Goedkeuring van enkele verdragen inzake de bestrijding van fraude en corruptie; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26468, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26468-(R1637) nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud 1 INLEIDING 1.1 Algemeen1.2 Europese Unie1.3 Raad van Europa1.4 OESO1.5 Verenigde Naties2 OVEREENKOMST, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN
HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, AANGAANDE DE BESCHERMING VAN DE
FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN (TRB. 1995, 289) 2.1 Algemeen2.2 Opzet van het fraudeverdrag2.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikelen 8–133 PROTOCOL, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN HET
VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, BIJ DE OVEREENKOMST AANGAANDE DE BESCHERMING
VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN (TRB. 1996,
330) 3.1 Algemeen3.2 Opzet van het corruptie-protocol3.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikelen 7–114 PROTOCOL, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN HET
VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, BETREFFENDE DE PREJUCIDIËLE UITLEGGING,
DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VAN DE OVEREENKOMST
AANGAANDE DE BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
(TRB. 1997, 40) 4.1 Algemeen4.2 Opzet van het hofprotocol4.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 2Artikel 35 VERDRAG INZAKE DE BESTRIJDING VAN OMKOPING VAN BUITENLANDSE
AMBTENAREN BIJ INTERNATIONALE ZAKELIJKE TRANSACTIES (TRB. 1998, 219) 5.1 Algemeen5.2 Opzet van het OESO-corruptieverdrag5.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Artikelen 13–176 GEVOLGEN VOOR DE NEDERLANDSE WETGEVING7 KONINKRIJKSPOSITIEOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26468Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 468 (R1637)Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst,
opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese
Unie, aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen (Trb. 1995, 289); van het op 27 september 1996 te Dublin totstandgekomen
Protocol, opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie, bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële
belangen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1996, 330); van het op 29 november
1996 te Brussel totstandgekomen Protocol, opgesteld op grond van artikel K.3
van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële
uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van
de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van
de Europese Gemeenschappen (Trb. 1997, 40); en van het op 17 december 1997
te Parijs totstandgekomen Verdrag inzake de bestrijding van omkoping van buitenlandse
ambtenaren bij internationale zakelijke transacties (Trb. 1998, 54) (Goedkeuring
van enkele verdragen inzake de bestrijding van fraude en corruptie)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1Inhoud 1Inleiding31.1Algemeen31.2Europese Unie3 1.3Raad van Europa41.4OESO4 1.5Verenigde Naties4    2.Overeenkomst, opgesteld op grond van artikel K.3
van het Verdrag betreffende de Europese Unie, aangaande de bescherming van
de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1995, 289)52.1Algemeen5 2.2Opzet van het fraudeverdrag52.3Artikelsgewijze toelichting6    3.Protocol,
opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese
Unie, bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële
belangen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1996, 330)113.1Algemeen113.2Opzet van het corruptie-protocol12 3.3Artikelsgewijze
toelichting12    4Protocol, opgesteld op grond
van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende
de prejucidiële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen, van de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële
belangen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1997, 40)184.1Algemeen184.2Opzet van het hofprotocol18 4.3Artikelsgewijze
toelichting19    5Verdrag inzake de bestrijding
van omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties
(Trb. 1998, 219)205.1Algemeen20 5.2Opzet
van het OESO-corruptieverdrag21 5.3Artikelsgewijze toelichting22   6Gevolgen voor de Nederlandse wetgeving26   7Koninkrijkspositie26    Bijlage
I   – Toelichting op de Overeenkomst aangaande de bescherming
van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen     Bijlage
II   – Toelichting op het Protocol bij de Overeenkomst aangaande
de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen     Bijlage
III   – Toelichting op het Verdrag inzake de bestrijding van
omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties 1 INLEIDING 1.1 AlgemeenDit wetsvoorstel strekt tot goedkeuring van een aantal verdragen, die
betrekking hebben op het bestrijden van fraude en corruptie, zowel op nationaal
als op internationaal niveau.In de afgelopen jaren is er een duidelijke samenhang gebleken tussen georganiseerde
criminaliteit, fraude en corruptie. Naarmate de te behalen financiële
voordelen groter zijn, wordt de belangstelling gewekt van personen die zich
erop toeleggen deze voordelen te verwerven zonder daarop enig recht te hebben.
Het spreekt vanzelf dat zij de internationalisering van de samenleving zullen
benutten voor het verhogen van hun criminele winsten en voor het uitwissen
van sporen die deze aan het licht kunnen brengen. Daarnaast is vanuit het
openbaar bestuur meer aandacht gekomen voor de problemen die worden aangeduid
met bestuurlijke integriteit. Ook het bedrijfsleven raakt steeds meer doordrongen
van het belang van een goed functionerende overheid die uitsluitend het publieke
belang voor ogen heeft en niet het persoonlijk gewin van de individuele ambtenaar.
Ten slotte wijzen wij op de ontwrichtende werking op de rechtsorde en de staatsinrichting
van landen waarin corruptie en fraude min of meer deel uitmaken van het maatschappelijk
leven en zich ook in het overheidsapparaat hebben genesteld.De verschillende landen hebben niet alleen een nationaal belang bij een
behoorlijk functioneren van de overheid, maar er is ook het toenemend belang
van de internationale rechtsorde. De verontrusting en zorg over de omvang
van deze criminaliteit zijn voor diverse internationale gremia aanleiding
geweest om de aanpak daarvan hoog op de agenda te zetten. In het navolgende
zullen de desbetreffende activiteiten in het kader van de Europese Unie, de
Raad van Europa, de OESO en de Verenigde Naties kort worden besproken. In
de daarop volgende paragrafen zal worden inge- gaan op de verdragen die thans
ter goedkeuring worden voorgelegd. 1.2 Europese UnieDe preventie en bestrijding van fraude en corruptie ten nadele van de
financiële belangen van de Europese Gemeenschappen genieten de laatste
jaren de permanente aandacht zowel van de Gemeenschapsinstellingen als van
de lidstaten van de Europese Unie. Het maatschappelijk en politiek belang
daarvan is onomstreden; het geld van de Europese belastingbetalers moet goed
en doelmatig worden besteed en mag niet terecht komen bij allerlei vaak goed
georganiseerde, criminele groeperingen. De geloofwaardigheid van en het vertrouwen
in de Europese Unie worden gediend bij een krachtig optreden tegen fraude
en corruptie. Inmiddels zijn zowel op operationeel gebied als op het terrein
van de regelgeving belangrijke resultaten geboekt. Dit is te danken aan efficiëntere
controles, betere prestaties op het gebied van de fraude- en corruptiebestrijding
en ver-beterde communautaire wetgeving. Recente jaarverslagen van de Commissie
van de Europese Gemeenschappen betreffende de fraudebestrijding geven hiervan
een goed beeld.Steeds meer is ook het besef doorgedrongen dat er voor de aanpak van fraude
en corruptie een min of meer gemeenschappelijke rechtsorde nodig is die de
gehele Unie omvat. Daartoe zijn in de afgelopen jaren belangrijke stappen
gezet. Zo is het juridische kader voor controles ter plaatse aanzienlijk versterkt
met de komst van de verordening (EG, Euratom) nr. 2185/96 van de Raad van
de Europese Unie van 11 november 1996 betreffende controles en verificaties
ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de
financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere
onregelmatigheden (PbEG 1996, L 292) en is er een verordening totstandgekomen die ziet op de administratiefrechtelijke bescherming van de
financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (verordening (EG,
Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van de Europese Unie van 18 december 1995
betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen (PbEG 1995, L 312)). In het verlengde van deze ontwikkelingen
zijn de voorliggende Unieverdragen totstandgekomen, die zich richten op het
nader tot elkaar brengen van de nationaal-strafrechtelijke stelsels van de
lidstaten op het gebied van de fraude- en corruptiebestrijding. Op deze verdragen
wordt in de paragrafen 2, 3 en 4 van deze memorie van toelichting nader ingegaan. 1.3 Raad van EuropaDe conferentie van ministers van Justitie van de Raad van Europa in Valetta
in 1994 heeft aanbevolen te komen tot een actieprogramma op internationaal
niveau ter bestrijding van corruptie. Dit programma is na opstelling goedgekeurd
en de uitvoering daarvan ligt in handen van een comité van deskundigen
dat internationale instrumenten op bestuurs-, civiel- en strafrechtelijk terrein
voorbereidt. Bij gelegenheid van de 21e conferentie van ministers van Justitie
van juni 1997 te Praag is een resolutie aangenomen waarin wordt aangedrongen
op een spoedige implementatie van het actieprogramma, in het bijzonder ook
waar het gaat om de voortzetting van de voorbereiding van de strafrechtelijke
conventie en de instrumenten op civielrechtelijk terrein. Het thema van corruptie
en georganiseerde criminaliteit is ook aan de orde gekomen op de 2e conferentie
van de staatshoofden van de lidstaten van de Raad van Europa in november 1997.
Deze besloten het comité van ministers aan te sporen tot het aannemen
van twintig leidende principes bij de bestrijding van corruptie en het spoedig
oprichten van een comité dat wordt belast met het toezicht op de implementatie
van die leidende principes (resolutie (97)24). 1.4 OESOEen soortgelijke ontwikkeling heeft zich voorgedaan binnen de OESO. Vanuit
het besef dat corruptie niet alleen aan een onbelemmerde marktwerking in de
weg staat maar ook een ondermijnende uitwerking heeft op de bestuurlijke integriteit
en onberispelijkheid van de ambtelijke dienst is in het kader van de OESO
onderzocht op welke wijze ongeoorloofde betalingen aan buitenlandse ambtenaren
in internationale zakelijke transacties konden worden tegengaan. Uit deze
werkzaamheden vloeide een aantal OESO-aanbevelingen voort waarin werkprogramma's
zijn opgenomen ter bestrijding van internationale omkoping bij zakelijke transacties.
De meest recente aanbeveling van 27 mei 1997 (C(97)-123/ FINAL) bevat bovendien
een bijlage met elementen die in een straf-rechtelijk verdrag opgenomen zouden
moeten worden. Dit verdrag is op 17 december 1997 te Parijs totstandgekomen
onder de naam Verdrag inzake de bestrijding van omkoping van buitenlandse
ambtenaren bij internationale zakelijke transacties (Trb. 1998, 54). In paragraaf 5
gaan wij nader in op de inhoud van dit verdrag, dat thans ter goedkeuring
wordt voorgelegd. 1.5 Verenigde NatiesOp 12 december 1996 is door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties
als bijlage bij de Resolutie «Action against corruption» (nr.
51/59) de International Code for Public Officials (UN-code) aangenomen. In
deze UN-code is een aantal bepalingen opgenomen die uitgangspunten bevatten
waaraan ambtenaren bij de uitoefening van hun functie moeten voldoen. Deze
uitgangspunten houden onder meer verband met de verschillende
rechtspositionele bepalingen die invulling geven aan de verplichting om zich
als goed ambtenaar te gedragen en om het ambt nauwgezet en ijverig uit te
oefenen. Voorts zijn bepalingen opgenomen over het aannemen van giften en
geschenken, de geheimhoudingsplicht en politieke activiteiten. De UN-code
bevat ten slotte nog een aantal voorschriften die betrekking hebben op nevenfuncties,
nevenactiviteiten of het hebben van commerciële of andere belangen die
onverenigbaar zijn met de vervulling van ambtelijke functies. 2 OVEREENKOMST, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN
HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, AANGAANDE DE BESCHERMING VAN DE
FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN (TRB. 1995, 289) 2.1 AlgemeenDe op 26 juli 1995 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst, opgesteld
op grond van artikel K.3. van het Verdrag betreffende de Europese Unie, aangaande
de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen
(Trb. 1995, 289; hierna genoemd het fraudeverdrag) kent een betrekkelijk lange
ontstaansgeschiedenis. Gegevens daarover zijn te vinden in de als Bijlage
I bijgevoegde gemeenschappelijke toelichting van de Europese Unie bij dit
verdrag. Tijdens de voorbereiding van dit verdrag hebben wij regelmatig met
het parlement terzake van gedachten gewisseld (kamerstukken II, 1994/95, 23 490,
nr. 25, blz. 4; 21 501-07 en 23 490, nrs. 136, 137 en 153; 23 490,
nr. 28, blz. 12–13, en de nrs. 30–32 en 87b). In het navolgende
beperken wij ons tot het geven van een korte, algemene beschouwing over de
hoofdlijnen van het fraudeverdrag en een aanvullende toelichting. 2.2 Opzet van het fraudeverdragDoel van het fraudeverdrag is het bereiken van een grotere compatibiliteit
tussen de strafrechtelijke bepalingen van de lidstaten teneinde fraude ten
nadele van de financiële belangen van de Gemeenschappen doeltreffender
te bestrijden en de samenwerking in strafzaken tussen de lidstaten te versterken.
Daartoe wordt een gemeenschappelijke definitie geïntroduceerd van het
begrip «fraude waardoor de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen worden geschaad». De lidstaten zijn verplicht de daaronder
vallende gedragingen te bedreigen met strafrechtelijke sancties, behalve in
geval van «geringe fraude», waar met niet-strafrechtelijke, bijvoorbeeld
administratiefrechtelijke, sancties kan worden volstaan. Op de als fraude
aangeduide gedragingen zullen de lidstaten doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende
strafrechtelijke sancties moeten stellen. Bij fraude waarmee een bedrag van
meer dan 50 000 ecu is gemoeid, geldt bovendien dat de wetgeving van
de lidstaten ter bestraffing van die feiten in ieder geval moet voorzien in
mogelijkheden tot het opleggen van vrijheidsstraffen die aanleiding kunnen
geven tot uitlevering. Het fraudeverdrag verplicht de lidstaten voorts te
voorzien in strafrechtelijke aansprakelijkheid van bedrijfsleiders wegens
fraude gepleegd door personen die onder hun gezag staan of uit naam van het
bedrijf hebben gehandeld.De artikelen 4 tot en met 7 hebben betrekking op de internationale aspecten
van de EG-fraudebestrijding. Zo worden de lidstaten verplicht in een aantal
nader omschreven situaties te voorzien in rechtsmacht en bevat artikel 5 bepalingen
over de uitlevering. Artikel 6 spoort de lidstaten aan samen te werken bij
de opsporing, vervolging en de tenuitvoerlegging. Dit artikel regelt voorts
overleg tussen lidstaten wanneer beide tot kennisneming van het
strafbare feit bevoegd zijn en beide tot strafvervolging kunnen overgaan.
Bedoeld overleg dient zoveel mogelijk te resulteren in een besluit om de vervolging
in één van de lidstaten te laten plaatsvinden. In artikel 7
is een regeling opgenomen met betrekking tot de toepassing van het beginsel
«ne bis in idem».Het fraudeverdrag voorziet in een regeling omtrent de beslechting van
geschillen tussen de lidstaten door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.
Het Hof is bevoegd kennis te nemen van een geschil tussen de lidstaten over
de uitleg of de toepassing van het verdrag wanneer voor dit geschil binnen
zes maanden en overeenkomstig een in het Verdrag betreffende de Europese Unie
geregelde procedure geen oplossing wordt gevonden.In het fraudeverdrag is geen regeling opgenomen betreffende de prejudiciële
bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Daarin
wordt voorzien door een op 29 november 1996 te Brussel totstandgekomen afzonderlijk
Protocol. Dit protocol wordt besproken in paragraaf 4. Over de regeling
betreffende de prejudiciële bevoegdheid van het Hof van Justitie van
de Europese Gemeenschappen, ook ter zake van het fraudeverdrag, is overigens
meermalen met het parlement van gedachten gewisseld. Verwezen zij in dit verband
naar kamerstukken II, 1994/95, 23 490, nr. 28, blz. 12–13, de nrs.
30–32 en nr. 87b.Artikel 10 van het fraudeverdrag regelt de tussenkomst van het Hof van
Justitie van de Europese Gemeenschappen bij geschillen tussen een of meer
lidstaten en de Commissie van de Europese Gemeenschappen. Deze geschillen
kunnen betrekking hebben op enerzijds de wijze waarop uitvoering is gegeven
aan de verplichting tot strafbaarstelling van EG-fraude en anderzijds de wijze
waarop voldaan is aan de verplichting om bepaalde informatie over de verdere
uitvoering van het verdrag te verschaffen.Het verdrag eindigt met enkele gebruikelijke slotbepalingen, zoals die
elders ook voorkomen in verdragen die worden gesloten in het kader van de
Europese Unie. 2.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 1 definieert voor de toepassing van het verdrag in het eerste
lid het begrip «fraude waardoor de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen worden geschaad». Uit de definitie kan worden afgeleid
dat hieronder wordt verstaan elke opzettelijke handeling of elk opzettelijk
nalaten:a. waarbij valse, onjuiste of onvolledige verklaringen of documenten worden
overgelegd of gebruikt;b. waarbij in strijd met een specifieke verplichting informatie wordt
achtergehouden; ofc. waarbij middelen afkomstig van of bestemd voor de begroting van de
Europese Gemeenschappen worden misbruikt door ze voor andere doelen aan te
wenden dan die waarvoor zij oorspronkelijk zijn toegekend of verkregen.Het tweede lid van artikel 1 verplicht de lidstaten ertoe in hun nationaal
strafrecht deze gedragingen aan te merken als een strafbaar feit, tenzij met
deze gedragingen een geldbedrag van minder dan 4 000 ECU is gemoeid.
Een gelijkluidende verplichting is van toepassing op de gedragingen die in
het derde lid worden omschreven, maar niet als zodanig onder de gemeenschappelijke
definitie van fraude zijn gebracht. Het betreft hier het opzettelijk opstellen
of verstrekken van valse, onjuiste of onvolledige verklaringen of documenten.
De verplichting tot strafbaarstelling strekt zich in beginsel alleen uit over
gedragingen met gevolgen voor de begroting van de Europese Gemeenschappen;
de gedragingen dienen strafbaar te worden gesteld voor zover zij tot gevolg
hebben of kunnen hebben dat middelen afkomstig van of bestemd voor de begroting
van de Europese Gemeenschappen wederrechtelijk worden ontvangen, achtergehouden
of verminderd. De lidstaten zijn echter vrij om te kiezen voor een ruimere
strafbaarstelling. Dit blijkt uit artikel 9.Het handelen of nalaten als omschreven in artikel 1 valt grotendeels reeds
onder de reikwijdte van de Nederlandse wetgeving. Dit geldt in de eerste plaats
voor de gedragingen, hierboven beschreven onder a, namelijk het opzettelijk
handelen of nalaten waarbij valse, onjuiste of onvolledige verklaringen of
documenten worden gebruikt of overgelegd waardoor middelen bestemd voor of
afkomstig van de begroting van de Europese Gemeenschappen wederrechtelijk
worden ontvangen, achtergehouden of verminderd. Het Wetboek van Strafrecht
stelt in artikel 225, tweede lid, strafbaar het opzettelijk gebruik maken,
afleveren of voorhanden hebben van valse of vervalste geschriften. Hieronder
wordt tevens de strafbaarheid van het gebruik of het overleggen van onjuiste
of onvolledige verklaringen of documenten begrepen. Door de onjuistheid of
de onvolledigheid is het geschrift niet in overeenstemming met de waarheid
en daarom vals of vervalst. Artikel 225 kent geen nadeelvereiste, zodat het
gevolg van de gedraging voor de strafbaarheid irrelevant is. Dat door het
opzettelijk gebruik maken of het overleggen van valse, onjuiste of onvolledige
verklaringen of documenten middelen afkomstig van of bestemd voor de begroting
van de Europese Gemeenschappen wederrechtelijk worden ontvangen, achtergehouden
of verminderd, is voor de strafbaarheid onder de Nederlandse strafwet dan
ook niet van belang.Artikel 225, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht bestrijkt in bepaalde
gevallen ook de gedragingen die hierboven omschreven zijn onder b, namelijk
het handelen of nalaten waarbij in strijd met een specifieke plicht informatie
wordt achtergehouden waardoor middelen bestemd voor of afkomstig van de begroting
van de Europese Gemeenschappen wederrechtelijk worden ontvangen, achtergehouden
of verminderd. Indien de informatieplicht zich vertaalt in de eisen die aan
bepaalde schriftelijke opgaven worden gesteld, is sprake van valsheid in geschrifte
door onvolledigheid, zoals voorzien in artikel 225, eerste lid. Ook hier geldt
dat de even-tuele gevolgen, verband houdende met de begroting van de Europese
Gemeenschappen, voor de strafbaarheid van het achterhouden van de informatie
niet relevant zijn. In strafbaarstelling van het schenden van een informatieplicht
is derhalve voorzien, wanneer in strijd met een dergelijke plicht een document
opzettelijk onvolledig of onjuist wordt ingevuld.Voor de gevallen waarin anders dan op schrift een specifieke informatieplicht
wordt geschonden, is het wetsvoorstel concentratie strafbaarstelling van frauduleuze
gedragingen (kamerstukken I, 1995/96, 23 993, nr. 178) van belang. Indien
dit wetsvoorstel tot wet wordt verheven en in werking treedt, is voorzien
in de strafbaarstelling van het nalaten te voldoen aan een wettelijke verplichting
zekere informatie te verstrekken, voor zover de betrokkene weet of redelijkerwijze
moet vermoeden dat de informatie van belang is in verband met het recht op
een verstrekking of tegemoetkoming, en bedoeld nalaten bevoordeling van hem
of een ander ten gevolge kan hebben. Onder deze strafbepaling, artikel 227b
van het Wetboek van Strafrecht, zal het schenden van een informatieplicht
zijn te vervatten, wanneer de gedraging zich openbaart anders dan door valsheid
in geschrifte. Deze strafbaarstelling is overigens ook ruimer dan vereist
door het fraudeverdrag. Er behoeft geen sprake te zijn van het wederrechtelijk
ontvangen, achterhouden of verminderen van middelen; voldoende is de naar
ervaringsregelen redelijke kans dat het nalaten ertoe leidt dat iemand door
de uitblijvende informatie op geld waardeerbaar voordeel zal ontvangen (kamerstukken
II, 1994/95, 23 993, nr. 3, blz. 13).Ter voldoening aan de verplichting tot strafbaarstelling van elke opzettelijke handeling of elk opzettelijk nalaten waarbij middelen van de
begroting van de Europese Gemeenschappen worden misbruikt door deze middelen
voor andere doelen te gebruiken dan die waarvoor zij oorspronkelijk zijn toegekend,
de gedragingen, hierboven genoemd onder c, zal het Wetboek van Strafrecht
aanpassing behoeven. Een op deze gedragingen toepasselijke strafbepaling kent
het Wetboek van Strafrecht nog niet, reden waarom gelijktijdig met het voorstel
tot goedkeuring van het fraudeverdrag een wijziging van het Wetboek van Strafrecht
wordt voorgesteld. In de memorie van toelichting van dat wijzigingsvoorstel
(het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving) zullen achtergrond en inhoud
van de aanpassing nader worden toegelicht. Wat betreft het misbruik van middelen die bestemd zijn voor de begroting
van de Europese Gemeenschappen, moet gedacht worden aan de volgende situatie.
Bij import van bepaalde goederen wordt geen of weinig heffing betaald, omdat
deze goederen bestemd zijn voor transit buiten de Unie. De goederen worden
aan die bestemming onttrokken en binnen de Unie op de markt gebracht zonder
dat daarvan de bevoegde autoriteiten op de hoogte worden gesteld, laat staan
de verschuldigde extra heffingen worden voldaan. In strafrechtelijke bescherming
tegen dergelijke situaties, vereist door artikel 1, eerste lid, onder a, derde
streepje, is thans reeds voorzien door bepalingen uit de Douanewet. In het
bijzonder kan hier gewezen worden op artikel 47 van die wet. Nadere aanpassing
van wetgeving is derhalve niet nodig.Het derde lid van artikel 1 verplicht de lidstaten het opzettelijk opstellen
of verstrekken van valse, onjuiste of onvolledige verklaringen of documenten
waardoor middelen bestemd voor of afkomstig van de begroting van de Europese
Gemeenschappen wederrechtelijk worden ontvangen, achtergehouden of verminderd,
aan te merken als een strafbaar feit, wanneer die handelingen niet reeds strafbaar
zijn. Zoals in het voorgaande is aangegeven, vallen ook de begrippen «onjuist
of onvolledig» binnen het bereik van artikel 225 van het Wetboek van
Strafrecht. Dit geldt evenzo voor de termen «verstrekken» (zie
artikel 225, tweede lid; afleveren, voorhanden hebben) en «het opzettelijk
opstellen van valse, onjuiste of onzorgvuldige verklaringen of documenten»
(zie artikel 225, eerste lid; het valselijk opmaken van een geschrift). Aangezien
het voor de strafbaarheid van het onder artikel 225 vallende gedrag bovendien
niet relevant is of daardoor enig nadeel is ontstaan, luidt ook hier de conclusie
dat de Nederlandse wetgeving zonder verdere aanpassingen aan de verplichting
tot strafbaarstelling van artikel 1, derde lid, voldoet. Artikel 2Artikel 2 legt vast dat de lidstaten op de in artikel 1 genoemde gedragingen
doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende strafrechtelijke sancties dienen
te stellen. Dit wordt tevens bepaald ten aanzien van de medeplichtigheid aan,
de uitlokking van en de poging tot het plegen van deze feiten. Naast deze
meer algemene aanwijzing met betrekking tot de aard van de sancties verplicht
artikel 2 voorts te voorzien in vrijheidsbenemende straffen die aanleiding
kunnen geven tot uitlevering. Laatstgenoemde verplichting geldt voor de gevallen
van «ernstige fraude», welk begrip door artikel 2 nader wordt
omschreven als (ten minste) iedere fraude waarmee een bedrag van meer dan
50 000 ecu is gemoeid. Lidstaten zijn verder vrij om de beschrijving
van «ernstige fraude» te koppelen aan een lager geldbedrag. De
regeling van artikel 2 beoogt aldus minimaal te bereiken dat iedere lidstaat
EG-fraude waarmee een bedrag van meer dan 50 000 ecu is gemoeid, bedreigt
met straffen die aanleiding kunnen geven tot uitlevering. Bezien in samenhang
met artikel 2 van het op 13 december 1957 te Parijs totstandgekomen Europees
Verdrag betreffende uitlevering (Trb. 1965, 9) komt dit neer op strafbaarstelling
van «ernstige fraude» met in ieder geval een vrijheidsstraf
met een maximum van ten minste één jaar.Het tweede lid van artikel 2 heeft betrekking op de sanctionering van
«geringe fraude». Hieronder wordt verstaan fraude, waarmee een
totaalbedrag van minder dan 4 000 ecu is gemoeid en waarbij zich volgens
de wetgeving van de lidstaten geen bijzondere strafverzwarende omstandigheden
voordoen. Ter zake van dergelijke feiten bepaalt het tweede lid dat lidstaten
kunnen voorzien in de vaststelling van sancties van een andere dan strafrechtelijke
aard (bijvoorbeeld administratieve sancties).Ten aanzien van de gevolgen voor de Nederlandse wetgeving merken wij in
de eerste plaats op dat deze samenhangen met de strafbaarstelling van de in
artikel 1 omschreven gedragingen. Zoals uit de toelichting op artikel 1 van
het fraudeverdrag blijkt, is artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht in
veel gevallen op de strafbaar te stellen gedragingen reeds toepasselijk. Aangezien
op grond van dit artikel straffen kunnen worden opgelegd met een maximum van
zes jaar wordt de strafrechter ruimschoots de mogelijkheid geboden bij de
straftoemeting rekening te houden met de ernst en omstandigheden van het geval.
Hiermee wordt aldus aan de eis van artikel 2 voldaan dat doeltreffende, evenredige
en afschrikwekkende sancties beschikbaar zijn voor de verschillende frauduleuze
gedragingen. Dit geldt evenzo voor de bestraffing van medeplichtigheid aan,
uitlokking van en poging tot het plegen van deze feiten.Artikel 2 vergt evenmin aanpassing van nationale regelgeving, voor zover
het betreft de sanctionering van de gedragingen die zullen worden bestreken
door het nieuwe artikel 227b van het Wetboek van Strafrecht en de bepalingen
van de Douanewet. Ook voor die gevallen geldt dat er in voldoende mate mogelijkheden
bestaan doeltreffende, evenredige en afschrikkende straffen op te leggen,
afhankelijk van de ernst en omstandigheden van het specifieke geval.De sanctienorm betreffende de gedragingen die nog niet onder de Nederlandse
strafwet vallen, te weten het misbruiken van middelen afkomstig van de begroting
van de Europese Gemeenschappen door deze voor andere doelen te gebruiken dan
die waarvoor zij oorspronkelijk zijn toegekend, zal nader worden toegelicht
in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving.
Tenslotte merken wij op dat voor de Nederlandse strafwet het onderscheid tussen
«fraude», «ernstige fraude» en «geringe fraude»
geen verdere betekenis zal hebben. De wijze waarop strafbedreigingen in het
Wetboek van Strafrecht zijn geformuleerd, maakt een dergelijk onderscheid
onnodig. Artikel 3Voor een toelichting op dit artikel verwijzen wij naar de toelichting
op het fraudeverdrag. Dit artikel heeft geen consequenties voor de Nederlandse
wetgeving. Het Wetboek van Strafrecht voorziet reeds in voldoende mogelijkheden
om diegenen die feitelijk leiding hebben gegeven aan het begaan van een strafbaar
feit (door een ondergeschikte) strafrechtelijk aansprakelijk te stellen. Artikel 4Artikel 4 heeft betrekking op de vestiging van rechtsmacht ten aanzien
van de overeenkomstig de artikelen 1 en 2, eerste lid, van het verdrag strafbaar
gestelde feiten. Het betreft hier de vestiging van rechtsmacht in de gevallen:a. waarbij het feit geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van de lidstaat
is begaan of waarbij het voordeel op dit grondgebied is verkregen; b. waarbij de deelneming aan of het aanzetten tot het feit plaatsheeft
op het grondgebied van de lidstaat;c. waarbij het feit begaan is door een onderdaan van de lidstaat in een
andere staat, eventueel beperkt tot de gevallen waarin het feit ook strafbaar
is in de staat waar het begaan is.Gelet op artikel 2 van het Wetboek van Strafrecht, waarin is vastgelegd
dat de Nederlandse strafwet toepasselijk is op ieder die zich in Nederland
aan enig strafbaar feit schuldig maakt, vereist het gestelde onder a en b
geen nadere voorzieningen. Dit geldt eveneens voor de derde rechtsmachtbepaling,
omdat artikel 5, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat de
Nederlandse strafwet steeds toepasselijk is op de Nederlander die zich buiten
Nederland schuldig maakt aan een feit dat door de Nederlandse strafwet als
misdrijf wordt beschouwd en waarop door de wet van het land waar het begaan
is, straf is gesteld. Artikel 5Voor een toelichting op artikel 5 verwijzen wij naar de gemeenschappelijke
toelichting op het fraudeverdrag. Het tweede lid is grotendeels overgenomen
uit artikel 6 van het eerdergenoemde Europees Verdrag betreffende uitlevering.
De enige wijziging ten opzichte van genoemde bepaling bestaat hierin dat de
lidstaat die de uitlevering weigert, zonder voorafgaand verzoek van de lidstaat
die de uitlevering verzocht, de zaak doorgeleidt naar de vervolgingsautoriteiten.
Ten gevolge van dit automatisme is ook dwingend voorgeschreven dat de staat
die wel om de uitlevering verzoekt, na een weigering op grond van de nationaliteit
van de opgeëiste persoon, gehouden is het strafdossier ter beschikking
te stellen. Deze wijziging in de gangbare uitleveringsregels, heeft geen consequentie
voor de Nederlandse Uitleveringswet. Beleidsmatig is het wel relevant. Indien
men zelf de strafvervolging wenst in te stellen, is het van belang voorafgaand
aan het verzoek om een uitlevering na te gaan of het betrokken land eigen
onderdanen uitlevert. Indien zulks niet mogelijk is, zal een uitleveringsverzoek
worden geweigerd met als consequentie dat de behandeling van de strafzaak
overgedragen moet worden.Het derde lid heeft slechts betekenis voor die lidstaten die de uitlevering
voor fiscale delicten als regel weigeren, dan wel daaraan beperkingen stellen.
Nederland behoort daartoe in het algemeen niet, zij het dat in Beneluxverband
slechts uitlevering voor fiscale delicten mogelijk is voor zover deze vallen
binnen de reikwijdte van artikel 63 van de op 19 juni 1990 totstandgekomen
Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de Regeringen van de Staten van
de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek
op 14 juni 1985 te Schengen gesloten Akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing
van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (Trb. 1990, 145; hierna
te noemen: de Uitvoeringsovereenkomst-Schengen). Ten gevolge van het derde
lid van de onderhavige bepaling wordt echter ook die beperking voor de in
het fraudeverdrag genoemde strafbare feiten opzij gezet. Artikel 6Artikel 6 geeft met zijn regels over de samenwerking tussen de lidstaten
invulling aan een van de doelstellingen van het fraudeverdrag. Het eerste
lid ziet op de veelvoorkomende situatie waarin twee of meer lidstaten betrokken
zijn bij een geval van EG-fraude. Deze lidstaten zijn alsdan gehouden doeltreffend
met elkaar samen te werken bij het onderzoek, de vervolging en de bestraffing
van het strafbare feit. Aan de samenwerking kan onder meer vorm worden gegeven
door de verlening van wederzijdse rechtshulp, uitlevering, overdracht van
strafvervolging of tenuitvoerlegging van in een andere lidstaat gewezen rechterlijke
beslissing. De vormvoorschriften die gelden voor elk van de genoemde rechtshulpinstrumenten zijn neergelegd in reeds bestaande verdragen, waarvan
de belangrijkste zijn: het op 20 april 1959 te Straatsburg totstandgekomen
Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken (Trb. 1965,
10), het op 15 mei 1972 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag betreffende
de overdracht van strafvervolging (Trb. 1973, 84), het op 21 maart 1983 te
Straatsburg totstandgekomen Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste
personen (Trb. 1983, 74), het op 27 juni 1962 te Brussel totstandgekomen Verdrag
aangaande de uitlevering en de rechtshulp in strafzaken tussen het Koninkrijk
België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden
(Trb. 1962, 97) alsmede de relevante hoofdstukken van de Uitvoeringsovereenkomst-Schengen.Het tweede lid is opgenomen in verband met fraudezaken die zich in meer
lidstaten afspelen. Alsdan zal meer dan één lidstaat bevoegd
zijn tot het instellen van een strafvervolging. Teneinde te voorkomen dat
dit leidt tot versnippering van de afhandeling is het wenselijk dat de bevoegde
autoriteiten van de betrokken lidstaten, zodra het grensoverschrijdend karakter
wordt ontdekt, nagaan of een concentratie van de strafvervolging van het gehele
feitencomplex in een lidstaat mogelijk is. Daarbij gaat de voorkeur uit naar
de lidstaat waar het zwaartepunt van het feitencomplex zich heeft afgespeeld
of waar de meeste daders zich bevinden. Ook andere aspecten kunnen bij een
dergelijke beslissing een rol spelen. Artikel 7Dit artikel geeft regels die ten doel hebben herhaalde vervolging van
een persoon wegens hetzelfde feit te voorkomen. Deze regels komen overeen
met het bepaalde in de Uitvoeringsovereenkomst-Schengen en de op 25 mei 1987
te Brussel totstandgekomen Overeenkomst tussen de Lidstaten van de Europese
Gemeenschappen inzake de toepassing van het beginsel ne bis in idem (Trb.
1987, 167). Artikelen 8–13Voor een toelichting op deze artikelen verwijzen wij naar de gemeenschappelijke
toelichting op het verdrag. 3 PROTOCOL, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN HET
VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, BIJ DE OVEREENKOMST AANGAANDE DE BESCHERMING
VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN (TRB. 1996,
330) 3.1 AlgemeenIn het voorjaar van 1995 bereikte de Raad van de Europese Unie overeenstemming
over de vorm en inhoud van het fraudeverdrag. Deze overeenstemming hield in
dat vooreerst de kernbepalingen met betrekking tot de strafrechtelijke fraudebestrijding
in een verdrag zouden worden neergelegd en dat in een later stadium zou worden
bezien op welke onderdelen het verdrag nog aanvulling behoefde (zie ook kamerstukken
II, 1994/95, 23 490, nr. 25, blz. 4). Bovengenoemd protocol, hierna het
corruptie-protocol genoemd, betreft een aanvulling van het fraudeverdrag,
in het bijzonder met het oog op de strafrechtelijke bescherming van de financiële
belangen van de Europese Gemeenschappen tegen corrumptieve gedragingen door
of jegens ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van
de Europese Unie.Bij dit protocol behoort een gemeenschappelijke toelichting, die als Bijlage
II bij deze memorie van toelichting is gevoegd. Nadere gegevens over de redenen
die ten grondslag liggen aan de opstelling van dit protocol zijn
te vinden in deze gemeenschappelijke toelichting. Op deze plaats volstaan
wij met een verwijzing daarnaar. Over de voorbereiding van dit protocol hebben
wij het parlement regelmatig geïnformeerd (kamerstukken II, 1995/96,
23 490, nr. 37, blz. 4; nr. 38, blz. 4 en nr. 39; nr. 41, blz. 5; nrs.
52, 54 en 55, blz. 4; nr. 90 en nr. 90a, blz. 4 en nr. 90b, blz. 8). 3.2 Opzet van het corruptie-protocolDe opbouw van het corruptie-protocol komt in sterke mate overeen met de
opbouw van het fraudeverdrag. Volgens dezelfde systematiek zijn in eerste
instantie bepalingen opgenomen over het strafbaar te stellen gedrag en de
bestraffing daarvan. De lidstaten worden verplicht de door het corruptie-protocol
omschreven vormen van actieve en passieve corruptie strafbaar te stellen.
Deze strafbaarstellingen dienen niet alleen betrekking te hebben op nationale
ambtenaren, maar ook op ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, ambtenaren
van de andere lidstaten en de leden van de Commissie van de Europese Gemeenschappen,
het Europees Parlement, het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
en de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen (artikelen 1 tot en met 4).
Op de als actieve en passieve corruptie aangeduide gedragingen zullen de lidstaten
doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties moeten stellen, een
karakterisering van de straffen die het fraudeverdrag eveneens kent (artikel
5).De regels over uitlevering en vervolging, de onderlinge samenwerking tussen
de lidstaten, en de toepassing van het beginsel «ne bis in idem»
die gelden uit hoofde van het fraudeverdrag zijn van overeenkomstige toepassing
verklaard (artikel 7). Dit geldt niet voor de vestiging van rechtsmacht; daarvoor
is een aparte, vrij uitgebreide bepaling opgenomen. Het corruptie-protocol
eindigt met een bepaling over de bevoegdheid van het Hof van Justitie. De
bevoegdheid tot het geven van prejudiciële beslissingen die verband houden
met het corruptie-protocol wordt geregeld door het Protocol betreffende de
prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen,
van de Overeenkomst aan-gaande de bescherming van de financiële belangen
van de Europese Gemeenschappen. 3.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1In artikel 1 worden omschrijvingen gegeven van de begrippen «ambtenaar»,
«communautair ambtenaar», «nationaal ambtenaar» en
«Overeenkomst». Voor zover deze begrippen al niet voor zichzelf
spreken, verwijzen wij voor een nadere verklaring naar de gemeenschappelijke
toelichting. Artikel 2Artikel 2 definieert voor de toepassing van het corruptie-protocol het
begrip passieve corruptie. Uit de definitie blijkt dat hieronder wordt verstaan
het feit dat een ambtenaar als bedoeld in artikel 1:a. opzettelijk, onmiddellijk of middellijk,b. voordelen, ongeacht de aard daarvan, voor zichzelf of voor een ander,c. aanneemt of vraagt, dan wel ingaat op een desbetreffende toezegging,d. teneinde, in strijd met zijn ambtsplicht, een ambtshandeling of een
handeling in de uitoefening van zijn ambt te verrichten of na te laten,e. waardoor de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen
worden of kunnen worden geschaad.Het tweede lid verplicht de lidstaten de onder deze omschrijving vallende
gedragingen strafbaar te stellen. Voor een nadere uiteenzetting over de bestanddelen
van de strafbaar te stellen passieve corruptie verwijzen wij in
de eerste plaats naar de gemeenschappelijke toelichting op artikel 2. Met
inachtneming van dit commentaar en het bepaalde in artikel 363 van het Wetboek
van Strafrecht, alwaar de passieve corruptie met betrekking tot de Nederlandse
ambtenaar strafbaar is gesteld, merken wij over de gevolgen van deze verdragsbepaling
voor de Nederlandse wetgeving het volgende op.Het begrip ambtenaar in artikel 363 van het Wetboek van Strafrecht heeft
betrekking op de Nederlandse ambtenaar. Gelet op de omschrijving van ambtenaar
in artikel 1 van het corruptie-protocol dient deze kring van functionarissen
uitgebreid te worden. Artikel 363 zal in ieder geval ook betrekking moeten
hebben op de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, de ambtenaren van
de overige Europese lidstaten en op de personen die in artikel 4 van het corruptie-protocol
worden genoemd. In het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving en de daarbij
behorende memorie van toelichting wordt aangegeven op welke wijze aan de gelijkstelling
van deze functionarissen met de Nederlandse ambtenaren vorm wordt gegeven.
Deze gelijkstellingsbepaling zal een bredere reikwijdte hebben dan door het
protocol wordt vereist. De achtergrond daarvan wordt nader toegelicht in paragraaf 5,
waarin het Verdrag inzake de bestrijding van omkoping van buitenlandse ambtenaren
bij internationale zakelijke transacties aan de orde komt. De goedkeuring
van dat verdrag brengt mee dat de corruptie-bepalingen niet alleen van toepassing
dienen te zijn op (kort gezegd) de Europese ambtenarij, maar ook op de overige
buitenlandse ambtenaren.De bestanddelen «voordelen, ongeacht de aard daarvan», «onmiddellijk
of middellijk» en «voor zichzelf of voor een ander» nopen
niet tot aanpassing van het Wetboek van Strafrecht: de aard van de gift of
belofte wordt in artikel 363 verder niet gepreciseerd en omvat derhalve in
beginsel elk voordeel, ongeacht aan wie het met medeweten van de ambtenaar
toekomt. De bestanddelen «aannemen» en het «ingaan op een
desbetreffende toezegging» zijn eveneens terug te vinden in de Nederlandse
strafwet. Het vragen van een toezegging of een voordeel ontbreekt als bestanddeel
in artikel 363. Dit gedrag kan wel strafbaar zijn als knevelarij (artikel
366) of als uitlokking van actieve corruptie (artikel 177). Niettemin achten
wij het wenselijk, mede met het oog op de justitiële samenwerking met
de overige lidstaten van de Europese Unie, de strafwet op dit onderdeel aan
te passen. Het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving strekt daartoe.De bestanddelen «in strijd met zijn ambtsplicht» en «een
ambtshandeling of een handeling in de uitoefening van zijn ambt te verrichten
of na te laten» zijn – zij het in enigszins andere bewoordingen –
terug te vinden in artikel 363. Omdat geen sprake is van materiële verschillen
kan aanpassing van wetgeving achterwege blijven. Evenmin vergt het bestanddeel
«waardoor de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen
worden of kunnen worden geschaad» nadere voorzieningen. Uit artikel
7 van het corruptie-protocol in verbinding met artikel 9 van het fraudeverdrag
volgt dat lidstaten ervoor kunnen kiezen om dit nadeel-vereiste niet in hun
nationale strafbepalingen op te nemen. Hiertoe wordt niet overgegaan omdat
een dergelijke restrictie onwenselijk wordt geacht. Ook wanneer niet aangetoond
kan worden dat de corruptie nadeel heeft toegebracht of heeft kunnen toebrengen
aan de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen is immers sprake
van laakbaar gedrag. In dit verband kan ook worden gewezen op de op 26 mei
1997 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst, opgesteld op basis van artikel
K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, ter bestrijding van corruptie
waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van
de Europese Unie betrokken zijn (Trb. 1997, 249). Dit verdrag is blijkens
zijn considerans opgesteld ter aanvulling van het corruptieprotocol teneinde
daden van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of ambtenaren
van de lidstaten betrokken zijn, in het algemeen strafbaar te
stellen. Kenmerkend aan de in dit verdrag opgenomen bepalingen betreffende
actieve en passieve corruptie is dan ook dat enig nadeelvereiste ontbreekt.
Een wetsvoorstel tot goedkeuring van dit verdrag is thans in voorbereiding. Artikel 3In artikel 3 wordt een omschrijving gegeven van actieve corruptie. Daaronder
wordt verstaan het feit dat iemand:a. opzettelijk een ambtenaar onmiddellijk of middellijk,b. een voordeel, ongeacht de aard daarvan, voor hemzelf of voor een ander,c. belooft of verstrekt,d. om, in strijd met zijn ambtsplicht, een ambtshandeling of een handeling
in de uitoefening van zijn ambt te verrichten of na te laten, e. waardoor de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen
worden of kunnen worden geschaad.Het tweede lid verplicht de lidstaten de onder deze omschrijving vallende
gedragingen in hun nationale wetgeving strafbaar te stellen. Voor een nadere
toelichting op de bestanddelen van de strafbaar te stellen actieve corruptie
verwijzen wij ook naar de gemeenschappelijke toelichting. Over de gevolgen
voor de Nederlandse strafwet wordt het volgende opgemerkt.Actieve corruptie is in artikel 177 van het Wetboek van Strafrecht strafbaar
gesteld, voor zover daarbij Nederlandse ambtenaren betrokken zijn. Net als
bij de passieve corruptie brengt uitvoering van de verdragsverplichtingen
met zich mee dat deze kring van functionarissen (de Nederlandse ambtenarij)
uitgebreid dient te worden. Artikel 177 zal in ieder geval ook betrekking
moeten hebben op de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, de ambtenaren
van de overige lidstaten van de Europese Unie en op de personen die in artikel
4 van het protocol worden genoemd (zie verder de toelichting op artikel 2).Het bestanddeel «opzettelijk» heeft geen consequenties voor
artikel 177. Dit vereiste volgt uit de omschrijvingen van de strafbaar gestelde
gedragingen. De onderdelen b, d en e zijn reeds aan orde gekomen bij de bespreking
van artikel 2. Artikel 4De uitvoering van de verdragsbepalingen inzake de strafbaarstelling van
actieve en passieve corruptie kan ook gevolgen hebben voor feiten waarbij
ministers, parlementsleden, leden van de hoogste rechterlijke instanties of
van de Rekenkamer betrokken zijn. Dit is afhankelijk van het feit of lidstaten
al dan niet bijzondere regels kennen waarin de gedragingen als omschreven
in de artikelen 2 en 3 die door of tegen deze personen worden gepleegd, strafbaar
zijn gesteld. Is dit het geval, bijvoorbeeld omdat deze personen voor de toepassing
van het strafrecht met een ambtenaar gelijk worden gesteld, dan verplicht
artikel 4 ertoe deze strafbaarstellingen eveneens van toepassing te laten
zijn op gevallen waarbij leden van de Commissie van de Europese Gemeenschappen,
respectievelijk het Europees Parlement, het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen en de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen betrokken zijn.Een gelijkstelling van de leden van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
met ministers van de nationale regeringen kan achterwege blijven wanneer ten
aanzien van het handelen of nalaten van ministers bijzondere wetgeving tot
stand is gebracht in verband met de ministeriële verantwoordelijkheid.
In dat geval dient de lidstaat ervoor te zorgen dat de leden van de Commissie
onder het bereik van de strafbepalingen ter uitvoering van de artikelen 2
en 3 komen te vallen. Artikel 4 bevat voorts een gelijkstellingsbepaling
met betrekking tot EG-fraude. De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat de
regeling van de strafrechtelijke aansprakelijkheid ter zake van EG-fraude,
begaan door nationale ambtenaren, van overeenkomstige toepassing is op feiten
waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen betrokken zijn.Met het oog op de uitvoering van artikel 4 dient het Wetboek van Strafrecht
te worden aangepast. Daarbij kan allereerst worden opgemerkt dat het derde
en het vierde lid voor de Nederlandse situatie buiten beschouwing kunnen worden
gelaten; de «gewone» Nederlandse strafbepalingen inzake corruptie
en fraude zijn immers evengoed van toepassing op de Nederlandse ministers,
parlementsleden, leden van de Hoge Raad en leden van de Algemene Rekenkamer.
Wanneer nu deze strafbepalingen ook van toepassing worden verklaard op ambtenaren
van de Europese Gemeenschappen (zie de toelichting op de artikelen 2 en 3)
wordt gelet op de betekenis van het begrip «ambtenaar» in het
Nederlandse strafrecht (vgl. artikel 84 van het Wetboek van Strafrecht) aan
artikel 4 gevolg gegeven.Wat betreft artikel 4, vierde lid, kan nog het volgende worden opgemerkt.
Ingevolge artikel 92 van de Wet op de rechterlijke organisatie neemt de Hoge
Raad in eerste en laatste ressort kennis van ambtsmisdrijven en ambtsovertredingen
begaan door de leden van de Staten-Generaal, de ministers en de staatssecretarissen.
De rechtsmacht van de Hoge Raad als rechter in eerste en laatste ressort ter
zake van deze feiten wordt door artikel 119 van de Grondwet beperkt tot genoemde
ambtsdragers. Ingevolge het derde lid van artikel 4 behoeven deze regels geen
aanpassing in die zin dat ook de leden van het Europees Parlement en van de
Commissie van de Europese Gemeenschappen onder de regeling van artikel 92
van de Wet op de rechterlijke organisatie komen te vallen. Artikel 5Artikel 5 verplicht de lidstaten op de gedragingen, omschreven in de artikelen
2 en 3, doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties te stellen.
Dit wordt eveneens bepaald ten aanzien van de medeplichtigheid aan, de uitlokking
van en de poging tot het plegen van deze feiten. De verplichting geldt onverminderd
de uitoefening van disciplinaire bevoegdheden tegen nationale of communautaire
ambtenaren door de bevoegde instanties, maar met de mogelijkheid om in de
strafrechtelijke procedure bij de straftoemeting met eventuele reeds eerder
opgelegde disciplinaire straffen rekening te houden. Over de uitvoeringsaspecten
van dit artikel merken wij het volgende op.Hierboven zijn de artikelen 177 en 363 van het Wetboek van Strafrecht
in verband gebracht met de verplichtingen, voortvloeiend uit de verdragsartikelen
2 en 3. Zoals gebruikelijk in het Nederlandse commune strafrecht geven de
artikelen 177 en 363 niet alleen een omschrijving van het strafbare gedrag,
maar bepalen zij tevens de maximumstraffen die kunnen worden opgelegd. Er
kunnen straffen worden opgelegd van ten hoogste twee, respectievelijk vier
jaar gevangenisstraf. Deze strafbedreigingen bieden de mogelijkheid om bij
de straftoemeting voldoende rekening te houden met de ernst en omstandigheden
van het geval, alsmede met eventueel opgelegde disciplinaire straffen. De
Nederlandse strafwet voldoet derhalve reeds aan de eisen van artikel 5; er
zijn doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties beschikbaar, ook
voor de bestraffing van medeplichtigheid aan, uitlokking van en poging tot
het plegen van de feiten. Artikel 6Artikel 6 heeft betrekking op de vestiging van rechtsmacht ten aanzien
van de overeenkomstig de artikelen 2, 3 en 4 strafbaar gestelde
feiten. Het gaat om de vestiging van rechtsmacht in de gevallen:a. waarbij het feit geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van de lidstaat
is begaan (artikel 6, eerste lid, onder a);b. waarbij het feit begaan is door een onderdaan of een ambtenaar van
de lidstaat (artikel 6, eerste lid, onder b);c. waarbij het feit begaan is tegen een ambtenaar als bedoeld in artikel
1 of tegen een onderdaan van de lidstaat die een Europese functie uitoefent
(artikel 6, eerste lid, onder c);d. waarbij het feit begaan is door een ambtenaar in dienst van een instelling
van de Europese Gemeenschappen of van een overeenkomstig de Verdragen tot
oprichting van de Europese Gemeenschappen ingesteld orgaan dat zijn zetel
heeft in de betrokken lidstaat (artikel 6, eerste lid, onder d).Artikel 2 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat de Nederlandse strafwet
toepasselijk is op ieder die zich in Nederland aan enig strafbaar feit schuldig
maakt. Artikel 6, eerste lid, onder a, heeft derhalve geen gevolgen voor de
Nederlandse wetgeving.Met betrekking tot artikel 6, eerste lid, onder b, merken wij het volgende
op. Krachtens artikel 6 van het Wetboek van Strafrecht is de Nederlandse strafwet
toepasselijk op de Nederlandse ambtenaar die zich buiten Nederland schuldig
maakt aan een der misdrijven omschreven in titel XXVIII van het Tweede Boek,
waaronder artikel 363. Hieruit volgt dat er geen nadere voorzieningen zijn
vereist ter vestiging van rechtsmacht betreffende Nederlandse ambtenaren voor
zover deze zich schuldig maken aan passieve corruptie.Ingevolge artikel 5, eerste lid, sub 2°, van het Wetboek van Strafrecht
is de Nederlandse strafwet toepasselijk op Nederlanders die zich buiten Nederland
schuldig maken aan een feit hetwelk door de Nederlandse strafwet als misdrijf
wordt beschouwd en waarop door de wet van het land waar het begaan is, straf
is gesteld. Voor de rechtsmacht ter zake van de gevallen die niet onder de
reikwijdte van artikel 6 van het Wetboek van Strafrecht vallen, betekent dit
dat aan artikel 6, eerste lid, onder b, van het corruptie-protocol, wordt
voldaan voor zover de desbetreffende feiten naar de wet van het land waar
zij zijn begaan, strafbaar zijn (het vereiste van dubbele strafbaarheid).
Binnen de Europese Unie zal dit steeds het geval zijn; daartoe strekken immers
de bepalingen van het corruptie-protocol. De eventuele strafbaarheid van deze
feiten buiten de Unie verschilt uiteraard van land tot land. Nochtans lijkt
er geen bijzonder belang aanwezig om voor die gevallen het vereiste van dubbele
strafbaarheid te schrappen. Artikel 6 van het corruptie-protocol verplicht
daartoe ook niet. Het tweede lid maakt het mogelijk om ter uitvoering van
de rechtsmachtsbepaling van artikel 6, eerste lid, onder b, de voorwaarde
van artikel 5, eerste lid, sub 2°, te handhaven. Overeenkomstig artikel
6, tweede lid, zal daarvan aan de depositaris van het corruptie-protocol melding
worden gedaan.Artikel 6, eerste lid, onder c, heeft betrekking op de rechtsmacht ter
zake van actieve corruptie waarbij betrokken is een Nederlandse ambtenaar,
een ambtenaar van de Europese Gemeenschappen, een ambtenaar van een andere
lidstaat of een persoon met de Nederlandse nationaliteit die een functie uitoefent
als bedoeld in artikel 4 van het corruptie-protocol. Hierboven is reeds de
regeling van artikel 5, eerste lid, sub 2°, van het Wetboek van Strafrecht
aan de orde geweest. Deze bepaling brengt – onder de te stellen voorwaarde
van dubbele strafbaarheid – in ieder geval met zich mee dat rechtsmacht
kan worden uitgeoefend indien actieve corruptie (wanneer artikel 177 is aangepast
in de door het corruptie-protocol vereiste zin) in het buitenland is begaan
door Neder-landers tegen de personen, genoemd in artikel 6, eerste lid, onder
c.Wat betreft de actieve corruptie, begaan door niet-Nederlanders, stellen
wij voor om de vestiging van rechtsmacht te beperken tot die gevallen waarbij de actieve corruptie gericht is op de Nederlanders onder de
personen, genoemd in artikel 6, eerste lid, onder c. Verdere uitbreiding van
rechtsmacht ligt minder voor de hand; feit noch persoon is dan in verband
te brengen met het Nederlandse stelsel. Voor de vestiging van rechtsmacht
in de laatstgenoemde situatie – ter uitvoering van artikel 6, eerste
lid, onder c, van het corruptie-protocol – zal het Wetboek van Strafrecht
gewijzigd moeten worden. In het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving
zijn daartoe voorstellen tot wijziging van artikel 4 van het Wetboek van Strafrecht
opgenomen.Zoals hierboven aangegeven, biedt artikel 6, tweede lid, van het corruptie-protocol
de mogelijkheid om de opgenomen rechtsmachtsregels onder voorwaarden toe te
passen. De Nederlandse voorwaarden betreffende de rechtsmachtsbepaling van
artikel 6, eerste lid, onder c, houden derhalve in dat de actieve corruptie
(a) dient begaan te zijn door een Nederlander in een land waar op dat feit
straf is gesteld of (b) gepleegd dient te zijn tegen een Nederlander. Deze
voorwaarden zullen overeenkomstig artikel 6, tweede lid, aan de depositaris
worden bekendgemaakt.Artikel 6, eerste lid, onder d, bepaalt ten slotte dat rechtsmacht gevestigd
moet worden voor de gevallen waarin corruptie of EG-fraude wordt begaan door
ambtenaren in dienst van een instelling van de Europese Gemeenschappen of
van een overeenkomstig de verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen
ingesteld orgaan dat zijn zetel heeft in Nederland. Wat deze rechtsmachtsbepaling
betreft merken wij allereerst op dat deze alleen van betekenis is voor het
geval de betrokken ambtenaar geen Nederlander is (zie hierboven: artikel 5,
eerste lid, sub 2°, van het Wetboek van Strafrecht). Voor dat soort gevallen
zullen wij wijzigingsvoorstellen doen in die zin dat het Wetboek van Strafrecht
tussen de bedoelde categorie van communautaire ambtenaren enerzijds en de
Nederlandse ambtenaren anderzijds geen onderscheid meer maakt. In verband
daarmee zal overigens wel weer overeenkomstig artikel 6, tweede lid, van het
corruptie-protocol de voorwaarde gesteld en bekend gemaakt moeten worden,
namelijk die betreffende het vereiste van dubbele strafbaarheid in geval van
betrokkenheid bij EG-fraude. Artikelen 7–11In paragraaf 3.2 is reeds aangegeven dat de regels over uitlevering
en vervolging, de onderlinge samenwerking tussen de lidstaten en de toepassing
van het beginsel «ne bis in idem» die gelden uit hoofde van het
fraudeverdrag in artikel 7 van het corruptie-protocol van overeen-komstige
toepassing worden verklaard. Artikel 7 regelt in gelijke zin de toepasselijkheid
van artikel 3. Een en ander betekent dat de artikelen 3, 5, 6 en 7 van het
fraudeverdrag eveneens gelden wanneer sprake is van feiten die krachtens het
corruptie-protocol strafbaar dienen te worden gesteld. Deze bepalingen van
het fraudeverdrag zijn toegelicht in paragraaf 2.3. De artikelen 8 tot en met 11 van het corruptie-protocol geven geen aanleiding
tot aanvullende opmerkingen op de gemeenschappelijke toelichting bij het onderhavige
protocol. 4 PROTOCOL, OPGESTELD OP GROND VAN ARTIKEL K.3 VAN HET
VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, BETREFFENDE DE PREJUCIDIËLE UITLEGGING,
DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VAN DE OVEREENKOMST
AANGAANDE DE BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
(TRB. 1997, 40) 4.1 AlgemeenBij de besprekingen over het ontwerp-fraudeverdrag is door een aantal
lidstaten, waaronder Nederland, herhaaldelijk aangedrongen op de opneming
van een regeling betreffende de prejudiciële bevoegdheid van het Hof
van Justitie van de Europese Gemeenschappen (zie ook kamerstukken II, 1994/95,
23 490, nr. 28, blz. 12; nrs. 30 en 31 en nr. 87b; 1995/96, 23 490,
nr. 47, blz. 8–9, nr. 51, blz. 5–6 en nr. 90h en 1996/97, 23 490,
nr. 62, blz. 11). Achtergrond hiervan is steeds geweest de wens om te komen
tot een voorziening die een uniforme uitleg van het verdrag zo veel mogelijk
zou verzekeren. Over de inhoud van een dergelijke regeling kon evenwel geen
overeenstemming worden bereikt, vooral omdat het Verenigd Koninkrijk de opvatting
huldigde dat iedere bevoegdheid van het Hof van Justitie onwenselijk zou zijn.De problematiek met betrekking tot het toekennen van prejudiciële
bevoegdheden aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft
zich niet beperkt tot het fraudeverdrag. Bij de totstandkoming van de op 26
juli 1995 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst, opgesteld op grond van
art. K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, tot oprichting van
een Europese Politiedienst (Trb. 1995, 282; hierna: Europol-Overeenkomst)
en van de op 26 juli 1995 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst, opgesteld
op grond van art. K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzake
het gebruik van informatica op douanegebied (Trb. 1995, 287; hierna: DIS-Overeenkomst)
speelde dit vraagstuk eveneens. Ook wat deze instrumenten betreft, bleek het
niet mogelijk in de verdragstekst zelf het Hof van Justitie de bevoegdheid
te verlenen tot het geven van prejudiciële beslissingen.De Benelux-partners, daarbij met name gesteund door Duitsland, Italië
en Oostenrijk, hebben ook na ondertekening van voornoemde verdragen volhard
in hun streven naar een bevredigende regeling voor de prejudiciële bevoegdheid
van het Hof van Justitie. Deze opstelling heeft er uiteindelijk toe geleid
dat voor deze verdragen alsnog hofprotocollen tot stand konden worden gebracht.
Deze hofprotocollen voorzien in de mogelijkheid voor de lidstaten om door
middel van een verklaring de prejudiciële bevoegdheid van het Hof van
Justitie van de Europese Gemeenschappen voor het desbetreffende verdrag te
erkennen. 4.2 Opzet van het hofprotocolHet Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof
van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst aangaande
de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen,
hierna kortheidshalve hofprotocol genoemd, heeft niet alleen betrekking op
het fraudeverdrag, maar ook op het corruptie-protocol. De bevoegdheid tot
het geven van prejudiciële beslissingen wordt per lidstaat geregeld door
middel van een af te leggen verklaring, waarin wordt aangegeven welke rechterlijke
instanties zich tot het Hof van Justitie kunnen wenden met een verzoek om
een prejudiciële uitspraak. In de verklaring kunnen de lidstaten bepalen
dat dit (1) elke nationale rechterlijke instantie kan zijn of dat (2) deze
voorziening slechts openstaat voor de rechterlijke instanties waarvan de beslissingen
volgens het nationale recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep. Nederland heeft gekozen voor de eerste mogelijkheid opdat elke rechterlijke
instantie zich kan wenden tot het Hof van Justitie met een verzoek om een
prejudiciële uitspraak over de uitleg van het fraudeverdrag of het corruptie-protocol.
Nederland heeft voorts een verklaring afgelegd waarbij het zich het recht
voorbehoudt in zijn nationale wetgeving te bepalen dat wanneer een vraag over
de uitleg van een van deze instrumenten aan de orde komt in een zaak die aanhangig
is bij een «laatste» rechterlijke instantie, de desbetreffende
instantie verplicht is de zaak aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
voor te leggen. Een dergelijke verklaring is ook afgelegd bij de hierboven
genoemde hofprotocollen bij de Europol-Overeenkomst en de DIS-Overeenkomst. 4.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Artikel 1 verleent aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
de bevoegdheid om onder de in het hofprotocol vastgelegde voorwaarden uitspraak
te doen over de interpretatie van het fraudeverdrag en het corruptie-protocol.
In het artikel wordt niet gespecificeerd over welke bepalingen de bevoegdheid
van het Hof zich uitstrekt. Dit betekent dat het Hof in beginsel over alle
bepalingen van het fraudeverdrag en corruptie-protocol desverzocht een prejudiciële
uitspraak kan doen. Naar verwachting zal echter slechts een aantal voorschriften
daadwerkelijk voor prejudiciële vraagstelling in aanmerking komen. Niettemin
is ervoor gekozen een limitatieve opsomming van bepalingen achterwege te laten.
Dit heeft als voordeel dat eventuele onbevoegdheid van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen wordt voorkomen wanneer prejudiciële vragen
worden gesteld over regels die daarvoor op het eerste gezicht niet in aanmerking
komen. Artikel 2Artikel 2 heeft betrekking op de erkenning van de bevoegdheid van het
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen tot het geven van prejudiciële
beslissingen door de lidstaten. Een lidstaat kan deze bevoegdheid erkennen
door het afleggen van een verklaring waarbij aangegeven wordt welke nationale
rechterlijke instanties zich tot het Hof kunnen wenden. Het tweede lid van
artikel 1 biedt hiertoe een keuze uit twee varianten. De eerste variant (tweede
lid, onder a) houdt in dat de lidstaat aangeeft dat elke rechterlijke instantie
waarvan de beslissingen volgens het nationale recht niet vatbaar zijn voor
hoger beroep zich tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
kan wenden. Het afleggen van een verklaring volgens het tweede lid, onder
b, leidt ertoe dat prejudiciële vragen ook kunnen worden gesteld door
rechterlijke instanties, waarvan de beslissingen nog wel vatbaar zijn voor
hoger beroep.Zoals in paragraaf 4.2 is aangegeven, heeft Nederland bij de ondertekening
van dit protocol door middel van de verklaring, bedoeld in het eerste lid,
de keuze gemaakt voor de ruimste variant. Dit betekent dat alle rechterlijke
instanties het Hof van Justitie om een prejudiciële beslissing kunnen
verzoeken. Artikel 3Artikel 3, eerste lid, legt vast dat het protocol betreffende het Statuut
van het Hof van Justitie en het Reglement voor de procesvoering van het Hof
van toepassing zijn. Daarmee wordt bereikt dat de prejudiciële procedure
op grond van dit hofprotocol overeenstemt met de procedure zoals die geldt bij de behandeling van prejudiciële vragen betreffende
de toepassing van het gemeenschapsrecht.In het tweede lid is neergelegd dat elke lidstaat, ongeacht of deze overeenkomstig
artikel 2 een verklaring heeft afgelegd, het recht heeft memorieën of
schriftelijke opmerkingen aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
voor te leggen die betrekking hebben op een bij het Hof aanhangig gemaakte
zaak. Dit betekent dat ook lidstaten wier rechterlijke instanties niet bevoegd
zijn tot het stellen van prejudiciële vragen de mogelijkheid wordt geboden
in een procedure te interveniëren. Dat hieraan behoefte kan bestaan,
vloeit voort uit het gegeven dat een beslissing van het Hof van Justitie over
de uitleg van het fraudeverdrag of het corruptie-protocol ook gevolgen kan
hebben voor een lidstaat die geen van de in artikel 2 voorziene verklaringen
heeft afgelegd. Regels waarvan het Hof van Justitie van de Europese Gemeen-schappen
een interpretatie heeft gegeven, moeten immers ook in die lidstaat conform
de uitleg van het Hof worden toegepast. Het feit dat elke lidstaat gerechtigd
is tot het indienen van memorieën en schriftelijke opmerkingen maakt
het bovendien mogelijk dat het Hof van Justitie zo volledig mogelijk wordt
geïnformeerd. 5 VERDRAG INZAKE DE BESTRIJDING VAN OMKOPING VAN BUITENLANDSE
AMBTENAREN BIJ INTERNATIONALE ZAKELIJKE TRANSACTIES (TRB. 1998, 219) 5.1 AlgemeenWanneer een beeld geschetst moet worden van de voorgeschiedenis van het
op 17 december 1997 te Parijs totstandgekomen Verdrag inzake de bestrijding
van omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties
(hierna: het OESO-corruptieverdrag), dient terug te worden gegaan naar het
einde van de jaren tachtig. In die tijd begon de OESO met besprekingen over
de corruptie bij internationale zakelijke transacties. Onderzocht werd op
welke wijze in het kader van de samenwerking tussen de OESO-lidstaten ongeoorloofde
betalingen in het handelsverkeer konden worden bestreden. Dit resulteerde
in 1994 in de totstandkoming van de OESO-aanbeveling inzake omkoping bij internationale
zakelijke transacties (C(94)75/FINAL).In de loop van 1996 is een begin gemaakt met een herziening van deze aanbeveling,
vooral omdat bleek dat de OESO-lidstaten in de bestaande aanbeveling onvoldoende
aanleiding zagen om op korte termijn hun strafwet aan te passen in de zin
dat het omkopen van buitenlandse ambtenaren strafbaar zou worden. Diverse
argumenten werden daarvoor aangedragen. Zo vormde voor sommige lidstaten (Frankrijk,
Duitsland en Mexico) een groot beletsel het gegeven dat de aanbeveling meer
politieke dan juridische betekenis had. Naar het oordeel van die landen ontbraken
er gedegen garanties dat alle OESO-lidstaten ook daadwerkelijk tot de gewenste
strafbaarstelling over zouden gaan; gevreesd werd voor ongelijke concurrentieverhoudingen
door het ontbreken van een zogeheten «level playing field». Andere
lidstaten (waaronder Nederland) huldigden het standpunt dat zij weliswaar
bereid waren om uitvoering te geven aan de aanbeveling, maar daarmee zouden
wachten totdat duidelijkheid bestond over de ontwikkelingen binnen de Europese
Unie op het gebied van corruptiebestrijding (zie ook: Handelingen II, 1996/97,
blz. 2887–2888 en Handelingen II, 1997/98, blz. 1047–1048).Om aan deze onbevredigende situatie een einde te maken, stelde de OESO-ministersconferentie
van 26–27 mei 1997 een herziene aanbeveling (C(97)123/FINAL) vast, waarin
als onderdeel van een aangepast werkprogramma ter bestrijding van corruptie
het besluit was opgenomen direct een begin te maken met de voorbereiding van
een verdrag dat voor het einde van 1997 voor ondertekening gereed
moest zijn. Het besluit omvatte bovendien ambitieuze streefdata met betrekking
tot het verloop van de nationale goedkeuringsprocedures. Binnen de daarvoor
door de OESO-ministers gestelde termijn is het OESO-corruptieverdrag tot stand
gekomen. Het verdrag kon op 17 december 1997 na drie voorspoedig verlopen
onderhandelingsrondes te Parijs worden ondertekend.Bij het verdrag behoort een gemeenschappelijke toelichting, die als Bijlage
III bij deze memorie van toelichting is gevoegd. Na een korte, algemene bespreking
van de hoofdlijnen van het verdrag zullen wij in aanvulling op deze gemeenschappelijke
toelichting de verschillende artikelen behandelen, vooral wanneer zij gevolgen
hebben voor de Nederlandse wetgeving. 5.2 Opzet van het OESO-corruptieverdragDe kern van het OESO-corruptieverdrag vormt de verplichting tot strafbaarstelling
van het omkopen van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties.
De omschrijving van het strafbaar te stellen omkopen omvat ook het handelen
of nalaten van de ambtenaar dat niet strijdig is met zijn ambtsplicht. Daarin
verschilt het OESO-corruptieverdrag van het corruptie-protocol dat alleen
ziet op het handelen of nalaten van de ambtenaar in strijd met de ambtsplicht.
Wat betreft de kring van betrokken functionarissen is het OESO-corruptieverdrag
eveneens ruimer; de strafbaarstelling in het OESO-corruptieverdrag richt zich
op het omkopen van elke buitenlandse ambtenaar, terwijl het corruptie-protocol
alleen verplicht tot het treffen van maatregelen tegen het omkopen van de
ambtenaar afkomstig van een lidstaat van de Europese Unie of werkzaam bij
een van de instellingen van de Europese Gemeenschappen.Zoals het corruptie-protocol zich wat de strafbaarstellingen betreft in
beginsel beperkt tot gedragingen ten nadele van de financiële belangen
van de Europese Gemeenschappen, zo beperkt het OESO-corruptieverdrag zich
tot regels inzake de strafbaarstelling van corruptie in het kader van internationale
zakelijke transacties. Ook hier geldt echter dat de lidstaten deze restrictie
niet in hun nationale wetgeving behoeven over te nemen en aldus kunnen kiezen
voor verdergaande bepalingen. Deze restrictie ligt, gelet op de bestaande
strafbepalingen, voor Nederland evenmin in de rede (zie ook paragraaf 3.3,
toelichting op de artikelen 2 en 3, en de gemeenschappelijke toelichting op
het OESO-corruptieverdrag, onder punt 2).In opbouw is het OESO-corruptieverdrag goeddeels vergelijkbaar met het
fraudeverdrag en het corruptie-protocol. In de artikelen 1 tot en met 3 zijn
regels opgenomen over het strafbaar te stellen gedrag, de daarvoor in het
leven te roepen sancties en de aansprakelijkheid van rechtspersonen. Daarna
volgen artikel 4 met regels over de vestiging van rechtsmacht en de artikelen
5 en 6 die, anders dan het fraudeverdrag en het corruptie-protocol, expliciet
bepalen dat de OESO-lidstaten de regels die voortvloeien uit dit verdrag getrouw
en doeltreffend dienen na te leven. Inzake het witwassen bepaalt artikel 7
dat de wetgeving van de landen waarin het witwassen van gelden in verband
met het omkopen van nationale ambtenaren strafbaar is zodanig aangepast moet
worden dat ook strafbaar wordt het witwassen van gelden in verband met het
omkopen van buitenlandse ambtenaren.Artikel 8 vloeit voort uit de eerdergenoemde OESO-aanbeveling van 1997.
De lidstaten zijn uit hoofde van dit artikel gehouden doeltreffende maatregelen
te nemen teneinde de boekhoudkundige kunstgrepen tegen te gaan die worden
toegepast om uitgaven of reserves in verband met het omkopen van buitenlandse
ambtenaren te verhullen.De artikelen 9 en 10 hebben betrekking op de internationale samenwerking.
Zo is in artikel 9 de verplichting tot het verlenen van rechtshulp opgenomen
en kent artikel 10 regels met betrekking tot uitlevering en de uitoefening
van rechtsmacht in de gevallen waarin aan een verzoek om uitlevering geen
gevolg kan worden gegeven. Artikel 11 is opgenomen teneinde een voorspoedige
informatie-uitwisseling tussen de lidstaten zeker te stellen. De lidstaten
dienen daartoe de secretaris-generaal van de OESO mede te delen welke nationale
instanties als aanspreekpunt fungeren bij verzoeken om rechtshulp en uitlevering.Artikel 12 schrijft samenwerking voor tussen partijen in het kader van
een programma aan de hand waarvan toezicht zal worden gehouden op de werking
van het OESO-corruptieverdrag en de wijze waarop aan het verdrag uitvoering
wordt gegeven. Een en ander zal plaatsvinden binnen de OESO-werkgroep inzake
de bestrijding van corruptie die eerder belast is geweest met het opstellen
van het verdrag. De lidstaten kunnen besluiten de werkzaamheden in handen
van een ander gremium te stellen. Op dit moment berust deze taak nog bij de
eerdergenoemde OESO-werkgroep die in verband daarmee reeds enkele keren is
bijeengekomen. Het verdrag eindigt – zoals gebruikelijk – met
bepalingen over onder meer de ondertekening, de bekrachtiging en de inwerkingtreding. 5.3 Artikelsgewijze toelichting Artikel 1Zoals in paragraaf 5.2 reeds is aangegeven, verplicht dit artikel
tot het strafbaar stellen van het omkopen van een buitenlandse ambtenaar bij
internationale zakelijke transacties. Meer precies houdt artikel 1, eerste
lid, in dat strafbaar dient te worden gesteld:a. het opzettelijk aanbieden, beloven of geven,b. van iedere niet verschuldigde betaling of ieder ander voordeel, direct
dan wel via tussenpersonen,c. aan een buitenlandse overheidsfunctionaris, voor deze functionaris
of voor een derde partij,d. teneinde te bewerkstelligen dat de functionaris handelt of nalaat te
handelen met betrekking tot de uitvoering van overheidstaken, e. om aldus zakelijk of enig ander ongeoorloofd voordeel uit internationale
zakelijke transacties te verkrijgen of te behouden.Voor een nadere uiteenzetting over de betekenis van deze bestanddelen
verwijzen wij in de eerste plaats naar de gemeenschappelijke toelichting op
artikel 1. Met inachtneming van dit commentaar en artikel 177 van het Wetboek
van Strafrecht, alwaar de (actieve) corruptie met betrekking tot de Nederlandse
ambtenaar strafbaar is gesteld, merken wij over de gevolgen van deze verdragsverplichting
voor de Nederlandse wetgeving het volgende op.Artikel 177 van het Wetboek van Strafrecht heeft betrekking op het handelen
of nalaten van een ambtenaar in strijd met zijn (ambts)plicht. Tot op heden
ontbreekt in het Wetboek van Strafrecht een (actieve) pendant van artikel
362. Omdat uit bovenvermeld bestanddeel e, gelezen in samenhang met artikel
1, vierde lid, onder b, blijkt dat ook gedragingen die niet strijdig zijn
met de ambtsplicht onder de reikwijdte van de strafwet dienen te worden gebracht,
bevat het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving daartoe strekkende voorstellen.In verband met het bestanddeel c, gelezen in samenhang met artikel 1,
vierde lid, onder a, dienen de strafbaarstellingen betreffende actieve corruptie
ook betrekking te hebben op buitenlandse ambtenaren, rechters en personen
die in dienst zijn van internationale publiekrechtelijke organisaties. Zoals
wij reeds in paragraaf 3.3 hebben aangegeven, zijn de daarvoor benodigde
wijzigingsvoorstellen eveneens opgenomen in het wetsvoorstel herziening corruptie-wetgeving. Wat betreft de eventuele gevolgen van de bestanddelen a en b enerzijds
en e anderzijds verwijzen wij naar onze toelichting op de artikelen 2 en 3
van het corruptie-protocol, respectievelijk naar paragraaf 5.2 met betrekking
tot bestanddeel e. Over bestanddeel e merken wij daarnaast nog het volgende
op. Nu met de toekomstige inwerkingtreding van de Overeenkomst ter bestrijding
van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de
lidstaten van de Europese Unie binnen de Unie betrokken zijn (Trb. 1997, 249)
een situatie zal ontstaan waarin ambtelijke actieve omkoping hoe dan ook (dus
ongeacht met welk doel wordt omgekocht) strafbaar zal zijn, zien wij geen
reden om wat het omkopen van de overige buitenlandse ambtenaren betreft een
beperktere strafbaarstelling voor te stellen. Het omkopen van ambtenaren dient
in zijn algemeenheid strafbaar te zijn, omdat dit handelen erop gericht is
de ambtenaar niet meer objectief zijn taken te laten uitvoeren. Met welk verdergelegen
doel tot de omkoping wordt overgegaan doet ons inziens niet ter zake. Strafwaardig
is reeds het aan het wankelen brengen van de bestuurlijke integriteit. Over
artikel 1 merken wij ten slotte op dat het tweede lid (strafbaarstelling van
poging en deelnemingsvormen) geen gevolgen heeft voor de Nederlandse wetgeving;
met de algemene bepalingen van Titel IV en V van het Eerste Boek van het Wetboek
van Strafrecht wordt hierin in voldoende mate voorzien. Artikel 2Dit artikel heeft betrekking op het treffen van maatregelen teneinde te
voorzien in aansprakelijkheid van rechtspersonen in verband met de overeenkomstig
artikel 1 strafbaar te stellen feiten. De bepaling heeft geen consequenties
voor de Nederlandse wetgeving; wij verwijzen naar artikel 51 van het Wetboek
van Strafrecht. Artikel 3Ingevolge artikel 3, eerste lid, dienen de partijen ervoor te zorgen dat
op de overeenkomstig artikel 1 strafbaar gestelde gedragingen doeltreffende,
evenredige en afschrikwekkende straffen worden gesteld. Een gelijkluidende
bepaling is opgenomen in het corruptie-protocol (artikel 5, eerste lid). Voor
een nadere uiteenzetting over de eventuele gevolgen van dit artikellid voor
de Nederlandse wetgeving verwijzen wij dan ook naar onze toelichting op artikel
5 van het corruptieprotocol. Daarbij tekenen wij nog het volgende aan.Ter uitvoering van de verplichting van artikel 1, eerste lid, kan slechts
gedeeltelijk aansluiting worden gezocht bij artikel 177 van het Wetboek van
Strafrecht, namelijk wanneer het gaat om handelen van de ambtenaar dat niet
in strijd is met zijn ambtsplicht. Zoals eerder aangegeven bevat het wetsvoorstel
herziening corruptie-wetgeving als gevolg van dit verdrag nieuwe strafbaarstellingen,
die kunnen worden gekenschetst als een pendant van artikel 362 van het Wetboek
van Strafrecht. Ook de daaronder vallende strafbare gedragingen zullen worden
bedreigd met straffen die voldoen aan de kwalificaties van dit artikellid.Voor een toelichting op de overige artikelleden kunnen wij verwijzen naar
het gemeenschappelijk commentaar op het OESO-corruptieverdrag. De bepalingen
nopen niet tot aanpassing van Nederlandse wetgeving. Artikel 4Artikel 4, eerste lid, verplicht de partijen rechtsmacht te vestigen ten
aanzien van de gevallen waarbij het omkopen van een buitenlandse ambtenaar
geheel of gedeeltelijk heeft plaatsgevonden op het grondgebied van de eigen
lidstaat. Naast strafbaarstelling in overeenstemming met artikel 1 van het
verdrag (door het wetsvoorstel herziening coruptie-wetgeving),
brengt deze bepaling geen verdere uitvoeringswetgeving met zich mee; alsdan
geldt artikel 2 van het Wetboek van Strafrecht waarin is bepaald dat de Nederlandse
strafwet toepasselijk is op een ieder die zich in Nederland aan enig strafbaar
feit schuldig maakt.Ten aanzien van de gevolgen van artikel 4, tweede lid, (extraterritoriale
rechtsmacht met betrekking tot onderdanen) geldt hetzelfde als hiervoor over
het eerste lid is opgemerkt. In dit verband is dan van belang artikel 5, eerste
lid, sub 2°, van het Wetboek van Strafrecht. Daarin is bepaald dat de
Nederlandse strafwet toepasselijk is op Nederlanders die zich buiten Nederland
schuldig maken aan een feit hetwelk door de Nederlandse strafwet als misdrijf
wordt beschouwd en waarop door de wet van het land waar het begaan is, straf
is gesteld. Artikel 5Voor een toelichting op dit artikel verwijzen wij naar het gemeenschappelijk
commentaar op artikel 5. Artikel 6Artikel 6 schrijft voor dat partijen ten aanzien van de in overeenstemming
met artikel 1 strafbaar gestelde feiten moeten voorzien in een passende termijn
na verloop waarvan het recht tot strafvordering verjaart. Deze bepaling heeft
geen gevolgen voor de Nederlandse wetgeving. In artikel 70 van het Wetboek
van Strafrecht is een algemene regeling getroffen voor het verval van het
recht tot strafvordering door verjaring. Artikel 7Deze bepaling heeft betrekking op de wetgeving van partijen waarin het
witwassen van gelden die zijn verkregen door het omkopen van een nationale
ambtenaar, strafbaar is. Deze landen dienen ervoor te zorgen dat een dergelijk
feit op dezelfde wijze strafbaar is, wanneer het gewin is behaald door het
omkopen van een buitenlandse ambtenaar. Gelet op de artikelen 416, 417 en
417bis van het Wetboek van Strafrecht behoort Nederland tot deze categorie
van landen. Behalve de aanpassing ter uitvoering van artikel 1, eerste lid,
van het OESO-corruptieverdrag is echter, gezien de strekking van genoemde
artikelen, geen verdere aanpassing van wetgeving nodig. Artikel 8Voor een uitleg van dit artikel verwijzen wij allereerst naar het gemeenschappelijk
commentaar op het OESO-corruptieverdrag. Daaruit blijkt dat opneming van dit
artikel is ingegeven door de wens om met het oog op de bestrijding van internationale
corruptie zeker te stellen dat bedrijven een transparante boekhouding bijhouden.
Daartoe dienen een aantal gedragingen te worden verboden die de identificatie
van (ongeoorloofde) betalingen of reserveringen ten behoeve van het omkopen
van buitenlandse ambtenaren bemoeilijkt zo niet onmogelijk maakt.Het artikel heeft geen gevolgen voor de Nederlandse wetgeving. De beschreven
handelingen hebben betrekking op het valselijk opmaken of gebruiken van documenten
dan wel het al dan niet onderbrengen daarvan in de bedrijfsadministratie om –
en hierin ligt het vereiste van opzet besloten – het feit dat buitenlandse
ambtenaren zijn of worden omgekocht te verdoezelen. Tegen dergelijk gedrag
kan afdoende worden opgetreden op grond van artikel 225 van het Wetboek van
Strafrecht. Artikel 9Ingevolge artikel 9 zijn partijen verplicht elkaar rechtshulp te verlenen
ter zake van de onder dit verdrag vallende feiten. Het artikel noopt niet
tot aanpassingen in de Nederlandse wetgeving. Waar de Nederlandse wetgeving
het bestaan van een verdragsgrondslag als voorwaarde stelt voor de mogelijkheid
tot inwilliging van rechtshulpverzoeken (zie de artikelen 552m, 552n en 552o
van het Wetboek van Strafvordering) is in dit artikel die grondslag te vinden. Artikel 10Dit artikel handelt onder meer over uitlevering en over de uitoefening
van strafrechtelijke rechtsmacht na geweigerde uitlevering. Anders dan artikel
9 is de uitlevering beperkt tot de in overeenstemming met artikel 1 strafbaar
gestelde feiten. De structuur van dit artikel is bekend; de artikelleden volgen
in grote lijnen het traditionele patroon van de multilaterale verdragen op
strafrechtelijk gebied (zie artikel 6 van het op 20 december 1988 te Wenen
totstandgekomen Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende
middelen en psychotrope stoffen (Trb. 1989, 97)).Het tweede lid van artikel 10 is voor Nederland van belang, nu naar Nederlands
recht uitlevering slechts mogelijk is krachtens een verdrag. Een aanvulling
van artikel 51a van de Uitleveringswet, opgenomen in het wetsvoorstel herziening
corruptie-wetgeving, beoogt aan dit lid uitvoering te geven. Het derde lid
verwoordt de bekende regel aut dedere, aut judicare.Ten slotte wijzen wij op de eerste zin van het vierde lid, die verwijst
naar de nationale wetgeving en toepasselijke verdragen voor wat betreft de
voorwaarden waaronder uitlevering kan worden toegestaan. Nederland kan in
dit verband en voor zover geen bijzonder uitleveringsverdrag op een verzoek
om uitlevering van toepassing is de weigeringsgronden van de Uitleveringswet
en van het op 13 december 1957 te Parijs totstandgekomen Europees Verdrag
betreffende uitlevering (Trb. 1965, 9) inroepen (zie artikel 51a, derde lid,
van de Uitleveringswet). Artikel 11Op grond van deze bepaling dienen partijen de secretaris-generaal van
de OESO te berichten welke instanties belast zijn met het voeren van het overleg,
bedoeld in artikel 4, derde lid, van het verdrag en met de behandeling van
verzoeken om rechtshulp en uitlevering uit hoofde van de artikelen 8 en 9.
Als verantwoordelijke autoriteit zal voor Nederland worden aangewezen het
Ministerie van Justitie. Artikel 12Dit artikel voorziet in een binnen de OESO beproefd mechanisme om wederzijds
te evalueren op welke wijze het OESO-corruptieverdrag ten uitvoer wordt gelegd
en toegepast. De daadwerkelijke uitvoering van het evaluatieprogramma wordt
in handen gesteld van de OESO-werkgroep inzake de bestrijding van corruptie,
voor zolang de partijen bij unanimiteit niet anders bepalen. Wij verwijzen
verder nog naar het gemeenschappelijk commentaar op dit artikel. Artikelen 13–17Dit zijn behoudens artikel 15 vrij gebruikelijke slotbepalingen. De tekst
van artikel 15 is ingegeven door de wens om het OESO-corruptieverdrag zo spoedig
mogelijk in werking te kunnen laten treden en hangt samen met de
OESO-aanbeveling van 20–21 mei 1997. Zie hiervoor het algemene gedeelte
van de toelichting op dit verdrag (paragraaf 5.1). De overige slotbepalingen
behoeven geen nadere toelichting. 6 GEVOLGEN VOOR DE NEDERLANDSE WETGEVINGDe goedkeuring en bekrachtiging van de hiervoor aan de orde gestelde verdragen
zullen gepaard moeten gaan met enkele wijzigingen in de Nederlandse wetgeving.
Deze wetswijzigingen hebben wij ondergebracht in het meergenoemde wetsvoorstel
herziening corruptie-wetgeving. Hieronder zetten wij de desbetreffende wijzigingen,
hoewel zij in het voorgaande al aan de orde zijn geweest, andermaal op een
rij.– Artikel 6 van het corruptie-protocol vereist enkele aanpassingen
in Titel I van het Eerste Boek van het Wetboek van Strafrecht.– In Titel VIII van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht
zullen als gevolg van het corruptie-protocol en het OESO-corruptieverdrag
de artikelen 177 en 178 wijziging moeten ondergaan. Evenzo zal voorzien moeten
worden in een pendant van artikel 362 die mede ziet op het omkopen van buitenlandse
ambtenaren.– Titel XXIV van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht
dient te worden aangevuld met een strafbepaling die toegesneden is op de delictsaanduiding
van artikel 1, eerste lid, onder a, derde streepje, van het fraudeverdrag.– De artikelen 362 tot en met 364 in Titel XXVIII van het Wetboek
van Strafrecht dienen te worden gewijzigd, onder meer om de reikwijdte te
verbreden naar buitenlandse ambtenaren (vereist door het corruptie-protocol).– Het tweede lid van artikel 10 van het OESO-corruptieverdrag noopt
tot een aanvulling van de Uitleveringswet. Dit is nodig om aan te geven hoever
de bevoegdheden strekken tot het inwilligen van verzoeken om uitlevering,
afkomstig van de partijen met welke geen uitleveringsverdrag van kracht is. 7 KONINKRIJKSPOSITIEHet fraudeverdrag, het corruptie-protocol en het hofprotocol zullen, wat
betreft het Koninkrijk der Nederlanden, alleen gelden voor Nederland.De regeringen van de Nederlandse Antillen en van Aruba beraden zich over
de medegelding voor hun land van het OESO-corruptieverdrag. Om deze medegelding
te zijner tijd mogelijk te maken, wordt voorzien in de goedkeuring voor het
gehele Koninkrijk. De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister van Economische Zaken,A. Jorritsma-Lebbink XNoot1De bijlagen zijn ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26468-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl