderen. Het aansnijden van nieuwe open ruimte buiten de stad, wat van alle
categorieën locaties het minst aan de doelstellingen voldoet, is relatief
beperkt gebleven: 41 000 woningen ofwel slechts een kwart van de opgave.
Van een bijdrage is hier nog maar in enkele gevallen sprake; de meeste locaties
bedruipen zichzelf. Het totale woningaantal van 167 000 waarop de geboden ondersteuning
betrekking heeft, is het aantal dat wordt gerealiseerd in stadsgewestelijk
verband. Bijdragen zijn nadrukkelijk daartoe beperkt. Buiten de stadsgewesten
worden nog eens, zonder bijdrage dus, 59 000 woningen gebouwd. In totaal
brengt dat de nationale woningvoorraaduitbreiding in de periode 2005–2010 –
naar huidig inzicht – op 226 000.Voor het saneren van bodemverontreiniging die direct is gekoppeld aan
de woningbouw wordt eveneens met een vast bedrag per woning gewerkt. Dit kan
worden beschouwd als een voorbeeld van externe integratie zoals die wordt
bepleit in het kabinetsstandpunt over de beleidsvernieuwing van de bodemsanering
dat op 11 september 1997 door de Tweede Kamer is geaccordeerd.Dit bedrag, van f 4 500,– wordt alleen gegeven voor binnenstedelijke
locaties (functieverandering en verdichting). Bij de uitbetaling wordt deze
bijdrage voor bodemsanering samengevoegd met de bijdrage in de grondkosten.
Naar verwachting zal, op het moment van daadwerkelijke bijdrageverstrekking,
vanaf 2005, de betaling plaatsvinden in het bredere kader van een gebundelde
geldstroom ten behoeve van het leveren van volkshuisvestingsprestaties.Voor de grondkosten- en bodemsaneringsbijdragen geldt bestedingsvrijheid.
Het rijk geeft jaarlijkse voorschotten op basis van de gemaakte afspraken
en gaat na afloop van de periode na of de overeengekomen woningbouwprestatie
daadwerkelijk is geleverd. Blijkt dat niet het geval, dan kan het rijk overgaan
tot terugvordering.Een belangrijk aspect van de bestedingsvrijheid is de bevoegdheid van
budgethouders om de ontvangen bijdragen te verdelen over gemeenten, los van
de berekening waarmee het rijk werkt. Dat betekent dat de vaste bedragen per
woning, die zijn vastgesteld op basis van genormeerde kosten en opbrengsten,
kunnen worden gedifferentieerd op basis van reële kosten. Er kan dus
op regionaal niveau maatwerk worden geleverd. In het bovenstaande kan wijziging
optreden in het kader van het project Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing,
waarin de bundeling van geldstromen op het terrein van de volkshuisvesting
centraal staat.De bijdrage voor regionaal groen heeft nadrukkelijk een knelpuntkarakter.
Regionaal groen is een verantwoordelijkheid van provincies en kaderwetgebieden.
De mogelijkheid om in geval van financiële problemen desondanks een beroep
te doen op het rijk (voor maximaal 50%) is beperkt tot stadsgewesten met een
omvangrijke woningbouwopgave. De drempel is daarbij gelegd op 7 000 woningen
in de periode 2005–2010.Eveneens beperkt in hun werkingssfeer zijn de aanvullende investeringen
in de kwaliteit van het Groene Hart, waarvoor 30 miljoen gulden per jaar beschikbaar
is, en de bijdragen aan haalbaarheidsstudies voor nieuwe sleutelprojecten.
Als criterium bij de laatste geldt de aanwezigheid van een station op een
van de beide hogesnelheidslijnen. Wat verder aan nieuwe sleutelprojecten is
aangemeld zal moeten worden bezien op mogelijkheden om binnen de uitgangspunten
van lopend sectorbeleid tot ondersteuning door het rijk te komen. Dat is een
van de onderwerpen waaraan, na het afronden van de PKB-procedure, verder kan
worden gewerkt in het kader van de Bestuurlijke Commissie Randstad. Het rijk neemt zelf direct verantwoordelijkheid voor de financiering van
strategische groenprojecten en neemt voor zover zij de MIT-procedure hebben
doorlopen ook een belangrijk aandeel in de financiering van openbaarvervoersprojecten.Wat aan strategische groenprojecten kan worden gerealiseerd in de periode
2005–2010 sluit in de meeste gevallen aan op datgene wat in de periode
1995–2005 reeds tot stand komt. Daarmee blijft ook voldaan aan het groottecriterium
(minimaal 1 000 ha per project), dit ondanks het feit dat
de toevoegingen op zichzelf elk slechts enkele honderden hectaren groot zijn.
De financiering van strategisch groen gaat overeenkomstig de systematiek van
de strategische groenprojecten uit het Structuurschema Groene Ruimte.In het kader van deze PKB zijn infrastructuurprojecten geïdentificeerd,
waarvan een directe relatie met de verstedelijkingsopgave 2005–2010
verwacht mag worden (binnenstedelijk of daarbuiten), om daarover in relatie
tot het MIT afspraken te maken.Over algemene projecten ter versterking van de regionale openbaarvervoersinfrastructuur
zijn reeds of worden afspraken gemaakt tegen de achtergrond van het SVV-beleid
in relatie tot het reguliere MIT-proces. Dit is vooral van belang voor de
Randstad, waar de noodzaak van algemene versterking van het openbaarvervoersstelsel
het sterkst is (mede in relatie met het verstedelijkingsbeleid), Hierbij kan
ook een verband worden gelegd met de aangemelde sleutelprojecten, die op haalbaarheid
onderzocht worden.De afspraken over de uitvoering van de opgave en de daarbij te verlenen
ondersteuning hebben het karakter van «onderhandelaarsakkoorden».
Afgesproken is dat de dagelijks bestuurders van provincies en kaderwetgebieden
in eigen kring het draagvlak van deze afspraken zouden sonderen. Vervolgens
zouden zij op zich nemen de akkoorden te verdedigen in Provinciale Staten
dan wel Algemeen Bestuursvergaderingen of Regioraadvergaderingen van kaderwetgebieden.
Deze werkwijze heeft als voordeel dat bij het uitbrengen van deel 3 duidelijk
is of de overlegpartners de voorgestelde actualisering van het ruimtelijk
beleid uitvoerbaar achten. Bij het afronden van dit deel 3 hebben de bestuurders
van provincies en kaderwetgebieden buiten de Randstad te kennen gegeven de
uitvoeringsafspraken met een positief advies te zullen voorleggen aan Staten
en Regioraden. De Randstadbestuurders, in het bijzonder die van de kaderwetgebieden
met de inliggende vier grote steden, hebben aangegeven vanwege het ontbreken
van voldoende zicht op de financiering van de lopende VINEX-afspraken (periode
1995–2005) en daarnaast een aantal tekortkomingen die zij zien op het
vlak van financiering en programmering van enkele onderdelen van de afspraken
met betrekking tot de periode 2005–2010, thans niet te kunnen instemmen
met het onderhandelingsresultaat. De Randstad gaat er overigens van uit dat,
als eenmaal het financiële probleem rond de lopende afspraken op bevredigende
wijze is opgelost, het dan met de instelling van de Bestuurlijke Commissie
Randstad en met de afgesproken herijking in 2000 (zie hierna) mogelijk moet
zijn overeenstemming te bereiken.Voor de Kamerbehandeling is dat een belangrijk gegeven. Het streven blijft
erop gericht op het gebied van de uitvoeringsgerichtheid van het ruimtelijk
beleid een verdere stap voorwaarts te zetten (bij de Kamerbehandeling van
VINEX waren destijds alleen startconvenanten voor drie van de vier grote steden
afgesloten; definitieve convenanten die het hele land dekten waren pas in
1995 compleet).Het is niet de bedoeling voor de definitieve uitvoeringsafspraken opnieuw
te streven naar de sterk geformaliseerde opzet van de lopende convenanten.
Ingestemd is met een sobere – niet-gejuridificeerde – opzet van
de uitvoeringsafspraken, waarbij de overeenstemming een bestuurlijk commitment
betreft over de inzet van beide partijen en over de wijze waarop dit zijn
uitwerking krijgt.Een rol bij het minder formeel vastleggen speelt ook dat het tijdstip
waarop de feitelijke uitvoering start nog ver in de toekomst ligt. De grotere
onzekerheid die daarmee gepaard gaat wordt ondervangen door de afspraken in
het jaar 2000 te herijken met behulp van dan beschikbare nadere inzichten
in de precieze omvang van de opgave en in de noodzakelijke rijksondersteuning. In de uitvoeringsafspraken zijn daarom ook de onderwerpen opgenomen die
van de herijking deel uitmaken. Het gaat daarbij om:• de omvang van de woningbouwopgave 2005–2010 (naar kaderwetgebieden
en overige deel van de provincies)• het aandeel van de woningbouwopgave in kaderwetgebieden en stadsgewesten• het aandeel van woningen op binnenstedelijke locaties en uitleglocaties
van de stadsgewesten• de normkosten en -opbrengsten voor binnenstedelijke en nieuwe uitleglocaties• de woningdifferentiatie• de opgave en bandbreedtecijfers• de infrastructuurprojecten• de omvang van regionaal groenEen goed moment voor de herijking is het jaar 2000. In dat jaar kan namelijk
ook een relatie gelegd worden met de evaluatie van de opgave 1995–2005.
Zonodig zal in 2004, direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop
de herziene PKB betrekking heeft, opnieuw een herijking plaatsvinden.Tenzij mocht blijken dat alles wat nu is aangenomen dan nog steeds geldig
is (wat niet heel waarschijnlijk is), zullen de afspraken dan moeten worden
aangepast. De mogelijkheid bestaat dat in 2004, direct voor de start van de
uitvoering, de behoefte wordt gevoeld om nogmaals bij te stellen.Hierna wordt de opgave die met de geboden ondersteuning kan worden verwezenlijkt
per landsdeel beschreven. Daarbij wordt ook aangegeven welke veranderingen
zijn opgetreden ten opzichte van deel 1, als gevolg van het gevoerde overleg
en van de inspraakreacties. Ook waar overleg en inspraak en overleg uiteindelijk
niet tot wijziging hebben geleid wordt dat, althans voor enkele belangrijke
kwesties, gemotiveerd.Achter dit hoofdstuk zijn in een bijlage de Uitvoeringsafspraken
Verstedelijkingsbeleid 2005 – 2010 per provincie en kaderwetgebied
opgenomen. De afspraken gelden onder voorbehoud van instemming van Provinciale
Staten dan wel Algemeen Bestuursvergaderingen of Regioraadvergaderingen van
kaderwetgebieden en van de instemming van de Tweede en Eerste Kamer met de
partiële herziening PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid. 3.3. Het Noorden Verstedelijkingsopgave  woningen
(x1000)bedrijfsterrein (ha)kantoren (10 000m2
bvo)  opgave bandbreedteopgavebandbreedteopgaveGroningen50-–89898–15815 Friesland73–119898–21015Drenthe64–8110110–18210In het gevoerde bestuurlijk overleg na het uitbrengen van deel 1 is overeenstemming
bereikt over de verstedelijkingsoplossingen en daarbij behorende infrastructuur
voor de verschillende stadsgewesten in het Noorden. Daarbij is betrokken de
ontwikkelingsvisie Groningen-Assen die na het verschijnen van deel 1 beschikbaar
is gekomen. Assen wordt op basis van deze ontwikkelingsvisie in het vervolg
beschouwd als onderdeel van het stadsgewest Groningen, hetgeen betekent dat
verstedelijkingsvoorstellen met betrekking tot Assen ook worden meegenomen
in de uitvoeringsafspraken. Voor Emmen gold al eerder dat de verstedelijkingsvoorstellen bij de uitvoeringsafspraken worden meegenomen. Emmen
wordt wat dat betreft behandeld als was het een stadsgewest.Concrete projecten en aantallen per provincie zijn vastgelegd in de uitvoeringsafspraken.
Ten aanzien van de door de provincie Groningen voorgestelde infrastructuurprojecten
geldt dat het al dan niet opnemen ervan in het «verkenningenprogramma
MIT» afhankelijk is van de uitkomsten van de resultaten van nader onderzoek.
Er zijn geen zienswijzen ingebracht die de gekozen verstedelijkingsoplossingen
ter discussie stellen. Positie van het Noorden in NederlandIn het advies van de commissie-Langman over het «Ruimtelijk-Economisch
Perspectief Noord-Nederland» wordt een analyse gegeven van de positie
van de economie van het Noorden in relatie tot de rest van Nederland. Als
belangrijke zwakke punten worden gezien, de ijlheid van de economische structuur
en de relatief geïsoleerde ligging van de economische kerngebieden van
Noordwest-Europa. Er wordt echter ook gewezen op de eigen kracht en kwaliteiten
van het Noorden als dragers voor verdere ontwikkeling.Op basis daarvan komt de commissie-Langman tot een aantal aanbevelingen
en maatregelen gericht op het stimuleren van de regionale economie, land-
en tuinbouw, infrastructuur en het ruimtelijk ontwikklingsperspectief.Overeengekomen is dat de aanbevelingen van de commissie-Langman worden
betrokken bij de verdere uitwerking van de in de Voortgangsrapportage missiebrief
opgenomen verkenning van investeringsprojecten. De aanbevelingen voor de langere
termijn zullen worden meegenomen bij de discussie over Nederland 2030.Het rapport van de commissie heeft de noordelijke provincies geen aanleiding
gegeven nu wijzigingen aan te brengen in hun verstedelijkingsvoorstellen voor
de periode 2005–2010. Het advies van de commissie om de «kritische
massa» voor de economische ontwikkeling te versterken, onder andere
door de reeds bestaande concentraties van wonen en werken te versterken, is
geheel in lijn met het VINEX-beleid. 3.4. Het Oosten Verstedelijkingsopgave  woningen (x1000)bedrijfsterrein
(ha)kantoren (10 000m2 bvo)  opgavebandbreedteopgavebandbreedteopgave Twente63–10166166–22315 Arnhem-Nijmegen106–13153153–19023 Overijssel96–11110110–16310 Gelderland1711–22207207–28022 De opgavecijfers voor Overijssel zijn exclusief Twente; voor Gelderland
exclusief Arnhem-Nijmegen. In de bedrijfsterreinopgave voor Arnhem-Nijmegen
is niet begrepen het multimodale transportcentrum Valburg.Voor het kaderwetgebied Arnhem-Nijmegen is er naast de opgave voor wonen
en werken ook een opgave voor strategisch groen. Het gaat daarbij om 540 ha
(inclusief 70 ha voor verbindingen).Over de verstedelijkingsoplossingen en de daarbij behorende infrastructuur
die zijn ontwikkeld om aan de opgave te voldoen is in het bestuurlijk overleg
overeenstemming bereikt. Afgesproken is het ondernemen van een gezamenlijke
studie van rijk en kaderwetgebied Arnhem-Nijmegen naar de haalbaarheid van
een stedelijk intensiveringsproject op en rond het toekomstige station in
Arnhem van de hogesnelheidstrein. Bij een positieve uitkomst kan dit een nieuw
sleutelproject worden.Concrete projecten en aantallen per provincie/kaderwetgebied zijn vastgelegd
in de uitvoeringsafspraken.Bestuurlijke overeenstemming is nog niet bereikt over het restrictief
beleid dat het complement vormt van de stadsgewestelijke bundeling. In gebieden
waarvoor restrictief beleid geldt, en dit beleid in streekplankader goed is
uitgewerkt, mogen als uitzondering op hetgeen in algemene zin in de Huisvestingswet
is geregeld, bindingseisen worden gesteld aan personen die zich willen vestigen.De grens van het restrictiefbeleidgebied bij Arnhem-Nijmegen is ten opzichte
van deel 1 gepreciseerd.In de binnengekomen zienswijzen wordt het belang van het kunnen stellen
van bindingseisen in restrictiefbeleidgebieden benadrukt. Daaraan kan dus,
zoals hierboven verduidelijkt, worden voldaan, op voorwaarde dat de streekplanuitwerking
van het restrictief beleid op een goede manier gestalte krijgt.Verder wordt in de zienswijzen aandacht gevraagd voor het wegvallen van
het onderscheid tussen de Randstad en de landsdelen Oost en Zuid. Er begint
zich een economisch concentratiegebied van Nederland af te tekenen dat groter
is dan de Randstad. Als daarbinnen overloop vanuit de Randstad naar het oosten
en zuiden optreedt kan dat leiden tot een hogere verstedelijkingsopgave. Het
rijk acht overloop echter ongewenst en ziet dus geen reden om met een hogere
opgave rekening te houden.Vanuit het landsdeel Oost is betrokkenheid gevraagd bij het overleg dat
wordt gevoerd in de Bestuurlijke Commissie Randstad (BCR). Naar de mening
van het rijk ligt uitbreiding van de BCR zodanig dat daarin ook het landsdeel
Oost kan worden opgenomen, niet in de rede. Het is wel wenselijk dat met het
landsdeel Oost structureel wordt overlegd over verstedelijking en daaraan
gerelateerde vraagstukken, ook nadat de herziene PKB-Nationaal Ruimtelijk
Beleid is vastgesteld. Daarover zijn afspraken gemaakt. In dit
structurele overleg zullen in ieder geval al die onderwerpen worden geagendeerd
die besproken worden in de BCR en consequenties hebben voor het landsdeel
Oost. 3.5. De Randstad Verstedelijkingsopgave  woningen
(x1000)bedrijfsterrein (ha)kantoren (10 000m2
bvo)  opgave bandbreedteopgavebandbreedteopgaveRegio Amsterdam23 11–38251251–36886Regio Rotterdam21 11–29210210–32761Haaglanden15*0–17135135–20951Regio Utrecht15 7–17168168–28045Noord-Holland11 5–19128128–18722Zuid-Holland12*9–24153153–22322Utrecht5 5–96565–9513 Flevoland1710–20100100–15510* Dubbeltelling met betrekking tot overloop Leidse regio.De opgavecijfers voor de provincies zijn exclusief de kaderwetgebieden.
De opgave voor bedrijfsterreinen voor de regio's Rotterdam en Amsterdam is
exclusief de behoefte aan zeehaventerreinen.De opgavecijfers voor het wonen tonen ten opzichte van deel 1 een aangepaste
verdeling over de regio en de provincie Utrecht (15 000 versus 5 000
in plaats van 14 000 versus 6 000). Het opgavecijfer voor Haaglanden
is aangepast aan de overloop uit de Leidse regio. Bij de herijking in 2000
zal worden nagegaan aan de hand van dan bekende gegevens over uitgewerkte
plannen in Haaglanden enerzijds en de Leidse regio anderzijds, welke omvang
de overloop precies aanneemt en zullen de opgavecijfers voor Haaglanden en
Zuid-Holland daaraan worden aangepast. In de opgavecijfers voor Zuid-Holland
en regio Utrecht is een aantal van 4 000 woningen begrepen waarvan wordt
verwacht dat deze door de gemeenten in het Groene Hart in de periode 2005–2010
zullen worden gerealiseerd binnen de ruimte die de contourenbenadering van
het restrictief beleid biedt. Het restrictieve beleid krijgt daarmee overtuigend
gestalte. Bij een goede vastlegging in streekplannen kunnen voor het restrictiefbeleidgebied
bij uitzondering bindingseisen bij vestiging worden gesteld.Voor strategisch groen is er in de Randstad een opgave van in totaal 2265
ha. Deze opgave dient te worden vervuld binnen de zoekgebieden die zijn aangegeven
op de regiokaart West uit de PKB, waarbij de volgende verdeling geldt: gebied
ten westen van Utrecht275 ha (incl. 25 ha voor verbindingen) gebied
bij Bergen-Schoorl290 ha (incl. 40 ha voor verbindingen) gebied
tussen de Zaanstreek en Beverwijk310 ha (incl. 60 ha voor verbindingen)gebied tussen Den Haag en Rotterdam595 ha (incl. 55 ha voor verbindingen)gebied ten noordoosten van Rotterdam245 ha (incl. 45 ha voor verbindingen)gebied ten zuiden van Amsterdam550 ha (incl. 50 ha voor verbindingen)De zoekgebieden overschrijden in veel gevallen bestuurlijke grenzen. Dat
maakt samenwerking nodig. Samenwerking is ook nodig waar zoekgebieden binnen
kaderwetgebieden liggen terwijl de programmering van de uitvoering
bij de provincie berust. Kaderwetgebieden zijn in dat geval de direct belanghebbenden.
Provincies dienen de programmering in overleg met de kaderwetgebieden zodanig
te verzorgen dat dat belang zo goed mogelijk wordt gediend.Concrete projecten en aantallen gerelateerd aan de opgave per provincie/kaderwetgebied,
zijn vastgelegd in de uitvoeringsafspraken. Discussies over verstedelijkingsoplossingenIn deel 1 is melding gemaakt van een aantal discussies over voorgestelde
verstedelijkingsoplossingen. Voor twee gevallen, de behoefte aan bedrijfsterreinen
in de Rotterdamse regio, en de behoefte aan woongebied met daaraan gekoppelde
ruimte voor bedrijvigheid in de Leidse regio, is ter onderbouwing van te nemen
besluiten een milieueffectrapportage uitgevoerd. Die was gereed op het moment
dat het kabinet daarop in deel 1 de aanvankelijk conclusie baseerde dat in
de behoefte aan bedrijfsterrein in de Rotterdamse regio zou moeten worden
voorzien door aanleg van een grootschalig bedrijfsterrein in de Hoeksche Waard,
maar dat aanleg zoals voorgesteld door de provincie Zuid-Holland, van een
woongebied met bedrijfsterrein in de Grote Polder als oplossing van de Leidse
regio moest worden afgewezen.Inmiddels is de effectrapportage beoordeeld door de commissie-MER. Deze
heeft bij zijn oordeel ook de inspraakreacties op de rapportage betrokken.
Op enkele onderdelen is de commissie met de insprekers van mening dat correcties
op de rapportage op hun plaats zijn (zie het toetsingsadvies in deel 2, in
het bijzonder pagina 9 daarvan). Deze correcties leiden naar het oordeel van
de commissie echter niet tot aantasting van de conclusies die de milieueffectrapportage
trekt ten aanzien van de rangorde van de beschouwde alternatieven.De wijze waarop deze rangorde zijn rol heeft gespeeld in de aanvankelijke
besluitvorming neergelegd in deel 1, kan daarmee blijven gelden.Het kabinet heeft zich, na het ontvangen van dit oordeel van de commissie-MER,
ook zelf gebogen over zowel de inspraakreacties op het milieueffectrapport
als de zienswijzen die zijn ingebracht op deel 1 van de PKB, voorzover deze
laatste betrekking hadden op het bedrijfsterrein in de Hoeksche Waard of de
woningbouwlocatie in de Grote Polder. Daarbij heeft het kabinet ook de verdere
argumentenwisseling in het bestuurlijk overleg betrokken.De finale standpunten die het kabinet op grond van dit alles nu inneemt
zijn een blijvende afwijzing van de Grote Polder als uitbreidingslocatie voor
de Leidse regio in het Groene Hart, en een definitieve instemming met de aanleg
van een substantieel bedrijfsterrein ter dekking van Rotterdamse behoefte
in de Hoeksche Waard.Voor de Grote Polder geldt dat de schade die wordt aangericht met deze
aantasting van het Groene Hart niet verantwoord is wanneer deze wordt afgezet
tegen de voordelen die anderszins ontstaan wanneer voor de Leidse regio op
deze plaats de mogelijkheid wordt geboden in de eigen behoefte te voorzien
in plaats van uit te gaan van overloop naar Haaglanden. Het bestuurlijk overleg
heeft op dit punt geen nieuwe inzichten opgeleverd. Veel ingekomen zienswijzen
richten zich op de Grote Polder. Voorzover het daarbij om burgers en belangenorganisaties
gaat, zijn die overwegend gericht tegen bebouwing van dit gebied. De zienswijzen
onderstrepen de waarde als groen, open gebied, met een bijzondere landbouwfunctie.Waarde als groen, open gebied met een belangrijke landbouwfunctie is zeker
ook aan de orde bij de Hoeksche Waard. De vele zienswijzen waarin
een bedrijfsterrein wordt afgewezen onderstrepen dat. Het kabinet wil deze
waarde zeker niet ontkennen. Integendeel, als die waarde niet overduidelijk
aanwezig was, was het in de vigerende PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid zoals
neergelegd in VINEX, niet gekomen tot een aanduiding van de Hoeksche Waard
als onderdeel van een grote open ruimte. Toch meent het kabinet dat hier niet
dezelfde conclusie kan worden getrokken als voor de Leidse regio. Er is voor
de benodigde ruimte voor bedrijvigheid geen goed alternatief beschikbaar,
en het belang van de beschikbaarheid van voldoende bedrijfsruimte voor de
matig draaiende economie van de Zuidvleugel van de Randstad is zo groot, dat
zeker niet van deze ruimte kan worden afgezien.Het kabinet houdt daarom vast aan de aanvankelijke beslissing uit deel
1 om de ontwikkeling van een bedrijfsterrein in de Hoeksche Waard mogelijk
te maken. Het gaat in totaal om 250 ha netto, waarvan 150 ha is bedoeld om
in de behoefte in de periode 2005–2010 te voorzien, en 100 ha dient
ter dekking van tekorten die reeds vóór 2005 optreden. Andere verstedelijkingsvoorstellen die bij de voorbereiding van deel 1
ter discussie stonden (Haarlemmermeer, Almere-Oost, Rijnenburg) zijn voor
deze herziening van de PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid niet meer aan de orde.
Voor het voldoen aan de opgave voor de periode 2005–2010 zijn zij niet
nodig. De vraag of zij in een later stadium kunnen terugkomen zal voor de
Haarlemmermeer worden beantwoord in de gebiedsuitwerking voor de driehoek
Leiden-Haarlem-Amsterdam. Daarin komt ook de problematiek van de Leidse regio
opnieuw aan de orde, met het vliegveld Valkenburg als een van de te bestuderen
opties. De grens van de gebiedsuitwerking is aangepast zodat deze optie kan
worden meegenomen. Voor Almere-Oost is de vraag naar latere verstedelijkingsmogelijkheden
aan de orde in de gebiedsstudie naar de Oostflank. De vraag of het bedrijfsterrein
in de Hoeksche Waard moet worden gevolgd door verdere verstedelijking van
dit gebied is eveneens inzet van gebiedsuitwerking; zo ook de ontwikkeling
rond Pijnacker en de wenselijkheid van een kustlocatie tussen Scheveningen
en Hoek van Holland. Bij het uitbrengen van deel 1 was reeds afgesproken tot
2010 geen woningbouw toe te staan in Rijnenburg. In 2000 wordt nader bezien
of deze locatie in 2010 wel tot ontwikkeling moet komen.Voorzover het voorbij 2010 schuiven van ter discussie staande verstedelijkingsvoorstellen
leidde tot problemen met het voldoen aan de opgave voor bedrijfsterreinen,
zijn deze nagenoeg opgelost. Voor de Leidse regio betekent dit instemming
van rijkszijde met een bedrijfsterrein van 40 ha in de Oostvlietpolder, met
een beperkte daarop gerichte aanpassing van de grens van de bufferzone tussen
Leiden en Den Haag. De dekking van de bedrijfsterreinbehoefte in Noord-Holland
(inclusief het grondgebied van het Regionaal Orgaan Amsterdam) is nog niet
volledig. De ontwikkelingsvisie voor Noord-Holland die het provinciaal bestuur
nu voorbereidt zal, samen met gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-Amsterdam,
voor het nog ontbrekende deel de oplossing moeten bieden. Het vertrouwen bestaat
dat, binnen de uitgangspunten van het nationale ruimtelijke beleid, dat zal
lukken. Begrenzing bufferzones en Groene HartDe begrenzing van de verschillende bufferzones is aangepast aan opmerkingen
vanuit het bestuurlijk overleg. Verder is de grens van het Groene Hart daar
waar deze samenloopt met die van een bufferzone, precies met de bufferzonegrens
gelijk getrokken.Bufferzonegrenzen en grens van het Groene Hart gelden als beslissingen
van wezenlijk belang en vereisen dus (partiële) PKB-herziening indien deze zouden moeten worden gewijzigd. (Zie voor bufferzones verder
hoofdstuk 2 van deze Toelichting, paragraaf 2.4) Nieuwe sleutelprojectenVanuit de Randstad zijn circa dertig «strategische interventies
in bestaand stedelijk gebied» aangemeld waarvoor bijzondere aandacht
van het rijk wordt gevraagd. Het rijk heeft bezien voor welke projecten een
dergelijke bijzondere aandacht gerechtvaardigd is, vanuit het nationale belang
dat ermee gediend is, en vanuit omvang en complexiteit die een andere dan
de normale betrokkenheid vereisen. Het rijk heeft daarbij voorrang gegeven
aan projecten die bijdragen aan het maximaal benutten van de toekomstige stations
van de hoge snelheidstrein. Het gaat daarbij om Rotterdam, Den Haag en Utrecht
Centraal, en om Amsterdam-Zuid (de Zuidas). Voor deze projecten zullen gezamenlijke
haalbaarheidsstudies worden aangepakt.Voor de overige projecten wil het rijk eerst nagaan welke mogelijkheden
tot ondersteuning reeds voorhanden zijn in lopende departementale begrotingen.
Waar meer dan één begroting in het geding is wil het rijk bijzondere
aandacht besteden aan een gecoördineerd optreden. Bestuurlijke Commissie RandstadIn het bestuurlijk overleg en ook in de ingebrachte zienswijzen is een
aantal onderwerpen naar voren gekomen waaraan ook na vaststelling van de herziene
PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid door de Randstad en het rijk gezamenlijk aandacht
moet worden besteed. Dat betreft de drie gebiedsuitwerkingen en de gebiedsstudie
Oostflank, de herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen, de relatie
infrastructuur-stedelijke ontwikkeling, en de nieuwe sleutelprojecten, zowel
de projecten waarvan nu is afgesproken dat haalbaarheidsstudies worden gestart
als de overige. Voor het onderwerp «herstructurering bedrijfsterreinen»
is afgesproken dat gezamenlijk een inventarisatie zal worden gemaakt van de
mogelijkheden voor herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van
de kansen en bedreigingen daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het
beschikbare instrumentarium en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering
onderzocht. Op basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling
van een integraal beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering
bezien.Genoemde onderwerpen vormen het werkpakket waarmee de Bestuurlijke Commissie
Randstad eind 1997 concreet aan de slag gaat, nadat overeenstemming is bereikt
over samenstelling en werkwijze van de commissie. De minister van VROM zal
de Bestuurlijke Commissie Randstad voorzitten. Van rijkszijde zullen verder
deelnemen bewindspersonen van BiZa, V&W, EZ en LNV. Van Randstadzijde
zullen deelnemen de provincies Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland
en de kaderwetgebieden rond de vier grote steden. Zoveel als mogelijk zal
de vertegenwoordiging van de kaderwetgebieden via personele unies zo worden
ingevuld dat ook de gemeentebesturen van de grote steden zich goed bij het
werk van de BCR betrokken kunnen voelen. 3.6. Het Zuiden Verstedelijkingsopgave  woningen
(x1000)bedrijfsterrein (ha)kantoren (10 000m2
bvo)  opgave bandbreedteopgavebandbreedteopgaveregio Eindhoven106–14187187–25021Noord-Brabant2716–37413413–56143Zeeland30–66161–817 Limburg114–19306306–41127De opgavecijfers voor Noord-Brabant zijn exclusief de regio Eindhoven.
In de bedrijfsterreinopgave voor Limburg is niet begrepen de additionele ruimtevraag
ten gevolge van de logistieke spin-off in Venlo en Born.Over de verstedelijkingsoplossingen en de daarbij behorende infrastructuur
die zijn ontwikkeld om aan de opgave te voldoen is in het bestuurlijk overleg
overeenstemming bereikt. Concrete projecten en aantallen per provincie/kaderwetgebied
zijn vastgelegd in de uitvoeringsafspraken.Bestuurlijke overeenstemming is ook bereikt over het restrictief beleid
dat het complement vormt van de stadsgewestelijke bundeling. In gebieden waarvoor
restrictief beleid geldt, en dit beleid in streekplankader goed is uitgewerkt,
mogen als uitzondering op hetgeen in algemene zin in de Huisvestingswet is
geregeld, bindingseisen worden gesteld aan personen die zich willen vestigen.In de binnengekomen zienswijzen wordt, op dezelfde manier als voor het
landsdeel Oost en voor de Randstad, het belang van het kunnen stellen van
bindingseisen in restrictiefbeleidgebieden benadrukt. Daaraan kan dus, zoals
hierboven verduidelijkt, worden voldaan, op voorwaarde dat de streekplanuitwerking
van het restrictief beleid op een goede manier gestalte krijgt.Verder wordt ook hier in de zienswijzen aandacht gevraagd voor het wegvallen
van het onderscheid tussen de Randstad en de landsdelen Oost en Zuid en voor
het zich aftekenende grotere economische concentratiegebied van Nederland,
dat ook deze landsdelen omvat. Voor het rijk ligt daarin echter, zoals al
eerder betoogd, geen reden rekening te houden met ruimtebehoefte in Zuid en
Oost als gevolg van overloop vanuit de Randstad. Dergelijke overloop is immers
ongewenst.In Limburg is de begrenzing van de bufferzone nog niet afgerond. Er zal
eerst in streekplankader een provinciaal voorstel worden ontwikkeld. Zodra
daarover overeenstemming bestaat kan dit voorstel dienen als uitgangspunt
voor een partiële PKB-herziening die de grens als beslissing van wezenlijk
belang alsnog vastlegt.In Zeeland vraagt de herontwikkeling van het KSG-terrein bijzondere aandacht:
daarvoor is in het kader van de uitvoeringsafspraken een maatwerkbenadering
overeengekomen.Wat hiervoor bij het landsdeel Oost is opgemerkt over de wenselijkheid
van structureel overleg met het rijk over verstedelijking en daaraan gerelateerde
vraagstukken, mede in verband met hetgeen in de BCR wordt besproken, geldt
eveneens voor het landsdeel Zuid. Ook daarover zijn in het bestuurlijk overleg
afspraken gemaakt. BIJLAGEUITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010(Deze afspraken gelden onder voorbehoud van instemming van Provinciale
Staten dan wel Algemeen Bestuursvergaderingen of Regioraadvergaderingen van
Kaderwetgebieden en van de instemming van de Tweede en Eerste Kamer met de
partiële herziening PKB-Nationaal Ruimtelijk Beleid.)UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE GRONINGEN A ALGEMEENDe provincie Groningen en het rijk, bijeen in bestuurlijk overleg op 29
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Groningen en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Groningen)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Groningen zich inspannen om 5 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Groningen aangegeven dat 2500
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)500
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)1 000 woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Noordrand-West/De
Held 3)1 000 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 29,51
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast. B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Groningen)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 6,75 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Groningen worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 98 en maximaal 158 ha bedrijfsterrein,
alsook 150 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Groningen er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B3 Infrastructuur– door de provincie Groningen zijn de volgende drie potentiële
infrastructuur projecten genoemd:– aanleg en verbetering van de OV-as woonwijk Noordwest (De Held-Reitdiepshaven)– aanleg en verbetering van de OV-as woonwijk Zuidwest (Picarthofplas)– de reconstructie van het stationsgebied Op dit moment worden studies en activiteiten in het kader van de Tracé/MER
studie Zuidelijke Ringweg Groningen, de Stadsgewestelijke openbaar vervoer
studie Groningen (STOV) en de regio-visie Groningen-Assen 2030 verricht. Hierbij
wordt ook een relatie gelegd met de woningbouwlocaties voor de periode 2005–2010.
De resultaten hiervan zullen naar verwachting eind 1997 bekend zijn. Hoewel
het ministerie van Verkeer & Waterstaat zeker niet op voorhand afwijzend
staat tegen opname van bovengenoemde projecten in het verkenningenprogramma,
wordt een daadwerkelijk intake-besluit afhankelijk gesteld van de resultaten
van de eerder genoemde studies. Het ministerie van Verkeer & Waterstaat
zal – op basis van de geldende MIT-systematiek – bezien of en
op welke wijze elementen uit deze studies/activiteiten, in relatie tot de
opgave 2005–2010, opgenomen kunnen worden in het MIT 1999–2003. C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende
werkelijke kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Groningen en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Groningen wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal
ruimtelijk beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE FRIESLAND A ALGEMEENDe provincie Friesland en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg op 29
september 1997, constateren het volgende: – de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Friesland en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Friesland)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Friesland zich inspannen om 7 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Friesland aangegeven dat 2 450
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)100
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten < 100 000
inw.)300 woningen nieuwe stadsuitleg2 050 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 3,88 mln
(pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal dit
totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast. B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Friesland)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 1,8 mln voor sanering van gevallen van ernstige
bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien noodzakelijk
worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Friesland worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 98 en maximaal 210 ha bedrijfsterrein,
alsook 150 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Friesland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project ontsluiting Goutum, dat direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 is te koppelen, wordt opgenomen in de verkenningsfase van
het MIT 1999–2003– de voorstadhalte (met transferium) Werpsterhoek wordt opgenomen
in de post «stations» van de planstudiefase van het MIT 1999–2003,
indien wordt voldaan aan de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde,
de halte inpasbaar is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid
tot bediening bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk
is (ca. f 5 mln) C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten – de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Friesland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Friesland wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën – voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE DRENTHE A ALGEMEENDe provincie Drenthe en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg op 29
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Drenthe en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Drenthe)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Drenthe zich inspannen om 6 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Drenthe aangegeven dat tenminste
2 900 woningen in stadsgewestelijk(/concentratiekern) verband zullen
worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke/concentratiekern woningen zullen
als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)125
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten < 100 000
inw.)1 375 woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Delflanden)600
woningen nieuwe stadsuitleg800 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 8,32 mln
(pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking
zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Drenthe)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 6,75 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Drenthe worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 110 en maximaal 182 ha bedrijfsterrein,
alsook 100 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Drenthe er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project ontsluiting Delftlanden/Rietlanden, dat direct aan
de verstedelijkingsopgave 2005–2010 is te koppelen, wordt opgenomen
in de verkenningsfase van het MIT 1999–2003– de verplaatsing van de voorstadhalte Emmen-Bargeres wordt opgenomen
in de post «stations» van de planstudiefase van het MIT 1999–2003,
indien wordt voldaan aan de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde,
de halte inpasbaar is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid
tot bediening bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk
is (ca. f 5 mln) C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke
gevallen de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Drenthe en het rijk hierover overleg; het rijk stelt na
het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Drenthe wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB – herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE OVERIJSSEL EXCL. REGIO TWENTE A ALGEMEENDe provincie Overijssel en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg op
22 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepa- len rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde
infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Overijssel en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Overijssel)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Overijssel zich inspannen om 9 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Overijssel aangegeven dat
5 000 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen – met inbegrip van Deventer –
als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)595
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)400 woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten 
< 100 000 inw.)230 woningen doorlooplocaties stadsuitleg
(Stadshagen, Colmschate-N)2 525 woningen nieuwe stadsuitleg1 250
woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 18,3 mln
(pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal dit
totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Overijssel)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 5,51 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Overijssel worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 110 en maximaal 163 ha bedrijfsterrein,
alsook 100 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Overijssel er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het volgende project dat direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 te koppelen is wordt opgenomen in het MIT: voorstadshalte
Stadshagen– de voorstadhalte Stadshagen wordt opgenomen in de post «stations»
van de planstudiefase van het MIT 1999–2003, indien wordt voldaan aan
de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde, de halte inpasbaar
is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid tot bediening
bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk is (ca.
f 5 mln) C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen). Voor de provincies Gelderland en Overijssel geldt
dat zij deze bestedingsvrijheid kunnen uitoefenen binnen het gehele stadsgewest
Stedendriehoek indien dit noodzakelijk is in het kader van het realiseren
van de totale taakstelling voor dit stadsgewest– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende
werkelijke kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Overijssel en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Overijssel wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten
bij de bepaling van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen
die wel aan de orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal
ruimtelijk beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
REGIO TWENTE A ALGEMEENDe regio Twente en het rijk, bijeen in bestuurlijk overleg op 22 september
1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe regio Twente en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder regio Twente)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de regio Twente zich inspannen om 6 000 woningen
ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren in de periode
2005–2010– voor deze opgave heeft de regio Twente aangegeven dat 4 000
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: functieverandering
binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000 inw.)1 100
woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)760 woningendoorlooplocaties stadsuitleg (Almelo-Zuid)650 woningen nieuwe
stadsuitleg1 490 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 39,19
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
regio Twente)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (functieverandering) zegt het rijk een bijdrage toe
van in totaal f 5,9 mln voor sanering van gevallen van ernstige bodemverontreiniging;
ook dit bedrag zal bij de herijking indien noodzakelijk worden aangepast;
het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de regio Twente
worden geleverd– de locaties Boddenkamp en Hulsmaatstraat (Enschede) en Bierbrouwerijen
(Hengelo) zullen reeds vóór 2005 gesaneerd worden ingevolge
de WBB en vanuit WBB-middelen; de woningbouwcapaciteit hiervan zal worden
benut in 2005–2010. Deze afspraak houdt in dat voor 550 woningen op
deze specifieke locaties geen bijdrage voor ernstige bodemsanering van f 4500
voor de periode 2005–2010 wordt toegekend B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 166 en maximaal 223 ha bedrijfsterrein,
alsook 150 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de regio
Twente er zorg voor dat in de periode 2005–2010 wordt voorzien in de
daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens de bandbreedte C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier de accountantsverklaring achteraf,
de handhaving van het juridisch instrumentarium en de controle op de realisatie
van de eisen van sanering– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor
het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de regio Twente en het rijk hierover overleg; het rijk stelt na het
overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de regio Twente wenst aan te brengen
in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën (al dan niet
als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE GELDERLAND EXCL. KNOOPPUNT ARNHEM-NIJMEGEN A ALGEMEENDe provincie Gelderland en het rijk, bijeen in bestuurlijk overleg op
22 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Gelderland en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Gelderland)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Gelderland zich inspannen om 17 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Gelderland aangegeven dat
4669 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze
stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)380
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)1 500 woningen idem (gemeenten < 100 000 inw.)170
woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Beemte-Zuidbroek)2 069
woningen nieuwe stadsuitleg550 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van
f 43,82 mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Gelderland)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 9,23 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Gelderland worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 98 en maximaal 158 ha bedrijfsterrein,
alsook 150 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Gelderland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen). Voor de provincies Gelderland en Overijssel geldt
dat zij deze bestedingsvrijheid kunnen uitoefenen binnen het gehele stadsgewest
Stedendriehoek indien dit noodzakelijk is in het kader van het realiseren
van de totale taakstelling voor dit stadsgewest– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in
een Volkshuisvestingsfonds; daarover zal bij de herijking nadere mededeling
worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Gelderland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Gelderland wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 KNOOPPUNT ARNHEM-NIJMEGEN A ALGEMEENHet knooppunt Arnhem-Nijmegen, de Provincie Gelderland en het rijk, bijeen
in bestuurlijk overleg op 22 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isBovengenoemde partijen hebben op basis van de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave
en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en),
overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder knooppunt Arnhem-Nijmegen)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal het knooppunt Arnhem-Nijmegen zich inspannen om
10 000 woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad
te realiseren in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft het knooppunt Arnhem-Nijmegen aangegeven
dat 9 135 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)425
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)1 900 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)575
woningen doorlooplocaties stadsuitleg:5 260 woningen (Schuijtgraaf
(Driel-Oost), Waalsprong, Westeraan (Elst Noord-Oost), Heumen-Noord) nieuwe
stadsuitleg975 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van
f 87,51 mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast. B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
knooppunt Arnhem-Nijmegen)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 13,05 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door het knooppunt
Arnhem–Nijmegen worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 153 en maximaal 190 ha bedrijfsterrein,
alsook 230 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt het
knooppunt Arnhem–Nijmegen er zorg voor dat in de periode 2005–2010
wordt voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte
aan bedrijfsterreinen en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte– in bovengenoemde bedrijfsterreinopgave is niet begrepen het multimodaal
transportcentrum Valburg B4 Infrastructuur– het project «nader te bepalen spoorweginfrastructuur in
relatie tot de ontwikkelingsrichting 2005–2010 in het kaderwetgebied
Arnhem–Nijmegen» is opgenomen in de verkenningentabel van het
MIT 1998–2002 als «Regionale rail Arnhem–Nijmegen». B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart Oost is aangegeven tussen Arnhem en Nijmegen 540 ha strategisch
groen aangewezen; het gaat hierbij om 470 ha vlakgroen en 70 ha verbindingen;
uitvoering is conform de aanpak van strategische groenprojecten uit het Structuurschema
Groene Ruimte; het knooppunt Arnhem-Nijmegen overlegt met de provincie Gelderland
over locatie en vormgeving van het strategisch groen; daarbij zorgen deze
partijen ervoor dat locaal, regionaal en strategisch groen goed op elkaar
en op de bevolkingsconcentraties aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten wordt
geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor
daadwerkelijk financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan
bovengenoemde voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te
verlenen bijdrage wordt beslist bij de herijking (budgethouder: knooppunt
Arnhem–Nijmegen) B6 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject HST-station heeft het rijk geldmiddelen
ter beschikking om te participeren in haalbaarheidsonderzoek; daarbij wil
het rijk zorg dragen voor de afstemming op soortgelijke projecten in Amsterdam,
Den Haag, Rotterdam en Utrecht alsook voor de wijze waarop deze projecten
gezamenlijk bijdragen aan het versterken van de internationale economische
positie van Nederland, aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van intensief
stedelijk ruimtegebruik en aan het maximaal benutten van de potenties van
HSL-stations; op basis van de uitkomsten van het onderzoek zal het rijk nadere
besluiten nemen over betrokkenheid bij de uitvoering C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van de bodemsanering
blijven de regels van de Wet bodembescherming en de daarop gebaseerde circulaires
van kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie
van de eisen van sanering– strategisch groen volgt de aanpak van de strategische groenprojecten
uit het structuurschema Groene Ruimte; voor het regionaal groen wordt een
aparte regeling ingesteld– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor
het eerst bij de herijking, worden bezien of: (1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren het knooppunt Arnhem-Nijmegen en het rijk hierover overleg; het rijk
stelt na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing
geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die het knooppunt Arnhem-Nijmegen wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor strategische groenprojecten vindt herijking plaats van grondprijzen,
in het kader van het structuurschema Groene Ruimte– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE UTRECHT EXCL.REGIO UTRECHT A ALGEMEENDe provincie Utrecht en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg op 23
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Utrecht en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Utrecht)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Utrecht zich inspannen om 5 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Utrecht aangegeven dat 4 500
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)700
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)1 050 woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Vathorst)2 500
woningen nieuwe stadsuitleg250 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 31,06
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast. B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Utrecht)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 7,88 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Utrecht worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 65 en maximaal 95 ha bedrijfsterrein,
alsook 130 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Utrecht er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– opname van het project openbaar vervoer Vathorst-Amersfoort CS,
dat direct aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010 te koppelen is, is
afhankelijk van de gekozen verstedelijkingsrichting B5 Nieuwe sleutelprojecten– voor nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek
kan worden toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke
gevallen de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Utrecht en het rijk hierover overleg; het rijk stelt na
het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Utrecht wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal
ruimtelijk beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan
stations van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
BESTUUR REGIO UTRECHT ALGEMEENHet Bestuur Regio Utrecht, de provincie Utrecht en het rijk, bijeen in
Bestuurlijk overleg op 23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ok Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isBovengenoemde partijen hebben op basis van de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave
en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en),
overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Bestuur Regio
Utrecht)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal het Bestuur Regio Utrecht (BRU) zich inspannen
om 15 000 woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad
te realiseren in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft het Bestuur Regio Utrecht aangegeven dat
14 000 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)1 543
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)3 957 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)1 000
woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Leidsche Rijn)7 500
woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 173,58
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Bestuur Regio Utrecht)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 29,25 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door het Bestuur
Regio Utrecht worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 168 en maximaal 246 ha bedrijfsterrein,
alsook 450 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt het
Bestuur Regio Utrecht er zorg voor dat in de periode 2005–2010 wordt
voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens de bandbreedte B4 Infrastructuur– het project openbaar vervoer Leidsche Rijn-Maarssen dat direct
aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010 te koppelen is, wordt opgenomen
in de verkenningsfase van het MIT 1999–2003– de voorstadhalte Leidsche Rijn Centrum wordt opgenomen in de post
«stations» van de planstudiefase van het MIT 1999–2003,
indien wordt voldaan aan de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde,
de halte inpasbaar is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid
tot bediening bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk
is (ca. f 5 mln) B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven bij het BRU 275 ha strategisch groen aangewezen;
het gaat hierbij om 250 ha vlakgroen en 25 ha verbindingen; uitvoering is
conform de aanpak van strategische groenprojetcen uit het Structuurschema
Groene Ruimte. Het BRU en de provincie Utrecht overleggen over locatie, vormgeving
en planning van het strategisch groen in het bovengenoemd zoekgebied; daarbij
zorgen deze partijen ervoor dat lokaal, regionaal en strategisch groen goed
op elkaar en op de bevolkingsconcentraties aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: Bestuur Regio Utrecht) B6 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B7 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject UCP heeft het rijk geldmiddelen
ter beschikking om te participeren in haalbaarheidsonderzoek; daarbij wil
het rijk zorg dragen voor de afstemming op soortgelijke projecten in Amsterdam,
Den Haag, Rotterdam en Arnhem alsook voor de wijze waarop deze projecten gezamenlijk
bijdragen aan het versterken van de internationale economische positie van
Nederland, aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van intensief stedelijk ruimtegebruik
en aan het maximaal benutten van de potenties van HSL-stations; op basis van
de uitkomsten van het onderzoek zal het rijk nadere besluiten nemen over betrokkenheid
bij de uitvoering– voor andere nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de
realisatie van de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– strategisch groen volgt de aanpak van de strategische groenprojecten
uit het Structuurschema Groene Ruimte; voor regionaal groen wordt een regeling
ingesteld– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor het eerst
bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 heeft de herijking betrekking op de volgende
elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren het Bestuur Regio Utrecht en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die het Bestuur Regio Utrecht wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze
of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE FLEVOLAND A ALGEMEENDe provincie Flevoland en het rijk, bijeen in Bestuurlijk Overleg op 23
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Flevoland en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Woningbouw– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Flevoland zich inspannen om 17 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Flevoland aangegeven dat minimaal
10 000 woningen in de gemeente Almere zullen worden gerealiseerd; deze
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)600 woningennieuwe stadsuitleg9 400 woningenB3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 100 en maximaal 155 ha bedrijfsterrein,
alsook 100 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Flevoland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau
wordt voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte
aan bedrijfsterreinen en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering
volgens de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project openbaar vervoer (busbaansysteem) Almere-Poort, dat
direct aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010 is te koppelen, wordt
opgenomen in de planstudiefase van het MIT 1999–2003– de voorstadhalte Almere-Poort wordt opgenomen in de post «stations»
van de planstudiefase van het MIT 1999–2003, indien wordt voldaan aan
de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde, de halte inpasbaar
is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid tot bediening
bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk is (ca.
f 5 mln) B5 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject (c.q. strategische interventie)
dat is aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een verhoging van de GDU-drempel voor
infrastructuurprojecten) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien
of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Flevoland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Flevoland wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd – in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader. Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE NOORD-HOLLAND EXCL. REGIONAAL ORGAAN AMSTERDAM A AlgemeenDe provincie Noord-Holland en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg
op 23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Noord-Holland en het rijk hebben op basis van de hierboven
genoemde verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan,
onder voorbehoud van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Noord-Holland)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Noord-Holland zich inspannen om 11 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Noord-Holland aangegeven dat
8 500 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)2 500
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)1 500 woningen idem (gemeenten < 100 000 inw.)2 500
woningen doorlooplocaties stadsuitleg (Broekpolder)1 000
woningen nieuwe stadsuitleg (HAL)1 000 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 64,29
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Noord-Holland)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 29,25 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Noord-Holland worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 128 en maximaal 187 ha bedrijfsterrein,
alsook 220 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Noord-Holland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project openbaarvervoerontsluiting Broekpolder, dat direct
aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010 is te koppelen, wordt opgenomen
in de verkenningsfase van het MIT 1999–2003 B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven bij Zaanstreek/Beverwijk 310 ha strategisch
groen aangewezen; het gaat hierbij om 250 ha vlakgroen en 60 ha verbindingen;
tevens is in het zoekgebied dat op de regiokaart West is aangegeven bij Bergen-Schoorl
290 ha aangewezen; het gaat hierbij om 250 ha vlakgroen en 40 ha verbindingen;
uitvoering is conform de aanpak van strategische groenprojetcen uit het Structuurschema
Groene Ruimte. De provincie Noord-Holland overlegt met het Regionaal Orgaan
Amsterdam over locatie, vormgeving en planning van het strategisch groen in
het bovenbedoeld zoekgebied Zaanstreek/Beverwijk; daarbij zorgen deze partijen
ervoor dat lokaal, regionaal en strategisch groen goed op elkaar en op de
bevolkingsconcentraties aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde
is verder een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten
wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: provincie Noord-Holland) B6 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B7 Nieuwe sleutelprojecten– voor nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voor zover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– strategische groenprojecten volgen de aanpak van de strategische
groenprojecten uit het Structuurschema Groene Ruimte; voor het regionaal groen
wordt een regeling ingesteld – afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Noord-Holland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Noord-Holland wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen • de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 REGIONAAL ORGAAN AMSTERDAM A ALGEMEENHet Regionaal Orgaan Amsterdam, de provincie Noord-Holland en het rijk,
bijeen in Bestuurlijk overleg op 23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isBovengenoemde partijen hebben op basis van de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave
en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en),
overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Regionaal Orgaan
Amsterdam)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal het Regionaal Orgaan Amsterdam zich inspannen om
23 000 woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad
te realiseren in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft het Regionaal Orgaan Amsterdam aangegeven
dat alle woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)3 150
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)6 200 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)650
woningen doorlooplocaties stadsuitleg12 000 woningen (IJburg,
Assendelft, Purmerend-West)  nieuwe stadsuitleg1 000 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 307,49
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Regionaal Orgaan Amsterdam)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 45 mln voor sanering van gevallen van ernstige
bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien noodzakelijk
worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door het Regionaal
Orgaan Amsterdam worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 251 en maximaal 368 ha bedrijfsterrein,
alsook 860 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt het
Regionaal Orgaan Amsterdam er zorg voor dat in de periode 2005–2010
wordt voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte
aan bedrijfsterreinen en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte B4 Infrastructuur– van de twee projecten die direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 te koppelen zijn, wordt de openbaarvervoersontsluiting Houthavens/Westerdokseilanden
opgenomen in de verkenningsfase van het MIT 1999–2003 en het project
verlenging IJ-rail naar IJburg-Centrum wordt opgenomen in de planstudiefase
van het MIT 1992–2003 B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven ten zuiden van Amsterdam 550 ha strategisch
groen aangewezen: het gaat hierbij om 470 ha vlakgroen en 70 ha verbindingen;
tevens is in het zoekgebied dat op de regiokaart West is aangegeven bij Zaanstreek/Beverwijk
310 ha strategisch groen aangewezen: het gaat hierbij om 250 ha vlakgroen
en 60 ha verbindingen; uitvoering is conform de aanpak van strategische groenprojecten
uit het Structuurschema Groene Ruimte. De provincie Noord-Holland en het Regionaal
Orgaan Amsterdam overleggen over locatie, vormgeving en planning van het strategisch
groen in bovenbedoelde zoekgebieden; daarbij zorgen deze partijen ervoor dat
lokaal, regionaal en strategisch groen goed op elkaar en op de bevolkingsconcentraties
aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: Regionaal orgaan Amsterdam) B6 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B7 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject Zuidas Amsterdam heeft het rijk
geldmiddelen ter beschikking om te participeren in haalbaarheidsonderzoek;
daarbij wil het rijk zorgdragen voor de afstemming op soortgelijke projecten
in Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Arnhem alsook voor de wijze waarop deze
projecten gezamenlijk bijdragen aan het versterken van de internationale economische
positie van Nederland, aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van intensief
stedelijk ruimtegebruik en aan het maximaal benutten van de potenties van
HSL-stations; op basis van de uitkomsten van het onderzoek zal het rijk nadere
besluiten nemen over betrokkenheid bij de uitvoering– voor andere nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de
realisatie van de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– strategisch groen volgt de aanpak van de strategische groenprojecten
uit het Structuurschema Groene Ruimte; voor regionaal groen wordt een regeling
ingesteld– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor het eerst
bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren het Regionaal Orgaan Amsterdam en het rijk hierover overleg; het rijk
stelt na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing
geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die het Regionaal Orgaan Amsterdam
wenst aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze
of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE ZUID-HOLLAND EXCLUSIEF HAAGLANDEN EN STADSREGIO ROTTERDAM A ALGEMEENDe provincie Zuid-Holland en het rijk, bijeen in bestuurlijk overleg op
23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap- in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd in de
Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting deel
1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in de
daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Zuid-Holland en het rijk hebben op basis van de hierboven
genoemde verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan,
onder voorbehoud van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Zuid-Holland)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Zuid-Holland zich inspannen om 12 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Zuid-Holland aangegeven dat
8 000 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)1 500
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)2 000 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)500
woningen doorlooplocaties stadsuitleg1 500 woningen nieuwe
stadsuitleg2 500 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van
f 70,44 mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast– voor de woningbehoefte van de Leidse regio wordt uitgegaan van
overloop naar het stadsgewest Haaglanden; bij de herijking wordt in overleg
met Haaglanden definitief bepaald op welk aantal deze overloop betrekking
heeft, daaraan wordt de definitieve bijdrage grondkosten en bodemsanering
woningbouw aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Zuid-Holland)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 18 mln voor sanering van gevallen van ernstige
bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien noodzakelijk
worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Zuid-Holland worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 153 en maximaal 223 ha bedrijfsterrein,
alsook 220 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Zuid-Holland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau– de provincie Zuid-Holland verleent alle noodzakelijke medewerking
aan het tot stand komen van 150 ha bedrijfsterrein in de Hoeksche Waard, ten
behoeve van de stadsregio Rotterdam B4 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven tussen Den Haag en Rotterdam 595 ha strategisch
groen aangewezen; het gaat hierbij om 540 ha vlakgroen en 55 ha verbindingen;
uitvoering is conform de aanpak van strategische groenprojecten uit het Structuurschema
Groene Ruimte. De provincie Zuid-Holland overlegt met Haaglanden en de Stadsregio
Rotterdam over locatie, vormgeving en planning van het strategisch groen in
het bovenbedoelde zoekgebied; daarbij zorgen deze partijen ervoor dat lokaal,
regionaal en strategisch groen goed op elkaar en op de bevolkingsconcentraties
aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor
recreanten wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave
2005–2010, en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor
daadwerkelijk financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan
bovengenoemde voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te
verlenen bijdrage wordt beslist bij de herijking (budgethouder: provincie
Zuid-Holland) B5 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B6 Nieuwe sleutelprojecten– voor nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– strategisch groen volgt de aanpak van de strategische groenprojecten
uit het Structuurschema Groene Ruimte; voor regionaal groen wordt een regeling
ingesteld– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend
na het maken van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds
waarin het BLS opgaat) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien
of: (1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Zuid-Holland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Zuid-Holland wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij
de drie gebiedsuitwerkingen en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 STADSGEWEST HAAGLANDEN A ALGEMEENHet stadsgewest Haaglanden, de provincie Zuid-Holland en het rijk, bijeen
in bestuurlijk overleg op 23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isBovengenoemde partijen hebben op basis van de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave
en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en),
overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder stadsgewest Haaglanden)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal het stadsgewest Haaglanden zich inspannen om 15 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft het stadsgewest Haaglanden aangegeven dat
alle woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze
stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)1 000
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)3 750 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)2 250
woningen doorlooplocaties stadsuitleg8 000 woningen (Ypenburg
fase 2, Zoetermeer-Oost, Wateringse Veld, Pijnacker-Zuid) – het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 161,56
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast– de woningbouwopgave voor het stadsgewest Haaglanden is inclusief
overloop van Leidse woningbehoefte; deze overloop is gesteld op 4 000
woningen; dit aantal wordt, in overleg met de provincie Zuid-Holland, bij
de herijking nader bepaald B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
stadsgewest Haaglanden)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 31,5 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door het stadsgewest
Haaglanden worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 135 en maximaal 209 ha bedrijfsterrein,
alsook 510 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt het
stadsgewest Haaglanden er zorg voor dat in de periode 2005–2010 wordt
voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens de bandbreedte B4 Infrastructuur– de volgende projecten die direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 te koppelen zijn, worden opgenomen in de verkenningsfase van
het MIT 1999–2003:– fietsbruggen Leidschenveen en Ypenburg– OV-verbinding Ypenburg-Leidschenveen (Noordtangent)– OV-verbinding Ypenburg naar Rijswijk en Delft B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven tussen Den Haag en Rotterdam 595 ha strategisch
groen aangewezen; het gaat hierbij om 540 ha vlakgroen en 55 ha verbindingen;
uitvoering is conform de aanpak van strategische groenprojecten uit het Structuurschema
Groene Ruimte. De provincie Zuid-Holland overlegt met Haaglanden en de stadsregio
Rotterdam over locatie, vormgeving en planning van het strategisch groen in
het bovenbedoelde zoekgebied; daarbij zorgen deze partijen ervoor dat lokaal,
regionaal en strategisch groen goed op elkaar en op de bevolkingsconcentraties
aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend
aan regionale groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden;
de minimumbijdrage is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt
met een woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is
verder een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten
wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: Haaglanden) B6 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B7 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject Hoog Hage heeft het rijk geldmiddelen
ter beschikking om te participeren in haalbaarheidsonderzoek; daarbij wil
het rijk zorg dragen voor de afstemming op soortgelijke projecten in Amsterdam,
Rotterdam, Utrecht en Arnhem alsook voor de wijze waarop deze projecten gezamenlijk
bijdragen aan het versterken van de internationale economische positie van
Nederland, aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van intensief stedelijk ruimtegebruik
en aan het maximaal benutten van de potenties van HSL-stations; op basis van
de uitkomsten van het onderzoek zal het rijk nadere besluiten nemen over betrokkenheid
bij de uitvoering– voor andere nieuwe sleutelprojecten die zijn aangemeld zal het
rijk nagaan of bijdragen kunnen worden geboden binnen de reguliere sectorale
budgetten, met inachtneming van in iedere sector geldende prioriteitstelling;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, zonder daarover verantwoording te hoeven
afleggen naar het rijk, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties (het realiseren
van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de bijbehorende verdeling
over categorieën, als weergegeven in deel B) worden geleverd; bij niet
nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende bijdragen naar rato
worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in
een Volkshuisvestingsfonds; daarover zal bij de herijking nadere mededeling
worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– voor regionaal groen wordt een regeling ingesteld – afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor het eerst
bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren het stadsgewest Haaglanden en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die het stadsgewest Haaglanden wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën – voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
STADSREGIO ROTTERDAM A ALGEMEENDe stadsregio Rotterdam, de provincie Zuid-Holland en het rijk, bijeen
in bestuurlijk overleg op 23 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isBovengenoemde partijen hebben op basis van de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave
en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en),
overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder stadsregio Rotterdam)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de stadsregio Rotterdam zich inspannen om 21 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de stadsregio Rotterdam aangegeven dat
alle woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze
stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)400
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)5 700 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)3 900
woningen doorlooplocaties stadsuitleg7 000 woningen (Noordrand
II/III, Midden-IJsselmonde, Nesselande)  nieuwe stadsuitleg4 000
woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 229,08
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
stadsregio Rotterdam)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 45 mln voor sanering van gevallen van ernstige
bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien noodzakelijk
worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de stadsregio
Rotterdam worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 210 en maximaal 327 ha bedrijfsterrein,
alsook 610 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de stadsregio
Rotterdam er zorg voor dat in de periode 2005–2010 wordt voorzien in
de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens de bandbreedte– van de opgave bedrijfsterrein zal 150 ha worden vervuld buiten
het gebied van de stadsregio Rotterdam, in de Hoeksche Waard; de provincie
Zuid-Holland zal daaraan alle noodzakelijke medewerking verlenen B4 Infrastructuur– de volgende projecten die direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 te koppelen zijn, worden opgenomen in de verkenningsfase van
het MIT 1999–2003:– verlenging openbaarvervoersontsluiting IJsselmonde (VINEX)– verlenging VINEX tramplus naar Maasoever/Vlaardingen– ontsluiting Noordrand II– busontsluiting Noordrand II/III richting Rotterdam-Alexander B5 Groen– voor de periode 2005–2010 is in het zoekgebied dat op de
regiokaart West is aangegeven ten Noordoosten van Rotterdam 245 ha strategisch
groen aangewezen; het gaat hierbij om 200 ha vlakgroen en 45 ha verbindingen;
tevens is in het zoekgebied dat op de regiokaart West is aangegeven tussen
Den Haag en Rotterdam 595 ha strategisch groen aangewezen: het gaat hierbij
om 540 ha vlakgroen en 55 ha verbindingen; uitvoering is conform de aanpak
van strategische groenprojecten uit het Structuurschema Groene Ruimte. De
provincie Zuid-Holland en de stadsregio Rotterdam overleggen over locatie,
vormgeving en planning van het strategisch groen in bovenbedoelde zoekgebieden;
daarbij zorgen deze partijen ervoor dat lokaal, regionaal en strategisch groen
goed op elkaar en op de bevolkingsconcentraties aansluiten– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010
f 45 mln beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend
aan regionale groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden;
de minimumbijdrage is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt
met een woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is
verder een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten
wordt geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: stadsregio Rotterdam) B6 Groene Hart– het rijk stelt voor de periode 1998–2010 in het totaal ca.
f 30 mln per jaar beschikbaar voor aanvullende investeringen in het Groene
Hart, gericht op verbetering van de kwaliteit van het Groene Hart. Dit bedrag
geldt voor het totaal van het Groene Hart B7 Nieuwe sleutelprojecten– voor het nieuwe sleutelproject Rotterdam-CS heeft het rijk geldmiddelen
ter beschikking om te participeren in haalbaarheidsonderzoek; daarbij wil
het rijk zorg dragen voor de afstemming op soortgelijke projecten in Amsterdam,
Rotterdam, Utrecht en Arnhem alsook voor de wijze waarop deze projecten gezamenlijk
bijdragen aan het versterken van de internationale economische positie van
Nederland, aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van intensief stedelijk ruimtegebruik
en aan het maximaal benutten van de potenties van HSL-stations; op basis van
de uitkomsten van het onderzoek zal het rijk nadere besluiten nemen over betrokkenheid
bij de uitvoering.– voor andere nieuwe sleutelprojecten (c.q. strategische interventies)
die zijn aangemeld zal het rijk nagaan of in bestaande sectorale programma's
elementen zijn opgenomen die een bijdrage kunnen vormen aan de uitvoering;
voorzover daarbij meerdere sectoren zijn betrokken zorgt het rijk voor een
gecoördineerde werkwijze C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in
een Volkshuisvestingsfonds; daarover zal bij de herijking nadere mededeling
worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– strategisch groen volgt de aanpak van de strategische groenprojecten
uit het Structuurschema Groene Ruimte; voor regionaal groen wordt een regeling
ingesteld– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor het eerst
bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de stadsregio Rotterdam en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de stadsregio Rotterdam wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën – voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden E BESTUURLIJKE COMMISSIE RANDSTADDe volgende punten worden gezamenlijk uitgewerkt in het kader van de BCR:• de afronding van de gebiedsuitwerkingen• de aanpak van de onderwerpen infrastructuur, herstructurering bedrijfsterreinen
en nieuwe sleutelprojecten• de herijking GebiedsuitwerkingenRijk en provincies zijn het eens over het opstellen van een gebiedsuitwerking
voor drie gebieden: het gebied tussen Den Haag en Rotterdam, het gebied van
de driehoek Leiden-Haarlem-Amsterdam en de Hoeksche Waard. Verder is overeengekomen
dat een gebiedsstudie zal worden uitgevoerd met betrekking tot Almere/Zuidelijk
Flevoland. De Randstadoverheden hebben het voortouw bij de drie gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie.De in de PKB genoemde uitgangspunten en keuzevraagstukken voor de gebiedsuitwerkingen
en de gebiedsstudie worden onderschreven. InfrastructuurDe BCR zal worden benut om op strategisch niveau verder te werken aan
de bereikbaarheid van en in de Randstad. In het bijzonder kan de BCR een rol
spelen bij het aangeven van samenhangende beelden met betrekking tot de diverse
infrastructuurplannen en bij het prioriteren en faseren van infrastructuurprojecten.
Belangrijk onderdeel daarvan betreft de verbetering van het OV-stelsel waar
dat – uiteraard rekening houdend met marktpotenties – nodig en
mogelijk is. Herstructurering bedrijfsterreinenEr wordt gezamenlijk een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden voor
herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen en van de kansen en bedreigingen
daarbij. Daarbij worden ook de knelpunten in het beschikbare instrumentarium
en de bestaande regelgeving ten aanzien van herstructurering onderzocht. Op
basis daarvan worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een integraal
beleidsprogramma voor de aanpak van deze herstructurering bezien. Nieuwe sleutelprojectenVoor de vitaliteit van de steden is verdere beleidsontwikkeling nodig
ten aanzien van functionele intensivering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering.
De door de Randstad aangemelde strategische interventies spelen daarbij een
belangrijke rol. De verdere uitwerking van die rol kan gestalte krijgen in
BCR-kader.Daarin kan worden nagegaan, op basis van de resultaten van de reeds afgesproken
haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe sleutelprojecten gekoppeld aan stations
van de hogesnelheidstrein, of en op welke wijze een ontwikkelingsprogramma
voor deze projecten gestalte kan krijgen. Daarin kan tevens worden nagegaan
of en op welke wijze met gebruikmaking van bestaande middelen en programma's
(waaronder «Stad en Milieu» en het programma intensief, meervoudig
ruimtegebruik) en met een goed gecoördineerde werkwijze bij rijk en andere
overheden de overige projecten verder kunnen worden gebracht. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE ZEELAND A ALGEMEENDe provincie Zeeland en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg op 30
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Zeeland en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Zeeland)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Zeeland zich inspannen om 3 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Zeeland aangegeven dat 1 500
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen alle worden gebouwd op functieveranderingslocaties binnen
de grens 1971 (in gemeenten < 100 000 inwoners)– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 7,5 mln
(pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal dit
totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast– bij de invulling van de woningbouwopgave geldt het terrein van
de Koninklijke Schelde Groep als belangrijkste potentiële locatie. Realisatie
is echter afhankelijk van zowel de mogelijkheden tot verplaatsing van KSG
alsmede de financiële consequenties hiervan B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Zeeland)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 6,75 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Zeeland worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 61 en maximaal 81 ha bedrijfsterrein,
alsook 70 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Zeeland er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project ontsluiting Scheldeterrein dat direct aan de verstedelijkingsopgave
2005–2010 te koppelen is, wordt opgenomen in de verkenningsfase van
het MIT 1999–2003 C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan – voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Zeeland en het rijk hierover overleg; het rijk stelt na
het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Zeeland wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiale sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE NOORD-BRABANT EXCL. SAMENWERKINGSVERBAND REGIO EINDHOVEN A ALGEMEENDe provincie Noord-Brabant en het rijk, bijeen in Bestuurlijk overleg
op 30 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt na verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatstvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Noord-Brabant en het rijk hebben op basis van de hierboven
genoemde verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan,
onder voorbehoud van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Noord-Brabant)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Noord-Brabant zich inspannen om 27 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Noord-Brabant aangegeven dat
18 900 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd;
deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)500
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)2 825 woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)1 475
woningen nieuwe stadsuitleg14 100 woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van
f 101,74 mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de
herijking zal dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Noord-Brabant)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 21,6 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Noord-Brabant worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 413 en maximaal 561 ha bedrijfsterrein,
alsook 430 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Noord-Brabant er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau B4 Infrastructuur– het project openbaarvervoersontsluiting Rosmalen-Noord, dat direct
aan de verstedelijkingsopgave 2005–2010 is te koppelen, wordt opgenomen
in de verkenningsfase van het MIT 1999–2003– de voorstadhaltes Berkel-Enschot en Etten-Leur-Oost worden opgenomen
in de post «stations» van de planstudiefase van het MIT 1999–2003,
indien wordt voldaan aan de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde,
de haltes inpasbaar zijn in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er
bereidheid tot bediening bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten
redelijk is (ca. f 5 mln) B5 Groen– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten wordt
geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen
bijdrage wordt beslist bij de herijking (budgethouder: provincie Noord-Brabant) C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– voor regionaal groen wordt een regeling ingesteld – afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
etc.) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Noord-Brabant en het rijk hierover overleg; het rijk stelt
na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte 2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de
resterende VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Noord-Brabant wenst
aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
 SAMENWERKINGSVERBAND REGIO EINDHOVEN A ALGEMEENHet Samenwerkingsverband Regio Eindhoven en het rijk, bijeen in bestuurlijk
overleg op 30 september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen en de daaraan per locatie gekoppelde infrastructuurprojecten– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isHet Samenwerkingsverband Regio Eindhoven en het rijk hebben op basis van
de hierboven genoemde verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering
daarvan, onder voorbehoud van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder Samenwerkingsverband
Regio Eindhoven)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven zich inspannen
om 10 000 woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad
te realiseren in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven
aangegeven dat 7 000 woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden
gerealiseerd; deze stadsgewestelijke woningen zullen als volgt nader worden
verdeeld: binnenstedelijke
verdichting (incl. functieverandering 1971–1995)1 000
woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000
inw.)850 woningen functieverandering binnen grens 1971 (gemeenten 
< 100 000 inw.)1 150 woningen doorlooplocaties stadsuitleg
(Brandevoort)2 000 woningen nieuwe stadsuitleg2 000
woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 44,46
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
Samenwerkingsverband Regio Eindhoven)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 13,5 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door het Samenwerkingsverband
Regio Eindhoven worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 187 en maximaal 250 ha bedrijfsterrein,
alsook 210 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt het
Samenwerkingsverband Regio Eindhoven er zorg voor dat in de periode 2005–2010
wordt voorzien in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte
aan bedrijfsterreinen en kantoren en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte B4 Infrastructuur– de voorstadhalte Brandevoort wordt opgenomen in de post «stations»
van de planstudiefase van het MIT 1999–2003, indien wordt voldaan aan
de voorwaarde dat sprake is van voldoende vervoerwaarde, de halte inpasbaar
is in de dienstregeling (capaciteit op het spoor), er bereidheid tot bediening
bestaat bij de exploitant, en het niveau van de bouwkosten redelijk is (ca.
f 5 mln) B5 Groen– het rijk stelt een bijdrageregeling in voor de aanleg van 35 m2 regionaal groen per te realiseren woning in stadsgewestelijk verband;
voor heel Nederland is daarvoor in de periode 2005–2010 f 45 mln
beschikbaar; hieruit wordt een bijdrage van maximaal 50%verleend aan regionale
groenprojecten waarbij financieel/bestuurlijke knelpunten optreden; de minimumbijdrage
is gekoppeld aan een projectomvang van 25 ha, hetgeen overeenkomt met een
woningbouwopgave van 7000 woningen in stadsgewesten. Voorwaarde is verder
een zodanige inrichting dat voldoende opvangcapaciteit voor recreanten wordt
geboden, een ruimtelijke relatie met de woningbouwopgave 2005–2010,
en uitvoering in de periode 2004–2010; projecten waarvoor daadwerkelijk
financieel/bestuurlijke knelpunten optreden en die voldoen aan bovengenoemde
voorwaarden kunnen bij het rijk worden ingediend; over een te verlenen bijdrage
wordt beslist bij de herijking (budgethouder: Samenwerkingsverband Regio Eindhoven) C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid, op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën, als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering– infrastructuurprojecten volgen de systematiek van het MIT– voor regionaal groen wordt een regeling ingesteld – afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat, een verhoging van de GDU-drempel voor infrastructuurprojecten,
veranderingen ten aanzien van kaderwetgebieden, etc.) zal, voor het eerst
bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven en het rijk hierover overleg;
het rijk stelt na het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele
aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die het Samenwerkingsverband Regio
Eindhoven wenst aan te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– voor infrastructuur wordt van de genoemde projecten (onderdeel
B4 van deze afspraken) bij de herijking bezien of de koppeling aan de verstedelijkingsopgave
nog onverkort geldt en of de ratio van deze projecten in de MIT-procedure
nog dezelfde is, danwel voldoende is in het licht van de locatiekeuze of locatie-omvang– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. UITVOERINGSAFSPRAKEN VERSTEDELIJKINGSBELEID 2005–2010
PROVINCIE LIMBURG A ALGEMEENDe provincie Limburg en het rijk, bijeen in bestuurlijk overleg op 30
september 1997, constateren het volgende:– de verstedelijkingsopgave voor de periode 2005–2010 is neergelegd
en beleidsmatig ingekaderd in concept-deel 3 van de Partiële Herziening
Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (hierna: concept-deel
3 PKB)– dit concept-deel 3 PKB wordt naar verwachting door de ministerraad
behandeld in november 1997; vervolgens wordt het vastgestelde deel 3 aangeboden
aan het parlement; na parlementaire behandeling zijn opgave en beleidsmatige
inkadering definitief– ten behoeve van de uitvoering van de opgave voor de periode 2005–2010,
in een soepele aansluiting op de lopende uitvoering voor de periode 1995–2005,
zijn afspraken nodig over financiële voorwaarden waaronder deze uitvoering
kan geschieden; daarbij horen ook afspraken over budgethouderschap– in 2000 zal een herijking plaatsvinden van de elementen genoemd
in de Nota van Toelichting op concept-deel 3 PKB (zie ook Nota van Toelichting
deel 1 PKB; blz 88/89); de uitkomst van de herijking vindt zijn neerslag in
de daarna te bepalen rijksbijdragen– het herijkingsmoment valt na de evaluatie van de eerste deelperiode
van de lopende VINEX-uitvoeringsafspraken voor de periode 1995–2005;
de consequenties van de evaluatie met betrekking tot de realisering van de
woningbouwopgave 1995–2000 in het licht van de daarover gemaakte afspraken,
zullen bij de herijking worden betrokken en aldus waar nodig hun doorwerking
vinden in de afspraken voor de periode 2005–2010– bij de herijking in 2000 bezien beide partijen of, en zo ja gericht
op welke elementen, in 2004 opnieuw een herijking nodig isDe provincie Limburg en het rijk hebben op basis van de hierboven genoemde
verstedelijkingsopgave en van de beleidsmatige inkadering daarvan, onder voorbehoud
van de herijking(en), overeenstemming over het volgende: B SPECIFIEKE AFSPRAKEN B1 Grondkosten woningbouw (budgethouder provincie Limburg)– onder verwijzing naar de bouwopgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, zal de provincie Limburg zich inspannen om 11 000
woningen ten behoeve van de uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren
in de periode 2005–2010– voor deze opgave heeft de provincie Limburg aangegeven dat 4 550
woningen in stadsgewestelijk verband zullen worden gerealiseerd; deze stadsgewestelijke
woningen zullen als volgt nader worden verdeeld: functieverandering
binnen grens 1971 (gemeenten > 100 000 inw.)1 150
woningen idem (gemeenten < 100 000 inwoners)3 400
woningen– het rijk zegt op basis van deze inspanning aan de hand van een
bijdrageberekening per locatiecategorie het totaalbedrag van f 48,80
mln (pp 1995) aan bijdrage grondkosten woningbouw toe; bij de herijking zal
dit totaalbedrag indien noodzakelijk worden aangepast. B2 Bodemsanering ten behoeve van woningbouw (budgethouder
provincie Limburg)– voor het deel van de woningbouwopgave dat wordt gerealiseerd in
binnenstedelijk gebied (verdichting en functieverandering) zegt het rijk een
bijdrage toe van in totaal f 20,48 mln voor sanering van gevallen van
ernstige bodemverontreiniging; ook dit bedrag zal bij de herijking indien
noodzakelijk worden aangepast; het bedrag wordt bij uitbetaling samengevoegd
met de grondkostenbijdrage– bovengenoemde bijdrage geldt alleen voor locaties waar de saneringskosten
per woning niet hoger zijn dan f 50 000; voor saneringen met kosten
tussen f 50 000 en f 100 000 per woning wordt een afzonderlijke
beoordeling van nut en noodzaak uitgevoerd bij de herijking in 2000; onderzoeksresultaten
waarop deze beoordeling kan worden gebaseerd zullen tijdig door de provincie
Limburg worden geleverd B3 Ruimtereservering voor werken– onder verwijzing naar de opgave en bandbreedte als vastgelegd
in concept-deel 3 PKB, te weten minimaal 306 en maximaal 411 ha bedrijfsterrein,
alsook 270 000 m2 bruto kantoorvloeroppervlak, draagt de provincie
Limburg er zorg voor dat – met inachtneming van bundeling in stadsgewestelijk
verband – in de periode 2005–2010 op regionaal niveau wordt voorzien
in de daadwerkelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan bedrijfsterreinen
en kantoren volgens de opgave en in een voldoende ruimtereservering volgens
de bandbreedte; indicatie daarvoor zijn opgave- respectievelijk bandbreedtecijfers
op COROP-niveau C INSTRUMENTARIUM– voor toegekende bijdragen voor grondkosten woningbouw en bodemsanering
woningbouw geldt bestedingsvrijheid op voorwaarde dat overeengekomen prestaties
(het realiseren van de verschillende onderdelen van de opgave, inclusief de
bijbehorende verdeling over categorieën als weergegeven in deel B) worden
geleverd; bij niet nakomen van de prestaties kunnen als voorschot verleende
bijdragen naar rato worden teruggevorderd (voor details zie de betreffende
wettelijke regelingen)– toegekende bijdragen worden herberekend bij de herijking, op basis
van de dan na overleg vastgestelde opgave, en van de dan geldende werkelijke
kosten en opbrengsten (zie verder onderdeel D hieronder); de herberekende
bedragen verschijnen vanaf dat moment in de rijksbegroting, zodat, eveneens
vanaf dat moment daarop de gangbare prijsbijstellingsmethodiek kan worden
toegepast; het rijk behoudt zich de mogelijkheid voor in uitzonderlijke gevallen
de prijsbijstelling achterwege te laten– de bijdrage in de grondkosten van woningbouw is gebaseerd op minimaal
70%marktsector in uitleglocaties en 100% marktsector in binnenstedelijke locaties– grondkostenbijdragen en bodemsaneringsbijdragen worden bij uitbetaling
samengevoegd; de mogelijkheid bestaat dat beide zullen opgaan in een Volkshuisvestingsfonds;
daarover zal bij de herijking nadere mededeling worden gedaan– voor wat betreft de aanpak en uitvoering van bodemsanering blijven
de regels van de Wet bodemsanering en de daarop gebaseerde circulaires van
kracht; het betreft hier in het bijzonder de controle op de realisatie van
de eisen van sanering – afspraken worden gemaakt in overeenstemming met geldende wet-
en regelgeving en bestuurlijke organisatie; uitgangspunt is dat deze afspraken
in materiële zin zullen worden nagekomen; in geval van wijzigingen in
wet- en regelgeving en/of bestuurlijke organisatie, optredend na het maken
van deze afspraken (te denken valt aan een Volkshuisvestingsfonds waarin het
BLS opgaat) zal, voor het eerst bij de herijking, worden bezien of:(1) gemaakte afspraken onverkort gehandhaafd kunnen blijven(2) danwel vervallen omdat nieuwe wet- en regelgeving deze ondervangen(3) knelpunten die ontstaan als gevolg van vervallen afspraken tot nieuwe
afspraken moeten leiden D HERIJKING IN 2000Overeenkomstig concept-deel 3 PKB heeft de herijking betrekking op de
volgende elementen:– in geval van gewenste aanpassing van de opgave en de bandbreedte
voeren de provincie Limburg en het rijk hierover overleg; het rijk stelt na
het overleg opgave en bandbreedte opnieuw vast; eventuele aanpassing geschiedt:(1) voor het wonen op basis van de voortgang woningbouw 1995–1999
volgens de VINEX-convenanten; verder op basis van de uitbreidingsbehoefte
2000–2010 volgens de trendbrief Volkshuisvesting 1999 en de resterende
VINEX-capaciteiten 2000–2005, eveneens volgens de VINEX-convenanten
(d.w.z. de doorloopruimte daarin na 2004)(2) voor het werken op basis van de bedrijfslocatie-monitor zoals aangekondigd
in de nota Ruimte voor Regio's– over eventuele wijzigingen die de provincie Limburg wenst aan
te brengen in de verdeling over de onderscheiden woningbouwcategorieën
(al dan niet als gevolg van aanpassing van de opgave) wordt met het rijk overlegd– het rijk kan het noodzakelijk achten de differentiatie sociaal/marktsector
voor de uitbreiding van de woningvoorraad aan te passen; indien dit het geval
is zal dat doorwerken in de bepaling van de rijksbijdrage grondkosten woningbouw– in het geval de verstedelijkingsvraag voor het wonen zich ontwikkelt
onder het niveau van de opgave, is de basis voor (onderdelen van) de plannen
niet meer aanwezig; in dat geval dienen provincies en gemeenten bij de bepaling
van de prioriteitsvolgorde van (de onderdelen van) plannen die wel aan de
orde blijven, uit te gaan van de uitgangspunten van het nationaal ruimtelijk
beleid zoals verwoord in concept-deel 3 PKB– herijking van de rijksbijdrage voor woningbouw vindt mede plaats
op basis van geactualiseerde normbedragen voor de onderscheiden categorieën– in 2000 zullen partijen in onderling overleg bezien of in 2004,
direct voorafgaand aan het begin van de periode waarop de afspraken betrekking
hebben, opnieuw herijking dient plaats te vinden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25180-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl