Lijst van vragen en antwoorden over een nadere onderbouwing verhoging solvabiliteitseisen zorgverzekeraars
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 29 689
 
 Herziening Zorgstelsel
 
 
 Nr. 365
 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 
		7 december 2011
 
 
 
 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1Samenstelling:Leden: Bouwmeester, L.T. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP), Smilde, M.C.A. (CDA), Smeets, P.E. (PvdA), Voorzitter, Koşer Kaya, F. (D66), Wolbert, A.G. (PvdA), Gerven, H.P.J. van (SP), Ouwehand, E. (PvdD), Leijten, R.M. (SP), Agema, M. (PVV), Veen, E. van der (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Uitslag, A.S. (CDA), Elias, T.M.Ch. (VVD), Ondervoorzitter, Bruins Slot, H.G.J. (CDA), Klaver, J.F. (GL), Voortman, L.G.J. (GL), Venrooy-van Ark, T. (VVD), Mulder, A. (VVD), Straus, K.C.J. (VVD), Dijkstra, P.A. (D66), Gerbrands, K. (PVV) en Dille, W.R. (PVV).Plv. leden: Arib, K. (PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Omtzigt, P.H. (CDA), Kuiken, A.H. (PvdA), Berndsen, M.A. (D66), Vermeij, R.A. (PvdA), Ulenbelt, P. (SP), Thieme, M.L. (PvdD), Kooiman, C.J.E. (SP), Mos, R. de (PVV), Klijnsma, J. (PvdA), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Toorenburg, M.M. van (CDA), Burg, B.I. van der (VVD), Ormel, H.J. (CDA), Tongeren, L. van (GL), Sap, J.C.M. (GL), Miltenburg, A. van (VVD), Lodders, W.J.H. (VVD), Liefde, B.C. de (VVD), Ham, B. van der (D66), Bosma, M. (PVV) en Beertema, H.J. (PVV). heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister
				van Financiën over de brief van 7 oktober 2011 inzake een nadere onderbouwing
				verhoging solvabiliteitseisen zorgverzekeraars (Kamerstuk
				29 689, nr. 360).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van
				6 december 2011. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 
 
 
 De voorzitter van de commissie,
 
 Smeets
 
 
 
 De griffier van de commissie,
 
 Teunissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 Houdt het advies van DNB rekening met de
				 specifieke situatie van zorgverzekeraars die voor een sociale zekerheidswet
				 uitvoeren en daarvoor via risicoverevening worden gecompenseerd voor hun kosten
				 die uitgaan boven hun inkomsten in premies? Zo ja, hoe?
 
 
 Ja. Dit komt onder andere tot uitdrukking in het feit dat DNB is
				uitgegaan van de minimumvereiste solvabiliteitsmarge zoals die in 2011 geldt
				voor ziektekostenverzekeraars die de basisverzekering aanbieden. Dit vereiste
				is, vanwege het risicovereveningssysteem dat voor deze verzekering is
				opgetuigd, per 1 januari 2010 met vijfachtste verminderd tot 9% ten opzichte
				van de ca. 24% die voor reguliere schadeverzekeringen geldt. De combinatie van
				ex ante verevening en ex post compensaties maakt het daarbij mogelijk deze
				forse reductie door te voeren, vanwege de mitigerende werking op het
				risicoprofiel die hiervan uitgaat. Echter de maatregelen die het kabinet
				voorstaat voor 2012 zorgen voor een toename van de risicodragendheid en nopen
				daarmee tot een beperking van de reductie in 2012.
 
 2, 3 en 17
 
 Houdt het advies van DNB rekening met een
				 verbetering van de ex ante risicoverevening doordat de Meerjarige Hoge kosten
				 als criterium hier nu ook deel van uitmaken? Zo ja, hoe?
 
 
 Houdt het advies van DNB ook rekening met
				 het handhaven voor 2012 van de bestaande bandbreedteregelingen en met het feit
				 dat de zorgverzekeraars niet over alle kosten volledig risico lopen? Zo ja,
				 hoe?
 
 
 Heeft DNB rekening gehouden met het feit
				 dat niet voor alle kosten het volledige risico bij de verzekeraar ligt
				 (A-segment, GGZ)?
 
 
 In zijn advies heeft DNB rekening gehouden met de maatregelen die
				in de brief «Zorg die loont» (TK, vergaderjaar 2010–2011,
				32 620 no. 6) worden genoemd.
				Gekeken is naar alle kosten die voor rekening van
				de zorgverzekeraar komen en waarover zij (in de toekomst) risico lopen. Kosten
				zoals in de GGZ, of het A-segment waarover de verzekeraar geen risico loopt,
				dragen niet bij aan het risicoprofiel van de verzekeraar. Ook hier is rekening
				mee gehouden. Ook de gevolgen van de invoering van het nieuwe ex ante
				vereveningscriterium Meerjarige Hoge kosten en het flankerend beleid, zoals het
				voornemen van de Regering om het catastroferisico te mitigeren en de te
				verwachte gedragsaanpassingen van zorgverzekeraars als gevolg van de beperking
				van de ex post verevening, zijn in het advies meegewogen. Dit geldt ook voor de
				wijziging van de bandbreedteregeling. Weliswaar blijft de bandbreedte an sich
				ongewijzigd, maar het middelpunt wijzigt wel. Zo werd tot nu toe gekeken naar
				het resultaat per individuele zorgverzekeraar. Vanaf 2012 wordt het middelpunt
				gevormd door het gemiddelde marktresultaat van de zorgverzekeraars. Deze
				wijziging vergroot de onzekerheid over de financiële consequenties van deze
				regeling en zorgverzekeraars lopen daardoor een groter risico.
 Hoewel op het moment van advisering nog niet alle
				kabinetsmaatregelen bekend waren, heeft DNB aangegeven dat de geconstateerde
				trendbreuk in het risicoprofiel van basiszorgverzekeraars ook stand houdt als
				de bandbreedteregeling of het flankerend beleid net iets anders zou worden
				ingevuld. Rekeninghoudend hiermee heeft DNB in zijn advies slechts de helft van
				het maximaal berekende effect op de volatiliteit van de schadelast doorvertaald
				in de solvabiliteitseis. Met andere woorden, DNB heeft er daarmee voor gekozen
				om dit risico niet maximaal (terughoudend) mee te nemen in haar advies, mede
				omdat het daadwerkelijke risicoprofiel van zorgverzekeraars achteraf pas
				kwantitatief is te berekenen.
 
 4 en 10
 
 Er is aangegeven de solvabiliteitseis met
				 specifiek 2% te verhogen. Op basis van welke berekening bent u precies op dit
				 percentage gekomen? Waarom is een verhoging van 1,5% niet voldoende? Waarom is
				 een verhoging van 2,5% teveel? In hoeverre heeft het uiteindelijk niet
				 verruimen van de bandbreedteregeling een dempende werking gehad?
 
 
 Kan er een overzicht worden gegeven van het
				 risicoprofiel van de zorgverzekeraars in 2012 en de verbinding die op basis
				 daarvan wordt gelegd met een verhoogde solvabiliteitseis van 11%? Is het
				 kabinet het volledig eens met het risicoprofiel dat DNB schetst?
 
 
 
 DNB heeft berekend dat de volatiliteit -de centrale grootheid
				 voor het risicoprofiel- van de zorgkosten als gevolg van de kabinetsplannen per
				 2012 toenemen met 50%. Dit is te zien in tabel 1 (stappen 1 en 2). Deze toename
				 is slechts voor de helft doorvertaald in een stijging van het
				 verzekeringstechnische risico onder Solvency I (+25%). De reden hiervoor is dat
				 de stijging van de volatiliteit voortkomt uit een nieuwe berekeningmethodiek,
				 ontwikkeld vanwege de komst van het nieuwe toezichtraamwerk Solvency II, die
				 echter ook onder Solvency I een beter beeld geeft van het risicoprofiel van
				 verzekeraars.
 Bij de Solvency I afslagmethode voor het bepalen van de
				 solvabiliteit voor zorgverzekeraars, is tot vorig jaar een wat grofmaziger
				 modelaanpak gebruikt. Zou de mutatie van het verzekeringstechnische risico met
				 50% volledig worden doorvertaald onder Solvency I, dan leidt dit mogelijk tot
				 een ongewenste piek in de solvabiliteitseis in aanloop naar het Solvency II
				 regime.
 
 
 Dit leidt ertoe dat de huidige eis naar het oordeel van DNB zou
				 moeten stijgen van ca. 9% over 2011 naar 11% per 2012. In tabel 1 is de opbouw
				 van de kapitaalseis uit hoofde van het risicoprofiel van de zorgverzekeraar
				 getoond.
 De door DNB geadviseerde verhoging bestaat uit twee delen:
 
 
 I.
 Een component met verhoging uit hoofde van afschaffing
						macronacalculatie (inclusief flankerend beleid) ad 1,5 procentpunt
 
 
 II.
 Idem vanwege de overige eerste stappen in de afschaffing
						van ex post mechanismen in 2012 ad 0,5 procentpunt.
 
 
 
 De korte termijn gevolgen voor het risicoprofiel van verzekeraars
				van de veranderingen in het zorgaanbod, zoals bijvoorbeeld de aanpassing van de
				declaratiesystematiek door de invoering van DOT («DBC’s op weg naar
				transparantie») zijn niet meegenomen vanwege beperkingen in de data. De
				veranderingen in het zorgaanbod om de marktwerking te versterken zullen volgens
				DNB leiden tot een vergroting van de (incidentele) operationele risico’s die
				zorgverzekeraars lopen en daarmee een toename van hun risicoprofiel.
 
 Tabel 1. Effect afbouw ex post verevening op solvabiliteitseis
				2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stap
 
 
 Percentage
 
 
 Toelichting
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 Uitgangspunt: solvabiliteitseis 2011
 
 
 9 % 
 (van tot.schade)
 
 
 In 2010 bepaald als zijnde 24% minus (5/8e ×
						 24%).
 
 
 
 
 1
 
 
 Uitgangspunt: volatiliteit bij volledige ex post
						 verevening 
 
 
 3,6 %
 (van nom.premie)
 
 
 Volgt uit ijking van de volatiliteit van de «HRES»
						 parameter onder Solvency II. 
 
 
 
 
 2
 
 
 Volatiliteit met ex post verevening maar
						 zonder macronacalculatie
 
 
 5,3 %
 (van nom.premie)
 
 
 Als hiervoor, geschoond voor correcties uit hoofde van
						 macronacalculatie
 
 
 
 
 3
 
 
 Volatiliteit na tentatieve correctie voor flankerend
						 beleid en gedragseffecten
 
 
 4,5 %
 (van nom.premie)
 
 
 3,6% + 0,5×(5,3–3,6) = 4,5%. Dit betreft een stijging
						 van het verzekeringstechnisch risico van 25% t.o.v. het uitgangspunt. Het
						 uitgangspunt van 6% voor dit risico moet verhoogd worden met deze 25%. Dit
						 gebeurt bij stap 4.
 
 
 
 
 4
 
 
 Solvabiliteitseis incl. afschaffing
						 macronacalculatie
 
 
 10,5%
 (van tot.schade)
 
 
 1,25× 6%+ 3% = 10,5%1Het aandeel verzekeringstechnische risico’s voor de basisverzekering uit QIS5 betrof 2/3e, Toegepast op de solvabiliteitseis uit Solvency I is 6% van de kapitaaleis te relateren aan verzekeringstechnische risico’s. Dit deel wordt opgehoogd naar rato van het effect uit stap 3, met +25%. De overige 3% blijft hier constant.
 Het effect van de afbouw van de ex post verevening op het
						 operationeel risico en het marktrisico wordt nihil geacht. Vandaar dat dit
						 t.o.v. het uitgangspunt ongewijzigd 3% blijft. 
 
 
 
 
 5
 
 
 Geadviseerde solvabiliteitseis (incl. wijziging
						 bandbreedteregeling)
 
 
 11% 
 (van tot. schade)
 
 
 
 
 
 
 Het kabinet kan zich volledig vinden in deze analyse van de DNB
				en heeft dit in de brief aan de Tweede Kamer van 5 september jl. (TK,
				vergaderjaar 2010–2011, 29 689, no.350) ook aangegeven.
 
 5 en 24
 
 In uw brief geeft u aan dat € 720
				 miljoen extra kapitaal kan leiden tot een opwaartse premiedruk van € 25 per
				 verzekerde, omdat de helft wordt betaald door de inkomensafhankelijke bijdrage.
				 De verrekening hiervan vindt echter pas een jaar later plaats via de
				 inkomensafhankelijke bijdrage, waardoor zorgverzekeraars niet op voorhand
				 rekening kan houden met dit feit. Klopt het dat er daardoor in feite sprake is
				 van een opwaartse premiedruk van € 50 per verzekerde?
 
 
 Is het waar dat het inkomensafhankelijke
				 bijdrage van de premie pas een jaar later doorgerekend wordt? Zo ja, is de
				 vooronderstelling dat de premiestijging 50/50 zal worden toegepast dan
				 correct?
 
 
 Nee, dit klopt niet. Bij de vaststelling van de
				inkomensafhankelijke premie 2012 is wél al rekening gehouden met de extra
				kapitaalseis voor 2012. De verhoging van deze premie leidt tot vergroting van
				de inkomsten van het Zorgverzekeringsfonds. Door verlaging van de rekenpremie
				in 2012 krijgen zorgverzekeraars een hogere vereveningsbijdrage en worden deze
				(extra) inkomsten van het Zorgverzekeringsfonds doorgesluisd naar de
				zorgverzekeraars. Hiermee wordt de opwaartse druk voor de nominale premie als
				gevolg van de extra kapitaaleis (€ 25 per verzekerde i.p.v. € 50 per
				verzekerde) gedempt.
 
 6 en 21
 
 Uw verwachting aangaande de opwaartse
				 premiedruk (€ 25) ten gevolge van het extra aan te houden kapitaal (€ 720
				 miljoen), impliceert dat de minister uitgaat van 14,4 miljoen betalende
				 verzekerden. Is dit aantal betalende verzekerden wel waar? Zo nee, wat betekent
				 dit dan voor de hoeveelheid extra aan te houden kapitaal en de opwaartse
				 premiedruk?
 
 
 Klopt het dat er in 2012, uitgaande van
				 12,8 miljoen verzekerden, tussen de € 50 en € 70 premieverhoging per
				 verzekerde zal moeten worden doorgevoerd om het benodigde extra kapitaal tussen
				 de € 720 miljoen en € 900 miljoen op te brengen?
 
 
 Een stijging van de solvabiliteitseis van 2 procentpunten leidt
				tot een verhoging van de minimaal vereiste solvabiliteit van ongeveer € 0,72
				miljard (2% van de totale jaarschade van € 35,6 miljard; bron: VWS-begroting
				2012, bijlage 4, tabel 5, uitgaven en inkomsten Zvw). De helft van dit bedrag
				wordt via de zogenoemde 50/50-regeling opgevangen door de inkomensafhankelijke
				premie. Blijft over een bedrag van € 0,36 miljard dat effect kan hebben op
				de hoogte van de nominale premie 2012. Dit premie-effect bedraagt per
				verzekerde € 27 (€ 0,36 miljard gedeeld door 13,3 miljoen geraamde
				premiebetalende verzekerden). Afgerond gaat het om een bedrag van € 25. De
				raming van 13,3 miljoen premiebetalende verzekerden voor 2012 is gebaseerd op
				de realisatiecijfers 2011 van het College voor zorgverzekeringen, de door het
				Centraal Bureau voor de Statistiek geraamde bevolkingsgroei in 2012 en een
				inschatting van het resultaat van het kabinetsbeleid ter terugdringing van het
				aantal onverzekerden in 2012.
 
 7, 23 en 26
 
 DNB handhaaft op risicodragerniveau.
				 Daarnaast bestaan concerns feitelijk niet in de financiering van de zorg.
				 Waarom gaat u in het overzicht met solvabiliteitsratio’s dan toch uit van
				 concerns? Kunt u de Kamer het overzicht per risicodrager doen
				 toekomen?
 
 
 Handhaaft DNB de solvabiliteitseisen op
				 concernniveau of op risicodragerniveau?
 
 
 Waarom is er bij het overzicht van de
				 solvabiliteitsratio’s uitgegaan van concernniveau terwijl er wordt
				 gehandhaafd op risicodragers?
 
 
 DNB handhaaft de solvabiliteitseisen op het niveau van
				risicodrager/juridische eenheid. In het lopend toezicht wordt de solvabiliteit
				op concernniveau echter uitdrukkelijk meegenomen. Het toezicht op verzekeraars
				is in Europa maar ook daarbuiten primair gericht op de juridische eenheid omdat
				de verzekerde een contract aangaat met deze juridische eenheid. Het gaat er
				primair om hoe de financiële positie van de juridische eenheden er voor staat.
				Een concern kan er bijvoorbeeld voor kiezen om een risicodrager af te stoten,
				te ontmantelen of zelfs failliet te laten gaan. Alleen toezicht houden op het
				concern is derhalve niet afdoende om de verzekerde voldoende bescherming te
				bieden. Dit laat onverlet dat het concernverband ook van belang is voor het
				toezicht. Een concern (bijvoorbeeld de moederonderneming van een juridische
				eenheid) kan immers kapitaal verplaatsen van de ene naar de andere
				risicodrager.
 Het volledige overzicht van de solvabiliteitsratio’s per
				risicodrager/juridische eenheden ultimo 2010 is te vinden op de website van
				DNB:
				http://www.statistics.dnb.nl/popup.cgi?/usr/statistics/excel/ts3ny.xls
 
 8
 
 Waarom neemt de minister van Financiën het
				 advies van DNB over, als DNB zelf zegt dat de gevolgen van de afschaffing van
				 de ex post verevening niet precies te kwantificeren is en in het flankerend
				 beleid van dit kabinet zelfs geen aanleiding ziet de solvabiliteitseisen minder
				 sterk te verhogen?
 
 
 Ik neem het advies over, omdat DNB er voor gekozen heeft om de
				door DNB gekwantificeerde effecten van de stijging van het risicoprofiel van
				zorgverzekeraars voor de helft mee te nemen. Voor zover de effecten niet
				kwantificeerbaar waren zijn ze niet meegenomen (zie beantwoording vraag 2, 3,
				4, 10 en 17).
 
 
 9, 11, 13 en 19
 
 Als DNB aangeeft dat de maatregelen niet
				 precies te kwantificeren zijn, neemt de minister van Financiën in zijn besluit
				 de solvabiliteitseisen te verhogen dan een politieke beslissing?
 
 
 Bent u zelf niet in staat het risicoprofiel
				 van de zorgverzekeraars in kaart te brengen en de benodigde solvabiliteitseisen
				 vast te stellen?
 
 
 Op welke grond is gebaseerd dat er nu een
				 solvabiliteitseis van 9 % geldt voor zorgverzekeraars? Wanneer is dat
				 beslist?
 
 
 Klopt het dat de minister van Financiën
				 kan besluiten het advies van DNB ten aanzien van de solvabiliteitseisen van de
				 zorgverzekeraars niet over te nemen? Heeft de minister van VWS hier nog
				 inspraak? Op welk moment heeft de Kamer inspraak?
 
 
 
 In het Besluit prudentiële regels Wft, artikel 68 lid 3 is
				 geregeld dat wanneer de gestelde regels met betrekking tot de risicoverevening
				 in de Zorgverzekeringswet daartoe aanleiding geven bij ministeriële regeling
				 de kapitaalseis kan worden opgehoogd tot maximaal circa 24%. Volgens dit
				 besluit is het derhalve aan de minister om te besluiten de kapitaalseis op te
				 hogen. In die zin kan het een politiek besluit genoemd worden, het is immers
				 niet aan de DNB om dit besluit te nemen.
 Onder Solvency II, het nieuwe toezichtsregime dat naar
				 verwachting in 2014 van kracht wordt, zal de Europese verzekerings- en
				 pensioentoezichthouder EIOPA, waarschijnlijk deze bevoegdheid krijgen na advies
				 van DNB. Het advies van DNB zal dan, net als thans het geval is gebaseerd zijn
				 op een kwantitatieve onderbouwing. De exacte vormgeving van de nieuwe procedure
				 is afhankelijk van de uitkomst van de onderhandelingen in de Omnibus II
				 richtlijn. Ik heb in de onderhandelingen al wel bereikt dat er rekening wordt
				 gehouden met de kwaliteiten van de risicoverevening voor de bepaling van de
				 kapitaalseis van de verzekeringstechische risico’s.
 
 
 Het is aan DNB om het risicoprofiel van de zorgverzekeraars in
				 kaart te brengen en daarmee de benodigde solvabiliteitseisen vast te stellen.
				 Ik mis ondermeer de vertrouwelijke data van zorgverzekeraars en ben zodoende
				 niet voldoende geëquipeerd om de solvabiliteitseisen vast te stellen.
 De 9% solvabiliteitseis die thans van toepassing is, is
				 gebaseerd op art. 68 van het hierboven genoemde besluit. In 2009 heb ik op
				 advies van de DNB naar aanleiding van de afbouw van de ex ante
				 compensatiemechanismen de kapitaalseis voor de jaren 2010 en verder verhoogd
				 van 8% naar 9%.
 
 
 In de brief van 5 september (TK, vergaderjaar 2010–2011,
				 29 689, no. 350) is
				 aangegeven dat ik voornemens ben om de kapitaalseis te verhogen van 9% naar 11%
				 gelet op het advies van DNB dat gekoppeld is aan maatregelen die het kabinet
				 voorstaat voor 2012 waardoor de risicodragendheid van zorgverzekeraars
				 toeneemt. Deze brief is besproken in het Algemeen Overleg in de Tweede Kamer.
				 Deze vragen zijn een directe aanleiding van dit voornemen. Wanneer de Tweede
				 Kamer geen verdere bezwaren ziet, zal ik de kapitaalseis verhogen van 9% naar
				 11%, daartoe de betreffende Regeling onder de Wft aanpassen en de betrokkenen
				 hierover informeren.
 Inmiddels hebben overigens verschillende verzekeraars hun
				 premie voor 2012 bekend gemaakt uitgaande van dit voornemen.
 
 
 12
 
 Wordt het risico voor zorgverzekeraars niet
				 overschat, aangezien er sprake is van een sterk geconcentreerde markt met vier
				 grote verzekeraars? Hoeveel zorgverzekeraars zijn de afgelopen 6 jaar jaarlijks
				 onder de gestelde solvabiliteitseisen gegaan door de sterke
				 concurrentie?
 
 
 
 Nee. Hoewel de wet van de grote aantallen voor de
				 zorgverzekeringsmarkt zeker opgaat, is het een misvatting te denken dat de
				 zorgverzekeraars die zich op deze markt begeven gevrijwaard zijn van
				 verzekeringstechnische risico’s en het daarbij horende systematisch risico.
				 Het aantal zorgverzekeraars en de mate van concentratie in de sector zijn niet
				 van belang voor de bepaling van de vereiste solvabiliteit. Een nieuwe toetreder
				 in deze markt zou immers met hetzelfde eisenkader te maken krijgen. De factor
				 «concentratie van de zorgverzekeringsmarkt» heeft in het toezicht en daarbij
				 ook in het door DNB gehanteerde model om tot advisering over de nieuwe
				 solvabiliteitseis te komen geen rol gespeeld.
 Zorgverzekeraars onder toezicht van de Wet op het financieel
				 toezicht 2007 (Wft 2007) en daarvoor de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993
				 (Wtv 1993) (de juridische entiteiten die onder toezicht staan) maken jaarlijks
				 de solvabiliteitspositie per ultimo 31 december openbaar.
 Deze solvabiliteitscijfers worden medio augustus na het
				 afgesloten boekjaar door DNB gepubliceerd (zie
				 http://www.statistics.dnb.nl/index.cgi?lang=nl&todo=VerzGeg).
 
 
 Uit de gepubliceerde cijfers blijkt dat er vanaf de invoering
				 van de zorgverzekeringswet in 2006 één zorgverzekeraar die de
				 basisverzekering uitvoerde per ultimo boekjaar een solvabiliteitsratio van
				 minder dan 100% heeft gehad en in 2007 één zorgverzekeraar die alleen de
				 aanvullende verzekering uitvoert.
 Uit de cijfers van zorgverzekeraars die de basisverzekering
				 uitvoeren van ultimo 2010 blijkt dat bij een verhoging van de eis tot 11% alle
				 zorgverzekeraars individueel uitkomen op een ratio van hoger dan 100%. Een
				 marktbrede verhoging van de premies door de zorgverzekeraars is om die reden
				 dan ook niet noodzakelijk. Wordt hiertoe toch overgegaan, dan liggen hier
				 eerder andere overwegingen aan ten grondslag.
 
 
 14
 
 Hoe is de solvabiliteitseis op dit moment
				 opgebouwd (welke percentages gelden voor welke risico’s)?
 
 
 Anders dan onder de Solvency II regels die thans in de maak zijn,
				wordt in het Solvency I regime niet gewerkt met een risicogewogen
				solvabiliteitseis. Onder Solvency I is de kapitaalseis voor elke
				zorgverzekeraar identiek, in 2011 9% van de schade (zorgkosten). Onder Solvency
				II (dat naar verwachting van kracht wordt in 2014) zal de kapitaalseis
				afhankelijk worden van het individuele risicoprofiel van de verzekeraar. Dit
				risicoprofiel is niet alleen afhankelijk van het soort verzekering dat verkocht
				wordt, en in het geval van de zorgverzekeraars de risicomitigerende kwaliteiten
				van het risicovereveningssysteem, maar ook van bijvoorbeeld de individuele
				beleggingsmix van de verzekeraar. Tot 2009 bedroeg de eis voor zorgverzekeraars
				die de basisverzekering uitvoerden ca. 8%, berekend als een mindering van de
				eis voor reguliere schadeverzekeraars van 24% met een factor 2/3e.
				Deze verlagingsfactor werd in 2009 niet meer passend (te ruim) bevonden wegens
				mutaties in de risicoverevening en is teruggebracht naar 5/8ste,
				hetgeen neerkomt om een minimumvereiste solvabiliteitsmarge voor
				basiszorgverzekeraars van ca. 9%.
 
 15
 
 Heeft de minister van Financiën rekening
				 gehouden met de wijziging in de bandbreedte ruimte?
 
 
 DNB is in haar advies terughoudend omgesprongen met de te
				verwachten stijging van het risicoprofiel van zorgverzekeraars door aan de
				onderkant van de noodzakelijke geachte kapitaalsverhoging te gaan zitten (zie
				beantwoording vragen 2,3,4,10 en 17). De wijziging in de bandbreedte ruimte
				waartoe is besloten nadat het advies van DNB is ontvangen, heeft daarom geen
				materieel effect op het advies van DNB.
 
 
 16
 
 Is de solvabiliteitseis naar boven of
				 beneden afgerond? Zo ja, hoeveel geld is daarmee gemoeid?
 
 
 Zoals vermeld in het antwoord op de vragen 2, 3 en 17, heeft DNB
				– vanwege alle onzekerheden die het proces omgeven – in haar berekening
				bewust slechts de helft van het maximaal berekende effect op de volatiliteit
				meegenomen in de eis. In die zin is er dus sprake van een neerwaartse
				afronding. Dit geldt ook voor het niet meenemen van een vergroting van het
				(incidentele) operationele risico als gevolg van de veranderingen in het
				zorgaanbod om de marktwerking te versterken (zie het antwoord op de vragen 4 en
				10). Een exacte kwantificering van de hoeveelheid geld die hiermee is gemoeid
				is niet mogelijk. Zoals ook aangegeven in het antwoord op vraag 4 is vanwege
				het feit dat alle effecten van de maatregelen die in de brief «Zorg die
				loont» op het risicoprofiel lastig te kwantificeren zijn, er voor gekozen om
				de solvabiliteitseis naar beneden af te ronden.
 
 18
 
 Is er gebruik gemaakt van het
				 onafhankelijke onderzoek dat ZN heeft laten doen door iBMG? Zo neen, waarom
				 niet? Zo ja, waarom zit er verschil in de uitkomst van de vraag wat de
				 solvabiliteitseis moet zijn?
 
 
 Het betreffende rapport van iBMG is betrokken bij de
				besluitvorming. Echter, vastgesteld is dat in het rapport is uitgegaan van
				cijfers die weliswaar geschikt zijn voor het doorrekenen van het
				risicovereveningssysteem als zodanig, maar niet geschikt zijn voor de
				berekening van het risicoprofiel van zorgverzekeraars. Zo werd bijvoorbeeld
				uitgegaan van normbedragen en gemiddelden en niet van de cijfers zoals deze
				door zorgverzekeraars zelf gerapporteerd worden. Zowel onder Solvency I als
				straks onder Solvency II is de kapitaalseis gekoppeld aan data zoals deze door
				de verzekeraar wordt gerapporteerd richting de prudentiële toezichthouder. Het
				gaat bijvoorbeeld om het vraagstuk welke kans een verzekeraar maakt dat de door
				de verzekeraar ontvangen premie niet voldoende is om de door te verzekeraar te
				betalen schade (zorgkosten) te financieren. De kans wordt uitgerekend op basis
				van de door de verzekeraar gerealiseerde cijfers in voorgaande jaren.
 
 20
 
 Klopt het dat de feitelijke
				 solvabiliteitseis in 2011 8,1% is, omdat de hoge kosten compensatie leidt tot
				 een afslag van 0,9%, en in 2012 er dus een verhoging van 8,1% naar 12% onder
				 zorgverzekeraars zal moeten worden gefinancierd? Komt het totale extra kapitaal
				 daarmee niet boven de geschatte € 720 miljoen te liggen?
 
 
 
 Nee. Wij herkennen de gesuggereerde feitelijke
				 solvabiliteitseis van 8,1% niet. In 2011 is er geen sprake geweest van een
				 afslag van 0,9% met het oog op de hoge kosten compensatie. De enige afslag die
				 geldt is die van 5/8ste ten opzichte van de wettelijke verplichte
				 minimumvereiste solvabiliteitsmarge voor reguliere schadeverzekeraars.
 De hoge kosten compensatie wordt onder de Wft 2007 beoordeeld
				 als zijnde een herverzekering. Dit betekent dat de schade (zorgkosten) die via
				 de hoge kosten compensatie vergoed werd in mindering mag worden gebracht op de
				 totale schade waarover de kapitaalseis wordt berekend. Oftewel de grondslag
				 waarover de kapitaalseis wordt berekend wordt kleiner en niet de kapitaalseis.
				 Het is afhankelijk van de vraag in hoeverre een zorgverzekeraar in kwestie te
				 maken had met vergoedingen op grond van de hoge kosten compensatie of er sprake
				 was van een vermindering van schade waarover kapitaalseis van toepassing is.
				 Over het algemeen is dit effect relatief gering, juist omdat het bedrag waarop
				 hoge kosten compensatie van toepassing was de afgelopen jaren is verhoogd en
				 derhalve minder schades (zorgkosten) raakt. Het is lastig te kwantificeren
				 omdat het uitgerekend zou moeten worden per individuele verzekeraar.
 
 
 22 en 28
 
 Klopt het dat DNB handhaaft op 150% van de
				 solvabiliteitseisen in plaats van de 100% en er van zorgverzekeraars dus hogere
				 buffers worden gevraagd om niet onder toezicht te worden geplaatst?
 
 
 Op welk percentage handhaaft DNB de
				 solvabiliteit? Is dat op 100 procent of op 150? Wanneer het 150 procent
				 betreft, hoeveel meer kapitaal moeten zorgverzekeraars dan aanhouden?
 
 
 Conform art. 3:132 Wft treedt DNB handhavend op indien de rechten
				van «(...)verzekeringsnemers, verzekerden of gerechtigden op uitkeringen [...]
				in het gedrang komen». Het open geformuleerde criterium «in het gedrang
				komen» brengt mee dat niet eerst handhavend wordt opgetreden op het moment dat
				een zorgverzekeraar door het wettelijk minimumbedrag aan solvabiliteitsmarge
				van 100% zakt. Ook een snelle en onvoorziene daling van de solvabiliteit kan
				aanleiding zijn voor het oordeel dat de rechten «in het gedrang komen». In
				dit licht treffen zorgverzekeraars zelf een adequate aanvullende voorziening om
				onvoorziene tegenslagen op te vangen; een interne streefratio die hoger is dan
				de wettelijk voorgeschreven 100 procent.
 Overigens is het onjuist dat zorgverzekeraars met bepaalde
				buffers «niet onder toezicht» worden geplaatst. Alle zorgverzekeraars met een
				vergunning van DNB vallen onder toezicht van DNB.
 
 25
 
 € 50 premiestijging impliceert dat er
				 14,4 miljoen premiebetalers zijn, maar er zijn er ongeveer 12,8 miljoen. Van
				 hoeveel verzekerden is DNB uitgegaan?
 
 
 DNB is in haar advies uitgegaan van het risicoprofiel van de
				betrokken ondernemingen, niet van het aantal verzekerden.
 
 27
 
 Zijn PNO en AZVZ nog actief als
				 zorgverzekeraars?
 
 
 Nee. Wel hebben zij nog een vergunning van DNB en zijn zij als
				zogenaamde «uitloopmaatschappijen» rapportageplichtig aan DNB.