Wet belastingen op milieugrondslag; wijz. ivm de invoering van een regulerende energiebelasting; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24250, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24250 nr. 5

27-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave I ALGEMEEN 1. Inleiding; plaats en functie energiebelasting2. Europese energieheffing3. Uitgangspunten nationale regulerende energiebelasting 3.1. Reikwijdte begrip energiebelasting en afbakening
begrip kleinverbruik; bijzondere positie glastuinbouw3.2. Tarieven en grondslag van de belasting4. Vormgeving van de regulerende energiebelasting 4.1. In de belasting te betrekken energiedragers4.2. Belastingplichtige en belastbaar feit4.3. Uitvoeringstechnische aspecten; collectieve afname4.4. Belastingvrije voet4.5. Aansluiting bij de Wet belastingen op milieugrondslag5. Energetische en economische effecten van de belasting 5.1. Effecten van de belasting op het milieu en op de
energiebesparing5.2. Economische effecten (voor bedrijven en huishoudens)5.3. Buitenlandtoets6. Opbrengst van de belasting en terugsluizing opbrengst7. UitvoeringskostenII ARTIKELEN Artikel 36aArtikel 36jArtikel 36oOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24250Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 94 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 250Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag in verband met de
invoering van een regulerende energiebelastingnr. 5VERSLAGVastgesteld 27 september 1995De vaste commissie voor Financiën1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen tijdig zullen zijn beantwoord, acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam voorbereid. Inhoudsopgave IALGEMEEN2   1.Inleiding22.Europese
energieheffing63.Uitgangspunten nationale
regulerende energieheffing73.1.Reikwijdte
energiebelasting en afbakening begrip kleinverbruik; bijzondere positie glastuinbouw73.2.Tarieven en grondslag van de belasting11 4.Vormgeving
van de regulerende energiebelasting124.1.In
de belasting te betrekken energiedragers12 4.2.Belastingplichtige
en belastbaar feit13 4.3.Uitvoeringstechnische aspecten;
collectieve afname14 4.4.Belastingvrije voet16 4.5.Aansluiting
bij de Wet belastingen op milieugrondslag17 5.Energetische
en economische effecten van de belasting185.1.Effecten
van de belasting op het milieu en de energiebesparing18 5.2.Economische
effecten (voor bedrijven en huishoudens)20 5.3.Buitenlandtoets246.Opbrengst van de belasting en terugsluizing opbrengst257.Uitvoeringskosten28   IIARTIKELEN28I ALGEMEEN 1. Inleiding; plaats en functie energiebelastingDe leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennis genomen van
het voorstel een regulerende energiebelasting in te voeren. Ze zien de kleinverbruikersbelasting
op energie als aanvulling op het reeds bestaande instrumentarium voor het
terugdringen van het energieverbruik en de daaraan veroorzaakte uitstoot van
CO2. Door de effecten van de energiebelasting op het energieverbruik
levert de energiebelasting een bijdrage aan het realiseren van de nationale
doelstellingen voor de reductie van de CO2-emissie aan het nakomen
van de internationale afspraken en de hoger dan de verwachte CO2-emissies.De bijdrage van de energiebelasting aan de realisatie van de milieudoelstellingen
is volgens de leden van de PvdA-fractie substantieel. Zeker wanneer ze afgezet
wordt tegen de totale besparingsdoelstelling. De regering doet er goed aan
deze bijdrage aan het milieubeleid en het bijbehorende terugsluizen naar burgers
en bedrijven breed voor het voetlicht te brengen.Deze leden hechten eraan te benadrukken dat zij de kleinverbruikersbelasting
beschouwen als onderdeel van het totale energiebesparingsbeleid. Uitgangspunt
voor dat beleid is dat ook alle andere gebruikers gestimuleerd worden minder
energie te verbruiken. Ook bijvoorbeeld grootverbruikers en de verkeers- en
vervoersector. Van deze groepen – waarvoor de energiebelasting in zeer
beperkte mate of niet van toepassing is – wordt verwacht dat ze hun
bijdrage aan de realisatie van het energiebesparingsbeleid leveren zoals ondermeer
is afgesproken in een aanzet in de meerjarenconvenanten. De indruk dat hieraan
geen kosten verbonden zijn is in de ogen van deze leden niet juist. Deze groepen
zullen fors moeten investeren in energiebesparende maatregelen om de van hen
verwachte bijdrage aan de energiebesparing te leveren. Kan de regering aangeven
hoeveel deze lasten voor de diverse doelgroepen bedragen?De leden van de PvdA-fractie delen de opvatting van de regering dat de
opbrengst van de energiebelasting volledig teruggesluisd dient te worden naar
de burgers en bedrijven door vooral de belasting op arbeid en inkomen te verlagen.
Het is niet de bedoeling dat behalve het milieu ook de overheid wijzer wordt
van de energiebelasting. Naast de volledige terugsluizing wijzen zij op de
onverbrekelijke band met het Milieu Actie Plan (MAP) waarin voorlichting,
subsidie en andere maatregelen zijn opgenomen om burgers en bedrijven daadwerkelijk
te ondersteunen bij het besparingsinitiatief.De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de voorgestelde wijziging
van de Wet belasting op milieugrondslag in verband met de invoering van een
regulerende energiebelasting. Deze leden wijzen deze regulerende energiebelasting
af, en vragen dan ook de regering dit wetsvoorstel in te trekken. Zij wijzen
hierbij op hun bijdrage aan de Algemene Politieke Beschouwingen, waar wordt
gewezen op het niet-samengaan van terugdringing van het energieverbruik en
verlaging van de lasten op arbeid bij de voorgestelde regulerende energiebelasting,
het verlies van werkgelegenheid en het praktisch ontbreken van energiebesparing
bij invoering van deze regulerende energiebelasting. Omdat de kans bestaat
dat de regering niet onmiddellijk aan dit verzoek zal voldoen, hechten de
leden van de CDA-fractie aan een grondige beantwoording van de door hen gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen.Zij constateren, dat – naast een onverantwoord hoog tempo van de
behandeling van dit wetsvoorstel – het onderhavige wetsvoorstel door
de regering aan de Tweede Kamer is aangeboden zonder voldoende aan te geven
welke gevolgen er bij invoering van het onderhavige wetsvoorstel echt
gaan optreden. Zij achten een betrouwbaar regeringsbeleid onmisbaar. De samenleving
heeft recht op juiste en volledige informatie.Deze leden hebben vooral oog voor de negatieve gevolgen van de in te voeren
regulerende energiebelasting. Daarbij verwachten zij van de regering inzicht
in de werkelijke financiële uitkomsten van de terugsluizing voor burgers,
instellingen en bedrijven (micro en meso). Zij vragen de regering tevens aan
te geven welke invloed eventuele invoering van deze regulerende energiebelasting
heeft op de internationale concurrentiepositie van Nederland, en hoe de regering
is omgegaan met de negatieve ontwikkeling van de werkgelegenheid, uitgaande
van de adviezen en conclusies in het rapport Wolfson.De leden van de CDA-fractie hebben zeer vele keren in de memorie van toelichting
(MvT) het woord «energiebesparing» aangetroffen en zijn ook daardoor
zeer teleurgesteld, omdat de te bereiken energiebesparing niet of nauwelijks
wordt gehaald. Waar door de MAP-maatregelen van de energiedistributiebedrijven
aanzienlijke resultaten worden gepland en behaald en de meerjarenafspraken
in vele bedrijfstakken worden uitgevoerd, dient de regering duidelijk te maken
op welke wijze men de motivatie heeft behouden door het indienen van dit wetsvoorstel
bij burgers, instellingen en bedrijven.De leden van de CDA-fractie hebben met zeer veel belangstelling kennisgenomen
van het Advies van de Raad van State en het Nader Rapport. Zij hebben daarbij
geconstateerd dat de regering een onverantwoord hoog doorzettingsvermogen
vertoont. Daarbij vragen de leden van deze fractie aan de regering nu in de
Nota naar aanleiding van het Verslag opnieuw te reageren op het Advies van
de Raad van State.Waar voorlichting door deze regering zo belangrijk wordt geacht is dit
gebrek aan informatie ook voor de regering onaanvaardbaar. Door de opstelling
van de coalitiepartners zijn er geen hoorzittingen gehouden in de Tweede Kamer,
en is er naar de mening van deze leden een procedure ontstaan met te weinig
diepgang. Hoe beoordeelt de regering deze keuze, zo vragen deze leden?Het beeld moet totaal volledig zijn, ook gezien de hoge opbrengst ten
behoeve van het inzicht en de controlemogelijkheid. Ook de terugsluizing dient
helder te zijn. Daarom vragen de leden van de CDA-fractie als voorbeeld het
werkelijke financiële gevolg voor het Ministerie van Financiën als
energieverbruiker en werkgever (inclusief ambtenaren).Verder verwonderen deze zich over de voorgestelde wetsartikelen blijkende
onwil van de regering om de Tweede Kamer te betrekken bij het totstandkomen
dan wel veranderen van gestelde voorwaarden en beperkingen op velerlei terrein.
De leden vragen hierover een reactie.Deze leden vragen tot slot, gezien de «ongelijke strijd» bij
deze korte «speeltijd», aan de regering bij de door hen ontvangen
brieven alle gestelde vragen grondig te beantwoorden en van commentaar te
voorzien, behalve als deze vragen en commentaren (qua inhoud) al in hun bijdrage
zijn geopperd. Het betreft: LTO-Nederland van 30 augustus 1995; EIM-onderzoek –
drs. W. H. J. Verhoeven van 31 augustus 1995; MKB Nederland van 4 september
1995; NOGEPA van 4 september 1995; VNO/NCW van 14 september 1995; Centraal
bureau levensmiddelen van 15 september 1995.De leden van de VVD-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van onderhavig wetsvoorstel.Enerzijds realiseren zij zich dat over dit onderwerp vorig jaar in het
regeerakkoord principe-afspraken zijn gemaakt. Het wetsvoorstel komt voor
hen dus niet als een verrassing. Wel ervaren zij de door de regering gestimuleerde
snelheid van parlementaire behandeling als een onaangename verrassing. Ook
onderschrijven zij op zichzelf de beoogde doelstelling van het wetsvoorstel:
het stimuleren van een doelmatig energiegebruik en de vermindering van de
belasting van het milieu als gevolg van dit gebruik en de opwekking
daarvan. Anderzijds hebben zij juist in dat kader – in navolging van
de Raad van State – grote vraagtekens bij de effectiviteit van onderhavig
voorstel. Kan de regering in dit verband nog eens nader uiteen zetten welke
lange-termijneffecten zij van dit voorstel verwacht voor het totale binnenlandse
energiegebruik? Welke aannames zijn bij die ramingen gehanteerd?Heeft de regering opvattingen over het lange-termijnbeleid inzake de toepassing
van het instrument regulerende energieheffing? Kan de regering nader onderbouwen
wat de structurele werkgelegenheidseffecten van dit voorstel op de lange termijn
zijn, zo vragen de leden van de VVD-fractie?Deelt de regering de mening dat meerjarenafspraken een beter instrument
zijn dan de regulerende energiebelasting, en zo ja, kan dan niet beter de
inspanning van de overheid erop gericht zijn middels deze meerjarenafspraken
de energiebesparing en daarmee de CO2-reductie te bewerkstelligen?De leden van de D66-fractie hebben met meer dan gewone belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel. De doelstellingen van het wetsvoorstel
sluiten goed aan bij de ideeën van D66 over het besparen op energiegebruik
en het verschuiven van belasting van arbeid naar milieubelastende activiteiten.
Een reductie van de CO2-emissie met 1,5% voor de doelgroepen en
0,5% in het totaal lijkt vrij laag. Deze leden zijn evenwel van mening dat
de CO2-problematiek zo nijpend is, dat alles moet worden aangegrepen
om bij te dragen aan de reductiedoelstelling voor het jaar 2000. Bovendien
wijst onderzoek uit, dat het ontzien van de voorraad fossiele brandstoffen
een veel belangrijker doelstelling moet worden dan tot nu toe werd aangenomen.
Als er de komende jaren niet veel meer op energiegebruik – en dus op
brandstofgebruik – bespaard gaat worden, zal het tijdstip waarop de
winbare voorraad opraakt, onverantwoord dicht bij komen. Kortom: ook een regulerende
energiebelasting zal hierbij een rol moeten spelen. Is de regering van opvatting
dat de voorgestelde belasting een begin is, zowel wat betreft de hoogte als
wat betreft de tijd, en zal deze in de toekomst worden verhoogd dan wel uitgebreid?Het wetsvoorstel is een uitvloeisel van het regeerakkoord en moet bovendien
worden ingevoerd per 1 januari 1996. In dit kader vragen de leden van de D66-fractie
waarom het niet mogelijk was het wetsvoorstel enige maanden eerder aan de
Kamer voor te leggen. Kan de regering dit verduidelijken?De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsontwerp voor het invoeren van een regulerende heffing op energie.
Zij zijn van oordeel dat dit voorstel veel te laat komt en er ook minstens
een jaar eerder had kunnen liggen, waarmee de heffing – conform de oorspronkelijke
plannen – een jaar eerder had kunnen worden ingevoerd. De prijs voor
dit onnodige tijdverlies betalen we nu in de vorm van een deel van de nog
veel te hoge CO2-uitstoot.De leden van de RPF-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel.
Zij hebben op dit moment nog twijfel over de wezenlijkheid van de beperking
van de energieheffing tot de kleinverbruikers, zonder dat dit enige consequenties
heeft voor de grootverbruikers. De grootverbruikers zorgen immers voor de
grootste belasting voor het milieu. Wel waarderen zij de inzet op Europees
gebied om te komen tot een gezamenlijke heffing.Volgens deze leden komt deze wetgeving niet werkelijk de gestelde doelen
ten goede, namelijk «het beter tot uitdrukking brengen van de maatschappelijke
kosten van milieubelastende activiteiten» en «een verschuiving
van belasting en premiedruk op inkomen uit arbeid naar belastingheffing
op milieubezwarende activiteiten». Zij vragen welk deel van het totale
energiegebruik nu belast wordt, oftewel hoe ligt de verhouding tussen het
energie-aandeel van de kleinverbruikers en de grootverbruikers? Kan de regering
ook aangeven welke uitwerking een grootverbruikersheffing zou hebben op de
CO2-emissies?De regering is zeer positief over de meerjarenafspraken over energiebesparing
met goed bereikbare doelgroepen. Kan deze tevredenheid ook met cijfers worden
duidelijk gemaakt? Uit het onderzoek van R. A. van de Peppel blijkt dat meerzijdige
afspraken (met name milieuconvenanten) niet werkelijk effectief zijn en eenzijdige
beleidsinstrumenten beter scoren (Staatscourant, 15 september 1995). Kan de
regering die gegevens in haar antwoord meenemen?De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel en de daarbij behorende memorie van toelichting.
Deze leden stellen voorop dat zij maatregelen om te komen tot een reductie
van de emissie van kooldioxide steunen. Aan het bestaande beleidsinstrumentarium
terzake wordt met de voorliggende regelgeving een nieuw instrument toegevoegd,
zo constateren deze leden. Hoewel zij zich in eerdere discussies niet in negatieve
zin hebben uitgelaten over het gebruik van fiscale instrumenten in het milieubeleid,
staat voor deze leden de effectiviteit van (milieu-) maatregelen voorop. Tegen
die achtergrond bezien, merken de leden van de SGP-fractie op dat zij een
totaal-emissiereductie van kooldioxide met 0,5% een mager resultaat vinden.
Is langs andere wegen geen beter resultaat te bereiken? Heeft de regering
met betrekking tot de doelgroep «kleinverbruikers» ook nadrukkelijk
alternatieven overwogen om tot een emissiereductie te komen? Zo ja, welke?De leden van de GPV-fractie hebben met enige aarzeling kennis genomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Gekozen is voor de invoering van een regulerende
energiebelasting op nationaal niveau die per 1 januari 1996 zal ingaan. De
doelstelling achter dit wetsvoorstel, namelijk om de uitstoot van kooldioxide
te verminderen en energiebesparing te bevorderen kunnen deze leden onderschrijven.
Te meer nu de in het NMP-2 opgenomen doelstellingen terzake niet gehaald dreigen
te worden, is een aanscherping van het beleid dringend noodzakelijk. De vraag
is echter of hierbij ook het fiscale instrument van nut kan zijn.De leden van de GPV-fractie zijn geneigd ermee in te stemmen dat een regulerende
energiebelasting een rol kan vervullen als het gaat om de CO2-uitstoot
te reduceren en de energie te besparen. Ook de verschuiving in het belastingstelsel
van arbeid naar milieubelastende activiteiten is een ontwikkeling die zij
ondersteunen. Zij stellen in het algemeen echter de vraag of de voorgestelde
regulerende energiebelasting wel het gewenste effect zal opleveren. Bovendien
krijgen zij de indruk dat het voorstel op een niet geheel evenwichtige wijze
is vormgegeven, waardoor met name zwakkere inkomensgroepen onevenredig zwaar
door de invoering van de regulerende energiebelasting worden getroffen. De
gekozen systematiek van een algemene belastingheffing in combinatie met een
generieke volledige terugsluizing roept bovendien de vraag op of de hoofddoelstelling
van het wetsvoorstel, namelijk gedragsregulering, wel in voldoende mate zal
optreden.De leden van de SP-fractie hebben met weinig waardering kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. De belangrijkste redenen hiervoor, die
in de bespreking van de specifieke punten van het wetsontwerp nader worden
uitgewerkt, zijn de volgende.De grootverbruikers van energie blijven buiten schot, hoewel de grootverbruikers
energie geleverd krijgen voor de helft van de prijs voor kleinverbruikers
en de «giganten» voor een nog lager tarief. Daarmee drukt
de heffing eenzijdig op de kleinverbruikers. Dat ondermijnt het, ook door
de regering noodzakelijk geachte, maatschappelijk draagvlak voor deze energieheffing.De voorgestelde energieheffing bij kleinverbruikers heeft slechts een
zeer beperkt effect op de beperking van het energieverbruik: volgens het CPB
slechts 0,4 à 0,5% beperking van het totale energieverbruik in Nederland
en 1,25% bij de kleinverbruikers. De leden van de SP-fractie vragen of er
geen effectievere middelen zijn om het doel van energiebesparing te bereiken.
Zij denken daarbij aan maatregelen zoals energiebesparing bij de produktie
(waar volgens de meerjarenplannen nog zeer veel winst te behalen valt) en
regels voor produktie van energiezuinige machines en apparaten.Volgens het wetsvoorstel wordt de totale opbrengst van de heffing teruggesluisd.
De leden van de SP-fractie vragen waarvan de uitvoeringskosten betaald worden.
Maar essentiëler is dat van inkomensneutrale terugsluizing geen sprake
is. Bij de terugsluizing komen gezinnen in slechte kwaliteit woningen, meestal
uit de lagere inkomensgroepen en grote gezinnen veel tekort.Het wetsvoorstel heeft tot doel om de CO2-uitstoot terug te
brengen in het kader van NMP-2. In wetenschappelijke kring is nog steeds discussie
gaande over de vraag in welke mate CO2 bijdraagt aan het broeikaseffect.
Maar afgezien daarvan zou het centrale doel besparing van energie uit fossiele
brandstoffen moeten zijn. Zelfs als onder invloed van nieuwe technologieën
de uitstoot van CO2 bij energieverbruik wordt beperkt, behoort
het doel van energiebesparing nog recht overeind te staan. 2. Europese energieheffingDe leden van de PvdA-fractie zijn teleurgesteld over de voortgang bij
het maken van afspraken over een energiebelasting in Europees belang. Ze complimenteren
de regering voor haar inspanningen op dit punt. Ze delen de opvatting van
de regering dat Nederland nu een eerste stap moet zetten. Tegelijkertijd spreken
ze de hoop uit dat het op korte termijn alsnog tot afspraken in Europees verband
zal komen en de energiebelasting dan niet tot kleinverbruikers beperkt hoeft
te blijven.De door de Europese Commissie ingediende ontwerprichtlijn kiest voor een
energiebelasting gebaseerd op zowel energiewaarde, alsmede CO2-uitstoot,
aldus de leden van de VVD-fractie. Onderhavige voorstellen zijn daarmee in
strijd. Kan de regering tegen deze achtergrond nog eens duidelijk aangeven
waarom niet gekozen is voor een heffing aan het begin van de omzettingsketen
bij de gebruikers van primaire energie, omdat dit ook meer in overeenstemming
is met de uitgangspunten van het diversificatiebeleid en het principe «de
vervuiler betaalt»?Zowel in het regeerakkoord als in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
wordt aangeven dat Nederland zich met kracht blijft inzetten voor een Europese
energieheffing. Dit zal gunstiger zijn, zowel voor wat betreft het effect
op de energiebesparing als voor wat betreft het effect op de concurrentiepositie
van de Nederlandse bedrijven. De leden van de D66-fractie vragen op welke
manieren de regering zich tot nu toe heeft ingezet voor een Europese regeling
en of deze inzet al enig resultaat heeft gehad. Zo ja, welk resultaat, en
welke resultaten verwacht de regering op termijn?De leden van de D66-fractie hebben geboeid de passage gelezen in de memorie
van toelichting aangaande de stand van zaken bij de voorbereiding Europese
CO2/energieheffing. Daarin wordt ondermeer melding gemaakt van
een door de Europese Commissie uit te brengen evaluatierapport over de accijnstarieven,
met daarin – op verzoek van de Milieuraad – aandacht voor een
strategie voor reductie van de CO2-emissies en verbetering
van de energiebesparing. Is dit rapport al verschenen en zo ja, is de regering
bereid dit aan de Kamer te doen toekomen?De leden van de SGP-fractie merken op dat de regering besloten heeft met
het voorliggende wetsvoorstel vooruit te lopen op de Europese ontwikkelingen
op het gebied van het terugdringen van de uitstoot van kooldioxide met behulp
van een fiscaal instrumentarium. Deze leden betwijfelen of een dergelijke
aanpak zinvol is. Immers, een van de uitgangspunten van het milieubeleid is,
dat problemen moeten worden aangepakt op de schaal waarop zij voorkomen. De
uitstoot van kooldioxide betreft typisch een probleem van boven-nationale
schaal. Indien namelijk de CO2-uitstoot binnen de eigen grenzen
tot een redelijk niveau is teruggebracht, is er altijd nog de emissie van
de ons omringende landen die van invloed is op ons nationale milieu. Tegen
deze achtergrond stellen deze leden de vraag of het niet zinvoller is de discussie
op Europees niveau op dit punt te intensiveren. Welke concrete inspanningen
verricht de regering om de discussie in Europa tot een afronding te brengen
of in ieder geval tot een resultaat te leiden?Bovendien zijn deze leden geïnteresseerd in de vraag wat de effecten
zijn op de reductie van de uitstoot van CO2 indien een heffing,
zoals die wordt voorgesteld in het voorliggende wetsvoorstel, in Europees
verband wordt ingevoerd? Zijn daarover gegevens bekend, zo vragen deze leden.De leden van de SGP-, en D66-fractie merken op dat de regering het voorliggende
wetsvoorstel overeenkomstig haar verplichtingen ingevolge artikel 93, derde
lid, van het EG-Verdrag bij de Europese Commissie zal aanmelden, teneinde
het te laten toetsen op de verenigbaarheid met de Europese regelgeving. Wanneer
zal deze aanmelding plaatsvinden? Binnen welke tijd zal de Europese Commissie
uitsluitsel kunnen geven?De leden van de GPV-fractie stellen vast dat de regering gekozen heeft
voor een nationale aanpak, omdat in Europa weinig vooruitgang terzake is geboekt.
Zij kunnen hier begrip voor opbrengen, maar stellen nadrukkelijk de vraag
aan de orde of het effect van de voorgestelde energiebelasting op de totale
CO2-uitstoot hierdoor niet erg wordt beperkt. De voorgestelde regeling
kan in dat kader slechts een eerste stap zijn in het terugdringen van de CO2-uitstoot op mondiaal niveau. Welke initiatieven neemt de regering
terzake?De regering constateert dat het draagvlak voor een echte Europese heffing
voor alle lidstaten op dit moment ontbreekt. De belangrijkste reden voor de
regering om geen energieheffing voor grootverbruikers in te voeren is dat
een dergelijke heffing de internationale concurrentiepositie zou aantasten.
De leden van de SP-fractie vragen waarom dat dan ook niet zou gelden voor
de bedrijven die de kleinverbruikersheffing opgelegd krijgen. Verder behoren
de grootverbruikerstarieven voor energie tot de laagste van West Europa. 3. Uitgangspunten nationale regulerende energiebelasting 3.1. Reikwijdte begrip energiebelasting en afbakening
begrip kleinverbruik; bijzondere positie glastuinbouwDe leden van de PvdA fractie onderschrijven de uitgangspunten welke zijn
gehanteerd bij de voorbereiding van de regulerende energiebelasting. Deze
uitgangspunten leiden er volgens deze leden onvermijdelijk toe dat de werkingssfeer
van de belasting beperkt is tot de doelgroep kleinverbruikers. Wel wordt van
elke doelgroep een bijdrage in het behalen van de nationale doelstelling gevraagd.
Per doelgroep wordt hiertoe een op maat gesneden instrumentenmix gekozen.
Kan de regering in een actueel schematisch overzicht aangeven
welke bijdrage per doelgroep wordt gevraagd in de energiebesparingsdoelstelling
van het NMP-2, welke instrumenten per doelgroep zijn ingezet alsmede inzicht
bieden in de mate waarin de gestelde doelen tot op heden zijn gerealiseerd?Deze leden onderschrijven de keuze van de regering om bedrijven die aan
internationale concurrentie onderhevig zijn en bedrijven waarvan de energiekosten
een substantieel deel uitmaken van de produktiekosten niet te confronteren
met een extra economisch risico. Daarnaast geeft de regering in onze ogen
terecht aan dat deze bedrijven door middel van meerjarenafspraken worden geconfronteerd
met het door het te leveren aandeel in de energiebesparingsdoelstelling. De
implementatie van deze afspraken roept echter nog wel enige vragen op. Op
welke wijze vindt de ondersteuning door regelgeving van het meerjarenbeleid
met betrekking tot grootverbruikers plaats? Is de regering met deze leden
van mening dat het noodzakelijk is om deze afspraken met de bedrijfstakken
kracht bij te zetten? Welk aanvullend instrumentarium heeft de regering beschikbaar
indien de beoogde resultaten niet worden behaald?De leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met de voorgestelde bovengrenzen
voor gas- en elektriciteitsverbruik. Wel stellen zij vragen ten aanzien de
gemaakte keuze voor een drempel in plaats van een plafond. Zij gaan hier nog
nader op in.Onderschrijft de regering de opvatting van de leden van de PvdA-fractie
dat de in het kader van het MAP ontwikkelde activiteiten van de energiebedrijven
(voorlichting, advies, subsidies) essentieel zijn om voor de energiegebruikers
de besparingsmogelijkheden doorzichtig te maken? Het MAP en de regulerende
energiebelasting versterken zo elkaars werking.Voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) zijn deze leden benieuwd naar de
resultaten van de gesprekken die de regering zou voeren met EnergieNed en
MKB-Nederland over het aanwenden voor een bonus-malus-systeem van de MAP-gelden
(80 mln.) die het MKB opbrengt.Heeft de regering de vrijstelling voor de glastuinbouw voorgelegd aan
de Europese Commissie en wat is, gelet op artikel 92 van het EG-verdrag, haar
oordeel inzake de verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt? Zal deze
vrijstelling in het licht van het negatieve milieu-imago van de Nederlandse
glastuinbouw op de belangrijke Duitse afzetmarkt op de langere termijn niet
ongunstig uitwerken?De leden van de PvdA-fractie delen de conclusie dat de generieke terugsluizing
voor de glastuinbouw onvoldoende soelaas biedt, en is met de regering van
mening dat een lastenverzwaring van f 140 mln. per jaar voor de sector
onaanvaardbaar is. Naar de opvatting van deze leden staat daar tegenover dat
forse energiebesparing voor de glastuinbouw van strategisch belang is gezien
de concurrentiepositie in de Europese Unie welke met name door het milieu-imago
en het kostprijsniveau worden bepaald. Voor hen is het dan ook de vraag of
de sector niet gebaat is bij een heffing op gasverbruik wanneer deze tegelijkertijd
gepaard gaat met een volledige terugsluizing. In dit verband vragen deze leden
van de regering mogelijke specifieke terugsluismethoden aan te geven die zijn
toegesneden op de glastuinbouw, en daar in ieder geval bij te betrekken een
forse uitbreiding van de fiscale en economische instrumenten gericht op versnelling
van milieu-investeringen met name gericht op energiebesparing (VAMIL, regelingen
van het Ontwikkelingsen Sanerings Fonds voor de Landbouw, WKK-subsidie voor
tuinbouw, speciale regelingen in het kader van Inkomstenbelasting of de Vennootschapsbelasting).
Ook vragen de leden van de PvdA-fractie een reactie op het voorstel van het
Centrum voor landbouw en milieu om de opbrengst van een energiebelasting voor
de glastuinbouw terug te sluizen via een vast bedrag per produktie-eenheid
of eenheid produkt.Waar het gaat om de reikwijdte van de energiebelasting en de afbakening
van het begrip kleinverbruik valt het de leden van de CDA-fractie
op, dat de regering alleen bij grootverbruikers spreekt over de Meerjarenafspraken
over energiebesparing, en ook alleen bij grootverbruikers denkt aan internationale
concurrentie onderhevige bedrijven en bedrijfstakken. Deze leden hebben daarvan
een ander beeld, en vragen de regering om een reactie, ook gezien het gevolg
van deze gebrekkige redenering van de regering.Heeft de regering overwogen bedrijven die een energiebesparingsconvenant
met de overheid hebben afgesloten, in aanmerking te doen komen voor een lager
tarief, dan wel van de heffing vrij te stellen, zo vragen de leden van de
VVD-fractie? Zo nee, waarom niet?De leden van de GroenLinks-fractie zijn teleurgesteld over de zeer beperkte
reikwijdte van de heffing en de beperkte hoogte, hetgeen resulteert in een
navenant beperkt besparingseffect. Zeker gezien de zorgwekkende ontwikkeling
van de CO2-uitstoot is er meer dan ooit reden om te komen tot een
veel bredere en hogere heffing. Is er in de regering bij vaststellen van aanvullende
maatregelen voor het terugdringen van de CO2-uitstoot nog overwogen
om de regulerende energieheffing te verbreden c.q. verhogen? Zo ja, welke
varianten hebben in de discussie een rol gespeeld? Waarom is hiervan afgezien?
Een dergelijke aanpassing – nu of op een later tijdstip – biedt
toch goede perspectieven voor het terugdringen van de CO2-uitstoot?
Deze leden vragen waarom de regering heeft gekozen voor een heffing met een
beperktere reikwijdte dan voorzien in de ontwerprichtlijn van de Europese
Commissie? Waarom zijn grootverbruikers niet voorwaardelijk onder de werking
van de wet gebracht? Met andere woorden, waarom is niet gekozen voor een tijdelijke
of volledige vrijstelling voor grootverbruikers voorzover zij voldaan hebben
aan een zekere energie-besparing, zoals ook Denemarken doet? Hiermee zou een
krachtige prikkel gegeven worden aan alle bedrijven om besparingsdoelstellingen
te realiseren. In concreto zou een koppeling met het voldoen aan de Meerjarenafspraken
energiebesparing hiervoor goede mogelijkheden kunnen bieden. Kan de regering
hier een reactie op geven?De leden GroenLinks-fractie zijn niet overtuigd door de argumentatie van
de regering om grootverbruikers van elektriciteit geheel buiten de heffing
te laten. Eerst wordt in de memorie van toelichting gesteld dat een drempelbenadering
niet gewenst is aangezien de grootverbruikers dan «niet meebetalen,
maar wel delen in de terugsluizing». Vervolgens wordt er voor elektriciteit
toch van afgezien «ter beperking van de uitvoeringsproblematiek».
Het hanteren van de plafondbenadering betekent echter in de praktijk niet
meer dan het opnemen van een vast heffingsbedrag op de nota van de grootverbruikers
aangezien zij allemaal aangeslagen moeten worden voor 50 000 kWh. Dit
kan in alle redelijkheid niet een «ingrijpende wijziging van het bestaande
systeem» genoemd worden. Aangezien de grootverbruikers wèl meedelen
in de terugsluizing van de opbrengst van de heffing lijkt het deze leden niet
meer dan redelijk dat ook zij de heffing betalen. Ook uit een oogpunt van
gelijkwaardige behandeling van grootverbruikers van gas respectievelijk elektra
is dit noodzakelijk. Is het niet zo, dat feitelijk de inning van de heffing
op elektriciteit eenvoudiger wordt als alle verbruikers over de eerste 50 000
kWh worden aangeslagen? Dit betekent immers dat er geen onderscheid meer nodig
is tussen groot- en kleinverbruik zoals thans in wetsvoorstel. Verder wordt
hiermee ook het gevaar van uitwijkgedrag naar een grootverbruikerscontract
weggenomen.De keuze voor een plafondbenadering betekent daarnaast dat een hoger plafond
van 100 000 kWh aangehouden kan worden. Uit de memorie van toelichting
blijkt dat de regering hiervoor ook een voorkeur heeft maar om redenen van
uitwijkgedrag kiest voor 50 000 kWh, hetgeen de reikwijdte van
de heffing – en daarmee ook het effect – beperkt, hetgeen niet
gewenst is.De regering heeft gekozen voor een volledige en ongeclausuleerde vrijstelling
voor de glastuinbouw van de heffing op aardgas. De leden van de GroenLinks-fractie
zijn van oordeel dat dit niet aanvaardbaar is gezien de grote energie-intensiteit
van deze sector, de forse besparingen die noodzakelijk zijn, het feit dat
deze sector haar doelstelling niet lijkt te halen, en niet in het laatst vanuit
de optiek dat gelijksoortige vervuiling op vergelijkbare manier belast dient
te worden. De terugsluizing naar deze sector moet dan wel zodanig vorm krijgen
dat de bedrijfs-economische effecten beperkt worden. Het Centrum voor Landbouw
en Milieu heeft hiervoor een aantal suggesties gedaan (NRC Handelsblad, 15
augustus 1995). Kan de regering daar een reactie op geven?Een grootverbruikersheffing zou volgens de memorie van toelichting niet
kunnen vanwege de economische belangen. Het zou geen eerlijke concurrentie
teweegbrengen tussen Nederland en de omringende landen. De leden van de RPF-fractie
betwijfelen dit. De energieheffing brengt toch geen verzwaring voor het bedrijfsleven
mee maar enkel een verschuiving richting milieubelastende activiteiten? Het
blijkt dat de Scandinavische landen geen onderscheid maken tussen klein- en
grootverbruikers. Waarom kan het daar wel en in Nederland niet? De memorie
van toelichting merkt over de Scandinavische landen op dat daar het energie-intensieve
bedrijfsleven op een andere wijze wordt ontzien. Kan de regering nader aangeven
op welke wijze dit gebeurd?De leden van de SGP-fractie merken op dat het wetsvoorstel zich alleen
richt op de zogenoemde kleinverbruiker. De grootverbruikers zijn uitgesloten
omdat met deze categorie convenanten zijn afgesloten en meerjarenafspraken
zijn gemaakt, die op termijn een reductie van 20% van de uitstoot van kooldioxide
moeten bewerkstelligen. Deze leden vragen de regering of deze redenering ook
niet opgaat voor (delen van) het MKB? En zo ja, hoe wenst de regering daarmee
om te gaan?Deze leden vragen de regering verder hoe het uitgangspunt van het voorliggende
wetsvoorstel, namelijk een energiebelasting voor een bepaalde doelgroep, zich
verdraagt met het algemeen gehanteerde beginsel «de vervuiler betaalt».
Kan op basis van dit beginsel de heffing worden beperkt tot een klein deel
van de voor de uitstoot van kooldioxide verantwoordelijken?De keuze voor een nationale aanpak brengt de concurrentiepositie van het
Nederlandse bedrijfsleven onder de aandacht. De leden van de GPV-fractie constateren
dat de regering hiermee heeft rekening gehouden door voor grootverbruikers
de energiebelasting voor gas boven de 170 000 m3 niet van
toepassing te verklaren en voor elektriciteit een plafond van 50 000
kWh aan te houden.Tevens zal de glastuinbouw van een heffing op gas worden uitgesloten.
In het algemeen zijn deze leden van mening dat door de uitzonderingspositie
voor grootverbruikers en de glastuinbouw ook afbreuk wordt gedaan aan het
doel van het wetsvoorstel, namelijk om een prikkel te geven tot besparing
van energie. Het gaat hier immers veelal om energie-intensieve bedrijven.
Zij kunnen zich voorstellen dat door middel van generieke maatregelen de grootverbruikers
en de glastuinbouw onvoldoende gecompenseerd kunnen worden. Is echter ook
overwogen door middel van meer specifieke maatregelen, zoals een investeringsaftrek
voor energiebesparende investeringen, compensatie te bieden?De voorgestelde systematiek leidt voor diverse categorieën bedrijven
tot onevenredige gevolgen. In de eerste plaats vragen de leden van de GPV-fractie
naar de rechtsgrond om uit een oogpunt van concurrentieverhoudingen wel de
grootverbruikers en de glastuinbouw, maar niet het midden- en
kleinbedrijf of categorieën daarvan in een uitzonderingspositie te plaatsen.
Is het waar dat een EIM-onderzoek heeft uitgewezen dat de voorgestelde compensatie
voor diverse ondernemingen niet toereikend zal zijn? Tevens stellen zij de
vraag of door de voorgestelde systematiek sectoren die weinig energie verbruiken
maar wel veel werknemers hebben, zoals de bouwnijverheid en de dienstverlenende
sector, door de lagere overhevelingstoeslag aan de heffing kunnen «verdienen».
Welke rechtvaardiging is hiervoor te geven?Een andere doelgroep waar de leden van de GPV-fractie de aandacht voor
wil vragen betreft de diverse landbouwbedrijven. Doordat landbouwbedrijven
veelal gezinsbedrijven zijn, met weinig personeel, wordt de arbeid door eigen
kracht geleverd. Een verlaging van de overhevelingstoeslag heeft dan weinig
effect. Zij vragen of de voorgenomen verhoging van de zelfstandigenaftrek
met f 1300,– voldoende compensatie biedt. Is het waar dat het negatieve
effect van de energiebelasting voor met name intensieve veehouderij kan oplopen
tot bedragen rond de f 10 000,–?De regering wil niet alle energieverbruik onder de belasting brengen maar
de belasting beperken tot de kleinverbruikers. De grootverbruikers blijven
buiten schot. De regering geeft daarvoor als eerste reden dat er voor grootverbruikers
meerjarenafspraken bestaan om tot energiebesparing te komen. De leden van
de SP-fractie willen er op wijzen dat vergelijkbare meerjarenafspraken ook
al bestaan via de distributiebedrijven, zowel voor de kleinverbruikers-bedrijven
als voor de huishoudens in de vorm van Milieu Actie Plannen. Deze MAP's zijn
redelijk succesvol. Met name bij de huishoudens is de laatste jaren al veel
aan energiebesparing gedaan. Volgens een onderzoek van EnergieNed «Resultaten
Milieu Actie Plan Energiedistributiesector 1994» is in 1994 24% besparing
gerealiseerd van de doelstelling voor 2000. Voor de industrie, meestal grootverbruikers
is dat slechts 1%. Waarom laat de regering het argument van het bestaan van
energiebesparingsprogramma's eenzijdig gelden voor de grootverbruikers om
hen geen energieheffing op te leggen, terwijl er vergelijkbare energiebesparingsprogramma's
zijn bij de kleinverbruikers, die minstens zo succesvol zijn?Als tweede reden stelt de regering dat door een energieheffing de internationale
concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven zou worden aangetast.
Al eerder is opgemerkt dat de leden van de SP-fractie het merkwaardig vinden
dat de regering dit argument dan ook niet laten gelden voor de bedrijven-kleinverbruikers.
Bovendien willen zij er op wijzen dat voor de grootverbruikers de Nederlandse
energietarieven tot de laagste van de West-Europese landen behoren. Volgens
EnergieNed waren in de eerste helft van 1995 de grootverbruikerstarieven voor
gas en elektriciteit in Nederland resp. 9,7 cent per kwh en 22,4 cent per
m3 gas. Voor Duitsland waren de tarieven: 15,3 cent per kwh en
33,8 cent per m3. Door de grootverbruikers buiten schot te laten
wordt bovendien geen recht gedaan aan het principe de vervuiler betaalt. Verder
vragen deze leden waarom de regering geen onderscheid heeft gemaakt tussen
huishoudens-kleinverbruikers en bedrijven-kleinverbruikers. Immers bij huishoudens
gaat het voor een groot gedeelte van het energieverbruik om onvermijdbaar
verbruik terwijl het bij bedrijven veel meer gaat om zakelijk verbruik, waarbij
veel meer energiebesparing kan worden toegepast. Bovendien geldt het argument
van verschuiving van belasting op arbeid naar belasting op milieubelastende
produkten wel voor bedrijven maar niet voor huishoudens. 3.2. Tarieven en grondslag van de belastingDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering een nadere motivatie te
geven voor de keuze de grondslag voor de belasting voor 50% te relateren aan
het koolstofgehalte en voor 50% aan de energie-inhoud. Wat zijn
de consequenties van deze grondslag voor het diversificatiebeleid in het bijzonder
van de elektriciteitsproduktiesector?Deze leden gaan akkoord met de keuze van de brandstoffen voorzover deze
aansluiten bij het beleid per doelgroep. Bij de uitvoeringstechnische aspecten
komen zij hierop terug.De leden van de SP-fractie vragen de regering waarom in plaats van de
kleinverbruikersheffing geen heffing wordt opgelegd bij bedrijven op produktie
met een – gezien de stand der techniek – onnodig energieverbruik.
De energieheffing voor kleinverbruikers pakt het probleem aan de verkeerde
kant aan. 4. Vormgeving van de regulerende energiebelasting 4.1. In de belasting te betrekken energiedragersDe keuze van de in de belasting te betrekken energiedragers heeft de instemming
van de leden van de PvdA-fractie. Het vrijstellen van brandstoffen die worden
gebruikt voor het verkeer op de weg is voor de leden van de PvdA-fractie aanvaardbaar
gegeven het afzonderlijke traject dat voor deze doelgroep is uitgezet en zolang
dit tot het beoogde resultaat leidt. Wel maken deze leden zich zorgen over
dit resultaat. De mobiliteit blijft stijgen en van een verschuiving van de
weg naar het spoor en water is nog geen sprake. Kan een overzicht gegeven
worden van de maatregelen gericht op de verkeers- en vervoersector met de
bijbehorende doelstellingen en de voortgang bij de realisatie?Het vrijstellen van kolen, turf en hout is op pragmatische gronden begrijpelijk.
Echter, mocht zich in reactie op de energiebelasting een verschuiving in de
richting van het verbruik van deze brandstoffen voordoen, dan moet de vrijstelling
volgens de leden van de PvdA-fractie heroverwogen worden. Wel plaatsen deze
leden vraagtekens bij het vrijstellen van stookolie. Het argument dat kleinverbruikers
geen stookolie gebruiken is niet overtuigend. Stookolie is een substituut
voor aardgas. Omdat verbruikers van aardgas over de eerste 170 000 m3 gas belasting betalen en verbruikers van stookolie genieten van de
terugsluizing ontstaat door het vrijstellen van stookolie een mogelijk voordeel
voor de gebruikers van stookolie.Het vrijstellen van energie van duurzame energiebronnen is voor de leden
van de PvdA-fractie niet meer dan vanzelfsprekend gezien de stimulans die
hiervan uitgaat op de ontwikkeling en introductie en het gebruik van duurzame
energie. Het zou onterecht zijn deze CO2-vrije energiebronnen met
een CO2-heffing te belasten.Bij vormgeving van de regulerende energiebelasting is nadrukkelijk ruimte
geschapen voor de stimulering van duurzame energiebronnen. De voorgestelde
vrijstelling kan, zoals vermeld, deels compensatie bieden voor de –
door deze leden betreurde – wegvallende budgetten voor duurzame energiebronnen.De leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan een meer gedetailleerd
overzicht van de werkelijke financiële resultaten voor de verschillende
bronnen van duurzame energie (wind, zon, water, biomassa etc.) bij invoering
van het onderhavige wetsvoorstel.Onderkent de regering het gevaar, dat minder milieuvriendelijke brandstoffen
worden bevorderd door substitutie naar gezamenlijk te kopen van olie?Eén van de doelstellingen van de invoering van de energiebelasting
is de stimulering van het gebruik van duurzame energie, waarvoor dan ook een
bijzondere regeling is opgenomen. Is de regering met de leden van de D66-fractie
van mening dat deze bijzondere regeling nog verbeterd kan worden,
bijvoorbeeld door de reikwijdte enigszins uit te breiden (zie artikelsgewijze
behandeling)?In deze context verdient ook het (door ons van harte ondersteunde) initiatief
van enige distributiebedrijven de aandacht, het instellen van een speciaal
tarief voor zgn. groene stroom. Deze bedrijven zijn – naar onze informatie
luidt – van plan om de energiebelasting niet door te berekenen aan de
klanten die deze – verhoogde – tarieven betalen. Deze leden gaan
ervan uit dat dit geen problemen oplevert met de overheid die de heffing int.
Zal dit inderdaad het geval zijn?Door EnergieNed is bij brief van 6 september jl. nog een aantal vragen
opgeworpen inzake de voorgestelde vormgeving van de REB, met betrekking tot
de selectie van klanten en energiebronnen, een aantal verwachte uitvoeringsproblemen,
de keuzes omtrent vrijstelling van duurzame energie en de wenselijkheid tot
uitvoeringsregels te komen via een AMvB. De leden van de D66-fractie zouden
graag zien dat van de kant van de regering op al deze vragen wordt gereageerd.De leden van de GroenLinks-fractie vragen waarom de regering er voor gekozen
heeft om motorbrandstoffen niet te belasten met een regulerende heffing, te
meer daar de ontwerprichtlijn van de Europese Commissie dit wel doet.Deze leden vragen een nadere toelichting op de systematiek ten aanzien
van duurzame energie. Waarom is gekozen voor de vorm zoals vastgelegd in artikel
36o? Welke andere alternatieven zijn overwogen? Kan een reactie gegeven worden
op de kritiek van EnergieNed op de voorwaarde dat een vermindering van belasting
alleen van toepassing is indien dit voordeel wordt doorgegeven aan de opwekker?
Kan hierbij ook worden ingegaan op de consequenties die dit heeft ingeval
de duurzaam opgewekte energie als «groene stroom» wordt geleverd
aan de verbruiker? De huidige voorstellen maken het onmogelijk dat het belastingvoordeel
in deze situatie aan de afnemer – die bewust kiest voor milieuvriendelijke
elektriciteit tegen een hogere prijs – wordt doorgegeven. Is de regering
bereid om voor deze situatie de mogelijkheid in te bouwen dat het voordeel
aan de afnemer wordt doorgegeven? Hiermee zou een deel van het prijsverschil
tussen duurzame en gewone elektriciteit worden gecompenseerd, hetgeen tot
een uitbreiding van het aantal afnemers van groene stroom kan leiden.Verder wilden deze leden weten waarom in de definitie van duurzame energie
waterkracht tot kleinschalige opwekking is beperkt? 4.2. Belastingplichtige en belastbaar feitDe leden van de PvdA-fractie zouden graag zien dat de energiebelasting
tenminste in algemene zin of in een aparte folder en in een publiekscampagne
op de energienota vermeld zou worden. De regering wil de energiebedrijven
hiertoe niet verplichten vanwege de daaraan verbonden administratieve lasten.
Deze leden zijn niet overtuigd door dit argument en worden graag geïnformeerd
over de hoogte van deze administratieve lasten voor de energiebedrijven. Zij
vinden het vooral van groot belang dat het feit dat de volledige opbrengst
van de energiebelasting wordt teruggesluisd (ten minste in algemene zin) wordt
vermeld op de energienota.De leden van de CDA-fractie achten een afzonderlijk op de energierekening
te vermelden energiebelasting juist nodig, gezien het nu bij burgers bestaande
gebrek aan inzicht in het werkelijke gevolg op de energierekening. Waarom
is de regering daartoe niet overgegaan, ook gezien het overleg dat met EnergieNed
is gevoerd? In dat verband vragen de leden van de CDA-fractie de regering
trouwens met veel nadruk een volledige reactie te geven op het door EnergieNed
gegeven reactie op het wetsvoorstel. Deze leden zijn van mening,
dat de energiesector niet voor niets tot een afwijzend commentaar is gekomen.
Omdat elke regering er baat bij heeft gebruik te maken van de know-how in
deze sector, vragen de leden dan ook een grondige bestudering en reactie op
ook de brieven van SEP en Gasunie.De regering adviseert de distributiebedrijven de energieheffing op de
nota herkenbaar – dus afzonderlijk – te vermelden om zo het energiebesparend
gedrag van de consument extra te versterken. Is het doorbordurend hierop niet
wenselijk om tevens het teruggesluisde bedrag op herkenbare wijze op het loonstrookje
zichtbaar te maken? Hiermee wordt voorkomen dat de energieheffing vooral als
lastenverzwaring wordt ervaren en de compensatie via het inkomen niet wordt
onderkend. Naar het oordeel van de leden van GroenLinks-fractie is dit essentieel
voor het creëren en behouden van maatschappelijke steun voor regulerende
(energie-)heffingen, zeker als deze uitgebreid en verhoogd worden in de toekomst.De leden van de GPV-fractie wijzen op het grote belang van een goede voorlichting.
Tevens vragen zij waarom er niet toe is overgegaan om de afzonderlijke energiebelasting
verplicht op de energierekening te vermelden. Het argument van de administratieve
lasten komt hun niet overtuigend voor. Zullen de verbruikers door een afzonderlijke
vermelding op de energierekening van de energiebelasting niet extra gestimuleerd
kunnen worden zuinig met energie om te gaan? 4.3. Uitvoeringstechnische aspecten; collectieve afnameDe leden van de PvdA-fractie delen de opvatting van de regering dat voor
de energiebelasting zo goed mogelijk aangesloten dient te worden bij de bestaande
tariefsystemen. De bovengrens voor de belasting op gas van 170 000 m3 heeft de instemming van deze leden. Hetzelfde geldt voor de vertaling
van deze grens naar de andere energiedragers.Afnemers van elektriciteit met een grootverbruikers blijven voor elektriciteit
buiten de heffing. Van uit de doelstelling van de heffing is dit begrijpelijk:
grootverbruikers verbruiken nu ongeveer 100 000 kWh of meer en een heffing
tot 50 000 kWh heeft dan geen effect op het marginale verbruik. Maar,
zo stellen de leden van de PvdA-fractie, het vrijstellen van de grootverbruikers
leidt wel tot een ongelijke behandeling en concurrentievervalsing tussen bijvoorbeeld
bedrijven met en zonder grootverbruikersaansluiting. Niet in de laatste plaats
omdat beide soorten bedrijven van de terugsluizing profiteren. Deze leden
zijn niet overtuigd dat de huidige systematiek, tariefstructuur en factureringsprogramma's
verhinderen dat ook de eerste 50 000 kWh elektriciteit van grootverbruikers
belast wordt. Met andere woorden: waarom wordt niet voor alle verbruikers
van elektriciteit een plafond van 50 000 kWh gehanteerd? In het verlengde
hiervan plaatsen de leden van de PvdA-fractie ook vraagtekens bij de keuze
van 50 000 kWh als bovengrens voor de belasting op elektriciteit. Wat
is het omslagpunt als ook bij grootverbruikers de eerste 50 000 kWh of
100 000 kWh belast wordt? Hoe vermijdt de regering dat veel kleinverbruikers
samengaan om de grootverbruikersontheffing in de wacht te slepen? Is het hanteren
van een doorlaatwaarde van 3x80 A als onderscheidend criterium niet fraudegevoelig,
en dient al met al het onderscheid klein/grootverbruik niet te vervallen?Ook vragen deze leden of bij levering op vele punten (bijvoorbeeld straatlantaarns)
aan een collectief (gemeente) de energiebelasting wordt geheven bij het collectief
waardoor het plafond effectief wordt? Bij uitvoeringsaspecten hebben de leden van de CDA-fractie met zeer veel
interesse gelezen, op welke wijze in de memorie van toelichting keuzes worden
beschreven, waar het gaat om plafond/drempel en systeemkeuze van tariefstelling.
Deze leden missen bij deze beschouwing de informatie over de positie van de
grootverbruikers, gezien de voorgestelde terugsluizing. Kan precies worden
aangegeven hoe de financiële uitkomsten zijn voor betreffende grootverbruikers
en hoe de totale (ook apart voor de betrokken werknemers) compensatie zich
verhoudt tot de stijgende energielasten, zo vragen deze leden, ook gezien
het niet vallen van grootverbruikers in de heffing op hun totale elektriciteitsverbruik.Deze leden waren, parallel aan de toelichting van de regering ook benieuwd
naar het financiële belang, dat gemoeid is met het buiten de heffing
vallende aardgasverbruik. De leden waren trouwens ook benieuwd naar het financiële
belang van het vrijstellen van bepaald energieverbruik in het wetsvoorstel.Aangezien de regering uitspreekt dat de primaire doelstelling van de belasting
het terugdringen van het energieverbruik is, zijn de leden van de CDA-fractie
het met SER en WRR eens dat de vormgeving van die heffing bepalend is voor
de te verwachten energiebesparingseffecten en CO2-reductie. Waar
het gaat om de belastingvrije voet geeft de regering aan, hoe gewerkt wordt
met collectieve verwarmings- en/of warmwatervoorziening, zoals blokverwarming
in woonflats, verzorgingstehuizen, serviceflats en dergelijke instellingen.
Daarbij zal om te komen tot een recht op de belastingvrije voet per aansluiting
jaarlijks informatie aan de distributiebedrijven worden verstrekt.De leden van de CDA-fractie vinden in het algemeen dit onderwerp van collectief
energieverbruik summier in de memorie van toelichting behandeld. Daarom vragen
deze leden een totale uiteenzetting van de regering over de gang van zaken
bij instellingen. Hoe gaat hier de terugsluizing plaatsvinden, en met welk
financieel resultaat, zo vragen deze leden. Het gaat daarbij om ziekenhuizen,
scholen, musea, sporthallen, verenigingen etc. Door wie of welke rechtspersoon
wordt de energiebelasting betaald, wie wordt gecompenseerd, wie of welke rechtspersonen
kunnen de belasting doorberekenen in door hen te ontvangen tarieven en bijdragen?
Deze leden vragen hier ook klip en klaar naar de werkelijk ontstane situaties,
waar deze leden opnieuw vaststellen, dat de door de regering gevergde snelle
behandeling van dit wetsvoorstel onaanvaardbaar kan zijn.Lagere overheden hebben ook recht op duidelijke informatie. De leden van
de CDA-fractie hebben bijvoorbeeld kennisgenomen van een brief van de Gemeentelijke
Bouwdienst te Enschede met als onderwerp stroomtarieven voor openbare verlichting
voor gemeenten. Als wegbeheerder is Enschede verantwoordelijk voor, onder
andere, openbare verlichting (f 1,3 mln.), heeft voor de energie 375
afleveringspunten en investeert in energiebesparing (HPL-armaturen). Daar
heeft de energiebelasting flinke gevolgen en daarom is de Bouwdienst in contact
getreden met de VNG. De leden van de CDA-fractie beschouwen het de taak van
de regering om met informatie te komen in plaats van het laten ontstaan van
zovele financiële problemen. Hoe is de stand van zaken van dergelijke
contacten, zo vragen de leden en hoe zal de regering de ongetwijfeld nog duidelijker
wordende problemen oplossen?De leden van de VVD-fractie vragen de regering een nadere toelichting
op de voorgestelde bovengrenzen van het gebruik. Heeft de regering overwogen
de heffing alleen betrekking te laten hebben op huishoudens, bijvoorbeeld
door ondernemingen de gelegenheid te geven de heffingen te laten verrekenen
met de belasting? Zo nee, waarom niet?Is het wel conform de bedoeling van het wetsvoorstel dat ondernemingen
met meerdere vestigingen in het land onder de werking van de wet zullen vallen,
terwijl ze – als totale onderneming – een hoeveelheid energie
gebruiken die de in het wetsvoorstel gehanteerde gebruiksgrenzen te boven
gaan? De leden van de VVD-fractie vragen voorts hoe de regering constructies
rondom de gestelde grensbedragen denkt te voorkomen.De leden van de D66-fractie kunnen de aansluiting van het begrip kleinverbruiker
billijken voor wat betreft aardgas bij de prijssystematiek van de energiebedrijven.
Hebben zij goed begrepen dat voor elke aardgasverbruiker, dus ook de grootverbruikers,
over de eerste170 000 m3 aardgas de energiebelasting geheven
wordt?De omschrijving van het begrip kleinverbruiker voor wat betreft elektriciteit
ligt iets gecompliceerder. Daar komt dan nog bij de invoering van een «buffer»
van 50 000 kWh. De redenering is duidelijk, maar deze leden vragen of
deze buffer voldoende is om «vluchtgedrag» tegen te gaan. Zijn
er geen andere maatregelen noodzakelijk? Bovendien willen zij graag weten
of het feit, dat voor grootverbruikers, die dus (naast andere zaken zoals
een doorlaatwaarde van de aansluiting van maximaal 3x80 A) meer dan 100 000
kWh afnemen, in het geheel geen energiebelasting geheven wordt, juist is.
Is deze regeling alleen maar op deze manier uitgewerkt, omdat het aansluit
bij de tarievenstructuur van de elektriciteitsbedrijven, of ligt hieraan een
andere filosofie ten grondslag?De leden van de SGP-fractie merken op dat er bij de bepaling van de bovengrens
van de heffing op het elektriciteitsverbruik op 50 000 Kwh het risico
bestaat, dat ondernemers die qua verbruik tegen deze grens aanzitten, worden
gestimuleerd tot enig meerverbruik om aldus de energieheffing te ontlopen.
De uiteenzetting hierover in de memorie van toelichting heeft deze leden niet
geheel kunnen overtuigen. Zij vragen de regering haar betoog te willen adstrueren
met een rekenvoorbeeld.De leden van de GPV-fractie vragen tevens de aandacht voor de positie
van de lagere overheden. Is het juist dat een gemeente als kleinverbruiker
wordt beschouwd en als gevolg hiervan geconfronteerd kan worden met aanzienlijke
extra stroomkosten voor bijvoorbeeld de openbare verlichting? Indien dit juist
is, in hoeverre acht de regering het dan wenselijk dat voor lagere overheden
een ander energietarief wordt ingevoerd, dat onder het tarief ligt dat thans
voor kleinverbruikers wordt voorgesteld? 4.4. Belastingvrije voetDe introductie van belastingvrije voeten is volgens de leden van de PvdA-fractie
in overeenstemming met het doel van de belasting. De beoogde energiebesparing
wordt door de belastingvrije voeten bereikt zonder het nodeloos rondpompen
van geld en de verdelingseffecten die dat met zich kan brengen.Voor wat betreft de hoogte van de belastingvrije voeten zouden deze leden
graag zien dat de regering de gemaakte keuze beargumenteert tegen de achtergrond
van de onlangs verschenen nota «Duurzaam bouwen: investeren in de toekomst».De leden van de GroenLinks-fractie hebben een aantal opmerkingen met betrekking
tot de (hoogte van de) heffingsvrije voet. Zij vragen of deze voet –
gezien de nu reeds bestaande mogelijkheden voor het bouwen van zeer energiezuinige
woningen – niet te hoog ligt. Zeker in de niet al te verre toekomst
zal van de heffing voor een deel van de huishoudens geen besparingsprikkel
meer uitgaan bij een heffingsvrije voet van 800 m3 cq. 800 kWh.
Dit roept de vraag op of een lagere heffingsvrije voet niet gewenst is. De leden van de SGP-fractie stellen vragen naar aanleiding van de belastingvrije
voet. Deze leden stellen vast dat de hoogte van deze voet is gerelateerd aan
een bepaald gemiddelde. Tegelijk erkent de regering dat er een bepaalde hoeveelheid
onvermijdbaar verbruik aanwezig zal blijven. Hoe is de relatie van dit verbruik
met de voorgestelde belastingvrije voet? Bovendien kunnen deze leden zich
voorstellen, dat het onvermijdbare verbruik van het MKB hoger ligt dan dat
van de consument. In hoeverre is de belastingvrije voet, die ook geldt voor
de consument, beïnvloed door het verbruik in bijvoorbeeld het MKB? Hoe
staat de regering tegenover het standpunt, dat de belastingvrije voet voor
de diverse doelgroepen gerelateerd wordt aan het onvermijdbare verbruik? Hoe
zal deze differentiatie naar de hoogte van de belastingvrije voet uitwerken
op de hoogte van de dan onderscheiden belastingvrije voeten binnen de categorie
kleinverbruikers?Bij de vaststelling van de hoogte van de belastingvrije voet hebben de
leden van de SP-fractie vragen. Waarom is voor de vaststelling van de hoogte
van de belastingvrije voet voor gas (800 m3) een gemiddelde nieuwbouwwoning
als uitgangspunt genomen? Als gevolg van het huisvestingsbeleid van de laatste
jaren is een nieuwbouwwoning onbereikbaar geworden voor de lagere inkomensgroepen.
Bovendien zijn door de fiatteringsgrenzen van de individuele huursubsidie
nog eens een miljoen relatief goede woningen (uit de midden- en duurdere sector)
onbereikbaar geworden voor deze groepen. Dus door een gemiddelde nieuwbouwwoning
als uitgangspunt te nemen worden over het algemeen de lagere inkomensgroepen
benadeeld. Dat het onvermijdbaar verbruik gemiddeld hoger ligt dan 800 m3 gas en 800 kwh elektra blijkt ook uit het gegeven dat slechts 6 %
van de kleinverbruikers bij die belastingvrije voet buiten de heffing zullen
vallen.In het Informatieblad van het Ministerie van Financiën over de energieheffing
huishoudens staat een tabel Energiegebruik en Inkomen. Volgens die tabel zouden
minima een gemiddeld energieverbruik per jaar hebben van 1500 m3
gas en 1650 kwh elektriciteit. Volgens publikaties van EnergieNed echter was
het gemiddeld huishoudelijk elektriciteitsverbruik in 1994 3185 kwh en
het gemiddeld gasverbruik 2150 m3, aldus de leden van de SP-fractie.
Voor het gemiddelde energieverbruik van huishoudens blijkt centrale of lokale
verwarming een belangrijke factor te zijn. Waarop is de tabel in de Informatiefolder
gebaseerd? Met welk gemiddeld huishoudelijk energieverbruik is bij de terugsluizingsmaatregelen
en bij de vaststelling van de belastingvrije voet voor noodzakelijk verbruik
rekening gehouden? Is bij de rekenvoorbeelden in het Informatieblad niet gerekend
met een te laag energieverbruik, waardoor de terugsluizing te positief uitvalt? 4.5. Aansluiting bij de Wet belastingen op milieugrondslagVan diverse kanten wordt betoogd dat een deel van de heffing ten goede
komt aan Shell en Esso. Is dit bij de voorgestelde systematiek daadwerkelijk
het geval, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Zo ja, wat is hier de oorzaak
van, en om welk bedrag gaat het? Is het mogelijk dit door een andere systematiek
danwel nadere afspraken met de genoemde ondernemingen te voorkomen? Dit geld
zou tenminste moeten worden aangewend voor energiebesparing en investeringen
in de ontwikkeling en introductie van duurzame energiebronnen.Het is de leden van de CDA-fractie bekend, dat de regering door betrokkenen
is benaderd over het haast onmogelijke voorkomen van negatieve effecten van
een energiebelasting op aardgas. De bestaande contracten (Energiened/Gasunie
en Gasunie/exportcontracten) zijn ons uiteraard niet bekend. De belemmeringen
die bestaan via deze contracten, moeten, naar de mening van deze
leden door de regering evenwel niet als niet-bestaand beschouwd worden. Wellicht
is het vanuit drie ministeries samenstellen van dit wetsvoorstel daarvan de
oorzaak, aldus deze leden. De leden van de CDA-fractie vragen de regering daarom dan ook om in de
Nota naar aanleiding van het Verslag deze omissie te herstellen en daarbij
aan te geven, hoe zij om is gegaan met de informatie over bovengenoemde belemmeringen
en hoe zinvol de regering zelf het wetsvoorstel door deze onverstandige aardgasbelasting
beschouwt, waarbij de verhoging van de aardgasprijs door energiebelasting
van 0,11 cent per m3 niet te realiseren is, gezien het contract
tussen Energiened/Gasunie en door de opstelling van automatisch ook «meeliften»
bij een belastingheffing buitenland ondermeer de Nederlandse schatkist een
veel lager bedrag van aardgasverkopen ontvangt en onvermijdelijk de terugsluizing
gestopt zal moeten worden. Waarom realiseert de regering niet volledige informatie
over zo'n grondig te bespreken wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie vragen de regering of uitvoering wordt gegeven
aan de privaatrechtelijke overeenkomst uit 1972 met de oliemaatschappijen
als gevolg waarvan 5% van de opbrengsten van een regulerende heffing op gas
uit het Groningen-veld aan de oliemaatschappijen moet worden afgedragen? Om
welk bedrag gaat het daarbij? Welke pogingen heeft de regering ondernomen
deze overeenkomst in dit opzicht te herzien? Valt deze afdracht wel of niet
onder het terug te sluizen bedrag? Zo ja, hoe wordt dit dan gefinancierd?In antwoord op schriftelijke kamervragen heeft de regering op 27 september
1994 bevestigd dat ongeveer 2,5% van de opbrengst van de energieheffing in
mindering zal worden gebracht op de afdrachten van de NAM aan de Staat. Dit
is een gevolg van de overeenkomst «Meeropbrengstverdeling Gronings aardgas».
De regering heeft toen aangegeven dat dit een onvermijdelijk uitvloeisel is
van deze in 1972 gesloten overeenkomst en een wijziging van deze overeenkomst
nodig is om dit weglekeffect te voorkomen. Een dergelijke wijziging is naar
haar oordeel alleen mogelijk met instemming van beide partijen. De leden van
de GroenLinks-fractie zijn nog steeds van mening dat het onaanvaardbaar is
dat een deel van de regulerende energieheffing bij de oliemaatschappijen terecht
komt. Dit is ook een effect dat bij het sluiten van de overeenkomst niet voorzien
werd of kon worden voorzien. Deze leden vragen de regering daarom de mogelijkheden
na te gaan om dit te voorkomen. Mocht de conclusie opnieuw zijn dat dit alleen
mogelijk is door contractwijziging dan moeten naar het oordeel van de leden
van de GroenLinks-fractie de onderhandelingen hierover worden geopend. Mocht
dit niet tot overeenstemming leiden dan lijkt het hen gewenst dat de regering
maatregelen treft om langs een andere weg het weglekeffect te neutraliseren.Op basis van de overeenkomst «Meeropbrengstverdeling Gronings aardgas»
van de Staat met o.a. de NAM vloeit 5% van de opbrengst van de heffing op
gas uit het Groningse gasveld naar Shell en Esso. Daarbij zou het gaan om
een bedrag van 35 à 40 mln., aldus de leden van de SP-fractie. Is de
regering bereid de afspraak met de NAM op dit punt te herzien? Is bij het
voorstel van de regering dit bedrag afgetrokken van het bedrag van de terugsluizing? 5. Energetische en economische effecten van de belasting 5.1. Effecten van de belasting op het milieu en op de
energiebesparingDe leden van de PvdA-fractie hechten groot belang aan de energiebelasting
vanuit de erkenning van de noodzaak de uitstoot van CO2 te reduceren teneinde het broeikaseffect te voorkomen. Teneinde het belang
van de inzet van dit instrument goed te belichten vragen deze leden de effecten
van de energiebelasting uit te drukken als percentage van de totale energiebesparingsdoelstelling
uit het NMP-2.Daarnaast hebben deze leden nog vragen over de omvang van de effecten
van de energiebelasting binnen de doelgroep. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) komt in haar rapport «CO2-effecten van een
kleinverbruikersheffing» tot de conclusie dat de energiebelasting voor
kleinverbruikers tot een reductie van de emissie met ongeveer 7% binnen deze
doelgroepen leidt. Hoe verhoudt deze zich tot het door de regering genoemde
effect van –1,5% op het energieverbruik van de doelgroepen?De gedachte om de belastingdruk zoveel mogelijk te verschuiven van arbeid
naar milieubelastende activiteiten spreekt de leden van de D66-fractie in
beginsel zeer aan. Anders dan de reeds bestaande belastingen op milieugrondslag
heeft deze belasting niet het creëren van een nieuwe inkomstenbron, maar
energiebesparing als hoofddoel. Het is dus op deze doelstelling dat het wetsvoorstel
primair moet worden beoordeeld. De memorie van toelichting geeft op blz. 25
aan dat een besparing van 0,5% resp. 1,5% van het totaal binnenlands energieverbruik
respectievelijk het verbruik van de «doelgroep» kan worden bereikt,
overeenkomend met ca. 1 Mton CO2. Van vele kanten wordt erop gewezen
dat een dergelijke besparing in het niet valt bij de besparingen die zouden
zijn te bereiken met instrumenten als Meerjarenafspraken en MAP-heffing. Wat
is de reactie van de regering op deze stelling?De leden van de GPV-fractie wijzen erop, dat de energieprijzen op dit
moment dermate laag zijn dat de effectiviteit van een regulerende energiebelasting
hierdoor in negatieve zin wordt beïnvloed. De CO2-emissie
komt mogelijk in 2000 circa 4 Mton hoger uit dan voorzien in de Vervolgnota
Energiebesparing en het NMP-2. De energiebelasting zal volgens de regering
een belangrijke rol moeten spelen om deze terugval te compenseren. Volgens
deze leden is het nog zeer de vraag in hoeverre deze belasting daadwerkelijk
effectief en regulerend zal functioneren. Zij krijgen de indruk dat als gevolg
van de energiebelasting de CO2-emissie met 1,5 à 2 Mton
zal kunnen worden teruggedrongen. Indien dit het geval is, zullen dan de doelstellingen
inzake de uitstoot van CO2 nog steeds niet gehaald worden. Uitgaande
van de energieprijzen die in 2000 reëel weer op het niveau van 1990 liggen,
treedt een besparingseffect op het totaal binnenlands energieverbruik van
0,5% in 2000 op (blz. 25 MvT). Deze leden willen geen enkel resultaat bij
voorbaat geringschatten, maar de vraag is wel of dit resultaat nog in redelijke
verhouding tot de kosten staat.Een hiermee samenhangende vraag betreft volgens de leden van de GPV-fractie
in hoeverre de invoering van een regulerende energiebelasting ook het gedrag
van de verbruiker werkelijk zal beïnvloeden. Omdat regulering toch het
primaire doel van dit wetsvoorstel is, zal hier ook een duidelijk effect zichtbaar
moeten zijn. Zij vragen of de voorgestelde energiebelasting wel een voldoende
financiële prikkel zal geven tot energiebesparing. Immers, als gevolg
van de structurele lastenverschuiving van 2,1 mld. vindt weliswaar een verschuiving
van de belasting- en premiedruk op inkomen uit arbeid naar belastingheffing
op milieubezwarende activiteiten plaats, maar zal men, door het beoogde koopkrachtbehoud
in de vorm van een generieke terugsluizing, ook bewust minder energie gaan
verbruiken? Een manco van de voorgestelde regeling is immers dat de voorgestelde
terugsluizing via een generieke fiscale weg geen relatie legt met een doelmatiger
gebruik. Bij de voorgestelde compensatie wordt immers nauwelijks onderscheid
gemaakt tussen iemand die zuinig omgaat met energie en iemand
die niet zo nauw kijkt bij het energieverbruik.Volgens de leden van de SP-fractie zou niet zozeer terugdringing van CO2-uitstoot, maar beperking van verbruik van energie uit fossiele brandstoffen
de doelstelling van beleid moeten zijn (wat overigens zijn uitwerking op de
CO2-uitstoot zal hebben). Ook is al eerder gewezen op het beperkte
effect van de energieheffing voor kleinverbruikers. Volgens het CPB is het
energiebesparingseffect slechts 0,4 à 0,5% over het totale energieverbruik
in Nederland en 1,25% bij de kleinverbruikers. De regering geeft op blz. 26
van de memorie van toelichting een aantal voorbeelden van «eenvoudig
te treffen maatregelen om door gedragsverandering of eenvoudig te treffen
maatregelen» op energie te besparen, waaronder: leidingisolatie c.v.,
radiatorfolie hele woning, tochtstrips hele woning en vlieringisolatie. Daarbij
willen de leden van de SP-fractie het volgende opmerken.Voor woningen zonder c.v. geldt een aantal van de mogelijkheden niet.
Meestal zijn dat oudere woningen, waar vaak huishoudens uit de lagere inkomensgroep
in wonen. Voorts is het de vraag bij huurwoningen of isolatie van de woning
niet de primaire verantwoordelijkheid van de verhuurder is. De ervaring leert
dat er in sommige woningen na isolatie vocht- en schimmelklachten ontstaan,
omdat geen goede ventilatie mogelijk is zonder extra te verwarmen. 5.2. Economische effecten (voor bedrijven en huishoudens)Graag zouden de leden van de PvdA-fractie nader inzicht verkrijgen in
de omvang van de investeringen gerelateerd aan de door de energiebelasting
geïnduceerde energiebesparingsactiviteiten, uitgesplitst naar de doelgroepen
huishoudens, midden- en kleinbedrijf en grootverbruikers.Bij het terugsluizen van de opbrengst dient rekening gehouden te worden
met verschillen in energieverbruik veroorzaakt door verschillen in omstandigheden.
Gezien de aard en het doel van de heffing gaan huishoudens die minder energie
verbruiken dan gemiddeld er per saldo op vooruit, zij worden beloond. Kan
de regering dergelijke berekeningen overleggen?De huishoudens die een meer dan gemiddeld energieverbruik hebben kunnen
de koopkrachteffecten neutraliseren door een beperkte besparing. De leden
van de PvdA-fractie vragen de regering schematisch aan te geven hoeveel besparing
huishoudens met een meer dan gemiddeld energieverbruik moeten realiseren om
de koopkrachteffecten van de energiebelasting te neutraliseren. Zo hebben
deze leden berekend dat een huishouden dat vijftig procent meer energie verbruikt
dan gemiddeld het financieel nadeel van de energiebelasting met een besparing
van vijf procent gecompenseerd kan worden. Kan de regering ook aangeven op
welke wijze besparingen gerealiseerd kunnen worden en in de berekeningen op
zowel de energieprijs als de energiebelasting aangeven? Welk ondersteunend energiebesparingsbeleid wordt gevoerd voor bestaande
woningen, vooral voor huishoudens in oudere, grotere of ongunstig gelegen
woningen waar het huishoudinkomen relatief laag is?Kan de inzet van de MAP-middelen hierop worden geconcentreerd? Is het
voorts mogelijk de positie van huurders te versterken tegenover verhuurders
voorzover die onwillig zijn om adequate isolatievoorzieningen te treffen (bijvoorbeeld
een verscherpt aanwijzingsbeleid van de gemeenten)? Is de regering voorts
bereid te bevorderen dat meer eco-teams worden ingezet?De leden van de CDA-fractie willen van de regering meer informatie over
de spreiding in financiële effecten voor burgers. Het is voor het betrokken
wetsvoorstel niet goed om te rekenen met een gemiddelde nieuwbouwwoning.
Dat is het uitgangspunt van de regering: het gemiddeld verbruikscijfer gas
en elektriciteit. Voor deze leden staat vast dat de last van de energierekening
niet parallel loopt met de inkomensverhouding en daardoor leidt tot een oneerlijke
terugsluizing. Ook wordt er niet gesproken over de gevolgen van veranderende
omstandigheden (zeer strenge winter b.v.).De leden hebben in de memorie van toelichting gelezen dat de regering
terecht aandacht besteedt aan maatschappelijke overeenstemming en dubbele
compensatie. Het gaat daarbij om het afwentelen van de energiebelastingen
bij de CAO-onderhandelingen. Deze leden vragen de regering op dit punt toch
een goede inventarisatie van de te ontstane werkelijkheid en een overzicht
van de te nemen maatregelen, als inderdaad dubbele compensatie gaat ontstaan.
In dit verband valt het de leden van de CDA-fractie op, dat niet in deze wetswijziging
is voorgesteld bij wet te regelen, dat de totale opbrengst wordt teruggesluisd.
Waarom is dat nagelaten, zo vragen deze leden.Het valt de leden van de CDA-fractie op, dat het «onderwerpje»
verschuiving tussen bedrijfstakken summier is besproken in de memeorie van
toelichting. In het bedrijfsleven blijken echter zeer grote verschillen in
lastenontwikkeling te ontstaan, vooral in de kleine en middelgrote ondernemingen
vanwege het uitvoeren van de inning van energiebelasting als kleinverbruikersheffing.
De door deze leden afgewezen onrechtvaardige terugsluizing brengt bovendien
geen positieve werkgelegenheidsontwikkeling. Dit ontstaat ook door bij het
terugsluizen te kiezen voor verlaging van Inkomstenbelasting en Vennootschapsbelasting
(geen verlaging van arbeidskosten voor het bedrijf). Bedrijven, die geen of
nauwelijks winst maken, zitten ook praktisch zonder terugsluizing.Deze leden zijn daarbij van mening, dat de uitwerking van zo'n in te voeren
energiebelasting in een aantal bedrijfstakken zeer onredelijk is. Om daar
een goed inzicht van te krijgen, vragen de leden van de CDA-fractie om een
meer gedetailleerde kijk op de werkelijke financiële situatie in de zo
verschillende bedrijven. Ook de agrarische ondernemingen worden zwaar getroffen.
De land- en tuinbouwbedrijven laten juist zien milieumaatregelen te hebben
genomen en worden nu – verhuld in de globale toelichting van de regering –
geconfronteerd met grote financiële zinloze offers. Daarom vragen zij
om een getrouw overzicht van de te verwachten gevolgen van de invoering van
de regulerende energiebelasting.Tegenover deze bedrijven staan bedrijven, die grote voordelen zien ontstaan,
gezien de voor deze bedrijfsleven toegepaste terugsluizing, zonder dat het
enig verband heeft met CO2-beleid door energiebesparing (zelfde
beeld ontstaat voor burgers laagbetaald en burgers met hoge inkomens). Graag
krijgen de leden van de CDA-fractie over bovenstaande de reactie met kwantitatieve
gegevens onderbouwd.Deze leden zijn voor een gelijke behandeling. Daarvan is geen sprake als
gedeelten van het bedrijfsleven mogelijkheden gaan ontdekken en ontwikkelen
om te bundelen. Hoe staat de regering daar tegenover, zo vragen dezelfde leden.
Zij wensen ook een overzicht van de situatie binnen de rijksoverheid op dit
punt. Ook hebben zij behoefte aan een financieel inzicht in de gevolgen, die
kunnen ontstaan door bundeling, daarmee veel minder energiebelasting betalend
gezien het slechts een keer betalen over het gestelde maximum. Waarom wordt
uitgegaan bij de NS, waar elk station als kleinverbruiker wordt gezien en
welk financiële beleid bestaat daar en worden de tarieven verhoogd, zo
vragen deze leden.Hoe reageert de regering op het door de leden van de CDA-fractie ook geconstateerde
angst voor een verslechterende internationale concurrentiepositie door verbreding
van de energiebelasting naar grootverbruikers?Ook stelt de CDA-fractie het op prijs in de Nota naar aanleiding van het
Verslag nog aan te treffen waar het voorstel van een regulerende energiebelasting
op het streven tot vermindering van CO2 en het bevorderen van energiebesparing
op het principe van prijselasticiteit is gebaseerd. Zijn er empirische data,
die deze theorie ondersteunen?De regering geeft aan niet te verwachten dat deze energiebelasting wordt
afgewenteld op de lonen, aldus de leden van de VVD-fractie. Kan de regering
aangeven waarop deze optimistische verwachting is gebaseerd, vooral ook omdat
zowel het CPB, als de Raad van State daarover aanmerkelijk minder optimistisch
zijn. Welke werkgelegenheidseffecten ontstaan als deze energieheffing zich
toch vertaalt in een loon-prijsspiraal?Kan de regering aangeven of de belasting negatieve gevolgen heeft voor
de uitvoerprijs van aardgas en zo ja, hoe hoog raamt de regering de derving
van aardgasbaten?Kan de regering een overzicht geven van de cumulatie van de diverse heffingen
die na invoering van onderhavige regulerende energieheffing van toepassing
zijn voor de verschillende categorieën energiegebruikers? Om welke bedragen
gaat het daarbij in totaal? Heeft de regering overwogen om bij invoering van
onderhavig voorstellen gelijktijdig de brandstoffenheffing WABM in te trekken,
conform de aanbevelingen van de commissie Wolfson?De leden van de VVD-fractie vrezen dat de invoering van onderhavige regulerende
energieheffing voor verschillende categorieën huishoudens en verschillende
sectoren van het MKB per saldo niet budgettair neutraal zullen uitwerken.
Kan de regering aan de hand van concrete rekenvoorbeelden de koopkrachteffecten
voor de verschillende groepen huishoudens becijferen?Binnen het bedrijfsleven vrezen met name ondernemingen uit de categorie
middelgrote en kleinere bedrijven tot 150 werknemers, dat deze voorstellen
niet inkomensneutraal zijn. Als dit zo is, kan dit de concurrentiekracht van
die bedrijven aantasten, omdat een aantal daarvan veelal moet concurreren
op de open wereldmarkt. Is op deze voorstellen de «concurrentietoets»
uitgevoerd? Zo ja, met welke resultaten? Deze leden vrezen vooral gevolgen
voor bepaalde energie-intensieve sectoren, zoals metaalbedrijven, de particuliere
transportsector, intensieve veehouderij, bakkerijen, horeca en detailhandel.
Deze vrees wordt mede bepaald door de uitkomsten van het rapport «Gevolgen
van de regulerende energieheffing rekening houdend met de terugsluizing»
dat het EIM heeft opgesteld. Wil de regering een reactie geven op de uitkomsten
van dit rapport? Kan de regering daarnaast een totale doorberekening geven
van de inkomenseffecten voor het MKB inclusief de maatregelen uit het MKB-pakket?Ook betekent het koppelen van de terugsluizing aan het fiscaal inkomen
voor bedrijven met geen of een laag fiscaal inkomen, dat die bedrijven nauwelijks
of niet gecompenseerd worden voor de energieheffing, aldus de leden van de
VVD-fractie. Is het zo dat in het kader van het vigerende, verplichte, milieubeleid
door bedrijven investeringen worden gedaan die per saldo meer energie vragen
en dat door de regulerende energiebelasting deze bedrijven dus in feite worden
gestraft?Van diverse zijden wordt erop gewezen dat een regulerende energiebelasting
concurrentieverstorend werkt, zowel voor wat betreft de internationale verhoudingen
als voor wat betreft de verhouding tussen klein- en grootverbruikers, aldus
de leden van de D66-fractie. Met welke argumenten weerlegt de regering deze
sombere voorspellingen?Op welke manier wordt overigens in de toekomst – maar ook al in
het heden – rekening gehouden met bewoners van oude, niet geïsoleerde
woningen, die (in sommige gevallen ook door andere persoonlijke omstandigheden)
in het geheel niet in staat zijn om te besparen op hun energiegebruik? Kan de regering een reactie geven op het artikel van dhr. Gilijamse in
ESB van 21 juni 1995 waarin hij beargumenteert dat een heffingsvrije voet
zowel met het oog op besparing maar ook voor wat betreft een rechtvaardige
terugsluizing ongewenst is. Met name het tweede deel van zijn conclusie roept
vragen op. Op macro-niveau is zijn conclusie ongetwijfeld juist, aldus de
leden van de GroenLinks-fractie. Op het niveau van het individuele huishouden
is het echter discutabel. Voor huishoudens met een laag inkomen die wonen
in een slecht geïsoleerde huurwoning zal het niet toepassen van een heffingsvrije
voet zeker tot negatieve koopkracht-effecten kunnen leiden – zeker aangezien
huurders zelf weinig mogelijkheden hebben om energiebesparende voorzieningen
aan te brengen. Kan de regering een aantal rekenvoorbeelden geven van de koopkrachteffecten
van de nu voorgestelde energieheffing met en zonder heffingsvrije voet voor
huishoudens met een minimum-inkomen met een relatief laag, een gemiddeld en
een hoog energieverbruik?De leden van de GroenLinks-fractie waren verbaasd over het ontbreken van
een geactualiseerde CPB/RIVM-doorrekening van zowel de besparings- als economische
effecten van de nu voorgestelde heffing. De regering volstaat met het weergeven
van globale cijfers op grond van eerdere CPB en RIVM rekenexercities. Was
het voor een heldere discussie – die niet ontaardt in haarkloverijen
over exacte hoogte van cijfers – niet beter geweest om een dergelijke
geactualiseerde berekening te laten uitvoeren? Te meer daar thans een scenario
met hoge economische groei en lage energieprijzen het meest relevant is, terwijl
juist een dergelijk scenario in werkdocument 64 van het CPB ontbreekt.De energieheffing wordt door lastenverlichting teruggesluisd naar het
bedrijfsleven en de huishoudens. Deze lastenverlichting moet de werkgelegenheid
en de koopkracht ondersteunen. De leden van de RPF-fractie vragen aan de hand
van de voorgestelde lastenverlichting op welke manier de uitkeringsgerechtigden
tegemoet worden gekomen. Wordt door het huidige voorstel de «stille
armoede» of «de tweedeling in de samenleving» niet versterkt?
In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat de lage inkomensgroepen
nu reeds een relatief groot deel van hun inkomen aan energiekosten besteden.
Wordt dit voldoende gecompenseerd met de voorgestelde belastingvrije voet?
Is niet te verwachten dat mensen die niet deelnemen aan het arbeidsproces
relatief meer thuis zijn en dus hogere energiekosten hebben? Opvallend zijn
de cijfers van de verwachte opbrengst van de energiebelasting. Met name de
gezinnen zorgen voor de grootste opbrengst. Zijn de gezinnen de meest milieubelastende
groep?De leden van de GPV-fractie beschouwen het als een gemis dat de generieke
compensatie niet tegelijk in het onderhavige wetsvoorstel wordt geregeld.
Hierdoor is het niet geheel te overzien wat de financiële consequenties
voor de specifieke verbruikersgroepen zullen zijn. In dit verband vragen zij
bijzondere aandacht voor de positie van gezinnen. De voorgestelde heffingvrije
voet van 800 m3 zal weliswaar het onvermijdbare verbruik enigszins
ontzien, maar een dergelijke vaste voet doet geen recht aan de diversiteit
aan gezinshuishoudens. Is een dergelijke grens niet arbitrair? Zo zal een
gezin met vier kinderen in een vooroorlogse woning een aanzienlijk hoger gasverbruik
hebben dan een gezin met twee kinderen in een nieuwbouwwoning. Het onvermijdbare
verbruik ligt derhalve in het eerste geval ook aanzienlijk hoger. Zal, indien
de desbetreffende kostwinners een soortgelijk inkomen hebben, het gezin met
vier kinderen desondanks niet veel meer moeten betalen dan het gezin met twee
kinderen? Wordt in de generieke compensatie hier rekening mee gehouden? Zo
ja, hoe? In dit verband is ook bijzondere aandacht vereist voor gehandicapten
en chronisch zieken, die bijvoorbeeld aanzienlijk meer stookkosten
kunnen hebben. Zal de generieke compensatie in alle gevallen wel afdoende
zijn?Budgettaire neutraliteit wil volgens de leden van de GPV-fractie nog niet
zeggen dat in alle gevallen ook koopkrachtbehoud kan worden gegarandeerd.
Zij vragen of de regering in enigerlei mate een cijfermatig inzicht kan geven
in de financiële consequenties van het onderhavige wetsvoorstel in combinatie
met de voorgestelde generieke terugsluizing voor verschillende gezinshuishoudens,
bijvoorbeeld voor een éénverdienersgezin met vier kinderen en
een bruto-inkomen van circa f 55 000,- per jaar in een vooroorlogse
woning, met een gasverbruik van 2500 m3 en voor een éénverdienersgezin
met twee kinderen en een identiek bruto-inkomen, in een nieuwbouwwoning met
een gasverbruik van 1500 m3 per jaar. Zij vragen of het niet gewenst
en mogelijk is een meer gedifferentieerde heffingsvrije voet of gedifferentieerde
tarieven in te voeren die rekening houden met de diversiteit aan gezinshuishoudens.
Uiteraard beseffen deze leden dat in geval van een oude woning diverse mogelijkheden
aanwezig zijn om energie te besparen. In de praktijk zal dit voor de belastingplichtige
echter niet altijd mogelijk zijn. Wat is de rechtvaardiging en rechtsgrond
om gezinshuishoudens met een hoger onvermijdbaar verbruik ook meer energiebelasting
te laten betalen?De leden van de SP-fractie vragen of bij de berekening van de werkgelegenheidsaspecten
rekening is gehouden met de gevolgen van de heffing voor verschillende sectoren
van het midden en kleinbedrijf. Volgens een onderzoek van het EIM moeten ondermeer
de horeca, de groothandel en de transportsector inleveren. Welke gevolgen
heeft dat voor de werkgelegenheid?Bij huishoudens gaat het voor een groot gedeelte om noodzakelijk gebruik
van energie zoals voor wassen en koken. De belastingvrije voet van 800 m3 gas en 800 kwh elektriciteit is lang niet voldoende voor dit noodzakelijk
gebruikt. Bovendien is de situatie per huishouden verschillend. Bij gezinnen
in slechte kwaliteit woningen, meestal behorend tot de lagere inkomensgroepen
is het onvermijdbare energieverbruik relatief veel groter. Het zelfde geldt
voor grote gezinnen. 5.3. BuitenlandtoetsDe memorie van toelichting volgend zijn de leden van de CDA-fractie benieuwd
naar de stand van zaken bij het onderzoek naar de mogelijkheden van het betrekken
van andere Noord-Westeuropese landen bij een energieheffing.De leden van de CDA-fractie waarderen de in de memorie van toelichting
gegeven overzicht van de bestaande CO2-energieheffingen in het
buitenland. De daarbij in het buitenland gekozen opstelling kenmerkt zich
in veel gevallen door verstandig beleid. Die opstelling is, naar de mening
van de leden van de CDA-fractie, ook belangrijk, als men echt streeft naar
een internationale regulerende energieheffing. Zo wordt geregeld gekozen voor
niet-verstoren van de concurrentieverhoudingen (Bondsrepubliek Duitsland,
Frankrijk). Ook wordt onderscheid gemaakt tussen burgers en bedrijven (België,
Denemarken, Zweden). Bovendien is duidelijk, dat het hierbij gaat om het werkelijk
bereiken van behoorlijke CO2-reductie en energiebesparing.Deze leden vragen dan ook aan de regering, waarom deze regulerende energieheffing
eigenlijk is gekozen en welke indruk naar verwachting wordt gemaakt bij komende
EU-besprekingen over dit onderwerp.Bovendien vragen de leden van de CDA-fractie een reactie op de recente
OESO-rapportage over de gevolgen van energieheffingen.Kan de regering nog nadere actuele informatie geven over de stand van
zaken in andere Europese (buur-)landen voor wat betreft de eventuele invoering van een regulerende energieheffing, zo vragen de leden van
de VVD-fractie. Is de regering bereid, indien invoering in een meer internationaal
verband wel realiseerbaar is, alsdan onderhavige wetsvoorstellen te wijzigen
of in te trekken? 6. Opbrengst van de belasting en terugsluizing opbrengstDe leden van de PvdA-fractie kunnen op hoofdlijnen instemmen met de voornemens
betreffende de terugsluizing waarvan de nadere vormgeving aan de orde komt
in het kader van het belastingplan 1996.Nu reeds vragen deze leden of de voorgenomen terugsluizing voldoende rekening
houdt met het onvermijdelijk hogere energieverbruik van ouderen, grote gezinnen
en bepaalde groepen chronisch zieken. Het energieverbruik van grote gezinnen
is aantoonbaar groter dan van kleine gezinnen en kan eenvoudig en doelmatig
worden opgevangen door een beperkte verhoging van de kinderbijslag voor gezinnen
met twee of meer kinderen met een vast bedrag per kwartaal. Hoe groot zou
het budgettair beslag zijn bij een toeslag van circa f 10,– per
kwartaal per huishouden met twee kinderen, waarmee een onvermijdelijke extra
heffingslast over 300 kubieke meter en 500 kWh kan worden gecompenseerd?Is het mogelijk een groter deel van de terugsluizing naar bedrijven via
de zelfstandigenaftrek of vennootschapsbelasting te laten lopen in plaats
van via de overhevelingstoeslag om het negatieve saldo voor met name de horeca,
detailhandel en groothandel te mitigeren en daarmee eenzelfde effect op de
werkgelegenheid in het MKB te bereiken als met de generieke verlaging van
de overhevelingstoeslag? Deze komt immers ook bij de grote bedrijven terecht
en zal daar slechts een beperkt werkgelegenheidseffect hebben.Wat zijn de gevolgen voor de koopkracht en de werkgelegenheid als in plaats
van een gedeelte van de terugsluizing door middel van de overhevelingstoeslag
gekozen was voor een beperktere additionele specifieke afdrachtskorting voor
werknemers die tussen 115% en 130% van het wettelijk minimumloon verdienen
en/of de invoering van een vaste werknemersaftrek in de Inkomstenbelasting?Een succesvolle energiebelasting leidt tot een kleinere grondslag en dus
een potentieel nadeel voor de schatkist, aldus de leden van de PvdA-fractie.
Kan de regering een inschatting geven van de effecten van de budgettaire gevolgen
op langere termijn? Hoe kijkt de regering in dit licht aan tegen het door
de Raad van State gesignaleerde potentiële niet-structurele karakter
van de opbrengst van de energiebelasting?Kan de regering aangeven hoeveel en wat voor soort ondernemers die relatief
weinig energie gebruiken profiteren van de verlaging van de Vpb zonder dat
ze nadeel ondervinden van een hogere energiebelasting?Met betrekking tot de belastingopbrengsten vragen de leden van de CDA-fractie,
waarom gekozen is voor het jaar 1992 bij de berekening. Dat f 200 mln.
minder dan in de doorrekening door het CPB van het regeerakkoord wordt vastgesteld,
verbaast deze leden, ook gezien de summiere verklaring. Uiteraard staan zij
zeer positief tegenover het corrigeren voor de opbrengsten van de belasting
op duurzame energiebronnen voor f 30 mln., waar de leden weer met beide
voeten op de grond komen te staan, als het blijkt te gaan om het eigenlijk
niet-afdragen van de opbrengsten.De leden van de CDA-fractie zijn trouwens in het algemeen niet onder de
indruk gekomen van het hier als lastenverlichting voorstelde bedragen, waar
tegenover een behoorlijk hogere energierekening komt te staan. Wel zijn de
leden benieuwd naar de samenstelling van de bovenstaande f 30 mln. over
de verschillende duurzame energiebronnen.De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de definitieve cijfermatige
invulling van de terugsluizing bij de besluitvorming in het kader van het
belasting- en premieplan betreffende de begroting 1996. Naast
bezwaren, die de leden van de CDA-fractie hebben over nodeloos rondpompen
van bedragen en koppeling van belastingbeleid met financiële gevolgen
van energielevering buiten de Belastingdienst, is niet als logisch en als
gelijktijdig bij burgers, bedrijven en instellingen worden ervaren, betreuren
de leden van de CDA-fractie, dat dit wetsvoorstel niet als eenheid wordt behandeld,
ook gezien gemaakte belasting- en premiehoogte. Dit maakt op deze leden de
indruk, dat het puur om een belasting gaat, die niet veel te maken heeft met
de in de memorie van toelichting zo bejubelde energiebesparing/CO2-reductie.
Graag een reactie van de regering.Waar in de belastingvoornemens aandacht is voor ouderen met het ontstaan
van een verhoging van de ouderenaftrek, hebben de leden van de CDA-fractie
behoefte aan informatie van de regering over de werkelijke financiële
situatie, waar laagbetaalden, ouderen, mensen met een hoger inkomen en tweeverdieners,
ingedeeld naar inkomen, woonlasten en energieverbruik, mee te maken krijgen,
als deze regulerende energiebelasting onverhoopt wordt ingevoerd.Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie aan de regering precies de
totaalbedragen aan te geven voor de jaren 1996, 1997 en 1998 van de energiebelastingopbrengsten,
onderverdeeld naar de verschillende energievormen en de besteding voor lastenverlichting,
ook onderverdeeld naar sub-totalen:– overhevelingstoeslag verlaging– vpb-tariefsdaling– inkomstenbelastingverlaging, gesplitst naar de verschillende onderdelen.Aanvaarding van onderhavige voorstellen is voor de leden van de VVD-fractie
onlosmakelijk verbonden met de afspraak tot volledige terugsluizing van de
inkomsten naar de samenleving via lastenverlichting. In dit verband hebben
die leden op een aantal punten nadere vragen.In de voorstellen is sprake van het niet afdragen van de heffingsinkomsten
op langs duurzame weg opgewekte energie. Om welk geraamd bedrag gaat het daarbij
op jaarbasis?Tot slot hebben de leden van de VVD-fractie gevraagd of de over de heffing
betaalde BTW wordt teruggesluisd? Zo nee, wat zijn dan de gemiddelde kosten
per gezin?Als «bewijs» voor het uitgangspunt dat het hier zuiver een
milieu-gerichte maatregel betreft, geldt het feit dat alle opbrengsten ingevolge
Artikel VII dienen te worden «teruggesluisd» naar degenen die
de belasting betalen. Dit gebeurt minder direct dan op het eerste gezicht
lijkt, aldus de leden van de D66-fractie. Gekozen is voor lastenverlichting
ter ondersteuning van werkgelegenheid en koopkracht door een aantal maatregelen.
Hoewel voor de terugsluizing aparte wetsvoorstellen zullen volgen, kan discussie
erover niet wachten tot de indiening daarvan, gezien de koppeling die in dit
wetsvoorstel wordt gelegd. De voorgenomen vormgeving van deze terugsluis-operatie
roept bij de leden van de D66-fractie een aantal vragen op.Omtrent het werkgelegenheidseffect van de combinatie REB/ verlaging OT/
verhoging zelfstandigenaftrek/ verlaging tariefstapje Vpb zijn de verwachtingen
van de kant van de ondernemers bepaald niet positief. Hoewel het creëren
van werkgelegenheid niet het eerste doel van het wetsvoorstel is, is het wel
mede een argument pro verschuiving van belasting op arbeid naar één
op energie. Deze leden zien graag een reactie van de regering op de ingezonden
brieven voor wat betreft dit punt.De LTO-Nederland wijst erop dat bedrijven met een laag of geen fiscaal
inkomen niet zullen worden gecompenseerd, en dat verlaging van de OT geen
effect heeft voor gezinsbedrijven. Alleen de verhoging van de zelfstandigenaftrek
heeft voor dit soort bedrijven effect. Is de regering van mening
dat deze compensatie desondanks voldoende is voor dit soort bedrijven?Hoe verhoudt de beoogde verlaging van de OT zich tot het reeds bestaande
voornemen de OT gefaseerd te verlagen?Algemeen wordt aangenomen dat een gemiddeld huishouden f 160,– per
jaar kwijt zal zijn aan deze belasting. Klopt dit bedrag, en met welke verlaging
van het tarief eerste schijf (incl. compensatie voor de verlaging van de OT)
en welke verhoging van de belastingvrije som de huishoudens zullen worden
gecompenseerd?De leden van de GroenLinks-fractie zijn van oordeel dat het niet aanvaardbaar
is dat de exacte wijze van terugsluizing nog niet is vastgelegd, en pas bij
de vaststelling van de begroting 1996 definitief wordt ingevuld. Naar hun
oordeel dient invoering van de heffing èn de wijze van terugsluizing
als één pakket te worden gepresenteerd. Alleen in dat geval
is een totaal beoordeling mogelijk van zowel de milieu- als de sociale en
economische effecten. Deze leden is dan ook van oordeel dat het definitieve
besluit tot invoering van de heffing alleen kan worden genomen gelijktijdig
met het besluit over de (vorm van de) terugsluizing.Verder vragen de leden van de GroenLinks-fractie op welke wijze verzekerd
is dat daadwerkelijk de totale opbrengst van de energieheffing wordt teruggesluisd.
Thans ontbreekt hiervoor een duidelijke waarborg. Acht de regering het niet
noodzakelijk hiervoor een (wettelijke) waarborg te creëren?Met betrekking tot de vorm van terugsluizing beperken deze leden hun opmerkingen
tot de hoofdlijn. Een uitgebreidere reactie op de terugsluizing is –
helaas – eerst mogelijk indien het wetsvoorstel waarin de definitieve
voorstellen op dit punt wordt voorgelegd. Zij is oordeel dat de regering heeft
gekozen voor een vorm van terugsluizing naar het bedrijfsleven waarbij niet
het maximaal mogelijke effect voor de bevordering van de werkgelegenheid wordt
bereikt. Zij willen graag een nadere motivering voor de keuze om ook een verlaging
van het tarief-stapje in de vennootschapsbelasting en een hogere zelfstandigenaftrek
te betrekken bij de compensatie voor werkgevers. Het doel moet toch zijn om
de lasten te verleggen van arbeid naar milieu, niet van kapitaal naar milieu?
Het verleggen van de lasten van arbeid naar hogere lasten op milieuvervuiling
zal tot een voordeel voor arbeidsintensieve bedrijvigheid moeten leiden. Erkent
de regering de noodzaak hiervan? Dit noodzakelijke resultaat op macro-niveau
kan op micro-niveau voor een individueel bedrijf (eenmansbedrijf) een lastenverzwaring
betekenen. Kan de regering voor een aantal denkbeeldige situaties uitrekenen
welke omvang zo'n lastenverzwaring kan aannemen wanneer terugsluizing uitsluitend
via lagere lasten op arbeid plaatsvindt?Waar het de terugsluizing naar huishoudens betreft, verdient het naar
het oordeel van de leden van de GroenLinks-fractie de voorkeur om een groter
accent te leggen op verhoging van de belastingvrije voet. Hiermee springen
de laagste inkomens er positiever uit. De wellicht kleine overcompensatie
die hiermee voor een deel van deze inkomenscategorie ontstaat is naar ons
oordeel gerechtvaardigd om te voorkomen dat huishoudens die met een relatief
hoog energieverbruik te kampen hebben omdat zij in een slechte huurwoning
wonen, ten onrechte met een inkomensachteruitgang geconfronteerd worden. Zeker
in de laagste inkomensgroepen waar woonlasten een aanzienlijk deel van het
inkomen uitmaken, is een verdere verzwaring van woonlasten nauwelijks nog
te dragen. In dit verband willen deze leden ook graag weten of de regering
nog voornemens is om zodanige wijzigingen aan te brengen in het puntensysteem
voor de vaststelling van de huurprijzen dat hierin de energiekwaliteit van
de woning wordt meegenomen. De leden van de SGP-fractie merken op dat de opbrengsten, die voortvloeien
uit de voorgestelde maatregelen, volledig zullen worden teruggesluisd naar
de belastingbetaler. Hierbij is het onvermijdelijk dat er situaties zullen
ontstaan van onder- en overcompensatie. Ook zullen er zich situaties voordoen,
waarin er in het geheel geen sprake is van compensatie. Deze leden denken
in dit verband aan kerken, onderwijsinstellingen, sociale en culturele instellingen
en overheidsorganisaties. Voor de genoemde organisaties treedt er tengevolge
van het wetsvoorstel een lastenverhoging op, die niet gecompenseerd wordt.
Hierover vinden deze leden niets met zoveel woorden terug in de memorie van
toelichting. Wil de regering aangeven hoe zij deze categorieën wil betrekken
in de terugsluisoperatie?Met de Raad van State vragen ook de leden van de SP-fractie of de totale
opbrengst van de heffing door huishoudens wel wordt teruggesluisd naar de
huishoudens. 7. UitvoeringskostenDe leden van de CDA-fractie vroegen een onderbouwing van de structurele
en incidentele bedragen, samenhangend met de uitvoering van de energiebelasting
(o.a. 24 formatieplaatsten). Zij vragen de regering ook om een schatting voor
de extra-kosten daardoor ook ontstaan bij de energiedistributiebedrijven.Kan de regering in de eerste plaats een nadere indicatie geven van de
invoeringskosten van de heffing, zowel bij de energiebedrijven als bij de
belastingdienst? Wordt dit bedrag in mindering gebracht op het terug te sluizen
bedrag, zo vragen de leden van de VVD-fractie. II ARTIKELEN Artikel 36aDe omschrijving van het begrip aansluiting en het gebruik ervan in de
uitwerking van de wet, levert in de ogen van de leden van de D66-fractie het
volgende probleem op. Indien in een gemeente een kantorencomplex aanwezig
is dat deel uitmaakt van een groot concern, dat in een ander deel van het
land (onder het regime van een ander distributiebedrijf) zijn domicilie heeft,
wordt daar dan rekening mee gehouden voor wat betreft kleinverbruik/grootverbruik
en belastingvrije voet? En wat indien meerdere gebouwen deel uitmaken van
eenzelfde bedrijfscomplex? Artikel 36jDe belastingvrije voet wordt uitvoerig onderbouwd, maar blijft tot op
zekere hoogte arbitrair, zo stellen de leden van de D66-fractie. De initiatieven
op het gebied van duurzaam bouwen kunnen in de toekomst leiden tot zeer veel
meer energiezuinige woningen dan wel utiliteitsgebouwen. Dat zou tot gevolg
kunnen hebben dat meer klanten onder de belastingvrije voet vallen en dus
de belastingprikkel missen om zuiniger met energie om te gaan. Is het in dit
verband de bedoeling dat in de toekomst de belastingvrije voet omlaag zal
gaan?De leden van GroenLinks-fractie wijzen erop dat in artikel 36j, tweede
lid, de mogelijkheid is opgenomen om bij algemene maatregel van bestuur in
te grijpen indien distributeurs weigeren de heffingsvrije voet aan de afzonderlijke
afnemers ten goede te laten komen. Deze leden vragen of dit een doeltreffend
middel is ingeval een bedrijf niet op de door de regering voorgestane
wijze handelt. Immers het tot stand brengen van een algemene maatregel van
bestuur – eerst nadat gebleken is dat corrigerend optreden nodig is –
vraagt geruime tijd. In de tussenliggende tijd worden de afnemers de dupe
aangezien zij hun heffingsvrije voet mislopen. Is het daarbij overigens wel
mogelijk om doorgeven van de heffingsvrije voet met terugwerkende kracht af
te dwingen? De leden van de GroenLinks-fractie zijn van oordeel dat het «doorgeven»
van de heffingsvrije voet ofwel eenduidig in de wet geregeld moet zijn dan
wel in een algemene maatregel van bestuur vastgelegd op het moment dat de
wet van kracht wordt zodat er voor de verbruikers duidelijke garanties zijn
op dit punt. Artikel 36oHet artikel heeft de uitdrukkelijke steun van de leden van de D66-fractie.
Echter, het uitsluiten van bijstook of bijmenging van kunststoffen bij het
thermisch verwerken van biomassa lijkt de betreffende leden wel wat erg rigoureus.
De verklaring m.b.v. het verschil tussen de afbraak van langcyclisch en kortcyclisch
vastgelegd CO2 is te begrijpen, maar naar het idee van de leden
wel erg star. Worden hiermee niet teveel toepassingen uitgesloten?Hetzelfde geldt voor wat betreft het terugleveren van stort- en biogas
aan het gasdistributienet. Ook dit is – op een bepaalde manier –
duurzame energie. Is er een uitvoerbare mogelijkheid om ook deze «duurzame»
component te brengen onder de bijzondere regeling voor duurzame energie? De voorzitter van de commissie voor Financiën,YbemaDe griffier voor dit verslag,Van Luyk XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), vacature (VVD), Van Rey (VVD), Terpstra
(CDA), Smits (CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter,
De Jong (CDA), Schimmel (D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA),
Hillen (CDA), Van Heemst (PvdA), Van Wingerden (WING), Rabbae (GroenLinks),
Giskes (D66), H.G.J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Hoogervorst
(VVD), Van der Ploeg (PvdA), B.M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA) en Van
Walsem (D66). Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Hofstra (VVD), Van Hoof (VVD),
De Hoop Scheffer (CDA), Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl
(PvdA), Bakker (D66), Van de Camp (CDA), vacature (D66), Van Zijl (PvdA),
Liemburg (PvdA), Boers-Wijnberg (CDA), Crone (PvdA), Verkerk (VERK), Rosenmöller
(GroenLinks), Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes
(U55+), Voûte-Droste (VVD), Verspaget (PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA) en vacature (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24250-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl