Gemeentelijke herindeling van Schouwen-Duiveland en Walcheren; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24461, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

01-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24461 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. INLEIDING2. INHOUD VAN DE ONTWERP-REGELING 2.1 Inleiding2.2 Hoofdlijnen van het provinciaal herindelingsbeleid2.3 Schouwen-Duiveland2.4 Walcheren2.5 Neeltje Jans2.6 Grenscorrecties2.7 Financiële aspecten AlgemeenFinanciële-Verhoudingswet 1984Tabel 1 Overzicht van de geraamde structurele voordelen
voor de gemeenten Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de
gemeentelijke herindeling (op basis van de FVW'84; bedragen in mln. glds) Toelichting op tabel 1Nieuwe Financiële-VerhoudingswetTabel 2 Overzicht van de geraamde structurele gevolgen
voor de gemeenten Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de
gemeentelijke herindeling (op basis van de nFVW; bedragen in mln. glds.) Toelichting op tabel 2Verfijning wijziging gemeentelijke indelingTabel 3 Overzicht van de geraamde opbrengsten van de verschillende
onderdelen van de verfijning wijziging gemeentelijke indeling voor de gemeenten
Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de gemeentelijke herindeling
(bedragen in mln. glds)1Financiële gevolgen indeling Neeltje JansConclusie2.8 Naamgeving2.9 Slotopmerkingen3. PROCEDURELE ASPECTENOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24461Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 461Gemeentelijke herindeling van Schouwen-Duiveland en Walcherennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING Inhoudsopgave 1.Inleiding2 2.De inhoud van de ontwerp-regeling22.1Inleiding2 2.2De hoofdlijnen van het provinciaal
herindelingsbeleid2 2.3Schouwen-Duiveland3 2.4Walcheren42.5Neeltje Jans5 2.6Grenscorrecties5 2.7Financiële
aspecten6 2.8Naamgeving11 2.9Slotopmerkingen113.Procedurele aspecten12    Bijlagen1 I.Kaart behorende bij de artikelen 3,
5 en 6 van het wetsvoorstel. II.Beleidsvoornemens van het provinciaal
bestuur van Zeeland tot versterking en schaalvergroting van het gemeentelijk
bestuursniveau. III.De startnotitie gemeentelijke herindeling
van gedeputeerde staten van Zeeland en de motie van provinciale staten. IV.De
ontwerp-regeling tot gemeentelijke herindeling van Schouwen-Duiveland en Walcheren
van het provinciaal bestuur van Zeeland. V.Adviezen van de
Commissie van onafhankelijke deskundigen en oordelen van de Minister van Binnenlandse
Zaken. VI.Een kopie van de blz. 2 en 3 van de memorie van antwoord
aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal bij het wetsvoorstel tot gemeentelijke
herindeling van de Midden-Betuwe (Kamerstukken I 1986/1987, 19 138, nr.
67A). Daarin zijn de hoofdlijnen van het herindelingsbeleid aangegeven.VII.Het
antwoord op vraag 35 die gesteld is in de Tweede Kamer bij de behandeling
van de begroting van Binnenlandse Zaken voor 1987 (Kamerstukken II 1986/1987,
19 700, hfdst. VII, nr. 11). In dit antwoord wordt een van die hoofdlijnen,
namelijk die welke betrekking heeft op de knelpunten bij de gemeentelijke
indeling, verder uitgewerkt.1 De bijlagen II t/m VII zijn ter inzage gelegd bij de afdeling
Parlementaire Documentatie. 1. INLEIDINGOp 19 september 1994 zonden gedeputeerde staten van Zeeland mij de door
provinciale staten vastgestelde ontwerp-regeling inzake gemeentelijke herindeling
van Schouwen-Duiveland en Walcheren. Volgens gedeputeerde staten vormen Schouwen-Duiveland
en Walcheren ieder een zo duidelijke geografische eenheid, dat de gemeentelijke
indeling telkens voor het hele gebied bezien moet worden. De ontwerp-regeling
beoogt de knelpunten van de gemeenten op Schouwen-Duiveland en Walcheren op
te lossen door middel van versterking van het lokaal bestuur in die gebieden.
De ontwerp-regeling heeft geleid tot het onderhavige wetsvoorstel en is daarin
integraal verwerkt.Dit is het vierde wetsvoorstel inzake de herindeling van de provincie
Zeeland. De drie vorige herindelingswetten, namelijk samenvoeging van respectievelijk
de gemeenten Kortgene en Wissenkerke, Aardenburg en Sluis en Sint Philipsland
en Tholen, zijn in juli 1994 in het Staatsblad geplaatst. Deze drie herindelingen
zijn per 1 januari 1995 van kracht geworden. Uit de beleidsvoornemens van
de provincie blijkt dat na Schouwen-Duiveland en Walcheren achtereenvolgens
de gemeentelijke herindeling van Zeeuwsch-Vlaanderen en Zuid-Beveland aan
de orde komt. 2. INHOUD VAN DE ONTWERP-REGELING 2.1 InleidingIn de volgende paragrafen wordt de inhoud van de ontwerp-regeling getoetst
aan de hand van de uitgangspunten van het regeringsbeleid inzake gemeentelijke
herindeling. De hoofdlijnen van dit beleid zijn weergeven in de bijlagen VI
en VII van deze memorie, waarbij moet worden aangetekend dat het nieuwe kabinet
op een aantal punten nadere accenten heeft gelegd. Dit is gebeurd in het beleidskader
gemeentelijke herindelingsbeleid van 15 september 1995 (Kamerstukken II, 1994–1995,
21 427, nr. 111). Gemeenten dienen in staat te zijn een aantal fundamentele
taken in eigen beheer en zelfstandig te kunnen behartigen. Integraliteit van
bestuur is daarbij eveneens van belang. Gemeenten moeten dan ook in principe
zo min mogelijk en alleen op vrijwillige basis afhankelijk zijn van regionale
samenwerkingsvormen. De ontwerp-regeling van de provincie Zeeland spoort met
de uitgangspunten van het regeringsbeleid. Ik ga hier nader op in in paragraaf
2.2 waarin ik de hoofdlijnen van het provinciale herindelingsbeleid behandel.
Schouwen-Duiveland komt aan de orde in paragraaf 2.3. Walcheren wordt besproken
in paragraaf 2.4. In paragraaf 2.5 komt het werkeiland Neeltje Jans aan de
orde. In paragraaf 2.6 wordt ingegaan op de grenscorrecties. De financiële
aspecten van de voorgestelde herindeling komen aan de orde in paragraaf 2.7.
In paragraaf 2.8 wordt ingegaan op de naamgeving van de nieuwe gemeenten.
Tenslotte worden nog slotopmerkingen gemaakt in paragraaf 2.9. 2.2 Hoofdlijnen van het provinciaal herindelingsbeleidDe beleidsvoornemens van het provinciebestuur inzake gemeentelijke herindeling
zijn als bijlage II bij deze memorie gevoegd. Centraal in de argumentatie
van de provincie om de herindeling te entameren, staat dat intergemeentelijke
samenwerking geen structurele oplossing biedt voor de problemen die voortvloeien
uit een te geringe gemeentelijke schaal.Voor zover voor de onderhavige herindeling van belang houden de beleidsvoornemens
van het provinciebestuur het volgende in. a. Gemeenten die qua inwonertal niet voldoen aan de landelijk geformuleerde
ondergrens (6 000 à 7000 inwoners) moeten heringedeeld worden
tot grotere eenheden.b. Het provinciebestuur streeft naar gemeenten met een inwonertal dat
binnen de intergemeentelijke samenwerkingsgebieden een redelijk machtsevenwicht
mogelijk maakt. In zijn algemeenheid zal hiervan (in de Zeeuwse situatie)
volgens de provincie sprake zijn bij een inwonertal van 20 000 à
30 000 inwoners.c. De herindeling wordt stapsgewijs benaderd, waarbij eerst gemeenten
worden heringedeeld die qua inwonertal niet voldoen aan de landelijk geformuleerde
ondergrens.d. Naast het inwonertal is de geografische eigenheid of eenheid van ieder
gebied medebepalend voor de te kiezen oplossing.Aan de hand van deze beleidsvoornemens hebben gedeputeerde staten Schouwen-Duiveland
en Walcheren onderzocht en voorstellen uitgewerkt. 2.3 Schouwen-DuivelandGedeputeerde staten hebben de vorming van één gemeente op
Schouwen-Duiveland voorgesteld omdat er op dat eiland sprake is van een sociaal-geografische,
bestuurlijke en functionele samenhang. Drie van de zes gemeenten op Schouwen-Duiveland
steunen de vorming van één gemeente. De overige drie hebben
bezwaren. Zie daarvoor en voor de reactie van het provinciebestuur bijlage
IV van deze memorie.Het voorstel van gedeputeerde staten tot de vorming van één
gemeente op Schouwen-Duiveland past goed bij het herindelingsbeleid. Kleine
gemeenten worden samengevoegd tot één grote bestuurskrachtige
gemeente. Schouwen-Duiveland is een sociaal-geografisch samenhangend gebied
met een agrarische en recreatieve functie. De ontwikkeling van dat gebied
is gebaat bij een integrale bestuurlijke benadering van die functies. Het
is dan niet langer nodig samenwerkingsconstructies in stand te houden, die
beogen op de schaal van het eiland datgene te verwezenlijken wat normaal binnengemeentelijk
gebeurt. Er ontstaat een krachtige gemeente met ruimte voor noodzakelijke
ambtelijke specialisaties en full-time bestuurders. Verwacht mag worden dat
deze toekomstige gemeente een krachtige rol zal kunnen spelen ten gunste van
de eigen burgers en van de provincie als geheel, nu en in de verdere toekomst.
Gelet op het voorgaande heb ik het voorstel van het provinciebestuur om te
komen tot één gemeente op Schouwen-Duiveland overgenomen.Burgemeester en wethouders van alle gemeenten op Schouwen-Duiveland hebben
in april en mei 1994 de Minister van Binnenlandse Zaken een verzoek om een
oordeel gedaan op grond van artikel 285, tweede lid, van de Gemeentewet. Deze
besturen waren van oordeel dat in de overwegingen of bij de voorafgaande procedure
aan het belang van hun gemeenten onvoldoende recht was gedaan. De verzoeken
van burgemeester en wethouders van Brouwershaven, Middenschouwen en Zierikzee
hadden alleen betrekking op de gemeentelijke indeling van het werkeiland Neeltje
Jans. Zie voor de bespreking van deze verzoeken paragraaf 2.5. Met betrekking
tot de verzoeken van burgemeester en wethouders van Bruinisse, Duiveland en
Westerschouwen heeft de door de Minister van Binnenlandse Zaken geraadpleegde
Commissie van onafhankelijke deskundigen het volgende geadviseerd. De commissie
was van mening dat de motivering van gedeputeerde staten betreffende het voorstel tot de vorming van één gemeente op Schouwen-Duiveland
aan te stellen eisen voldeed. Aangezien naar het oordeel van de commissie
ook bij de voorafgaande procedure aan het belang van de gemeenten Bruinisse,
Duiveland en Westerschouwen voldoende recht was gedaan, achtte zij de bezwaren
van de besturen van die gemeenten ongegrond. De Minister van Binnenlandse
Zaken heeft op 12 juli 1994 de adviezen onderschreven (zie bijlage V). 2.4 WalcherenGedeputeerde staten hebben voorgesteld met uitzondering van Arnemuiden
alle kleine gemeenten op Walcheren samen te voegen tot één grote
plattelandsgemeente naast Middelburg en Vlissingen omdat die kleine plattelandsgemeenten
een eigen karakter hebben. Vanwege de ligging heeft het provinciebestuur voorgesteld
Arnemuiden samen te voegen met Middelburg. Enkele gemeentebesturen op Walcheren
zijn voorstanders van de vorming van één gemeente. Zie voor
de argumenten van deze besturen en voor de reactie van het provinciebestuur
bijlage IV van deze memorie.Het voorstel van het provinciebestuur tot de vorming van drie gemeenten
op Walcheren past goed bij het herindelingsbeleid. Alle kleine gemeenten op
Walcheren behalve Arnemuiden, worden samengevoegd tot één grote
plattelandsgemeente. Vanwege de ligging ten oosten van het kanaal door Walcheren
wordt Arnemuiden samengevoegd met Middelburg en niet met het fysiek ervan
gescheiden centrale platteland van Walcheren. Één gemeente op
Walcheren zou in vergelijking met de overige Zeeuwse gemeenten tot een onevenwichtige
bestuurlijke constellatie kunnen leiden.Vlissingen en Middelburg/Arnemuiden hebben voldoende draagvlak om op langere
termijn goed te kunnen functioneren. De vorming van één grote
bestuurskrachtige plattelandsgemeente naast de stedelijke gemeenten Middelburg
en Vlissingen leidt ertoe dat het eigen karakter van de plattelandsgemeenten
blijft behouden. De te vormen grote plattelandsgemeente biedt ruimte voor
noodzakelijke ambtelijke specialisaties en full-time bestuurders. Gelet op
de bovengenoemde argumenten heb ik het voorstel van het provinciebestuur om
te komen tot drie gemeenten op Walcheren overgenomen.Burgemeester en wethouders van Middelburg en Westkapelle hebben in april
1994 de Minister van Binnenlandse Zaken een verzoek om een oordeel gedaan
op grond van artikel 285, tweede lid, van de Gemeentewet. Deze besturen waren
van oordeel dat in de overwegingen van het voorstel van gedeputeerde staten
aan het belang van hun gemeenten onvoldoende recht was gedaan. De commissie
was echter van mening dat de motivering van gedeputeerde staten met betrekking
tot het voorstel tot de vorming van drie gemeenten op Walcheren aan te stellen
eisen voldeed. Aangezien naar het oordeel van de commissie ook bij de voorafgaande
procedure aan het belang van de gemeenten Middelburg en Westkapelle voldoende
recht was gedaan, achtte zij de bezwaren van de besturen van die gemeenten
ongegrond. Wel vond de commissie dat de keuze van gedeputeerde staten voor
indeling van Walcheren in drie gemeenten in relatie tot de vorming van één
gemeente op Schouwen-Duiveland nadere adstructie zou behoeven. De Minister
van Binnenlandse Zaken heeft op 12 juli 1994 de adviezen onderschreven en
gedeputeerde staten in overweging gegeven, in te gaan op de hiervoor genoemde
opmerking van de commissie (zie bijlage V). Gedeputeerde staten hebben de
nadere adstructie gegeven in hun nader voorstel inzake vaststelling van een
ontwerp-herindelingsregeling voor Schouwen-Duiveland en Walcheren aan provinciale
staten (zie bijlage IV, pag. 1 en 2). 2.5 Neeltje JansBij de voorbereiding van het wetsvoorstel tot aanpassing van de provincie-
en gemeentegrenzen in de Noordzee (Kamerstukken II 1988–1989, 21 019,
nr. 2, p. 1–4) stelden de gemeentebesturen van Westerschouwen en Wissenkerke
de huns inziens onlogische indeling van Neeltje Jans bij de gemeente Veere
ter discussie. Gedeputeerde staten van Zeeland adviseerde de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken de indeling van Neeltje Jans buiten het wetsvoorstel
te laten. Dit wetsvoorstel had immers volgens hen tot bedoeling de bepaling
van een eenduidige westelijke grens in de Noordzee en niet de wijziging van
de indeling van binnen die grens gelegen gebieden.De toelichting op het wetsvoorstel gaf vervolgens aan dat de indeling
van Neeltje Jans ongewijzigd kon blijven omdat een groot deel van het water
tussen Schouwen-Duiveland en Walcheren bij de gemeente Veere zou blijven (Kamerstukken
II 1988–1989, 21 019, nr. 3, p. 9). In de memorie van antwoord
van het wetsvoorstel preciseerde het kabinet zijn standpunt. Tot een heroverweging
van de gemeentelijke indeling van het voormalige werkeiland kon alleen worden
besloten op basis van een voorafgaande bestuurlijke afweging van de gemeentelijke
taken en de territoriale indeling van de gemeenten in het betrokken gebied
(Kamerstukken II 1988–1989, 21 019, nr. 5, p. 6). De indeling van
Neeltje Jans is derhalve bij de bepaling van de grenzen in de Noordzee buiten
beschouwing gebleven.Volgens het voorstel van gedeputeerde staten voor de gemeentelijke herindeling
van Schouwen-Duiveland en Walcheren blijft de gemeentelijke indeling van het
voormalige werkeiland Neeltje Jans ongewijzigd. Het zal samen met de gemeente
Veere waarvan het nu deel uitmaakt, ingedeeld worden bij de nieuw te vormen
plattelandsgemeente op Walcheren. Zie voor de argumenten van het provincie-bestuur
hiervoor en voor de bezwaren van de gemeentebesturen op Schouwen-Duiveland
tegen het voorstel van gedeputeerde staten bijlage IV van deze memorie.Het wetsvoorstel leidt ertoe dat de huidige gemeeente Veere, waartoe Neeltje
Jans behoort, in zijn geheel zal opgaan in de nieuw te vormen gemeente Veere.
Dit betekent dat er geen verandering optreedt ten opzichte van de bestaande
situatie. Zo is en blijft de burgemeester van de gemeente Veere verantwoordelijk
voor de openbare ordehandhaving en de rampenbestrijding. Alhoewel met name
in dit licht bezien het feit dat Neeltje Jans over land slechts bereikbaar
is via het grondgebied van een andere gemeente geen ideale situatie is, vormt
dit een te smalle basis voor een andere gemeentelijke indeling van dit eiland.Over Neeltje Jans hebben de gemeentebesturen van Bruinisse, Middenschouwen
en Zierikzee in mei 1994, de Minister van Binnenlandse Zaken om een oordeel
gevraagd op grond van artikel 285, tweede lid, van de Gemeentewet. De Minister
van Binnenlandse Zaken heeft naar aanleiding van die verzoeken geen oordeel
gegeven omdat deze slechts betrekking hadden op een grenscorrectie en niet
op een wijziging van de gemeentelijke indeling (zie bijlage V). 2.6 GrenscorrectiesGedeputeerde staten hebben een aantal grenscorrecties voorgesteld. Zie
hiervoor bijlage IV van deze memorie. Het provinciebestuur zal bovendien tijdens
de procedure van de gemeentelijke herindeling van Schouwen-Duiveland en Walcheren
via de eenvoudige procedure van de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi)
het grensbeloop in het onderhavige gebied op een aantal plaatsen aanpassen.
Met name langs het Veerse Meer dienen de grenzen aangepast te
worden om een logisch grensbeloop tot stand te brengen. 2.7 Financiële aspecten AlgemeenDe provincie Zeeland heeft in de toelichting bij de ontwerp-regeling (zie
bijlage IV) uitvoerig de financiële gevolgen van het herindelingsvoorstel
in beeld gebracht. Dit overeenkomstig het financieel model dat het Ministerie
van Binnenlandse Zaken medio jaren '80 in overleg met de provincies en de
Raad voor de gemeentefinanciën heeft opgesteld (circulaire van 21 mei
1985, nr. BBS85/U542). Op basis van de financiële gegevens komt de provincie
tot het oordeel dat het herindelingsvoorstel zal leiden tot het ontstaan van
financieel levensvatbare gemeenten. In de financiële paragraaf van de
bijgevoegde ontwerp-regeling wordt deze conclusie met cijfers nader onderbouwd.Ik merk op dat ik de conclusies van de provincie over de financiële
levensvatbaarheid in algemene zin deel, maar wijs op een mogelijk probleem
bij de gemeente Domburg. Het gaat om een garantstelling van die gemeente in
eventuele verliezen die de Stichting Badplaatsbelangen Domburg maakt bij de
exploitatie van bungalows en een «elkweervoorziening». Deze exploitatie
levert tot nu toe verliezen op. De gemeente Domburg en de provincie Zeeland
voeren overleg om voor deze problematiek een passende oplossing te vinden.
Het is denkbaar dat de oplossing de financiële positie van Domburg belast
en daarmee vanaf 1997 de financiële positie van Veere (nieuw), waartoe
Domburg volgens het onderhavige wetsvoorstel komt te behoren. De gemeentelijke
herindeling van Walcheren moet overigens los worden gezien van de problematiek
van Domburg. Immers, welke gemeentelijke indeling ook wordt gekozen, die problematiek
vraagt om een oplossing. Dat geldt zelfs indien helemaal afgezien zou worden
van gemeentelijk herindeling. De eventuele belasting die uit de oplossing
van de problematiek voor de financiële positie van Domburg/Veere (nieuw)
voortvloeit, komt in deze memorie verder niet aan de orde. Zodra over de belasting
voor de financiële positie van Domburg/Veere (nieuw) meer duidelijkheid
ontstaat, zal ik de Tweede Kamer daarover informeren.De financiële paragraaf uit de toelichting bij de provinciale ontwerp-regeling
is voor wat betreft de effecten op de algemene uitkering gebaseerd op de Financiële-Verhoudingswet
1984 (FVW'84). Omdat een voorstel voor een nieuwe Financiële-Verhoudingswet
(hierna te noemen nFVW) in een vergevorderd stadium van voorbereiding is,
acht ik het nodig de financiële gevolgen voor de nieuwe gemeenten mede
te beschouwen in het licht van dat voorstel. Alvorens daarop in te gaan zal
ik stilstaan bij de financiële gevolgen onder het regime van de FVW'84.Ik benadruk dat de bedragen die hierna worden genoemd slechts indicatief
zijn. Dat geldt in het bijzonder voor de gevolgen van de nFVW, gezien de fase
waarin dat wetsvoorstel nog verkeert. Aan de bedragen kunnen dan ook geen
rechten worden ontleend.Op de financiële gevolgen van de grenscorrecties van de gemeente
Vlissingen met de buurgemeenten wordt niet verder ingegaan, omdat deze marginaal
zijn. Financiële-Verhoudingswet 1984Onderstaand ga ik in op de financiële gevolgen van de herindeling
die naar verwachting horen bij de FVW'84. In tabel 1 is een overzicht opgenomen van de structurele voordelen die
op basis van de FVW'84 voor de drie nieuw te vormen gemeenten naar raming
optreden. Tabel 1 Overzicht van de geraamde structurele voordelen
voor de gemeenten Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de
gemeentelijke herindeling (op basis van de FVW'84; bedragen in mln. glds)  IIIIIIIVVnieuw te vormen      gemeenten            Schouwen-Duiveland0,82,93,731 400120Middelburg0,30,91,244 980 25 Veere0,71,42,121 500100Toelichting op tabel 1Kolom I: besparing bestuurskostenKolom II: mutatie algemene uitkering GemeentefondsKolom III: saldo kolommen I en IIKolom IV: aantal inwonersKolom V: bedrag van kolom III per inwoner– De bedragen in de kolommen I en II zijn ontleend aan de toelichting
op de provinciale ontwerp-regeling. Zij zijn afgerond op f 100 000.– De mutatie algemene uitkering (kolom II) is berekend als volgt:Het verschil tussen de (nieuwe) algemene uitkering van de gemeente en
de som van de toegerekende algemene uitkering van de samenstellende delen
van die gemeente. Deze berekening is overeenkomstig het Besluit verfijningen
algemene uitkering 1984 (BVA'84).– De aantallen in kolom IV zijn afgerond op tientallen.– De bedragen in kolom V zijn afgerond op f 5.Tabel 1 laat zien dat de nieuw te vormen gemeenten er, op basis van de
FVW'84, financieel op vooruit gaan. Naar mijn oordeel zijn de nieuwe gemeenten
dan ook financieel levensvatbaar. Ik heb bij mijn oordeel tevens betrokken
de informatie die de provincie heeft verstrekt over de begrotingsruimte en
de reservepositie van de bestaande gemeenten en de overgangsfaciliteiten (zie
hierna onder «verfijning wijziging gemeentelijke indeling»).Volledigheidshalve merk ik op dat voor de nieuwe gemeente Middelburg en
voor de gemeente Vlissingen het percentage slechte bodem op grond van het
Besluit verfijningen algemene uitkering 1984 (BVA'84) opnieuw dient te worden
vastgesteld. Uit de nieuwe vaststelling kunnen financiële gevolgen voortvloeien.
De effecten die zijn opgenomen in tabel 1 zijn exclusief de mogelijke financiële
gevolgen die uit de hermeting kunnen voortvloeien. Een indicatie van die gevolgen
is in dit stadium niet te geven. Nieuwe Financiële-VerhoudingswetIn hetzelfde jaar dat de onderhavige herindeling ingaat (1997) zal naar
verwachting ook de nFVW in werking treden. De toepassing van de nFVW zal voor
de gemeenten die bij de herindeling zijn betrokken en dus ook voor de drie
nieuwe gemeenten Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere tot een algemene
uitkering leiden die afwijkt van die welke volgens de FVW'84 zou worden verstrekt.
Een eerste nog zeer globale indicatie van de afwijking valt af te leiden uit
de herverdeeleffecten die behoren bij het voorstel zoals opgenomen
in de adviesaanvraag over de herziening van het Gemeentefonds en de desbetreffende
voorstellen die de Staatssecretaris van Financiën en ik op 17 november
1994 aan de Raad voor de gemeentefinanciën hebben voorgelegd. De adviesaanvraag
en de bijbehorende herverdeeleffecten zijn ter kennis gebracht van alle gemeenten
en daarmee ook in het gebied bekend. Deze effecten zouden zich echter ook
voordoen indien er geen herindeling plaatsvindt; zij staan geheel los van
de herindeling. Daarnaast zullen ook bij de nFVW bepaalde effecten optreden
die zijn toe te schrijven aan de herindeling. De omvang van deze effecten
zal een andere zijn dan onder de FVW'84, omdat de nFVW, zoals beoogd, veel
minder schaalgevoelig zal zijn dan de FVW'84. Een effect zal in ieder geval
nog optreden – evenals dat bij de FVW'84 het geval is – door het
wegvallen van x-maal het vaste bedrag voor de nieuwe gemeenten (x is doorgaans
het aantal op te heffen gemeenten minus 1). Ook kan zich een effect voordoen
doordat de 10 000 ha grens bij de maatstaf buitenwater wordt overschreden,
zoals bij de nieuwe gemeente Schouwen-Duiveland het geval is.In tabel 2 is in verband met de herindeling een overzicht opgenomen van
de structurele gevolgen, uitgaande van de veronderstelling dat de nFVW nu
al van kracht zou zijn.De nFVW is nog in voorbereiding. De gegevens die tot dusver zijn gebruikt
dienen nog te worden geactualiseerd naar recentere jaren (tot nu toe is uitgegaan
van gegevens 1992). Bovendien dient het hele parlementaire traject nog te
worden doorlopen. De gevolgen die worden geschetst zijn gebaseerd op huidige
inzichten; wijzigingen zijn dus zeker niet uit te sluiten. Het gaat in deze
fase dus om niet meer dan een zeer globale raming. Tabel 2 Overzicht van de geraamde structurele gevolgen
voor de gemeenten Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de
gemeentelijke herindeling (op basis van de nFVW; bedragen in mln. glds.)  IIIIIIIVVnieuw te vormen      gemeenten            Schouwen-Duiveland0,8– 1,9– 1,131 400– 35Middelburg0,3– 0,3044 9800Veere0,7– 1,0– 0,321 500– 15Toelichting op tabel 2Kolom I: besparing bestuurskostenKolom II: mutatie algemene uitkering GemeentefondsKolom III: saldo kolommen I en IIKolom IV: aantal inwonersKolom V: bedrag van kolom III per inwoner– De bedragen in kolom I zijn ontleend aan de toelichting op de
provinciale ontwerp-regeling. Zij zijn afgerond op f 100 000. De
bedragen in kolom II zijn, gezien de onzekerheden, eveneens afgerond op f 100 000.– De mutatie algemene uitkering (kolom II) is berekend als volgt:Het verschil tussen de (nieuwe) algemene uitkering van de gemeente en
de som van de toegerekende algemene uitkering van de samenstellende delen
van die gemeente. Daarbij zijn de nieuwe en de oude algemene uitkering geraamd
op basis van de ontwerp-nFVW. De berekeningsmethode is gebruikt die ook onder
de FVW'84 van toepassing is (zie de nadere toelichting, die hierna is opgenomen
onder «verfijning wijziging gemeentelijke indeling»). – De aantallen in kolom IV zijn afgerond op tientallen.– De bedragen in kolom V zijn afgerond op f 5.Voor wat betreft de financiële gevolgen die onder de nFVW naar verwachting
voortvloeien uit de herindeling geldt, dat de nFVW is afgestemd op de gemeentelijke
behoefte aan middelen. Daarmee is de financiële levensvatbaarheid van
de nieuwe gemeenten verzekerd. Daarnaast merk ik nog het volgende op:1. De informatie die de provincie heeft verstrekt over de begrotingsruimte
en de reservepositie van de bestaande gemeenten blijft ook onder de nFVW onveranderd
relevant.2. Er worden voor de nieuwe gemeenten Schouwen-Duiveland en Veere structurele
financiële gevolgen geraamd die per saldo negatief zijn (zie tabel 2).3. De gemeenten zullen gedurende vijf jaar aanzienlijke bedragen ontvangen
op grond van de verfijning wijziging gemeentelijke indeling (zie hierna).Ik wijs erop dat het voornemen bestaat het aspect bodemgesteldheid in
het verdeelstelsel een nieuwe plaats te geven. In dat verband verricht de
Rijksgeologische Dienst grondonderzoek (zie Kamerstukken II 1992/1993, 22 800
C, nr. 19). De vormgeving van een nieuwe maatstaf «bodemgesteldheid»
is aan de orde bij de nFVW. De financiële gevolgen van de overgang op
een nieuwe maatstaf zullen dan ook deel uitmaken van het totaal van herverdeeleffecten
dat voortvloeit uit de overgang naar de nFVW; deze gevolgen staan los van
de gemeentelijke herindeling. Verfijning wijziging gemeentelijke indelingOm de tijdelijke kosten die met de herindeling gepaard gaan te helpen
ondervangen, is er de verfijning wijziging gemeentelijke indeling. Deze is
opgenomen in het BVA'84, dat is gebaseerd op de FVW'84.Nog niet beslist is of, en zo ja, op welke wijze deze verfijning, als
maatstaf, in de nFVW zal worden opgenomen. Ik acht het gezien het zeer vergevorderde
stadium van de onderhavige gemeentelijke herindeling uit een oogpunt van continuïteit
van bestuur gewenst bij een inwerkingtredingsdatum van de nFVW van 1 januari
1997 de huidige verfijning voor wat betreft de berekeningswijze onveranderd
van kracht te doen zijn. Om dat mogelijk te maken, zal in het voorstel «Regels
inzake de invoering van de Financiële-Verhoudingswet (de Invoeringswet
van de nFVW)» een passende voorziening worden getroffen. Het handhaven
van de berekeningsmethode voor het onderdeel «aflopende uitkering»
van deze verfijning zal onder de nFVW tot een resultaat leiden dat naar verwachting
aanmerkelijk afwijkt van dat onder het regime van de FVW'84. Dat komt, doordat
de algemene uitkering als gevolg van de nFVW na de herindeling zal dalen (tabel
2). Ter compensatie daarvan voorziet de verfijning in een tijdelijke aflopende
uitkering. Voor de onderdelen «startbijdrage» en «wachtgelden»
zal het handhaven van de berekeningsmethoden onder het regime van de nFVW
niet leiden tot een ander resultaat, omdat de elementen die bij die berekening
een rol spelen niet door de nFVW worden beïnvloed.Een raming van de uitkeringen voor de verschillende onderdelen van de
verfijning wijziging gemeentelijke indeling is opgenomen in tabel 3. Tabel 3 Overzicht van de geraamde opbrengsten van de verschillende
onderdelen van de verfijning wijziging gemeentelijke indeling voor de gemeenten
Schouwen-Duiveland, Middelburg en Veere als gevolg van de gemeentelijke herindeling
(bedragen in mln. glds)1 Verfijning
wijziging gemeentelijke indeling  onderdeel dalingonderdeelonderdeel algemene uitkeringstartbijdrage3wachtgelden3 (overbruggingsuitkering)2   nieuw
te vormen     gemeentenBVA'84nFVWBVA'84/nFVWBVA'84/nFVW     Schouwen-Duivelandn.v.t.1,92,21,7 Middelburgn.v.t0,3n.v.t.0,7Veeren.v.t.1,01,51,2Noten1 De bedragen zijn afgerond op f 100 000. Indien
een gemeente niet voldoet aan de criteria voor toekenning van een onderdeel
van de verfijning is dat aangegeven door: niet van toepassing (n.v.t.).2 Opgenomen is een raming van het 100%-bedrag voor jaar 1 (dat
is het uitkeringsjaar dat begint op de datum van herindeling); de opbrengst
loopt met stappen van 20% in vijf jaar terug tot nihil.3 Opgenomen is het geraamde jaarbedrag; dit bedrag
wordt gedurende vijf jaar aan de gemeente verstrekt.De tabel laat zien dat geen van de drie nieuwe gemeenten op basis van
de FVW'84 in aanmerking komt voor het onderdeel «daling algemene uitkering».
De gemeenten Schouwen-Duiveland en Veere komen naar verwachting in aanmerking
voor het onderdeel «startbijdrage». Dit geldt voor het onderdeel
«wachtgelden» voor alle drie gemeenten.De uitkeringen behoren tot de algemene middelen van de gemeente. Er zit
geen bestedingsverplichting aan vast.Hiervoor is aangegeven dat deze verfijning voor wat betreft de berekeningswijze
voor deze herindeling onverkort zal worden toegepast, ook als de vorm van
de tegemoetkoming onder de nFVW gaat veranderen. Voor de onderdelen «startbijdrage»
en «wachtgelden» blijven daarom onder de nFVW dezelfde bedragen
relevant als onder de FVW'84. Voor het onderdeel «aflopende uitkering»
geldt dat het eerste jaar 100% van de negatieve mutatie algemene uitkering
wordt vergoed, het tweede jaar 80%, enz. enz.De raming voor dit onderdeel is conform het bedrag dat is opgenomen in
kolom II van tabel 2.Ik ben van oordeel dat de faciliteiten die voor deze herindeling ter beschikking
(blijven) staan, de drie nieuw te vormen gemeenten in voldoende mate in staat
zullen stellen hun overgangsproblemen op te lossen. Financiële gevolgen indeling Neeltje JansDe provincie Zeeland geeft aan het gebied «Neeltje Jans» in
te willen delen bij de nieuwe gemeente Veere, omdat indeling bij een andere
gemeente ondermeer zal leiden tot een aanzienlijk lagere algemene uitkering
voor de nieuwe gemeente Veere. Ik acht dit financiële argument slechts
een bijkomend, zeker niet doorslaggevend, argument. De andere meer bestuurlijke
argumenten voor indeling bij de nieuwe gemeente Veere zijn echter van dien
aard, dat het ook mijn voorkeur heeft Neeltje Jans bij Veere (nieuw) in te
delen. ConclusieSamenvattend concludeer ik dat de nieuwe gemeenten financieel levensvatbaar
zijn.De herverdeeleffecten, die zich naar verwachting zullen voordoen vanwege
de overgang van de FVW'84 naar de nFVW (die zoals gesteld geheel losstaan
van de gemeentelijke herindeling) en de effecten die bij de nFVW voortvloeien
uit de gemeentelijke herindeling doen – voorzover thans valt te overzien –
aan dit oordeel niet af.De Raad voor de gemeentefinanciën geeft in zijn advies van 3 mei
1995 aan dat hij mijn conclusie deelt dat de nieuwe gemeenten financieel levensvatbaar
zijn, ook onder de werking van de nFVW. De nFVW zal gepaard gaan met een overgangsregeling.
De Raad stelt dat voor het onderhavige herindelingsgebied een cumulatie dreigt
van twee overgangsregelingen, namelijk die in verband met de gemeentelijke
herindeling (de verfijning wijziging gemeentelijke indeling) en die in verband
met de overgang naar de nFVW. De Raad acht het daarom noodzakelijk dat in
het kader van de overgangsregeling van de nFVW rekening wordt gehouden met
de toepassing van de verfijning wijziging gemeentelijke indeling, waardoor
cumulatie wordt voorkomen. De Staatssecretaris van Financiën en ik zullen
het aspect van de eventuele cumulatie nader bezien. 2.8 NaamgevingGedeputeerde staten hebben voorgesteld de nieuwe gemeente op het eiland
Schouwen-Duiveland, Schouwen-Duiveland te noemen. Dit voorstel is overgenomen.
Ten eerste omdat de nieuw te vormen gemeente het gehele grondgebied van het
eiland omvat. Ten tweede omdat deze naam algemeen ingeburgerd is, zowel in
het gebied zelf als daarbuiten.De door de samenvoeging van de gemeenten Arnemuiden en Middelburg ontstane
nieuwe gemeente zal, conform het voorstel van het provinciebestuur, Middelburg
worden genoemd. Deze naam is gelijk aan de naam van de grootste op te heffen
gemeente en is algemeen ingeburgerd, zowel in het gebied als daarbuiten.Gedeputeerde staten hebben zich voorstander getoond van de naam Veere
voor de te vormen plattelandsgemeente op Walcheren. Het zou onlogisch zijn
deze gemeente de naam Walcheren te geven omdat dan aan een deel van Walcheren
de naam van het geheel zou worden gegeven. De kern Veere heeft door zijn historie
als stad en zijn monumentaal karakter een bijzondere plaats in de te vormen
gemeente. Tevens vormt het naar die gemeente genoemde Veerse Meer een markant
onderdeel van de nieuw te vormen gemeente. Bovendien is de naam Veere algemeen
ingeburgerd, zowel in het gebied als daarbuiten. Deze benaming is dan ook
overgenomen in het wetsvoorstel ondanks het feit dat de huidige gemeente Valkenisse
de grootste van de op te heffen gemeenten is. Overigens is de naamgeving uiteindelijk
een zaak van de nieuwe gemeenten zelf. 2.9 SlotopmerkingenTer uitvoering van de artikelen 44, eerste lid, 48, tweede lid, 59, eerste
lid, 70, eerste lid en 71, derde lid, van de Wet arhi, zijn in het wetsvoorstel
ten aanzien van Walcheren wel gemeenten aangewezen en met betrekking tot Schouwen-Duiveland
niet. De reden hiervan is dat voor de gemeenten op Walcheren ook grenscorrecties
worden voorgesteld. Volgens de genoemde bepalingen van de Wet arhi dient namelijk
alleen een gemeente in de herindelingsregeling aangewezen te worden als het gebied van een op te heffen gemeente aan meer dan één
gemeente wordt toegevoegd. Aangezien de gemeenten op Schouwen-Duiveland integraal
worden samengevoegd en er dus geen grenscorrecties aan de orde zijn, behoeft
krachtens de genoemde artikelen voor dit gebied in de herindelingsregeling
geen gemeente aangewezen te worden. 3. PROCEDURELE ASPECTENHet provinciebestuur heeft bij de voorbereiding van deze ontwerp-regeling
met voortvarendheid een intensieve procedure gevoerd, die tot een weloverwogen
plan heeft geleid. Hieronder volgt een beschrijving van die procedure.Bij de algemene beschouwingen bij de begrotingsbehandeling voor 1992 verzochten
provinciale staten van Zeeland gedeputeerde staten het initiatief te nemen
voor overleg met de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (V.Z.G.) over een globaal
beleidsvoornemen omtrent versterking en schaalvergroting van het gemeentelijk
bestuursniveau. Ter voorbereiding van een eerste oriënterende bespreking
van deze materie met het bestuur van genoemde vereniging stelden gedeputeerde
staten een startnotitie op (zie bijlage III). Daarin werd onder meer vastgesteld,
dat in Zeeland 15 van de 30 gemeenten minder dan 6000 inwoners tellen en dat
om verschillende redenen gemeentelijke herindeling in de langst geleden heringedeelde
gebieden weer actueel is. De V.Z.G. verzocht vervolgens gedeputeerde staten
de formulering van het beleidsvoornemen op te schorten totdat haar leden in
de gelegenheid zouden zijn geweest zelf per samenwerkingsgebied op basis van
de Wgr een visie op de materie te ontwikkelen. Gedeputeerde staten stemden
met dat verzoek in. Op 26 maart 1993 formuleerden gedeputeerde staten de beleidsvoornemens
die op 16 april 1993 geaccordeerd werden door provinciale staten van Zeeland
(zie voor de inhoud van de beleidsvoornemens paragraaf 2.2. en bijlage II).
Overeenkomstig de bedoeling van de Wet arhi behelzen de beleidsvoornemens
voorlopige uitgangspunten voor het overleg, bedoeld in artikel 2 van die wet.
Daarmee stond na de informele procedure de weg open voor het in dat artikel
bedoelde open overleg. Voor gemeenten met een uitnodiging voor het open overleg
sluit artikel 3, eerste lid, van de Wet arhi de weg af naar samenvoeging op
eigen initiatief van de gemeenten. In verband hiermee hebben gedeputeerde
staten geen medewerking verleend aan initiatieven van respectievelijk de gemeenten
Bruinisse en Duiveland en Arnemuiden en Middelburg. Het overleg met de gemeentebesturen
op Schouwen-Duiveland en Walcheren vond in de periode augustus/september 1993
plaats. Met ingang van 1 december 1993 heeft ter secretarie van de gemeenten
op Schouwen-Duiveland en Walcheren ter inzage gelegen een door gedeputeerde
staten opgesteld plan tot herziening van de gemeentelijke indeling. Gedurende
twee maanden is een ieder in de gelegenheid geweest op dit plan te reageren.
Daarnaast zijn de raden van de betrokken gemeenten tot 1 maart 1994 in de
gelegenheid geweest hun oordeel over het plan kenbaar te maken. In maart 1994
hebben gedeputeerde staten een voorstel gedaan aan provinciale staten tot
vaststelling van een ontwerp-regeling tot gemeentelijke herindeling van Schouwen-Duiveland
en Walcheren. In april en mei 1994 hebben de gemeenten Bruinisse, Duiveland,
Westkapelle, Middelburg en Westerschouwen verzoeken om een oordeel als bedoeld
in artikel 285, tweede lid, van de Gemeentewet gedaan. Op 30 juni 1994 heeft
de commissie die ingesteld is ingevolge artikel 285, tweede lid, van de Gemeentewet,
de Minister van Binnenlandse Zaken geadviseerd over die verzoeken. Op 12 juli
1994 heeft de minister haar oordeel gegeven met betrekking tot de verzoeken
van de bovengenoemde gemeenten. In september 1994 hebben provinciale staten
van Zeeland de ontwerp-regeling tot gemeentelijke herindeling
van Schouwen-Duiveland en Walcheren vastgesteld. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de Vondervoort 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24461-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl