Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting; Verslag algemeen overleg op 29 maart 2006 over de voedselbanken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24515, nr. 90

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

24515 nr. 90

27-04-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24515Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 515Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluitingnr. 90VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 april 2006De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 29 maart 2006 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de voedselbanken (Aanhangsel der Handelingen
II, vergaderjaar 2005–2006, nr. 986).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Verburg (CDA) noemt het initiatief
van de voedselbanken een voorbeeld van goed rentmeesterschap: deze instellingen
zorgen ervoor dat voedsel, dat op zichzelf genomen goed is, maar bijvoorbeeld
wegens onjuiste etikettering niet in de winkels verkocht mag worden, goed
terechtkomt in plaats van dat het wordt vernietigd. Hetzelfde idealisme, dat
ingaat tegen de wegwerpmaatschappij, ligt bijvoorbeeld ten grondslag aan de
kringloopwinkels. Binnen sommige fracties leeft kennelijk de opvatting dat
het bestaan van voedselbanken een schande zou zijn, en dat mensen genoodzaakt
worden om naar een voedselbank te gaan omdat zij slechts van een uitkering
moeten rondkomen. Dat beeld wordt echter rechtgezet met het door Regioplan
uitgevoerde onderzoek. Niet alleen blijkt uit het rapport dat door de voedselbanken
onnodige verspilling van voedsel wordt voorkomen, maar ook heeft het onderzoek
de problematiek aan het licht gebracht van de huishoudens die van de voedselbank
gebruik maken. Velen hebben schulden. Velen hebben geen werk, en volgen zelfs
geen reïntegratietraject. Verder zijn er verslavingsproblemen in de sfeer
van gokken en drankmisbruik. Het is daarbij veelzeggend dat gemeentelijke
sociale diensten en gemeentebestuurders aangeven de aard en omvang van de
problematiek van de klanten van de voedselbanken niet te kennen. Daardoor
wordt er te weinig aan deze problemen gedaan. Naast de voedselpakketten zou
daarom ook een op maat gesneden ondersteuningspakket moeten worden geboden.
Wil de staatssecretaris in de gemeenten met een voedselbank het college van
B en W ertoe oproepen contact te leggen met de voedselbank? In een aantal
gemeenten gebeurt dit al, en wordt er naast een voedselpakket ondersteuning
op maat geboden. Voor mensen met schulden betreft dit een schuldhulpverleningstraject
en een budgetteringscursus. Mensen met verslavingsproblematiek
krijgen een afkicktraject aangeboden. Mensen die niet werken gaan een reïntegratietraject
volgen. Verder zijn er mensen zonder uitkering die geen beroep doen op de
bestaande voorzieningen. Ook voor hen is een oplossing op maat nodig, en de
gemeente is daarvoor het best geoutilleerd. Het gaat om 25 voedselbanken,
met in totaal circa 10 000 klanten. Voor de gemeenten moet deze problematiek
dus te overzien zijn. Kan de staatssecretaris toezeggen dat hij binnen vier
weken met de desbetreffende gemeenten gesprekken gaat voeren?Overigens ligt er op dit gebied niet alleen een taak voor de gemeenten.
Evenmin is het een kwestie van geld, want meer geld betekent ook meer bureaucratie.
Het is van belang dat gemeentelijke instanties gericht met elkaar samenwerken.
Veel mensen die klant zijn van de voedselbank voelen zich eenzaam en in de
steek gelaten door de instituties. Zij beschouwen zich als het slachtoffer
van regels. Volgens mevrouw Verburg komt dat ook doordat de haarvaten in het
maatschappelijk netwerk van de samenleving in onvoldoende mate functioneren.
Zij pleit voor menselijke aandacht, voor maatwerk in de ondersteuning en vooral
ook voor herstel van het sociaal en maatschappelijk weefsel. Er zijn op lokaal
niveau veel mensen en instellingen, zoals diaconieën, ouderenorganisaties,
vrouwenorganisaties, scholen en dergelijke, die graag een bijdrage willen
leveren, maar niet weten hoe zij dit samen vorm moeten geven. Als er op korte
termijn contacten worden gelegd om de mogelijkheden te bezien, kan er daarna
binnen korte tijd veel tot stand worden gebracht.Mevrouw Verburg verzoekt de staatssecretaris tevens om met de gemeenten
in het algemeen en met Divosa, de organisatie van directeuren van sociale
diensten, contact op te nemen over het revitaliseren van sociale netwerken
op gemeentelijk niveau. Dat is van belang om te voorkomen dat er in de welvarende
Nederlandse samenleving mensen vereenzamen en in armoede leven. Daarbij is
vooral menselijke aandacht nodig en niet zozeer regelzucht en bureaucratie.Daarnaast moet er een einde worden gemaakt aan de agressieve en misleidende
reclame op radio en televisie voor leningen en kredietverstrekking. De Autoriteit
Financiële Markten moet vanaf 1 mei 2006 vooraf gaan toetsen
of bepaalde reclame wel of niet misleidend is. Dat is de beste manier om misleidende
reclame zo snel mogelijk uit de ether te krijgen. Daarmee kunnen problemen
worden voorkomen; preventie is de beste aanpak. Kan de staatssecretaris op
dit punt een toezegging doen? Verder zijn er postorderbedrijven die mensen
krediet aanpraten, tegen hoge rente. Van een kredietkaartenmaatschappij is
bekend dat deze aan 250 000 huishoudens een kredietkaart heeft toegestuurd.
Vanaf het moment dat men deze gebruikt, kost dat €19. Dit is de zogenaamde
negatieve optie. Kan de staatssecretaris daar iets tegen doen?Er zijn grote regionale verschillen in de wijze waarop nutsbedrijven en
woningcorporaties omgaan met schuldhulpverleningstrajecten en betalingsregelingen.
Mevrouw Verburg wil dat energie- en waterleidingbedrijven niet afsluiten,
maar verplicht worden eerst contact te leggen met de gemeente en bij te dragen
aan het oplossen van de betalingsproblemen. Hetzelfde geldt voor woningbouwcorporaties
met betrekking tot huisuitzetting. Alleen in het uiterste geval zou men nog
de mogelijkheid van stopzetting van levering of huisuitzetting moeten hebben.Volgens mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) zijn
de voedselbanken een prijzenswaardig particulier initiatief van vrijwilligers
die het niet kunnen aanzien dat mensen onder het bestaansminimum tekortkomen.
Deze vrijwilligers verdienen respect en waardering. In een welvaartsstaat
als Nederland zouden voedselbanken echter niet nodig moeten zijn. Zij moeten
dan ook zo snel mogelijk weer overbodig worden. Daarvoor is een forse investering
nodig, in termen van geld, hulp en dienstverlening. De resultaten van het
onderzoek van Regioplan zouden in april beschikbaar komen, maar het ministerie
heeft deze datum geforceerd vervroegd. Het onderzoek is nu afgerond
op 28 februari, nadat minder dan de helft van de antwoorden binnen was.
Voedselbanken.nl, waarbij 22 van de 70 voedselbanken zijn aangesloten, heeft
dan ook aangegeven dat de resultaten van het onderzoek vertekend zijn. Wil
de staatssecretaris het onderzoek volledig afronden en alle gegevens van alle
respondenten daarbij betrekken?Mevrouw Noorman wijst het inkomensbeleid van het kabinet aan als hoofdoorzaak
van de explosieve toename van het aantal voedselbanken. Van de klanten van
de voedselbanken heeft 68% een inkomen beneden het bestaansminimum.
Een tweede oorzaak is de schuldenlast; 83% van degenen die gebruik
maken van een voedselbank geeft aan schulden te hebben. Weliswaar is er dankzij
een door de Kamer aangenomen amendement op de begroting van SZW 25 mln. extra
vrijgemaakt om hieraan iets te doen, maar er zijn wachtlijsten voor de schuldhulpverlening.
Bovendien heeft het kabinet 150 mln. gekort op de bijzondere bijstand, waaruit
onder meer de schuldhulpverlening wordt betaald. Erkent de staatssecretaris
dat de minnelijke regeling voor de schuldhulpverlening moet worden versterkt,
om ervoor te zorgen dat de mensen met problematische schulden ook echt kunnen
worden geholpen? Tot dusverre heeft het kabinet niet laten blijken oog te
hebben voor de urgentie van dit probleem.Het functioneren van de uitvoeringsorganisaties wordt in het onderzoeksrapport
als een knelpunt aangemerkt. Mensen komen in financiële problemen doordat
zij lang op een beslissing over een uitkering moeten wachten. Daarnaast zouden
de instanties de mensen beter moeten voorlichten over hun rechten, bijvoorbeeld
ingevolge de Toeslagenwet. De bewindslieden van SZW zouden de uitvoeringsorganen,
zoals UWV, een aanwijzing moeten geven om mensen onmiddellijk te bevoorschotten
en om geen uitkering onder het sociaal minimum te betalen aan mensen die rechten
hebben ingevolge de Toeslagenwet.Er zijn mensen die geen gebruik maken van de bestaande voorzieningen.
Verruiming van de bevoegdheden van de gemeenten en het koppelen van bestanden
zouden kunnen bijdragen tot de oplossing van dat probleem. Er is werk aan
de winkel, en dat kost geld. De mensen om wie het gaat, kunnen niet alleen
met goede bedoelingen uit de ellende komen.Mevrouw Noorman somt de volgende concrete verlangens van haar fractie
op:– Het onderzoek, dat nu maar half is uitgevoerd, moet volledig worden
afgerond;– Er moeten maatregelen worden genomen zodat mensen met psychosociale
stoornissen niet meer op straat worden geholpen. Hiervoor moeten er buddysystemen
komen, waarbij signalering door de voedselbanken soms behulpzaam kan zijn;– Het kabinet moet aangeven welke maatregelen het zelf wil nemen
om op termijn de voedselbanken overbodig te maken. Tevens moet duidelijk worden
gemaakt op welke termijn een en ander wordt gerealiseerd en wat de kosten
daarvan zijn;– Uit de Voorjaarsnota blijkt dat er een bedrag van 3 mld. te verdelen
valt. Een substantieel deel daarvan moet worden besteed aan maatregelen ter
verbetering van de positie van mensen met lage inkomens en middeninkomens;– Binnen drie weken dient aan de Kamer een plan van aanpak te worden
toegestuurd met maatregelen om mensen in de meest kwetsbare positie snel en
adequaat te helpen. De financiering van die maatregelen dient daarbij te worden
aangegeven.De heer De Wit (SP) is van mening dat de explosieve
toename van het beroep dat wordt gedaan op de voedselbanken wijst op een structureel
inkomensprobleem. Het rapport legt het armoedeprobleem in de samenleving bloot.
Het betreft overigens inderdaad maar een half onderzoek. In de
aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen was er sprake van toenemende aandacht
voor het armoedeprobleem, en daarin kwam het kabinetsbeleid niet gunstig naar
voren. In strijd met de oorspronkelijke bedoeling heeft de staatssecretaris
toen opdracht gegeven het onderzoek vervroegd af te ronden, om met de uitkomsten
daarvan een draai te kunnen geven aan de discussie over de armoedeproblematiek
en de voedselbanken. Eind februari kwam de staatssecretaris namelijk naar
buiten met zijn conclusies op grond van het onderzoek, te weten dat het beroep
dat mensen doen op voedselbanken te maken heeft met hun onbekendheid met schuldhulpverlening,
bijzondere bijstand en de verplichting om aan het werk te gaan. De staatssecretaris
maakt aldus op een politieke manier gebruik van het feit dat de Kamer om een
onderzoek heeft gevraagd. Hoe ziet de staatssecretaris dit? Vindt hij het
verantwoord om in een onderzoek in te grijpen, met het oogmerk om een andere
wending te geven aan een discussie over armoede in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen?
De ingestelde klankbordgroep voelt zich volledig gepasseerd. Deze gang van
zaken is niet acceptabel, en het onderzoek moet dan ook worden afgemaakt.Uit de cijfers van het rapport blijkt heel duidelijk dat er een direct
verband is tussen de voedselbanken en het inkomensbeleid van het kabinet.
Veel mensen kunnen hun inkomensproblemen alleen maar oplossen door het ene
gat met het andere te dichten. Voor het oplossen van de schuldenproblematiek
die daardoor ontstaat verwijst het kabinet naar schuldsanering en schuldhulpverlening.
Op zichzelf genomen is dat goed, en wellicht maken nog te weinig mensen gebruik
van de mogelijkheden op dit gebied. Maar de meeste mensen die in de bijstand
zitten, komen niet voor schuldsanering in aanmerking, omdat zij geen reserves
hebben. Natuurlijk moeten mensen die schulden hebben, naar schuldsanering
streven. Dit is echter niet de oplossing voor het probleem van de armoede
van mensen en voor het beroep dat wordt gedaan op de voedselbanken.De bijzondere bijstand is voor veel mensen onbereikbaar, omdat de gemeenten
hoge drempels opwerpen. Wie kan er in Nederland voor het oplossen van zijn
schulden een beroep doen op de bijzondere bijstand? Kan de staatssecretaris
dit aangeven? De heer De Wit pleit ervoor dat de bijzondere bijstand wordt
verruimd. Daarnaast moet de categoriale bijstand opnieuw worden ingevoerd.Het spreekt vanzelf dat mensen ernaar moeten streven aan het werk te gaan,
maar ook daarmee is het probleem van de armoede nog niet opgelost. Volgens
de armoedemonitor moeten twee derden van de 640 000 huishoudens die in
armoede leven worden aangemerkt als «werkende armen».De samenwerking tussen alle betrokken instanties moet inderdaad beter,
maar dat is nog geen garantie voor het oplossen van het inkomensprobleem van
mensen, het tekort dat daardoor ontstaat en het daarmee samenhangende beroep
op de voedselbank.Het gerucht gaat dat mensen die gebruik maken van de voedselbank op hun
bijstandsuitkering worden gekort. Is dat zo en zo ja, vindt de staatssecretaris
dat verantwoord? De sociale diensten beschouwen het werken als vrijwilliger
bij de voedselbank niet als vrijwilligerswerk. Vindt de staatssecretaris dat
het werken voor de voedselbank als vrijwilliger mogelijk moet worden gemaakt?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) is
geschokt door het steeds toenemende aantal mensen dat van de voedselbank gebruik
moet maken. De voedselbank is voor velen een bittere noodzaak, en dat zou
in het rijke Nederland niet moeten worden getolereerd. De gedrevenheid van
de vrijwilligers bij de voedselbanken ontbreekt bij het kabinet. Niet alleen
de lokale overheden, maar ook het Rijk moet een bijdrage leveren aan het oplossen
van het probleem. Zo moet het Rijk onder meer de middelen verschaffen voor
de schuldhulpverlening. Wat vindt de staatssecretaris van de suggestie
om schuldhulporganisaties spreekuur te laten houden in voedselbanken?Het is van groot belang dat de Kamer inzicht krijgt in de aard van de
schuldenproblematiek van klanten van de voedselbanken, want dan zal de werkelijke
nood aan het licht komen.De mate van informatievoorziening over bijzondere regelingen voor de minima
verschilt veel te sterk per gemeente. Op korte termijn moet hiervoor een oplossing
worden geboden, bijvoorbeeld door het uitdelen van folders aan klanten van
voedselbanken of door middel van persoonlijke dienstverlening door de sociale
dienst.Een punt van aandacht is ook de duur van de periode tussen het aanvragen
van een uitkering en de toekenning daarvan. Gemeenten overschrijden nogal
eens de wettelijke termijn van acht weken bij de uitbetaling van de uitkering.
Daardoor bouwen mensen gemakkelijk schulden op. Wil de staatssecretaris de
gemeenten hierop aanspreken?Gezien de nadruk die het kabinet legt op participatie is het opmerkelijk
dat slechts 13% van de ondervraagden deelneemt aan een reïntegratietraject.
Hoe is dat mogelijk?De gemeenten spelen een belangrijke rol bij het overbodig maken van voedselbanken.
De gemeenten kunnen het echter niet alleen af; hulp van het Rijk is noodzakelijk.
De ondersteuning waarvan de staatssecretaris in zijn brief melding maakt,
gaat niet ver genoeg. Mevrouw Huizinga pleit er daarom voor, de categoriale
bijzondere bijstand weer in te voeren. Verder moet de langdurigheidstoeslag
ruimhartiger worden toegekend, bijvoorbeeld na drie jaar. Ook zou de bijzondere
bijstand kunnen worden gecentraliseerd, zodat elke gemeente een minimumpakket
aan voorzieningen kan bieden.Mevrouw Koşer Kaya (D66) spreekt allereerst
haar bewondering uit voor de vele mensen die zich vrijwillig voor de voedselbanken
inzetten. Zij is van mening dat de opkomst van de voedselbanken valt te relativeren
in het licht van het aantal mensen dat een uitkering heeft; in Nederland zijn
er tegen de 700 000 WW- en bijstandsgerechtigden. De mensen met een AOW-
of WAO-uitkering zijn daarbij niet inbegrepen. Niettemin is het moeilijk te
accepteren dat ongeveer 8000 mensen in een land als Nederland een beroep moeten
doen op de voedselbanken. Ongetwijfeld zullen er ook mensen zijn, zoals ouderen,
die niet naar de voedselbanken kunnen of willen. Over deze groep maakt mevrouw
Koşer Kaya zich zorgen. Wil de staatssecretaris hierop reageren?De grootste groep die gebruik maakt van de voedselbanken, betreft de bijstandsmoeders.
Kan de staatssecretaris inventariseren welke praktische problemen alleenstaande
moeders ondervinden om de stap naar de arbeidsmarkt te maken, bijvoorbeeld
op het gebied van kinderopvang? Gemeenten hielden in 2004 300 mln. over
op het inkomensdeel van het Wwb-budget. Recentelijk is er 25 mln. aan gemeenten
toegekend voor schuldhulpverlening. Verder is er 35 mln. extra naar de bijzondere
bijstand gegaan. De mensen met problemen zijn bij de gemeente bekend. Hoe
is het dan mogelijk dat dit geld niet wordt uitgegeven? Gemeenten geven aan
dat bureaucratie, opgelegd door de rijksoverheid, de aanpak van dit probleem
bemoeilijkt. Wil de staatssecretaris de gemeenten de ruimte en de flexibiliteit
geven om dit probleem aan te pakken? Onnodige bureaucratie en regelgeving
zouden moeten worden opgeheven.Mensen met schulden zijn bekend bij het maatschappelijk werk. Waarom is
het dan niet mogelijk om deze mensen naar de juist hulpverleners te begeleiden?
Heeft dit te maken met werkdruk, of met onbekendheid met regelgeving? Er zullen
altijd mensen zijn die niet met geld kunnen omgaan, hoe hoog hun uitkering
ook is. Een direct verband tussen de hoogte van de uitkering en het beroep
dat wordt gedaan op de voedselbank, kan dan ook niet zonder meer worden gelegd.
Kan de staatssecretaris aangeven hoe deze mensen individuele aandacht en praktische
hulp kunnen krijgen? Bij het maatschappelijk werk zou bijvoorbeeld
een medewerker zich uitsluitend kunnen bezighouden met het begeleiden van
betrokkenen naar de juiste instanties.De wachttijden bij CWI en UWV zijn onacceptabel. Mensen mogen niet van
het kastje naar de muur worden gestuurd; zij moeten bij één
vast loket terechtkunnen, zowel voor hun uitkering als voor begeleiding.Volgens de heer Van der Sande (VVD) is de
tijd van de hype voorbij en moet er nu worden gewerkt aan oplossingen. De
voedselbanken zijn in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen door de
oppositiepartijen voorgesteld als het symbool van de afbraak van de verzorgingsstaat.
Het zou beschamend zijn dat er in een rijk land voedselbanken voorkomen. Volgens
mevrouw Clara Sies, oprichtster van de Voedselbank Nederland, is het echter
helemaal geen schande dat mensen van de voedselbank gebruik maken. Deze vorm
van ondersteuning blijft voor een bepaalde groep toch altijd nodig.In de discussie over de voedselbanken lopen feiten en emotie dwars door
elkaar heen. Daarom heeft de heer Van der Sande er behoefte aan een aantal
feiten over het voetlicht te brengen. Uit de armoedemonitor 2005 valt af te
leiden dat de armoede de afgelopen jaren is afgenomen. Vanaf 1994 is
het aantal huishoudens met een laag inkomen gedaald van 16% naar 10,5%.
Voor het komende jaar wordt een verdere daling verwacht. Sinds 2000 is het
inkomen van de minima niet gedaald ten opzichte van het gemiddelde inkomen
in Nederland. De leus «de rijken worden rijker en de armen worden armer»
strookt dus niet met de feiten. De heer Van der Sande stoort zich aan het
feit dat de discussie wordt opgeklopt tot kritiek op het kabinetsbeleid, in
plaats van dat deze gaat over oplossingen voor de problemen. Kabinet en Kamer
moet er nu voor zorgen, met oplossingen te komen.Overigens is het wel van belang om conclusies te baseren op juiste gegevens.
De heer Van der Sande sluit zich daarom aan bij vragen die door andere woordvoerders
op dit punt over het rapport zijn gesteld. Van de mensen die gebruik maken
van de voedselbank heeft 75% geen werk, maar slechts 13% volgt
een reïntegratietraject. Heeft de staatssecretaris inzicht in de oorzaak
daarvan? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat dit percentage aanzienlijk omhoog
gaat?Wat gaat de staatssecretaris doen om ervoor te zorgen dat gemeentelijke
instanties samenwerken in plaats van langs elkaar heen te werken? Voorkomen
moet worden dat mensen meerdere keren dezelfde informatie moeten verstrekken.
De ingewikkelde bureaucratie is er de oorzaak van dat mensen soms geen gebruik
maken van bestaande voorzieningen. Daardoor wordt de schuldenproblematiek
niet aangepakt, nemen mensen onvoldoende deel aan reïntegratietrajecten
en is de periode tussen aanvraag en toekenning van een uitkering te lang.
De problematiek moet in de kern worden aangepakt. De staatssecretaris moet
aan de Kamer duidelijk aangeven wat hij op dit punt gaat doen, door middel
van een binnen drieëneenhalve week op te stellen plan van aanpak. Laat
hij ervoor zorgen dat de gemeentelijke instanties samenwerken en dat de mensen
gebruik gaan maken van bestaande regelingen.Volgens de heer Varela (LPF) mag uit het feit
dat 75% van de klanten van de voedselbanken geen inkomen heeft of van
een uitkering moet leven niet worden afgeleid dat het kabinet een asociaal
beleid voert of dat de uitkeringen te laag zijn. Weliswaar fungeren de voedselbanken
voor sommigen als een «laatste redmiddel», maar aan de andere
kant is het ook zo dat elk aanbod zijn eigen vraag creëert; van de mensen
die een beroep doen op de voedselbanken kan een belangrijk deel naar de mening
van de heer Varela in principe ook voor zichzelf zorgen. Voedselbanken zijn
geen exponent van een asociale harde maatschappij, maar een middel om mensen
die wat pech hebben gehad in het leven tijdelijk helpen, met de
nadruk op tijdelijk. Het betreft een goed particulier initiatief en dat moet
het vooral ook blijven. Een aanzienlijk deel van de klanten van voedselbanken
maakt geen gebruik van bestaande voorzieningen; wel een aanwijzing dat er
nog het nodige te doen valt op het gebied van voorlichting door de overheid.De heer Varela onderschrijft het kabinetsstandpunt dat werk de beste weg
is om uit een moeilijke situatie te komen. Uit het onderzoek komt naar voren
dat slechts 13% van de klanten van de voedselbanken deelneemt aan een
reïntegratietraject, terwijl 75% een uitkering heeft. Is bij de
anderen de werkelijke wil om zelf voor een eigen inkomen te zorgen wel voldoende
aanwezig? Moet de overheid niet harder optreden en mensen met een goede gezondheid
die een bijstandsuitkering hebben, verplichten aan het werk te gaan?Voor de mensen met een betaalde baan die alsnog in financiële problemen
terechtkomen dienen er wel oplossingen te worden gezocht. Vaak kan dat echter
binnen de bestaande voorzieningen en met wat hulp van een persoonlijke coach.
Wellicht is hierbij een rol weggelegd voor het NIBUD. Ten slotte is het zaak
om het ontstaan van grote schuldenlasten actief tegen te gaan. Daartoe zou
het kabinet wettelijke maatregelen moeten treffen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) beschouwt de
voedselbanken als het trieste sluitstuk van de verzorgingsstaat. Alle partijen,
van links tot rechts, moeten er alles aan doen om de situatie van mensen die
zijn aangewezen op de voedselbanken te verbeteren. Dat veel mensen in financiële
problemen verkeren heeft wel degelijk te maken met het kabinetsbeleid. De
hardste klappen van het hardvochtige bezuinigingsbeleid zijn aan de onderkant
van de samenleving gevallen: hogere huren, lagere huursubsidie, een kleiner
ziektekostenpakket, een hogere zorgpremie, bevriezing van lonen en uitkeringen
en bezuiniging op de bijzondere bijstand. Alles bij elkaar scheelt dat tientallen
euro’s per huishouden per maand en dat is veel geld voor mensen die
heel krap bij kas zitten.De staatssecretaris doet het in zijn brief min of meer voorkomen alsof
mensen die een beroep doen op de voedselbank dit aan zichzelf te wijten hebben.
Dat is natuurlijk niet zo. Het is vreemd dat het onderzoek sneller «afgeraffeld»
moest worden. Het is volstrekt onduidelijk welke politieke spelletjes er gespeeld
zijn. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen was er terecht veel
aandacht voor de armoedeproblematiek. Is het rapport plotseling vóór
7 maart verschenen omdat er een soort tegenzet moest worden gedaan? Kan
de staatssecretaris daarover duidelijkheid verschaffen?Er is actie nodig. De staatssecretaris moet in actie komen tegen de toenemende
armoede. Mevrouw Van Gent legt de staatssecretaris een tiental voorstellen
voor die hij zo kan invoeren, onder motto: waar een wil is, is de armoede
weg.1. Het sociaal minimum moet na jaren bevriezing worden verhoogd. De armoedeval
moet worden aangepakt.2. Gemeenten moeten bijzonderebijstandsbrigades inzetten, die actief op
zoek gaan naar mensen met financiële problemen.3. Het niet gebruik maken van voorzieningen moet worden opgelost door
deze brigades aanwezig te laten zijn bij de verdeling van de voedselpakketten.4. Moeders die zijn vrijgesteld van de sollicitatieplicht moeten een hogere
uitkering krijgen; in elk geval vanaf het begin een langdurigheidstoeslag.5. Het bijverdienregime voor mensen in de bijstand moet worden versoepeld.6. De 430 000 kinderen en jongeren in de leeftijd tot 18 jaar die
in armoede verkeren moeten een pas krijgen voor gratis muziekles, sportclub
en museum. Dit kan via het jeugdsportfonds worden geregeld.7. Iedereen met een inkomen op of rond het minimum krijgt een aanvullende
verzekering voor de tandarts en de fysiotherapeut.8. De bureaucratie rond de bijzondere bijstand, waardoor gemeenten wellicht
200 mln. niet besteden of aan een andere bestemming uitgeven, moet worden
aangepakt, bijvoorbeeld door de herinvoering van de categoriale bijstand.9. Schulden moeten worden voorkomen door een reclameverbod op radio en
televisie en door betere registratie. Schuldenproblematiek moet worden opgelost
door toename van de schuldhulpverlening. Dit mag best wat kosten.10. De beslistermijn voor een uitkering moet fors worden bekort. UWV,
CWI en de gemeenten moeten veel beter gaan samenwerken. Het is onacceptabel
dat men acht weken op een uitkering moet wachten. De staatssecretaris heeft
toegezegd dat hij hieraan iets zou doen. Is dit al geregeld, en is ook geregeld
dat mensen bevoorschot worden in geval van acute geldnood?De heer Van der Vlies (SGP) merkt op dat de
inkomensmaatregelen van het kabinet wel enig effect zullen hebben gehad op
de armoedeproblematiek, maar zij vormen absoluut niet de enige oorzaak. Aan
het begin van de jaren negentig was al bekend dat er armoede voorkwam in Nederland.
Stille armoede komt voor onder uitkeringsgerechtigden en in gebroken gezinnen,
maar er is ook stille armoede op het platteland, in de agrarische sector.
Ook deze mensen houden niet graag hun hand op bij de sociale dienst of bij
de diaconie. Al met al is er sprake van een complexe problematiek, en daarom
is een brede inzet nodig.Wat betreft de schuldenproblematiek is er aan de ene kant sprake van eigen
verantwoordelijkheid, maar aan de andere kant is het ook te gemakkelijk om
schulden te maken. Sommige mensen kunnen daar niet tegen. Schuldhulpverlening
is een goede zaak, en deze moet worden geïntensiveerd. Ook dient de bijzondere
bijstand te worden geoptimaliseerd; dit instrument kan veel beter worden benut.
De staatssecretaris moet hierop aandringen bij de gemeentebesturen.De heer Van der Vlies pleit ervoor de persoonlijke begeleiding te intensiveren
en de doorverwijzing meer taakstellend te maken. Tevens moet worden ingezet
op het reïntegratietraject, want het is te gek voor woorden dat 75%
van de klanten van de voedselbank van een uitkering leeft, maar dat slechts
13% een reïntegratietraject volgt; deze percentages liggen te
ver uit elkaar. Verder moeten uitkeringen korter na de aanvraag worden toegekend,
eventueel met bevoorschotting.Dit alles is echter nog niet genoeg om een adequate oplossing te bieden
voor de problematiek. De heer Van der Vlies wijst daarom op de kansen die
de Wet maatschappelijke ondersteuning binnenkort biedt met de negen prestatievelden.
De gemeenteraden hebben op dit gebied al voorbereidende, verkennende besprekingen
gevoerd. Een van de belangrijkste taken voor de nieuw gekozen gemeenteraden
is de implementatie van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Hiertoe zullen
platforms worden ingesteld. Dat is een goede gelegenheid om alle betrokken
partijen bij elkaar te brengen, zoals de kerken, de dokters, de consultatiebureaus,
de onderwijswereld, de jeugdhulpverlening, de buurthuizen en de clubhuizen.
Op dat niveau moet de problematiek worden aangekaart, waarbij niet mag worden
gedoogd dat men uit het overleg wegloopt. Op korte termijn ligt hier voor
de staatssecretaris een kans om een win-winsituatie te creëren.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris is ervan overtuigd dat
het onderzoek goed is uitgevoerd. De enquête is geheel gehouden conform
de vooraf bepaalde opzet, met een aselecte steekproef van gemeenten. De versnelling
heeft geen consequenties gehad voor de aselecte benadering van
de ondervraagden, noch voor het aantal betrokken gemeenten. Het voorgenomen
aantal interviews met medewerkers van voedselbanken, sociale diensten en hulpverleningsorganisaties
is volledig gehouden. De beperking van het aantal respondenten heeft slechts
een zeer beperkt effect gehad op de precisie van de uitspraken en op de significantie
van de resultaten. De kwaliteit van de onderzoeksresultaten staat dan ook
niet ter discussie.De bewindsman spreekt tegen dat uit de toon van zijn brief de suggestie
kan worden afgeleid dat het beroep op de voedselbanken de schuld zou zijn
van betrokkenen zelf. In de brief staan de feiten en cijfers vermeld die uit
het onderzoek afkomstig zijn. Er is helemaal geen reden om meer geld te steken
in de oplossing van de problematiek, want er zijn reeds voldoende middelen
beschikbaar. De mensen maken echter geen gebruik van de voorzieningen. Dat
is geen verwijt, maar een constatering.Zaken als bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en reïntegratietrajecten
behoren tot de bevoegdheid van de gemeente, evenals een groot aantal andere
activiteiten die in het kader van het aanpakken van de problematiek relevant
zijn. De staatssecretaris wil daarmee geenszins de verantwoordelijkheid van
zich afschuiven, maar men moet zich wel goed realiseren waar de verantwoordelijkheid
ligt voor het oplossen van de geschetste problemen. Veel van de door de Kamer
geopperde suggesties, zoals met betrekking tot de relatie tussen de voedselbank
en de gemeente of de uitwisseling van informatie tussen gemeentelijke diensten,
betreffen de verantwoordelijkheid van de gemeente. De vraag is nu, of het
mogelijk is om de gemeenten vanuit Den Haag opdrachten te geven. Welnu, de
bewindsman ziet hiertoe geen mogelijkheden. Wel zegt hij toe een proces in
gang te zullen zetten om samenwerking tot stand te brengen en ervoor te zorgen
dat partijen hun verantwoordelijkheid nemen, zonder overigens de gemeenten
de wacht aan te zeggen. Dit laatste zou namelijk alleen maar weerstand oproepen.
Een beter moment dan nu om dat te doen, komt er niet. Er zijn immers nieuwe
colleges, wethouders en raadsleden. Voor de staatssecretaris is dit dan ook
het moment om samen met de VNG en Divosa het land in te gaan, regionale sessies
te organiseren en daar uit te leggen wat de bedoeling is, partijen te informeren,
hen erbij te betrekken, en hen te overtuigen van wat er moet gebeuren. Veel
van de door de Kamer naar voren gebrachte ideeën zijn bruikbare suggesties,
maar uiteindelijk is het aan de gemeente om daarmee iets te doen. De gemeenten
houden in totaal honderden miljoenen over uit het bijstandsbudget. Zij kunnen
daarmee heel veel doen; er hoeft dus geen extra geld van het Rijk bij.Ongeveer 8000 mensen maken gebruik van de voedselbanken. De staatssecretaris
wil de problematiek van de mensen die het betreft zeker niet relativeren,
maar hij constateert wel dat bij een dergelijke omvang een heel gerichte aanpak
mogelijk moet zijn.De voedselbanken hebben inderdaad niet alleen te maken met de inkomenssituatie;
er is sprake van meervoudige problematiek. Het NIBUD heeft een modelberekening
gemaakt van het sociaal minimum van een alleenstaande met een kind. Na aftrek
van de vaste lasten blijft er een bedrag van ruim €800 per maand over.
Dat is aanmerkelijk meer dan de ondergrens van €200 die de voedselbank
aanhoudt. Het is dus de vraag waar het verschil blijft. Een deel van de verklaring
ligt in het feit dat de voedselbank in de berekening ook het afbetalen van
schulden opneemt. Op het punt van de schuldenproblematiek heeft het kabinet
een reeks maatregelen in voorbereiding. Hoe dan ook, er zijn mensen die volgens
de maatstaven van het NIBUD financieel rond zouden moeten kunnen komen, maar
die kennelijk als gevolg van hun bestedingspatroon toch onder de veel lagere
ondergrens van de voedselbank terechtkomen. De staatssecretaris heeft daarom
al aangekondigd dat hij hier verder onderzoek naar zal laten verrichten. Het
is de bedoeling dat dit onderzoek meer duidelijkheid zal geven over betedingspatronen
en over de achtergrond van de uitgaven die mensen doen. Het kabinet
heeft overigens op het terrein van inkomen, uitkeringen en toeslagen wel degelijk
veel maatregelen genomen. Daarom is niet vol te houden dat het feit dat 8000
mensen gebruik maken van voedselbanken alleen wordt veroorzaakt door het inkomensbeleid
van het kabinet. Het is inderdaad zo dat op lokaal niveau via maatwerk het
nodige moet worden gedaan. Het kabinet zal hieraan de vereiste aandacht schenken.De minister van Economische Zaken heeft aan de Kamer meegedeeld dat hij
een einde wil maken aan de onduidelijkheid rond het afsluitbeleid van energieen
waterleidingbedrijven. Hij is voornemens dit te formaliseren in een ministeriële
regeling. De komende tijd zullen vanuit het ministerie van Financiën
in samenwerking met de nutsbedrijven de nodige stappen worden gezet op het
gebied van de registratie. Wat betreft het niet gebruik maken van voorzieningen
verwijst de bewindsman naar een studie van het Sociaal en Cultureel Planbureau.
Ook op dit punt worden de problemen aangepakt.Met betrekking tot de hulp aan daklozen kan worden gewezen op de initiatieven
van de vier grote gemeenten. De staatssecretaris heeft met UWV gesproken over
de lange periode die verstrijkt tussen aanvraag en toekenning van een uitkering.
Begin april zal hij daarover een gesprek hebben met de VNG. Op basis van de
informatie uit die gesprekken zullen conclusies worden getrokken. Overigens
is de bewindsman het met de Kamer eens dat een periode van acht weken zonder
uitbetaling niet aanvaardbaar is. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan
een oplossing hiervoor.Het grote verschil tussen het aantal mensen zonder werk en het aantal
van hen dat een reïntegratietraject volgt heeft voor een belangrijk deel
te maken met het feit dat gemeenten vrijstellingen hebben gegeven. De gemeenten
spreken deze mensen er dus niet op aan dat het onverstandig is om in de uitkeringssituatie
te blijven. Daardoor groeit de afstand naar de arbeidsmarkt, en gemeenten
zouden dus veel minder vaak een vrijstelling moeten geven. Er zou veel meer
werk gemaakt moeten worden van de reïntegratie van deze groep mensen.
Een goed instrument daarbij is de zogenaamde terugkeerbaan of participatiebaan.
De staatssecretaris benadrukt dat werk de beste manier is om uit de ellende
te komen en de eigen ontplooiing ter hand te nemen.Het is de staatssecretaris niet bekend dat mensen die van de voedselbank
gebruik maken, gekort worden op hun uitkering. Als het gebeurt, is dat niet
in lijn met de Wwb.Wie een uitkering heeft en zich als vrijwilliger inzet voor de voedselbank,
is niet vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Het vrijwilligerswerk hoeft
overigens geen gevolgen te hebben voor de uitkering zolang men geen regulier
werk heeft.Het is inderdaad voor veel nieuwe gemeentebesturen een uitdaging om in
het kader van Wmo en Wwb de dienstverlening te verbeteren, maar ook om mensen
die thans een uitkering hebben, al dan niet via de terugkeerbaan weer aan
het werk te helpen.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,SmitsDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,NavaXNoot1Samenstelling:Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Bibi de Vries (VVD), De Wit
(SP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Bussemaker (PvdA),
Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), voorzitter, Örgü
(VVD), Weekers (VVD), Rambocus (CDA), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen (CDA), Smeets (PvdA), Douma
(PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali (VVD), Van Hijum (CDA)
en Van der Sande (VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Koşer Kaya (D66), Blok (VVD), Kant (SP),
Halsema (GroenLinks), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Azough
(GroenLinks), Omtzigt (CDA), Meijer (PvdA), Nijs (VVD) Visser (VVD), Algra
(CDA), Vietsch (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Oerle-van der
Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Dijken (PvdA), Blom (PvdA), Kalsbeek (PvdA),
Van As (LPF), Aptroot (VVD), Hessels (CDA) en Van Egerschot (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24515-90.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl