Wijziging o.m. Wetboek van Strafrecht (wijziging vervroegde in voorwaardelijke invrijheidstelling); Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20062007-30513, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

29-08-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30513 nr. C

27-08-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamUitvoering en handhaafbaarheidArtikel 15lV.i., tenzijWaarborging grondrechtenGeheel/gedeeltelijk voorwaardelijke strafBijzondere voorwaarden voor voorwaardelijke invrijheidstellingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30513Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 513Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband
met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke
invrijheidstellingCMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 27 augustus 2007Met belangstelling heb ik kennis genomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor Justitie inzake dit voorstel van wet en de door de
verschillende fracties gestelde vragen en naar voren gebrachte punten. Graag
ga ik hieronder daarop in. Bij de beantwoording van de gestelde vragen is
de indeling van het voorlopig verslag zo veel mogelijk aangehouden. Waar dit
de duidelijkheid ten goede komt, zijn een aantal vragen tezamen beantwoord.Uitvoering en handhaafbaarheidDe leden van de fractie van het CDA stellen enkele vragen over de uitvoering
van het toezicht op de naleving van bijzondere voorwaarden. Zij vragen of
er garanties gegeven kunnen worden om het instituut van de voorwaardelijke
invrijheidstelling een reële kans van slagen te geven en te voorkomen
dat de voorwaardelijke invrijheidstelling slechts onder de algemene voorwaarde
wordt verleend.Voor de regering is de nieuwe regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling
(v.i.) een belangrijk onderdeel van de maatregelen inzake de modernisering
van de sanctietoepassing en het terugdringen van recidive. Wezenlijk onderdeel
van de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling is de mogelijkheid
om bijzondere voorwaarden aan de voorwaardelijke invrijheidstelling te verbinden.
De inzet van de regering is er dan ook op gericht dat ook door middel van
bijzondere voorwaarden invulling wordt gegeven aan de voorwaardelijkheid van
de invrijheidstelling. Het opleggen van bijzondere voorwaarden dient daarbij
effectief bij te dragen aan de vermindering van recidive en aan de vergroting
van de maatschappelijke veiligheid. Bij elke gedetineerde die op grond van
de lengte van zijn straf voor v.i. in aanmerking komt, wordt beoordeeld of
bijzondere voorwaarden worden verbonden aan v.i. Het opleggen van bijzondere
voorwaarden dient echter geen automatisme te zijn, maar een noodzakelijke,
op de persoon van de gedetineerde toegesneden inkadering van zijn gedrag.Het toezicht op de naleving van de (bijzondere) voorwaarden wordt door
de reclassering uitgevoerd, onder verantwoordelijkheid van het openbaar ministerie.
Bij brief van 12 juli 2007 heeft de staatssecretaris van Justitie de
Tweede Kamer op de hoogte gesteld van een onderzoek naar de uitvoeringspraktijk
van het reclasseringstoezicht (Kamerstukken II 2006–2007,
29 270, nr. 14). In deze brief is een aantal maatregelen aangegeven teneinde
tot een verdere verbetering van het reclasseringstoezicht te komen. Het reclasseringstoezicht
zal gedifferentieerd worden naar een aantal nader omschreven uitvoeringsvarianten.
De vormgeving van het toezicht wordt dan afgestemd op het risico dat de voorwaarden
zullen worden overtreden en daarmee ook op het risico van recidive. Veroordeelden
waarvoor dat nodig wordt geacht, kunnen dan intensiever worden gevolgd, zodat
signalen van terugval en dreigende recidive tijdig worden opgevangen en onmiddellijk
kan worden ingegrepen. Op deze wijze vormgegeven, wordt voor alle betrokken
organisaties duidelijk wat het reclasseringstoezicht in een bepaalde situatie
inhoudt en wordt de invulling minder sterk bepaald door de individuele reclasseringswerker.Het toezicht door de reclassering zal bestaan uit controleactiviteiten
door de reclassering, zoals regelmatig contact met de veroordeelde (waaronder
huisbezoeken), regelmatig contact met de omgeving van de veroordeelde (bijvoorbeeld
ouders, school, werkgever, GGz-kliniek, wijkagent) en het uitwisselen van
informatie over de veroordeelde met onder meer politie en openbaar ministerie.
Een bijzondere vorm van controle is elektronisch toezicht, waarmee de aanwezigheid
van de betrokkene op een bepaalde plaats op een bepaald tijdstip gecontroleerd
kan worden. Elektronisch toezicht is een technisch middel om naleving van
voorwaarden te controleren. Afhankelijk van de aard van de opgelegde voorwaarde
wordt bepaald welke vorm van elektronisch toezicht zal worden toegepast. Zo
wordt een stadionverbod door middel van elektronische stemherkenning gecontroleerd
en een uitgaansverbod (waarbij betrokkene op gezette tijden thuis moet zijn)
via een enkelband (zender) en een telefoon met vaste aansluiting (ontvanger).
In geval van een contactverbod wordt de ontvanger geplaatst bij de persoon
ten behoeve van wie het contactverbod is opgelegd. Indien de veroordeelde
(met enkelband) dan in de buurt van de ontvanger komt, volgt een alarmmelding,
waarna de politie kan worden gewaarschuwd.Een andere toepassing van elektronisch toezicht is het elektronisch volgsysteem
(EVS). In de tweede helft van 2005 is een proef uitgevoerd waarbij EVS werd
toegepast in de jeugdsector en bij terbeschikkinggestelden. Op basis van de
evaluatie van deze proef is besloten om niet tot algemene invoering van EVS
over te gaan, onder meer vanwege de technische beperkingen van EVS en de geringe
toegevoegde waarde van EVS in het voorkomen van onttrekking aan verlof en
het voorkomen van misdrijven. Gelet op de ervaringen met EVS ligt het thans
niet voor de hand dat deze techniek zal worden gebruikt bij het toezicht op
de naleving van aan de voorwaardelijke invrijheidstelling verbonden voorwaarden.In het kader van het uitvoeren van het reclasseringstoezicht zal de reclassering
ook ondersteuning bieden bij het creëren van de randvoorwaarden voor
het opbouwen van een maatschappelijk verantwoord bestaan, zoals het hebben
van een inkomen, onderdak, een identiteitsbewijs en eventueel ook bepaalde
zorg.Het niet-naleven van de bijzondere voorwaarden, het plegen van strafbare
feiten of het vermoeden daartoe zullen door de reclassering onmiddellijk worden
gemeld aan het openbaar ministerie. De reclasseringsinstellingen bewaken dit
door regelmatig na te gaan of de medewerkers het toezicht en de melding bij
overtreding op de juiste manier vormgeven.Over het uit te oefenen toezicht zullen in een algemene maatregel van
bestuur nadere regels worden gegeven. Het openbaar ministerie en de reclassering
zijn in het kader van de voorbereiding op de invoering van voorwaardelijke
invrijheidstelling, thans bezig afspraken te maken over het toezicht op de
naleving van voorwaarden.De leden van de fractie van de PvdA stellen enkele vragen over de taakverdeling
tussen het openbaar ministerie, het gevangeniswezen en de reclassering bij
de uitvoering van de nieuwe regeling. Ook willen deze leden weten
op welke wijze wordt toegezien op een adequate uitvoering van de v.i. door
de betrokken instanties.Het openbaar ministerie, het gevangeniswezen en de reclassering hebben
elk hun eigen rol te spelen bij de uitvoering van de nieuwe v.i.-regeling.
Deze rollen sluiten nauw aan bij de taken die deze instanties nu reeds uitoefenen
bij de tenuitvoerlegging van straffen. Het gevangeniswezen en de reclassering
zijn thans bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de uitvoering van penitentiaire
programma’s en het openbaar ministerie en de reclassering zijn verantwoordelijk
voor het toezicht op de naleving van de voorwaarden opgelegd bij voorwaardelijke
veroordeling. Als gevolg van de aanvaarding door de Tweede Kamer van het amendement
Anker is de rol van het openbaar ministerie bij het vaststellen van bijzondere
voorwaarden verzwaard: het openbaar ministerie beslist of aan de voorwaardelijke
invrijheidstelling bijzondere voorwaarden worden verbonden. Het openbaar ministerie
wordt daarbij geadviseerd door het gevangeniswezen (de directeur van de inrichting,
waar de veroordeelde staat ingeschreven) en door de reclassering. In het advies
van de directeur van de inrichting en van de reclassering speelt ook een rol
op welke wijze de gedetineerde zich tijdens detentie heeft gedragen en de
wijze waarop eventuele interventies en programma’s zijn doorlopen. Zo
veel mogelijk, sluiten de te stellen bijzondere voorwaarden aan op gedragsinterventies
en programma’s die tijdens detentie of in het kader van een penitentiair
programma zijn ingezet.In de meeste gevallen dat bijzondere voorwaarden worden verbonden aan
v.i. zal de reclassering worden belast met het toezicht op de naleving van
deze voorwaarden. Indien de voorwaarden (dreigen te) worden overtreden, dient
de reclassering dat per ommegaande te melden bij het openbaar ministerie zodat
hierop adequaat kan worden gereageerd.De invoering van de voorwaardelijke invrijheidstelling betekent voor organisaties
als de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), de reclassering, het openbaar
ministerie en de zittende magistratuur, een intensivering van taken en een
forse aanpassing van de werkprocessen. Een essentieel element hierbij is de
informatie-uitwisseling tussen de verschillende ketenpartners. Gelet op de
impact van dit wetsvoorstel zijn de betrokken organisaties reeds doende met
de voorbereiding van de implementatie van het wetsvoorstel en maken daartoe
onder meer werkafspraken over de advisering over de bijzondere voorwaarden,
de uitvoering van het toezicht en gegevensuitwisseling.Voor het toezicht op de adequate uitvoering van de v.i.-regeling is de
minister van Justitie verantwoordelijk. Vanaf het moment dat de v.i.-regeling
in werking treedt, zal nauwgezet in de gaten worden gehouden hoe de toepassing
van de regeling verloopt. De uitvoering van de v.i.-regeling zal een onderdeel
worden van de reguliere planning en control cyclus waarmee de betrokken organisaties
verantwoording afleggen over de activiteiten die zijn verricht in het kader
van v.i. Voorts ben ik voornemens om een jaar na invoering van de voorwaardelijke
invrijheidstelling een audit uit te laten voeren naar de feitelijke toepassing
van de v.i.-regeling door de betrokken uitvoeringsorganisatiesDeze leden vragen verder naar de budgettaire consequenties van de nieuwe
regeling. Zij vragen of de benodigde budgetten inmiddels zijn toegewezen,
hoe het overleg hieromtrent verloopt en of het budget voldoet. Ook de leden
van de fractie van de VVD stellen enkele vragen over de financiering van de
kosten van de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling.Voor de uitvoering van de nieuwe v.i.-regeling is op de Justitiebegroting
structureel een bedrag van € 15,3 miljoen gereserveerd. Dit bedrag
is bedoeld om de toename van de werklast binnen de keten voor stafrechtshandhaving
op te vangen en met name voor de kosten van diagnose en advisering, de uitvoering
van het toezicht op de naleving van bijzondere voorwaarden, de
uitvoering van gedragsinterventies en zittingscapaciteit bij de rechterlijke
macht.In verband met de aanvaarding van het amendement Anker en de modernisering
van het reclasseringstoezicht is een extra voorziening getroffen oplopend
tot € 8,5 miljoen vanaf 2011. Dit betekent dat er in 2009 € 18,3
miljoen beschikbaar is voor de uitvoering van de regeling van voorwaardelijke
invrijheidstelling, oplopend tot € 23,8 miljoen in 2011.De begrote bedragen zijn gebaseerd op Prognosemodel Justitiële Ketens
(PMJ) en het simulatie model strafrechtsketen en zijn voldoende om te voorzien
in de kosten die de voorwaardelijke invrijheidstelling voor de strafrechtsketen
meebrengen. Indien in de loop der tijd mocht blijken dat dit financiële
kader onvoldoende is om de kosten te dekken, zal dit meegenomen worden in
het kader van de reguliere justitie begroting.In voornoemde bedragen zijn niet inbegrepen
de kosten van detentiecapaciteit die het gevolg zijn van met name herroeping
van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Deze kosten zijn ook betrokken
bij de capaciteitsprognoses in het kader van het PMJ en worden langs die weg
begroot. In het door de Commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling
becijferde bedrag van € 37 miljoen was een bedrag van € 18
miljoen inbegrepen in verband met de extra benodigde celcapaciteit bij herroeping
van de v.i.Gesprekken over de verdeling van de beschikbare middelen over de verschillende
instanties die een rol spelen bij de uitvoering van de voorwaardelijke invrijheidstelling
vinden plaats in het kader van de voorbereidingen op de invoering van de nieuwe
v.i.-regeling. Deze voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang en verlopen
voorspoedig.Wat betreft de actuele stand van zaken rond het project «Detentie
en Behandeling Op Maat» (DBM) in het gevangeniswezen, waar de leden
van de PvdA-fractie naar vragen, kan het volgende worden gemeld. In de brief
van de staatssecretaris van Justitie van 5 juli 2007 aan de Tweede Kamer
over de modernisering van het gevangeniswezen is aangegeven dat het programma
Detentie en Behandeling op Maat niet zal worden uitgevoerd (Kamerstukken II
2006–2007, 24 587 en 28 979, nr. 225). De plannen voor de
veranderingsoperaties binnen de DJI konden niet rekenen op voldoende steun
van de medezeggenschap. Tevens verzwaarden in het najaar 2006 de maatregelen
die zijn genomen in de nasleep van de Schiphol-brand de druk op de verandercapaciteit
van de DJI. Dit gold in het bijzonder voor het gevangeniswezen. De druk op
de verandercapaciteit in combinatie met een negatief advies van de medezeggenschap
over de plannen heeft tot het besluit geleid om de vereiste veranderingen
in het gevangeniswezen op een andere manier te implementeren dan met DBM was
voorzien. De veranderingsoperatie zal veel meer stapsgewijs plaatsvinden.
De komende periode wordt bezien of en, zo ja, welke nadere aanpassing van
de plannen nodig is. Na de zomer zal de concrete moderniseringsagenda voor
het gevangeniswezen in deze kabinetsperiode bekend worden gemaakt.Artikel 15lDe leden van de CDA-fractie plaatsen enkele opmerkingen bij de vervroeging
van het v.i.-tijdstip in verband met een tekort aan detentiecapaciteit (artikel
15l). Zij vragen voor deze situatie een daarbij passende procedure aan te
geven, waarbij de vraag aan de orde komt of, en zo ja in hoeverre, er met
betrekking tot de tenuitvoerlegging van een vrijheidsbeperkende straf alternatieven
in de vorm van het detentieregime of elektronisch toezicht mogelijk is.Met betrekking tot artikel 15l zou ik in de eerste plaats willen opmerken
dat met artikel 15l niet een wettelijke basis wordt gegeven aan het zogenaamde
incidenteel versneld ontslag (IVO). Het doel van de regeling in artikel 15l
is weliswaar hetzelfde als het doel van het IVO, maar de regeling
van artikel 15l onderscheidt zich wezenlijk van het IVO. Artikel 15l voorziet
in een mogelijkheid om het tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling
te vervroegen. Indien het v.i.-tijdstip conform artikel 15l met enige tijd
is vervroegd, betekent dit, dat de veroordeelde eerder (voorwaardelijk) in
vrijheid wordt gesteld en dat de veroordeelde dan dus minder van de opgelegde
vrijheidsstraf heeft moeten uitzitten. Daar staat tegenover dat de veroordeelde
ook een groter strafrestant boven het hoofd hangt dat ten uitvoer gelegd zal
kunnen worden, indien hij zich na invrijheidstelling niet aan de voorwaarden
houdt. Dat is dus een wezenlijk andere situatie dan thans bij het IVO het
geval is, waarbij in feite een deel van de straf wordt kwijtgescholden.Het noodinstrument van de vervroeging van het v.i.-tijdstip zal alleen
worden ingezet indien en voorzover dat absoluut noodzakelijk is. Waar mogelijk
worden eerst alternatieven voor intramurale vrijheidsbeneming toegepast, zoals
door tijdelijke herbestemming van capaciteit ten laste van sectoren waar een
overschot is, of door intensivering van extramurale vormen van tenuitvoerlegging,
al dan niet in combinatie met elektronisch toezicht. Het uitgangspunt is dat
de toepassing van artikel 15l zo kort mogelijk en zo beperkt mogelijk plaatsvindt,
en dat waar structurele tekorten zich aandienen, zo snel mogelijk ook structurele
oplossingen worden toegepast. Over deze uitgangspunten van de toepassing van
artikel 15l en over de daadwerkelijke toepassing van artikel 15l ben ik uiteraard
volledig aanspreekbaar door het parlement. Het is echter mijn verantwoordelijkheid
als minister van Justitie om te bepalen of er een noodzaak is voor toepassing
van artikel 15l en zo ja, voor welke categorieën gedetineerden. Hierbij
zal uiteraard rekening gehouden kunnen worden met de opvattingen van het parlement.
De beide kamers der Staten-Generaal worden steeds geïnformeerd over de
ontwikkelingen in de sanctiecapaciteit. In dit kader kunnen eventuele maatregelen
die worden genomen om een toenemende druk op de capaciteit het hoofd te bieden,
aan de orde komen.De leden van de fractie van de VVD geven aan dat het in een situatie van
capaciteitsproblemen als bedoeld in artikel 15l de voorkeur verdient niet
de detentie te verkorten, maar de intramurale detentie te vervangen door elektronische
detentie. Zij vragen in dit verband hoe lang de verkenning gaat duren met
betrekking tot de mogelijkheden van elektronisch toezicht. Verder vragen zij
of het thans al niet mogelijk is om in de noodsituatie waarvoor art. 15l een
regeling geeft, als uiterste redmiddel elektronische detentie toe te passen.Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in artikel 15a, derde lid, in de
mogelijkheid om aan de voorwaardelijke invrijheidstelling elektronisch toezicht
te verbinden. In de gevallen waarin er een noodzaak bestaat om het v.i.-tijdstip
te vervroegen op grond van artikel 15l kan aan deze invrijheidstelling de
verplichting worden verbonden dat de veroordeelde de woning waar hij zich
na invrijheidstelling zal vestigen, in beginsel niet mag verlaten. De naleving
van deze verplichting zal door middel van elektronisch toezicht worden gecontroleerd.
Met deze toepassing van elektronisch toezicht wordt het vrijheidsbeperkende
karakter van de vervroegde v.i. benadrukt en wordt een situatie bereikt die
vergelijkbaar is met elektronische detentie. Op het reguliere moment van voorwaardelijke
invrijheidstelling kunnen de verplichting thuis te blijven en het elektronisch
toezicht worden beëindigd, tenzij er in verband met andere gestelde voorwaarden
redenen zijn om het elektronisch toezicht te handhaven.In de huidige praktijk wordt elektronische detentie toegepast als executiemodaliteit
ter vervanging van een vrijheidsstraf van maximaal drie maanden. Het is een
alternatief voor gedetineerden die zich anders voor het ondergaan van hun
straf hadden moeten melden bij een penitentiaire inrichting (de zogenaamde «zelfmelders»).
In de huidige praktijk wordt elektronische detentie niet toegepast ter voorkoming
van incidenteel versneld ontslag. Aangezien zich de laatste jaren
geen capaciteitstekorten hebben voorgedaan in het gevangeniswezen, bestond
daartoe ook geen noodzaak.De leden van de fracties van SGP en CU vragen om een reactie op het standpunt
van de Commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling dat de invoering
van de nieuwe regeling zal leiden tot een toename van de behoefte aan celcapaciteit
en vragen tevens of op het moment van inwerkingtreding van onderhavig wetsvoorstel
zal zijn voorzien in deze behoefte.Met de nieuwe voorwaardelijke invrijheidstelling wordt beoogd de recidive
terug te dringen. Recidivevermindering zal onder meer tot uitdrukking komen
in een (op termijn) verminderde behoefte aan celcapaciteit. Tegelijkertijd
moet worden aangenomen dat in een aantal gevallen uitstel, afstel en herroeping
van de v.i. zal plaatsvinden. De capacitaire effecten hiervan zullen zich
geleidelijk ontwikkelen. De nieuwe regeling geldt immers uitsluitend voor
straffen die na inwerkingtreding van de wet worden opgelegd of eerder opgelegde
straffen waarbij de tenuitvoerlegging vijf jaar na inwerkintreding van de
wet nog gaande is. De benodigde celcapaciteit in meerjarig perspectief wordt
geraamd in het kader van de jaarlijkse justitiebrede behoefteprognoses voor
de sanctiecapaciteit. Beleidsontwikkelingen zoals de invoering van de voorwaardelijke
invrijheidstelling maken daar onderdeel van uit. De capaciteitsplanning binnen
het gevangeniswezen wordt afgestemd op deze prognoses, meest recent in de
begrotingsvoorbereiding voor 2008. De afgelopen jaren is de beschikbare capaciteit
in het gevangeniswezen toereikend geweest om in de behoefte aan celplaatsen
te voorzien. Naar huidig inzicht zal dit ook de komende jaren het geval zijn.
Aan de hand van de jaarlijkse actualisatie van de prognoses wordt steeds bezien
of aanpassing van de planning nodig is en maatregelen dienen te worden genomen.V.i., tenzijDe leden van de CDA-fractie vragen of het niet mogelijk is het detentieprogramma
zodanig in te kleden, dat de fase van de v.i. daar een wezenlijk onderdeel
van vormt.In de visie van de regering is de voorwaardelijke invrijheidstelling een
fase in de uitvoering van straffen die aansluit bij de voorafgaande detentie.
Er wordt naar gestreefd om gedetineerden die daarvoor qua strafduur in aanmerking
komen in een traject van detentiefasering te leiden, waarbij naarmate de datum
van voorwaardelijke invrijheidstelling nadert, meer vrijheden (waaronder meer
verlof) worden toegestaan. Dit traject wordt zo veel mogelijk afgesloten met
deelname aan een penitentiair programma. De tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf
wordt afgesloten met voorwaardelijke invrijheidstelling, waaraan op de aard
van het delict en de persoon van de dader afgestemde bijzondere voorwaarden
kunnen worden verbonden. Dat kan onder meer betekenen dat activiteiten en
interventies die tijdens detentie of tijdens de deelname aan een penitentiair
programma zijn gestart, maar op het moment van voorwaardelijke invrijheidstelling
nog niet zijn afgerond, kunnen doorlopen als bijzondere voorwaarde bij de
voorwaardelijke invrijheidstelling. Zijn activiteiten en interventies wel
tijdens de detentie of tijdens de deelname aan een penitentiair programma
afgerond, dan kan van het stellen van bijzondere voorwaarden worden afgezien
en worden volstaan met de algemene voorwaarde.Op deze wijze ingericht, vormt de voorwaardelijke invrijheidstelling een
passende afsluiting van de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen, die gekenmerkt
wordt door een toename van vrijheden en die verbonden is aan de bereidheid
van de gedetineerde om verantwoordelijkheid te dragen voor de eigen toekomst.De leden van de fractie van de VVD stellen enkele vragen bij de passages
in de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer over de rol
van goed gedrag van gedetineerden in relatie tot de voorwaardelijke invrijheidstelling.
Zij vragen of gedetineerden nu wel of niet goed gedrag moeten vertonen.In de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer heb ik
gepoogd aan te geven dat nu al, maar in de toekomst nog meer, het gedrag van
gedetineerden van invloed is op het detentieverloop. Dat gedrag is onder meer
van invloed op overplaatsing naar minder beveiligde inrichtingen, het verlenen
van verlof en deelname aan een penitentiair programma. Met het weer voorwaardelijk
maken van de vervroegde invrijheidstelling krijgt de tenuitvoerlegging van
vrijheidstraffen er een dimensie bij: de vervroegde invrijheidstelling vormt
niet langer het onvoorwaardelijke en onherroepelijke einde van de tenuitvoerlegging,
maar markeert het begin van een proeftijd waarin het gedrag van de veroordeelde
bepalend is voor wat er met het resterende eenderde strafdeel gebeurt. Op
gedrag waarmee de veroordeelde een van de aan de voorwaardelijke invrijheidstelling
verbonden voorwaarden schendt, kan en zal in beginsel gereageerd worden met
het herroepen van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Het bevorderen van
goed gedrag van veroordeelden behoort dus tot de kern van wat de regering
met dit wetsvoorstel beoogt.Wat de regering niet heeft voorgesteld, is om voorwaardelijke invrijheidstelling
alleen te verlenen aan veroordeelden die deze invrijheidstelling door middel
van goed gedrag tijdens detentie hebben verdiend. Van de invoering van voorwaardelijke
invrijheidstelling verwacht ik een bijdrage aan de vermindering van recidive.
De voorwaardelijke invrijheidstelling kan deze bijdrage alleen effectief leveren
als ze ook wordt toegepast op personen waarvan nu juist niet de verwachting
bestaat dat de terugkeer in de samenleving probleemloos zal verlopen. Juist
bij personen waarvan in detentie is geconstateerd dat er een verhoogde kans
op recidive is en waarbij nog gewerkt kan worden aan het wegnemen van criminogene
factoren, is het van belang om een mogelijkheid te hebben om toezicht te houden
op de manier waarop zij opnieuw hun leven opbouwen in de vrije maatschappij.
De voorwaardelijke invrijheidstelling, zoals neergelegd in dit wetsvoorstel,
biedt deze mogelijkheid. De voorgestelde regeling maakt het mogelijk om gedetineerden
met een laag recidiverisico en die verder ook tijdens detentie geen problematisch
verdrag hebben vertoond, met alleen de algemene voorwaarde in vrijheid te
stellen. Op hen wordt na invrijheidstelling verder geen bijzonder toezicht
uitgeoefend. Veroordeelden die wel een verhoogd recidiverisico hebben of die
tijdens detentie problematisch gedrag hebben vertoond, worden (in beginsel)
niet uitgesloten van voorwaardelijke invrijheidstelling. Wel worden zij aan
bijzondere voorwaarden en toezicht gebonden. Zouden zij op basis van een regeling
waarin v.i. door middel van goed gedrag tijdens detentie zou moeten worden
verdiend, van voorwaardelijke invrijheidstelling zijn uitgesloten, dan is
er geen mogelijkheid meer om hen, na het uitzitten van de gehele straf, te
binden aan bijzondere voorwaarden en op hen toezicht uit te oefenen. Het is
mijn overtuiging dat dat niet bijdraagt aan het verminderen van de kans op
recidive.Deze leden vragen verder om een nadere toelichting op de passage in de
nota naar aanleiding van het verslag waarin werd gesproken over de effecten
die een regeling waarin voorwaardelijke invrijheidstelling moet worden verdiend,
zou kunnen hebben op de straftoemeting.De opmerking van deze leden dat de rechter een bepaalde straf oplegt in
relatie tot de strafwaardigheid van het gepleegde feit en die van de dader,
onderschrijf ik. Het is uiteraard niet zo dat de rechter een lagere straf
oplegt, omdat de kans bestaat dat een langere straf geheel uitgezeten zou
moeten worden. Het is echter wel zo dat de rechter die de hoogte van een vrijheidsstraf bepaalt, weet dat daarvan in beginsel tweederde gedeelte
ten uitvoer wordt gelegd. Dat is nu zo en is ook het uitgangspunt in de voorgestelde
regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling. In een systeem waarbij voorwaardelijke
invrijheidstelling door middel van goed gedrag moet worden verdiend («geen
v.i., tenzij») kent een ander uitgangspunt, namelijk dat de hele straf
ten uitvoer wordt gelegd, tenzij voorwaardelijke invrijheidstelling wordt
verleend. Met de door deze leden aangehaalde passage uit de nota naar aanleiding
van het verslag heb ik slechts willen aangeven dat waar bepaalde uitgangspunten
van de v.i.-regeling komen te vervallen, effecten op de straftoemeting kunnen
optreden die ik onwenselijk acht. De keuze van de regering voor het handhaven
van het uitgangspunt «v.i., tenzij» is derhalve mede, maar niet
primair, ingegeven door de wens effecten op de straftoemeting zo veel mogelijk
te vermijden.De leden van de fracties van de SGP en de CU stellen enkele vragen over
de mogelijkheid tot uitstel of achterwege laten van voorwaardelijke invrijheidstelling
in verband met (poging tot) onttrekking aan de tenuitvoerlegging van de straf
(artikel 15d, eerste lid, onderdeel c). Zij vragen hoe de regering de al dan
niet herhaalde (poging tot) ontvluchting, zonder dat deze gepaard gaat met
ernstige strafbare feiten, beschouwt, of dit feit externe rechtspositionele
gevolgen kan hebben en zo ja, hoe dit zich dan verhoudt tot het uitgangspunt
dat de regering het verdienen van voorwaardelijke invrijheidstelling door
middel van goed gedrag, geen wenselijk uitgangspunt acht.De mogelijkheid van uitstel of achterwege laten van voorwaardelijke invrijheidstelling
in geval van (poging tot) onttrekking aan de tenuitvoerlegging van de straf
is een mogelijkheid die onder de huidige regeling van vervroegde invrijheidstelling
ook al bestaat. In de Aanwijzing vordering uitstel of achterwege laten van
vervroegde invrijheidstelling (Stcrt. 2003, 60) is het beleid van het openbaar
ministerie terzake aangegeven. Indien er sprake is van een ontvluchting (of
poging daartoe) met geweld of dreiging met geweld wordt altijd een vordering
tot uitstel of achterwege laten van v.i. ingediend. Ook indien er sprake is
van een (poging tot) ontvluchting die gepaard gaat met eenvoudige mishandeling,
waarvoor geen voorlopige hechtenis is toegelaten, wordt een vordering ingediend.
In geval van kale ontvluchtingen, dat wil zeggen ontvluchtingen waarbij door
de gedetineerde geen geweld is gebruikt noch daarmee is gedreigd, wordt een
vordering ingediend indien de ontvluchting vanuit een extra, uitgebreid of
normaal beveiligde inrichting heeft plaatsgevonden. Indien er sprake is van
een ontvluchting vanuit een beperkt beveiligde of zeer beperkt beveiligde
inrichting of indien de ontvluchting niet is gelukt (en het derhalve bij een
poging is gebleven) blijft het indienen van een vordering in beginsel achterwege.
Wat deze laatste categorieën gevallen betreft, voeg ik daaraan toe dat
in het gegeven dat het niet de eerste keer is dat een gedetineerde is ontvlucht
of daartoe een poging doet, aanleiding kan worden gevonden om toch een vordering
in te dienen. Indien een (poging tot) ontvluchting niet leidt tot een vordering
tot uitstel of achterwege blijven van de v.i. blijft uiteraard de mogelijkheid
bestaan om op de (poging tot) ontvluchting te reageren met de middelen die
op grond van het penitentiaire recht beschikbaar zijn, zoals disciplinaire
bestraffing.Het gedrag van de veroordeelde kan derhalve van invloed zijn op de verlening
van vervroegde invrijheidstelling en dit geldt te meer voor de voorgestelde
regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling. Daarmee is echter niet gezegd
dat de verlening van voorwaardelijke invrijheidstelling volledig afhankelijk
wordt gemaakt van het goede gedrag van de veroordeelde. Het uitgangspunt van
de voorgestelde v.i.-regeling is dat in beginsel iedere veroordeelde die onder
het toepassingsbereik van de regeling valt, voorwaardelijk in vrijheid wordt
gesteld, ook als hij geen goed gedrag vertoont. Wangedrag van de veroordeelde
tijdens detentie, waaronder zijn vluchtgedrag, kan echter wel
aanleiding geven tot het uitstellen of achterwege laten van voorwaardelijke
invrijheidstelling, zoals hiervoor aangegeven.Waarborging grondrechtenDeze leden stellen voorts de vraag of er wel behoefte is aan de bepaling
inzake de waarborging van grondrechten in artikel 15a, vierde lid, in het
licht van de huidige bescherming tegen inbreuken op grondrechten, zoals vervat
in de Grondwet en internationale verdragen. Ook vragen zij welke lijn de regering
volgt ten deze bij wetgeving in het algemeen en waarom in dit geval voor de
voorgestelde aanpak is gekozen.De bepaling van artikel 15a, vierde lid, is in de regeling inzake de bijzondere
voorwaarden bij de voorwaardelijke invrijheidstelling opgenomen, omdat deze
bepaling ook is opgenomen in de regeling inzake de bijzondere voorwaarden
bij de voorwaardelijke veroordeling (artikel 14c, derde lid, Sr). Het weglaten
van deze bepaling in de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling
zou naar mijn mening in het licht van de huidige bescherming tegen inbreuken
op grondrechten, zoals vervat in de Grondwet en internationale verdragen,
niet bezwaarlijk zijn, maar zou ten onrechte de indruk kunnen wekken dat de
mogelijkheid van het verbinden van bijzondere voorwaarden aan de voorwaardelijke
invrijheidstelling niet dezelfde beperking kent in relatie tot het belijden
van godsdienst of levensovertuiging en de staatkundige vrijheid, als de bijzondere
voorwaarden bij de voorwaardelijke veroordeling. Op dit punt is derhalve consistentie
tussen beide regelingen gezocht.In algemene zin is het in wetgeving in de regel niet nodig specifieke
clausules over de waarborging van grondrechten op te nemen, gelet op de bestaande
bescherming tegen inbreuken op grondrechten, zoals vervat in de Grondwet en
de internationale verdragen.Geheel/gedeeltelijk voorwaardelijke strafDe leden van de VVD-fractie plaatsen enkele opmerkingen bij de afbakening
tussen de regeling van de voorwaardelijke veroordeling en de voorgestelde
regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling. Zij vragen of te rechtvaardigen
is dat degene met een onvoorwaardelijke straf eerder voorwaardelijk in vrijheid
wordt gesteld dan degene met een deels voorwaardelijke straf en of deze discrepantie
te voorkomen is.In algemene zin is het niet bezwaarlijk te achten dat een persoon die
tot een lange, maar deels voorwaardelijke, gevangenisstraf is veroordeeld,
later in vrijheid wordt gesteld dan een persoon die tot een kortere, maar
onvoorwaardelijke gevangenisstraf wordt veroordeeld. Wat ik wel onwenselijk
acht, is dat de persoon die tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf is veroordeeld,
eerder vrijkomt dan de persoon die tot een even lange, maar deels voorwaardelijke
gevangenisstraf is veroordeeld. Deze situatie kan zich voordoen als de rechter
het voorwaardelijk deel van een opgelegde gevangenisstraf heeft bepaald op
minder dan een derde. Dan zal een onvoorwaardelijk opgelegde vrijheidsstraf
tot een minder lange detentie leiden dan een deels voorwaardelijke vrijheidsstraf
van gelijk duur. Een door de rechter op te leggen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf
van bijvoorbeeld twee jaar leidt tot een minder lange vrijheidsbeneming dan
een vrijheidsstraf van twee jaar waarvan zes maanden voorwaardelijk zijn opgelegd.Een en ander is het gevolg van de keuze in het wetsvoorstel om geen voorwaardelijke
invrijheidstelling toe te passen, indien de rechter een deels voorwaardelijke
vrijheidsstraf heeft opgelegd en van het gegeven dat het tijdstip van voorwaardelijke
invrijheidstelling wettelijk is vastgelegd op twee derde, terwijl in de regeling
van de voorwaardelijke veroordeling aan de rechter een grote mate van vrijheid
is gelaten om het voorwaardelijke deel vast te stellen. Met de
voorwaardelijke veroordeling heeft de rechter de mogelijkheid om van de regeling
voorwaardelijke invrijheidstelling af te wijken. Als de rechter voor een deels
voorwaardelijke gevangenisstraf kiest, is het ook aan hem om de proeftijd
en de voorwaarden vast te stellen. In het kader van de voorbereidingen op
de invoering van de nieuwe v.i.-regeling wordt aan de verhouding tussen de
regelingen van voorwaardelijke veroordeling en voorwaardelijke invrijheidstelling,
waaronder het zojuist besproken punt, binnen de rechterlijke macht aandacht
besteed.Bijzondere voorwaarden voor voorwaardelijke invrijheidstellingDe leden van de VVD-fractie stellen ten slotte enkele vragen over de totstandkoming
van de bijzondere voorwaarden, de rol van de veroordeelde daarbij en het toezicht
op de naleving van de voorwaarden.Uitgangspunt bij het verbinden van bijzondere voorwaarden aan de voorwaardelijke
invrijheidstelling is dat de veroordeelde zich bereid verklaart de voorwaarden
na te leven. Het aanvaarden van de bijzondere voorwaarden door de veroordeelde
biedt de beste garantie dat zij ook worden nageleefd. Het overleg met de veroordeelde
moet zeker niet gezien worden als een onderhandeling, waarbij de veroordeelde
hem onwelgevallige voorwaarden kan weigeren. Het is het openbaar ministerie
dat bepaalt of en zo ja, welke bijzondere voorwaarden noodzakelijk zijn. Is
de veroordeelde niet bereid de voorwaarden na te leven of bestaat er twijfel
of hij de gestelde voorwaarden wel zal naleven, dan zijn dat op zich nog geen
redenen om de voorwaardelijke invrijheidstelling uit- of af te stellen. De
ervaringen opgedaan bij de voorwaardelijk straf leren dat ook bij veroordeelden
die zich aanvankelijk niet coöperatief opstellen, toch de motivatie om
zich aan de voorwaarden te houden kan ontstaan door de begeleiding van de
reclassering of door het vooruitzicht dat de voorwaardelijk opgelegde straf
alsnog ten uitvoer zal worden gelegd.In de gevallen dat er een verhoogd risico bestaat van overtreding van
de voorwaarden, is toezicht op de naleving van de voorwaarden uiteraard van
het grootste belang. Indien de reclassering door het openbaar ministerie is
belast met het houden van toezicht op de naleving van de bijzondere voorwaarden,
dient de aard en intensiteit van het toezicht nader bepaald te worden. De
aard en de intensiteit van het toezicht is afhankelijk van factoren als de
aard van de opgelegde voorwaarden en de persoon van de veroordeelde, waaronder
het ingeschatte risico dat de voorwaarden niet zullen worden nageleefd. Daarnaast
kan de aard en de intensiteit van het toezicht wijzigen naarmate het einde
van de proeftijd nadert en de veroordeelde de voorwaarden steeds heeft nageleefd.
Het op de veroordeelde uit te oefenen toezicht is derhalve geen statisch gegeven,
maar afgestemd op het individuele geval.Worden de voorwaarden overtreden, dan volgt in beginsel herroeping van
de voorwaardelijke invrijheidstelling, tenzij kan worden volstaan met een
waarschuwing of met aanscherping van de bijzondere voorwaarden.Indien de veroordeelde zich niet bereid verklaart de voorwaarden na te
leven en het risico dat de veroordeelde te stellen voorwaarden niet zal naleven,
als te hoog wordt ingeschat, kan de voorwaardelijke invrijheidstelling worden
uitgesteld.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20062007-30513-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl