Stabilisatie- en associatieovereenkomst EU - Montenegro; Luxemburg, 15 oktober 2007
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31423, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31423 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. Algemene InleidingStabilisatie- en associatieovereenkomstenDe Stabilisatie- en assocatieovereenkomst met MontenegroII. Artikelsgewijze toelichtingPreambuleArtikel 1Titel I – Algemene beginselen (artikelen 2 tot en
met 9)Artikelen 2, 3 en 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8Artikel 9Titel II – Politieke dialoog (artikelen 10 tot en
met 13)Titel III – Regionale samenwerking (artikelen 14
tot en met 17)Titel IV – Vrij verkeer van goederen (artikelen
18 tot en met 48)Artikel 18Hoofdstuk I: Industrieproducten (artikelen 19 tot en met
23)Hoofdstuk II: Landbouw en visserij (artikelen 24 tot en
met 33)Hoofdstuk III: Gemeenschappelijke bepalingen (artikelen
34 tot en met 48)Artikelen 34 tot en met 39Artikelen 40 en 41Artikel 43Artikel 44Artikel 45Artikelen 46 en 47Titel V – Verkeer van werknemers, vestiging, verrichten
van diensten, kapitaal (artikelen 49 tot en met 71)Hoofdstuk I: Verkeer van werknemers (artikelen 49 tot
en met 51)Artikel 50Artikel 51Hoofdstuk II: Vestiging (artikelen 52 tot en met 58)Artikel 52Artikel 53Artikel 54Artikel 55Artikel 56Artikel 57Artikel 58Hoofdstuk III: Het verlenen van diensten (artikelen 59
tot en met 61)Artikel 59Artikel 60Artikel 61Hoofdstuk IV: Betalings- en kapitaalverkeer (artikelen
62 tot en met 64)Artikel 62Artikel 63Artikel 64Hoofdstuk V: Algemene bepalingen (artikelen 65 tot en
met 71)Artikelen 65 en 66Artikelen 67 en 68Artikel 69Artikelen 70 en 71Titel VI – Harmonisatie van wetgeving, rechtshandhaving
en mededingingsregels (artikelen 72 tot en met 79)Artikel 72Artikel 73Artikel 74Artikel 75Artikel 76Artikel 77Artikelen 78 en 79Titel VII – Justitie, vrijheid en veiligheid (artikelen
80 tot en met 87)Artikel 80Artikel 81Artikel 82Artikel 83Artikel 84Artikel 85Artikel 86Artikel 87Titel VIII – Samenwerkingsbeleid (artikelen 88 tot
en met 114)Artikel 88Artikel 89Artikel 90Artikelen 91 en 92Artikelen 93, 94 en 95Artikel 96Artikelen 97 en 98Artikel 99Artikel 100Artikel 101Artikel 102Artikel 103Artikel 104Artikelen 105 tot en met 107Artikel 108Artikel 109Artikel 110Artikel 111Artikel 112Artikel 113Artikel 114Titel IX – Financiële samenwerking (artikelen
115 tot en met 118)Titel X – Institutionele, algemene en slotbepalingen
(artikelen 119 tot en met 137)Artikelen 119 tot en met 125Artikelen 126 tot en met 128Artikelen 129 en 130Artikelen 131 tot en met 139III. Protocollena. Protocol 1 inzake de handel tussen de Gemeenschap
en Montenegro in bewerkte landbouwproductenb. Protocol 2 betreffende wederzijdse preferentiële
handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming
en controle van benamingen van wijnen, gedestilleerde drank en gearomatiseerde
wijnenc. Protocol 3 betreffende de definitie van het begrip «producten
van oorsprong» en regelingen voor administratieve samenwerking in verband
met de toepassing van de Overeenkomst tussen de Gemeenschap en Montenegrod. Protocol 4 inzake vervoer over landd. Protocol 5 inzake staatssteun voor de ijzer- en
staalindustriee. Protocol 6 inzake wederzijdse administratieve
bijstand in douanezakenf. Protocol 7 inzake beslechting van geschilleng. Protocol 8 inzake algemene beginselen voor de
deelname van Montenegro aan communautaire programma’sIV. KoninkrijkspositieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31423Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 423Goedkeuring van de op 15 oktober 2007 te Luxemburg totstandgekomen
Stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen
en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds, met Bijlagen
en Protocollen (Trb. 2007, 224)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. Algemene InleidingHet advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luidt, artikel 25a, vijfde lid jo vierde lid, onder
b, van de Wet op de Raad van State).De EU en de Westelijke
BalkanDe Kosovo-crisis in 1999 leidde tot de ontwikkeling van een integrale
visie over de opbouw en integratie van de Westelijke Balkan alsmede over de
toenadering van de regio tot Europa. Het succes van de West-Europese integratie
na de Tweede Wereldoorlog, waar nationale belangen hebben plaatsgemaakt voor
onderlinge samenwerking, zou daarbij tot inspiratie kunnen strekken.De concrete vertaling van de gedachte dat de problemen in de Westelijke
Balkan niet onafhankelijk van elkaar en van de rest van Europa kunnen worden
behandeld, vond zijn weerslag in de conclusies van de Europese Raad van Keulen
(juni 1999). Niet alleen werd in Keulen het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa
tot stand gebracht, ook werd het Stabilisatie- en associatieproces gelanceerd.
De Europese Raad bevestigde daarmee dat de Europese Unie (EU) bereid is het
vooruitzicht op volledige integratie in haar structuren voor de landen van
de regio naderbij te brengen.De Europese Raad van Santa Maria de Feira (juni 2000) heeft het Europese
perspectief nader geëxpliciteerd. Deze Raad stelde vast dat in het kader
van het Stabilisatie- en associatieproces alle landen in de Westelijke Balkan
zijn aangemerkt als «potentiële kandidaten voor EU-lidmaatschap».
Dit Europese perspectief zou worden vastgelegd in een zogeheten «evolutieve
clausule», die zou worden opgenomen in de preambule van elke Stabilisatie-
en associatieovereenkomst (SAO) die met de landen in de regio zou worden gesloten.Tijdens de topontmoeting van Thessaloniki tussen de EU en de landen van
de Westelijke Balkan in juni 2003 werd het Europese perspectief van de landen
in de Westelijke Balkan bevestigd. De gezamenlijk onderschreven «agenda
van Thessaloniki» omvat aan het uitbreidingsproces ontleende maatregelen
op het gebied van:– vrede, stabiliteit en democratie;– verrijking van het Stabilisatie- en associatieproces (onder meer
door het Europees partnerschap); – bestrijding van georganiseerde misdaad en samenwerking op het
gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ);– bevorderen van economische ontwikkeling;– verzoening en stimuleren van regionale samenwerking.Tijdens de Europese Raad van december 2006 is de uitbreidingsstrategie
in het licht van de ervaringen met de recente uitbreiding van de EU met de
Laken-10, alsmede met Roemenië en Bulgarije aangepast. Kernwoorden daarbij
waren consolidatie, conditionaliteit en communicatie. Op basis van de herziene
strategie voor uitbreiding zal strikt de hand gehouden worden aan de criteria.
Elk land zal op eigen merites beoordeeld worden. Daarbij is de implementatie
van de SAO is een essentieel element in de beoordeling van nieuwe lidmaatschapsaanvragen
voor de EU. Van groepsgewijze onderhandelingen of ver van te voren vastgestelde
toetredingsdata kan geen sprake zijn. In de onderhandelingen over toetreding
zullen moeilijke hoofdstukken zoals op het gebied van Justitie en Binnenlandse
Zaken in een vroeg stadium aan bod komenIn het reguliere uitbreidingspakket van 2007 noteerde de Commissie enkele
positieve ontwikkelingen zoals de inwerkingtreding van de «Central European
Free Trade Agreement» (CEFTA), verdere stappen op het gebied van regionale
samenwerking door de oprichting van de «Regional Cooperation Council»
(RCC) en de ondertekening van overeenkomsten voor visa facilitatie en readmissie
met de EU. Naast deze positieve ontwikkelingen noteerde de Commissie ook enkele
zorgpunten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om gebrekkige staatsvorming, vertragingen
op het gebied van justitiële hervormingen en corruptiebestrijding, voortdurende
etnische spanningen en onvoldoende verwerking van het oorlogsverleden.De RAZEB van 10 en 11 december 2007 ondersteunde de bovenstaande
analyse van de Commissie. Daarnaast herbevestigde de Raad het Europees perspectief
van de Westelijke landen en de herziene strategie voor uitbreiding van 2006.Stabilisatie- en associatieovereenkomstenStabilisatie- en associatieovereenkomsten zijn verdragen met een gemengd
karakter. Zij zijn gebaseerd op artikel 310 van het Verdrag tot oprichting
van de Europese Gemeenschap (EG-verdrag; zie voor de geconsolideerde tekst
Trb. 2003, 150), in samenhang met de eerste zin van artikel 300, tweede lid,
eerste alinea en artikel 101, tweede lid, van het op 25 maart 1957 te
Rome totstandgekomen Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor
Atoomenergie (Trb. 1957, 75; zie laatstelijk Trb. 2004, 121).De materie die door de Stabilisatie- en associatieovereenkomst wordt bestreken,
is evenwel breder dan de bevoegdheden van de Gemeenschap (onder meer politieke
dialoog en samenwerking op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken),
reden waarom ook de lidstaten partij dienen te worden. Qua inhoud wijken deze
verdragen weinig af van de Europa-akkoorden die de EU destijds heeft gesloten
met de toenmalige kandidaat-lidstaten die in 2004 respectievelijk 2007 zijn
toegetreden tot de EU. De meest relevante verschillen betreffen de passage
in de preambule waarin het perspectief op EU-lidmaatschap is vastgelegd, de
bepalingen betreffende de verplichting tot intra-regionale samenwerking alsmede
de reikwijdte van de intentieverklaring om te streven naar geleidelijke aanpassing
van de wetgeving aan die van de Gemeenschap.De Stabilisatie- en assocatieovereenkomst met MontenegroDe Commissie presenteerde in april 2005 haar haalbaarheidsrapportinzake een Stabilisatie- en associatieovereenkomst met Servië
en Montenegro. De Raad besloot op 3 oktober 2005 de Commissie te machtigen
om met Servië en Montenegro de onderhandelingen te voeren. De onderhandelingen
gingen van start op 10 oktober 2005.Na een referendum in mei 2006 nam het parlement van Montenegro op 3 juni
2006 een onafhankelijkheidsverklaring aan waarbij de Republiek Montenegro
zich afscheidde van de Statenunie Servië en Montenegro. Dientengevolge
werden op 25 september 2006 nieuwe onderhandelingsrichtsnoeren voor Montenegro
goedgekeurd. De onderhandelingen werden hervat op 25 september 2006.
Deze onderhandelingen werden afgerond op 1 december 2006 en na overleg
met de EU-lidstaten werd de ontwerp-tekst van de Stabilisatie- en associatieovereenkomst
op 15 maart 2007 in Podgorica geparafeerd en op 15 oktober 2007
ondertekend.De Stabilisatie- en associatieovereenkomst met Montenegro is het vierde
verdrag in zijn soort: de eerste werd op 9 april 2001 te Luxemburg ondertekend
met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (Trb. 2001, 81).
De tweede werd op 29 oktober 2001 te Luxemburg ondertekend met Kroatië
(Trb. 2002, 23). De derde werd in werd op 12 juni 2006 ondertekend met
Albanie (Trb. 2006, 212). Laatstgenoemd verdrag is op 11 mei 2007 met
een wetsvoorstel tot goedkeuring aangeboden aan de Tweede Kamer (Kamerstukken
II 2006/2007, 31 035, nr. 1).De Stabilisatie- en associatieovereenkomst is het eerste alomvattende
verdrag dat tussen de Europese Gemeenschappen en Montenegro tot stand komt.
De betrekkingen tussen Montenegro en de Europese Gemeenschap worden thans
geregeld door:– de op 11 mei 1992 te Brussel totstandgekomen Overeenkomst
inzake handel en commerciële en economische samenwerking (PbEG L 343).
Het is de bedoeling dat deze Overeenkomst die op 1 december 1992 in werking
is getreden, door de SAO zal worden vervangen;– de handelsregeling waarin de autonome handelspreferenties zijn
vastgelegd die de Gemeenschap aan alle landen in de Westelijke Balkan eenzijdig
heeft toegekend bij Verordening (EG) nr. 2007/2000 van de Raad van de Europese
Unie van 18 september 2000 (PbEG L 240) tot vaststelling van uitzonderlijke
handelsmaatregelen ten behoeve van de landen en gebieden die deelnemen aan
of verbonden zijn met het stabilisatie- en associatieproces van de Europese
Unie, zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2563/2000 van de Raad van de
Europese Unie van 20 november 2000 (PbEG L 295). De gunstige eenzijdige
handelsconcessies (zogeheten «asymmetrische handelspreferenties»)
blijven overigens van toepassing naast de SAO. Daarnaast zullen de bij Verordening
toegekende uitzonderlijke handelspreferenties voorrang hebben op de handelspassages
uit de SAO;– het Memorandum van Overeenstemming inzake handelsbevordering en
liberalisering dat op 27 juni 2001 in Brussel is ondertekend. Op basis
van dit Memorandum hebben de landen in de regio zich ertoe verbonden onderhandelingen
te voeren over een netwerk van bilaterale vrijhandelsovereenkomsten;– een raadgevende werkgroep EU-Montenegro, die dient als forum voor
bilaterale technische besprekingen zolang er geen ander officieel orgaan bestaat.Door de totstandbrenging van verdragsrechtelijke betrekkingen met Montenegro
in de vorm van een Stabilisatie- en associatieovereenkomst wordt voorzien
in brede samenwerking en krijgt de integratie van Montenegro in de Europese
structuren een nieuwe impuls. Het verdrag omvat met name de volgende componenten: – totstandbrenging van een geformaliseerd kader voor een politieke
dialoog met Montenegro;– intensievere regionale samenwerking;– stimulering van de economische en handelsbetrekkingen met het
vooruitzicht op totstandkoming van een vrijhandelsgebied voor goederen en
diensten na een overgangsperiode van vijf jaar na de inwerkingtreding van
de Overeenkomst;– regeling van het verkeer van werknemers, vrijheid van vestiging,
verlening van diensten, lopende betalingen en kapitaalverkeer;– verbintenis van Montenegro om zijn wetgeving af te stemmen op
die van de EG, met name voor belangrijke onderdelen van de interne markt;– bepalingen inzake samenwerking met Montenegro op een groot aantal
gebieden waaronder justitie, vrijheid en veiligheid;– totstandbrenging van een specifiek institutioneel kader in de
vorm van instelling van een Stabilisatie- en associatieraad die op de tenuitvoerlegging
van de Overeenkomst toeziet.In de Overeenkomst is specifiek aandacht besteed aan de verplichting om
volledig samen te werken met het Joegoslavië Tribunaal, de strijd tegen
georganiseerde misdaad en terrorisme.In tegenstelling tot eerdere SAO’s wordt in deze Overeenkomst (met
name in de artikelen 72, 86, 89, 90 en 91) rekening gehouden met feit dat
Montenegro de Euro als betaalmiddel gebruikt. Montenegro is geen lid van de
eurozone en participeert dan ook niet in het beheer van de gemeenschappelijke
munt. Dat er nu relevante passages uit het monetaire en financiële acquis,
zoals maatregelen tegen witwassen en valsemunterij, zijn toegevoegd aan de
SAO, betekent echter niet dat het gebruik van de Euro door Montenegro op deze
manier wordt erkend of verworpen. Gezien de uitzonderlijke geschiedenis van
Montenegro (Montenegro gebruikte voor haar onafhankelijkheid al de D-mark
en later de Euro als wettig betaalmiddel) vormt het ook geen precedent.II. Artikelsgewijze toelichtingPreambuleDe preambule bevat, zoals gebruikelijk bij gemengde verdragen van de Gemeenschap
met derde landen, een opsomming van intenties en grondslagen die tezamen de
context vormen van het verdrag. Partijen benadrukken de gezamenlijke wens
om hun banden te versterken en duurzame betrekkingen te ontwikkelen. Daarnaast
wordt gewezen op de bijdrage die deze Overeenkomst levert aan de politieke,
economische en institutionele stabilisatie van het land en de regio. Specifiek
wordt gewezen op het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa, het Handvest van
de Verenigde Naties, de Slotakte van Helsinki, rechten en verplichtingen voortvloeiend
uit de WTO, samenwerking op het gebied van georganiseerde misdaad en het tegengaan
van terrorisme. De afspraken die zijn gemaakt tijdens de top in Zagreb en
de top van Thessaloniki, alsmede het reeds genoemde Memorandum van Overeenstemming
inzake handelsbevordering en liberalisering van 2001 worden in herinnering
geroepen. De Europese Gemeenschap onderstreept haar bereidheid Montenegro
te ondersteunen bij de hervormingen in Montenegro.In de zesde considerans wordt expliciet verwezen naar het belang van eerbiediging
van de rechtsstaat en de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van personen
die tot nationale minderheden behoren. Ook wordt er specifiek gewezen op handhaving
van democratische beginselen, op basis van een meerpartijen stelsel met vrije
en eerlijk verkiezingen. De Overeenkomst bevat in de derde considerans, de zogeheten «evolutieve
clausule», het perspectief op toetreding tot de EU. Montenegro wordt
aangemerkt als een «potentiële kandidaat voor het EU-lidmaatschap»
op basis van het op 7 februari 1992 te Maastricht totstandgekomen Verdrag
betreffende de Europese Unie (hierna: het «EU-Verdrag»; zie voor
de geconsolideerde tekst Trb. 2003, 151). Deze status van «potentieel
EU-lid» wordt afhankelijk gesteld van de succesvolle tenuitvoerlegging
van de Overeenkomst (in het bijzonder de bepalingen over de noodzaak tot intra-regionale
samenwerking met de overige landen in de Westelijke Balkan). Ook dient Montenegro
te voldoen aan de door de Europese Raad in juni 1993 gedefinieerde criteria
(de zogeheten Kopenhagen-criteria) en de voorwaarden in het kader van het
Stabilisatie- en associatieproces.De EU-lidstaten zijn overeengekomen dat de «evolutieve clausules»
voor alle daarvoor in aanmerking komende landen in de regio gelijkluidend
zullen zijn en dat de bewoording niet onderhandelbaar is met de partnerlanden
afzonderlijk. De kleermaker kent slechts een enkele snit voor wat betreft
de formulering van de «evolutieve clausule»: de EU differentieert
niet in het Europese perspectief dat aan de landen van de regio wordt geboden.
Op de technische onderwerpen worden de Stabilisatie- en associatieovereenkomsten
evenwel op maat gesneden (overgangstermijnen, uitzonderingen).Artikel 1De Stabilisatie- en associatieovereenkomst kent zes hoofddoelstellingen:– ondersteuning van de Montenegrijnse inspanningen om de democratie
en de rechtsstaat te versterken;– bijdragen aan de politieke, economische en institutionele stabiliteit
in Montenegro alsmede de stabilisatie van de regio;– tot stand brengen van een passend kader voor de politieke dialoog
met het oog op de ontwikkeling van nauwe politieke betrekkingen tussen de
partijen;– ondersteuning van de Montenegrijnse inspanningen in de ontwikkeling
van de economische en internationale samenwerking, ook door de aanpassing
van de wetgeving aan die van de Gemeenschap;– ondersteuning van de Montenegrijnse inspanningen om in de overgang
naar een markteconomie te voltooien, harmonieuze economische betrekkingen
te bevorderen en geleidelijk een vrijhandelszone in te stellen tussen de Gemeenschap
en Montenegro;– bevorderen van regionale samenwerking op alle gebieden die onder
deze Overeenkomst vallen.Titel I – Algemene beginselen (artikelen 2 tot en
met 9)Artikelen 2, 3 en 4Zoals gebruikelijk is bij gemengde verdragen met derde landen, worden
ook in het onderhavige verdrag de eerbiediging van de mensenrechten en de
beginselen van internationaal recht en de rechtsstaat, als essentiële
onderdelen aangemerkt. In samenhang met artikel 129, vierde lid, van de Overeenkomst
kunnen «passende» maatregelen worden genomen bij schending van
de desbetreffende bepalingen.Ingevolge artikel 2 en artikel 4 eerbiedigen partijen de beginselen van
internationaal recht en het nakomen van internationale verplichtingen. Daarnaast
is Montenegro verplicht om volledig samen te werken met het Joegoslavië
Tribunaal.Artikel 3 bevat een non-proliferatieclausule die als een essentieel element
van het verdrag wordt aangemerkt. De non-proliferatie van massavernietigingswapens
en de daarmee samenhangende overbrengingsmiddelen is ingevolge artikel 10,
derde lid, een essentieel onderwerp voor de agenda van de politieke dialoog. Artikel 5In artikel 5 worden de specifieke voorwaarden genoemd die de Europese
Unie heeft gesteld aan de landen van de Westelijke Balkan in het kader van
de regionale benadering (vastgesteld op de Algemene Raad van april 1997).
Dit zijn onder meer voorwaarden op het gebied van democratie, rechtsstaat,
respect en bescherming van minderheden, alsmede hervorming van de economie
tot een markteconomie.Artikel 6Montenegro verbindt zich ertoe intensieve samenwerking en betrekkingen
van goed nabuurschap met de overige landen in de regio aan te gaan. In titel
III van de Overeenkomst (Regionale samenwerking) wordt deze hoeksteen van
de Overeenkomst verder uitgewerkt.Artikel 7Het artikel bevestigt het belang dat de partijen hechten aan de bestrijding
van terrorisme. In artikel 87 wordt ingegaan op de modaliteiten van de samenwerking
in de bestrijding van terrorisme.Artikel 8De associatie zal met een overgangsperiode van maximaal 5 jaar in twee
fasen wordt ingevoerd. Deze splitsing is bedoeld om de toepassing van de Overeenkomst
door Montenegro tussentijds grondig te kunnen toetsen.Artikel 9De Overeenkomst dient volledig verenigbaar te zijn met de relevante bepalingen
van de Wereldhandelsorganisatie, in het bijzonder artikel XXIV van de op 15 april
1994 te Marrakesh totstandgekomen Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en
Handel (ook wel bekend als «GATT 1994»; Trb. 1994, 235) en artikel
V (bepalingen inzake regionale vrijhandelszones) van de Algemene Overeenkomst
inzake de handel in diensten (Trb. 1994, 235, blz. 304 e.v.; «General
Agreement on Trade and Services», hieronder aangeduid als «GATS»).Titel II – Politieke dialoog (artikelen 10 tot en
met 13)De artikelen 10 tot en met 13 voorzien in een geïnstitutionaliseerde
politieke dialoog tussen de partijen. Deze bepalingen vloeien voort uit de
wens om Montenegro op alle terreinen, inclusief het Gemeenschappelijk Buitenlands-
en Veiligheidsbeleid, zoveel mogelijk de gelegenheid te geven aansluiting
te vinden bij de Europese Unie en haar lidstaten. De dialoog stelt de EU mede
in staat om op reguliere basis overleg te hebben over de voortgang ten aanzien
van de politieke criteria zoals eerbiediging van de beginselen van een democratische
rechtstaat met respect voor de mensenrechten en rechten van minderheden.De politieke dialoog kan op verschillende niveau’s en in verschillende
fora worden gevoerd. Op parlementair niveau vindt de dialoog plaats in het
kader van het bij artikel 125 ingestelde Parlementair Stabilisatie- en associatiecomité.Titel III – Regionale samenwerking (artikelen 14
tot en met 17)De bepalingen inzake regionale samenwerking vormen een der hoekstenen
van de Stabilisatie- en associatieovereenkomst. Daadwerkelijke integratie
in de Euro-Atlantische structuren kan pas plaats vinden indien de landen uit
de Westelijke Balkan ook overgaan tot intensieve intra-regionale samenwerking.
Dit beginsel is ook opgenomen in de «evolutieve clausule».De Europese Unie en Montenegro geven zich rekenschap van het gegeven dat onderlinge afhankelijkheid en verstrengeling van politieke en sociaaleconomische
belangen van de landen in de Westelijke Balkan onderling, de kans op conflicten
in de regio reduceert.Artikel 14 bevat voor Montenegro de verplichting om de regionale samenwerking
actief te steunen. Daarnaast dient het land volledig uitvoering te geven aan
de overeenkomsten die zijn gesloten naar aanleiding van het Memorandum van
Overeenstemming inzake handelsbevordering en liberalisatie dat op 27 juni
2001 in Brussel is ondertekend.Artikel 15 bepaalt dat Montenegro bilaterale overeenkomsten inzake regionale
samenwerking zal sluiten met de landen die reeds een SAO hebben ondertekend
(in casu Macedonië, Kroatië en Albanië). Dergelijke verdragen
concentreren zich op:– totstandbrenging van een politieke dialoog;– totstandbrenging van een vrijhandelszone;– wederzijdse concessies op het gebied van verkeer van personen,
werknemers, kapitaal, vestiging en dienstverlening;– samenwerking op andere terreinen zoals Justitie, Veiligheid en
Vrijheid.Daarnaast zal Montenegro streven naar regionale samenwerking met andere
landen die deel uit maken van het Stabilisatie- en associatieproces en zal
Montenegro onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord met Turkije starten.Titel IV – Vrij verkeer van goederen (artikelen
18 tot en met 48)Artikel 18De Gemeenschap en Montenegro streven naar volledige vrijhandel binnen
een periode van vijf jaar vanaf de inwerkingtreding van de Overeenkomst. Dit
zal conform de GATT 1994 en WTO regelgeving plaatsvinden. Met enkele uitzonderingen
zal voor de toepassing van deze overeenkomsten onder douanerechten en heffingen
van gelijke werking ook verstaan worden: alle rechten en heffingen op de in-
of uitvoer van goederen, met inbegrip van eventuele aanvullende heffingen
of belastingen. Na inwerkingtreding van de Overeenkomst worden tariefreducties
toegepast. Ook wordt rekening gehouden met eventuele toetreding van Montenegro
tot de WTO.Hoofdstuk I: Industrieproducten (artikelen 19 tot en met
23)Deze bepalingen zijn van toepassing op alle industrieproducten van oorsprong
uit de Europese Gemeenschap en uit Montenegro. Met uitzondering van ijzer-
en staalproducten, genoemd in bijlage 1, punt I, onder ii, van de Overeenkomst
inzake de landbouw die in het kader van de WTO bij de afsluiting van de Uruguay-ronde
in 1994 is ondertekend, is de invoer in de Gemeenschap vrij van rechten.De douanerechten die gelden bij invoer in Montenegro van producten afkomstig
uit de Gemeenschap en genoemd in bijlage I bij de SAO, worden geleidelijk
binnen een periode van drie jaar na inwerkingtreding van de Overeenkomst afgeschaft.
Indien de economische situatie dit toelaat kan Montenegro het proces versnellen.De douanerechten op invoer van overige producten worden bij de inwerkingtreding
van de Overeenkomst afgeschaft. Eventueel bestaande kwantitatieve beperkingen,
of heffingen van gelijke strekking als douanerechten, worden eveneens direct
bij inwerktreding van de Overeenkomst afgeschaft. De Gemeenschap en Montenegro verplichten zich tevens eventuele kwantitatieve
beperkingen, douanerechten en overige heffingen van gelijke strekking op exporten
direct bij de inwerktreding van de Overeenkomst af te schaffen.Hoofdstuk II: Landbouw en visserij (artikelen 24 tot en
met 33)De regelgeving betreft producten van origine uit de Gemeenschap en Montenegro
en heeft betrekking op alle producten van hoofdstukken 1 tot en met 24 van
de Gecombineerde Nomenclatuur. Bij de inwerkingtreding van de Overeenkomst
schaffen zowel Montenegro als de Gemeenschap alle kwantitatieve beperkingen
bij invoer van landbouw- en visserijproducten uit de Gemeenschap respectievelijk
Montenegro af. Protocol 1 bij deze Overeenkomst bevat de handelsregeling voor
de daarin genoemde bewerkte landbouwproducten.De Gemeenschap heeft een aantal uitzonderingen bedongen die zijn opgenomen
in artikel 26. Het gaat daarbij om levende runderen, vlees van runderen,suiker,
insulinestroop en wijn. Voor babybeef is een quotum van 800 ton vastgesteld.De regeling voor wijn en gedestilleerde dranken wordt uitgewerkt in Protocol
2. Voor wat betreft groenten en fruit, waarvoor het gemeenschappelijk douanetarief
bestaat uit een «ad valorem»-recht en een specifiek recht, wordt
alleen het «ad valorem»-recht afgeschaft.Montenegro zal bij de inwerkingtreding van de Overeenkomst, de douanerechten
afschaffen op landbouwproducten vermeld in bijlage IIIa. Vanaf de inwerkingtreding
van de Overeenkomst gaat Montenegro over tot geleidelijke afschaffing van
de douanerechten die van toepassing zijn op de invoer van landbouwproducten
vermeld in bijlage IIIb. Voor landbouwproducten vermeld in bijlage IIIc worden
de douanerechten geleidelijk teruggebracht tot 50%.De Gemeenschap en Montenegro zullen de kwantitatieve beperkingen voor
vis en visproducten afschaffen. Met uitzondering van genoemde producten in
respectievelijk bijlage IV en V, worden ook alle douanerechten afgeschaft.Binnen drie jaar zullen de partijen de mogelijkheden voor verdere liberalisering
van het handelsverkeer van landbouw- en visserijproducten onderzoeken. Daarbij
zal rekening worden gehouden met de dan bestaande handel, de bijzondere gevoeligheden
van de agrarische en visserijmarkten, de regels van het Gemeenschappelijk
Landbouw Beleid en het Gemeenschappelijk Visserij Beleid, het landbouwbeleid
van en de rol van de landbouw in Montenegro, het productie- en exportpotentieel,
en de gevolgen van het overleg in de WTO.Bij marktverstoringen dienen consultaties plaats te vinden. In afwachting
daarvan kan de benadeelde partij passende maatregelen treffen.Ingevolge artikel 33 is Montenegro verplicht de geografische indicaties
voor landbouw en visserijproducten (anders dan wijn en gedestilleerde dranken)
in lijn te brengen met EU wetgeving. Montenegro mag geen conflicterende handelsmerken
registreren en vanaf 2009 mogen in het geheel geen conflicterende handelsmerken
gebruikt worden op het grondgebied van Montenegro. Hoofdstuk III: Gemeenschappelijke bepalingen (artikelen
34 tot en met 48)Artikelen 34 tot en met 39De algemene bepalingen hebben betrekking op «standstill clausule»,
het verbod op fiscale discriminatie, vrijwaring en antidumping. Deze bepalingen
worden toegepast voor zover niet anders is bepaald in Protocol 1. Verdere,
eenzijdige concessies blijven mogelijk Deze bepalingen stemmen overeen met
hetgeen reeds in andere overeenkomsten met derde landen is vastgelegd.In artikel 37 is het verbod op fiscale discriminatie vastgelegd. De partijen
onthouden zich van directe en indirecte discriminatie via fiscale maatregelen.In artikel 39 is vastgelegd dat Montenegro gedurende de periode van geleidelijke
afbouw van douanerechten op goederen zoals bedoeld in artikel 21 bestaande
grensregelingen tussen Servië en Montenegro en één of meer
lidstaten, dan wel voortvloeien uit de in titel III gespecificeerde overeenkomsten
die door Montenegro zullen worden gesloten ter bevordering van de regionale
samenwerking, mag handhaven. Er is in overleg voorzien over handelspolitieke
onderwerpen verband houdende met die overeenkomsten en bij toetreding van
nieuwe lidstaten tot de Unie.Artikelen 40 en 41In het geval van dumping en subsidies kunnen de partijen bij deze Overeenkomst
WTO-conforme handelsbeschermende maatregelen nemen. Artikel 41 behelst de
zogenoemde «tekort clausule». Het voorziet in een regeling indien
bijvoorbeeld op de Montenegrijnse markt een tekort van levensmiddelen of andere
essentiële producten zou ontstaan. Het land mag in een dergelijk geval
passende maatregelen, treffen die het onderlinge handelsverkeer zo min mogelijk
belemmeren. Alvorens dergelijke maatregelen uit te voeren dient op grond van
dit artikel de Stabilisatie- en associatieraad geconsulteerd te worden. In
urgente situaties mag de betreffende partij onmiddellijk overgaan tot het
treffen van dergelijke maatregelen en zal deze de andere partij daar onmiddellijk
van in kennis stellen. De maatregelen kunnen slechts van tijdelijke aard zijn
en bij uitvoering ervan zal de Stabilisatie- en associatieraad periodiek worden
geïnformeerd.Artikel 43Montenegro verplicht zich om vanaf de inwerkingtreding van de Overeenkomst
alle staatsmonopolies af te schaffen.Artikel 44Dit artikel bevat een verwijzing naar Protocol 3. In dit Protocol zijn
de regels van oorsprong opgenomen die vergelijkbaar zijn met die in de Europa-akkoorden.
In het Protocol is vooralsnog slechts in bilaterale cumulatie van oorsprong
voorzien. Nederland acht het wenselijk dat er een grotere integratie in de
regio tot stand komt. Dankzij diagonale cumulatie ontstaat er een grotere
economische integratie in de regio.Hiervoor is het wenselijk dat met de andere landen in de Westelijke Balkan
soortgelijke overeenkomsten worden afgesloten. In dit verband wordt de inwerkingtreding
van het Centraal Europees Vrijhandelsakkoord (Central European Free Trade
Agreement 2006, CEFTA) op 26 juli 2007 verwelkomd.Artikel 45Zoals gebruikelijk bij dergelijke handelspassages uit Overeenkomsten met
derde landen, blijven verbodsbepalingen mogelijk op basis van een beperkt
aantal gronden zoals: de bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid,
bescherming van de volksgezondheid of bescherming van nationaal
erfgoed. Dergelijke verboden mogen geen verkapte beperking van de handel tussen
de partijen vormen.Artikelen 46 en 47Deze artikelen hebben betrekking op de controle op de preferentiële
behandeling die op grond van deze titel wordt verleend. Wanneer onvoldoende
administratieve samenwerking is verleend en/of onregelmatigheden of gevallen
van fraude zijn voorgevallen, kan de preferentiële regeling tijdelijk
worden opgeschort. Een dergelijke opschorting mag alleen dienen ter bescherming
van de financiële belangen van de betrokken partij en kan maximaal zes
maanden duren (verlenging is mogelijk). Indien er sprake is van onjuiste toepassing
van de preferentiële regeling die gevolgen heeft in de vorm van invoerrechten
kan de Stabilisatie- en associatieraad verzocht worden de genomen maatregelen
te onderzoeken teneinde de situatie op te lossen.Titel V – Verkeer van werknemers, vestiging, verrichten
van diensten, kapitaal (artikelen 49 tot en met 71)Hoofdstuk I: Verkeer van werknemers (artikelen 49 tot
en met 51)In artikel 49 leggen partijen vast dat zij binnen de in de betrokken staten
geldende voorwaarden en modaliteiten, over en weer elkaars legaal op hun grondgebied
in het arbeidsproces actieve werknemers gelijk zullen behandelen als de eigen
onderdanen met betrekking tot te hanteren arbeidsvoorwaarden, beloning en
ontslag. Nederland voldoet aan de in dit artikel geformuleerde eis van non-discriminatie.
Voorts zullen de partijen de bij de werknemers legaal verblijvende echtgenoten
en kinderen toegang verlenen tot de arbeidsmarkt gedurende de toegestane duur
van tewerkstelling van deze werknemers. Deze toegang geldt niet voor echtgenoten
van seizoenswerknemers en werknemers die vallen onder de werking van bilaterale
overeenkomsten als bedoeld in artikel 51, tenzij deze overeenkomsten anders
bepalen.Artikel 50De bestaande faciliteiten voor toegang tot werk voor onderdanen van Montenegro
toegekend op grond van eventuele bilaterale overeenkomsten, worden met inachtneming
van onder meer de arbeidsmarktsituatie gehandhaafd en indien mogelijk verbeterd.
De overige lidstaten zullen welwillend de mogelijkheid overwegen om dergelijke
overeenkomsten te sluiten. Na drie jaar zal de Stabilisatie- en associatieraad
onderzoeken of andere verbeteringen toegekend kunnen worden.Artikel 51Het artikel voorziet in coördinatie van de sociale zekerheidssystemen.
Deze bepalingen zijn een pendant van de voor binnen de Gemeenschap migrerende
gemeenschapsonderdanen geldende coördinatieregels voor de sociale zekerheidsstelsels.
Voorgeschreven wordt dat de Stabilisatie- en associatieraad regels stelt met
betrekking tot de export van sociale verzekeringsuitkeringen, althans voor
zover deze betrekking hebben op ouderdom, overlijden en invaliditeit ten gevolge
van beroepsziekte of arbeidsongeval. Dit laat onverlet dat ook nadat dergelijke
regels zijn vastgelegd, op bilateraal niveau afspraken kunnen gelden over
de rechtshandhaving van socialezekerheidsuitkeringen. Montenegro zal een soortgelijke
behandeling toekennen aan werknemers van lidstaten die legaal tewerkgesteld
zijn in Montenegro. Hoofdstuk II: Vestiging (artikelen 52 tot en met 58)Artikel 52Evenals in voorgaande Overeenkomsten met derde landen, worden in dit artikel
enkele begrippen gedefinieerd die verband houden met het uitvoeren van economische
activiteiten waaronder begrippen als «communautaire vennootschap», «Montenegrijnse
vennootschap», «dochteronderneming», en «vestiging».Artikel 53Vastgesteld is het wederzijdse recht op vestiging van bedrijven op elkaars
grondgebied. Een belangrijk beginsel hierbij is de plicht tot het verlenen
van «gelijke behandeling»: bedrijven uit de lidstaten en uit Montenegro
dienen bij de vestiging op dezelfde manier te worden behandeld als bedrijven
uit het eigen land. Die plicht geldt zowel bij vestiging als voor eenmaal
gevestigde bedrijven. Het gaat hierbij niet alleen om een discriminatieverbod
op grond van formele voorschriften, maar ook om het resultaat van de feitelijke
behandeling. Ook is een clausule opgenomen. Vier jaar na de inwerkingtreding
van de Overeenkomst zal de Stabilisatie- en associatieraad – in het
licht van de toestand van de arbeidsmarkt – onderzoeken of de bepalingen
moeten worden uitgebreid tot de vestiging van onderdanen van beide partijen,
die als zelfstandigen economische activiteiten zouden wensen te ontplooien.
Voorts wordt in dit artikel onder meer het recht vastgelegd dat dochterondernemingen
of filialen uit de Gemeenschap het recht hebben onroerend goed in Montenegro
te gebruiken, te huren en aan te kopen in verband met de uitoefening van hun
economische activiteiten.Artikel 54Met uitzondering van financiële diensten die in bijlage VI beschreven
zijn, kunnen partijen specifieke non-discriminatoire maatregelen treffen met
betrekking tot vestiging en bedrijfsuitvoering. Ten aanzien van financiële
diensten wordt uitdrukkelijk bepaald dat de partijen uit hoofde van monetair
of investeringsbeleid, uit overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht of
met het oog op het vertrouwen in het financieel stelsel, maatregelen kunnen
treffen.Artikel 55Het eerste lid verwijst naar de op 9 juni 2006 te Luxemburg totstandgekomen
Multilaterale Overeenkomst tussen de Republiek Montenegro, Bosnië en
Herzegovina, de Republiek Bulgarije, de Republiek Kroatië, de Europese
Gemeenschap en haar lidstaten, de Republiek IJsland, de Voormalige Joegoslavische
Republiek Macedonië, het Koninkrijk Noorwegen, Servië en Montenegro,
Roemenië en de Missie van de Verenigde Naties voor interimbestuur in
Kosovo (UNMIK) betreffende de totstandbrenging van een Europese Gemeenschappelijke
Luchtvaartruimte (Trb. 2006, 196).Onverminderd dit verdrag, dat nog ter parlementaire goedkeuring moet worden
aangeboden, zijn de in het voorgaande artikel neergelegde beginselen inzake
vestiging niet van toepassing op het vervoer door de lucht, over binnenwateren
en over zee. De Stabilisatie- en associatieraad kan wel aanbevelingen doen
de vestigingsvoorwaarden voor deze sectoren te verbeteren.Artikel 56Toegestaan is, dat aan buiten-vennootschapsrechtelijke vormen van vestiging
van buitenlandse bedrijven om juridisch-technische redenen bijzondere regels
wordt opgelegd. Daaruit resulterende beperkingen moeten evenwel strikt verband
houden met de verschillen in status ten opzichte van in het vennootschapsrecht
geregelde vestigingsnormen. Artikel 57Teneinde de uitoefening van de vrije beroepen te kunnen vergemakkelijken,
zal de Stabilisatie- en associatieraad onderzoeken welke maatregelen moeten
worden getroffen met het oog op de onderlinge erkenning van diploma’s.Artikel 58Vennootschappen uit de Gemeenschap of uit Montenegro hebben het recht
om werknemers met de nationaliteit van de andere partij in dienst te nemen,
mits dergelijke werknemers een «sleutelpositie» bekleden. Het
tweede lid van dit artikel definieert het begrip «sleutelpositie»
(onder meer hoger kader, gespecialiseerde technici).Nederland voldoet aan deze bepalingen, die overeenkomen met het beleid
dat op grond van de Wet Arbeid Vreemdelingen voor deze categorie personen
is ingevoerd. Bij de toepassing van paragraaf 21 (versoepelde toelating
van concernpersoneel) van de Uitvoeringsregels Wet arbeid vreemdelingen, behorende
bij het Delegatie- en uitvoeringsbesluit Wet arbeid vreemdelingen, houdt de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie rekening met de specifieke bepalingen van de
Overeenkomsten die de EU en haar lidstaten hebben gesloten met derde landen.Het artikel sluit aan bij hetgeen op dit terrein is voorzien inzake de
handel in diensten in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel
in diensten (GATS).Hoofdstuk III: Het verlenen van diensten (artikelen 59
tot en met 61)Artikel 59Partijen verbinden zich er toe om de nodige stappen te ondernemen om het
verlenen van diensten voor op het grondgebied van een der verdragsluitende
partijen gevestigde vennootschappen en onderdanen en het grensoverschrijdende
dienstenverkeer tussen de partijen geleidelijk te liberaliseren. Hiertoe zal
de Stabilisatie- en associatieraad vier jaar na de inwerkingtreding van de
Overeenkomst de nodige maatregelen kunnen nemen.Artikel 60Partijen verbinden zich geen maatregelen te treffen die de voorwaarden
voor het verrichten van diensten door vennootschappen of onderdanen uit een
der verdragsluitende partijen aanmerkelijker restrictiever maken dan de situatie
op de dag voorafgaande aan de datum van inwerkintreding van de Overeenkomst.Artikel 61Voor het vervoer over land worden regels vastgesteld zoals neergelegd
in Protocol 4 bij deze Overeenkomst. Voor het zeevervoer zijn de beginselen
van een vrij vervoer neergelegd. Partijen verplichten zich tot toepassing
van het principe van onbeperkte toegang tot de markt en het vervoer op een
commerciële basis. Daarnaast is overeengekomen dat internationale en
Europese normen op het gebied van veiligheid, beveiliging en milieunormen
nagekomen zullen worden.Hoofdstuk IV: Betalings- en kapitaalverkeer (artikelen
62 tot en met 64)Artikel 62De partijen verbinden zich ertoe machtiging te verlenen (in vrije convertibele
valuta) tot alle betalingen en overboekingen op de lopende rekening van de
betalingsbalans tussen de Gemeenschap en Montenegro. Artikel 63Vanaf de dag van inwerkingtreding van de Overeenkomst geldt een vergaande
liberalisering van het vrije verkeer van kapitaal tussen de lidstaten van
de Gemeenschap en Montenegro. Het vrije verkeer van kapitaal wordt mogelijk
onder meer op het gebied van directe investeringen in ondernemingen, kredieten
die verband houden met commerciële transacties en leningen met een looptijd
van meer dan één jaar. Hetzelfde geldt voor beleggingen en financiële
kredieten voor dezelfde looptijd.Vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst staat Montenegro, door
volledige en snelle gebruikmaking van zijn bestaande procedures, de verwerving
van onroerend goed door onderdanen van de lidstaten van de Europese Unie toe.
In uitzonderlijke gevallen, wanneer het kapitaalverkeer tussen de Gemeenschap
en Montenegro ernstige moeilijkheden veroorzaakt of dreigt te veroorzaken
voor de werking van het wisselkoersbeleid of het monetaire beleid in de Gemeenschap
of Montenegro, kunnen partijen vrijwaringsmaatregelen nemen.Artikel 64Partijen verplichten zich om in het eerste jaar volgend op de inwerkingtreding
van de Overeenkomst maatregelen te treffen die geleidelijke toepassing van
de communautaire voorschriften betreffende het vrije verkeer van kapitaal
mogelijk maken.Hoofdstuk V: Algemene bepalingen (artikelen 65 tot en
met 71)Artikelen 65 en 66De algemene bepalingen zijn van toepassing op het verkeer van werknemers,
vestiging en dienstverlening. De nationale wet- en regelgeving van partijen,
c.q. lidstaten, op terreinen als bijvoorbeeld het toelatings- en verblijfsbeleid,
blijven van toepassing voor zover toepassing ervan geen afbreuk doet aan onder
de Overeenkomst ten behoeve van partijen gecreëerde voordelen.Artikelen 67 en 68De meestbegunstigingsbepalingen, zoals vastgelegd in Titel V van deze
Overeenkomst, zijn niet van toepassing op belastingvoordelen die voortvloeien
uit eventuele bilaterale verdragen inzake voorkoming van dubbele belasting
dan wel andere fiscale regelingen. Voorts wordt vastgelegd dat geen van de
bepalingen in Titel V zal worden uitgelegd als een beletsel voor tenuitvoerlegging
van maatregelen ter voorkoming van belastingvlucht of belastingontduiking.Artikel 69De partijen vermijden zoveel mogelijk het opleggen van beperkende maatregelen
die verband houden met de betalingsbalans. Mochten zich met betrekking tot
de betalingsbalans in een of meer lidstaten van de Gemeenschap of Montenegro
ernstige moeilijkheden voordoen, dan kunnen partijen beperkende maatregelen
treffen, met inbegrip van maatregelen tot beperking van de invoer. Deze maatregelen
zullen van beperkte duur zijn.Artikelen 70 en 71De bepalingen inzake vestiging en dienstverlening zullen worden aangepast,
met name in het licht van de eisen die in de Algemene Overeenkomst inzake
de handel in diensten (GATS) worden gesteld. Voorts doen de bepalingen geen
afbreuk aan de uitvoering door elke partij van alle maatregelen die nodig
zijn ter voorkoming van ontduiking van de door haar getroffen maatregelen
ten aanzien van toegang van derde landen tot haar markt via de bepalingen
van deze Overeenkomst. Titel VI – Harmonisatie van wetgeving, rechtshandhaving
en mededingingsregels (artikelen 72 tot en met 79)Deze titel voorziet in samenwerking op de terreinen van justitie en binnenlandse
zaken. De samenwerking betreft onder andere de uitwisseling van informatie.
Voor zover deze samenwerking de uitwisseling van justitiële gegevens
met zich meebrengt, zal uiteraard de noodzakelijke bescherming van persoonsgegevens
worden gewaarborgd, onder meer volgens de regels van het op 28 januari
1981 te Straatsburg totstandgekomen Verdrag tot bescherming van personen met
betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (Trb. 1988,
7).Artikel 72Onder de intentieverklaring van artikel 72 geeft Montenegro aan te streven
naar geleidelijke aanpassing van zijn wetgeving aan die van de Gemeenschap.
Deze zal zich in eerste instantie richten op het acquis betreffende de interne
markt, justitie, vrijheid en veiligheid en handelsgerelateerde gebieden. Na
een periode van vier jaar vanaf de inwerkingtreding van de Overeenkomst zal
de Montenegrijnse wetgeving zich uitgebreid hebben tot alle gebieden van het
acquis. Het programma hiervoor wordt in samenwerking met de Commissie opgesteld.Artikel 73Dit artikel geeft in wezen een beknopte weergave van de materiële
mededingingsregels zoals die in het EG-verdrag zijn neergelegd, waaronder
regelgeving op het gebied van kartels en monopolies. Voor landbouwproducten
gelden enkele uitzonderingen. Het artikel verbiedt concurrentieverstorende
vormen van staatssteun.Na de inwerkingtreding van de Overeenkomst zal Montenegro binnen een jaar
een onafhankelijke mededingingsautoriteit oprichten. Binnen vier jaar zal
Montenegro haar steunregelingen hebben aangepast. Steun van de overheid zal
de eerste vijf jaar worden bezien in het licht van artikel 87, derde lid,
onder a, van het EG-Verdrag. In Protocol 5 is een aparte regeling voor staatssteun
aan de ijzer en staalindustrie door Montenegro opgenomen.Artikel 74Drie jaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst zal Montenegro de
beginselen van het EG-verdrag toepassen op overheidsondernemingen en ondernemingen
waaraan speciale of exclusieve rechten zijn toegekend. Het gaat met name om
regels betreffende de mededinging.Artikel 75Partijen onderschrijven het belang dat zij hechten aan een adequate bescherming
van intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrechten.
De Gemeenschappelijke Verklaring bij dit artikel bevat een overeengekomen
interpretatie van de desbetreffende termen. Vanaf de inwerkingtreding van
de Overeenkomst kennen de partijen aan elkaars ondernemingen en onderdanen
een behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke zij op grond
van bilaterale overeenkomsten aan derde landen toekennen. Montenegro zal uiterlijk
vijf jaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst zijn wetgeving op een
niveau brengen dat overeenkomt met dat van de Gemeenschap. Montenegro verplicht
zich binnen genoemde periode toe te treden tot de in bijlage VII genoemde
verdragen. In het geval van problemen kan men zich wenden tot de Stabilisatie-
en associatieraad.Artikel 76In dit artikel streven partijen naar het openbaar maken van elkaars aanbestedingen
van overheidsopdrachten. Vanaf de datum van inwerkingtreding
van de Overeenkomst mogen ondernemingen uit Montenegro meedingen met aanbestedingsprocedures
in de Gemeenschap. Vanaf dezelfde datum kunnen ondernemingen uit de Gemeenschap
die in Montenegro zijn gevestigd, in het land meedingen op basis van een behandeling
die niet minder gunstig is dan de behandeling die aan Montenegrijnse vennootschappen
wordt verleend Ondernemingen uit de Gemeenschap die niet in Montenegro zijn
gevestigd krijgen uiterlijk binnen vier jaar na de inwerkingtreding van de
Overeenkomst toegang tot aanbestedingsprocedures in Montenegro.Artikel 77In dit artikel verplicht Montenegro zich om de nodige maatregelen te nemen
teneinde zijn wetgeving in overeenstemming te brengen met de technische standaardisatieregelgeving
van de Gemeenschap. Montenegro wordt uitgenodigd deel te nemen aan de activiteiten
van de daartoe gespecialiseerde Europese organisaties.Artikelen 78 en 79Artikel 78 bevat bepalingen over consumentenbescherming, arbeidsomstandigheden
en gelijke kansen. Montenegro verbindt zich om de Europese regelgeving over
te nemen.Titel VII – Justitie, vrijheid en veiligheid (artikelen
80 tot en met 87)Artikel 80De partijen schenken bijzondere aandacht aan institutionele versterking.
Dit omvat onder meer de opbouw en consolidatie van de rechtsstaat, de onafhankelijkheid
en de versterking van de rechterlijke macht, het verbeteren van het functioneren
van de politie, alsmede de bestrijding van corruptie en de georganiseerde
misdaad.Artikel 81Montenegro zal zijn wetgeving inzake privacy en de bescherming van persoonsgegevens
aanpassen en onafhankelijke toezichthoudende organen oprichten.Artikel 82De partijen verbinden zich samen te werken op het gebied van visa, grenscontrole,
asiel en migratie. Deze samenwerking richt zich onder meer op nauw overleg,
coördinatie en technische of administratieve bijstand.Met betrekking tot asiel wordt specifiek gesteld dat Montenegro zal worden
gesteund bij de tenuitvoerlegging van nationale wetgeving opdat deze voldoet
aan de normen van het op 28 juli 1951 te Genève tot stand gekomen
Verdrag betreffende de status van vluchtelingen (Trb. 1951, 131) en het aanvullende
Protocol van New York van 31 januari 1967 (Trb. 1967, 76), zodat gegarandeerd
wordt dat niemand wordt teruggestuurd naar het land van vervolging.Op het gebied van migratie verbinden de partijen zich om onderdanen die
legaal op hun grondgebied verblijven een billijke behandeling te geven, en
een integratiebeleid te bevorderen dat deze onderdanen rechten en plichten
geeft die vergelijkbaar zijn met die van hun staatsburgers.Artikel 83Tijdens de Raad voor Justitie en Binnenlandse Zaken in december 1999 is
besloten dat in verdragen van de Europese Gemeenschap, met inbegrip van gemengde
akkoorden, standaard een terug- en overnameclausule dient te worden opgenomen.
De rechtsbasis daarvoor is artikel 63, van het EG-verdrag, punt 3, onder b. Op basis van artikel 83 verplichten de lidstaten van Europese Gemeenschap
en Montenegro zich wederzijds tot het terugnemen van eigen onderdanen, alsmede
het overnemen van onderdanen van derde landen en staatlozen. In dit verband
gaat het om personen die illegaal op het grondgebied van de andere partij
verblijven. Op 18 september 2007 is in dit verband de overname-overeenkomst
tussen de Europese Gemeenschap en Montenegro, alsmede de overeenkomst voor
visa-facilitatie met Montenegro totstandgekomen. De Stabilisatie- en associatieraad
zal nader onderzoeken welke andere gezamenlijke inspanningen kunnen worden
gedaan inzake de bestrijding en preventie van illegale immigratie en mensenhandel.Artikel 84De partijen werken samen om te voorkomen dat hun financiële stelsels
worden misbruikt voor het witwassen van opbrengsten van criminele activiteiten
en het financieren van terrorisme. Deze samenwerking omvat administratieve
en technische bijstand.Artikel 85Partijen werken samen om een evenwichtige en geïntegreerde benadering
van de drugsproblematiek te bevorderen. Dergelijk beleid is er onder meer
op gericht om de levering en de handel alsmede de vraag naar drugs terug te
dringen. Uitvoering van dit beleid zal worden gebaseerd op de uitgangspunten
van de EU drugs strategie.Artikel 86De partijen zullen gezamenlijk optreden tegen de georganiseerde criminaliteit
en illegale activiteiten, waaronder mensenhandel, handel in verdovende middelen,
smokkel en wapenhandel. Regionale samenwerking en naleving van internationaal
erkende normen zullen worden bevorderd. In het artikel is een extra alinea
opgenomen met betrekking tot valsemunterij. Hierdoor wordt tegemoet gekomen
aan de zorgen van lidstaten over het gebruik van de Euro door Montenegro.
Met betrekking tot preventie streeft Montenegro naar uitvoeringsmaatregelen
die vergelijkbaar zijn met de relevante wetgeving van de Gemeenschap en zal
Montenegro zich aansluiten bij verdragen op dit terrein.Artikel 87Partijen komen overeen samen te werken ter voorkoming en bestrijding van
terroristische daden en financiering daarvan, met name wat betreft grensoverschrijdende
activiteiten. Dit gebeurt mede door tenuitvoerlegging van de VN-Veiligheidsresolutie
1373 (2001) en het uitwisselen van informatie, kennis en ervaringen.Titel VIII – Samenwerkingsbeleid (artikelen 88 tot
en met 114)Artikel 88Bijdragen aan duurzame economische en sociale ontwikkeling van Montenegro
is een van de doelstellingen van het samenwerkingsbeleid. Op alle terreinen
van deze samenwerking zullen partijen zorg dragen voor volledige integratie
van milieu-aspecten. Voorts zal op alle samenwerkingsterreinen rekening worden
gehouden met de eisen van een harmonieuze sociale ontwikkeling. Expliciet
wordt gesteld dat het samenwerkingsbeleid in een regionaal samenwerkingskader
moet worden geïntegreerd. Bijzondere aandacht zal worden geschonken aan
maatregelen die de samenwerking tussen Montenegro en zijn buurlanden zullen
bevorderen. Aldus wordt een bijdrage geleverd aan de regionale integratie
en stabiliteit.Artikel 89Aan Montenegro zal bijstand verleend worden bij het tot stand brengen van een functionerende markteconomie en geleidelijke aanpassing van
het beleid aan het beleid in het kader van de Economische en Monetaire Unie.
Samenwerking is tevens gericht op de versterking van de rechtsstaat op zakelijk
gebied. Uitwisseling van informatie behelst onder meer de beginselen en de
werking van de Europese Economische en Monetaire Unie.Artikel 90Statistische samenwerking is in eerste instantie gericht op de prioritaire
gebieden die verband houden met het acquis van de Gemeenschap. Het doel van
de samenwerking is het nationale statistische systeem in staat te stellen
beter aan de behoeften van de overheid en de particuliere sector te voldoen.
De partijen werken met name samen om de vertrouwelijkheid van persoonsgegevens
te waarborgen, de verzameling van gegevens en doorgifte daarvan aan het Europees
statistisch systeem geleidelijk te intensiveren.Artikelen 91 en 92De samenwerking inzake het bank- en verzekeringswezen en andere financiële
diensten is gericht op het tot stand brengen van een passend kader voor de
verdere ontwikkeling van Montenegro op dit gebied.Samenwerking op het gebied van audit en financiële controle richt
zich op de ontwikkeling van efficiënte systemen voor interne controle
van overheidsfinanciën en externe boekhoudkundige controle. De samenwerking
zal zich ook richten op de opbouw van capaciteit voor de hoogste auditinstantie
in Montenegro.Artikelen 93, 94 en 95Samenwerking op het gebied van stimulering en bescherming van investeringen
richt zich op het creëren van een gunstig klimaat voor binnenlandse en
buitenlandse investeringen die van essentieel belang zijn voor Montenegro.Modernisering, herstructurering en de versterking van de particuliere
sector alsmede de bescherming van het milieu zijn doelstellingen van industriële
samenwerking tussen de partijen. Op het gebied van de versterking van de Midden
en Klein Bedrijf-sector zal nadrukkelijk worden gekeken naar die gebieden
waar het groeipotentieel en de samenwerking tussen het MKB in de EG en Montenegro
kan worden vergroot. Artikel 96Samenwerking op het gebied van toerisme is met name gericht op intensivering
van informatiestromen, overdracht van knowhow, ontwikkeling van infrastructuur
en deelname van Montenegro aan Europese organisaties voor toerisme.Artikelen 97 en 98Samenwerking op het gebied van landbouw en de agro-industriële sector
is gericht op herstructurering en modernisering van de sector en de geleidelijke
aanpassing aan het communautair acquis. De partijen zullen zoeken naar gebieden
van wederzijds belang op het gebied van visserij.Artikel 99Samenwerking op het gebied van douane is gericht op het waarborgen van
de naleving van de op handelsgebied in te voeren bepalingen en aanpassing
van het douanesysteem van Montenegro aan dat van de Gemeenschap. In Protocol
6 zijn de regels inzake wederzijdse administratieve bijstand tussen de partijen
op het gebied van douane vastgelegd. Artikel 100Samenwerking op belastinggebied omvat hervorming van het belastingstelsel
en herstructurering van de belastingdienst van Montenegro. Het belang van
transparantie, consultatie en uitwisseling van informatie ter voorkoming van
belastingontduiking wordt erkend.Artikel 101Samenwerking op sociaal gebied richt zich mede op hervorming van het Montenegrijnse
werkgelegenheidsbeleid, de sociale zekerheid en wetgeving inzake arbeidsvoorwaarden.Artikel 102Samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding richt zich op verbetering
van het beroeps- en algemeen onderwijs, alsmede van het jongerenbeleid. Specifiek
wordt verwezen naar de Verklaring van Bologna van de EU-ministers van onderwijs
op 19 juni 1999. Ook zal gestreefd worden naar gelijke toegang tot alle
onderwijsniveaus zonder onderscheid naar sekse, religie, huidskleur of etnische
oorsprong.Artikel 103Samenwerking op cultureel gebied beoogt ondermeer het wederzijds begrip
voor personen, gemeenschappen en volkeren te doen toenemen.Artikel 104De partijen werken samen aan de bevordering van de audiovisuele industrie
in Europa en stimuleren coproducties voor film en televisie. Samenwerking
kan ook plaatsvinden in de vorm van opleiding van journalisten en technische
bijstand aan publieke en particulier media. Montenegro zal zijn beleid inzake
regulering van grensoverschrijdende televisie afstemmen op dat van de EG.Artikelen 105 tot en met 107Samenwerking op het gebied van de informatiemaatschappij heeft mede als
doel Montenegro voor te bereiden op het digitale tijdperk, investeringen aan
te trekken en te zorgen voor interoperabiliteit van diensten en netwerken.
Samenwerking op het gebied van netwerken en diensten voor elektronische communicatie
heeft als uiteindelijke doel dat Montenegro drie jaar na inwerkingtreding
van deze Overeenkomst het communautair acquis overneemt.Artikel 108Samenwerking op het gebied van vervoer is mede gericht op herstructurering
en modernisering en verbetering van vrij verkeer en ontwikkeling van trans-Europese
netwerken. Daarbij wordt verwezen naar het Memorandum van Overeenstemming
inzake het kernnetwerk voor regionaal vervoer in Zuidoost-Europa (zie PbEG
L 223 van 24 juni 2004).Artikel 109Samenwerking op het gebied van energie is gebaseerd op het regionale Verdrag
tot oprichting van de energiegemeenschap (zie PbEG L 198/18 van 20 juli
2006). Dit verdrag is gericht op geleidelijke integratie van Montenegro in
de Europese energiemarkten.Artikel 110De samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid zal zich onder
meer richten op verbetering van wetgeving, alsmede uitwisseling van informatie
bij nucleaire ongevallen en paraatheid bij rampen.Artikel 111Partijen zullen samenwerking op het gebied van milieu en ecologische duurzaamheid bevorderen. Dit zal ondermeer gebeuren door het stimuleren
van verbeteringen in wetgeving, milieueffectrapportages en uitvoering van
het op 11 december 1997 totstandgekomen Protocol van Kyoto bij het Raamverdrag
van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (Trb. 1998, 170).Artikel 112Samenwerking op het gebied van civiel wetenschappelijk onderzoek en technologische
ontwikkeling heeft als uitgangspunt wederzijds voordeel voor de partijen.Artikel 113Partijen zetten zich in voor de vermindering van regionale verschillen
door regionale en plaatselijke ontwikkelingssamenwerking. Daarbij wordt speciaal
aandacht geschonken aan grensoverschrijdende samenwerking.Artikel 114Samenwerking op het gebied van openbaar bestuur is met name gericht op
opbouw van de rechtsstaat en het goed functioneren van staatsinstellingen.
De samenwerking is voornamelijk gericht op institutionele opbouw en heeft
betrekking op zowel centrale als lokale overheden.Titel IX – Financiële samenwerking (artikelen
115 tot en met 118)Montenegro komt in aanmerking voor financiële steun van de Gemeenschap
in de vorm van, onder meer, subsidies en leningen, waaronder leningen van
de Europese Investeringsbank.Financiële bijstand wordt geleverd in het kader van de daarvoor in
het leven geroepen verordeningen. Het leeuwendeel van de communautaire schenkingen
aan Montenegro zal worden gegeven in het kader van de Verordening (EG) nr.
1085/2006 van de Raad van de Europese Unie van 17 juli 2006 (PbEG L 210)
tot invoering van een instrument voor pretoetredingssteun (IPA). In het algemeen
draagt de bijstand bij aan institutionele versterking en bij de totstandbrenging
van economische, democratische en administratieve hervormingen in Montenegro.
De omvang van de steun is ook afhankelijk van vooruitgang op deze gebieden.
Met name zal gekeken worden naar de mate van vooruitgang ten aanzien van de
in het Besluit van de Raad inzake beginselen, prioriteiten en voorwaarden
van het Europees Partnerschap met Montenegro van 8 november 2006 (COM(2008)654).
Op verzoek van Montenegro kan de Gemeenschap in geval van bijzondere nood
met betrekking tot de externe financieringspositie en bij wijze van uitzondering,
in overleg met de Internationale Financiële Instellingen, macro-financiële
bijstand geven. Met het oog op optimale benutting van de beschikbare middelen
zien de partijen toe op optimale coördinatie van de steun van de Gemeenschap
met de (bilaterale) assistentie van de lidstaten alsmede de inspanningen van
de Internationale Financiële Instellingen.Titel X – Institutionele, algemene en slotbepalingen
(artikelen 119 tot en met 137)Artikelen 119 tot en met 125De opzet van de overlegstructuur van de Overeenkomst (artikelen 119 tot
en met 125) volgt het klassieke model van de traditionele associatieakkoorden
tussen de Gemeenschap en derde landen. Er wordt voorzien in een Stabilisatie-
en associatieraad op politiek niveau die tenminste één keer
per jaar bijeenkomt. Aan de Stabilisatie- en associatieraad wordt de algemene
supervisie toegekend met betrekking tot de toepassing en uitlegging
van de Overeenkomst. Er worden in beginsel geen beperkingen opgelegd aan de
agenda van de Associatieraad voor wat onderwerpen betreft.De Stabilisatie- en associatieraad wordt bijgestaan door een Stabilisatie-
en associatiecomité, dat op hoog ambtelijk niveau bijeenkomt. Dit comité
bereidt de zittingen van de Stabilisatie en Associatieraad voor. Deze Raad
kan voor gespecialiseerde onderwerpen sub-comité’s in het leven
roepen. Er wordt ook voorzien in parlementaire samenwerking. Leden van het
Montenegrijnse Parlement en het Europees Parlement kunnen elkaar in het kader
van het Parlementair Stabilisatie en Associatiecomité ontmoeten en
van gedachten wisselen. Artikelen 126 tot en met 128De artikelen 126 tot en met 128 behelzen algemeen gebruikelijke bepalingen:
onder meer de non-discriminatoire rechtstoegang van natuurlijke en rechtspersonen
alsmede de algemene exceptie op grond van veiligheidsbelangen.Artikelen 129 en 130Artikel 129 stelt dat indien één van de partijen van mening
is dat de andere partij een verplichting niet nakomt die uit de Overeenkomst
voortvloeit, zij passende maatregelen kan treffen. Behalve in speciaal dringende
gevallen, verstrekt zij alsdan eerst de Stabilisatie- en associatieraad alle
terzake doende informatie. Artikel 130 bevat een procedure voor het beslechten
van geschillen. Deze procedure kan in bepaalde gevallen worden opgevolgd door
een procedure die in Protocol 7 is omschreven (voor een toelichting zie hieronder).Artikelen 131 tot en met 139Deze inmiddels gebruikelijke artikelen in samenwerkingsovereenkomsten
tussen de Gemeenschap en derde landen, hebben betrekking op de looptijd, de
territoriale toepassing en de inwerkingtreding.Artikel 139 voorziet in een voorlopige toepassing van het handelsgedeelte
van de Stabilisatie- en associatieovereenkomst (voor de EU op grond van artikel
133 van het EG-verdrag). Deze voorlopige toepassing is gebaseerd op de Interim-Overeenkomst
betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap,
enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds die op 15 oktober 2007
tot stand is gebracht.III. Protocollena. Protocol 1 inzake de handel tussen de Gemeenschap
en Montenegro in bewerkte landbouwproductenBijlage I bij dit Protocol geeft een overzicht van de producten die rechtenvrij
en zonder contingent vanuit Montenegro in de Gemeenschap kunnen worden ingevoerd.
In bijlage II is een lijst van producten opgenomen die vanuit de Gemeenschap
in Montenegro kunnen worden ingevoerd tegen nultarief dan wel tegen een verlaagd
meestbegunstigde recht.De Stabilisatie- en associatieraad kan de lijsten uitbreiden, de douanerechten
wijzigen en eventuele tariefcontingenten verhogen of afschaffen. De raad kan
ook de in de bijlagen I en II vastgestelde rechten vervangen door een systeem
dat is gebaseerd op de marktprijzen van de landbouwproducten die als grondstof
dienen voor de verwerkte landbouwproducten. Als de rechten op die basisproducten
worden verlaagd, heeft dat zijn relatieve uitwerking op het douanerecht van
het betrokken verwerkte landbouwproduct. b. Protocol 2 betreffende wederzijdse preferentiële
handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming
en controle van benamingen van wijnen, gedestilleerde drank en gearomatiseerde
wijnenDit Protocol regelt handelspreferentie met betrekking tot wijnen en gedestilleerde
dranken. Het betreft in essentie een lijst van namen, productiemethoden en
handelsmerken die de lidstaten willen beschermen. Een consultatiemechanisme
en een werkgroep worden in het leven geroepen om het Protocol uit te voeren.c. Protocol 3 betreffende de definitie van het begrip «producten
van oorsprong» en regelingen voor administratieve samenwerking in verband
met de toepassing van de Overeenkomst tussen de Gemeenschap en MontenegroZie de toelichting bij artikel 44.d. Protocol 4 inzake vervoer over landHet doel van dit Protocol is de samenwerking tussen partijen inzake het
vervoer over land, in het bijzonder het transitoverkeer, te bevorderen en
in dat verband toe te zien op gecoördineerde ontwikkeling van het vervoer
door en via de grondgebieden van de partijen. Het Protocol bevat standaard
bepalingen op het gebied van planning, financiële aspecten, de rol van
spoorwegen, toegang tot markt en non-discriminatie bepalingen, belasting/tol
en andere heffingen, afmetingen en gewichten en sociale aspecten.d. Protocol 5 inzake staatssteun voor de ijzer- en
staalindustrieOp basis van dit Protocol kan Montenegro gedurende vijf jaar na de inwerkingtreding
van de Overeenkomst bij wijze van uitzondering overheidssteun voor herstructureringsdoeleinden
aan staalbedrijven verlenen.Een nationaal herstructureringsprogramma en individuele bedrijfsplannen
voor elk van de bedrijven die herstructureringssteun krijgen, zal ter evaluatie
bij de Commissie te worden ingediend. Eventueel wordt technische bijstand
verleend. De Stabilisatie- en associatieraad ziet toe op de naleving.e. Protocol 6 inzake wederzijdse administratieve
bijstand in douanezakenPartijen verbinden zich om op het gebied van douane intensief met elkaar
samen te werken. Deze samenwerking richt zich onder meer op het uitwisselen
van informatie, notificatie en verificatie van documenten. Partijen zullen
informatie die voortkomt uit de douane-samenwerking als vertrouwelijk behandelen.In artikel 9 wordt een aantal gronden aangegeven waarop assistentie in
douanezaken kan worden geweigerd; dit zijn onder meer de openbare veiligheid,
lopende strafrechtelijke onderzoeken of in gevallen waarin sprake is van industrieel
vertrouwelijke gegevens.f. Protocol 7 inzake beslechting van geschillenDe bepalingen in dit Protocol zijn uitsluitend bedoeld voor situaties
gerelateerd aan de Titels IV, V en VI van de Overeenkomst. Voor de toepassing
van het Protocol moet slechts de Gemeenschap als partij worden aangemerkt
en niet daarnaast nog eens de lidstaten afzonderlijk.Dit vloeit voort uit het bijzondere interne-marktkarakter van de door
het Protocol bestreken Titels.In Afdeling I wordt aangegeven op welke wijze het arbitragepanel wordt
samengesteld. De scheidsrechters worden gekozen uit een lijst die door het
Stabilisatie- en associatiecomité is opgesteld. Verder wordt bepaald
dat de uitspraak in beginsel binnen 90 dagen aan de partijen en aan het Stabilisatie-
en associatiecomité medegedeeld dienen te worden. Ingevolge
artikel 17, derde lid, kan de voorzitter van het panel deze termijn, en andere
termijnen in het Protocol, verlengen.Afdeling II gaat in op op de naleving van een uitspraak. Uitspraken van
het arbitragepanel zijn bindend voor de partijen. Indien een uitspraak niet
wordt nageleefd, bevat artikel 9 een regeling inzake tijdelijke maatregelen.In Afdeling III wordt bepaald dat het arbitragepanel, waarvan de vergaderingen
in beginsel openbaar zijn, op eigen initiatief inlichtingen kan inwinnen.
Alle besluiten, inclusief de vaststelling van de uitspraken, worden bij meerderheid
genomen. Het panel mag ook bepalingen interpreteren. Echter ingevolge artikel
13 van het Protocol is er geen bevoegdheid om het acquis communautaire uit
te leggen. Dat blijft exclusief voorbehouden aan het Hof van Justitie van
de EG. Hierdoor worden mogelijke problemen voorkomen die door een dergelijk
stelsel van rechterlijke controle kunnen ontstaan (zie in dit verband het
advies van het Hof van Justitie over het ontwerp-verdrag betreffende de Europese
Economische Ruime, advies 1/91, Jur. 1991, blz. I-6079).g. Protocol 8 inzake algemene beginselen voor de
deelname van Montenegro aan communautaire programma’sMontenegro mag deelnemen aan communautaire programma’s die worden
opgesomd in de bijlage bij de kaderovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap
en Servië en Montenegro inzake de algemene beginselen voor de deelname
van Servië en Montenegro aan communautaire programma’s en de programma’s
die na 27 juli 2005 werden ingesteld of verlengd en die een openstellingsclausule
bevatten die in de deelname van Montenegro voorziet.Uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van de Stabilisatieen associatieovereenkomst,
en vervolgens iedere drie jaar, kan de Stabilisatie- en associatieraad de
tenuitvoerlegging van dit protocol evalueren.IV. KoninkrijkspositieEvenals de eerdere samenwerkingsverdragen van de EU met derde landen zal
het onderhavige verdrag voor wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, alleen
voor Nederland gelden.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M Verhagen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31423-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl