Gehandicaptenbeleid; Verslag algemeen overleg over het meerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleid 1995-1998 (24170, nrs. 1 en 2)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24170, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

21-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24170 nr. 7

09-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24170Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 170Gehandicaptenbeleidnr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 november 1995De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 18 oktober 1995 overleg gevoerd met staatssecretaris Terpstra
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en staatssecretaris Netelenbos van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen over het meerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleid
1995–1998 (kamerstuk 24 170, nrs. 1 en 2).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Sterk (PvdA) noemde de totstandkoming van het meerjarenprogramma
een prestatie. Er liggen nu tenminste plannen die een integrale, verbeterde
aanpak van het gehandicaptenbeleid in Nederland nastreven en die over de grenzen
van de verschillende betrokken ministeries heenreiken. De belangrijkste begrippen
in dit programma zijn: emancipatie, keuzevrijheid, fatsoenlijk bejegening,
kwaliteit van de zorg, scholing, participatie en deskundigheidsbevordering.
«Gewoon waar kan, speciaal waar moet», zo citeerde zij.Gehandicapte mensen hebben voor alles een indicatie nodig; zij worden
daarvoor vaak van het kastje naar de muur gestuurd en moeten steeds opnieuw
worden gekeurd. Bovendien stuiten zij soms op functionarissen die onvoldoende
geschoold zijn of hen onheus bejegenen. Zij steunde daarom het beleidsvoornemen
te komen tot één heldere, transparante, integrale en onafhankelijke
indicatiestelling waarbij op basis van een objectief meetinstrument zorg op
maat, voorzieningen en hulpmiddelen worden ingekocht of verstrekt. Gehandicapten
mensen moeten daarvoor terecht kunnen bij één deskundig loket
en om dit loket werkelijk tot een eenheid te maken, moeten de regels en wetten
met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Verder moet er een einde komen
aan het steeds opnieuw keuren; alleen bij gewijzigde omstandigheden is herindicatie
geboden. Hoe ver is de uitvoering van dit voornemen gevorderd? Wat is de uitkomst
van het overleg met de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) en zorgverzekeraars?Per 1 januari 1996 wordt eindelijk een persoonsgebonden budget ingevoerd.
Mevrouw Sterk betwijfelde echter of het lidmaatschap van een vereniging
van budgethouders een einde maakt aan het zwart en grijs werken. Evaluatie
na een jaar lijkt daarom geen overbodige luxe. Voorop moet staan dat mensen
iets te kiezen hebben en zelf kunnen bepalen hoe zij de zorg willen regelen.
Bovendien moet het systeem eenvoudig zijn en niet te bureaucratisch. Zij drong
erop aan dat Kamer en regering ruim voor de ingangsdatum op 1 januari a.s.
van gedachten wisselen over de stand van zaken in de praktische voorbereiding. Het streven naar kleinschaligheid is mooi, maar kost veel geld. De organisatie
van de zorg moet aansluiten bij de vraag en ook hier moet iets te kiezen zijn,
dus ook voor wonen in een instelling. De kwaliteit van de zorg moet voorop
staan. Is de staatssecretaris bereid binnen een halfjaar haar visie op een
samenhangend zorgaanbod aan de Kamer voor te leggen, vergezeld van een plan
dat aangeeft hoe en onder welke randvoorwaarden aan de verschillende wensen
tegemoet kan worden gekomen?Hoe zullen de logeerhuizen, de dagverpleging en de thuiszorg, allemaal
goedlopende zorgvernieuwing, worden gefinancierd? Hoe zal de huisvesting van
de «achterblijvers» worden ingericht? Mevrouw Sterk waarschuwde
ervoor dat het onderbrengen van alle subsidieregelingen in een zorgvernieuwingsfonds
ertoe kan leiden dat recente projecten voor zorgvernieuwing staken, bestaande
zorg de oude blijft en een concurrentiestrijd ontstaat om voor middelen voor
de «enige echte» zorgvernieuwing in aanmerking te komen. Zij pleitte
er daarom voor dat de regelingen die nu in het zorgvernieuwingsfonds bijeen
worden gevoegd, òf worden ondergebracht bij bestaande verstrekkingen
òf een eigen, functioneel omschreven AWBZ-verstrekking worden. Ambulante
hulpverlening speelt een belangrijke rol in de zorgvernieuwing, maar ook in
de reguliere, intramurale zorg moeten flexibiliteit en zorg op maat worden
nagestreefd. Is de staatssecretaris bereid in nauw overleg met het veld een
«plan de campagne» op te stellen?De afdelingen van instellingen zijn vaak oud en weinig functioneel en
de ruimte voor dagbesteding is minimaal, terwijl dit zo belangrijk is voor
de normalisatie en tot grote verbeteringen in de zorg voor verstandelijk gehandicapten
kan leiden. Op de vragen van de Kamer over de particuliere fondsverwerving
door ouders heeft de staatssecretaris geantwoord dat zij tegen de inkoop van
dagbesteding is, omdat dit tot ongelijke behandeling kan leiden. Zij geeft
echter niet aan wat zij zal doen om het tekort op te heffen en wat de instellingen
daar zelf aan kunnen doen. Hoe is de stand van zaken op dit moment? Welk beleid
zal op dit terrein worden ontwikkeld?Voor gehandicapten is het nog steeds erg moeilijk om aan een baan te komen,
zo vervolgde mevrouw Sterk. De keuze van de regering om de WSW weer te bestemmen
voor de oorspronkelijk doelgroep, verdient daarom steun. Wellicht moeten nog
voor de wijziging van de wet ondergrenscriteria worden vastgesteld om zo snel
mogelijk resultaat te boeken. Ook andere maatregelen om voor mensen met een
handicap ruimte te maken op de arbeidsmarkt, verdienen aandacht. Arbeidsintegratieprojecten
zijn een succes, maar vinden nog op te kleine schaal plaats. Werkgevers zijn
bereid gehandicapte werknemers die extra bemiddeling nodig hebben in hun bedrijf
te plaatsen, maar zij worden vaak gehinderd door de ingewikkelde regelgeving.
De effecten van de op reïntegratie gerichte maatregelen moeten daarom
regelmatig worden gemeten. Wil de staatssecretaris in een volgende rapportage
een dergelijk overzicht verschaffen?De plaatselijke vervoerssystemen die na de invoering van de WVG (Wet vervoer
gehandicapten) zijn ontstaan, sluiten vaak onvoldoende aan op het regionale
vervoer en landelijke mobiliteit is nog maar voor weinig gehandicapten weggelegd.
Hierdoor zal bijvoorbeeld een einde komen aan de nationale rolstoelbasketbalcompetitie
als de bruikleenauto's versleten zijn. De nota over de positionering van het
collectief vraagafhankelijk vervoer schijnt slecht beperkt soelaas
te bieden. Hoe kan de mobiliteit van gehandicapten in en door Nederland worden
gewaarborgd en vergroot?De inkomenspositie van gehandicapten is zorgelijk; hun inkomen is relatief
laag, hun uitgaven zijn vaak relatief hoog. Mevrouw Sterk herinnerde eraan
dat haar fractie in het verleden meerdere malen heeft aangegeven dat cumulatie
van eigen bijdragen moet worden voorkomen; aan alle eigen bijdrageregelingen
gezamenlijk zou één inkomensafhankelijk maximum moeten worden
gesteld. Alleen dan kunnen mensen deelnemen aan het maatschappelijk verkeer
zonder tot armoede te vervallen.Deskundigheidsbevordering verdient alle aandacht. Staan er op dit moment
nog projecten uit? Heeft de regering voornemens voor dergelijke projecten?
Welke rol speelt het veld daarbij?Voor scholing en kinderopvang is extra geld nodig. Een gehandicapt kind
of mens moet zonder al te veel omhaal kunnen scholen en opgevangen worden
als dat nodig is, liefst in een gewone omgeving. Kan dit door regelgeving
worden bevorderd?Computers kunnen mensen met functiebeperkingen helpen, zowel in hun dagelijks
leven als in het werk. Kan een overzicht worden verstrekt van de mogelijkheden
die de computer biedt en de eventuele financiering daarvan?Zij onderschreef het streven naar erkenning van de gebarentaal. Welke
concrete stappen worden daartoe ondernomen? In samenspraak met het veld moet
een structuurplan worden opgesteld om leemten in de zorg, behandeling en scholing
in te vullen. Daarom ook moet het platform voor psycho-sociale hulpverlening
aan deze doelgroep blijven bestaan.De psycho-sociale hulpverlening voor mensen met een lichamelijke handicap
is onvoldoende en de tijdelijke opvang en logeermogelijkheden zijn nog niet
op orde. Welke maatregelen overweegt de regering in dezen?Mevrouw Dankers (CDA) complimenteerde de staatssecretaris,
omdat zij haar coördinerende taak heeft waargemaakt door alle beleidsontwikkelingen
in één programma onder te brengen en te voorzien van voornemens.
Nu is het nog «intersectoraal», hopelijk kan een volgend programma
onder de titel «integraal» worden uitgebracht.De speerpunten van het beleid zijn logisch, maar roepen toch vragen op.
Wat is de achtergrond van de wens te komen tot een beter zicht in de meest
kwetsbare categorieën gehandicapten? Wordt hiermee beoogd de doelmatigheid
te verbeteren, een integrale aanpak te bevorderen of belemmeringen op te heffen,
of, en dat vrezen de belangenbehartigers, de doelgroep te beperken? Door vast
te stellen wie de allerzwaksten zijn, zou het beperkte budget vooral voor
die groep worden bestemd en zal het aanbod van voorzieningen voor anderen
verschralen.Het vierde speerpunt: het stimuleren van zelfordening, verdient op zich
steun, maar de opmerkingen over en de voornemens voor de indicatiestelling
roepen echter de nodige twijfels op. Criteria als onafhankelijk, neutraal,
objectief, toetsbaar, enz. hebben enkele jaren geleden geleid tot het «WAO-drama»
van de herkeuringen. Door hun onafhankelijkheid en afstandelijkheid werden
die herkeuringen bijna een automatisme. Indicatiestelling is moeilijk, juist
door het menselijke aspect, maar als dit menselijk aspect wordt weggenomen
door zoveel kwalificaties, dreigt het gevaar van automatisme. In haar brief
aan de Ziekenfondsraad over de uitwerking van de financiering van het persoonsgebonden
budget schrijft de staatssecretaris: «De indicatiestelling is een belangrijk
instrument voor beheersing en sturing van de ontwikkelingen in de zorg.»
Mevrouw Dankers meende dat het persoonsgebonden budget vooral was bedoeld
om een overstap te maken van aanbodgerichte naar vraaggerichte zorg. In plaats
daarvan lijkt nu een overstap te worden gemaakt naar een budgetgerichte aanpak.
Zij hoopte dat de vrees kan worden weggenomen dat de indicatiestelling
wordt verhoogd als de grenzen van het budget zijn bereikt. Overigens maakte
zij bezwaar tegen de suggestie van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
dat de uitvoering in handen kan worden gegeven van zelfstandige bestuursorganen
(ZBO's), omdat de ervaringen met het GAK, de GMD en de gemeenten niet altijd
even rooskleurig zijn.Desgevraagd antwoordde zij dat zij de gedachte van één loket
ondersteunt, maar dat de objectiviteit er haars inziens mee is gediend als
de belangentegenstellingen elkaar bewaken. Door te volstaan met het vastleggen
van normen in protocollen zal geen individuele, integrale, menselijke beoordeling
tot stand komen, maar slecht de beoordeling van een «geval». Een
onafhankelijke commissie van deskundigen uit de verschillende voorzieningen
moet tot een objectieve indicatiestelling komen en hun inbreng in de commissie
moet in evenwicht zijn om te voorkomen dat een van de disciplines de doorslag
geeft. Als voorbeeld kunnen de indicatiecommissies dienen die enkele jaren
geleden zijn ingesteld in het kader van de Wet op de bejaardenoorden. Zij
waarschuwde ervoor dat bij de instelling van een ZBO zelfs de bewindspersoon
niet meer ter verantwoording kan worden geroepen.Aan de omvang van de financiële middelen die voor beleid beschikbaar
worden gesteld, kan worden afgemeten waar de politiek haar prioriteiten legt.
Het is daarom jammer dat in de nota geen financiële paragraaf is opgenomen
waarin het meerjarenbeleid is verankerd. Bij de behandeling van het persoonsgebonden
budget is gevraagd om perspectief op een financieringsstructuur voor de lange
termijn. Het veld heeft daartoe een aantal voorstellen gedaan. De vraag is
nu waarom de regering ervoor kiest de overstap naar het persoonsgebonden budget
te maken via het zorgvernieuwingsfonds. Moeten vernieuwende activiteiten voortaan
concurreren met het persoonsgebonden budget? De zorgsector heeft voorgesteld
het persoonsgebonden budget om te zetten in een persoonsvolgbudget als een
stap op weg naar een definitieve situatie. Ook wordt wel voorgesteld de reguliere
verstrekkingen en het persoonsgebonden budget als communicerende vaten te
beschouwen: naarmate het persoonsgebonden budget toeneemt kunnen de reguliere
verstrekkingen afnemen. Heeft de staatssecretaris op dit punt al haar gedachten
opgemaakt? In het Financieel overzicht zorg (FOZ) zijn weliswaar extra middelen
gereserveerd voor het persoonsgebonden budget en voor een aantal andere activiteiten,
maar als de taakstelling wordt afgezet tegen de werkelijke groei in de praktijk,
lijkt het twijfelachtig dat de wachtlijsten en achterstanden in deze sector
verdwijnen.Het streven naar kleinschalige woonvormen is positief, want er bestaat
veel behoefte aan, maar wanneer kan dit voornemen worden verwezenlijkt? De
staatssecretaris schrijft dat zij de financiering wil verzekeren door alle
uitbreidingen in de intramurale zorg te bevriezen. Welke financiële ruimte
levert deze maatregel op? Hoe lang duurt het voordat die middelen beschikbaar
komen? Hoe kan worden voorkomen dat de intramurale voorzieningen achterop
raken; mensen in een instelling hebben toch ook recht op vernieuwing? De opmerking
van de staatssecretaris dat de keuze voor internaten niet langer de juiste
weg is, lijkt in strijd met het streven naar keuzevrijheid. Die keuze moet
desgewenst ook op een intramurale voorziening kunnen vallen. Deelt zij de
mening dat een ondergrens aan de noodzakelijke capaciteit nodig is om die
keuzevrijheid te verzekeren? Vooral jongeren die noodgedwongen in verpleeghuizen
verblijven, kijken reikhalzend uit naar kleinschalige woonvormen. Kan hen
op grond van dit programma een meer concreet perspectief worden geboden?De regering heeft eerder laten weten dat een werkgroep is ingesteld die
op korte termijn voorstellen zal doen voor de (financiële) positie van
ouders met thuiswonende gehandicapte kinderen. Is het waar dat de werkzaamheden
van de werkgroep worden geblokkeerd door de opstelling van andere ministeries?
Hoe is de stand van zaken? De toenmalige staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft
bij de behandeling van de WVG in de Eerste Kamer toegezegd dat mensen die
zijn aangewezen op voorzieningen, door de regelgeving niet in de bijstand
zullen geraken. Inmiddels blijkt dit in voorkomende gevallen wel te gebeuren.
Hoe kan dit worden voorkomen? Hoe kan een cumulatie van eigen bijdragen worden
voorkomen?Mevrouw Dankers onderschreef het streven naar integratie van onderwijs
en arbeid. Dit streven dreigt echter te worden doorkruist door de uitholling
van de arbeidsvoorziening. De langzaam groeiende samenwerking in arbeidsintegratieprojecten
voor mensen met een lichamelijke of verstandelijke handicap wordt daardoor
teniet gedaan. Verder zorgen de maatregelen in de sociale zekerheid die het
risico meer bij bedrijven leggen, ervoor dat de kansen op een baan voor een
werkzoekende met een chronische ziekte of een handicap verder afnemen. Ten
slotte is er de uitstoot van de allerzwaksten uit de WSW. Hoe kan de integratie
dan toch worden bevorderd? Welke concrete maatregelen achten de bewindslieden
mogelijk? Hoe kan een arbeidsgerichte leerweg voor VSO- en ZML-leerlingen
tot stand komen nu in de praktijk met enige ondersteuning voor deze mensen
zeker een plaats is weggelegd op de reguliere arbeidsmarkt?Over de positie van de Sociaal pedagogische diensten (SPD) zal opnieuw
advies worden gevraagd. Waarom heeft de regering daartoe besloten? Zijn er
nog niet genoeg adviezen uitgebracht en studies verricht? De feitelijke praktijk
van de AWBZ voldoet al enige jaren. Waarom dan nog die aarzeling? In het regeerakkoord
wordt met zoveel woorden gesteld dat de AWBZ is bedoeld voor langdurige zorg.
De ondersteuningsfunctie van de consulenten valt onder die categorie. Het
recht op die ondersteuning moet worden vastgelegd in de wet. De AWBZ biedt
die mogelijkheid, begrotingssubsidies niet. Verder is het vanzelfsprekend
dat ook de ambulante zorg wordt erkend als een verstrekking. Dit staat los
van de discussie over het persoonsgebonden budget en de terechte discussie
over de toekomst van de SPD's. Mevrouw Dankers ging ervan uit dat dit probleem
zichzelf oplost als wordt overgegaan tot meer marktwerking in de zorg, omdat
de voorzieningen dan zullen worden geleverd door die organisatie of instelling
die het beste aansluit bij de wensen van de cliënt.Waarom wordt de zorgvernieuwing een taak van de verzekeraars? Zij lijken
niet bij uitstek de instantie om de benodigde betrokkenheid aan de dag te
leggen. Zorgvernieuwing lijkt daarom eerder een taak voor de aanbieders van
de zorg. Mevrouw Dankers betwijfelde of de voorgenomen maatregelen het beoogde
effect hebben. Zo zullen met het intrekken van de interimmaatregel veel goede
initiatieven verloren gaan. Zij zou het betreuren als de zo gewenste vernieuwing
in het slop raakt, omdat er nu eenmaal is gekozen voor een overstap naar een
persoonsgebonden budget en voor een «makkelijke» financiering.Wanneer wordt de spraak-/taaldiagnostiek aan de audiologische centra gekoppeld?
Het Coördinatieplatform voor psycho-sociale hulpverlening doven is voor
velen een stimulans. Is het echt zo moeilijk de subsidie van f 50 000
voor de coördinatie per 1 januari 1996 veilig te stellen?Bij de komende bespreking over de vervoersvoorzieningen in het kader van
de WVG moet ook aandacht worden besteed aan de positie van mensen die begeleiding
nodig hebben.Mevrouw Dankers hoopte dat de overeenkomst van Laman inmiddels is ondertekend.Een aantal ouderverenigingen heeft laten weten dat zij in de nota een
hoofdstuk Ethische dilemma's node missen. De recente berichten over de toepassing
van de prenatale diagnostiek hebben bij hen veel onrust opgeroepen, juist
omdat de toepassing ervan steeds vaker wordt gerechtvaardigd met een verwijzing
naar het ondraaglijk leven van mensen met een handicap. Dit is afschuwelijk
voor de mensen met zo'n handicap die wel van het leven genieten.
Is de staatssecretaris bereid bij de eerstkomende gesprekken over ethiek ook
aandacht te vragen voor hun problemen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) stelde vast dat uit de integrale
presentatie van het gehandicaptenbeleid in dit programma blijkt dat de verantwoordelijkheid
voor dit beleid wordt gedeeld door zeven bewindspersonen. Het is een compliment
waard dat dit beleid nu in een programma is ondergebracht. Ook in het veld
bestaat waardering voor de uitgangspunten van de nota en de inspirerende voornemens
die daarin worden aangekondigd.In de nota wordt uit verschillende invalshoeken ingegaan op de positie
van mensen met een handicap. De oplossingen zijn dan ook velerlei. De overheid
stelt zich ten doel de positie van de cliënten te versterken door het
bevorderen van integratie, normalisatie en participatie. Hiermee doet zij
recht aan de wens van mensen met een handicap om gewoon te kunnen deelnemen
aan het maatschappelijk verkeer. Mevrouw Van Blerck onderschreef het uitgangspunt
dat het beleid vooral wordt gericht op de meest kwetsbare groep.In de komende jaren zal de samenhang tussen de maatregelen van de verschillende
ministeries uit de verschillende voortgangsrapportages moeten blijken. Dit
is een positieve ontwikkeling, omdat dit de gelegenheid biedt voor een kijk
op de toekomst.Binnen het FOZ moet hetzelfde gemeenschappelijk kader ontstaan. Ook dit
is positief, omdat daardoor ruimte ontstaat voor meer differentiatie in de
zorg.Mensen met een handicap vormen geen homogene groep, zo vervolgde mevrouw
Van Blerck. Ieder gehandicapt mens is gediend met een individuele aanpak.
In het verleden is dit wel een doelstelling geweest, maar nu komt die aanpak
in het beleid tot uitdrukking. De vele verschillende regels en wetten, ook
buiten het terrein van de gehandicaptenzorg, vormen echter vaak een belemmering
voor de uitvoering van goede voornemens. Wanneer kan de aangekondigde harmonisatie
van wet- en regelgeving worden verwezenlijkt?De uitgangspunten van de nota moeten in de praktijk kunnen worden uitgevoerd.
Dit geldt voor de gewenste flexibiliteit, maar ook voor de keuzevrijheid voor
cliënten die van harte ondersteuning verdient. Ook de overstap van aanbodgerichte
naar vraaggerichte zorg is een goede zaak. De cultuuromslag die al deze voornemens
met zich meebrengen, mag echter niet in een keer worden verwacht. Het probleem
is immers vaak niet de omvang van het aanbod, maar het feit dat het aanbod
niet aansluit op de behoefte en juist omdat er zoveel aanbod op velerlei terrein
is, zal het nog een heel karwei zijn om hierin verandering te brengen.Bij de behandeling van de notitie over het persoonsgebonden budget zijn
de hoofdlijnen van het beleid besproken. Een waarschuwing voor het gevaar
van bureaucratisering van dit instrument lijkt niettemin op zijn plaats, aldus
mevrouw Van Blerck. Vermeden moet worden dat de voorziening onmiddellijk wordt
«dichtgetimmerd», want dan is er geen sprake van vernieuwing,
maar van een nieuwe voorziening. Het persoonsgebonden budget is bedoeld als
een kwaliteitsimpuls, doordat de concurrentie tussen de zorgaanbieders wordt
gestimuleerd. Het zijn de cliënten die hiervan profiteren.Voor de invoering van de WVG had een gehandicapte de beschikking over
zogenaamde leefkilometers. Deze vorm van een persoonsgebonden budget in het
vervoer is vorig jaar ongedaan gemaakt. Vindt de staatssecretaris het niet
wat vreemd nu opnieuw een persoonsgebonden budget wordt ingevoerd onder het
motto dat het zo nuttig is? Waarom is die eerste regeling dan toch ingetrokken?Mevrouw Van Blerck was er geen voorstander van om de ambulante zorgverlening
als een verstrekking aan te merken. Zij meende dat de voorgestelde
weg goede mogelijkheden biedt. Op termijn kan dan worden nagegaan of een verstrekking
via de AWBZ de voorkeur verdient.Zij vroeg om een concrete omschrijving van de doelstellingen en de invulling
van het zorgvernieuwingsfonds. Dit fonds is de bron voor veel vernieuwende
activiteiten, maar ook via bestaande activiteiten die aan het fonds zullen
worden toegevoegd, vindt vernieuwing plaats. Overigens lijkt vernieuwing niet
meer of minder te zijn dan het beter laten aansluiten van bestaande mogelijkheden.
Zeker voor diegenen die ermee te maken hebben, zou het goed zijn als de staatssecretaris
nog eens helder uiteen zet wat haar voor de komende tijd voor ogen staat.
Overigens verdient de instelling van dit fonds als zodanig steun.Ook mevrouw Van Blerck miste een hoofdstuk Financiën, omdat dit duidelijk
zou maken wat voor de komende periode wel en niet tot de mogelijkheden behoort.
Zij had er begrip voor dat het niet eenvoudig zal zijn nu al precieze cijfers
te geven, maar een globaal overzicht zou toch verhelderend werken.Een integrale onafhankelijke indicatiestelling is een aanzienlijke verbetering
die door iedereen zal worden toegejuicht. Het is echter de vraag of dit uit
één fysiek loket kan worden geregeld, omdat het gehandicaptenbeleid
zo breed is en betrekking heeft op zoveel verschillende mensen met zoveel
verschillende handicaps. Wel moet het mogelijk zijn een loket in te richten
waar alle informatie is gebundeld opdat instellingen van elkaar weten wat
zij te bieden hebben. Overigens was zij, gelet op de ervaring op andere beleidsterreinen,
niet bang voor automatisme.Het is een goed streven zoveel mogelijk mensen met een handicap «gewoon»
te laten wonen, maar dit kan niet tot het allerlaatste bed worden doorgevoerd.
Er zal altijd een bepaalde groep zijn die beter af is binnen een instelling.
Dit is een redelijk afgebakende groep. Kan de staatssecretaris een overzicht
verschaffen van deze groep en aangeven hoever de afbouw van de intramurale
zorg kan gaan?De wens om de sociale doelstelling van de WSW beter tot uitdrukking te
brengen en de WSW te bestemmen voor de doelgroep waarvoor hij oorspronkelijk
is ingericht, onderschreef zij van harte. Zij vroeg om inzicht in de werking
van de WAGW en de eventuele relatie met de WSW. Beide voorzieningen zijn bedoeld
voor mensen met een handicap, maar van enige afstemming lijkt nauwelijks sprake.Mevrouw Van Blerck vond het leerlinggebonden budget een van de beste voornemens
van het beleid. Haars inziens moet worden begonnen met leerlingen met een
auditieve handicap, omdat daarvoor al projecten zijn gestart.Zij vroeg verder of het, in navolging van het seniorenlabel voor woningen,
mogelijk is ook een gehandicaptenlabel te ontwerpen.Zij drong erop aan dat steeds opnieuw aandacht wordt gevraagd voor het
feit dat de «gewone» dingen in het leven voor gehandicapten niet
altijd even gewoon zijn. Automaten hangen te hoog, over de wens tot deelname
aan de Vierdaagse wordt veel ophef gemaakt en het «omnummeren»
is bijvoorbeeld voor visueel gehandicapten niet zo eenvoudig als het wordt
gepresenteerd.In de nota wordt terecht veel aandacht besteed aan de positie van auditief
gehandicapten. Door de instituten voor doven en slechthorenden onder één
structuur te brengen, kan de werkwijze worden verbeterd. Is de staatssecretaris
bereid dit te bevorderen?Voor de gelijke behandeling van ouders die hun gehandicapt kind thuis
verzorgen, hoeft geen gebruik te worden gemaakt van de kinderbijslag. Daarvoor
zijn betere methoden denkbaar, zo meende mevrouw Van Blerck.In de nota wordt de lof gezwaaid over acht sportprojecten voor gehandicapten.
Worden die projecten financieel gesteund? De heer Fermina (D66) was verheugd dat de staatssecretaris
haar coördinerende taak ernstig heeft opgevat. Nadeel van de intersectorale
aanpak is echter dat de nota niet op alle punten even diepgaand is. Bovendien
ontbreken concrete voorstellen en daden en een financiële paragraaf.Naast ambtelijk overleg, moeten ook de betrokken bewindslieden zich regelmatig
met elkaar verstaan om de importantie van dit beleid te onderstrepen, zo ging
hij verder. Het beleid moet worden gericht op de versterking van de positie
van de cliënt en de bevordering van integratie, normalisatie en participatie.
Dat de aandacht primair uitgaat naar de relatief kleine groep zeer kwetsbare
gehandicapten mag er niet toe leiden dat degene die in mindere mate van hulp
afhankelijk zijn, in de kou komen te staan. Ook zij moeten in staat worden
gesteld zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Het persoonsgebonden budget
is een belangrijk instrument om onafhankelijkheid, participatie en keuzevrijheid
te stimuleren.Hij onderschreef de instelling van een zorgvernieuwingsfonds: er moet
geld beschikbaar zijn voor vernieuwingen en vernieuwende ontwikkelingen moeten
worden gestimuleerd. De vraag is echter of de wijze waarop de middelen voor
dit fonds bijeen worden gebracht, wel zo gelukkig is. Als dit gebeurt door
geld te onttrekken aan lopende vernieuwingsprojecten, wordt het paard achter
de wagen gespannen. Kan de staatssecretaris verzekeren dat de financiële
middelen die in het fonds worden gestort en die feitelijk worden onttrokken
aan bestaande activiteiten, ook werkelijk worden besteed aan zorgvernieuwing?
Is zij van mening dat nu feitelijk een nieuw bureaucratisch element wordt
ingevoerd: namelijk de beoordeling van de besteding van de gelden van het
fonds? Welke criteria worden gehanteerd voor de beoordeling van de projecten?
Hoe staat het met de continuïteit van de hulp die nu in de praktijk wordt
verstrekt? Kan worden verzekerd dat die hulp op dezelfde wijze wordt voortgezet?De ontwikkeling in de richting van een beleids- en FOZ-kader voor gehandicaptenzorg
is een goede zaak, omdat daardoor de samenhang binnen de sector kan worden
versterkt en tegelijkertijd ruimte ontstaat voor differentiatie van het beleid
en behoud van specialistische functies. Deze samenhang moet ook in de regelgeving
tot uitdrukking komen. Helaas ontbreken daartoe concrete voorstellen in de
nota. Wil de staatssecretaris de harmonisatie van regelgeving op korte termijn
bevorderen en de belemmeringen voor transmurale zorg opheffen?Een integratie van inhoudelijke en randvoorwaardelijk beleid is verder
dringend gewenst. In dit verband wees hij erop dat in de nota Zuinig met zorg
wordt voorgesteld om vanaf 1996 te komen tot een jaarlijkse efficiëntie-korting
van 0,5% ook al heeft de bewindsvrouwe nog recentelijk geconstateerd dat in
de sector nauwelijks enige efficiëntie- of produktiviteitswinst valt
te boeken. Hoe kan zij dit verklaren?De personele bezetting in de intramurale zorg voor verstandelijk gehandicapten
steekt schril af bij andere sectoren. Wanneer zal het toegezegde onderzoek
worden afgerond? Heeft het al iets opgeleverd?In de nota wordt gesteld dat de regering streeft naar een geleidelijke
invoering van het Noors model. De heer Fermina erkende de positieve gedachte
achter dit voorstel, maar vroeg hoe de keuzevrijheid in dit model kan worden
gewaarborgd. Een stop op de uitbreiding van traditionele inrichtingen strookt
met de lijn van de nota, maar er wordt onvoldoende aandacht besteed aan de
behoefte die bestaat en zal blijven bestaan aan vormen van collectief wonen
en zorg in de beschermde omgeving van een tehuis. Hoe wordt aan deze wens
tegemoet gekomen? Wat kost de invoering van het Noors model?Hij was teleurgesteld dat concrete maatregelen voor de verbetering van
de arbeidsmarktpositie van gehandicapten ontbreken. Nog steeds dreigen mensen
uit de sociale werkvoorziening te worden gestoten. De criteria zoals
genoemd in de nota, moeten dan ook zo spoedig mogelijk worden ingevoerd.De eigen bijdrage voor het leerlingenvervoer in het onderwijs kan een
probleem worden, omdat deze bijdrage bovenop de al aanzienlijke andere eigen
bijdragen en de kosten voor de thuiszorg komt. Omdat het leerlingenvervoer
zwaar drukt op de begroting van de gemeenten en de vergoeding van het Rijk
onvoldoende is om aan alle behoefte tegemoet te komen, moeten de gemeenten
de ruimte krijgen om onderscheid te maken tussen het vervoer van kinderen
naar het speciaal en naar het reguliere onderwijs. In het voortgezet onderwijs
staan gehandicapten die moeten worden voorbereid op eenvoudig werk op de reguliere
arbeidsmarkt, achteraan in de rij. Berust de Staatssecretaris van OCW erin
dat VSO- en ZML-leerlingen steeds moeilijker terecht kunnen in de sociale
werkvoorziening?De uitvoering van de WVG wordt sterk bekritiseerd: er zijn veel knelpunten
en er is sprake van rechtsongelijkheid tussen mensen uit verschillende gemeenten,
onder andere door het ontbreken van eenduidige landelijke richtlijnen. Terwijl
de ene gemeente geld tekort komt, gebruikt een ander WVG-middelen om de begroting
sluitend te maken. De dubbele hoeveelheid potentiële aanvragen bij een
gelijkblijvend of zelfs gekrompen budget maakt de situatie er niet beter op.
De heer Fermina zei dat hij op zich geen bezwaar heeft tegen decentralisatie,
maar vroeg of een vorm van centrale sturing hier niet op zijn plaats zou zijn.In de nota wordt een tweesporen-beleid aangekondigd ter bevordering van
de breedtesport. Op grond van welke criteria wordt onderscheid gemaakt tussen
geïntegreerd sporten en categorale sporten? Bij welke takken van sport
is sprake van geïntegreerd sporten? Acht de staatssecretaris integratie
op topniveau haalbaar? In 1993 is de NCCZ gevraagd samenwerking met het WOCZ
op gang te brengen. Hoe verloopt die samenwerking? Wanneer kan het classificatiesysteem
voor de selectie van topsporters worden gebruikt?In de nota wordt aangegeven dat de derde fase van het onderzoek naar discriminatie
van gehandicapten nog loopt. Uit de tussenrapportage blijkt echter al dat
er wel degelijk sprake is van discriminatie, bijvoorbeeld in sollicitatieprocedures.
Overweegt de staatssecretaris de mogelijkheid van opname van gehandicapten
in de Wet gelijke behandeling?Jongeren met een lichamelijke handicap zijn niet op hun plaats in een
verpleeghuis. Het is goed dat er 10 mln. extra wordt uitgetrokken voor hun
huisvesting. Hoe kunnen hun mogelijkheden verder worden uitgebreid? In de nota wordt niet ingegaan op de positie van doventolk. De heer Fermina
drong erop aan dat zij jaarlijks kunnen worden bijgeschoold. Voor de opzet
van een cursusprogramma en een raamwerk voor permanente scholing is coördinatie
nodig. Hij hechtte veel belang aan de erkenning van gebarentaal. Wat onderneemt
de staatssecretaris daartoe? Wanneer mag resultaat worden verwacht? Welke
rol kunnen de categorale voorzieningen spelen bij het verwezenlijken van flexibele
zorg binnen het systeem van regionale ordening van de zorg?Hij benadrukte dat de functie van de SPD behouden moet blijven en vroeg
hoe de staatssecretaris hun positie en rol ziet. Wil zij inzage geven in het
advies van de Ziekenfondsraad?In de nota staat dat op basis van evaluatie van projecten zal worden bezien
in hoeverre een extra financiële inspanning nodig is voor logeeropvang
dan wel of uitbreiding of aanpassing van regelgeving is geboden. Zou het,
gelet op de grote behoefte, niet meer voor de hand liggen op korte termijn
maatregelen te treffen?Mag uit het overzicht van de in voorbereiding zijnde beleidsmaatregelen
worden afgeleid dat de motie Giskes binnenkort zal worden uitgevoerd? Hoe is de stand van zaken bij de kwaliteitsverbetering van de zorg? Op
1 januari 1996 moet de ontkoppeling van het cluster VGZ vanuit de SVRZ-organisatie
een feit zijn. Wordt deze datum gehaald?De heer Fermina wees op de commotie die is ontstaan door de documentaire
over de toepassing van prenatale diagnostiek. Zijns inziens is het de verantwoordelijkheid
van de ouders om in overleg met de behandelend arts binnen de huidige wet-
en regelgeving te beslissen over de geboorte van een kind met een handicap.
Mensen met een handicap hebben evenveel recht op een volwaardig leven als
mensen zonder handicap.Mevrouw Vos (GroenLinks) zei dat de nota een goed en volledig
beeld geeft van het huidige en toekomstige beleid van de verschillende ministeries.
Maar liefst vijf ministeries hebben hun bijdrage aan de nota geleverd en de
wijze waarop de staatssecretaris haar taak heeft opgevat, is een compliment
waard. Ook de uitgangspunten van het beleid zijn goed: gelijke rechten, gelijke
plichten en gelijke behandeling, integratie en participatie en waar nodig
bescherming. Dit alles betekent echter niet dat in de uitwerking sprake is
van een samenhangend beleid. De bijdragen van de onderscheiden ministeries
verschillen sterk. De ministeries van VWS en van OCW geven op een aantal punten
aan dat een fundamentele heroverweging van het bestaande beleid is geboden,
maar helaas is dit bij andere ministeries minder. Vooral de opstelling van
het Ministerie van SZW is teleurstellend; die bijdrage beperkt zich tot een
beschrijving van de gang rond de WVG en WSW, terwijl juist op dit terrein
door de vraagstukken over arbeid en inkomen nog veel onduidelijkheid bestaat
over de richting van het beleid. De cumulatie van eigen bijdragen en de toenemende
druk door de WAO-maatregelen op mensen met een handicap hebben nadelige gevolgen
voor hun inkomenspositie. Ook de bijdragen van de Ministeries van Verkeer
en Waterstaat en van VROM geven nog geen blijk van een «inclusief-denken»;
in hun beleid wordt de positie van gehandicapten nog niet vanzelfsprekend
geïntegreerd. De aanzet is er en de visie deugt, maar de uitwerking vraagt
nog veel aandacht, aldus mevrouw Vos.Zij steunde de keuze voor het kleinschalig wonen van mensen met een handicap.
De daaraan verbonden bouwstop voor de voorzieningen voor intramurale zorg
heeft natuurlijk consequenties: het begeleid zelfstandig wonen dat door de
SPD's is ontwikkeld, moet verder worden gestimuleerd en de wachtlijsten moeten
worden opgeheven.De financiering van de voorgenomen maatregelen en activiteiten is niet
uitgewerkt. Er komt een zorgvernieuwingsfonds voor mensen met een verstandelijke
handicap, waarin bestaande regelingen zullen worden opgenomen. Het risico
bestaat dat de bestaande activiteiten, waarvoor niet langer een budget beschikbaar
zal zijn, door de sectoren zelf moeten worden bekostigd. Hoe denkt de staatssecretaris
hierover? Worden er extra middelen beschikbaar gesteld of worden alle middelen
uit het bestaande budget gehaald? Als dat dan al moet, zou een generieke korting
op alle voorzieningen de voorkeur verdienen, ook om te voorkomen dat er een
tweedeling in de zorg voor gehandicapten ontstaat tussen enerzijds de vernieuwing
en anderzijds de bestaande verstrekkingen.Mevrouw Vos hechtte aan de erkenning van ambulante zorg aan verstandelijk
gehandicapten als verstrekking in de AWBZ, omdat daarmee in feite het wettelijk
recht op die vorm van zorg wordt erkend. Een gehandicapte kan die vorm van
zorg dan eisen; hij is ervoor verzekerd via de AWBZ. De Ziekenfondsraad heeft
dit eerder geadviseerd. Zij was verbaasd en teleurgesteld dat de regering
opnieuw een advies vraagt. In het algemeen overleg over het persoonsgebonden
budget heeft de staatssecretaris nu juist haar verbazing uitgesproken over
het feit dat verschillende fracties zich hebben uitgesproken
voor de ambulante zorg als een AWBZ-verstrekking.Zij achtte de totstandkoming van één loket van belang. Daarbij
hoort een onafhankelijke indicatiestelling. De nota is daar onvoldoende helder
over. Kan de staatssecretaris meer duidelijkheid verschaffen?De cumulatie van eigen bijdragen is onwenselijk. De WVG kent in de verschillende
gemeenten verschillende eigen bijdragen, maar tegelijkertijd is er vaak sprake
van forse onderschrijding van het budget. Dit is zorgwekkend, vooral ook omdat
de eigen bijdragen verder zijn uitgebreid door de invoering van een eigen
bijdrage voor de tandarts en de fysiotherapeut. Veel gehandicapten zijn hierdoor
in financiële moeilijkheden geraakt en ouders zien zich door financiële
redenen genoodzaakt hun kind in een instelling te plaatsen. Dan komt er een
einde aan hun financiële zorgen en rompslomp en wordt er bovendien meer
kinderbijslag uitgekeerd. Overigens mag het nooit zo zijn dat gehandicapte
kinderen voor meer of betere zorg in aanmerking komen als hun ouders meer
kunnen betalen. Ieder heeft recht op de zorg waaraan hij of zij behoefte heeft.Over de woonsituatie is de nota niet erg helder. Aanpasbaar bouwen wordt
gestimuleerd, maar is nog steeds niet verplicht. In de nota wordt gesteld
dat 80% van de nieuwbouw woningen zonder probleem kan worden aangepast. Betekent
dit dat er aanpasbaar wordt gebouwd? Het is toch beter woningen zoveel mogelijk
aangepast te bouwen dan ze later aan te passen.Mevrouw Vos was het eens met het uitgangspunt van het onderwijsbeleid:
gewoon waar dat kan en speciaal waar dat moet. Het reguliere onderwijs moet
daartoe beter worden uitgerust. Het instrument van een leerlinggebonden budget
verdient navolging, maar er moet natuurlijk wel geld voor zijn.De bezuiniging op de arbeidsvoorziening, de invoering van de nieuwe Ziektewet
en de uitstoot uit de WSW-voorzieningen leiden ertoe dat het voor mensen met
een handicap steeds moeilijker wordt om aan werk te komen. Hoe denkt de staatssecretaris
deze zorgelijke ontwikkeling te keren?Mevrouw Vos sloot zich aan bij de zorg die is uitgesproken over de mobiliteitsvoorziening
voor gehandicapten. Niet alleen de voorzieningen, maar ook de budgetten voor
vervoerskosten moeten worden aangepast.De heer Boogaard (Groep Nijpels) zei dat de regering met het
meerjarenprogramma een goede weg heeft ingeslagen. De uitgangspunten geven
mensen met een handicap de mogelijkheid naar eigen inzicht keuzes te maken
over de wijze waarop zij hulp en/of begeleiding wensen. Een al of niet gefaseerde
planning en de financiële mogelijkheden voor de uitvoering van de voornemens
kunnen echter niet in de nota worden teruggevonden. Kan de staatssecretaris
dit toelichten?Hij sprak zijn waardering uit voor het feit dat het beleid op het gebied
van wonen is gericht op kleinschaligheid. Deze beleidsverandering zal voor
de instellingen die hiertoe initiatieven ontwikkelen en willen uitvoeren echter
veel problemen opleveren. Kleinschaligheid leidt uiteraard tot een grotere
druk op de woningmarkt en uitruil of compensatie van bouwlocaties zou daarom
tot de mogelijkheden moeten behoren. De meeste gemeenten zijn immers geblokkeerd,
enerzijds door de ruimte planologie en anderzijds door de woningbouwcontigentering.
Heeft de staatssecretaris hierover al haar licht opgestoken bij de Minister
van VROM?Kleinschaligheid betekent minder personen op een locatie en wonen met
minder begeleiding. De heer Boogaard vreesde dat de beschikbare financiële
middelen niet toereikend zullen zijn om een dienstrooster op verschillende
locaties met het oorspronkelijke aantal medewerkers te handhaven.
Hij vroeg de staatssecretaris kleinschaligheid in dit verband te willen definiëren
en in te gaan op de financiering.De gemiddelde leeftijd van bewoners in instellingen neemt toe en daarmee
de werklast door toenemende behoefte aan verzorging en verpleging. Wordt deze
zorgverzwaring financieel gecompenseerd en, zo ja, hoe?Het scheiden van wonen en zorg heeft bij de verstandelijk gehandicaptenzorg
reeds een voorbeeld in het begeleid zelfstandig wonen. Somma heeft aangegeven
dat hiervoor lange wachtlijsten bestaan. Voor een BZW-plaats wordt f 5800
vergoed en daarvoor kan slechts drie uur begeleiding per week worden gegeven.
De BZW-organisaties, waaronder de SPD's, worden echter ook steeds vaker geconfronteerd
met verstandelijk gehandicapte zwervers, alcoholisten en drugverslaafden;
personen dus die niet in inrichtingen worden opgenomen, maar wel een zwaardere
begeleiding behoeven. Wordt een onderzoek naar deze categorie hulpbehoevenden
ingesteld? Zo ja, welke maatregelen worden in dit verband overwogen?Ouders die hun gehandicapt kind zelf verzorgen, moeten de mogelijkheid
hebben dit kind in een tijdelijke opvang onder te brengen. De taak die zij
hebben voor de verzorging van hun kind kan zo zwaar zijn, dat zij overbelast
raken. De heer Boogaard pleitte er daarom voor dat er naast het begeleid zelfstandig
wonen meer voorzieningen worden ontwikkeld om in de dringende behoefte aan
tijdelijke opvang te voorzien.De Stichting dienstverlening gehandicapten heeft aangegeven dat de psycho-sociale
hulpverlening aan mensen met een lichamelijke handicap in Nederland slecht
is geregeld. Ouderen die door een trauma lichamelijk gehandicapt raken en
daardoor vereenzamen in hun thuissituatie, hebben extra aandacht nodig. Hij
steunde dan ook het verzoek extra financiële middelen beschikbaar te
stellen en een onafhankelijke commissie in te stellen die adviseert over de
psycho-sociale hulpverlening aan mensen met een handicap.Recente publikaties hebben aangegeven dat veel gemeenten het gereserveerde
geld voor aanpassingen, aanschaf van hulpmateriaal, vervoer, e.d. niet hebben
besteed, omdat de aanvragen voor voorzieningen duidelijk zijn achtergebleven
bij de doelstellingen. De heer Boogaard vreesde dat die niet bestede gelden
in de algemene middelen zullen verdwijnen. Hij vroeg de staatssecretaris de
gemeenten dringend te adviseren de resterende gelden te reserveren voor achterstallige
en toekomstige aanvragen.De heer Van der Vlies (SGP, mede namens RPF) vond het een goede
zaak dat het gehandicaptenbeleid nu intersectoraal wordt gepresenteerd. Zo
ontstaat een totaalbeeld van wat er ten behoeve van gehandicapten wordt gedaan.
Dit maakt tegelijkertijd zichtbaar welke beleidsonderdelen nog nieuwe accenten
behoeven. Er ligt ruim voldoende materiaal op tafel om een oordeel te geven
over de richting van het beleid, ook omdat de nota vergezeld gaat van bijlagen
met een schat aan informatie. Dit verdient zeker een compliment, ook al behoeft
een en ander nog verdere uitwerking.De hoofdrichting van het beleid sprak hem aan. De cliënt, de zorgvrager,
staat centraal. Hem worden reële keuzemogelijkheden en keuzevrijheid
geboden. Dit uitgangspunt moet in de praktijk handen en voeten krijgen; er
is dus nog veel te doen. Gelukkig is er in de afgelopen jaren al veel in de
goede richting ondernomen. Geleidelijk aan wordt de doelstelling: «gewoon
waar mogelijk, bijzonder waar noodzakelijk» bereikt.In de nota wordt een omslag in het denken gemaakt. Deze ontwikkeling is
in de achterliggende periode in de sector zelf op gang gebracht. In het beleid
wordt deze omslag ten dele zichtbaar, vooral bij de Ministeries van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen blijkt de bereidheid
fundamentele veranderingen aan te brengen. Het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid zou echter wel wat meer ambitie kunnen vertonen
en een vernieuwender visie moeten initiëren. Door deze onevenwichtigheid
is er helaas nog niet in alle opzichten sprake van een integraal, samenhangend
beleid, maar het begin is er en de ingeslagen weg moet worden vervolgd. De
heer Van der Vlies steunde het pleidooi voor één loket en één
onafhankelijke, duurzame indicatie die gezaghebbend is. Hij achtte de mening van zijn fractie en van de fractie van het RPF over
de ethische dilemma's die recent in de media zijn beschreven, bekend. Het
mag nooit zover komen dat mensen met een handicap een zekere gêne voelen
over het feit dat zij er überhaupt zijn. De overheid heeft een belangrijke
taak in het gevecht tegen deze beeldvorming.Hij betuigde zijn instemming met de beleidskeuze voor kleinschaligheid.
Dat er geen geld meer wordt uitgetrokken voor traditionele uitbreidingen omdat
de vraag naar zorg is veranderd, is op zich geen bezwaar zolang gewaarborgd
is dat de achterstanden worden weggewerkt en keuzevrijheid blijft bestaan,
met andere woorden dat een adequaat voorzieningenpatroon aanwezig blijft.
De prioriteit voor kleinschaligheid mag de andere zorg niet in gevaar brengen:
het beleid zal in hoge mate een èn-èn-beleid moeten zijn. Er
moet extra groei worden gerealiseerd ten opzichte van andere zorgsectoren.
Die extra groei is gerechtvaardigd, maar hoe wordt dit financieel, budgettair
en bestuurlijk in het vat gegoten?De inrichting van een zorgvernieuwingsfonds mag niet leiden tot frustratie
van allerlei zorgvernieuwende initiatieven. Het streven naar flexibilisering
is prima, maar mag bestaande verplichtingen op grond van de verschillende
subsidieregelingen niet in de weg staan. Dan zou de beoogde vernieuwing tot
«vernieling» kunnen leiden en dat is uiterst ongewenst.Een en ander maal is aandacht gevraagd voor het feit dat ouders een kind
met een handicap zo lang mogelijk thuis willen verzorgen. Daarvoor zijn er
echter nog te veel financiële drempels. Die moeten beslist worden geslecht.Over het probleem van de cumulatie van eigen bijdrage is al veel gesproken,
maar in de nota wordt hieraan helaas maar weinig aandacht besteed. Wil de
staatssecretaris haar coördinerende verantwoordelijkheid zo aanwenden,
dat bij de eerste voortgangsrapportage concrete voorstellen kunnen worden
gedaan?In de nota zijn passages opgenomen over substitutieregelingen, andere
wijze van bekostiging en wettelijke aanspraken. Er wordt gesteld dat: «Bezien
zal worden of gekomen kan worden tot een generaal stelsel van aanspraken»
en dat: «De wenselijkheid van het wegnemen van onderscheid in regelgeving
wordt onderkend». Dit klinkt niet erg doortastend. Welke keuzes zal
de regering maken?De bekostiging van SPD's is versnipperd geregeld. Ondanks een eerder advies
van de Ziekenfondsraad wordt niet geopteerd voor een wettelijke regeling van
de ambulante functies als verzekeringsaanspraak. De regering stelt nu een
splitsing voor: indicatiestelling via een aparte subsidieregeling en de zorgverlening
via het zorgvernieuwingsfonds. Kan de staatssecretaris deze keuze toelichten?
Is deze insteek gekozen om tot een zo groot mogelijke flexibilisering te komen
en te voorkomen dat een en ander zal leiden tot een blijvende vorm van aanbodgerichtheid?
Wat is in de visie van de regering het perspectief van de SPD's die ook nog
eens worden geconfronteerd met een herschikking naar een andere regioindeling
conform de WZV? De heer Van der Vlies vroeg of hij ervan mag uitgaan dat een
ingrijpend herstructureringsproces bestuurlijk ordentelijk zal worden gefaciliteerd.
In de brief aan de Ziekenfondsraad van 9 oktober jl. wordt gesteld dat vijf
bestaande subsidieregelingen moeten worden verlengd tot meer passende oplossingen
zijn gevonden. Is er al zicht op de richting van die oplossingen?
Op welke termijn kunnen definitieve voorstellen worden verwacht?Bepaalde categoriale en specialistische voorzieningen blijven terecht
onder landelijke planning. Nadruk op de regio door het zorgvernieuwingsfonds,
persoonsgebonden-budgetfinanciering en indicatiestelling kan ingrijpende consequenties
hebben voor de beschikbaarheid van deze toch ook noodzakelijke voorzieningen.
Hoe gaat de staatssecretaris met dit, bestuurlijk lastige, dilemma om?Het IPO heeft aandacht gevraagd voor de gevolgen van het terugdraaien
van de interimmaatregel '96. Voor het handhaven ervan zijn inhoudelijke, maar
zeker ook bestuurlijke argumenten. Is de staatssecretaris bereid tot overleg
met de provincies om te voorkomen dat veel inspanning ook gericht op zorgvernieuwing
voor niets zal zijn geweest?Over de verpleegkundige hulp en medische begeleiding op scholen voor het
speciaal onderwijs is al enige tijd geleden afstemmingsoverleg aangekondigd.
Een oplossing werd voor medio 1995 in het vooruitzicht gesteld. Wanneer komt
het er van?De heer Van der Vlies steunde de doelstelling van integratie in het gewone
onderwijs van leerlingen met een handicap. In de discussie wordt voortgang
geboekt, maar de implementatie en verwezenlijking blijven achter. Wil de staatssecretaris
zich op dit punt krachtdadig opstellen? De arbeidsparticipatie van mensen met een handicap moet zo optimaal mogelijk
zijn, ook omdat dit de zinbeleving en het zelfrespect zal steunen. Hij verwees
in dit verband naar de recente discussie over de Stroomlijningsnotitie en
de vragen die zijn gesteld over een mogelijke quotering in de WAGW. De uitspraak
van het Europese Hof over gelijke behandeling kan daarbij relevant zijn. Hij
zei dat het hem leed zou doen als daardoor weer achterstand zou ontstaan in
het streven iedere gehandicapte een zo volwaardige mogelijke arbeidsplaats
te laten bezetten. De rijksoverheid heeft hierin in de overheidssfeer een
eminente verantwoordelijkheid.Het is gênant dat de gemeenten het budget voor de WVG niet volledig
hebben gebruikt. Het is bestemd voor de doelgroep en moet daarvoor dan ook
worden gebruikt.Voor het leerlingenvervoer worden nieuwe normen ontwikkeld. De Staatssecretaris
van OCW voert hiertoe overleg met de VNG. De heer Van der Vlies was er niet
gerust op dat dit goed verloopt. Hij vroeg of de staatssecretaris haar opstelling
wil toelichten en wees erop dat ook het veiligheidsaspect hierbij in het geding
is.Hij sloot zich aan bij de vraag naar de mogelijkheden van de nieuwe media
en technologieën op dit beleidsterrein. Ook het speciaal onderwijs zou
meer gebruik moeten maken van deze mogelijkheden. Hij sloot zich verder aan
bij de teleurstelling dat een financiële paragraaf ontbreekt in de nota. Het antwoord van de bewindsliedenDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beaamde
dat met dit intersectoraal meerjarenprogramma nog geen integraal beleid tot
stand is gekomen. Het «inclusief-denken» is inderdaad nog niet
op alle ministeries even ver gevorderd, maar aan de andere kant is het juist
de verdienste van deze nota dat alle betrokken bewindspersonen zich binden
aan het meerjarenprogramma en bereid zijn over de grenzen van het eigen ministerie
heen te kijken. Uit de voortgangsrapportages zal blijken welke concrete stappen
er worden gezet voor de invulling van het beleid.Het gehandicaptenbeleid is erg complex en heeft veel raakvlakken. Daarom
is doelbewust gekozen voor een coördinerend bewindspersoon. Alle betrokken
bewindspersonen blijven echter ieder voor zich belast met en verantwoordelijk
voor de uitvoering van hun deel van het intersectorale programma.
Overigens was zij van mening dat de discussie over de Stroomlijningsnotitie
wel heeft aangetoond dat de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zeer betrokken is bij dit beleid. Dit neemt niet weg dat er nog veel gedaan
moet worden om de arbeidsmogelijkheden voor mensen met een handicap te verbeteren.Het beleid laat inderdaad een cultuuromslag zien: de transformatie naar
vraaggestuurde zorg. Bovendien zijn de meeste principes die in de nota aan
de orde worden gesteld, in feite toepasbaar op alle mensen met een handicap.
Er wordt dan ook niet langer een scheiding aangebracht tussen mensen met een
verstandelijke en mensen met een lichamelijke handicap. Zij allen worstelen
nog steeds met het feit dat er eigenlijk sprake is van een gehandicapte samenleving.
De staatssecretaris onderstreepte de wens van de Gehandicaptenraad te komen
tot een BTB-samenleving: voorzieningen moeten bereikbaar zijn, de fysieke
omgeving toegankelijk en de aangeboden oplossingen bruikbaar. De afgelopen
jaren is al veel tot stand gebracht en een deel van het meerjarenprogramma
is een neerslag van datgene dat het veld met grote betrokkenheid en creativiteit
heeft ondernomen.Het recente televisieprogramma over de prenatale diagnostiek heeft bij
velen de vrees opgeroepen dat mensen met een handicap niet worden geaccepteerd
in de samenleving. Bij de geboorte van een gehandicapt kind wordt wel gedacht,
en soms ook uitgesproken, dat dit in deze tijd voorkomen kan worden. Zij vond
dit vreselijke uitspraken die getuigen van een hoge mate van onkunde en van
hoogmoedige intolerantie. Een dergelijke opstelling hoort in onze samenleving
niet thuis. Ieder leven dient niet alleen gerespecteerd te worden, maar is
het waard geleefd te worden. Het getuigt van onkunde als wordt verondersteld
dat de geboorte van een mens met een handicap met de toenemende mogelijkheden
van prenatale diagnostiek kan worden voorkomen. En het is hoogmoedig een afkeurend
oordeel te hebben over mensen die het risico dat hun kind gehandicapt geboren
kan worden, aanvaarden en dit kind een basis willen bieden voor het bestaan.
Deze mensen hebben steun nodig en geen afkeuring. Overigens is hiermee niet
gezegd dat de wens naar een gezond kind niet legitiem zou zijn, noch is een
negatief oordeel op zijn plaats over mensen die langs de weg van prenatale
diagnostiek proberen die wens te vervullen. In dergelijke uiterst persoonlijke
aangelegenheden moeten de toekomstige ouders vrij zijn in hun beslissing.
Een ieder moet zijn eigen krachten en mogelijkheid kunnen meten en oordelen
over de mate waarin de handicap van hun kind met hun hulp draagbaar zal zijn.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft naar aanleiding van
het verzoek van de Kamer een brief toegezegd over de toepassing van prenatale
diagnostiek en de criteria daarvoor. In de gedachtenwisseling over die brief
zal dit onderwerp ongetwijfeld verder aan de orde komen.Er is besloten tot een derde fase van het onderzoek naar discriminatie
van gehandicapten, omdat de eerste twee fasen de onderbouwing boden om nu
naar een juridische weg te zoeken om de anti-discriminatie op grond van een
handicap te formaliseren. De staatssecretaris verzekerde de Kamer dat zij
hier vaart achter zal zetten, omdat het van groot belang is dat dit beleid
zo snel mogelijk gestalte krijgt.In antwoord op de vragen naar een financiële paragraaf zegde zij
toe te bezien of in de eerste voortgangsrapportage een financieel meerjarentraject
kan worden opgenomen. Het financiële traject voor het komende jaar is
opgenomen in het FOZ, de Sociale nota, de ramingen van de verschillende ministeries,
enz., maar een overzicht van al die verschillende financieringsbronnen is
zeker nuttig.Het bedrag van 10 mln. dat is uitgetrokken voor de intensivering van de
semimurale zorg is mede bedoeld voor de zorgverzwaring en de huisvesting van
jonge gehandicapte mensen die nu nog noodgedwongen in verpleeghuizen verblijven.Een heldere, integrale, transparante en objectieve indicatiestelling moet voorkomen dat een gehandicapte voor iedere aanvraag een nieuwe keuring
moet ondergaan. Betrokkenen ervaren dit vaak als vernederend en beleidsmatig
is het natuurlijk ook ongewenst. Uiteindelijk moet er één loket
komen waar mensen niet robotachtig en als een nummer in een computer worden
gezet, maar dat wel kan voorkomen dat mensen van het kastje naar de muur worden
gestuurd. Dit loket moet een juiste en gezaghebbende indicatie verstrekken.
In samenwerking met het veld en de ziektekostenverzekeraars wordt geprobeerd
hiervoor een protocol te ontwerpen. Dit zal vervolgens worden besproken, natuurlijk
in de eerste plaats met de belangenorganisaties. Deze doelstelling kan vanzelfsprekend
niet op heel korte termijn worden verwezenlijkt, maar dit doet niets af aan
de intentie om tot één loket te komen. Wellicht zal dit loket
in de toekomst kunnen dienen voor meer dan alleen de voorzieningen, de aanspraak
en verstrekkingen, want uiteindelijk moet een geïntegreerde benadering
ontstaan. Overigens is het niet de bedoeling dat de indicatiestelling door
een zelfstandig bestuursorgaan wordt uitgevoerd.Er zal altijd spanning bestaan tussen objectiviteit en de menselijke maat.
Aan de Ziekenfondsraad is gevraagd een regeling te treffen voor een heldere,
integrale, transparante, objectieve indicatiestelling op menselijke maat.
Die regeling zal voor 1 januari 1996 met de Kamer kunnen worden besproken.Harmonisatie van wet- en regelgeving is een van de voorwaarden om te komen
tot één loket. Hiermee wordt een begin gemaakt met de herziening
van de Wet ziekenhuisvoorzieningen (die hopelijk per 1 januari 1997 van kracht
kan worden), omdat die herziening voorziet in de opname van dagverblijven
en gezinsvervangende tehuizen in de wet. In de loop van 1996 zullen verdere
stappen aan de Kamer worden voorgelegd, overigens op een zodanig tijdstip
dat het wetgevingstraject tijdig kan worden afgerond.Over de instelling van een zorgvernieuwingsfonds per 1 januari 1996 kan
geen twijfel bestaan, zo vervolgde de staatssecretaris. Zij ging ervan uit
dat het persoonsgebonden budget niet zal concurreren met de zorgvernieuwing,
mede omdat het bedrag van 42,5 mln. voor het persoonsgebonden budget apart
wordt geoormerkt. Voor de zorgvernieuwing is een budget van 134,8 mln. beschikbaar.
Omdat nog niet helemaal duidelijk is hoe het fonds zal functioneren en de
transformatie bestuurlijk juist moet worden geregeld, is besloten niet alle
huidige subsidieregelingen tegelijkertijd in het fonds te doen opgaan. Voorlopig
wordt begonnen met vier regelingen die gezien hun aard daarvoor in aanmerking
komen. Die regelingen en de bijbehorende bedragen worden opgesomd in de brief
aan de Ziekenfondsraad.Het zorgvernieuwingsfonds is bedoeld om alle zorgvernieuwing apart te
houden en te voorkomen dat de middelen daarvoor terugvloeien naar de reguliere
zorg zoals die traditioneel in de instellingen wordt gegeven. Dat wil niet
zeggen dat daarmee de continuïteit in gevaar komt. Integendeel, die continuïteit
is een belangrijk punt van aandacht en een van de redenen dat geleidelijk
wordt begonnen met de vulling van het fonds. De middelen die nu in het zorgvernieuwingsfonds
worden ondergebracht, met name de vrije-margeregeling, zijn tot op heden gekoppeld
aan het reguliere budget van de instellingen. De bestaande ongelijke verdeling
over het land van de reguliere instellingen leidt dus tegelijkertijd tot een
ongelijke verdeling van de middelen die beschikbaar zijn voor zorgvernieuwing.
Om tot een evenwichtiger verdeling te komen, moeten die middelen worden losgemaakt
van de reguliere instellingen, terwijl tegelijkertijd moet worden voorkomen
dat zij terugvloeien naar het reguliere budget. Handhaving van de substitutieregeling
zal ertoe bijdragen dat de instellingen en voorzieningen die moeten gaan concurreren
op de markt, binnen het eigen budget worden gestimuleerd tot zorgvernieuwing
en tot flexibilisering van de zorg. De bestaande zorgvernieuwing en flexibilisering
van de zorg zijn op deze manier veiliggesteld, terwijl tegelijkertijd de zorgvernieuwing binnen de reguliere zorg wordt gestimuleerd. Overigens
wees de staatssecretaris erop dat niet alle vrije-margemiddelen worden gebruikt
voor zorgvernieuwing; soms worden zij ook gebruikt voor uitbreiding van het
aantal bedden boven de capaciteit. Die mogelijkheid verdwijnt nu de middelen
expliciet worden aangemerkt voor zorgvernieuwing. Dat is nog een apart punt
van aandacht.Op de vraag waarom de verzekeraars een rol is toegedacht bij de vernieuwing,
antwoordde zij dat er een win-win-situatie is zowel voor de verzekeraars als
voor de zorgaanbieders, de patiënten/cliëntenbelangenorganisaties,
de provincies en de gemeenten. In dit samenspel moet ieder een eigen belang
hebben om samen te werken en te komen tot een geïntegreerde aanpak. Voor
de gedetailleerde uitwerking van een en ander is een werkgroep ingesteld die
binnenkort zal rapporteren. De Kamer zal dit rapport nog voor de begrotingsbehandeling
ontvangen. In dit rapport zullen de verschillende stappen worden geformuleerd
en toegelicht.Sommige instellingen vragen nu al toestemming om een deel van de middelen
die zijn bestemd voor de capaciteit, in te zetten voor dienstverlening en
zorgpakketten die buiten de instelling, onder regie van de instelling, worden
aangeleverd. De staatssecretaris ging ervan uit dat deze ontwikkeling zich
verder zal uitbreiden, omdat de instellingen moeten gaan concurreren op de
markt waar mensen met een persoonsgebonden budget gaan «winkelen».
Juist om die ontwikkeling te stimuleren, wordt het zorgvernieuwingsfonds ingericht,
want als het budget voor zorgvernieuwing aan het reguliere budget blijft gekoppeld,
bestaat er geen enkele stimulans om verdere activiteiten te ondernemen. De
kwaliteit van de zorg zal nauwlettend worden gevolgd in het kader van de Kwaliteitswet
en het Staatstoezicht.Zij zegde toe de Kamer een raming te doen toekomen van dat deel van de
extra capaciteit dat op termijn moet worden afgebouwd en de middelen die daarmee
zijn gemoeid. Het zorgvernieuwingsfonds wordt nu geleidelijk gevuld en op
termijn zullen er, ten minste als er extra geld gevonden kan worden, extra
middelen aan worden toegevoegd. Daarnaast is het de bedoeling dat de handhaving
van de substitutieregelingen voor de instellingen ertoe leidt dat een deel
van het reguliere en nu vastzittende budget wordt ingezet voor zorgvernieuwing.
Langs die weg zal de flexibilisering van de zorg ook in de reguliere instelling
tot zijn recht komen. Zij vroeg de leden de brief over de invulling van het
zorgvernieuwingsfonds, die eind november, begin december de Kamer zal bereiken,
af te wachten en de gedachtenwisseling aan de hand daarvan te vervolgen.De staatssecretaris meende dat de discussie over de functie van de SPD's
vooral wordt ingegeven door vragen over de uitwerking van de beleidsvoornemens.
De functie van langdurige ambulante begeleiding is heel belangrijk en zal
nog aan betekenis winnen naarmate de vermaatschappelijking van de zorg vordert.Mevrouw Dankers (CDA) wees erop dat de discussie vooral stoelt
op het feit dat de Kamer spreekt over een «recht» op ambulante
zorg, terwijl de staatssecretaris de ambulante zorg «belangrijk»
noemt.De staatssecretaris antwoordde dat het de vraag is of de langdurige
ambulante zorg exclusief aan de SPD's moet worden gebonden. De langdurige
begeleiding binnen de intramurale zorg is geregeld. In de ambulante zorg spelen
de SPD's van oudsher een belangrijke rol, maar na de verschuiving van aanbodgestuurde
naar vraaggestuurde zorg is de zorgvrager vrij zelf te kiezen wie hij of zij
wil inschakelen. In de praktijk blijkt nu dat naast de SPD's ook andere zorgverleners
langdurige ambulante begeleiding op zich (willen) nemen. De beste manier om
die keuzevrijheid te verzekeren, is het persoonsgebonden budget. Dit betekent dus ook dat het budget een component voor ambulante begeleiding moet
bevatten. Daarmee is de hulpverlening in feite verzekerd.Mevrouw Vos (GroenLinks) zei dat het recht op ambulante begeleiding
het beste is verzekerd in de AWBZ, ook al omdat het persoonsgebonden budget
nog in een experimentele fase verkeert.De staatssecretaris wees erop dat het onderbrengen van het
recht op ambulante begeleiding in de AWBZ wel met zich meebrengt dat de zorgvrager
dit niet via zijn of haar persoonsgebonden budget kan regelen. Zij stelde
vast dat er geen verschil van mening bestaat over de wens om de functie van
ambulante begeleiding te verankeren. De vraag is nu hoe dit moet gebeuren.
Dit moet in ieder geval op een zodanige wijze dat mensen kunnen kiezen op
welke manier zij ambulante begeleiding willen betrekken. Haars inziens kan
dit het beste via het zorgvernieuwingsfonds en het persoonsgebonden budget.In 1996 blijven de SPD's vooralsnog gefinancierd volgens de subsidieregeling
van de Ziekenfondsraad, omdat een en ander bestuurlijk goed moet worden geregeld.
Voorlopig verandert er dus niets. In de tussentijd wordt de functie ambulante
begeleiding voor de periode na 1996 verankerd in het zorgvernieuwingsfonds.
Er zal zeker geen sprake zijn van instellingsgebonden financiering, want iedereen
moet zelf kunnen kiezen voor een op zijn persoon gerichte ambulante begeleiding.
Overigens betekent dit ook dat de aanbieder van de zorg die een goed pakket
levert, zich zal kunnen handhaven op de markt en dit geldt natuurlijk ook
voor de SPD's.Mevrouw Dankers (CDA) drong erop aan dat het recht op intramurale,
semimurale en ambulante zorg wordt verankerd in de AWBZ. Zij waarschuwde voor
een vermenging van functies, voorzieningen en soorten zorg en het «instituutsdenken».De heer Van der Vlies (SGP) vroeg hoe het overleg met het veld
verloopt en welke rol het thans gevraagde advies aan de Ziekenfondsraad nog
speelt, nu de staatssecretaris blijkbaar haar mening al heeft opgemaakt.De staatssecretaris antwoordde dat het overleg met het veld
volop gaande is. Ook daar spelen verschillende visies een rol. Aan de Ziekenfondsraad
is gevraagd een regeling te ontwerpen op basis van het feit dat verschillende
subsidieregelingen in het zorgvernieuwingsfonds worden ingebracht. De ambulante
begeleiding is daarbij niet genoemd, omdat de financiering daarvan volgend
jaar onveranderd blijft.Er wordt gezocht naar een oplossing voor het vraagstuk van de mobiliteit
van gehandicapte mensen en dan in het bijzonder buiten de stadsgrenzen, onder
meer in het kader van de nota Vraagafhankelijk collectief vervoer. Voor sommige
individuen zal dit echter geen soelaas bieden. Zij hoopte dat bij de discussies
over die nota en over de evaluatie van de WVG praktische oplossingen kunnen
worden gevonden voor de individu die het aangaat. Wellicht kunnen de gemeenten
instrumenten in handen krijgen om ook regio-overstijgend WVG-gelden te kunnen
inzetten.De Nederlandse bond van aangepaste sporten (Nebas) is gevraagd het probleem
van de mobiliteit van gehandicapte sporters in beeld te brengen en voorstellen
te doen voor mogelijke oplossingen. Dit probleem geldt natuurlijk vooral voor
regio-overstijgende competities. De staatssecretaris zei dat zij zal proberen
dit als een apart hoofdstuk in de evaluatie van de WVG op te nemen.Aan het classificatiesysteem voor de selectie van topsporters wordt hard
gewerkt. Dit is een buitengewoon complexe materie, maar nog eergisteren
is aan de voorzitter van het NOC/NSF gezegd dat die gegevens absoluut voor
de begrotingsbehandeling beschikbaar moeten zijn.Ook voor deconcentratie van instellingen geldt dat er een vrije keuze
mogelijk moet blijven. Bovendien is de intramurale instelling voor sommige
mensen de beste oplossing. Daarom moet deconcentratie geleidelijk verlopen
waarbij de vraag de doorslag zal geven. Het veld gaat ervan uit dat binnen
vijf tot tien jaar een behoorlijk deel, ongeveer 30%, kan worden gedeconcentreerd.
Volledige deconcentratie zal echter nooit worden bereikt.Het is zeker niet de bedoeling dat de mensen na een deconcentratie alleen
in hun huis worden achtergelaten. Dat is noch de intentie van het beleid,
noch van het veld, noch van de belangenorganisaties. Er wordt gezocht naar
een transmurale oplossing waarin de intra- en semimurale zorg samenwerken.
In de bouwnormen wordt nu al uitgegaan van 100% dagbesteding. De instellingen
moeten een 24-uurs voorziening bieden en de dagopvang is ingecalculeerd in
het budget. De instellingen moeten zelf kiezen welke mogelijkheden voor dagbesteding
zij bieden. Al is het maar een paar uur per dag, dagbesteding is een essentieel
onderdeel van de kwaliteit van het leven van mensen met een handicap. Het
wonen in gedifferentieerde leefgroepen zal er overigens toe leiden dat mensen
die intensieve begeleiding nodig hebben, ook doordat zij in kleinere groepen
bij elkaar zijn, meer aan dagbesteding kunnen doen. Zij zegde toe te bezien
of de financiële neerslag van een en ander in een overzicht kan worden
samengevat.Verder zal inzicht worden verschaft in de uitkomst van de selectieve heroverweging,
waarbij in feite van alle plannen in de pijplijn wordt nagegaan of zij onverkort
moeten worden doorgezet of met het oog op het streven naar vernieuwing moeten
worden omgezet. Van de huidige bouwinitiatieven (± 105) worden de initiatieven
die al tot het stadium van schetsontwerp of besteksplangoedkeuring zijn gevorderd,
doorgezet. Heroverwogen worden die initiatieven die met capaciteitsuitbreiding
gepaard gaan (behalve de bovenregionale initiatieven), initiatieven die vervangende
nieuwbouw op de hoofdlocatie beogen en bouwinitiatieven die geen locatiescheiding
van wonen en dagactiviteiten inhouden. Na een eerste selectie komen er ongeveer
40 voor heroverweging in aanmerking. Zeventien daarvan gaan gepaard met een
capaciteitsuitbreiding met ongeveer 600 plaatsen. Afgesproken is dat dit onderwerp
bij de bespreking van het FOZ op 6 november a.s. aan de orde zal komen. Overigens
geldt deze selectieve heroverweging ook voor het ouderenbeleid en voor de
GGZ.De staatssecretaris vond het een interessante suggestie de mogelijkheden
te onderzoeken die de moderne media en technologieën mensen met een handicap
kunnen bieden. Zij zegde toe in de eerste voortgangsrapportage een technologieparagraaf
op te nemen.De weg naar de gebarentaalerkenning is langer dan voorzien. Het eerste
overleg met de directeuren van de verschillende doveninstituten over de mogelijkheid
om de instituten voor doven en slechthorenden onder één structuur
te brengen, heeft inmiddels plaatsgevonden. De staatssecretaris voegde hieraan
toe dat de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en zijzelf
aan het einde van het jaar een volgende bijeenkomst over dit onderwerp zullen
organiseren.De financiering van het platform voor psycho-sociale hulpverlening wordt
per 1 januari 1996 voortgezet, omdat deze vorm van hulpverlening bijzonder
belangrijk is.Met de betrokken bewindslieden is gesproken over de positie van doventolken.
Afgesproken is dat de doventolken die worden ingezet in het kader van de arbeidstoedeling
onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
vallen en de overigen onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. De staatssecretaris zegde toe na te gaan in hoeverre het mogelijk is een
gehandicaptenlabel te hechten aan woningen. Wellicht kan hiertoe worden aangesloten
bij het bestaande «geboden toegang»-symbool. Het spreekt vanzelf
dat aanpasbaar bouwen belangrijk is om de samenleving ook fysiek toegankelijk
te maken voor mensen met een handicap. De wens van de Kamer om het aanpasbaar
bouwen op te nemen in het Bouwbesluit is afgewezen, omdat in praktisch alle
gemeentelijke verordeningen is opgenomen dat er aanpasbaar gebouwd moet worden.
In de nieuwbouw is aanpasbaar bouwen gelukkig ook steeds meer een feit, omdat
steeds meer gemeenteraden hierop toezien. Overigens overweegt de Staatssecretaris
van VROM wel een minimumpakket voor het aanpasbaar bouwen op te nemen in het
Bouwbesluit. Voordat een definitief voorstel aan de Kamer wordt voorgelegd,
zal eerst de opvatting van het Overlegplatform bouwregelgeving worden gevraagd.
De Gehandicaptenraad is in dit platform vertegenwoordigd.De gedachte van uitruil van bouwlocaties in het kader van het Vinex-beleid
is zeer interessant. Met het Ministerie van VROM zijn weliswaar oriënterende
gesprekken gevoerd, maar het is te vroeg om al tot concrete afspraken te komen.
Bij de verdere gesprekken in dit kader zal deze suggestie zeker worden betrokken.In de motie-Giskes wordt de regering gevraagd voor 1 april 1996 te rapporteren
over de financiële tegemoetkoming aan ouders van een gehandicapt kind.
Het is duidelijk dat de kinderbijslag hiervoor geen structurele oplossing
kan bieden. Ook is duidelijk dat de regeling zich zal beperken tot een nader
te definiëren groep van kinderen met een ernstige, vaak meervoudige handicap.
De staatssecretaris zei dat zij zich een veel strakkere tijdsklem heeft opgelegd
dan de motie-Giskes aangeeft, maar of het zal lukken binnen die tijd te rapporteren
hangt af van veel verschillende factoren, waarbij het beschikbaar krijgen
van de benodigde middelen een van de belangrijkste obstakels is.De geestelijke gezondheidszorg is belast met de opvang van verstandelijk
gehandicapte zwervers, drugverslaafden en alcoholisten. Een van de mogelijkheden
voor opvang zijn de sociale pensions, waarvoor onlangs extra geld beschikbaar
is gesteld. Zij zegde toe dit punt verder schriftelijk toe te lichten. Ook
de overige vragen zullen schriftelijk worden beantwoord.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
wees erop dat het persoonsgebonden budget en de leerlinggebonden financiering
hetzelfde beogen: emancipatie van gehandicapten, kinderen in dit geval en
hun ouders, integratie en uitzicht op arbeid. De nota De perken te buiten
is een goed voorbeeld van interdepartementale samenwerking en ontkokering.Begin volgende week zal de commissie-Rispens haar rapport over de leerlinggebonden
financiering aanbieden. Aan betrokkenen in het veld is toegezegd dat na bestudering
van dit rapport een brede consultatie zal volgen. Daarna zal zo spoedig mogelijk
een beleidsvoorstel worden geformuleerd.Tijdens werkbezoeken blijkt dat sommige scholen al in de startblokken
staan om ook onderwijs te bieden aan gehandicapte leerlingen. De mogelijkheden
daartoe ontbreken nu nog vaak en verder willen zij af van het steeds opnieuw
moeten indienen van aanvragen voor de extra formatie die nodig is om deze
kinderen te kunnen onderwijzen. Deze ontwikkeling is kansrijk en is zeker
een uitdaging. Overigens ging zij ervan uit dat als het mogelijk is verstandelijk
en auditief gehandicapte leerlingen in het reguliere onderwijs op te nemen,
dat ook voor heel veel andere leerlingen mogelijk moet zijn.De vraag waar de extra middelen moeten worden gevonden, is geen goed begin
van de discussie, zo meende de staatssecretaris. Als het gaat om extra leerlingenzorg
is er natuurlijk extra geld nodig, maar eerst moet naar een manier
worden gezocht om ouders te steunen en leerlingen goed onderwijs te geven,
want behoud en inzet van expertise is hier van groot belang.De nieuwe media zijn voor deze leerlingen in het reguliere onderwijs van
groot belang. Zo is de technologie een belangrijk hulpmiddel bij het onderwijs
aan blinde kinderen. Die ontwikkeling zal nauwlettend worden gevolgd.De erkenning van gebarentaal is een belangrijke stap, maar dit betekent
niet dat andere technieken als liplezen, die de integratie in de samenleving
bevorderen, mogen worden vergeten. Een eigen taal is onderling geen probleem,
maar de samenleving als geheel zal daar meer moeite mee hebben. Daarom moet
steeds worden gezocht naar mogelijkheden om de leerling zo snel mogelijk de
reguliere weg te laten vervolgen.De staatssecretaris beaamde dat haast is geboden met de totstandkoming
van een arbeidsmarktgerichte leerweg, maar zij wees erop dat de uitwerking
van dit beleid is opgehouden nu de Kamer opnieuw om een nota heeft gevraagd.
De grote steden zitten te wachten op de arbeidsmarktgerichte leerweg en vooral
voor leerlingen in het VSO is het van groot belang dat perspectief wordt geboden
op arbeid, als het even kan in reguliere sectoren en anders via de WAGW-voorzieningen.
Het feit dat er al twintig aanmeldingen zijn ontvangen voor proefprojecten,
is een teken dat het veld ervoor klaar is.Op 16 augustus jl. heeft de Kamer een notitie ontvangen over het leerlingenvervoer.
Deze brief heeft gemengde gevoelens opgeroepen en voor geen enkel standpunt
lijkt een meerderheid te vinden. De staatssecretaris herinnerde eraan dat
zij van mening is dat er niets hoeft te veranderen, omdat er al onderscheid
wordt gemaakt tussen leerlingen in het speciaal onderwijs en in het reguliere
basisonderwijs. Voor beide is er een regeling voor het leerlingenvervoer.
In overleg met de VNG is nagegaan in hoeverre de financiële regeling
voor leerlingen die naar het regulier onderwijs gaan en de LOM- en MLK-leerlingen
kan worden verruimd. De Kamer lijkt daar weinig voor te voelen. Zij vroeg
de Kamer toch met een min of meer eensluidende mening naar voren te komen,
omdat het weinig zin heeft een wet voor te bereiden die geen steun zal vinden.Verder wordt ook al lange tijd gediscussieerd over verpleegkundige hulp
en medische begeleiding in het speciaal onderwijs. In overleg met de Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is gesproken over de financiering van
deze begeleiding. Afgesproken is dat «lijfgebonden» zorg, die
geen verantwoordelijkheid is van het onderwijs maar wel belangrijk kan zijn
voor leerlingen in het SO, moet bekostigd worden uit de gezondheidszorgsectoren
of -financiering. Een adviesaanvrage aan de Ziekenfondsraad is in voorbereiding.De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies
(SGP), Lilipaly (PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste
(VVD), Smits (CDA), Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den
Bos (D66), Vreeman (PvdA), Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning
(D66), Sipkes (GroenLinks), De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), J. M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker
(D66), Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24170-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl