Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 1999; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-26200-V, nr. 148a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

22-03-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-V nr. 148a

16-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Financiële aspecten2. Landenbeleid3. Algemeen4. Europese samenwerkingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: onbekend

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 V incl. OSVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1999nr. 148aNOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 maart 1999 1. Financiële aspectena)Welke garanties bestaan er, dat de nu voorliggende begroting met slechts
geringe afwijking gerealiseerd wordt, gegeven:– de berekeningen terzake van de toestroom asielzoekers, die conform
het regeerakkoord in een open einderegeling gedurende het eerste jaar tot
de DAC-uitgaven worden gerekend;– de eventuele compensaties uit vorige begrotingsjaren;– de berichten, dat op grond van EU-afspraken het «clean development
mechanism» niet tot de DAC-uitgaven zou mogen of hoeven te worden berekend;– de berichten, dat de Nederlandse Antillen en Aruba wederom voor
een groter deel dan voorzien beroep op DAC-middelen zullen doen;– de tegenvallende groei van het BNP;– de aankondigingen van minister Zalm, dat hij in het licht van
die tegenvallende groei en de tegenvallende inkomsten in de loop van dit jaar
met bezuinigingsaanslagen zal komen, waaraan regeringsbreed zal moeten worden
bijgedragen?Antwoord:De garantie, dat de nu voorliggende begroting met slechts geringe afwijkingen
gerealiseerd wordt, kan niet worden gegeven. Eventuele voorstellen voor wijziging
van de huidige begroting zullen zoals te doen gebruikelijk aan het parlement
worden gemeld bij Voorjaarsnota en/of Najaarsnota.Momenteel zijn de voorbereidingen van de Voorjaarsnota in volle gang.
Ook over de invulling van de middelen ten behoeve van het «Clean Development
Mechanism» vindt thans nader overleg plaats.b)Kan de minister aangeven, of naast de afwijkingen van de voorliggende
begroting, het overeengekomen minimumniveau terzake de ODA-bijdrage van 0,8%
gehandhaafd zal blijven in 1999? Antwoord:Het overeengekomen minimumniveau terzake de ODA-bijdrage van 0,8% zal
ook in 1999 gehandhaafd blijven conform het Regeerakkoord.c)Kan de minister aangeven op welke wijze gepreludeerd wordt in de meerjarenraming
terzake het niet meer toerekenen van de hulp aan de Antillen en Aruba aan
het ODA-plafond vanaf het jaar 2000?Antwoord:In de meerjarencijfers bij de begroting 1999 wordt de hulp aan de Nederlandse
Antillen en Aruba tot de ODA gerekend. In het kader van de begrotingsvoorbereiding
2000 zal de wijziging van de DAC-status van deze landen aan de orde komen.
De begrotingsconsequenties hiervan zullen worden verwerkt in de begroting
2000.d)Als deze categorie en mogelijkerwijze ook nog de hulp aan andere, niet
langer DAC-status hebbende landen alsmede het «Clean development mechanism»
niet meer als zuivere OS-middelen worden beschouwd, en als tezelfdertijd de
niet-ODA-uitgaven niet meegroeien, hoe wil de regering dan de in de ogen van
de leden van de CDA-fractie belangrijke prioriteit van samenwerking met de
landen van Midden- en Oost-Europa handhaven en mogelijkerwijze zelfs versterken?e)Is al enige indicatie te geven voor de positie van de andere tot de homogene
groep behorende begrotingscategorieën, als deze aanmerkelijke overhevelingen
en bezuinigingen gerealiseerd zullen worden?Antwoorden d) en e):Besluitvorming rond de HGIS vindt plaats bij Voorjaarsnota 1999. Vooruitlopend
daarop is niet aan te geven hoe precies de positie zal zijn van individuele
begrotingscategorieën binnen de HGIS, waaronder de samenwerking met Midden-
en Oost-Europa. Wel is duidelijk, dat zowel binnen het ODA- als non-ODA-deel
voor 1999 sprake is van budgettaire krapte.f)Kan de minister, zo mogelijk in een vertrouwelijk schrijven, inzicht geven
in de bedragen, die in 1998 in het vooruitzicht zijn gesteld aan de regeringen
in het kader van de bilaterale programma's en wat einde jaar de uiteindelijke
realisaties zijn geweest? Kan zij daarbij aangeven welke andere aanmerkelijke
afwijkingen zich hebben voorgedaan terzake de onderverdeling naar de nu gehanteerde
subcategorieën en naar vormen van hulp (projecthulp of programmahulp,
betalingsbalanssteun, schuldverlichting, etc.)?Antwoord:Omdat in 1998 geen totaalbedragen aan regeringen in het vooruitzicht zijn
gesteld, kunnen de gerealiseerde bedragen niet worden afgezet tegen toegezegde
bedragen.Voor wat betreft de onderverdeling naar de gehanteerde subcategorieën
geldt dat ten opzichte van de begroting 1998:a. de omvang van de non-sectorale programmahulp (vnl. betalingsbalanssteun)
is gestegen: van 95 mln naar 98,5 mln gulden, b. de omvang van de schuldverlichting is gestegen: van 213 mln naar 302
mln gulden enc. de totale omvang van de delegeerbare sectorale programma's is gedaald:
van 1444 mln naar 1398 mln gulden. f) (i.c. tweede vraag genummerd 1f):Kan de minister nader inzicht geven over hoe de financiële modaliteiten
van het Nederlandse OS-programma aansluiting vinden bij die van de Wereldbank
en andere multilaterale banken? Hoe verhoudt zich daarbij het Nederlandse
beleid om geen leningen, maar slechts giften ter beschikking te stellen met
de mate van concessionaliteit van de banken?Antwoord:Zoals bekend stelt Nederland alleen giften ter beschikking. De Wereldbank
en de regionale ontwikkelingsbanken verstrekken leningen. Nederland draagt
in sommige gevallen bij aan leningprogramma's van genoemde banken in de vorm
van joint-cofinancing, dat wil zeggen dat de Nederlandse bijdrage (schenking)
wordt beheerd en besteed volgens de geldende richtlijnen van de desbetreffende
bank.Deze vorm van hulp sluit goed aan bij het doel van de lening. Dikwijls
zijn er onderdelen van een leningprogramma – zowel in de voorbereidings-
als in de uitvoeringsfase – waarvoor het lenende land liever niet leent.
Men moet daarbij denken aan niet-tastbare zaken als een training- of opleidingscomponent,
een milieustudie en dergelijke. Cofinanciering van structurele aanpassingsprogramma's
vindt ook plaats. Hierdoor worden de kosten voor het lenende land verlaagd.De mate van concessionaliteit van de leningen (bijvoorbeeld een IBRD-lening
tegen normale condities versus een hoog-concessionele IDA-lening), speelt
in het afwegingsproces geen doorslaggevende rol: het gaat vooral om de behoefte
van een land aan cofinanciering in de vorm van een schenking. Gegeven de voorgenomen
concentratie op IDA-eligible landen, zal co-financiering van IBRD-leningen
minder voorkomen. 2. LandenbeleidIn de memorie van toelichting wordt uitvoerig ingegaan op verschillende
bronnen, waarlangs de bilaterale programma's gevoed worden. In dit verband
rijzen bij de leden van de CDA-fractie de volgende vragen:a)Nu de relatie met de regering van Suriname al bijna twintig jaar onder
druk staat, is juist in dit land, dat tot nu toe vrijwel gesloten was voor
directe steun aan de civil society – met uitzondering van noodhulp –
de vraag gerechtvaardigd, of hier niet nieuwe mogelijkheden, bij voorkeur
in samenwerking met de mfo's, vakbeweging etc. geopend moeten worden voor
het particuliere non-commerciële kanaal, n'en déplaise de bepaling,
dat alle steun aan Suriname lastens de verdragsmiddelen moet gaan, en dus
de goedkeuring, zo niet de doorgeleiding van de Surinaamse regering vereist?Zijn de berichten juist, dat de speciale faciliteiten, die hiertoe onder
de vorige minister waren geopend, teruggedraaid zijn, omdat de samenwerking
met nota bene de regering van Suriname niet van de grond komt?Antwoord:Er vinden sinds jaar en dag allerlei vormen van particuliere samenwerking
en ondersteuning plaats. In dit verband kan o.a. worden gewezen op de inspanningen
van de mfo's in Suriname, met name Bilance, die doorgang vinden.Uit verdragsmiddelen is een bedrag van 5 miljoen gulden beschikbaar gesteld
voor Surinaamse ngo's. Hoewel de looptijd inmiddels is verstreken is er nog
zo'n 3,5 miljoen gulden niet besteed. Bezien wordt thans of de resterende
middelen in de komende tijd ten goede kunnen blijven komen aan de Surinaamse
civil society. b)Heeft de minister kennis genomen van berichten dat de Ethiopische regering
een grote hoeveelheid wapens, in de laatste jaren heeft aangeschaft? Omdat
de Ethiopische regering kennelijk haar deviezen in niet onaanzienlijke mate
gebruikt heeft voor wapenaankopen, is de CDA-fractie geïnteresseerd in
de overwegingen om Ethiopië in 1999 en later zo'n prominente plaats in
het Nederlands hulpbeleid te blijven geven.Antwoord:Ja, het is bekend dat de Ethiopische regering sinds het uitbreken van
het conflict met Eritrea wapens heeft gekocht. De basis voor het huidige omvangrijke
wapenarsenaal werd overigens reeds gelegd door het voormalige Mengistu regime
(1977–1991), dat op zeer grote schaal wapens heeft aangekocht.Bezorgdheid over de grote bewapeningsuitgaven heeft er mede toe geleid
dat Ethiopië (net als Eritrea) nu onder voorbehoud op de lijst van 19
landen is geplaatst waarmee Nederland een structurele bilaterale relatie wenst
te onderhouden. Immers, goed beleid en bestuur verdragen zich naar de mening
van de Nederlandse regering moeilijk met de besteding van zeer schaarse middelen
aan de aankoop van wapens. De Nederlandse regering blijft daarom de situatie
nauwkeurig volgen. Afhankelijk van de ontwikkelingen in het conflict zal de
(gedeeltelijke) bevriezing van de hulp overwogen worden.Daarnaast hebben de volgende overwegingen een rol gespeeld bij de keuze
voor Ethiopië als partner voor een structurele ontwikkelingsrelatie:Ethiopië is één van de armste landen van Afrika (110
US$ inkomen per inwoner per jaar). Na dertig jaar oorlog heeft het land de
afgelopen zeven jaar een indrukwekkende prestatie geleverd op het gebied van
economische ontwikkeling, decentralisatie en armoedebestrijding. De wijze
waarop de Ethiopische regering het economische hervormingsprogramma uitvoert,
wordt ook door de Wereldbank als goed gekwalificeerd.c)Speelt bij de keuze van landen de bereidwilligheid van die landen mee
uitgeprocedeerde asielzoekers of statushouders, die weer willen terugkeren
naar hun veilig geworden land, terug te nemen? Hoe beoordeelt de minister
aldus de houding van de Ethiopische regering en die van Eritrea in dat licht?Antwoord:Neen, voor zover het de landenkeuze betreft. Ja, voor zover het de bereidheid
betreft om in het kader van bilaterale hulprelaties dit onderwerp aan de orde
te stellen en de bereidheid om uit middelen voor Ontwikkelingssamenwerking
bij te dragen aan het ondersteunen van de vrijwillige terugkeer van afgewezen
asielzoekers, bij voorkeur via multilaterale kanalen.In het samenwerkingsprotocol met de Ethiopische autoriteiten d.d. 22 augustus
1997 inzake de ondersteuning van de vrijwillige terugkeer van afgewezen asielzoekers,
is door beide partijen het beginsel van internationaal gewoonterecht van terugname
van elders niet toegelaten burgers onderschreven. In de praktijk doen zich
echter nog problemen voor bij de afgifte van laissez-passers, in het geval
van gedwongen terugkeer. Hierover zijn begin van dit jaar met de Ethiopische
autoriteiten nadere afspraken gemaakt. In dit verband verwijs ik U tevens
naar de brief met kenmerk DPC/AM 100–99 van 3 maart jl. aan de Tweede
Kamer van de Staatssecretaris van Justitie en van mij inzake gefaciliteerde
terugkeer van afgewezen asielzoekers.Met de Eritrese autoriteiten is vooralsnog geen overeenstemming bereikt. Het gaat hierbij overigens maar om enkele tientallen afgewezen asielzoekers.
De Eritreeërs hebben geen behoefte aan een samenwerkingsprotocol voor
een dergelijk kleine groep. Indien Nederland hulp wil geven aan vrijwillig
terugkerende asielzoekers, dan is daar geen bezwaar tegen. Van Eritrese zijde
is echter tot op heden geen duidelijk antwoord gekregen op de vraag of Eritrea
het beginsel van internationaal gewoonterecht onderschrijft van terugname
van elders niet toegelaten burgers.d)Hoe verhoudt zich de constatering dat Bosnië voldoet aan de voorwaarden
om hulp te ontvangen en de appreciatie van vele Bosniërs hier te lande,
dat hun land, zo het al goed bestuurd wordt toch nog onveilig is?Antwoord:De hulp aan Bosnië-Herzegovina wordt voornamelijk verleend in het
kader van het internationale wederopbouwprogramma. Dit programma richt zich
enerzijds op het herstel van oorlogsschade en anderzijds op de versterking
van de staatsinstellingen, de opbouw van de rechtsstaat, de hervorming van
de economie en de terugkeer van ontheemden naar hun oorspronkelijke woonplaatsen.
Hoewel de voortgang op al deze terreinen nog te wensen overlaat, wordt zo
wel een belangrijke bijdrage geleverd aan stabiliteit in het land en aan de
verankering van het vredesproces. e)Is de regering niet van mening, dat nu de Nederlandse Antillen en Aruba
hun DAC-status gaan verliezen, dat gegeven aanleiding zou kunnen zijn voor
een breder debat over de omvang, de wenselijkheid, de conditionaliteit van
de hulpverlening aan dat Koninkrijksdeel?Is er al uitvoering gegeven aan de door de leden van de CDA-fractie toegejuichte
nauwere samenwerking tussen de staatssecretaris voor Antilliaanse en Arubaanse
Zaken en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking?Antwoord:Zoals bekend gaan de Nederlandse Antillen en Aruba in 2000 over van de
eerste naar de tweede DAC-lijst. Een eventueel debat over de hulpverlening
aan deze landen van het Koninkrijk zou naar het mij voorkomt eerder moeten
plaatsvinden bij de behandeling van hoofdstuk IV van de Rijksbegroting, die
onder de verantwoordelijkheid van de collega's van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden
valt.Wat betreft de samenwerking tussen de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
en de staatssecretaris voor Antilliaanse en Arubaanse Zaken, kan worden opgemerkt
dat beide bewindspersonen, waar de beleidsterreinen elkaar raken, nauw overleg
voeren. Zulks wordt uiteraard ook in de Ministerraad afgestemd.f)Is de ontwikkeling van de mensenrechtensituatie in Pakistan, alsook de
omvang van de bewapeningsinspanning alsmede zaken als transparantie en corruptiebestrijding
zodanig, dat in de begroting 1999 (en later) Pakistan prominent voor mag blijven
komen?Antwoord:Hoewel de vrijheid van de geschreven pers en van mensenrechtenorganisaties
in Pakistan betrekkelijk groot is, moet worden geconstateerd dat de opeenvolgende
regeringen niet in staat zijn gebleken de naleving van mensenrechten te waarborgen.De militaire uitgaven zijn zeer aanzienlijk maar zijn het afgelopen jaar
in relatieve zin gedaald. De inspanningen van de internationale gemeenschap
zijn gericht op vermindering van de spanning in de regio die kan bijdragen
tot een daling van de militaire uitgaven.Ten aanzien van transparantie en corruptiebestrijding moet worden geconstateerd
dat de publieke sector in Pakistan gebrekkig functioneert. Evenwel, de Pakistaanse
regering erkent het probleem en heeft de Wereldbank verzocht mee te werken
aan een hervorming van het overheidsapparaat.Al met al is er een positieve tendens. Bovendien, de schrijnende armoede
en de evidente hulpbehoefte in Pakistan alsmede de appreciatie van het Nederlandse
hulpprogramma en de bijdrage die geleverd kan worden aan de bevordering van
een beter sociaal-economisch beleid en goed bestuur hebben er vooralsnog toe
geleid dat de structurele ontwikkelingsrelatie met Pakistan wordt voortgezet.
Evenwel, zoals mijn brief van 26 februari 1999 (26 433 nr. 1) aangeeft
behoort Pakistan tot het drietal twijfelgevallen, waarover over een jaar een
nieuwe inschatting wordt gemaakt.g)Nu de komende maanden voor de toekomst van Indonesië en voor een
ordentelijke, geweldloze overgang naar democratie essentieel zijn, en nu vanuit
brede kringen in de Indonesische samenleving contact gezocht wordt met de
Nederlandse samenleving, kan naar de mening van de leden van de CDA-fractie
de vraag gesteld worden, of niet alle voorwaarden moeten worden geschapen
voor een selectief en responsief beleid, dat vanuit verschillende invalshoeken
inspeelt op de inspanningen vanuit de Indonesische samenleving om tot een
snel economisch herstel, tot normalisatie van de maatschappelijke ontwikkelingen
en tot een vreedzame overgang naar een stabiele democratie te komen.Daarbij zouden o.a. vormen van universitaire samenwerking een rol kunnen
spelen, faciliteiten voor volkskrediet, steun aan democratische stromingen
in de burgermaatschappij en steun aan niet-regering think tanks ten bate van
democratische stromingen, naar analogie van Chili.Antwoord:De regering is van mening, dat het gezien de onstabiele politieke en economische
situatie in Indonesië te vroeg is voor een bilateraal samenwerkingsprogramma.Desalniettemin heeft de Regering de volgende stappen gezet.1) Vorig jaar heb ik op de begrotingen voor 1998, 1999 en 2000 een bedrag
van in totaal 196,8 miljoen gulden vrijgemaakt voor de schuldenconsolidatie
van het land.2) Daarnaast heb ik recent 5 miljoen gulden ter beschikking gesteld ter
ondersteuning van het Community Recovery Programme, een trustfund opgezet
door de Wereldbank beheerd door UNDP, gericht op directe armoedebestrijding.3) Wij verwachten veel van de komende verkiezingen. De internationale
gemeenschap, dus ook de EU en Nederland, heeft een bijdrage te leveren aan
een goede voorbereiding. In dit verband overweeg ik ook een bilaterale bijdrage
voor voters «education» en «monitoring», te kanaliseren
via het UNDP.4) Tenslotte wordt momenteel een project voor humanitaire hulp uitgewerkt
voor de door het geweld getroffen bevolking van de Molukken, zowel christenen
als moslims. Deze hulp zal via de geëigende kanalen worden gedistribueerd
(ICRC, Rode Kruis/Halve Maan e.a.), zodra de Indonesische autoriteiten dit
mogelijk maken.Toekomstige hulp aan de Indonesische regering zal afhangen van de kwaliteit
van haar beleid en bestuur. Intussen kunnen MFO's h.t.l. voor zover zij dit
al niet via andere kanalen deden, hun activiteiten ten behoeve van de versterking
van de «civil society» in Indonesië hervatten.De universitaire samenwerking tussen beide landen is in 1992 niet gestopt
maar via OC&W voortgezet. OC&W besteedt hieraan uit eigen budget ieder
jaar (tot 2002 geprogrammeerd) rond 7 miljoen gulden. De Koninklijke
Nederlandse Academie van Wetenschappen superviseert de programma's.Overigens kan het CBI actief zijn in Indonesië, evenals SNV. 3. AlgemeenIn de memorie van toelichting wordt ingegaan op de problematiek van de
gebrekkige internationale financiële en economische architectuur en wordt
op het belang van investeringen gewezen. De volgende vragen zijn daarop bij
de leden van de CDA-fractie gerezen:a)Is de regering er zich van bewust, dat de gemiddelde levensduur van een
regime in de ontwikkelingslanden zeven jaren is? Is zij er zich van bewust,
dat de beoogde meerjarige samenwerking met goede en rechtvaardige regimes
dus statistisch een grote kans oplevert, dat de vruchten van die samenwerking
juist ten goede komen aan minder acceptabele regeringen, en heeft zij terzake
een exit-strategie ontwikkeld?Antwoord:Er is geen noodzakelijk verband tussen de levensduur van een regime en
de kwaliteit van het bestuur.Voor het overige is het risico niet zo groot, omdat de samenwerkingslanden
elk jaar tegen het licht worden gehouden aan de hand van criteria van goed
beleid, goed bestuur en armoede.Bij een negatieve omslag zal dit consequenties hebben voor de ontwikkelingsrelatie.b)Is de Minister zich ervan bewust dat, juist de – overigens toegejuichte –
concentratie op basisvoorzieningen en sociale programma's regeringen de beschikking
over vrije deviezen doet geven, dit in tegenstelling tot vormen van gebonden
hulp, en dat om die reden de zg. fungibiliteit als aandachts- en selectiecriterium
zeer belangrijk is? (zie bijvoorbeeld Ethiopië, Pakistan, China).Antwoord:Bij de toekenning van ontwikkelingsfinanciering wordt met fungibiliteit
rekening gehouden. Ontwikkelingsfinanciering is fungibel in die gevallen dat
een ontwikkelingsland, als gevolg van de beschikbaarstelling van ontwikkelingsgelden,
de eigen uitgaven in de desbetreffende sector of aan het project in kwestie
(gedeeltelijk) reduceert ten gunste van een andere sector of een ander project.
Bij macro-economische begrotingssteun is de kans op fungibiliteit in principe
groter dan bij projectfinanciering. Sectorale begrotingssteun (bijvoorbeeld
ten gunste van de sociale programma's) neemt in dit verband een tussenpositie
in. De kans dat fungibiliteit optreedt is bij geen enkele vorm van ontwikkelingsfinanciering
volledig uit te sluiten. Bij de toekenning van sectorale begrotingssteun wordt nadrukkelijk rekening
gehouden met fungibiliteit. Zo wordt deze hulpvorm alleen verstrekt indien
de kwaliteit en transparantie van het begrotingsbeheer van de hulpontvangende
overheid zodanig is dat verwacht mag worden dat de hulpgelden aan de beoogde
sector(en) ten goede zullen komen. De kwaliteit van het begrotingsbeheer wordt
beoordeeld aan de hand van rapportages van de Internationale Financiële
Instellingen, naast het eigen oordeel over het beleid van het betrokken land.c)Een van de redenen voor een ministerschap voor OS – hetgeen ook
door het CDA bepleit is – is de competentie terzake alle belangen van
de ontwikkelingslanden in ons regeringsbeleid. In dit verband
is het interessant te vernemen, of deze minister gelijk haar voorganger, ook
de mening is toegedaan, dat het voorstel voor een MAI, zoals door een speciale
werkgroep van de OESO o.l.v. de DGBEB was geformuleerd, alleszins acceptabel
was voor de ontwikkelingslanden en de voorkeur verdient boven telkens bilateraal
af te sluiten investeringsovereenkomsten.Antwoord:Waar vertegenwoordigers van ontwikkelingslanden niet hebben geparticipeerd
in de speciale werkgroep kan niet beoordeeld worden of het geformuleerde voorstel
voor deze groep landen acceptabel was. In zijn algemeenheid echter deel ik
de voorkeur voor een multilateraal raamwerk voor investeringen. Een dergelijk
raamwerk geeft een nadere invulling van de internationale rechtsorde, biedt
tegenwicht aan het gevaar van ongelijke behandeling en schept grotere transparantie
dan het bestaande stelsel van bilaterale overeenkomsten. De inzet van de regering
blijft derhalve ongewijzigd gericht op bevordering van de totstandkoming van
een multilateraal raamwerk, waarbinnen voldoende rekening gehouden wordt met
de belangen van ontwikkelingslanden, in een zo breed mogelijk verband.d)Nu het beleid van de Wereldbank kennelijk gericht is op een nieuwe verstandhouding
en samenwerking, niet alleen van regeringen met het bedrijfsleven, maar ook
binnen een driehoek met de civil society en de ngo's, zouden de leden van
de CDA-fractie willen vernemen, of ook in het Nederlands beleid een dergelijke
dialoog gefaciliteerd zou kunnen worden.Antwoord:De Regering is sterk voorstander van het beleid van de Wereldbank om een
breed draagvlak voor haar landenstrategie te verkrijgen en daardoor het zogenaamde
ownership te versterken en draagt dit ook uit in de Raad van Bewindvoerders.
Overleg met belangengroeperingen en ngo's speelt in dit verband een belangrijke
rol. De financiële middelen die daarvoor benodigd zijn worden door de
Bank zelf ter beschikking gesteld; deze maken deel uit van het administratieve
budget van de Bank, waardoor facilitering van deze dialoog door Nederland
niet opportuun is.De kwestie van ownership en de opvattingen van de Regering terzake komen
prominent aan de orde in de brief aan de Tweede Kamer d.d. 26 februari jl.
over landenbeleid voor de structurele bilaterale hulp. Hierin wordt onder
meer gewezen op de noodzakelijke versterking van de dialoog in en met het
betrokken land over de nationale ontwikkelingsstrategie.e)Kan de regering aanduiden, of zij al concrete voorstellen heeft geformuleerd
of wil formuleren, met name vanuit de Nederlandse traditie van het Rijnlands
kapitalisme terzake beperkingen van de kwetsbaarheid van zwakkere economieën
t.o.v. internationale kapitaalsbewegingen, maar tezelfdertijd met handhaving
van de kansen, die investeringen en langjarige beleggingen bieden? Zou het
denkbaar zijn hier een bredere discussie in de Nederlandse samenleving over
mogelijk te maken, ook n.a.v. de initiatieven van bijv. de Wiardi Beckmanstichting,
EVS, e.a.? Zou het ook denkbaar zijn dit gesprek breed te voeren op basis
ook van de grote financiële kennis, die in Nederland aanwezig is?Antwoord:De regering is van mening dat de internationale financiële architectuur geen rigoureuze vernieuwing behoeft en vindt het verstandiger om verbeteringen
aan te brengen in de bestaande structuren. Zo dringt Nederland stelselmatig
aan op voldoende aandacht voor de sociale en milieugevolgen als een crisis
uitbreekt. Ook pleit Nederland ervoor om de openstelling van economieën
voor internationaal kapitaalverkeer consistent te laten zijn met de ontwikkeling
van de binnenlandse financiële infrastructuur en het toezicht daarop.
Nederland heeft voorts uitgebreid gepleit voor een grotere betrokkenheid van
de particuliere sector bij de preventie en beheersing van financiële
crises om ook op die manier de lasten evenwichtiger te verdelen.Initiatieven zoals de genoemde worden met interesse gevolgd. Het initiatief
voor dit type activiteiten ligt primair bij maatschappelijke organisaties.
Daar waar mogelijk wordt geparticipeerd. Zo ben ik zelf, op uitnodiging van
de EVS, eind vorig jaar in publieke discussie gegaan met Cees Maas, bankier
en oud TG Financiën.f)Waar in de memorie van toelichting gesproken wordt over herijking, rijst
de vraag, of de verplaatsingssnelheid van ambtenaren op OS-posten niet vertraagd
moet worden.Tevens moet de vraag gesteld worden of systematisch is nagegaan, of de
ervaringen van het Nederlands bedrijfsleven om ondersteunende en controlerende
diensten van hoogwaardig niveau onder te brengen bij deskundigen uit ontwikkelingslanden
sporen met het beleid om veel Nederlandse deskundigen, met name in de financiële
en controlerende sfeer, vanuit het departement uit te zenden en op posten
te detacheren. Kunnen hierbij mede betrokken worden de zeer snelle ontwikkelingen op
IT-gebied, die de noodzaak aan controle ter plekke door Nederlandse ambtenaren
zouden kunnen beperken?Antwoord:Er bestaat een grote verscheidenheid aan ambtenaren op OS-posten. De ambtenaren
in de administratieve en financiële sector blijven over het algemeen
3–4 jaar. De OS-specialisten, themadeskundigen op verschillende terreinen
blijven over het algemeen voor een periode van 5 jaar op een post. Evaluaties
wijzen uit, dat deze periode optimaal is voor een constructieve bijdrage aan
de noodzakelijke (institutionele) veranderingen.In toenemende mate wordt gebruik gemaakt van lokale capaciteit die mede
met steun van het Nederlands bedrijfsleven is opgebouwd. De verantwoordingseisen
zijn echter dermate sterk opgeschroefd en de ontwikkeling van de lokale capaciteit
is nog te beperkt dat verwacht mag worden dat inzet van Nederlandse deskundigheid
de ambassades in de financiële en controlerende sfeer voorlopig nog gehandhaafd
dient te blijven. Overigens zal toepassing van de sectorale benadering wel
leiden tot een andere invulling van de financiële controle, die wellicht
op den duur ook minder arbeidsintensief van donorzijde zal zijn.In de meeste ontwikkelingslanden is (nog) geen sprake van een hoogwaardig
telecommunicatienetwerk. Het is niet in algemene termen te zeggen of via bijvoorbeeld
Internet-communicatie met instanties in ontwikkelingslanden mogelijk is. E.e.a.
is afhankelijk van de lokale voorzieningen en de verbindingen waarover het
betreffende land beschikt.De vernieuwing van de telecommunicatieverbindingen tussen het departement
en de posten in het buitenland maakt deel uit van het project Geïntegreerd
Management InformatieSysteem (GMIS). Of daarmee controle ter plekke door Nederlandse
ambtenaren kan worden beperkt is op dit moment niet in te schatten.g)Kan de minister haar stelling verder toelichten, dat de rol van de multilaterale
banken bij de aanpak van de Aziatische (en Latijns-Amerikaanse) crisis
hun vermogen tot uitvoering van ontwikkelingsbeleid heeft beperkt, terzijde
van de fundingsproblematiek van IDA?Antwoord:De rol van de multilaterale ontwikkelingsbanken in de financiële
crises in Zuid-oost-Azië, Rusland en Zuid-Amerika heeft op een aantal
manieren een negatieve invloed op hun vermogen tot uitvoering van ontwikkelingsbeleid:1) De enorme betalingsbalansleningen veroorzaken op korte termijn een
verslechtering van de financiële positie van de banken (dit geldt thans
al voor de Aziatische Ontwikkelingsbank). Hierdoor zouden deze banken minder
goedkoop kunnen inlenen. Deze hogere inleenkosten moeten vervolgens weer worden
doorberekend aan de leners. Op die manier kunnen de betalingsbalansleningen
zorgen voor hogere kosten voor andere leners van de banken.2) Voor zover een ontwikkelingsbank bijdraagt aan het ontwikkelingsfonds
van de betreffende regio (bijv. de Wereldbank aan IDA, de Aziatische ontwikkelingsbank
aan het Aziatische ontwikkelingsfonds van de bank), worden deze bijdragen
gefinancierd uit het netto inkomen van de banken. De grotere betalingsbalansleningen
vereisen grotere reserves om te voorkomen dat de financiële positie van
de banken verder verslechtert. Het beslag van reserves op het netto inkomen
vermindert de ruimte voor overdrachten daaruit aan hun zogenaamde «zachte»
loketten, het gaat hier om relevante bedragen: de IBRD is in deze zin nu al
de grootste IDA-«donor».h)Hoe gaat de minister om met de zekere spanning, die er bestaat tussen
vertrouwen en ownership van ontvangende landen met good governance en het
vastleggen van allerlei belangrijke doeleinden in kwantitatieve termen, zoals
bijv. gebeurd is op de Sociale Top in Kopenhagen?Antwoord:Goed bestuur is niet alleen een criterium voor selectie van partnerlanden,
maar ook een doelstelling van het OS-beleid, die onder meer een evenwichtige
ontwikkeling en een behoorlijk verdelingsbeleid impliceert.De doeleinden van de Sociale Top zijn destijds door de landen die hebben
deelgenomen aan de Sociale Top in Kopenhagen onderschreven. Daarmee hebben
ze ingestemd met een evenwichtige aandacht in hun beleidsuitvoering voor sociale
basisvoorzieningen. Met de geselecteerde landen zal de relatie worden geïntensiveerd
en zal een permanente dialoog worden gevoerd waarin de landen op deze internationale
consensus kunnen worden aangesproken. Nederland zal in dit verband zeker wijzen
op het belang van goed beleid en goed bestuur, waarvan een redelijke verdeling
tussen sociale en andere voorzieningen deel uitmaakt. Voor de goede orde wijs
ik erop dat Nederland zijn belofte om 20% van het budget te besteden aan basis-sociale
voorzieningen mede kan realiseren door bijdragen aan multilaterale organisaties
voor deze doelstellingen te oormerken.i)Kan de minister aangeven welke maatregelen zij wil nemen om de gebleken
blokkades bij de invoering van fiscale faciliteiten ten bate van milieu- en
natuurinvesteringen op te heffen?Antwoord:De fiscale faciliteiten ten bate van milieu en natuurinvesteringen zijn,
na goed overleg met de groenfondsen, via de publicatie in de Staatscourant
van het besluit «Inkomstenbelasting, uitvoering van de afgifte groenverklaringen
ten behoeve van buitenlandse projecten» in september 1998 ingevoerd.
Hoewel er veel belangstelling van de groenfondsen voor de fiscale groenregeling
bestaat, zijn de ervaringen met het gebruik ervan nog te beperkt om nu al
een aanpassing van de regeling te overwegen. Een jaar na de invoering van
de regeling zal in overleg met de betrokken collega's van VROM, van Financiën
en van LNV worden nagegaan of er behoefte bestaat aan een bijstelling van
genoemde regeling. Ook zal dan worden bepaald of voor het bevorderen van milieu
en natuurinvesteringen in het buitenland nog additionele maatregelen wenselijk
zijn. 4. Europese samenwerkinga)Kan de minister aangeven op welke wijze zij de coördinatie van de
lidstaten terzake hun OS-beleid wil bevorderen?Antwoord:Ik ben een groot voorstander van verbeterde donorcoördinatie en stel
mij daarbij op het standpunt dat deze bij voorkeur onder leiding en verantwoordelijkheid
van het ontvangende land dient plaats te vinden. Indien dit (nog) niet mogelijk
is, behoort naar mijn mening de verantwoordelijkheid voor donorcoördinatie
te worden gelegd bij de instanties die daartoe het best geëquipeerd zijn,
namelijk de Verenigde Naties en de Bretton Woods instellingen. Ik heb minder
hoge verwachtingen van donorcoördinatie die beperkt is tot de kring van
EU-lidstaten, of van een prominente rol van de EU in donorcoördinatieprocessen.De Raad van EU-ministers voor Ontwikkelingssamenwerking heeft in 1998
een aantal richtlijnen voor operationele (of veld)coördinatie in EU-kader
aangenomen, waarin modaliteiten voor EU-coördinatie op het niveau van
het ontvangende land zijn vastgelegd. Ik onderschrijf deze richtlijnen, maar
ben van mening dat, alvorens verdere stappen kunnen worden gezet, eerst dient
te worden bezien hoe zij in de praktijk functioneren. De komende OS-Raad zal
hierover van gedachten wisselen. Teneinde in deze discussie beter beslagen
ten ijs te komen heb ik onlangs een vragenlijst naar alle Nederlandse posten
in ontwikkelingslanden laten zenden waarin zij kunnen aangeven wat de praktijkervaringen
tot dusverre zijn.Tot slot is in dit verband van belang dat ik invoering van de zogenaamde
sectorale benadering een van de kerndoelstellingen van het OS-beleid acht.
Sectorale benadering veronderstelt effectieve coördinatie onder leiding
van het ontvangende land, of een strategie waarbij doelgericht naar deze situatie
wordt toegewerkt. Deze boodschap wordt momenteel via de beschikbare kanalen
in Brussel overgebracht, overigens niet uitsluitend door Nederland, waarbij
de verwachting is dat zij geleidelijk zal leiden tot aanpassing van het communautaire
OS-beleid en de uitvoering daarvan.b)Kan de minister aangeven welke stappen zij, tezamen met anderen, wil nemen
om de kwaliteit van de hulpverlening via de Europese Commissie te verbeteren?Antwoord:Zie ook het antwoord op vraag 4.a.In het document «De staat van Europa», onlangs toegezonden
aan de Tweede Kamer, staat dat de agenda van de Raad Ontwikkelingssamenwerking
dit jaar in het teken van kwaliteitsverbetering staat. Tot de belangrijkste
agendapunten behoren immers de behandeling van een viertal onafhankelijk evaluaties
van communautaire hulpprogramma's en de onderhandelingen over het nieuwe Lomé-verdrag.
Ten aanzien van de evaluaties geldt, dat Nederland niet alleen enkele jaren
geleden aan de wieg ervan stond, maar ook nu, in het eindstadium,
een zeer actieve en kritische rol speelt, waarbij de nadruk op kwaliteitsaspecten
ligt. Onder meer deze opstelling heeft geleid tot een constructieve, inhoudelijke
discussie over de evaluatiestudies, die op dit moment gaande is en zal leiden
tot kwalitatieve aanpassingen van het beleid, zoals dat is vastgelegd in bijvoorbeeld
de Lomé-conventie en de verordeningen die aan de regionale programma's
ten grondslag liggen.Ook ten aanzien van de Lomé-onderhandelingen geldt dat Nederland
als een van de aanjagers fungeert van het debat over kwaliteit van de hulp.
Dit heeft in eerste instantie geleid tot aanscherping van de tekst van het
EU-onderhandelingsmandaat in 1998 op dit punt. Op basis van dit mandaat worden
momenteel de onderhandelingen met de ACS-landen gevoerd, en tracht ik te bewerkstelligen
dat de kwaliteitsdimensie (verbeterd hulp-management, sectorale benadering,
grotere nadruk op MOL's, onafhankelijkheid van evaluatiediensten, etc.) niet
uit het oog wordt verloren.c)Zou de zeer omvangrijke noodhulp, die de Europese Commissie verstrekt,
consequenties kunnen hebben voor de omvang en de accenten van de Nederlandse
noodhulp?Antwoord:Een en ander wordt bezien in het kader van de voorbereiding van de Voorjaarsnota.
De Europese Commissie (meer in het bijzonder ECHO, de humanitaire-hulptak
van de Commissie) beschikt inderdaad over een omvangrijk budget voor noodhulp.
In 1998 was op de reguliere Commissiebegroting een bedrag van 384 miljoen
euro beschikbaar voor ECHO-projecten. Daarnaast heeft de Commissie, na verkregen
toestemming van de Begrotingsautoriteit, de mogelijkheid gebruik te maken
van de in de begroting opgenomen reserve voor noodsituaties. Deze bedroeg
in 1998 338 miljoen euro. Ter vergelijking: in de Nederlandse begroting
voor 1999 is een bedrag voorzien ad 415 mln gulden voor humanitaire hulpactiviteiten.Anderzijds wil ik wel wijzen op het feit dat blijkens gegevens gepubliceerd
door de Verenigde Naties, ondanks de door de Commissie en bilaterale donoren
gereserveerde bedragen, de totale hoeveelheid beschikbare fondsen voor humanitaire
hulp gestaag afneemt. Tevens blijkt daaruit dat de fondsen telkenjare weer
tekort schieten in vergelijking met de geïdentificeerde behoeften (vide
o.a. het dekkingspercentage van door de Verenigde Naties gelanceerde Consolidated
Appeals: In 1997 bedroeg die dekking 61% terwijl in 1992 die dekking nog 72%
bedroeg.) De problemen waarmee humanitaire organisaties als het ICRC en UNHCR
zich geconfronteerd zien om hun begrotingen sluitend te krijgen, zijn eveneens
een indicatie van het wereldwijde gebrek aan middelen voor de leniging van
voorkomende humanitaire noden.d)Zou het denkbaar zijn om de door de minister bepleite sterkere positie
van arme landen bij de geschillenbeslechting bij handelsconflicten te verankeren
in maatregelen en voorstellen van de EU?Antwoord:Er bestaat reeds een voorstel voor een onafhankelijke rechtswinkel (Law
Advisory Centre) die onpartijdige ondersteuning kan bieden aan ontwikkelingslanden
in WTO-geschillenbeslechtingsprocedures. Nederland, één van
de drie EU-lidstaten (naast het VK en Zweden) die zich van meet af aan warm
voorstander van het voorstel hebben getoond, heeft actief bijgedragen aan
de ontwikkeling van dit belangrijke initiatief. Meer ontwikkelingslanden hebben
inmiddels hun steun aan het voorstel gegeven.Ook in EU-kader wordt de noodzaak thans erkend van versterking van de
positie van ontwikkelingslanden bij geschillenbeslechting. Dit heeft geleid
tot een recent voorstel van de Commissie ter versterking van het WTO-secretariaat
met betrekking tot neutrale, vooral administratieve ondersteuning van ontwikkelingslanden
bij geschillenbeslechting.Het Commissie-voorstel kan hoogstens worden gezien als complementair aan
dat van de eerdergenoemde initiatiefgroep, ook indien binnen het WTO-secretariaat
beperkte ondersteuning op dit punt mogelijk zou blijken, blijft een onafhankelijke
Rechtswinkel nodig teneinde een «level playingfield» in de geschillenbeslechting
te verwezenlijken.De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,E. L. Herfkens 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-26200-V-148a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl