Wijziging Wet veiligheidsonderzoeken o.a. ter verbetering van de uitvoerbaarheid van deze wet; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30805, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30805 nr. 5

04-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave blz.1. Inleiding2. De beslissingstermijn3. Het werkgeversbegrip4. Relevante gegevens5. Bescherming van de persoonlijke levenssfeer6. Herhaalonderzoek7. Dynamisering van veiligheidsonderzoekenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30805Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 805Wijziging van de Wet veiligheidsonderzoeken ter verbetering van de uitvoerbaarheid
en ter verduidelijking van de toepassing van deze wetnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 4 april 2007De regering heeft met belangstelling kennis genomen van het verslag van
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze nota
naar aanleiding van het verslag wordt uitgebracht mede namens de Minister
van Defensie.Inhoudsopgave blz.1. Inleiding 12. De beslissingstermijn 23. Het werkgeversbegrip 54. Relevante gegevens 55. Bescherming van de persoonlijke levenssfeer 56. Herhaalonderzoek 77. Dynamisering van het veiligheidsonderzoek 91. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA vragen waarom dit wetsvoorstel zo
lang op zich heeft laten wachten nu de resultaten van het onderzoek naar de
uitvoerbaarheid van de Wet veiligheidsonderzoeken op 11 oktober 2004
naar de Kamer zijn gestuurd.Na de afronding van het onderzoek naar de uitvoerbaarheid van de Wet veiligheidsonderzoeken
(Kamerstukken II 2004/05, 29 843, nr. 1) is direct een aanvang gemaakt
met de implementatie van de daarin vervatte organisatorische aanbevelingen.
De totstandkoming van de bij de gelegenheid van de presentatie van de resultaten
van dit onderzoek eveneens aangekondigde wetswijzigingen heeft enige vertraging
ondervonden. Dit werd mede veroorzaakt doordat zich ontwikkelingen in het
beleidsveld voordeden die mogelijk eveneens aanleiding konden vormen voor
wetswijziging. Eén van die ontwikkelingen betrof de aanbeveling van
de commissie-Oord inzake de dynamisering van de veiligheidsonderzoeken. Zoals
bekend heeft ook deze aanbeveling zijn neerslag gevonden in dit wetgevingstraject.
Departementale en interdepartementale afstemming over de technisch-juridische
aspecten van de verschillende voorgestelde wetswijzigingen heeft voorts enige
tijd in beslag genomen.De leden van de PvdA-fractie stellen voorts vragen over de concrete gevolgen
in de praktijk indien dit wetsvoorstel in werking zal treden.Het merendeel van de onderdelen van dit wetsvoorstel heeft vooral ten
doel meer duidelijkheid te verschaffen over de strekking van enkele bepalingen
van de Wet veiligheidsonderzoeken (WVO) ter beantwoording van in de uitvoeringspraktijk
gerezen vragen. Van de inwerkingtreding van deze onderdelen van het wetsvoorstel
zijn dan ook geen directe gevolgen te verwachten in termen van aantallen veiligheidsonderzoeken,
aantallen verklaringen van geen bezwaar en de duur van de veiligheidsonderzoeken.
De dynamisering van het veiligheidsonderzoek (artikel I, onderdeel D, onder
3, van het wetsvoorstel) maakt het mogelijk dat de AIVD (of, in het geval
dat het gaat om vertrouwensfuncties als bedoeld in artikel 2 WVO, de MIVD)
actief op zoek kan gaan naar relevante informatie die aanleiding kan geven
tot een herhaalonderzoek naar een persoon die al een vertrouwensfunctie vervult.
Dat betekent een inhoudelijke wijziging ten opzichte van de huidige situatie
waarin de dienst zich, gelet op de thans geldende wettekst, terughoudend opstelt.
Door de actieve opstelling die het wetsvoorstel mogelijk maakt, kunnen, meer
dan dat tot nu toe het geval was, feiten en omstandigheden ter kennis van
de AIVD (MIVD) komen die een herhaalonderzoek indiceren. Gezien de grote aantallen
gegevens die ten behoeve van deze activiteit vergeleken zullen moeten worden,
ligt het voor de hand dat deze vergelijkingen geautomatiseerd zullen gaan
plaatsvinden. In dit verband wijzen wij ook op het bij het parlement in behandeling
zijnde voorstel van Wet politiegegevens, waarin in artikel 24 wordt geregeld
dat aan de AIVD en de MIVD rechtstreekse geautomatiseerde verstrekking van
nader bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen categorieën van
politiegegevens kan plaatsvinden (Kamerstukken II 2005/06, 30 327). Naar
verwachting zullen deze geautomatiseerde naslagen extra herhaalonderzoeken
en mogelijk ook intrekkingen van de verklaring van geen bezwaar opleveren,
maar het valt niet te voorzien in welke omvang dit zal plaatsvinden en derhalve
evenmin wat daarvan de personele consequenties zullen zijn.Het verheugt ons dat de leden van de fractie van de Christen-Unie het
belang van de beoogde verbetering van de uitvoerbaarheid en de verduidelijking
van de toepassing van deze wet onderschrijven.2. De beslissingstermijnDe leden van de PvdA-fractie brengen in herinnering dat de minister van
BZK in zijn brief van 11 oktober 2004 (Kamerstukken II 2004/05, 29 843,
nr. 1) een voorstel doet om de WVO op een aantal punten te wijzigen.
Voorgesteld werd om uitzonderingen op de termijn van 8 weken waarbinnen in
de huidige wet beslist moet worden over het afgeven van een verklaring van
geen bezwaar, in de wet op te nemen. In de memorie van toelichting bij het
onderhavige wetsvoorstel komt de regering op dit voornemen terug omdat de «noodzaak
om op dit punt de wet te wijzigen onvoldoende vast is komen te staan».
Deze leden vragen de regering om aan te geven wat er gewijzigd is en waarom
die noodzaak niet meer voldoende vast staat. In dit verband stellen deze leden
voorts een aantal vragen over de tijdige afronding van de veiligheidsonderzoeken
en vragen hierop een reactie van de regering.De in bovenvermelde brief vervatte aanbeveling om in de wet uitzonderingen
op te nemen op de termijn van acht weken waarbinnen over het afgeven van een
verklaring van geen bezwaar moet worden beslist had betrekking op situaties
waarin de oorzaak voor de overschrijding buiten de beïnvloedingssfeer
van de diensten gelegen is. In die gevallen zou standaard een nader te bepalen
termijn moeten gaan gelden. Als binnen die verlengde termijn de diensten niet
in staat zouden zijn de in het kader van het veiligheidsonderzoek noodzakelijke
gegevens te verzamelen, dan zou dat automatisch tot gevolg moeten
hebben dat de verklaring van geen bezwaar wordt geweigerd. Een dergelijke
regeling lijkt aan belanghebbenden meer duidelijkheid en zekerheid te bieden,
maar hij geldt slechts voor een beperkt aantal gevallen. Voor de overschrijding
van de achtwekentermijn wegens redenen die wel binnen de beïnvloedingssfeer
van de diensten liggen, bijvoorbeeld door capaciteitsproblemen, blijft de
huidige situatie bestaan. In de gevallen die wel onder de nieuwe regeling
zouden vallen, is het nog maar de vraag of de uitkomst wel zo gewenst is.
Het gaat daarbij met name om de gevallen waarin inlichtingen worden ingewonnen
bij buitenlandse collegadiensten, hetgeen noodzakelijk is als betrokkene of
de partner voorafgaand aan het veiligheidsonderzoek langere tijd in het buitenland
heeft gewoond. Niet alle buitenlandse collegadiensten zijn even stipt in het
beantwoorden van onze verzoeken om informatie en bovendien kunnen ook deze
diensten te maken hebben met capaciteitsproblemen en andere omstandigheden
die een vlotte afwikkeling van de aanvragen belemmeren. In de voorgestelde
regeling zou het niet tijdig binnenkomen van de gevraagde informatie na verloop
van de verlengde termijn automatisch weigering van de verklaring tot gevolg
hebben. In veel gevallen zou zowel de betrokkene als diens werkgever er meer
baat bij gehad hebben nog even te wachten totdat die informatie wel zou zijn
gekomen. Met andere woorden, ook de voorgestelde regeling zou in veel gevallen
als een keurslijf gaan werken met minder gewenste uitkomsten tot gevolg. Een
ander nadeel van de destijds voorgestelde regeling betreft de verhoging van
de toch al zware administratieve lastendruk bij de diensten ten gevolge van
het bijhouden van de overschrijding van de achtwekentermijn en de verlengde
termijn, het melden van die overschrijding aan betrokkenen en het beantwoorden
van vragen en opmerkingen van betrokkenen op deze meldingen. Gezien deze omstandigheden
is bij nader inzien besloten de aanbeveling om in de wet uitzonderingen op
de achtwekentermijn op te nemen niet op te volgen.Wij delen de zorg die uit de vragen van de leden van de PvdA-fractie blijkt
en die ook de leden van de fractie van de ChristenUnie tot uitdrukking brengen
over de lange looptijd van de veiligheidsonderzoeken en de overschrijding
van de wettelijke beslistermijn. Wij zijn evenwel van oordeel dat de hiervoor
beschreven aanbeveling tot wetswijziging aan de oplossing van deze problematiek
slechts hooguit een zeer beperkte bijdrage zou leveren, waar grote nadelen
tegenover staan. Het niet overnemen van deze aanbeveling wil echter uitdrukkelijk
niet zeggen dat de termijn van acht weken een minder grote rol speelt bij
het nemen van tijdige beslissingen, zoals de leden van de PvdA-fractie lijken
te suggereren. Integendeel, alle inspanningen zijn erop gericht veiligheidsonderzoeken
tijdig af te ronden. De oplossing voor de problematiek zien wij echter inmiddels
niet zozeer in wettelijke maatregelen met een beperkt bereik, maar veeleer
in een structurele organisatorische aanpak, zoals hierna geschetst. Allereerst
beantwoorden wij de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de huidige
situatie. In 2006 zijn er bij de AIVD 45.551 (gemiddeld per maand: 3796) veiligheidsonderzoeken
in behandeling genomen, bij de MIVD 33.032 (2753 per maand). In dat jaar is
in 5.332 (AIVD) respectievelijk 2.450 (MIVD) gevallen de achtwekentermijn
overschreden (gemiddeld per maand 444,3 respectievelijk 204,17). Voor een
volledig overzicht van de aantallen onderzoeken, de resultaten ervan en een
verdere toelichting verwijzen wij naar de reeds verschenen en komende jaarverslagen
van de beide diensten.Zoals ook naar voren is gekomen uit de eerder aangehaalde brief van 11 oktober
2004 zijn het met name de A-onderzoeken die leiden tot overschrijding van
de achtwekentermijn. Het sterk toegenomen aantal aanvragen juist voor deze
categorie onderzoeken heeft geleid tot een verstoorde balans tussen vraag
en beschikbare productiecapaciteit. Binnen de AIVD zijn inmiddels maatregelen
genomen om, in samenspraak met de organisaties waar (veel) vertrouwensfuncties
voorkomen, deze problematiek het hoofd te bieden. Met een deel
van de betrokken organisaties zijn al afspraken gemaakt over de hoeveelheid
aan te vragen veiligheidsonderzoeken. Langs deze weg kunnen aanbod en capaciteit
beter op elkaar worden afgestemd en worden de wederzijdse verantwoordelijkheden
zichtbaar. Ook wordt in overleg met de betrokken organisaties nagegaan in
hoeverre de criteria voor het aanwijzen van vertrouwensfuncties op de juiste
wijze worden toegepast. Op korte termijn start bij de politie een experiment
met het clusteren van functies met vergelijkbare kwetsbaarheden, zodat bij
een wisseling van functie binnen eenzelfde cluster niet opnieuw een veiligheidsonderzoek
hoeft te worden ingesteld. Aan de hand van de resultaten zal worden bekeken
of clustering ook voor andere sectoren kan worden toegepast. Over de resultaten
van deze aanpak zal de Kamer uiteraard te zijner tijd ingelicht worden.De leden van de fractie van de ChristenUnie uiten hun zorg over de constatering
in het genoemde onderzoeksrapport dat veiligheidsonderzoeken een lange looptijd
hebben, dat de wettelijke beslissingstermijn van acht weken geregeld wordt
overschreden en dat het als gevolg hiervan voorkomt dat betrokkenen zonder
verklaring van geen bezwaar op een vertrouwensfunctie worden geplaatst. Deze
leden hebben begrip voor de in het onderzoeksrapport genoemde vertragende
omstandigheden die buiten de macht van de betrokken diensten zijn gelegen,
maar hebben ernstige twijfels bij de vraag of het, met het oog op de nationale
veiligheid, verantwoord is de huidige praktijk te laten voortbestaan. In de
memorie van toelichting geeft de regering aan dat zij niet de aanbeveling
overneemt dat in een aantal gevallen de beslistermijn voor een verklaring
van geen bezwaar kan worden overschreden. De enkele toelichting dat de noodzaak
om op dit punt de wet te wijzigen vooralsnog onvoldoende is komen vast te
staan, overtuigt de aan het woord zijnde leden niet. Zij vragen de regering
dan ook nader in te gaan op de problematiek van termijnoverschrijding met
inachtneming van het bovenstaande en de omvang van de problematiek in aantallen
te duiden. Meer in het bijzonder vragen zij een reactie op het denkbare alternatief
dat de wettelijke beslissingstermijn eenmalig met acht weken kan worden verlengd
en dat na vruchteloze ommekomst van deze termijn gebruik zal worden gemaakt
van de mogelijkheid om op grond van artikel 8, tweede lid, een verklaring
te weigeren.Zoals hierboven bij de beantwoording van de vragen van de leden van de
PvdA-fractie al ter sprake kwam delen wij de zorg van de leden van de fractie
van de ChristenUnie. Wij gaven daarbij aan dat de oorspronkelijk aanbevolen
wetswijziging maar in een beperkt aantal gevallen een verlenging van de beslistermijn
mogelijk maakt. De algemene problematiek van de overschrijding van deze termijn
zou door deze wijziging niet verholpen worden, terwijl, zoals wij hierboven
eveneens reeds aangaven, in veel gevallen deze wetswijziging een niet wenselijke
uitkomst zou hebben. Ook voor de beantwoording van de vragen over de problematiek
van de termijnoverschrijding, ook getalsmatig, verwijzen wij naar de hiervoor
op vragen van de leden van de PvdA-fractie gegeven antwoorden.Zowel in de oorspronkelijk in de boven aangehaalde brief van 11 oktober
2004 opgenomen aanbeveling als in het alternatief dat de leden van de fractie
van ChristenUnie suggereren is, in tegenstelling tot de huidige situatie,
sprake van een «harde» wettelijke beslistermijn. Dat wil in dit
verband zeggen dat na ommekomst van de met een nader te bepalen termijn (in
het voorstel van de ChristenUnie eveneens acht weken) verlengde achtwekentermijn,
de afgifte van een verklaring van geen bezwaar altijd en automatisch geweigerd
wordt op grond van artikel 8, tweede lid, aangezien het veiligheidsonderzoek
onvoldoende gegevens heeft kunnen opleveren. Zoals ook hierboven besproken
is een dergelijke harde beslistermijn niet aantrekkelijk voor vele betrokkenen.
Mensen waarover om wat voor redenen ook lastig informatie te verkrijgen is
zullen hier door geraakt worden. Maar ook voor werkgevers levert
dit problemen op. Als blijkt dat de beoogde vertrouwensfunctionaris wordt
afgewezen vanwege het verstrijken van een harde beslistermijn wordt ook de
werkgever onevenredig getroffen. De werkgever zal dan opnieuw een sollicitatieprocedure
moeten doorlopen en opnieuw een veiligheidsonderzoek moeten aanvragen, waardoor
uiteindelijk meer vertraging zou kunnen optreden.Wij wijzen in dit verband ook op de inspanningsverplichting die de AIVD
en MIVD dienen te leveren overeenkomstig artikel 8, tweede lid, WVO alvorens
de weigeringsgrond «onvoldoende gegevens» te kunnen inroepen.
Deze inspanningsverplichting blijkt uit de formulering dat het onderzoek onvoldoende
gegevens heeft kunnen opleveren. Dat impliceert
dat de diensten zich er niet bij mogen neerleggen als er in eerste instantie
onvoldoende gegevens uit het onderzoek naar voren komen. De diensten zullen
een redelijke inspanning moeten leveren om alsnog de benodigde gegevens boven
water te krijgen (Kamerstukken II 1995/96, 24 023, nr. 5, blz. 14).
Deze inspanningsverplichting kan inhouden dat de termijn voor een veiligheidsonderzoek
moet worden overschreden. Voor een korte weergave van de inspanningen van
de AIVD om deze overschrijding niettemin binnen aanvaardbare perken te houden
verwijzen wij naar het hierboven gegeven antwoord op vragen van de PvdA-fractie.3. Het werkgeversbegripHet verheugt ons dat de leden van de VVD-fractie zich kunnen vinden in
de helderheid die nu in de wet wordt aangebracht ten aanzien van het begrip
werkgever.4. Relevante gegevensDe tekst van het voorstel van wet geeft de leden van de fractie van de
ChristenUnie aanleiding tot de opmerking dat zonder nadere toelichting aan
artikel 7, tweede lid, tweede volzin, onder b. en aan artikel 13, vierde lid,
tweede volzin, onder b. zijn toegevoegd de woorden «of andere gewichtige
belangen van de staat».Wij zijn de leden van de fractie van de Christen-Unie erkentelijk voor
deze opmerking. Op dit punt was geen afwijking van de geldende wettekst van
de Wet veiligheidsonderzoeken beoogd. Bij nota van wijzing wordt de tekst
wat de bedoelde zinsneden betreft in overeenstemming met de geldende wettekst
gebracht.5. Bescherming van de persoonlijke levenssfeerDe leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer in relatie tot dit wetsvoorstel. Zij vragen
in hoeverre de regering advies heeft gevraagd aan de Commissie Bescherming
Persoonsgegevens. Ingevolge artikel 2, tweede lid, onder b, van de Wet bescherming
persoonsgegevens is die wet niet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens
door of ten behoeve van de AIVD en de MIVD. Ook de in artikel 51, tweede lid,
van die wet geregelde verplichting om het College bescherming persoonsgegevens
om advies te vragen is derhalve niet van toepassing bij wetsvoorstellen zoals
het onderhavige die de verwerking van persoonsgegevens door of ten behoeve
van de AIVD en de MIVD betreffen. Wij zien dan ook geen noodzaak het College
bescherming persoonsgegevens om advies te vragen.De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat in het wetsvoorstel wordt
voorgesteld om gegevens uit politieregisters en strafvorderlijke gegevens
expliciet als bronnen voor een veiligheidsonderzoek in de wet te noemen. In de huidige wet zijn alleen justitiële bronnen als zodanig opgenomen.
Wel kunnen nu al de politieregisters of strafvorderlijke gegevens worden geraadpleegd
als er sprake lijkt te zijn van «overige persoonlijke gedragingen en
omstandigheden» die aanleiding kunnen zijn voor twijfel of een persoon
een vertrouwensfunctie mag vervullen. Deze leden vragen zich af wat het wetsvoorstel
op dit punt toevoegt, anders dan dat het «uit oogpunt van kenbaarheid
en voorzienbaarheid» en wetssystematiek nodig is.Inderdaad is met het opnemen van strafvorderlijke gegevens en gegevens
uit politieregisters in onderdeel a van artikel 7, tweede lid, geen materiële
uitbreiding beoogd van de limitatieve opsomming van gegevens waarop ingevolge
dat artikellid gelet wordt bij het veiligheidsonderzoek. Waar in onderdeel
a wel de justitiële gegevens apart genoemd worden lag het voor de hand
hier ook de strafvorderlijke gegevens en de politiegegevens te vermelden,
in plaats van deze categorieën schuil te laten gaan onder de omschrijving
van onderdeel d: overige persoonlijke gedragingen en omstandigheden.De leden van de PvdA-fractie vragen of de invoering van de voorgestelde
wijzigingen in de praktijk tot het extra raadplegen van strafvorderlijke of
politieregisters zal leiden. Hoewel strafvorderlijke gegevens of gegevens
uit politieregisters niet vallen onder de huidige tekst van artikel 7, tweede
lid, kunnen zij nu ook al een rol spelen in het veiligheidsonderzoek. Artikel
7, tweede lid, onderdeel d, geeft de mogelijkheid om de «overige persoonlijke
gedragingen en omstandigheden» bij het veiligheidsonderzoek in ogenschouw
te nemen. Informatie uit strafvorderlijke gegevens of gegevens uit politieregisters
die uit het veiligheidsonderzoek naar voren komt en die voldoet aan de omschrijving
van categorie d kan dus ook thans worden meegewogen in het veiligheidsonderzoek.
Zoals hiervoor al aangegeven wordt in de voorgestelde wijziging deze reeds
bestaande mogelijkheid nu ook expliciet in de wettekst opgenomen. De invoering
van deze wijziging leidt dan ook naar verwachting niet tot het extra raadplegen
van strafvorderlijke gegevens of gegevens uit politieregisters.De leden van de PvdA-fractie vragen zich voorts af of zij de opmerking
in de memorie van toelichting dat de diensten niet meer bevoegdheden krijgen
om de genoemde bronnen te raadplegen, moeten zien als een aanduiding dat de
voorgestelde wetswijziging louter een formele aanpassing van de wetstekst
aan de al bestaande praktijk is.Met de betreffende opmerking in de memorie van toelichting wordt beoogd
mogelijke misverstanden met betrekking tot de strekking van artikel 7 te voorkomen.
Artikel 7, tweede lid, WVO geeft een limitatieve opsomming van de gegevens
waarop wordt gelet bij het veiligheidsonderzoek als bedoeld in het eerste
lid van dat artikel. Het artikel regelt niet de bevoegdheid van de AIVD en
de MIVD om de genoemde gegevens op te vragen. Die bevoegdheid is niet geregeld
in de WVO maar in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 (WIV
2002).Voorts vragen deze leden of de regering kan aangeven op welke wijze wordt
voorkomen dat informatie afkomstig uit het politieregister via de werkgever
in handen van een daartoe onbevoegde derde beland.Wij wijzen deze leden erop dat als de werkgever over de uitkomst van het
veiligheidsonderzoek wordt geïnformeerd, te weten of een verklaring van
geen bezwaar wordt toegekend, geweigerd of ingetrokken, daarbij als reden
voor een weigering of intrekking uitsluitend wordt aangegeven of dit vanwege
onvoldoende gegevens of vanwege onvoldoende waarborgen is geschied. Een nadere
redengeving of toelichting wordt daarbij niet gegeven. De werkgever krijgt
in dit kader dan ook geen informatie afkomstig uit het politieregister onder
ogen.6. HerhaalonderzoekDe leden van de VVD-fractie onderschrijven het standpunt dat het belang
van een goede beveiliging meebrengt dat periodiek, dan wel wanneer omstandigheden
daartoe aanleiding geven, het veiligheidsonderzoek herhaald kan worden. Ook
delen deze leden het standpunt dat bij dit hernieuwd onderzoek de instemming
van betrokkene niet vereist is. Wel zijn zij van mening dat de betrokkene,
die voor herhaald onderzoek in aanmerking komt, ingelicht dient te worden
over het herhaald onderzoek. Zij vinden dat deze inlichtingenplicht van de
werkgever expliciet in de wet opgenomen moet worden en dat niet volstaan kan
worden met verwijzing naar de artikelen 4, tweede lid, en 5, tweede lid, van
de WVO. Deze twee artikelen zien namelijk op het initiële veiligheidsonderzoek
en niet op het herhaald veiligheidsonderzoek. Graag ontvangen de leden een
reactie hierop van de regering. Zij vragen ook wanneer betrokkene geïnformeerd
wordt over het herhaald onderzoek. Graag ontvangen de aan het woord zijnde
leden een reactie hierop van de regering.De artikelen 4, tweede lid, en 5, tweede lid, WVO, waar deze leden naar
verwijzen, geven de werkgever tot taak om betrokkene in te lichten over de
betekenis en de gevolgen van de aanmelding bij de AIVD of de MIVD in verband
met het vervullen van een vertrouwensfunctie. Die gevolgen betreffen onder
meer het veiligheidsonderzoek en het herhaalonderzoek (de WVO spreekt in artikel
9 van een «hernieuwd onderzoek», bij onze beantwoording gebruiken
wij hiervoor het meer ingeburgerde begrip «herhaalonderzoek»).
Zowel het initiële onderzoek als het herhaalonderzoek zijn immers, op
basis van de wettelijke regeling in de WVO, het gevolg van de aanmelding.
Zoals in de WVO wordt aangegeven zijn er twee verschillende situaties waarin
een herhaalonderzoek kan worden ingesteld: na een periode van vijf jaar (het
periodiek herhaalonderzoek), dan wel indien feiten en omstandigheden dat rechtvaardigen.De procedure bij een periodiek herhaalonderzoek komt in belangrijke mate
overeen met die van het initiële veiligheidsonderzoek. Aan de betrokken
werknemer wordt gevraagd om opnieuw een staat van inlichtingen in te vullen.
De werkgever dient het bij deze staat van inlichtingen behorende geleideformulier
in te vullen. Evenals dat bij het initiële veiligheidsonderzoek het geval
is dienen de staat van inlichtingen en het geleideformulier als basis voor
het onderzoek. Zowel de betrokken werknemer als de betrokken werkgever worden
dus altijd ingelicht over het instellen van het periodiek herhaalonderzoek.Als een herhaalonderzoek wordt ingesteld wegens gebleken feiten en omstandigheden
zal dit niet in alle gevallen worden ingeleid door het verzoek een staat van
inlichtingen in te vullen. In deze, overigens niet vaak voorkomende, gevallen
bestaat het veiligheidsonderzoek doorgaans uit maatwerk. De betrokken dienst
ontvangt signalen over een vertrouwensfunctionaris en zal vervolgens moeten
nagaan ten eerste of die signalen op waarheid berusten en vervolgens of op
basis van de aldus gebleken feiten en omstandigheden geconcludeerd kan worden
dat er onvoldoende waarborgen aanwezig zijn dat betrokkene onder alle omstandigheden
de uit de vertrouwensfunctie voortvloeiende plichten getrouwelijk zal volbrengen,
overeenkomstig de formulering van artikel 10, eerste lid, WVO. Het onderzoek
spitst zich toe op de gesignaleerde aanleiding. Als de betrokken dienst bijvoorbeeld
een melding krijgt dat een vertrouwensfunctionaris mogelijk betrokken is bij
verduistering in dienstverband dan zal het veiligheidsonderzoek zich daar
op richten. Het is dan doorgaans niet noodzakelijk om ook andere standaardelementen
van het veiligheidsonderzoek na te lopen. Het hangt van de concrete situatie
af of in dit soort gevallen betrokkene tevoren wordt geïnformeerd over
het feit dat ten aanzien van hem een herhaalonderzoek plaatsvindt. Als de
feiten en omstandigheden die de aanleiding vormen tot het herhaalonderzoek
algemeen bekend zijn, in ieder geval bij degenen die direct bij het functioneren van de betreffende vertrouwensfunctionaris betrokken zijn, dan
is er weinig reden voor geheimhouding en kan betrokkene erover worden ingelicht
dat er vanwege die feiten en omstandigheden een herhaalonderzoek zal plaatsvinden.
Anders ligt de situatie als de aanleiding tot het herhaalonderzoek niet algemeen
bekend is. Er zal dan een afweging gemaakt dienen te worden. Daarbij kan een
rol spelen dat de aankondiging van het herhaalonderzoek voor betrokkene onzekerheid
creëert, terwijl het nog heel wel mogelijk is dat de uitkomst van het
onderzoek voor hem positief is. Maar ook kan de situatie zich voordoen dat
juist als er sprake is van een bijzondere aanleiding het feit dat betrokkene
daar weet van heeft dat onderzoek negatief kan beïnvloeden. Betrokkene
zou er dan immers voor kunnen zorgen dat bijvoorbeeld tijdig belastende gegevens
verdwijnen of collega’s onder druk gezet worden. Bij het herhaalonderzoek
wegens gebleken feiten en omstandigheden kunnen er dus goede redenen zijn
om in bepaalde gevallen betrokkene niet tevoren in te lichten over het jegens
hem ingestelde herhaalonderzoek. Wel wordt betrokkene geïnformeerd over
het gehouden herhaalonderzoek als hem de uitkomst van dat onderzoek wordt
meegedeeld, te weten dat de betreffende verklaring van geen bezwaar wordt
gehandhaafd dan wel ingetrokken. Vanaf dat moment bestaat er geen onzekere
situatie meer en kan het onderzoek niet meer nadelig beïnvloed worden.
Vanaf dat moment is het bovendien mogelijk tegen een ongunstige uitkomst in
verweer te komen. Als belanghebbende kan betrokkene immers tegen het besluit
tot intrekking van de verklaring bezwaar maken en beroep instellen conform
de Algemene wet bestuursrecht.De leden van de fractie van de ChristenUnie ervaren de formulering waarin
de AIVD feiten en omstandigheden «vaststelt» die een hernieuwd
veiligheidsonderzoek rechtvaardigen (MvT, p. 2, r. 7 e.v.) als verwarrend.
Deze leden begrijpen de wet zo, dat de AIVD gegevens «verzamelt»
en dat de regering – indien haar blijkt dat die gegevens een hernieuwd
veiligheidsonderzoek rechtvaardigen – een hernieuwd veiligheidsonderzoek
doet uitvoeren. Zij vragen of de regering deze uitleg van de wet deelt.De regering deelt deze uitleg. Ingevolge artikel 9 WVO is de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (en op grond van artikel 2 ook
de minister van Defensie) bevoegd een veiligheidsonderzoek te doen instellen
onder meer indien hem blijkt van feiten en omstandigheden die een hernieuwd
veiligheidsonderzoek rechtvaardigen. Het voorgestelde nieuwe tweede lid regelt
dat onder die feiten en omstandigheden kunnen worden gerekend gegevens die
de AIVD (of de MIVD) heeft verkregen door het verzamelen van justitiële
en strafvorderlijke gegevens en van gegevens uit politieregisters.Dezelfde leden begrijpen de redenering (MvT, p. 6 en 7) die leidt tot
het voorstel om in artikel 9 expliciet op te nemen dat voor het instellen
van een hernieuwd veiligheidsonderzoek de instemming van betrokkene niet vereist
is. Terecht wordt daarbij opgemerkt dat weigering van die instemming automatisch
zou leiden tot intrekking van de verklaring van geen bezwaar (of weigering
van afgifte van een nieuwe verklaring) en vervolgens tot ontheffing uit de
vertrouwensfunctie. Ook hebben zij begrip voor de stelling dat betrokkene
in zo’n situatie veel minder in staat is een reële afweging te
maken. Nu het voor het eindresultaat echter niet uitmaakt of een betrokkene
zelf weigert of dat na onderzoek geen nieuwe verklaring wordt afgegeven, vragen
deze leden de regering of zij heeft overwogen betrokkenen de mogelijkheid
te laten «de eer aan zichzelf te houden» en instemming met een
hernieuwd onderzoek te weigeren.Zoals ook blijkt uit het antwoord dat wij hiervoor hebben gegeven op vragen
van de leden van de VVD-fractie, wordt in veel gevallen betrokkene op de hoogte
gesteld van het feit dat ten opzichte van hem een herhaalonderzoek
wordt ingesteld. Dat is het geval bij alle periodieke herhaalonderzoeken en
ook bij die herhaalonderzoeken wegens gebleken feiten en omstandigheden waarbij
die feiten en omstandigheden algemeen bekend zijn. In die gevallen heeft de
betrokkene doorgaans de mogelijkheid om de eer aan zichzelf te houden. Betrokkene
wordt immers veelal gevraagd opnieuw een staat van inlichtingen in te vullen.
Als betrokkene dit weigert kan de betrokken dienst niet nagaan of er nog voldoende
waarborgen aanwezig zijn dat betrokkene onder alle omstandigheden de uit de
vertrouwensfunctie voortvloeiende plichten getrouwelijk zal volbrengen. De
verklaring van geen bezwaar zal dan worden ingetrokken. In de praktijk komt
dit wel eens voor.Zoals eveneens hiervoor vermeld kunnen er goede redenen zijn om betrokkene
bij het instellen van een herhaalonderzoek in het kader van een bijzondere
aanleiding die niet algemeen bekend is, hierover niet te informeren. Omdat
het in die gevallen niet zinvol en niet wenselijk is dat betrokkene van het
instellen van het onderzoek op de hoogte geraakt, vanwege de eerder aangegeven
argumenten, kan in die gevallen ook niet aan betrokkene de mogelijkheid geboden
worden de eer aan zichzelf te houden.In het kader van hernieuwd veiligheidsonderzoek zonder instemmingsvereiste
is de leden van de fractie van de ChristenUnie voorts onvoldoende duidelijk
geworden of – en zo ja, op welk moment – betrokkenen worden geïnformeerd
over (de uitkomst van) een naar hen ingesteld herhalingsonderzoek. Dit geldt
uiteraard met name voor betrokkenen bij wie het onderzoek geen negatief resultaat
heeft opgeleverd. Zij vragen bovendien een reactie op de vraag of bij dat
informeren een onderscheid wordt, of zou moeten worden, gemaakt tussen «reguliere»
herhalingsonderzoeken (vanwege tijdsverloop) en herhalingsonderzoeken op grond
van gebleken bijzondere feiten en omstandigheden.Zoals uit de hierboven gegeven antwoorden blijkt zijn wij het met de leden
van de fractie van de ChristenUnie eens dat er hierbij een onderscheid moet
worden gemaakt tussen een periodiek herhaalonderzoek en een herhaalonderzoek
op grond van gebleken feiten en omstandigheden. Bij een periodiek herhaalonderzoek
wordt betrokkene hiervan altijd tevoren op de hoogte gesteld doordat hij een
staat van inlichtingen moet invullen. Bij een herhaalonderzoek wegens gebleken
feiten en omstandigheden hangt het met name af van de mate waarin de aanleiding
voor het herhaalonderzoek algemeen bekend is of betrokkene tevoren hierover
kan worden ingelicht. In alle gevallen wordt betrokkene geïnformeerd
over de uitkomst van het herhaalonderzoek, te weten of de betreffende verklaring
van geen bezwaar wordt gehandhaafd of ingetrokken.7. Dynamisering van veiligheidsonderzoekenDe leden van de PvdA-fractie vragen wat de aanleiding is geweest tot de
introductie van het nieuwe tweede lid van artikel 9 dat aan de AIVD de bevoegdheid
geeft voortaan actief op zoek te gaan naar relevante gegevens die aanleiding
kunnen geven tot een hernieuwd veiligheidsonderzoek naar een persoon die al
een vertrouwensfunctie vervult. Voorts vragen deze leden of concreet kan worden
aangegeven in hoeveel gevallen personen nu ten onrechte een vertrouwensfunctie
blijven vervullen, hoe vaak het voorkomt dat iemand met een vertrouwensfunctie
naar aanleiding van nieuwe gegevens alsnog uit een vertrouwensfunctie moet
worden gezet, alsmede wat het betekent voor belasting van de AIVD als die
dienst voortaan (meer) actief op zoek moet gaan naar nieuwe gegevens betreffende
vertrouwenspersonen. Vervolgens vragen deze leden of het hier gaat om een
nieuwe taak in het kader van het veiligheidsonderzoeken en wat de personele
consequenties hiervan zijn.De aanleiding tot de introductie van het nieuwe tweede lid van artikel
9 ligt enerzijds in de constatering uit het onderzoek naar de
uitvoerbaarheid van de WVO (Kamerstukken II 2004/05, 29 843, nr. 1,
blz. 20) dat het voor kan komen dat relevante informatie ten aanzien
van een vertrouwensfunctionaris wel bij instanties zoals justitie en politie
bekend is, maar niet (tijdig) aan de AIVD of de MIVD wordt gesignaleerd, en
anderzijds in de aanbeveling van de commissie-Oord om te komen tot dynamisering
van het veiligheidsonderzoek. In hoeveel gevallen personen nu ten onrechte
een vertrouwensfunctie vervullen is niet aan te geven. Wel kan verwacht worden
dat de wetswijziging ertoe zal leiden dat vaker en eerder tot intrekking van
de verklaring van geen bezwaar overgegaan zal kunnen worden. In het jaar 2006
zijn er op instigatie van de AIVD 83 verklaringen ingetrokken, op instigatie
van de MIVD 13.Het gaat hier niet om een nieuwe taak in het kader van het veiligheidsonderzoek.
Immers artikel 9 WVO biedt ook thans de mogelijkheid een herhaalonderzoek
in te stellen indien feiten of omstandigheden dat rechtvaardigen. Wel wordt
de mogelijkheid voor de diensten verruimd om actief dergelijke feiten en omstandigheden
op het spoor te komen. Het nieuwe tweede lid bij artikel 9 maakt het mogelijk
dat de diensten daartoe gegevens van politie en justitie benutten. Zoals wij
reeds vermelden bij onze beantwoording van de vraag van deze leden over de
gevolgen van deze wetswijziging in de praktijk (zie paragraaf 1 van deze
nota) zal deze raadpleging geautomatiseerd plaatsvinden. Naar verwachting
zullen de uitkomsten van deze raadpleging aanleiding zijn tot extra herhaalonderzoeken
en mogelijk ook intrekkingen van de verklaring van geen bezwaar opleveren,
maar het valt niet te voorzien in welke omvang dit zal plaatsvinden en derhalve
evenmin wat daarvan de personele consequenties zullen zijn.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering nader in te gaan op
het verschil in werkwijze van de AIVD in een situatie waarbij de AIVD op grond
van de uitvoering van andere taken, feiten en omstandigheden tegenkomt die
een hernieuwd onderzoek rechtvaardigen, en de situatie waarbij de AIVD actief
op zoek kan gaan naar relevante informatie uit de bestanden van justitie en
politie.Ingevolge artikel 12 WIV 2002 zijn de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
bevoegd tot het verwerken van gegevens met inachtneming van de eisen die daaraan
bij of krachtens de WIV 2002 of de WVO zijn gesteld. Verwerking van gegevens
is slechts toegestaan voor een bepaald doel en voor zover dat noodzakelijk
is voor een goede uitvoering van de WIV 2002 of de WVO. De AIVD kan dus alleen
actief op zoek gaan naar informatie als daarvoor een wettelijke basis is.
Zo kan de AIVD op grond van artikel 6, tweede lid, onder a, WIV 2002 onderzoek
doen, en dus actief op zoek gaan naar informatie met betrekking tot organisaties
en personen die door de doelen die zij nastreven of door hun activiteiten
aanleiding geven tot het ernstige vermoeden dat zij een gevaar vormen voor
de democratische rechtsorde of voor de veiligheid of andere gewichtige belangen
van de staat. In het kader van een onderzoek op grond van deze taak is het
onder meer mogelijk gegevens van justitie en politie te benutten. Als in een
dergelijk onderzoek informatie naar boven komt over personen die een vertrouwensfunctie
vervullen dan kan daarin een reden liggen voor een herhaalonderzoek. In de
termen van de WVO: het blijkt de minister dan van feiten en omstandigheden
die een hernieuwd veiligheidsonderzoek rechtvaardigen. Ook in het kader van
een veiligheidsonderzoek kan de AIVD actief op zoek gaan naar informatie en
daartoe onder meer gegevens van justitie en politie benutten. Als daaruit
blijkt dat betrokkene is of wordt vervolgd of veroordeeld voor bepaalde (ernstige)
delicten zal dat doorgaans reden zijn om een verklaring van geen bezwaar te
weigeren. In deze gevallen behoort het actief op zoek gaan naar gegevens uit
de bestanden van politie en justitie tot de normale werkzaamheden van de AIVD
en bestaat hiervoor ook een duidelijke wettelijke basis. Een andere situatie
bestaat er ten aanzien van de mogelijkheid dat iemand in de fout gaat in de
periode dat de vertrouwensfunctie wordt bekleed, dus nadat het veiligheidsonderzoek
is afgerond en de verklaring van geen bezwaar is afgegeven. Het kan dan voorkomen
dat over een vertrouwensfunctionaris informatie bij politie en justitie aanwezig
is zonder dat de AIVD hiervan op de hoogte is. De geldende wettekst biedt
de AIVD geen basis om actief de bestanden van politie en justitie te raadplegen
teneinde vast te stellen in hoeverre hier informatie te vinden is over zittende
vertrouwensfunctionarissen. Integendeel, de formulering «indien hem
blijkt» in de WVO lijkt aan een dergelijke actieve opstelling in de
weg te staan. Juist vanuit het gezichtspunt van het belang van vertrouwensfuncties
die immers de bescherming van de nationale veiligheid als doel hebben, zoals
de leden van de VVD-fractie terecht benadrukken, stelt de regering thans deze
wetwijziging voor, teneinde de AIVD en de MIVD de wettelijke basis te bieden
voor een actieve opstelling in deze.Voorts vragen deze leden een nadere toelichting op de relatie tussen het
actief op zoek gaan naar relevante informatie en het onderscheid tussen de
drie categorieën vertrouwensfunctie, namelijk een A, B en C categorie.
De aan het woord zijnde leden vragen in hoeverre het actief op zoek gaan naar
informatie door de AIVD een herhaald onderzoek rechtvaardigt in bijvoorbeeld
een C-functie, waarin beperkte schade kan worden toegebracht aan de veiligheid
van de Staat. Ook vragen deze leden of het actief op zoek gaan naar informatie
uitsluitend geldt voor een herhaald onderzoek of ook voor een initieel onderzoek.
Gaarne ontvangen de leden van de VVD-fractie hierop een reactie van de regering.Vertrouwensfuncties worden aangewezen als het sluitstuk van het treffen
van een samenhangend pakket van beveiligingsmaatregelen en indien dat in het
kader van de bescherming van de nationale veiligheid strikt noodzakelijk is.
Dit geldt voor alle categorieën vertrouwensfuncties. Bij al deze categorieën
behoort de naslag in de bestanden van politie en justitie standaard tot het
initiële onderzoek. De verruiming van de mogelijkheid om actief op zoek
te gaan naar informatie betreft dan ook niet het initiële veiligheidsonderzoek,
en overigens ook niet het herhaalde veiligheidsonderzoek, maar uitsluitend
het verkrijgen van informatie over feiten en omstandigheden die een hernieuwd
veiligheidsonderzoek rechtvaardigen. Er is geen reden om daarbij onderscheid
te maken tussen de verschillende categorieën vertrouwensfuncties.De minister van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesG. ter Horst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30805-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl