Wijz. Kieswet, ter uitvoering EU-richtl. mbt kiesrecht EP EU-onderdanen die verblijven in het buitenland; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26052, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

06-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26052 nr. 5

04-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenArtikelsgewijs Artikel Y 32Artikel Y 33Artikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26052Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 052Wijziging van de Kieswet ter nadere uitvoering van richtlijn nr. 93/109/EG
van de Raad van de Europese Unie van 6 december 1993 tot vaststelling van
de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen
voor het Europees Parlement ten behoeve van burgers van de Unie die verblijven
in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (PbEG L 329)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 4 november 1998Mede namens de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken beantwoord ik de
in het verslag van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken over bovengenoemd
voorstel van wet opgenomen vragen van de leden van verschillende fracties
als volgt. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie waren van mening dat het voorgestelde systeem
minder fraudegevoelig is dan het automatische registratiesysteem dat werd
gehanteerd bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in 1994. Zij benadrukten
het belang van een effectieve uitwisseling van informatie tussen de autoriteiten
van de verschillende lidstaten. In dit verband vroegen zij hoe deze informatie-uitwisseling
heeft gewerkt bij de verkiezing van de leden van het Europees Parlement in
1994 en of dit heeft geleid tot het aan het licht brengen van dubbel stemmen.In het verslag van de Europese Commissie over de toepassing van Richtlijn
93/109/EG, dat in januari van dit jaar werd uitgebracht aan het Europees Parlement
en de Raad, wordt onder meer ingegaan op de uitwisseling van informatie tussen
de lidstaten. Geconstateerd wordt dat de uitwisseling van informatie, waarin
artikel 13 van de richtlijn voorziet, in de eerste plaats tot doel heeft dubbel
stemmen en dubbele kandidaatstellingen te vermijden, zonder te raken aan de
vrijheid van de burger om zelf te beslissen in welke lidstaat hij zijn stem
uitbrengt. In de tweede plaats wordt hiermee beoogd te voorkomen, dat burgers
die in hun lidstaat van herkomst hun actief of passief kiesrecht hebben verloren,
dit recht herkrijgen door gewoon in een andere lidstaat te gaan wonen. De
informatie-uitwisseling in het kader van het tegengaan van dubbel stemmen
(of dubbel kandidaat stellen) vindt plaats naar aanleiding van de (formele)
verklaringen van onderdanen van andere lidstaten aan de autoriteiten van de
lidstaat waar zij verblijven, dat zij in laatstgenoemde lidstaat willen stemmen
(of zich kandidaat stellen) en niet in hun lidstaat van herkomst.
De lidstaat van verblijf geeft de namen van deze personen door aan de lidstaten
waarvan zij onderdaan zijn. Vervolgens doet de lidstaat van herkomst het nodige
om te voorkomen dat zij meer dan één keer stemmen (of zich meer
dan één keer kandidaat stellen), gewoonlijk door hen uit het
eigen kiezersregister te schrappen.In het verslag van de Commissie wordt geconcludeerd dat bij de verkiezingen
van juni 1994 de bedoelde uitwisseling van informatie niet op bevredigende
wijze heeft gewerkt. Dit wordt deels geweten aan tijdgebrek, en voor een ander
deel aan praktische problemen. Als voorbeelden van praktische problemen worden
genoemd:a. de informatie arriveerde te laat om nog te worden verwerkt;b. de informatie was ontoereikend en niet tot de juiste autoriteiten gericht;c. de gebruikte informatiedrager was incompatibel.Voorts rezen er in sommige lidstaten (genoemd worden het Verenigd Koninkrijk
en Ierland) specifieke problemen.Met name bij het onder a genoemde probleem moet worden bedacht, dat er
(nog) geen eenvormige procedure voor de verkiezing van de leden van het Europees
Parlement bestaat. De procedures en de bijbehorende termijnen verschillen
sterk per lidstaat, hetgeen gevolgen heeft voor het (tijdstip van) uitwisselen
van informatie.Volgens het verslag van de Commissie hebben de lidstaten in het kader
van het toezicht op de toepassing van de richtlijn nauwelijks gevallen van
dubbel stemmen gesignaleerd, terwijl het in de wel gesignaleerde gevallen
meestal om vergissingen bleek te gaan.De leden van de PvdA-fractie wilden graag vernemen of de Commissie in
haar verslag specifieke aanbevelingen heeft gedaan om de informatie-uitwisseling
te verbeteren en zo ja, in hoeverre deze door Nederland zijn uitgevoerd.Door de Commissie wordt in haar verslag aangegeven, dat een verbetering
van de toepassing van de richtlijn niet mag vooruitlopen op de invoering van
een eenvormige verkiezingsprocedure voor het Europees Parlement. Er kunnen
derhalve bijvoorbeeld geen dwingende termijnen voor het uitwisselen van de
informatie aan de lidstaten worden opgelegd. De Commissie richt zich bij de
verbetering van de informatie-uitwisseling momenteel – samen met de
lidstaten – op de volgende onderwerpen:– het nauwkeurig bepalen van de nationale autoriteiten tot welke
de lidstaat van verblijf de mededeling moet richten;– het nauwkeurig bepalen van de informatie waarover de lidstaten
moeten beschikken om de betrokken kiezers uit hun eigen registratie te schrappen;– het bereiken van overeenstemming over een gemeenschappelijk formaat
of standaardformulier voor de uitwisseling van informatie;– het onderzoeken van mogelijkheden om informatie langs elektronische
weg uit te wisselen, teneinde de procedure te bespoedigen.Vervolgens dienen volgens de Commissie de betrouwbaarheid van de informatie
en de tijdsdruk te worden aangepakt.De Nederlandse regering is uiteraard graag bereid om aan de door de Commissie
aangegeven onderwerpen haar bijdrage te leveren. Zo zal – evenals in
1994 – aan de overige lidstaten worden medegedeeld welke autoriteiten
in Nederland betrokken zijn bij de uitwisseling van informatie ingevolge de
verschillende bepalingen van de richtlijn.De leden van de PvdA-fractie wilden tevens graag op de hoogte worden gesteld
of de Commissie in het verslag over de toepassing van de richtlijn ook aanbevelingen
heeft gedaan over de verbetering van de informatieverstrekking jegens kiesgerechtigde
onderdanen van andere EU-lidstaten. Mochten er geen aanbevelingen zijn gedaan,
dan zouden deze leden graag willen weten of de door de regering
voorgestelde maatregelen (het informeren van EU-kiesgerechtigden dat registratie
mogelijk is) naar de mening van de regering voldoende wordt geacht om actieve
deelname van kiesgerechtigde EU-onderdanen te bevorderen.Sinds 1996 heeft de Commissie, samen met het Europees Parlement, haar
voorlichtingscampagne aanzienlijk uitgebreid. Onder meer via internet en gratis
telefoonnummers is informatie te verkrijgen over de rechten van de burgers
van de EU uit hoofde van het gemeenschapsrecht. De beschikbare documentatie
bevat onder meer praktische, gedetailleerde informatie in alle officiële
talen over de wijze waarop in de verschillende lidstaten het kiesrecht kan
worden uitgeoefend. Ook kunnen, zowel via internet als per telefoon, rechtstreeks
vragen worden gesteld.De in juni 1999 te houden verkiezing van de leden van het Europees Parlement
zal uiteraard op verschillende wijzen, zowel door de EU als door de afzonderlijke
lidstaten, onder de aandacht van de burgers worden gebracht. De kiesgerechtigde
onderdanen van andere lidstaten, die in Nederland wonen, zullen bovendien
actief en in hun eigen taal benaderd worden met de vraag waar zij aan de verkiezing
wensen deel te nemen.De regering is van mening dat hiermee voldoende maatregelen zijn voorbereid
om de betrokken EU-onderdanen zowel het belang als de mogelijkheden van deelname
aan de verkiezing onder de aandacht te brengen.De leden van de PvdA-fractie wilden in het licht van het voorgaande graag
vernemen hoeveel EU-onderdanen uit andere lidstaten bij de verkiezingen voor
het Europees Parlement in 1994, hun stem in Nederland hebben uitgebracht.Helaas beschikken wij niet over de gevraagde informatie, omdat in de desbetreffende
statistieken geen onderscheid wordt gemaakt naar nationaliteit.Tevens wilden de leden van de PvdA-fractie graag worden ingelicht over
de vraag of de aanpassing van het Logisch ontwerp GBA op schema ligt en zo
niet, welke oorzaken daarvoor zijn aan te wijzen. De leden van deze fractie
wilden graag van de regering vernemen of gemeenten in staat zullen zijn om
de gegevens buiten de GBA om vast te leggen als het Logisch ontwerp GBA niet
op tijd is aangepast. Ook de leden van de fractie van het CDA vroegen naar
de stand van zaken met betrekking tot de wijziging van de GBA. Deze leden
vroegen tevens wat de uiterste datum is, waarop de GBA moet zijn aangepast
teneinde voor de EP-verkiezingen van 1999 te kunnen functioneren conform dit
wetsvoorstel.In antwoord op deze vragen melden wij, dat de aanpassing van het Logisch
ontwerp GBA, en daarmee de aanpassing van de gemeentelijke basisadministraties
persoonsgegevens, op schema ligt. De leveranciers van de programmatuur zijn
op dit moment de aanpassingen aan het testen. Naar het zich laat aanzien zullen
de wijzigingen per 1 december 1998 kunnen worden aangebracht in de basisadministraties.
Wij hebben geen enkele indicatie dat de GBA niet tijdig zal zijn aangepast
vóór de datum waarop de potentiële kiesgerechtigden uit
andere lidstaten dienen te zijn aangeschreven, zijnde zes weken voor de datum
van kandidaatstelling (28 april 1999), dus op 17 maart 1999. Over de invoeringsdatum
is uitvoerig met leveranciers en gemeenten gecommuniceerd. Op verzoek van
zowel de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) als de leveranciers is
de datum, waarop de (programmatuurwijziging ten gevolge van de) wijziging
van het Logisch ontwerp GBA gerealiseerd zal zijn zelfs met een maand vervroegd
ten opzichte van de datum die in de memorie van toelichting is
genoemd. Een terugvalscenario wordt in verband met de planning en voortgang
dan ook niet nodig geacht.De leden van de PvdA-fractie verzochten de regering voorts om een schatting
te maken van de kosten die zijn gemoeid met de invoering van het nieuwe registratiesysteem
en van de kosten die gemaakt moeten worden als het Logisch ontwerp GBA niet
op tijd zou zijn aangepast.Voor de invoering van het nieuwe registratiesysteem in de GBA is incidenteel
f 3 miljoen in de begroting opgenomen. Volgens de huidige raming kunnen
de kosten van de wijziging in het Logisch ontwerp GBA daaruit ruimschoots
worden gedekt. De kosten die moeten worden gemaakt indien de wijzigingen in
de gemeentelijke basisadministraties niet tijdig zouden worden doorgevoerd,
zijn niet berekend. Overigens is dit ook niet nodig, gelet op de voortgang
van de implementatie.De leden van de PvdA-fractie betreurden dat door de voorgestelde invoering
van de artikelen Y 35 en Y 35a de Tweede Kamer de mogelijkheid zal verliezen
om over een aspect van de verkiesbaarheid van de kandidaat te beslissen. Zij
erkenden echter dat, gezien de opvatting van de Europese Commissie op dit
punt, weinig speelruimte bestaat. In dit verband wilden deze leden graag vernemen
of de regering weet of de Commissie van plan is een infractieprocedure te
beginnen tegen Denemarken, dat blijkens de memorie van toelichting zijn wetgeving
op dit punt ook nog niet volledig heeft aangepast.Denemarken hanteert, evenals Nederland, een systeem waarin pas bij de
toelating tot het vertegenwoordigend orgaan wordt getoetst of de kandidaat
voldoet aan de vereisten om te kunnen worden gekozen. Tegen dit systeem op
zich richt zich het bezwaar van de Commissie niet. Een dergelijke afwijking
van artikel 6, tweede lid, van de richtlijn is volgens de Commissie in overeenstemming
met de interpretatieve verklaring van de Raad (Annexe II, onder 1), waarin
de Raad uitspreekt dat de niet-ontvankelijkheid zoveel mogelijk vóór
het begin van de verkiezingscampagne zal worden vastgesteld. De Commissie
heeft echter wel bezwaar tegen het ontbreken van het vereiste, bedoeld in
artikel 10, tweede lid, van de richtlijn, dat de kandidaat bij de kandidaatstelling
een verklaring van de lidstaat van herkomst overlegt waaruit blijkt dat hij
in die lidstaat niet van het recht om te worden gekozen is ontzet. De Commissie
acht het van groot belang dat de kandidaat en de partij reeds ten tijde van
de kandidaatstelling op de hoogte geraken van het feit dat de betrokken kandidaat
niet als lid van het Europees Parlement zal kunnen worden toegelaten. In afwijking
van hetgeen in Nederland is voorgeschreven, wordt in Denemarken de desbetreffende
verklaring reeds bij de kandidaatstelling overgelegd. Naar de mening van de
Commissie voldoet het Deense systeem daarmee aan de verplichting, bedoeld
in artikel 10, tweede lid, van de richtlijn. De Commissie heeft dan ook –
voor zover ons bekend – niet het voornemen om een infractieprocedure
tegen Denemarken te beginnen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom in de memorie van toelichting
wordt gesproken van het derde en vierde lid van artikel Y 35, terwijl in het
wetsvoorstel geen sprake is van een vierde lid van artikel Y 35. Deze leden
wilden tevens graag weten of het naar analogie van artikel Y 17 niet zuiverder
zou zijn om ook in artikel Y 35 een bepaling op te nemen dat het verzuim kan
worden hersteld bij het centraal stembureau.De constatering van de leden van de PvdA-fractie, dat er in het voorstel
van wet geen sprake is van een vierde lid, is juist. De toelichting behoorde
slechts te verwijzen naar het derde lid. Een bepaling dat het herstel van verzuimen plaatsvindt bij het centraal stembureau is reeds opgenomen
in het tweede lid van artikel Y 15. De werking van dat artikellid strekt zich
mede uit tot het verzuim, bedoeld in artikel Y 35, derde lid.De leden van de CDA-fractie constateerden dat er met betrekking tot de
richtlijn in het verleden sprake was geweest van interpretatieverschillen,
met name betreffende het tijdstip waarop de verklaring omtrent het recht om
te worden gekozen moet worden overgelegd. Zij vroegen of er bij de verkiezingen
voor het Europees Parlement in 1994 problemen waren gerezen ten gevolge van
dit interpretatieverschil.Bij de vaststelling van de richtlijn in de Raad hebben Nederland en Denemarken
te kennen gegeven, artikel 6, tweede lid, van de richtlijn (waarin de niet-ontvankelijkheid
van de kandidaatstelling bij niet-overlegging van de verklaring is geregeld)
niet te kunnen uitvoeren. Met het oog hierop is door de Raad bij de richtlijn
een verklaring opgenomen dat zoveel mogelijk voor het begin van de verkiezingscampagne
zal worden getoetst of men in de lidstaat van herkomst uit het kiesrecht is
ontzet (Annexe II bij de richtlijn). Pas in oktober 1995, dus na de in 1994
gehouden verkiezing van de leden van het Europees Parlement heeft de Commissie
gesteld niet akkoord te gaan met de wijze waarop Nederland de richtlijn heeft
geïmplementeerd. Ten tijde van de verkiezing in 1994 zijn derhalve over
dit onderwerp geen problemen gerezen.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie in hoeverre de overgangsregeling
voor de registratie van de kiesgerechtigdheid van onderdanen van andere lidstaten
heeft geleid tot fraude antwoorden wij, dat ons geen gevallen van fraude bekend
zijn.De leden van de fractie van het CDA vroegen in hoeverre de wijziging van
de GBA vertraging ondervindt als gevolg van de millenniumproblematiek, die
eveneens IT-mankracht vergt. Deze leden vroegen tevens of de gekozen aanpassing
millenniumproof is.De onderhavige aanpassing van de GBA ondervindt geen vertraging door de
inzet van de leveranciers in het kader van de millenniumproblematiek. Zoals
hierboven reeds is aangegeven, hebben de leveranciers zelfs om vervroeging
van de invoering van de wijziging van het Logisch ontwerp GBA verzocht.De jaaraanduiding in de wijziging van het Logisch ontwerp bestaat, evenals
de overige jaaraanduidingen in de GBA, uit vier cijfers en is daarmee niet
millenniumgevoelig. Gelet op het voorgaande heeft deze wijziging van de Kieswet
geen gevolgen in het kader van de millenniumproblematiek.Wordt overwogen om vanuit de rijksoverheid een voorlichtingsactie op te
zetten om betrokkenen te attenderen op het feit dat registratie als kiesgerechtigde
alleen op verzoek kan geschieden, zo vroegen de leden van de CDA-fractie.
De leden van de fractie van D66 vroegen eveneens op welke wijze de betrokkenen
worden geïnformeerd.Artikel II van het voorstel van wet bepaalt, dat de betrokken onderdanen
van de andere lidstaten van de Europese Unie persoonlijk op de hoogte worden
gesteld van de mogelijkheid om zich in Nederland als kiezer te laten registreren.
Het formulier, waarmee zij hun wens daartoe kenbaar kunnen maken, zal daarbij
worden meegezonden. Evenals in 1994, zal het formulier in alle officiële
talen van de Europese Unie zijn gesteld. Wij verwijzen voorts naar de beantwoording
van een andere vraag van de leden van de CDA-fractie over de voorlichting
van de kiesgerechtigden, die hierna bij artikel Y 32 is opgenomen. Op de vraag van de leden van de CDA-fractie of in Denemarken een soortgelijke
implementatie als in Nederland wordt voorbereid, antwoorden wij ontkennend.
Zoals in de memorie van toelichting werd aangegeven, en hierboven in antwoord
op een vraag van de leden van de PvdA-fractie werd herhaald, voldoet het Deense
systeem aan de eis dat de verklaring bij de kandidaatstelling wordt overgelegd.
De Commissie acht het niet onoverkomelijk dat het ontbreken van de verklaring
pas bij de toelating tot het vertegenwoordigend orgaan formele consequenties
heeft. Zoals in de memorie van toelichting, op blz. 5, is aangegeven, heeft
een dergelijk stelsel echter een aantal bezwaren, die ertoe hebben geleid
dat in het wetsvoorstel niet het Deense systeem is overgenomen.De leden van de D66-fractie informeerden naar de waarborgen die het nieuwe
systeem biedt tegen het dubbelstemmen. Deze leden vroegen voorts of er in
Europees verband wordt gewerkt aan een centraal registratiesysteem, waardoor
in de toekomst het dubbelstemmen geheel kan worden voorkomen.Het in 1994 gehanteerde (en tot dusver in de Kieswet vastgelegde) systeem
hield in, dat de hier wonende onderdanen van andere EU-lidstaten, die achttien
jaar of ouder zijn en niet op grond van een uitspraak van een Nederlandse
rechter van het kiesrecht waren uitgesloten, automatisch als kiezer werden
geregistreerd en een oproepingskaart kregen toegezonden. Van degenen die kenbaar
maakten dat zij in een andere lidstaat wensten te stemmen, moest vervolgens
de naam in het kiezersregister worden doorgehaald. Voorts moesten deze personen
hun oproepingskaart terugzenden. Hun namen werden aan de vertegenwoordiging
van de desbetreffende lidstaat doorgegeven. Bij de parlementaire behandeling
van de implementatie van de richtlijn in 1993 werd hierover van verschillende
zijden opgemerkt, dat een en ander voor wat betreft het risico van dubbel
stemmen niet waterdicht is. De Kiesraad wees in zijn advies over dat wetsvoorstel
reeds op het probleem dat van diegenen die hun formulier niet retourneerden,
geen mededeling zal worden gedaan aan de lidstaat van herkomst, zodat zij
aldaar in het kiezersregister konden worden opgenomen c.q. gehandhaafd, terwijl
zij tevens in Nederland konden deelnemen. Dit gat wordt nu gedicht. In het
voorgestelde systeem wordt de oproepingskaart slechts toegezonden aan de (niet-Nederlandse)
EU-onderdanen die zich hebben laten registreren om in Nederland te stemmen.
Er is derhalve voor de ontvangst van een oproepingskaart een actieve betrokkenheid
van de kiezer nodig. Aangezien de betrokkenen niet automatisch in het kiezersregister
worden opgenomen, is doorhalen van hun namen, met een risico van vergissingen
of misverstanden, overbodig. Voorts worden in dit stelsel niet de namen van
degenen die hebben kenbaar gemaakt in de lidstaat van herkomst te willen stemmen,
maar – in overeenstemming met de richtlijn – de namen van degenen
die in Nederland willen deelnemen, gemeld aan de desbetreffende lidstaat.
Een en ander heeft tot gevolg dat de kans op toezending van twee oproepingskaarten
(een Nederlandse en een uit de lidstaat van herkomst) wordt verkleind.Hoewel het risico van dubbelstemmen niet moet worden overschat, zijn de
ondergetekenden zich ervan bewust dat het niet mogelijk is om dubbelstemmen
geheel te voorkomen zonder een centrale registratie van alle Europese kiezers.
Dat laatste is echter momenteel niet aan de orde.De leden van de D66-fractie vroegen voorts waarom niet eerder met een
voorstel tot wijziging van de Kieswet in verband met de registratie van de
niet-Nederlandse onderdanen is gekomen.Het antwoord op deze vraag is gelegen in de wens om de nadere implementatie
van de richtlijn, zowel op het gebied van de registratie van de
kiesgerechtigdheid als op het gebied van de kandidaatstelling, in één
voorstel van wet op te nemen. Vooral dit tweede onderdeel van het wetsvoorstel
(meer specifiek: de implementatie van de bepalingen over de verklaring omtrent
het recht om te worden gekozen in de lidstaat van verblijf) heeft veel overleg
en dus veel voorbereidingstijd gevergd.De Europese Commissie heeft in 1995 schriftelijk laten weten, niet met
de wijze van implementatie van de artikelen 6, tweede lid, en 10, tweede lid,
van de richtlijn in te stemmen. De leden van de D66-fractie vroegen of dit
de eerste maal was dat de Commissie dit liet weten, of dat dit al bij de bespreking
van de richtlijn tijdens de vergadering van de Raad van 4 oktober 1993 was
aangegeven. Verder vroegen deze leden of er duidelijke afspraken zijn gemaakt
over de Nederlandse situatie en wat de status is van het voorbehoud dat Nederland
in die Raad van 4 oktober 1993 heeft gemaakt.Bij brief van 26 oktober 1995 stelde de Europese Commissie dat het systeem
van artikel Y 37 van de Kieswet onverenigbaar lijkt met de artikelen 6, tweede
lid, en 10, tweede lid, van de richtlijn. In artikel Y 37 is bepaald dat de
onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie die tot lid van het
Europees Parlement is benoemd, aan de Tweede Kamer aan de Tweede Kamer een
verklaring overlegt van de daartoe bevoegde instantie in die lidstaat, waaruit
blijkt dat hij in die lidstaat niet is uitgesloten van het recht om gekozen
te worden. Bij de onderhandelingen over de richtlijn heeft de Nederlandse
delegatie zich destijds al sterk verzet tegen opneming van de verplichting
de eis van niet-ontzetting uit het kiesrecht te toetsen bij de kandidaatstelling
(het zogenoemde ex ante systeem) in plaats van bij het onderzoek van de geloofsbrieven
(het zogenoemde ex post systeem). Daarbij werd uitdrukkelijk aangegeven wat
de achtergronden en voordelen van het Nederlandse ex post systeem zijn, en
werd benadrukt dat de Tweede Kamer recentelijk opnieuw de wens had uitgesproken
dit systeem ook voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement
te handhaven. Een en ander was voor de Nederlandse regering aanleiding om
slechts met de richtlijn in te stemmen, indien zou zijn gewaarborgd dat het
ex post systeem zou kunnen worden toegepast. Deze eis van Nederland werd ondersteund
door Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, die ook een ex post systeem
hanteerden, maar stuitte op bezwaren bij andere lidstaten. Nederland sprak,
evenals Denemarken tijdens die vergadering uit niet in staat te zijn het ex
ante systeem toe te passen. Uiteindelijk werd met veel moeite een politiek
compromis bereikt, in de vorm van de hierboven reeds aangehaalde interpretatieve
verklaring van de Raad, die werd opgenomen in Annexe II bij de notulen van
de zitting van de Raad van 4 oktober 1993. Daarbij werd uitdrukkelijk vermeld,
dat de lidstaten door de Raad waren gemachtigd deze verklaring openbaar te
maken. De bedoeling daarvan was, te voorkomen dat de richtlijn door de ontoegankelijkheid
van de Raadsnotulen anders zou worden geïnterpreteerd. Nederland heeft
de verklaring openbaar gemaakt door vermelding ervan in de memorie van toelichting
bij het voorstel van wet tot implementatie van de richtlijn (kamerstukken
II 1993/94, 23 537, nr. 3, blz. 6).Op een dergelijke interpretatieve verklaring, opgenomen in de Raadsnotulen,
kan in het normale geval geen beroep worden gedaan ter verantwoording van
een wijze van implementeren, die geen steun vindt in de tekst van de richtlijn.
In het onderhavige geval echter, waarin onder meer uitdrukkelijk was voorzien
in openbaarmaking van de verklaring, kon Nederland er van uitgaan dat het
ex post systeem kon worden gehandhaafd. De leden van de fractie van D66 vroegen welke actie de regering heeft
ondernomen sinds de bekendmaking van de Europese Commissie dat de Nederlandse
implementatie van de richtlijn niet acceptabel was.De brief van de Commissie van 26 oktober 1995 werd door de Nederlandse
regering bij brief van 4 december beantwoord. Het antwoord bevatte een uitgebreide
weergave van de argumenten van Nederland om vast te houden aan het ex post
systeem, alsmede van de totstandkoming en strekking van de interpretatieve
verklaring van de Raad. De regering benadrukte daarbij, dat de Commissie op
de hoogte was van het politieke compromis en daaraan zelfs haar medewerking
had verleend. De Commissie reageerde bij brief van 22 mei 1996, waarin zij
zich bereid verklaarde aan te nemen dat het Nederlandse ex post systeem voldoende
garanties biedt voor de toepassing van artikel 6, tweede lid, van de richtlijn.
De Commissie hield echter vast aan de uitvoering van artikel 10, tweede lid,
van de richtlijn, waarin is bepaald dat de verklaring van niet-uitsluiting
reeds bij de kandidaatstelling moet worden overgelegd. De Commissie stelde
voor, op ambtelijk niveau in overleg te treden over dit punt, met welk voorstel
de Nederlandse regering bij brief van 25 juni 1996 instemde. Tijdens dat ambtelijk
overleg werd van de zijde van de Commissie onder meer aangegeven, dat een
stelsel zoals in Denemarken (dat zoals hierboven in antwoord op vragen van
de leden van de PvdA-fractie en de CDA-fractie is aangegeven als enige andere
lidstaat een ex post systeem hanteert) waarbij de verklaring weliswaar reeds
bij de kandidaatstelling moet worden overhandigd, maar het eventuele ontbreken
van de verklaring niet tot gevolg heeft dat de naam van de kandidaat wordt
geschrapt, in overeenstemming is met de richtlijn. Het eventuele ontbreken
van de verklaring speelt in het Deense systeem pas een rol bij het onderzoek
door het vertegenwoordigend orgaan naar de geloofsbrieven. Bij brief van 5
september 1996 heeft de Nederlandse regering de Commissie medegedeeld, met
deze uitleg van de interpretatieve verklaring te kunnen leven. Dit heeft geresulteerd
in het oorspronkelijke voorstel van wet, zoals dat aan de Kiesraad en vervolgens
aan de Raad van State werd voorgelegd.Kan de regering een reactie geven op het standpunt van de Kiesraad dat
bij niet-inwilliging van de wensen van de Europese Commissie er geen grond
is om een infractieprocedure tegen Nederland te starten, zo vroegen de leden
van de D66-fractie. En kan de regering aangeven waarom zij niet volhardt in
het eerder genoemde standpunt dat de bestaande regeling acceptabel is?In zijn advies van 3 maart 1997 concludeert de Kiesraad ten aanzien van
de verklaring inzake uitsluiting van het kiesrecht, dat hij voorshands geen
reden ziet om uit vrees voor een eventuele infractieprocedure de van de zijde
van de Commissie naar voren gebrachte wensen te honoreren. De Kiesraad stelt –
op zich terecht – dat bij een wijziging waarbij reeds op het moment
van kandidaatstelling een verklaring van niet-uitsluiting moet worden overgelegd,
er geen sprake meer is van de met de interpretatieve verklaring van de Raad
beoogde vrijheid om het vanouds in Nederland bestaande stelsel te handhaven,
ook al wordt pas bij de toelating van de kandidaat als lid van het vertegenwoordigend
orgaan getoetst of aan het vereiste is voldaan. De Kiesraad is van mening
dat de regering een discussie hierover met de Commissie niet uit de weg behoeft
te gaan. Welnu, de regering ìs de discussie met de Commissie aangegaan
en heeft moeten constateren dat Nederland inmiddels de enige lidstaat is,
die niet eist dat de verklaring bij de kandidaatstelling wordt overgelegd.
Dit in tegenstelling tot hetgeen ten tijde van de nota «Eisen voor de
uitoefening van het passief kiesrecht» (kamerstukken II 1993/94, 23 702,
nr. 2) nog geconstateerd kon worden. De tekst van de richtlijn laat het Nederlandse systeem niet toe en het moeizaam bereikte compromis in de vorm van
een interpretatieve verklaring van de bedoeling van de richtlijn, in de bijlage
bij de raadsnotulen, die slechts spreekt van het tijdstip van de vaststelling
van de niet-ontvankelijkheid bood (en biedt) naar de mening van de regering
onder de gegeven omstandigheden niet voldoende houvast om een infractieprocedure
ongeschonden te doorstaan.Het aan de Kiesraad en de Raad van State voorgelegde voorstel van wet
bevatte daarom het vereiste van het overleggen van de verklaring van niet-uitsluiting
bij de kandidaatstelling, gekoppeld aan de – door de Commissie aanvaarde –
toetsing achteraf. Overigens zag ook de Raad van State, blijkens zijn advies,
juridisch geen ruimte om het thans bestaande stelsel te handhaven.Ten slotte vroegen de leden van de D66-fractie of de wijziging tijdig
zal zijn geïmplementeerd voor de kandidaatstelling.De regering streeft er naar om tijdig te voldoen aan de verplichtingen
die voortvloeien uit de richtlijn. Zij spreekt daarom de wens uit dat de behandeling
van dit wetsvoorstel spoedig kan worden afgerond.De leden van de fracties van GPV en RPF hadden geconstateerd dat uit de
tekst van het huidige artikel Y 33 niet blijkt dat dit een overgangsregeling
is. Was bij de totstandkoming van deze regeling niet bekend dat de richtlijn
slechts voor de verkiezing van 1994 een overgangsregeling bevatte, zo vroegen
deze leden.De richtlijn is pas op 6 december 1993 vastgesteld door de Raad, terwijl
de verkiezing van de leden van het Europees Parlement reeds in juni 1994 zou
plaatsvinden. In de korte tussentijd moest de richtlijn in de nationale wetgeving
worden geïmplementeerd. De vereiste spoed was een belangrijke reden om
de implementatie te beperken tot de wijzigingen die voor 1994 noodzakelijk
waren. Bovendien was het, gelet op de revisiebepaling in de richtlijn (artikel
16) allerminst uitgesloten dat de richtlijn op basis van de in 1994 opgedane
ervaringen zou worden gewijzigd. In de memorie van toelichting bij de wijziging
van de Kieswet in verband met de implementatie van de richtlijn (kamerstukken
II 1993/94, 23 537, nr. 3) is de tijdelijkheid van de regeling uitvoerig
aan de orde geweest.De leden van de fracties van GPV en RPF vroegen of het wel juist is dat
in de memorie van toelichting wordt opgemerkt, dat het centraal stembureau
niet inhoudelijk toetst of de kandidaat in de andere lidstaat van het passief
kiesrecht is uitgesloten. Moet hiervan niet worden uitgezonderd de situatie
dat na het afgeven van de verklaring feiten bekend zijn geworden welke twijfel
aan de juistheid van de verklaring rechtvaardigen?De bepaling dient aldus te worden gelezen dat indien aan het centraal
stembureau feiten bekend worden, die twijfel aan de juistheid van de verklaring
rechtvaardigen, het centraal stembureau bij de autoriteit die de verklaring
heeft afgegeven navraag doet naar de juistheid van de verklaring. Het is vervolgens
aan die autoriteit om op basis van de haar ter beschikking staande informatie
te beslissen over de juistheid van de verklaring.Overigens blijft de Tweede Kamer op grond van artikel Y 25 in samenhang
met artikel Y 4 van de Kieswet belast met het onderzoek of de benoemde voldoet
aan de vereisten van het lidmaatschap, waaronder de eis van niet-uitsluiting
in Nederland of het land van herkomst. Artikelsgewijs Artikel Y 32De leden van de CDA-fractie vroegen of de regering voornemens is om bijvoorbeeld
via de VNG te komen tot een uniforme benadering door de gemeenten ten aanzien
van de informatie over de registratiemogelijkheid als kiesgerechtigde.Artikel II van het voorstel van wet voorziet in toezending van het formulier,
bedoeld in artikel Y 32, vierde lid, aan alle betrokken onderdanen van andere
EU-lidstaten. Het model van het formulier wordt bij ministeriële regeling
vastgesteld en zal vergelijkbaar zijn met het huidige formulier «model
Y 33», dat uitleg in alle officiële talen van de Europese Unie
bevat. Zoals reeds vermeld in de memorie van toelichting bij artikel I, onderdeel
C, van het wetsvoorstel, wordt de gemeenten geadviseerd om aan de onderdaan
van een andere lidstaat, die zich bij de gemeente meldt om zich in de GBA
te laten inschrijven, een exemplaar (of meerdere exemplaren, indien van toepassing)
van het formulier te overhandigen. In het kader van de informatie over de
uitvoering van de nieuwe regeling zal een en ander uiteraard onder de aandacht
van de gemeenten worden gebracht.Voor de beantwoording van de vraag van de leden van de D66-fractie naar
een eventuele (wettelijke) voorziening voor het geval de implementatie van
de nieuwe registratieregeling niet tijdig gereed is, verwijzen wij allereerst
naar de hiervoor, naar aanleiding van vragen van de leden van de fracties
van PvdA en CDA gegeven antwoorden.De leden van de fracties van GPV en RPF vroegen wat in voorkomende gevallen
als een geldig legitimatiebewijs kan worden beschouwd, en wie dit bepaalt
of beoordeelt. Voorts vroegen zij of altijd geldt, dat uit het legitimatiebewijs
de nationaliteit van de verzoeker moet blijken.Artikel 9, tweede lid, onder a, van de richtlijn eist dat de verzoeker
een formele verklaring overlegt waaruit (onder meer) zijn nationaliteit blijkt.
Aan deze eis wordt impliciet voldaan, zo is in de memorie van toelichting
bij het onderhavige onderdeel van het wetsvoorstel gemeld, door de verzoeker
een afschrift van een geldig legitimatiebewijs over te laten leggen. Uit de
tekst van het voorgestelde artikel Y 32, tweede lid, is bij nader inzien echter
niet voldoende duidelijk welke documenten daarmee worden bedoeld. Daarom zal
bij nota van wijziging aan de voorgestelde bepaling een verwijzing worden
toegevoegd naar de documenten, bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht.De leden van de fracties van GPV en RPF hadden voorts de indruk dat het
werkwoord aan het slot van de eerste zin van het vierde lid in het enkelvoud
moet worden geschreven.Deze leden hebben gelijk. Sterker nog, ook «de verzoeken»,
in het midden van de bedoelde zin, moet in het enkelvoud worden geschreven.
Een en ander zal bij nota van wijziging worden gecorrigeerd. Artikel Y 33De leden van de fracties van GPV en RPF betwijfelden of uit de samenhang
van de artikelen Y 33, eerste lid, en Y 32, eerste lid, duidelijk voortvloeit
dat de registratie bij verhuizing van de kiezer van de ene naar de andere
gemeente meeverhuist. Wij delen de twijfel van de leden van deze fracties niet. De tekst van
artikel het voorgestelde artikel Y 32, eerste lid, komt zo veel mogelijk overeen
met artikel D 1 van de Kieswet. Het registreren betreft uitsluitend de ingezetenen;
zodra het ingezetenschap van de desbetreffende gemeente vervalt, vervalt de
verplichting tot registreren voor het bestuur van die gemeente. Wordt de betrokkene
ingezetene van een andere Nederlandse gemeente, dan gaat de verplichting over
op burgemeester en wethouders van die laatste gemeente. Artikel Y 33, eerste
lid, geeft met andere woorden aan dat het verzoek, bedoeld in artikel Y 32,
eerste lid, doorwerkt naar volgende gemeenten van ingezetenschap. Artikel IIDe leden van de fracties van GPV en RPF vroegen of het niet beter is om
in de aanhef van artikel II te spreken over «de verkiezing van de leden
van het Europees Parlement», in plaats van over «de verkiezing
van het Europees Parlement.Zoals deze leden aangaven, wordt ook elders in hoofdstuk Y, evenals in
andere hoofdstukken van de Kieswet, gesproken over de verkiezing van de leden
van het vertegenwoordigend orgaan. Bij nota van wijziging zal het voorstel
van wet dienovereenkomstig worden aangepast.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26052-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl