Regels met betrekking tot versnelde ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten (Crisis- en herstelwet); Amendement om het nieuwe onteigeningsregime te evalueren
Staten-Generaal — Kamerstuk Amendement
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136985
 2009-2010
 
 32 127
 Regels met betrekking tot versnelde ontwikkeling en verwezenlijking
van ruimtelijke en infrastructurele projecten (Crisis- en herstelwet)
 
 
 
 
 Nr. 
 57
 AMENDEMENT VAN HET LID WIEGMAN-VAN MEPPELEN SCHEPPINK
 Ontvangen 12 november 2009
 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
 
 In artikel 3.9 wordt na onderdeel O een onderdeel ingevoegd, luidende:
 P
 Na Titel VII wordt een nieuwe Titel ingevoegd, luidende:
 TITEL VIIa. EVALUATIE
 Artikel 125
 Onze Ministers van Justitie, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer en van Verkeer en Waterstaat zenden binnen drie jaar na de
inwerkingtreding van de Crisis- en herstelwet aan de Staten-Generaal een verslag
over de doeltreffendheid en effecten in de praktijk van de artikelen 3.9,
3.10, onderdeel D, 3.12, onderdeel C, 3.13, 3.14, 3.23 en 3.24, onderdeel
D, van die wet.
 Artikel 126
 Tenzij binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de Crisis- en herstelwet
een voorstel van wet tot regeling van de in artikel 125 bedoelde onderwerpen
wordt ingediend bij de Staten-Generaal, worden de volgende wijzigingen doorgevoerd:
 I
 De onteigeningswet wordt als volgt gewijzigd:
 A
 In het eerste lid van artikel 54a wordt «dan wel artikel 78, tweede
lid» vervangen door: artikel 80, eerste lid, dan wel artikel 87, tweede
lid.
 B
 Artikel 54g wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. «78, achtste lid, en 79» wordt vervangen door: 80,
derde lid, en 87, achtste lid.
 
 2. «dan wel 78, zevende lid» wordt vervangen door: 86,
derde lid, dan wel 87, zevende lid.
 C
 Artikel 61 komt te luiden:
 Artikel 61
 1. Indien tengevolge van oorzaken die de onteigenende partij in staat
was uit de weg te ruimen, met het werk waartoe werd onteigend niet binnen
drie jaar nadat het vonnis van onteigening kracht van gewijsde heeft verkregen,
een aanvang is gemaakt, of de arbeid meer dan drie jaren mocht zijn gestaakt,
of indien uit andere omstandigheden is aan te tonen dat het werk blijkbaar
niet tot stand zal worden gebracht, kan de onteigende partij, naar haar keuze,
hetzij bij de rechter het afgestane terugvorderen in de toestand, waarin het
zich alsdan bevindt, onder gehoudenheid om in evenredigheid tot de terugontvangen
waarde de schadeloosstelling terug te geven, hetzij een vordering indienen
tot uitkering van een door de rechter naar billijkheid te bepalen schadeloosstelling
boven de reeds ontvangen schadeloosstelling.
 
 2. Onder het werk waartoe werd onteigend als bedoeld in het eerste
lid worden mede verstaan: niet ingrijpende aanpassingen of aanpassingen van
geringe omvang van het werk ten behoeve waarvan onteigend wordt dan wel aanpassingen
van het werk die passen binnen het kader ter uitvoering waarvan tot onteigening
wordt overgegaan.
 D
 Titel IV komt te luiden:
 TITEL IV. ONTEIGENING IN HET BELANG VAN DE RUIMTELIJKE
ONTWIKKELING, VAN DE VOLKSHUISVESTING, VAN DE OPENBARE ORDE EN VAN DE HANDHAVING
VAN DE OPIUMWET
 Artikel 77
 1. Onteigening ten name van de gemeente, van een ander publiekrechtelijk
lichaam of van een rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid, toegelaten
ingevolge artikel 70 of 70j van de Woningwet, kan plaatsvinden:
 1°. ten behoeve van de uitvoering van of ter handhaving van de
feitelijke toestand overeenkomstig een bestemmingsplan, een inpassingsplan
als bedoeld in artikel 3.26 of 3.28 van de Wet ruimtelijke ordening hieronder
mede begrepen;
 2°. ten behoeve van de uitvoering van een bouwplan, dan wel een
plan van werken, geen bouwwerken zijnde, of een plan van werkzaamheden voor
het opheffen van ernstig achterstallig onderhoud in het belang van de volkshuisvesting,
mits een hierop betrekking hebbend besluit op grond van artikel 13 van de
Woningwet dan wel een besluit tot oplegging van een last onder bestuursdwang
of oplegging van een last onder dwangsom wegens overtreding van
het bepaalde bij of krachtens artikel 1a, 1b, 7b of 13 van de Woningwet
onherroepelijk is geworden;
 3°. ten behoeve van de uitvoering van een projectbesluit als
bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, onder f, van de Wet ruimtelijke ordening;
 4°. ten behoeve van de ontruiming van oppervlakten in het belang
van de volkshuisvesting;
 5°. ten behoeve van de verwijdering van een of meer ontruimde,
onbewoonbaar verklaarde woningen of van een of meer niet meer in gebruik zijnde
andere gebouwen, indien deze woningen of gebouwen dermate in verval zijn geraakt
of verminkt, dat zij de omgeving in ernstige mate ontsieren;
 6°. ten behoeve van de uitvoering van een besluit als bedoeld
in artikel 3.30, 3.33 of 3.35 van de Wet ruimtelijke ordening, alsmede
met voorzieningen die met de uitvoering van zodanig besluit rechtstreeks verband
houden;
 7°. van een gebouw als bedoeld in artikel 14 van de Woningwet
ten behoeve van de handhaving van de openbare orde rond dat gebouw of van
de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet in zodanig gebouw, indien de uitoefening
van de bevoegdheden, bedoeld in artikel 14, eerste lid, van de Woningwet,
geen uitzicht heeft geboden op een duurzaam herstel van de openbare orde rond
dat gebouw welke is verstoord door gedragingen in het gebouw, onderscheidenlijk
het duurzaam achterwege blijven van een overtreding van artikel 2 of 3
van de Opiumwet in dat gebouw;
 8°. van een gebouw, een open erf of een terrein als bedoeld in
artikel 97 van de Woningwet ten behoeve van het opheffen van een overtreding
als bedoeld in dat artikel, indien de toepassing van de bevoegdheden, bedoeld
in artikel 14, eerste lid, van de Woningwet, geen uitzicht heeft geboden op
het duurzaam achterwege blijven van een zodanige overtreding.
 
 2. In dit artikel wordt verstaan onder:
 a. bouwplan: een project tot het plaatsen, het geheel of gedeeltelijk
oprichten, vernieuwen of veranderen alsmede het vergroten van een of meer
bouwwerken;
 b. plan van werken, geen bouwwerken zijnde: een project tot het aanleggen,
het geheel of gedeeltelijk vernieuwen of veranderen alsmede het vergroten
van een of meer werken, geen bouwwerken zijnde;
 c. plan van werkzaamheden: een project tot het verrichten van een
of meer werkzaamheden.
 
 3. Een bouwplan kan mede een plan van werken, geen bouwwerken zijnde,
of een plan van werkzaamheden omvatten; een plan van werken, geen bouwwerken
zijnde, kan mede een plan van werkzaamheden omvatten.
 
 4. Burgemeester en wethouders geven toepassing aan de artikelen 3:11
tot en met 3:18 van de Algemene wet bestuursrecht.
 
 5. In de in het eerste lid genoemde gevallen geschiedt de onteigening
overeenkomstig de volgende artikelen.
 Artikel 79
 1. De onteigening ten name van de gemeente heeft plaats uit kracht
van een besluit van de gemeenteraad. Dit besluit behoeft Onze goedkeuring.
Alvorens te beslissen omtrent goedkeuring horen Wij de Raad van State. De
goedkeuring kan worden onthouden indien de naar voren gebrachte bedenkingen
daartoe aanleiding geven, wegens het niet of onvoldoende gediend zijn van
het volkshuisvestingsbelang, het ruimtelijke ontwikkelingsbelang
of het publiek belang, of het onvoldoende aanwezig zijn van de noodzaak of
de urgentie.
 2. Indien toepassing is gegeven aan artikel 3.26, eerste en vierde
lid, of aan artikel 3.27 van de Wet ruimtelijke ordening geschiedt de onteigening
ten name van de provincie en treden voor de toepassing van titel IV telkens
provinciale staten in de plaats van de gemeenteraad en gedeputeerde staten
in de plaats van het gemeentebestuur of burgemeester en wethouders.
 3. Indien toepassing is gegeven aan artikel 3.28, eerste en vierde
lid, of 3.29 van de Wet ruimtelijke ordening, geschiedt de onteigening
ten name van de Staat en treedt voor toepassing van titel IV telkens Onze
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer in de
plaats van de gemeenteraad, van het gemeentebestuur en van burgemeester en
wethouders.
 Artikel 80
 1. Op de voorbereiding van de beslissing tot onteigening van de gemeenteraad
is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing.
 2. In ieder geval worden ter inzage gelegd:
 1°. een uitgewerkt plan met uitvoerige kaarten en met grondtekeningen
waarop de te onteigenen onroerende zaken, en bij afzonderlijke onteigening
als bedoeld in artikel 4, eerste lid, de onroerende zaken waarop de te onteigenen
rechten rusten, met vermelding van hun kadastrale aanduiding zijn aangewezen;
 2°. een lijst van de te onteigenen onroerende zaken aangeduid
met hun kadastrale aanduiding met vermelding van
 a. de grootte volgens de basisregistratie kadaster van elk der desbetreffende
percelen en, indien een te onteigenen onroerende zaak een gedeelte van een
perceel uitmaakt, bovendien de grootte van dat gedeelte;
 b. de namen van de eigenaars van elk dier zaken, volgens de basisregistratie
kadaster;
 3°. bij afzonderlijke onteigening als bedoeld in artikel 4, eerste
lid, een lijst van de te onteigenen rechten met vermelding van de kadastrale
aanduiding van de zaken waarop zij rusten, en de namen van de rechthebbenden
op die rechten volgens de basisregistratie kadaster.
 3. Het raadsbesluit tot onteigening vervalt, indien het niet uiterlijk
zes maanden na afloop van de termijn bedoeld in artikel 3:16, eerste lid,
van de Algemene wet bestuursrecht met de plannen, kaarten, grondtekeningen
schriftelijke zienswijzen en het verslag, bedoeld in artikel 3:17 van de Algemene
wet bestuursrecht, aan Ons is voorgedragen. Een door Ons goedgekeurd raadsbesluit
tot onteigening vervalt, indien de onteigenende partij niet binnen twee jaar
na de dagtekening van Ons besluit de eigendom bij minnelijke overeenkomst
heeft verkregen overeenkomstig het bepaalde in artikel 17 of de in het onteigeningsbesluit
aangewezen eigenaren voor de rechtbank binnen wiens rechtsgebied de onroerende
zaken waarop de onteigening betrekking heeft gelegen zijn, heeft doen dagvaarden
overeenkomstig artikel 18.
 Artikel 82
 Artikel 64b, tweede en derde lid, is van toepassing, met dien verstande
dat in plaats van «de Staat» wordt gelezen: de gemeente.
 Artikel 83
 1. Besluit de gemeenteraad tot onteigening, dan worden bij raadsbesluit
de te onteigenen onroerende zaken en rechten aangewezen door aanhaling van
de in art. 80 bedoelde grondtekeningen en vermelding van:
 1°. de kadastrale aanduiding van de onroerende zaken met vermelding
van de grootte volgens de basisregistratie kadaster van elk van de desbetreffende
percelen en, indien een te onteigenen onroerende zaak een gedeelte van een
perceel uitmaakt, bovendien de grootte van dat gedeelte;
 2°. bij afzonderlijke onteigening als bedoeld in artikel 4, eerste
lid, de kadastrale aanduiding van de onroerende zaken waarop de te onteigenen
rechten rusten;
 3°. de namen volgens de basisregistratie kadaster van de eigenaars
van de te onteigenen onroerende zaken en, bij afzonderlijke onteigening als
bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de rechthebbenden op de te onteigenen
rechten.
 2. Indien nog andere onroerende zaken of rechten dan die, welke krachtens
het eerste lid van dit artikel ter onteigening zijn aangewezen, onteigend
moeten worden, worden de artikelen 79, 80, 82 en 83 wederom worden toegepast,
en is het bepaalde in het eerste lid van toepassing.
 Artikel 84
 1. De terinzagelegging van het raadsbesluit overeenkomstig artikel
3:44, eerste lid, onderdeel a, van de Algemene wet bestuursrecht geschiedt
gelijktijdig met de voordracht aan Ons.
 2. De ingevolge artikel 3:44 van de Algemene wet bestuursrecht verplichte
kennisgeving houdt mededeling in van de in het derde lid bedoelde bevoegdheid.
 3. Gedurende zes weken vanaf het tijdstip van terinzagelegging kunnen
belanghebbenden, die tijdig hun zienswijze bij de gemeenteraad naar voren
hebben gebracht, schriftelijk bij Ons bedenkingen naar voren brengen tegen
het raadsbesluit tot onteigening.
 Artikel 85
 1. In afwijking van artikel 80 kan de gemeenteraad, in geval van
onteigening ten behoeve van de uitvoering van één of meer ingevolge
artikel 3.4 van de Wet ruimtelijke ordening aangewezen onderdelen van een
bestemmingsplan, aanstonds tot onteigening besluiten. De artikelen 83 en 84,
eerste en tweede lid, zijn van overeenkomstige toepassing. Belanghebbenden
kunnen gedurende de in artikel 84, eerste lid, genoemde termijn schriftelijk
bij Ons bedenkingen naar voren brengen tegen het raadsbesluit tot onteigening.
De in artikel 84, tweede lid, bedoelde kennisgeving houdt mededeling in van
deze bevoegdheid. Het raadsbesluit tot onteigening vervalt, indien het niet
binnen vier weken na het nemen van dat besluit met de plannen, kaarten en
grondtekeningen aan Ons is voorgedragen.
 2. De in het eerste lid bedoelde bevoegdheid van de gemeenteraad
vervalt drie jaar na de dag waarop het desbetreffende onderdeel van het bestemmingsplan
rechtskracht heeft verkregen.
 Artikel 86
 1. Het koninklijk besluit omtrent goedkeuring van het raadsbesluit
wordt binnen negen maanden na afloop van de termijn, bedoeld in artikel 84,
eerste lid, of 85, eerste lid, bekendgemaakt. Artikel 10:31, tweede,
derde en vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht is niet van toepassing.
Van het koninklijk besluit wordt mededeling gedaan aan gedeputeerde staten
en, zo mogelijk, aan de in artikel 83, eerste lid, onder 3°, bedoelde
eigenaren en andere rechthebbenden.
 2. Alvorens te beslissen omtrent het raadsbesluit tot onteigening
worden degenen, die tijdig ingevolge artikel 84, derde lid, dan wel artikel
85, eerste lid, bedenkingen naar voren hebben gebracht, door Onze Minister
die het aangaat, in de gelegenheid gesteld zich te doen horen. Zonodig kan
Onze Minister ook andere belanghebbenden in de gelegenheid stellen zich te
doen horen.
 3. Het koninklijk besluit wordt met het raadsbesluit tot onteigening
in de Staatscourant geplaatst.
 Artikel 87
 1. Onteigening ten name van een ander publiekrechtelijk lichaam dan
de gemeente of van een rechtspersoon als bedoeld in artikel 77, eerste lid,
aanhef, heeft op verzoek van dat lichaam of die rechtspersoon plaats uit kracht
van een koninklijk besluit. Alvorens omtrent het verzoek tot onteigening wordt
beslist, wordt de Raad van State gehoord. Bij de indiening van het verzoek
legt de verzoeker de stukken bedoeld in artikel 80, tweede lid, over aan Onze
Minister die het aangaat.
 2. Op de voorbereiding van de beslissing tot onteigening is afdeling
3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. De in artikel 3:12 van
de Algemene wet bestuursrecht bedoelde kennisgeving wordt gedaan door de burgemeester.
Deze kennisgeving vermeldt zo mogelijk de aard en de strekking van de feitelijke
werken of werkzaamheden. Terinzagelegging geschiedt tevens ter secretarie
van de gemeente waar de betrokken onroerende zaken zijn gelegen. In ieder
geval worden ter inzage gelegd de in artikel 80, tweede lid, bedoelde stukken.
 3. Mondelinge zienswijzen kunnen naar voren worden gebracht bij Onze
Minister wie het aangaat.
 4. Alvorens omtrent het verzoek tot onteigening wordt beslist, worden
degenen, die tijdig ingevolge artikel 3:15 van de Algemene wet bestuursrecht
een zienswijze naar voren hebben gebracht, door Onze Minister die het aangaat,
in de gelegenheid gesteld zich te doen horen. Zo nodig kan Onze Minister ook
andere belanghebbenden in de gelegenheid stellen zich te doen horen.
 5. Op een koninklijk besluit tot onteigening is artikel 83, eerste
lid, van overeenkomstige toepassing.
 6. Het koninklijk besluit wordt bekendgemaakt binnen negen maanden
na afloop van de termijn gedurende welke de stukken ingevolge artikel 3:11,
vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht ter inzage hebben gelegen. Het
besluit wordt in ieder geval bekendgemaakt aan de onteigenende partij en,
zo mogelijk, aan de in artikel 83, eerste lid, onder 3°, bedoelde eigenaren
en andere rechthebbenden.
 7. Van het besluit wordt mededeling gedaan door plaatsing in de Staatscourant.
Terinzagelegging ingevolge artikel 3:44, eerste lid, onderdeel a, van de Algemene
wet bestuursrecht vindt tevens plaats op de secretarie van de betrokken gemeente.
De burgemeester geeft tevens kennis van de zakelijke inhoud van het besluit
in een of meer dag-, nieuws-, of huis-aan-huisbladen die in de gemeente verspreid
worden, onder vermelding van datum en nummer van het koninklijk besluit en
van de Staatscourant waarin het besluit is geplaatst.
 8. Het koninklijk besluit tot onteigening vervalt, indien de onteigenende
partij niet binnen twee jaar na dagtekening van het koninklijk besluit de
eigendom bij minnelijke overeenkomst heeft verkregen overeenkomstig artikel
17, of de eigenaren, in het onteigeningsbesluit aangewezen, voor de rechtbank,
in welker rechtsgebied de onroerende zaken gelegen zijn, waarop de onteigening
betrekking heeft, heeft doen dagvaarden overeenkomstig artikel 18.
 Artikel 88
 De artikelen 2, 3, 4, 17 tot en met 20, 22, 24, 26 tot en met 38, 40,
41, 42, eerste en derde lid, 42a, eerste tot en met vijfde lid, 43 tot en
met 47, en 49 tot en met 54t zijn van overeenkomstige toepassing, behoudens
dat:
 1. indien de gemeenteraad tot onteigening heeft besloten, hetgeen
van Ons besluit gezegd wordt, van toepassing wordt op het besluit van de gemeenteraad;
 2. wanneer de onteigening geschiedt ten name van een ander publiekrechtelijk
lichaam of een instelling, dat lichaam of deze instelling als eisende partij
optreedt;
 3. het verzoek, bedoeld in artikel 54a, kan worden gedaan, zodra
de terinzagelegging overeenkomstig artikel 3:44, eerste lid, onderdeel a,
van de Algemene wet bestuursrecht heeft plaats gehad en bij het verzoekschrift
in plaats van de in artikel 54a, tweede lid, onder a tot en met d, genoemde
stukken moet worden overgelegd afschrift van het besluit van de gemeenteraad
of van het koninklijk besluit.
 Artikel 89
 Ten minste drie dagen vóór de verschijning legt de onteigenende
partij tot staving van haar eis ter griffie van de rechtbank over:
 a. indien de gemeenteraad tot onteigening heeft besloten:
 1°. een exemplaar van de Staatscourant, waarin Ons besluit met
het daarbij goedgekeurd raadsbesluit ingevolge artikel 86, derde lid, is geplaatst;
 2°. een door de burgemeester afgegeven bewijs, dat de artikelen
80 en 84 zijn of, indien de gemeenteraad tot onteigening heeft besloten overeenkomstig
artikel 85, artikel 84 is nageleefd;
 b. indien tot onteigening is besloten overeenkomstig het bepaalde
in artikel 87: een exemplaar van de Staatscourant, waarin is geplaatst Ons
besluit, waarbij de te onteigenen onroerende zaken en rechten worden aangewezen.
\ {art}Artikel 90}
 De rechtbank wijst de eis van de onteigenende partij niet toe:
 1°. indien de volgens artikel 89 door de onteigenende partij
over te leggen bescheiden niet zijn overgelegd;
 2°. indien blijkt dat de artikelen 80 en 84 niet zijn of, indien
de gemeenteraad tot onteigening heeft besloten overeenkomstig artikel 85,
artikel 84 niet is nageleefd.
 Artikel 91
 Bij de berekening der schadevergoeding wordt niet gelet op veranderingen
die kennelijk zijn tot stand gebracht om de schadevergoeding te verhogen.
Evenmin wordt gelet op veranderingen, tot stand gebracht na de terinzagelegging
van de in artikel 80 juncto artikel 3:11 van de Algemene wet bestuursrecht
of de in artikel 87 bedoelde bescheiden dan wel, indien de gemeenteraad tot
onteigening heeft besloten overeenkomstig artikel 85, na de terinzagelegging,
bedoeld in artikel 84, tenzij het normale of noodzakelijke veranderingen betreft
die aansluiten bij de aard en de wijze van gebruik van de onroerende zaak
ten tijde van die terinzagelegging.
 Artikel 93
 1. Indien het te onteigenen gebouw onbewoonbaar is verklaard, wordt
de waarde vergoed van de grond en van de bouwmaterialen, ingeval het gebouw
voor geen enkel doeleinde kan worden gebruikt. Ingeval het gebouw tot enig
ander doeleinde dan bewoning kan worden gebruikt, wordt vergoed de waarde
van de grond en van de bouwmaterialen, vermeerderd met zodanig bedrag, als
billijk kan worden geacht in verband met de meerdere voordelen, die de eigenaar
uit bedoeld gebruik zou kunnen trekken.
 2. Indien slechts een gedeelte van het te onteigenen gebouw onbewoonbaar
is verklaard, wordt daarmee rekening gehouden bij de bepaling
van de waarde van het geheel. Daarbij wordt gelet op de geschiktheid of ongeschiktheid
van het onbewoonbaar verklaarde deel voor andere doeleinden dan bewoning.
 Artikel 94
 1. Indien aan een besluit als bedoeld in artikel 13 van de Woningwet,
strekkende tot het treffen van bepaalde voorzieningen aan een gebouw of een
daartoe strekkend besluit tot oplegging van een last onder bestuursdwang of
oplegging van een last onder dwangsom wegens niet-naleving van het bepaalde
bij of krachtens artikel 1a, 1b, 7b of 13 van de Woningwet geen gevolg
wordt gegeven, wordt vergoed de waarde die het gebouw zou hebben in het geval
zodanige voorzieningen waren getroffen, met aftrek van de kosten van het treffen
van die voorzieningen.
 2. Indien het gebouw door een groter aantal personen wordt bewoond
dan volgens plaatselijke verordening geoorloofd is, wordt bij het bepalen
van de werkelijke waarde geen rekening gehouden met de vermeerdering van huurprijs,
die uit deze overschrijding voortvloeit.
 Artikel 95
 Indien de verhuring na het tijdstip van de nederlegging, bedoeld in artikel
91, heeft plaats gehad, wordt door de onteigenende partij aan de huurder geen
schadeloosstelling betaald, maar heeft deze een vordering tot schadevergoeding
tegen den verhuurder, tenzij anders is overeengekomen.
 Artikel 95a
 Indien de verpachting na het tijdstip van de nederlegging, bedoeld in
artikel 91, heeft plaats gehad, wordt door de onteigenende partij aan de pachter
geen schadeloosstelling betaald, maar heeft deze een vordering tot schadevergoeding
tegen de verpachter, tenzij anders is overeengekomen.
 Artikel 96
 Ten aanzien van de betaling van de schadeloosstelling gelden de bepalingen
van Titel I, hoofdstuk IV.
 II
 Artikel 16 van de Spoedwet wegverbreding komt te luiden:
 Artikel 16. (toepassing onteigeningswet)
 1. Onteigening van onroerende zaken en van rechten als bedoeld in
artikel 4, eerste lid, van de onteigeningswet ten behoeve van de uitvoering
van het wegaanpassingsbesluit geschiedt ingevolge het besluit, bedoeld in
artikel 72a van de onteigeningswet, met dien verstande dat over het in artikel
72a van de onteigeningswet bedoelde besluit de Raad van State niet wordt gehoord.
 2. De in artikel 18, eerste lid, van de onteigeningswet bedoelde
dagvaarding kan geschieden nadat het wegaanpassingsbesluit is vastgesteld.
 3. Onverminderd het bepaalde in artikel 59, eerste lid, van de onteigeningswet
kan het vonnis van onteigening van de rechtbank niet eerder in de openbare
registers worden ingeschreven dan nadat het wegaanpassingsbesluit onherroepelijk
is geworden.
 4. In aanvulling op de artikelen 54n en 59 van de onteigeningswet
is ten behoeve van de in het derde lid bedoelde inschrijving een
uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dan wel
een verklaring van de Secretaris van de Raad van State nodig, waaruit blijkt
dat het wegaanpassingsbesluit onherroepelijk is geworden.
 III
 In de Tracéwet worden na artikel 20 twee artikelen toegevoegd,
luidende:
 Artikel 20b
 De in artikel 18, eerste lid, van de onteigeningswet bedoelde dagvaarding
kan geschieden nadat het tracébesluit is vastgesteld.
 Artikel 20c
 1. Onverminderd het bepaalde in artikel 59, eerste lid, van de onteigeningswet
kan het vonnis van onteigening van de rechtbank niet eerder in de openbare
registers worden ingeschreven dan nadat het tracébesluit onherroepelijk
is geworden.
 2. In aanvulling op de artikelen 54n en 59 van de onteigeningswet
is ten behoeve van de in het eerste lid bedoelde inschrijving een uitspraak
van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dan wel een verklaring
van de Secretaris van de Raad van State nodig, waaruit blijkt dat het tracébesluit
onherroepelijk is geworden.
 IV
 In artikel 13, eerste lid, van de Tijdelijke wet huurkoop onroerende zaken
wordt «ingevolge artikel 78, tweede lid, van de onteigeningswet»
vervangen door: bedoeld in artikel 80 van de onteigeningswet alsmede de terinzagelegging
van het besluit van de gemeenteraad bedoeld in artikel 85, mede in verband
met artikel 84 van de onteigeningswet.
 V
 Artikel 5.14 van de Waterwet komt te luiden:
 
 1. De in artikel 18, eerste lid, van de onteigeningswet bedoelde
dagvaarding kan geschieden nadat het projectplan door gedeputeerde staten
is goedgekeurd. De rechtbank spreekt de onteigening niet uit dan nadat het
projectplan onherroepelijk is geworden.
 
 2. Onteigening ingevolge titel II of IIa van de onteigeningswet kan
mede geschieden ter uitvoering van de in een projectplan opgenomen voorzieningen,
bedoeld in artikel 5.4, tweede of derde lid.
 VI
 Na artikel 7j van de Wet op de waterkering wordt een artikel ingevoegd,
luidende:
 Artikel 7k
 1. De in artikel 18, eerste lid, van de onteigeningswet bedoelde
dagvaarding kan geschieden nadat het plan door gedeputeerde staten is goedgekeurd.
 2. De rechtbank spreekt de onteigening niet uit dan nadat het plan
onherroepelijk is geworden.
 VII
 In de Wet ruimtelijke ordening wordt na artikel 3.36a een artikel ingevoegd,
luidende:
 Artikel 3.36b
 1. De in artikel 18, eerste lid, van de onteigeningswet bedoelde
dagvaarding kan geschieden, nadat:
 a. het bestemmings- of inpassingsplan, een projectbesluit hieronder
begrepen, als bedoeld in artikel 3.30, eerste lid, onder b, onderscheidenlijk
de artikelen 3.33, eerste lid, onder b, of 3.35, eerste lid, onder b,
is vastgesteld;
 b. een bestemmings- of inpassingsplan, waarbij toepassing is gegeven
aan artikel 3.4, dan wel een projectbesluit gelijktijdig met een exploitatieplan
is vastgesteld.
 2. Voor zover nodig in afwijking van artikel 37, tweede lid, of 54i,
eerste lid, van de onteigeningswet, doet de rechtbank niet eerder uitspraak
dan nadat het onderdeel van het bestemmingsplan, inpassingsplan of projectbesluit,
ter uitvoering waarvan wordt onteigend, onherroepelijk is geworden blijkens
een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dan
wel een verklaring van de secretaris van de Raad van State of van de griffier
van de betrokken rechtbank.
 Artikel 127
 Indien binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de Crisis- en herstelwet
een voorstel van wet als bedoeld in artikel 126, aanhef, wordt ingediend bij
de Staten-Generaal, doch dit voorstel wordt ingetrokken of een van de beide
kamers der Staten-Generaal besluit het voorstel niet aan te nemen, is artikel
126, onderdelen I tot en met VII van toepassing.
 Artikel 128
 1. Indien op het tijdstip waarop toepassing wordt gegeven aan artikel
126, onderdelen I tot en met VII, of artikel 127, artikel 2.1 van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht inwerking is getreden, komt in artikel 126, onderdeel
D, artikel 77, onderdeel 3, van de onteigeningswet te luiden:
 3°. ten behoeve van de uitvoering van de omgevingsvergunning
als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, onder f, van de Wet ruimtelijke ordening;.
 
 2. Op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 2.1 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht wordt in artikel 77, onderdeel 3, van de
onteigeningswet «een projectbesluit» vervangen door: de omgevingsvergunning.
 Artikel 129
 1. Indien toepassing wordt gegeven aan artikel 126, onderdelen II
tot en met VII, of artikel 127 blijft het recht zoals dat gold vóór
dat tijdstip van toepassing op een onteigeningsbesluit, waarvan het ontwerp
ter inzage is gelegd vóór dat tijdstip.
 2. Een koninklijk besluit tot goedkeuring van een onteigeningsbesluit
als bedoeld in artikel 78 van de onteigeningswet, zoals dat luidde voordat
toepassing werd gegeven aan artikel 126, onderdelen I tot en met VII, of artikel
127, wordt gelijkgesteld met een onteigeningsbesluit als bedoeld in artikel
79 van de onteigeningswet zoals dat luidt nadat toepassing is gegeven aan
artikel 126, onderdelen II tot en met VII, of artikel 127.
 Artikel 130
 Deze Titel vervalt met ingang van de datum van inwerkingtreding van het
voorstel van wet als bedoeld in artikel 126, aanhef, dan wel met ingang van
de datum waarop toepassing wordt gegeven aan artikel 126, onderdelen I tot
en met VII, of artikel 127.
 Toelichting
 In de CHW wordt voorzien in een structurele aanpassing van het onteigeningsregime.
De indieners zijn van mening dat voorkomen moet worden dat een structurele
wijziging fundamenteel nadenken over het onteigeningsrecht in de weg staat.
In het kader van het bestrijden van de gevolgen van de economische crisis
en het bevorderen van een goed en duurzaam herstel van de economische structuur
van Nederland, heeft een tijdelijk nieuw regime nut. Daarbij moet dan wel
daadwerkelijk worden toegewerkt naar een volledige herziening van de onteigeningswet.
 Daartoe wordt een evaluatiebepaling en een horizonbepaling in de CHW opgenomen.
Binnen drie jaar na inwerkingtreding van de CHW wordt een evaluatie naar de
Kamer gezonden. Vijf jaar na inwerkingtreding herleven de huidige bepalingen,
tenzij er voor die tijd een voorstel van wet ter herziening van het onteigeningsregime
wordt ingediend en dit voorstel uiteindelijk ook door beide Kamers wordt aangenomen.
De uitkomsten van de evaluatie van het «CHW-onteigeningsregime»
kunnen in het nieuwe voorstel worden meegenomen.
 
 Wiegman-van Meppelen Scheppink