Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf (B4); Brief ministers met plan van aanpak van de operatie Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf (B4)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28755, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-01-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28755 nr. 1

18-12-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamPLAN VAN AANPAK «BETER BESTUUR VOOR BURGER EN BEDRIJF»1. Inleiding2. Achtergrond en doel3. Een samenhangende operatie3.1. Inleiding3.2. Een samenhangende operatie3.3. Drie speerpunten3.4. Reikwijdte van de operatie3.5. Coördinatie en facilitering3.6. Communicatie3.7 Geen zaak van de overheid alleen4. Overzicht te starten projecten4.1. Inleiding4.2. Overzicht projecten1. Openingstijden en beschikbaarheid (semi-) publieke
diensten2. Zorgplichten en zorgsystemen3. Naar een effectievere overheid, door een slagvaardige
en moderne Rijksdienst4. Burgers kunnen beter kiezen5. Doorlichting van regelingen van ZBO's6. Doorlichting van ministeriële regelingen7. Benchmarken publieke prestaties8. Versneld starten van een onderneming9. Innovatie-kanskaarten: betere prestaties door ontkokering10. Dienstverlening zonder bureaucratie11. Knelpunten gaswinning en windenergie12. Andere toezichtsinstrumentenDe selectie voor volgende rondes5. Monitoring van projecten6. Afsluiting1Startprojecten operatie Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf1. Openingstijden en beschikbaarheid van (semi-)publieke
voorzieningen1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengsten4. Aanpak2. Zorgplichten1. ProbleemstellingEen andere benadering2. Taakopdracht3. Opbrengst4. Aanpak3. Naar een effectievere overheid, door een slagvaardige
en moderne bureaucratie1. Probleemstelling2. TaakopdrachtVolumetaakstellingOrganisatie en werkwijze rijksdienst3. Opbrengst4. Aanpak4. Burgers kunnen beter kiezen1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengsten4. Aanpak5. Doorlichting van regelingen van zbo's1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengst4. Aanpak6. Doorlichting ministeriële regelingen1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengst4. Aanpak7. Benchmarken publieke prestaties1. ProbleemstellingVergelijken en leren om (beter) te presterenHet belang van een benchmarkprogramma is dus gelegen in
de toenemende druk op het openbaar bestuur zich aan burgers en bedrijven te
verantwoorden. Die verantwoording betreft zowel de inrichting en organisatie
als de bedrijfsvoering en de prestaties (output en outcome).2. TaakopdrachtActies en activiteiten3. Opbrengsten4. Aanpak8. Versneld starten van een onderneming1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengsten4. Aanpak9. Innovatie-kanskaarten: betere prestaties door ontkokering1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengst4. Aanpak10. Dienstverlening zonder bureaucratie1. Probleemstelling2. Oplossingsrichting3. Opbrengst4. Aanpak11. Knelpunten gaswinning en windenergie1. ProbleemstellingWet- en regelgevingCoördinatie- en afstemming2. Taakopdracht3. Opbrengsten4. Aanpak12. Andere toezichtsinstrumenten (Vreemde ogen dwingen)1. Probleemstelling2. Taakopdracht3. Opbrengst4. Aanpak
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28755Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 90 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 755Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf (B4)nr. 1BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES,
VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2002Hierbij bieden wij u het plan van aanpak aan van de operatie Beter Bestuur
voor Burger en Bedrijf (B4). Deze samenhangende en overheidsbrede operatie
heeft tot doel ruimte voor de samenleving te scheppen door de regeldruk te
verminderen, de kwaliteit van het overheidsoptreden te vergroten en de keuzevrijheid
van burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven te vergroten. Hiermee
geeft het kabinet mede invulling aan zijn voornemens op het gebied van «daadkracht
zonder bureaucratie». Naast het plan van aanpak bieden wij u de startnotities
aan voor een eerste tranche van 12 projecten, waar het kabinet op korte termijn
mee zal starten.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesDe Minister van Economische Zaken,J. F. HoogervorstDe Minister van Justitie,J. P. H. DonnerPLAN VAN AANPAK «BETER BESTUUR VOOR BURGER EN BEDRIJF»1. InleidingHet kabinet stelt zich ten doel om ruimte te scheppen voor de samenleving
voor ontplooiing, keuzevrijheid en verantwoordelijkheid met tegelijkertijd
een beter presterende en geloofwaardige overheid. Dat wil het kabinet onder
meer bereiken door de regelzucht en bureaucratie terug te dringen, de kwaliteit
van de publieke dienstverlening en het overheidsfunctioneren te vergroten
en de keuzevrijheid van burgers en bedrijven te vergroten. Het kabinet start
daarom een samenhangende operatie «Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf».
Deze brief bevat het plan van aanpak van deze operatie. Achtereenvolgens komen
aan de orde:– achtergrond en doel– samenhang, speerpunten, reikwijdte, coördinatie en facilitering
van de operatie– een overzicht van de te starten projecten.2. Achtergrond en doelBurgers en bedrijven hebben onvoldoende ruimte om zich te kunnen ontplooien,
te kunnen kiezen en te ondernemen. De overheid legt te veel beperkingen op.
Tegelijkertijd zijn zij van mening dat de overheid te weinig daadkracht aan
de dag legt. Dit komt tot uitdrukking in een overmaat aan regelgeving en bureaucratische
bemoeienis, een inefficiënte overheid, achterblijvende publieke dienstverlening
en gebrek aan keuzemogelijkheden voor de burger als consument. De kwaliteit
van publieke diensten heeft geen gelijke tred met de welvaartsontwikkelingen
en het gebrek aan maatwerk en keuzemogelijkheden wordt breed gevoeld. Ook
produkt- en dienstenmarkten spelen niet in alle gevallen voldoende in op de
toenemende variëteit in wensen en behoeften van de consument, zijn soms
te weinig transparant of kennen hoge overstapkosten. Ondernemers ondervinden
hinder van te hoge administratieve lasten en starre traditionele indelingen.
Deze problemen worden breed gevoeld.Tegelijkertijd wil het kabinet bouwen aan een samenleving, waarin burgers
juist ruimte wordt geboden om zich te kunnen ontplooien en waarin bedrijven
de kans krijgen om te ondernemen, niet gehinderd door onnodig knellende regels.
Zo'n samenleving wordt ook gekenmerkt door een overheid die efficiënt
presteert en waarin burgers en bedrijven vertrouwen kunnen hebben. Het kabinet
is zich ervan bewust dat het behouden en versterken van een samenleving waarin
ieder in vrijheid en verantwoordelijkheid op basis van wederzijds respect
kan leven, niet vanzelf gebeurt, maar aanhoudende zorg vereist, zowel van
de overheid, als van burgers en maatschappelijke instellingen.Maatschappelijke ontwikkelingen zoals internationalisering, informatisering
en individualisering bieden enerzijds interessante mogelijkheden, maar hebben
anderzijds ook belangrijke gevolgen voor de maatschappelijke verhoudingen.
Door het wegvallen van beperkingen worden verschillen tussen mensen namelijk
groter en kalft het draagvlak in de samenleving voor gemeenschappelijke doelen
af. Het recht, het bestuur, de overheid en belangrijke collectieve voorzieningen
ondervinden daarvan de gevolgen.Dit alles brengt met zich mee, dat moet worden gezocht naar nieuwe evenwichten.
Er moeten keuzes worden gemaakt omtrent de inrichting en ordening van het
maatschappelijk verkeer. Er moet worden gezocht naar nieuwe verhoudingen
tussen individu en gemeenschap, tussen vrijheid en verantwoordelijkheid, tussen
overheid en maatschappelijke instituties.3. Een samenhangende operatie3.1. InleidingHet kabinet start een samenhangende operatie die is gericht op het verbeteren
van het overheidsfunctioneren ten opzichte van burgers en bedrijven en het
vinden van een nieuwe balans tussen overheid en samenleving.3.2. Een samenhangende operatieDe overheid vervult in de relatie met de samenleving verschillende rollen:
de overheid is wetgever, marktmeester en dienstverlener:• Als wetgever is zij verantwoordelijk voor de rechtsorde. Zij moet
de wetgeving zo inrichten, dat ingespeeld kan worden op en een kader kan worden
geboden voor maatschappelijke veranderingen.• De overheid heeft een verantwoordelijkheid voor het functioneren
van markten. Zij moet de instituties scheppen voor een ordelijk maatschappelijk
en economisch verkeer. Zonder recht bestaat er geen markt.• De overheid is ook bestuurder en verlener van publieke diensten.
Verwacht mag worden dat zij haar taak daadkrachtig vervult, duidelijke doelen
formuleert en zichtbare resultaten boekt. Doeltreffendheid en efficiency van
haar handelen moeten toenemen.Bij veel vraagstukken is een combinatie van deze drie rollen van de overheid
aan de orde. De relatie tussen overheid en samenleving komt primair tot uitdrukking
in de wet- en regelgeving. De rechtsorde heeft de functie voorwaarden te scheppen
voor een stabiel maatschappelijk verkeer en heeft een bepalende functie als
kader waarbinnen andere instituties, regels en ordeningen in de samenleving
moeten functioneren. Het maatschappelijke verkeer heeft vaak betrekking op
economische relaties tussen de overheid en de samenleving. Het gaat dan dus
ook om de ordening en het functioneren van (private of semi-publieke) markten.
Zo is bij de wetgeving waaraan een startend bedrijf moet voldoen, de overheid
in haar wetgevende én in haar economische rol aan de orde. Maar in
het maatschappelijke verkeer is ook vaak de overheid als bestuurder, organisator
van de uitvoering en dienstverlener aan de orde. Een voorbeeld hiervan is
het verlenen van vergunningen.Het kabinet is van mening dat juist de combinatie van invalshoeken een
vruchtbare benadering kan zijn om concrete vraagstukken te lijf te gaan. Het
is immers veel te vaak het geval dat goed beleid wordt ontwikkeld, terwijl
de zorg voor de uitvoering onder de maat blijft. Of dat vanuit economische
overwegingen een proces in gang wordt gezet zonder dat bepaalde publieke belangen
goed worden behartigd. Of dat wetten en regels worden ontworpen die keuzes
belemmeren en per saldo alleen maar lasten opleggen. De nadruk op combinatie
van invalshoeken wil natuurlijk niet zeggen dat élke invalshoek in
élk project in gelijke mate aan de orde is. Het is geen mechanische
kwestie.Een samenhangende aanpak levert tevens een bijdrage aan een ontkokerde
aanpak van problemen. Het is van belang dat er geen tegenstrijdige oplossingen
worden bedacht. De gezamenlijke aanpak garandeert zo groot mogelijke efficiency,
door het doorbreken van organisatorische grenzen en leidt tot minder bureaucratie
bij het oplossen van problemen.Een multidisciplinaire aanpak vergroot de kans op het vinden van nieuwe
oplossingen en verhoogt de herkenbaarheid van het kabinetsbeleid.3.3. Drie speerpuntenDe centrale doelstelling van de operatie is dat de ruimte voor burgers
en bedrijven wordt vergroot. Uitgaande van de verschillende rollen van de
overheid, kunnen binnen deze centrale doelstelling drie speerpunten worden
onderscheiden:• Terugdringen van bureaucratie en regelzucht;• Verbeteren van de publieke dienstverlening en de kwaliteit van
het overheidsfunctioneren;• Vergroten van de keuzevrijheid van burgers en bedrijven.Deze speerpunten hebben betrekking op de wetgeving, het functioneren van
samenleving in het algemeen en de economie in het bijzonder, en het presteren
van de overheid.3.4. Reikwijdte van de operatieWat betreft de reikwijdte van de operatie moet primair worden aangesloten
bij de problemen die burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven ervaren.
Deze kunnen in beginsel op elk beleidsterrein liggen en op elke overheidslaag
betrekking hebben, voorzover daarbij een publiek belang in het geding is.
Een aantal vakdepartementen voert eigen operaties uit die tot vereenvoudiging
en herijking van de eigen regelgeving moeten leiden. Zij vertrekken vanuit
dezelfde opdrachten uit het strategisch akkoord als de onderhavige operatie.
Overheidsorganen hebben echter ook gemeenschappelijke problemen, die het beste
door een gemeenschappelijke benadering tot gemeenschappelijke oplossingen
kunnen worden gebracht. Bovendien ontstaan veel problemen met regelgeving
of uitvoering doordat vanuit verschillende invalshoeken, met het oog op de
behartiging van verschillende belangen ten aanzien van dezelfde onderwerpen,
overheidsverantwoordelijkheid wordt uitgeoefend. In deze operatie worden dan
ook vooral thema's aangesneden waar alle departementen mee te maken hebben,
of een aantal van deze en onderwerpen behandeld die departement overstijgend
zijn. Ondergetekenden streven dan ook naar een hechte samenwerking met alle
vakdepartementen en zullen zorg dragen voor een zorgvuldige afstemming op
vakdepartementale activiteiten.Er worden op velerlei terreinen initiatieven ontplooid om daar concrete
invulling aan te geven. Verschillende departementen en andere overheden zetten
initiatieven in gang die ook alles te maken hebben met het beperken van bureaucratie
en regelzucht, vergroting van de kwaliteit van de dienstverlening en het versterken
van de keuzemogelijkheden. Het is de bedoeling dat de onderhavige operatie
dergelijke initiatieven aanvult door zich te richten op vraagstukken met een
breed karakter en op vraagstukken die elders niet worden opgepakt. Dubbel
werk moet in elk geval worden vermeden, want dat zou pas tot bureaucratie
leiden.Bij de operatie kan nuttig gebruik worden gemaakt van de kenniscentra
die reeds zijn opgericht of in staat van oprichting zijn. Daarbij kan worden
gedacht aan het Kenniscentrum Wetgeving, het Kenniscentrum Ordeningsvraagstukken,
het programma ELO in aanbouw en InAxis. Deze kenniscentra richten zich op
het ontwikkelen en verspreiden van een bepaald gedachtegoed. Dat gebeurt door
middel van onderzoek, workshops, peer reviews, pilots, financiering van projecten
et cetera. Dit draagt bij aan het beantwoorden van concrete vragen, maar ook
aan het verbreden van het draagvlak van de operatie.De operatie «Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf» richt zich
op vraagstukken die op het raakvlak liggen van ordening, wetgeving en uitvoering
om zodoende onder meer de kwaliteit van het overheidsfunctioneren en de publieke dienstverlening te verbeteren. Daarmee komt B4 naast de
Interdepartementale Beleidsonderzoeken (IBO's), die gericht zijn op het verbeteren
van de doelmatigheid en de beheersbaarheid van de overheidsuitgaven. Vanuit
die optiek beschrijven de IBO's op neutrale wijze beleidsopties die de doelmatigheid
en kwaliteit van het overheidsfunctioneren en de publieke dienstverlening
vergroten. De IBO's en de operatie Beter bestuur voor Burger en Bedrijf benaderen
het overheidsoptreden daarmee vanuit verschillende invalshoeken. Ter illustratie:
een IBO richt zich bijvoorbeeld op prikkels in de bekostigingssystematiek,
en een B4 project op de openingstijden en beschikbaarheid van publieke diensten.
Het kabinet verwacht dat de twee operaties elkaar kunnen versterken.3.5. Coördinatie en faciliteringDe operatie vergt een goede inbedding en afstemming. De regie zal daarom
worden gevoerd door een aparte ministeriële commissie. Het besluitvormingsproces
zal worden voorbereid door een aparte ambtelijke commissie. In deze ambtelijke
commissie zijn alle departementen vertegenwoordigd. Per project wordt vooraf
aangegeven wat de toegevoegde waarde is ten opzichte van bestaande initiatieven,
en zal daarmee zorgvuldig worden afgestemd.Gelet op de inhoudelijke samenhang, zullen de ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Economische Zaken en Justitie de coördinatie
en facilitering van deze operatie op zich nemen. Deze departementen verzorgen
het secretariaat van de operatie.3.6. CommunicatieEr wordt ten behoeve van de communicatie rondom B4 een aparte werkgroep
ingesteld waarin BZK, EZ en Jus participeren. Rekening zal worden gehouden
met de activiteiten voortkomend uit het kabinetsstandpunt op het rapport van
de commissie Overheidscommunicatie (Wallage). De werkgroep is verantwoordelijk
voor de algemene externe communicatie rondom de operatie, alsook voor de communicatie
met en richting ander overheden.Tevens wordt getracht zoveel mogelijk inzicht te krijgen in problemen
die burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen met bestaande arrangementen
ervaren. Daartoe zullen overlegrondes worden georganiseerd, onderzoek worden
gedaan en zal communicatie met het brede publiek worden geopend door middel
van bijvoorbeeld internet. Om de communicatie met het publiek effectief en
efficiënt vorm te geven, zullen de bestaande kanalen op het vlak van
internet worden geïnventariseerd en zal worden bezien of en in hoeverre
deze kunnen worden gestroomlijnd en geïntegreerd.3.7 Geen zaak van de overheid alleenHet kabinet wijst er op dat het publieke functioneren van de samenleving
niet een zaak van de overheid alleen is. Burgers, bedrijven en maatschappelijke
instellingen moeten daar ook zelf verantwoordelijkheid voor kunnen nemen.
Alleen dan kan de overheid haar complementaire rol vervullen. De wet moet
niet problemen voor mensen oplossen, maar ze in staat stellen zélf
hun problemen op te lossen.4. Overzicht te starten projecten4.1. InleidingHet kabinet heeft, redenerend vanuit de centrale doelstelling en de drie
speerpunten, een aantal projecten gedefinieerd, waarmee direct wordt gestart.
Het kabinet heeft zich bij de keuze hiervoor laten leiden door het beschikbare
materiaal en oriëntatie bij maatschappelijke instellingen zoals werkgeversen
werknemersorganisaties en de departementen1.4.2. Overzicht projectenHet kabinet start met de volgende projecten.1. Openingstijden en beschikbaarheid (semi-) publieke
dienstenUit onderzoek blijkt dat burgers de openingstijden en beschikbaarheid
van bepaalde (semi-) publieke voorzieningen als knelpunt ervaren. De openingstijden
van gemeentelijke diensten, postkantoren, kinderopvang en de tijden van beschikbaarheid
van artsen staan allemaal in de «irritatie top 40». Het doel van
dit project is om voor een aantal sectoren voorstellen te doen voor verruiming
van de openingstijden en de beschikbaarheid. De werkgroep gaat aan de slag
met 3 à 4 sectoren en brengt per sector een rapportage uit. Vervolgens
kunnen er opdrachten voor nieuwe doorlichtingen worden gegeven.2. Zorgplichten en zorgsystemenDe toepassing van zorgplichten in de plaats van gedetailleerde regelgeving
wordt gezien als een middel om ruimte te scheppen in de samenleving voor het
zelf nemen van verantwoordelijkheid door burgers en bedrijven voor het publieke
functioneren van de samenleving in de rechtsorde. Het project moet leiden
tot een vermindering van regeldruk, onder gelijktijdige verhoging van de effectiviteit
van de ordenende kracht van de wetgeving en daarmee tot de versterking van
de behartiging van de publieke belangen in de desbetreffende wetgevingscomplexen.
De werkgroep brengt een rapport uit waarin aanbevelingen worden gedaan over
het gebruik van zorgbepalingen, waarbij specifiek aandacht wordt gegeven aan
regelgeving op de terreinen van milieu, arbeidsomstandigheden, voedselveiligheid
en vervoer.3. Naar een effectievere overheid, door een slagvaardige
en moderne RijksdienstHet project beoogt de rijksoverheid efficiënter te maken. Door sanering
van overlap krijgen burgers en bedrijven voorts beter inzicht in de organisatie
van de Rijksdienst, waarmee de kans verminderd wordt dat zij van het kastje
naar de muur gestuurd worden. Concreet wordt daartoe begonnen met het monitoren
van de volumetaakstelling op opbrengst en argumentatie. Voorts zal de minister
van BZK met een plan van aanpak komen met voorstellen van onderzoek en actie
ter verbetering van de organisatie en werkwijze van departementen, waarbij
overlap waar mogelijk en nodig zal worden gesaneerd.4. Burgers kunnen beter kiezenUit onderzoek blijkt dat burgers onvoldoende inzicht hebben in de prijs
en/of kwaliteit van zaken zoals verzekeringen, financiële producten en
diensten van banken, notarissen, makelaars, telefonie, onderwijs en gezondheidszorg.
Het doel van dit project is om voor een aantal sectoren voorstellen
te doen voor verbetering van de transparantie. De werkgroep gaat aan de slag
met 3 à 4 sectoren en brengt per sector een rapportage uit. Vervolgens
kunnen er opdrachten voor de doorlichting van andere sectoren worden gegeven.5. Doorlichting van regelingen van ZBO'sZoals aangekondigd in de nota Wetgevingskwaliteitsbeleid1, heeft het vorige kabinet onderzoek laten uitvoeren naar de kwaliteit
van ministeriële regelingen en regelgeving door zelfstandige bestuursorganen.
Ten aanzien van ZBO-regelgeving is gebleken dat voor een aantal regelingen
de kenbaarheid (vindbaarheid) niet duidelijk is vast te stellen. Het project
strekt ertoe om het bestand aan ZBO-regelingen in kaart te brengen en de wijze
waarop deze zijn bekend gemaakt. Aan de hand van deze inventarisatie zullen
waar nodig afspraken worden gemaakt om alsnog publicatie op een geëigende
manier te laten plaatsvinden, en zullen voorstellen worden gedaan voor vereenvoudiging
en sanering van ZBO-regelingen, bijvoorbeeld door het kappen van dor hout
(uitgewerkte bepalingen en dergelijke).6. Doorlichting van ministeriële regelingenTen aanzien van ministeriële regelingen is bij het hierboven genoemde
onderzoek gebleken dat deze regelingen in een aantal gevallen niet aan wetstechnische
eisen voldoen als bijvoorbeeld wettelijke grondslag. In dit project wordt
een aantal nader te selecteren complexen van ministeriële regelingen
doorgelicht op de deugdelijkheid van de grondslag en op andere kwaliteitsgebreken
die juridische of maatschappelijke risico's met zich brengen. Van de gelegenheid
zal gebruik worden gemaakt om de geselecteerde regelingen te bezien op het
vóórkomen van «dor hout» en de mogelijkheid van
minder bezwarende alternatieven. Het project zal resulteren in voorstellen
tot aanpassing van de regelgeving en, indien mogelijk, modellen die bij het
opstellen van nieuwe ministeriële regelingen bruikbaar zijn.7. Benchmarken publieke prestatiesHet kabinet wil daadkrachtig zijn en meer transparantie over publieke
prestaties. In welke mate slaagt het kabinet erin de beleidsvoornemens te
realiseren en in welke mate voldoet de publieke dienstverlening aan de verwachtingen
die de samenleving daarvan heeft? Er zijn diverse mogelijkheden de prestaties
van de overheid te toetsen. Een daarvan is het vergelijken van prestaties
door het identificeren van de best practices en deze als norm te stellen voor
overige organisaties. Het kabinet zal hiertoe nieuwe benchmarks initiëren
en het gebruik van het instrument breed stimuleren. Gestart wordt in ieder
geval met het in beeld brengen van de kwaliteit van de afhandeling van schriftelijke
contacten tussen overheid en burgers.8. Versneld starten van een ondernemingHet doel van deze werkgroep is om voorstellen te formuleren voor het verminderen
of wegnemen van belemmeringen voor het starten van een onderneming. Daarbij
gaat het om knelpunten zoals het verkrijgen van een BTW nummer, administratieve
lasten die samenhangen met aanmelding bij diverse instanties, verplichtingen
in het kader van de identificatieplicht en de verplichte notariële akte.
De werkgroep rapporteert na 4 maanden.9. Innovatie-kanskaarten: betere prestaties door ontkokeringRedenerend vanuit actuele maatschappelijke opgaven waarbij meerdere overheidsorganisaties
betrokken zijn, wordt samen met deze organisaties gezocht naar knelpunten
bij het verbeteren van publieke prestaties ten aanzien van die opgaven. Daarbij
wordt gefocust op knelpunten die kunnen worden gedefinieerd in termen van
samenwerking. Daarbij worden aspecten betrokken als informatie-uitwisseling,
wet- en regelgeving en HRM. Vervolgens wordt gekeken welke oplossingen op
deze verschillende aspecten kunnen worden ingezet teneinde tot een beter presteren
te komen. Om te beginnen zullen onder de naam Innovatie-kanskaart in overleg
met belanghebbende overheidsorganisaties trajecten gestart worden, o.a. op
terreinen Ketenhandhaving Milieu door Provincies en Sociale Cohesie.10. Dienstverlening zonder bureaucratieBurgers hebben recht op een overheid waar ze eenvoudig zaken mee kunnen
doen. Concreet wordt daarom gewerkt aan verbetering van toegang en inzicht
in diensten en producten, het elektronisch downloaden en indien toepasbaar
retourneren van formulieren, het hergebruik van reeds beschikbare gegevens
en waar mogelijk pro-actieve dienstverlening. Uiteindelijk moet de burger
via een eigen elektronisch loket zijn zaken met de overheid kunnen doen. De
introductie van elektronische formulieren en het eenmalige verzamelen van
gegevens zijn de aangewezen route om de interne organisatie en de informatiehuishouding
van de overheid op orde te brengen en onnodige (handmatige) handelingen te
elimineren. Daarmee is niet alleen de publieke dienstverlening gediend, maar
ook de interne efficiency van de overheid.11. Knelpunten gaswinning en windenergieDoor een opeenstapeling van vergunningprocedures, complexe wet- en regelgeving
en gebrekkige coördinatie binnen de Rijksoverheid en met andere overheden,
dreigen de investeringen in energieprojecten terug te lopen. Dit kan risico's
opleveren voor de voorzieningszekerheid en het behalen van de doelstellingen
op het gebied van duurzame energie. De werkgroep heeft als doel om voorstellen
te formuleren voor het verminderen van belemmeringen, die zich voordoen bij
het realiseren van energieprojecten op het gebied van gaswinning en windenergie.
Doelen zijn onder meer om de gemiddelde doorlooptijd aanzienlijk te bekorten,
rechtsbeschermingsprocedures te bundelen en in te korten, één
inspraakmoment per locatie en één integrale vergunning.12. Andere toezichtsinstrumentenDoel van dit project is om andere toezichtsinstrumenten dan het traditionele,
onder de dreiging van repressief optreden uitgevoerd, overheidstoezicht te
creëren. Dit zou kunnen geschieden door de mate waarin bedrijven of instellingen
voldoen aan door de overheid of samenleving gestelde eisen zichtbaar te maken
en daardoor andere maatschappelijke toezichts- en sturingsmechanismen te mobiliseren
(«vreemde ogen dwingen»). Daarbij valt te denken aan kwaliteitsmetingen,
benchmarking, verslaglegging van kengetallen en de openbaarmaking van deze
resultaten. Het project moet tot aanbevelingen leiden over de gevallen waarin
en de wijze waarop dergelijke toezichtsinstrumenten tot stand kunnen worden
gebracht, waarbij met name ook gekeken zal worden naar maatschappelijke sectoren
als zorg, onderwijs en milieu.De selectie voor volgende rondesIn de vorige paragraaf is beschreven welke projecten binnen het verband
van deze operatie nu van start gaan.Selectie van projecten in volgende rondes zal tot stand komen door consultatie
van alle departementen, relevante maatschappelijke organisaties zoals werkgevers-
en werknemersorganisaties, VNG en IPO, de Consumentenbond en bijvoorbeeld
ook handhavingsdiensten1. Via het communicatieprogramma
wordt aandacht besteed aan de inzichten en problemen vanuit burgers en bedrijven.5. Monitoring van projectenHet kabinet streeft naar concrete resultaten. Dat betekent dat projecten
die in het kader van de operatie «Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf»
zijn gestart, ook in dat verband goed zullen worden gemonitored. Om stevig
druk op de ketel te houden, zal (ten minste) twee maal per jaar verslag worden
gedaan aan de Tweede Kamer over de voortgang van de uitvoering van de projecten.
In deze rapportages worden de verschillende resultaten van doorlichtingsoperaties
die op de individuele departementen plaatsvinden meegenomen.Bij deze monitoring wordt ook een aantal reeds lopende MDW-trajecten meegenomen
met het oog op de congruentie met de hoofddoelstellingen van de operatie.
Het betreft enerzijds eerder opgestarte projecten en anderzijds implementatie
van aanbevelingen uit afgeronde trajecten. Het gaat concreet om de volgende
projecten «Positie van de koper op de nieuwbouwmarkt», «Verbeteren
van de markt voor persoonlijke dienstverlening» en «Innovatiebelemmerende
en – stimulerende wet- en regelgeving». Het eerste project is
primair gericht op verruiming van de keuzevrijheid van de koper op de nieuwbouwmarkt,
het tweede project is gericht op het wegnemen van belemmeringen in wet- en
regelgeving en de uitvoering daarvan voor het ontwikkelen van de markt voor
persoonlijke dienstverlening, het derde project is gericht op het wegnemen
van regels die ondernemerschap en innoverend gedrag van de primaire producenten
in de landbouw belemmeren. Voor wat betreft de implementatie gaat het om een
beperkt aantal projecten dat in deze operatie wordt gemonitord2.6. AfsluitingEr is sprake van een kloof tussen wat de samenleving wil en hoe de overheid
opereert. Duidelijk is dat de kwaliteit van het overheidsoptreden moet worden
verbeterd, regelzucht moet worden teruggedrongen en de keuzevrijheid voor
burgers, organisaties en bedrijven moet toenemen. Het kabinet hoopt en rekent
op steun vanuit de Kamer voor dit programma.1Startprojecten operatie Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf1. Openingstijden en beschikbaarheid (semi-) publieke diensten2. Zorgplichten en zorgsystemen3. Naar een effectievere overheid, door een slagvaardige en moderne Rijksdienst4. Burgers kunnen beter kiezen5. Doorlichting van regelingen van zbo's6. Doorlichting ministeriële regelingen7. Benchmarken publieke prestaties8. Versneld starten van een onderneming9. Innovatie-kanskaarten: betere prestaties door ontkokering10. Dienstverlening zonder bureaucratie11. Knelpunten gaswinning en windenergie12. Andere toezichtsinstrumenten1. Openingstijden en beschikbaarheid van (semi-)publieke
voorzieningen1. ProbleemstellingNa de verruiming van de winkeltijden in 1996 en de toenemende flexibilisering
van arbeid en economie valt op dat andere voorzieningen achterblijven bij
deze ontwikkeling. Met name (semi-) publieke voorzieningen zoals gemeentehuizen,
postkantoren, musea, medische instellingen en instellingen op het gebied van
de zorg voor kinderen, houden veelal strak vast aan traditionele openingstijden.
Dit geldt overigens ook voor voorzieningen waar de concurrentie over het algemeen
laag is (bijvoorbeeld financiële dienstverlening).Uit onderzoek in opdracht van EZ1 blijkt
dat burgers de openingstijden en beschikbaarheid van publieke voorzieningen
als knelpunt ervaren. De openingstijden van gemeentelijke diensten, postkantoren,
kinderopvang en de tijden van beschikbaarheid van artsen staan allemaal in
de «irritatie-top 45».In het vijfjaarlijkse «Tijdbestedingsonderzoek» (Sociaal Cultureel
Planbureau) wordt onder andere de kans berekend dat een individuele burger
op een voor hem of haar geschikt tijdstip een willekeurige voorziening open
treft. Dit wordt de trefkans genoemd. Voor werkenden met kinderen was die
trefkans in 1980 8,5% en in 2000 9,7%. Het feit dat ook winkels deel uitmaken
van dit cijfer en de winkelopeningstijden wel zijn verruimd, doet vermoeden
dat de trefkans voor publieke instellingen in 20 jaar weinig is verbeterd.2. TaakopdrachtDe werkgroep licht een aantal sectoren door en doet voorstellen om de
openingstijden en de beschikbaarheid te verbeteren. Aansluitend bij het reeds
beschikbare materiaal worden in ieder geval de volgende sectoren door de werkgroep
doorgelicht: gemeentelijke diensten, postkantoren en gezondheidszorg (artsen,
fysiotherapeuten e.d.). De openingstijden en beschikbaarheid van deze drie
sectoren staat in de lijst van knelpunten in de keuzevrijheid van burgers
(irritatie top-45).De werkgroep zal bij de doorlichting de volgende vragen beantwoorden:1. Wat zijn de knelpunten in openingstijden of beschikbaarheid?Hierbij moet in kaart worden gebracht welke knelpunten burgers en bedrijven
per sector ervaren. Bijvoorbeeld door middel van het bepalen van de trefkans.2. Wat zijn de obstakels voor verruiming of verbetering?De werkgroep brengt in kaart of, en zo ja welke obstakels er bestaan voor
het verruimen of verbeteren (betere aansluiting vraag en aanbod) van de openingstijden
en de beschikbaarheid.3. Welke oplossingen voor verruiming of verbetering zijn er mogelijk?De werkgroep doet per sector aanbevelingen om de openingstijden of beschikbaarheid
van de semi-(publieke) voorziening te verbeteren.4. Daarbij formuleert de werkgroep ook aanbevelingen voor de implementatie
en monitoring van de effecten.De trefkans kan bijvoorbeeld worden verhoogd door het langer openstellen
van voorzieningen, maar ook door de openingstijden af te stemmen op de vraag
van de burgers. Bijvoorbeeld door het afschaffen van sluiting tussen de middag
(zoals in veel kleinere gemeenten gebruikelijk is) en het verruimen van de
tijden «langs de randen van de 8-urige werkdag». Een kwestie van
het aanbod afstemmen op de vraag.In Frankrijk, Italië en Duitsland wordt die afstemming in grote steden
door «tijdbureaus» gedaan. Deze bureaus fungeren als makelaar
tussen de vraag door burgers en het aanbod van voorzieningen. Een Nederlandse
gemeente overweegt dit voorbeeld te volgen. De gemeente heeft niet alleen
haar eigen tijden aangepast aan de eisen van haar bewoners (het was de eerste
gemeente in Nederland met zaterdagopenstelling), maar probeert door bewustmaking
en communicatie ook andere voorzieningen over te halen.Ook digitale toepassingen kunnen de beschikbaarheid van voorzieningen
vergroten. Hierbij kan worden gedacht aan het verbeteren van de informatievoorziening
via overheidswebsites. Door middel van bijvoorbeeld een productencatalogus
kan vrij eenvoudig alle benodigde informatie over een bepaalde dienst worden
verstrekt, en in veel gevallen ook het bijbehorende formulier worden afgedrukt,
hetgeen een bezoek aan een loket scheelt. Op termijn kunnen elektronische
loketten 24 uur per dag, 7 dagen per week beschikbaar komen, waarmee een bezoek
aan een fysiek loket in veel gevallen overbodig kan worden. Een aantal dienstverleners,
zoals verzekeraars, biedt deze mogelijkheid inmiddels.Een hardere aanpak is het dwingen tot afspraken over openingstijden en
beschikbaarheid. Bibliotheken hebben een landelijke norm die inhoudt dat bibliotheken
minimaal 20 uur per week fysiek open moet zijn, waarvan minimaal 10 uur buiten
kantooruren. Apotheken moeten zich houden aan de bindende regels van de Nederlandse
Apotheeknorm (opening tussen acht uur 's ochtends en zes uur 's avonds voor
ten minste negen uur, en per week minimaal 45 uur).De werkgroep licht de genoemde sectoren door en brengt per sector een
rapportage uit. Het is niet de bedoeling dat rapportages op elkaar wachten.Na het gereed komen van de eerste rapportages, kan het kabinet de werkgroep
een opdracht voor nieuwe doorlichtingen geven en kan de werkgroep ook zelf
het initiatief nemen om ook andere sectoren door te lichten.3. OpbrengstenEen betere aansluiting tussen vraag en aanbod (verhoogde trefkans) bij
de openingstijden en beschikbaarheid in de (semi-) publieke dienstverlening.4. Aanpak• De werkgroep wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter.• In de werkgroep hebben zitting vertegenwoordigers van de ministeries
van EZ, BZK, Justitie en VWS alsmede vertegenwoordigers van de evt. overige
betrokken departementen.• Het secretariaat wordt gevoerd door EZ en BZK.• De werkgroep regelt zelf de betrokkenheid van externe deskundigen.
Voorts regelt de werkgroep zelf consultaties, bijvoorbeeld met de Consumentenbond
en andere belanghebbenden.• De werkgroep brengt binnen 9 maanden per sector een rapportage
uit.2. Zorgplichten1. ProbleemstellingDe ordeningswetgeving lijdt nog steeds onder een grote mate van detaillering.
Deze wordt onder meer veroorzaakt door de wens met allerlei verschillende
situaties rekening te houden en ongewenst gedrag of ongewenste effecten van
bedrijfsactiviteiten te voorkomen of te sanctioneren. De complexiteit van
de techniek en de vele verschillen in omstandigheden waarin burgers en bedrijven
hun activiteiten uitoefenen leiden in deze benadering tot vaak buitengewoon
ingewikkelde regelingen. Deze regelingen vormen een last voor de normadressanten
en belanghebbenden, maar ook voor de overheid. Het is moeilijk de regels te
kennen en je er aan te houden, maar ook om ze steeds tijdig te actualiseren
aan de stand van de techniek en de wisseling van omstandigheden in de samenleving.
De regels zijn dan ook al snel verouderd en niet adequaat en de praktijk behelpt
zich met interpretatie en gedogen. Dit is een ongewenste situatie, omdat hij
leidt tot rechtsonzekerheid en rechtsongelijkheid en tot een onevenredige
administratieve belasting voor overheid en burgers.Een andere benaderingInmiddels zijn er diverse andere benaderingen in de wetgeving gevonden
die kansen bieden om met minder gedetailleerde regelgeving op efficiëntere
wijze tot ordening te komen. Deze benaderingen zijn samen te vatten met de
woorden: open normen, vangnetbepalingen, zorgplichten en zorgsystemen. Zij
komen zowel in het civiel recht, het bestuursrecht als in het strafrecht voor.
Hun gemeenschappelijke kenmerk is, dat zij een bepaalde soort gewenst of ongewenst
gedrag formuleren in een abstracte norm die op velerlei situaties toepasbaar
is. De norm wordt gesanctioneerd door de mogelijkheid van civielrechtelijke
afdwinging, de toepassing van bestuurlijke dwangmiddelen of bestuurlijke boetes,
of strafrechtelijke sancties. Hoewel aan de toepassing van dit soort normen
naar hun aard beperkingen zijn verbonden, gezien de risico's uit een oogpunt
van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid, is ook de strafrechtelijke handhaving
van zorgplichten in de jurisprudentie gesanctioneerd.Een bijzondere vorm van zorgplichten vormen de zorgsystemen die in het
milieurecht voorkomen. Bedrijven kunnen interne milieuzorgsystemen formuleren
om te voldoen aan bepaalde abstracte eisen van de milieuwetgeving.Op dit moment komen open normen, zorgplichten en zorgsystemen vooral voor
ter aanvulling van gedetailleerde regelsystemen en functioneren zij vaak vooral
als vangnetbepalingen.In 1990 is door de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten
een advies uitgebracht over de toepassing van zorgplichten. Het advies bevatte waardevolle elementen, maar tot een kabinetsstandpunt is het
nooit gekomen. Een concept-kabinetsstandpunt is destijds wel aan de Raad van
State voorgelegd voor advies. Ter afronding van de procedure is in 2000 een
nader rapport uitgebracht op het advies van de Raad van State, met als conclusie
dat op dat moment nadere standpuntbepaling over dit onderwerp niet zinvol
werd geacht.Inmiddels is de rechtsontwikkeling echter voortgeschreden en zorgplichten
komen in diverse wetgevingscomplexen voor. De praktijk lijkt met deze bepalingen
vaak wel weg te weten.2. TaakopdrachtDe bedoeling van het onderhavige project is, de toepassing van bestaande
zorgplichtbepalingen te analyseren, een kader te ontwikkelen voor het gebruik
van dit soort bepalingen en systemen en concrete aanbevelingen te doen met
betrekking tot de vraag in hoeverre zorgplichtbepalingen een alternatief kunnen
zijn voor gedetailleerde regelingen en in welke gevallen en in welke wetgevingscomplexen
deze bepalingen nog meer zouden kunnen worden toegepast. Daarbij dient aandacht
te worden besteed aan het advies van de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten,
het concept-kabinetsstandpunt, het advies van de Raad van State en de sindsdien
ontstane rechtsontwikkeling in wetgeving, jurisprudentie en literatuur.De toepassing van zorgplichten in de wetgeving wordt gezien als een middel
om ruimte te scheppen in de samenleving voor het zelf nemen van verantwoordelijkheid
door burgers en bedrijven voor het publieke functioneren van de samenleving
in de rechtsorde.3. OpbrengstHet project moet leiden tot een vermindering van regeldruk, onder gelijktijdige
verhoging van de effectiviteit van de ordenende kracht van de wetgeving en
daarmee tot de versterking van de behartiging van de publieke belangen in
de desbetreffende wetgevingscomplexen.In het bijzonder dient aandacht besteed te worden aan de toepassing en
de potentiële toepassing van zorgplichtbepalingen in de milieuwetgeving,
de arbeidsomstandighedenregelgeving, de voedselveiligheidsregelgeving en de
vervoersregelgeving.4. Aanpak• Er wordt een interdepartementale werkgroep geformeerd, bestaande
uit de ministeries van LNV, SZW, VenW, VROM, VWS, BZK, EZ en Justitie.• Belanghebbende maatschappelijke organisaties worden gehoord over
de analyses en de aanbevelingen die de werkgroep denkt te gaan doen.• Secretarissen worden geleverd door EZ en Justitie.• Er wordt een onafhankelijke voorzitter aangezocht.• De werkgroep brengt na maximaal 9 maanden een rapport uit.3. Naar een effectievere overheid, door een slagvaardige
en moderne bureaucratie1. ProbleemstellingOnder de kop «Daadkracht zonder bureaucratie» schenkt het
Strategisch Akkoord aandacht aan de gewenste terugdringing van de regelzucht
en bureaucratie binnen het overheidsapparaat en stelt het de kwaliteit van
de uitvoering centraal. De overheid moet door het elimineren van bestuurlijke
en beleidsmatige overlap en het verkleinen van improductiviteit efficiënter
en effectiever worden. De kwaliteit van het overheidsfunctioneren zal daardoor
toenemen.In dit kader is afgesproken de komende kabinetsperiode een algemene efficiencykorting
van 1 procent per jaar toe te passen op de collectieve sector. Hetzelfde werk
moet door minder ambtenaren gedaan worden. Naast deze generieke efficiencywinst,
wordt een gedifferentieerde volumekorting op het departementale personeel
toegepast, al naar gelang dit uit de beleidsvoornemens voortvloeit. De invulling
hiervan moet door de departementen worden gedaan en met maatregelen belegd.
Een aantal dienstonderdelen is uitgezonderd van de efficiency- of de volumetaakstelling
of van beide.Om te bewerkstelligen dat de departementen de taakstelling daadwerkelijk
invullen met een gefundeerde korting op het personele volume en de ontwikkeling
daarvan te volgen, is vanuit BZK een traject van monitoren gestart. De MR
heeft beslist, dat de monitor alleen betrekking heeft op de realisering van
de volumetaakstelling.Naast de taakstellingen op volume stelt het Strategisch Akkoord een onderzoek
in het vooruitzicht naar de departementale organisatie en werkwijze. Bedoeling
van dit onderzoek was volgens het akkoord aanbevelingen te doen voor de volgende
kabinetsformatie.2. TaakopdrachtVolumetaakstellingDe minister van BZK levert in januari 2003 een 0-meting en een plan van
aanpak voor de uitvoering van de volumetaakstelling op.Daarin wordt in de eerste plaats een kwantitatief beeld gegeven van de
invulling van de taakstelling door de departementen over de periode 2003 t/m
2005.Daarnaast wordt een beeld gegeven van de kwalitatieve maatregelen ter
verbetering van de effectiviteit van de departementale organisaties.Het gaat daarbij om maatregelen op het terrein van:• Ontbureaucratisering, bijvoorbeeld maatregelen ter deregulering.• Verbetering van de bedrijfsvoering: maatregelen ter verbetering
van kwaliteit en efficiency van ondersteunende processen• Wegnemen van overlap: maatregelen die een einde maken aan onnodige
of disfunctionele overlap tussen organisaties• Verbeteren van de resultaatgerichte uitvoering: in het bijzonder
maatregelen in de opdrachtverlening aan uitvoeringsorganisaties, bijvoorbeeld
prioritering of verheldering van de verleende opdrachten.Organisatie en werkwijze rijksdienstDe onverwacht snelle val van het kabinet bemoeilijkt een diepgaand onderzoek
naar de organisatie en werkwijze van het Rijk ten behoeve van besluitvorming
bij de volgende kabinetsformatie, zoals de bedoeling was. In
plaats daarvan levert de minister van BZK in januari een quick scan op met
aanbevelingen ter verbetering van de organisatie en werkwijze van departementen.
Deze quick scan zal een analyse bevatten van knelpunten en mogelijke oplossingen,
als opmaat naar een vervolgtraject in de volgende kabinetsperiode.3. OpbrengstBij het ontwikkelen van de voorstellen zal als primair criterium moeten
gelden dat burgers en bedrijven hiervan beter worden doordat zij met een goedkopere,
effectievere en kwalitatief betere overheid te maken krijgen en voor hen transparanter
wordt welk departement voor welk beleidsterrein verantwoordelijkheid draagt.4. Aanpak• In januari wordt door de minister van BZK de rapportage over de
volumetaakstelling gepresenteerd aan de MR en daarna aan het parlement.• De volumetaakstelling wordt uitgevoerd door de afzonderlijke departementen.• Door BZK wordt over de uitvoering van de volumetaakstelling halfjaarlijks
gerapporteerd aan iedere SG en jaarlijks aan de MR• In januari 2003 wordt door de minister van BZK een quick scan organisatie
en werkwijze rijksdienst met aanbevelingen gepresenteerd, onderdeel daarvan
is een quick scan van interdepartementale raakvlakken en overlap. Nadat politieke
conclusies getrokken zijn uit het aangeleverde materiaal wordt in het kader
van B4 een definitieve aanpak uitgewerkt voor departementale organisatie en
werkwijzen. Die zal er op gericht zijn om verbeteringen tot stand te brengen
die het probleemoplossend vermogen van de organisaties in de rijksdienst versterken.
Waar interdepartementale overlap in taken wordt geconstateerd zullen deze
kritisch worden getoetst en waar nodig weggenomen. Het uiteindelijke doel
van deze aanpak in het kader van B4 is dat burgers en bedrijven hiermee een
goedkopere, effectievere en kwalitatief betere overheid krijgen.• Waar de aanpak een nadere uitwerking moet krijgen in interdepartementale
samenwerking, zal deze interdepartementaal worden georganiseerd. Denkbaar
is dat op onderdelen deskundigen worden ingezet, die met enige distantie kijken
naar de departementale werkwijzen en organisatie.4. Burgers kunnen beter kiezen1. ProbleemstellingIn sommige sectoren ziet de burger door de bomen het bos niet meer. In
andere sectoren is juist te weinig informatie over producten te vinden. Ook
in sterk gereguleerde sectoren, waar de burger nog weinig te kiezen heeft,
zoals zorg en onderwijs, bestaat vaak onvoldoende inzicht in de kwaliteit
van het aanbod. Deze informatieproblemen worden ook wel aangeduid als gebrek
aan transparantie. Gebrek aan transparantie beperkt de keuzevrijheid van burgers
en stimuleert aanbieders niet om nieuwe en betere producten en diensten te
ontwikkelen.Zo blijkt uit een onderzoek in opdracht van EZ dat burgers onvoldoende
inzicht hebben in de prijs en/of kwaliteit van onderwijs, artsen en zorginstellingen,
kinderopvang, subsidieregelingen met betrekking tot woningen en milieu, tarieven
van heffingen en leges van gemeenten, verzekeringen, financiële producten
en diensten van banken, notarissen, makelaars, advocaten en vaste
en mobiele telefonie1. Ook een ander onderzoek
in opdracht van EZ duidt op transparantieproblemen in een aantal van deze
sectoren. Uit dit onderzoek blijkt dat consumenten informatie missen om te
kiezen tussen dienstverleners in de taximarkt. Ook in sectoren zoals energie
en zorg wil men heldere informatie over de in de toekomst veranderende situatie2.Burgers kunnen in intransparante sectoren geen goede keuze maken omdat
ze onvoldoende inzicht hebben in de prijs, kwaliteit en contractuele voorwaarden
van een product of dienst. Aanbieders hebben er niet altijd baat bij de transparantie
te vergroten. Zij kunnen in intransparante sectoren immers hogere prijzen
vragen en een lagere kwaliteit aanbieden dan in meer concurrerende sectoren.2. TaakopdrachtUitgaande van de knelpunten uit beide onderzoeken zal de werkgroep in
ieder geval de informatiebehoefte en -voorziening in de volgende sectoren
analyseren, en waar nodig voorstellen doen voor het verbeteren van de transparantie:• Energie;• Zorginstellingen;• Pensioenmarkt (derde pijler);• Taximarkt.Daarnaast kan de werkgroep besluiten ook andere sectoren op te nemen in
de analyse.Bij het doorlichten van sectoren wordt gebruik gemaakt van een (binnen
EZ ontwikkeld) afwegingskader om sectoren op mogelijke transparantieproblemen
door te lichten3.Op hoofdlijnen betekent dat, dat voor elke sector de volgende vragen worden
beantwoord:1. Is er een gebrek aan transparantie in de markt? Indicatoren hiervoor
zijn klachten van burgers, hoge zoekkosten en marktkarakteristieken.2. Wat is de aard van het transparantieprobleem? Welk soort informatie
mist de burger? Gaat het om toegankelijkheid, begrijpelijkheid, vergelijkbaarheid
en/of betrouwbaarheid van informatie?3. Welke maatregelen kan de overheid nemen om het transparantieprobleem
op te lossen? Uitgangspunt hierbij moet zijn dat de oplossingen niet tot nieuwe
regelzucht leiden.4. Leiden de maatregelen tot een vergroting van de maatschappelijke welvaart?
Om dit te bepalen moeten de maatschappelijke kosten en baten van een oplossing
tegen elkaar worden afgewogen. Het gaat dan bijvoorbeeld om baten zoals een
betere prijs/kwaliteit verhouding en kosten zoals administratieve lasten.5. Kan de bijdrage aan de vergroting van de maatschappelijke welvaart
groter worden door (een andere) inzet van andere instrumenten om markten te
ordenen? Soms kan het zinvol zijn om naast het transparantieprobleem ook andere
oorzaken van marktfalen (zoals bijvoorbeeld overstapkosten) aan te pakken.Bij het zoeken naar oplossingen dient de werkgroep nieuwe regelzucht te
voorkomen. De werkgroep moet een inventarisatie maken van de initiatieven
die al lopen om de transparantie te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn de
financiële bijsluiter voor financiële producten, de lopende initiatieven
om de voorlichting over aanvullende pensioenen te verbeteren, de informatiecampagne
voor het kiezen van een leverancier van groene energie, en het informatieconvenant
dat VWS met patiëntenorganisaties, zorgaanbieders en verzekeraars heeft
gesloten. Ook kan de werkgroep kijken of er (meer) gebruik gemaakt
kan worden van ICT mogelijkheden en bestaande informatie systemen. De werkgroep
heeft daarnaast tot taak om aan te geven hoe de aanbevelingen worden uitgevoerd
en op welke wijze de evaluatie van deze maatregelen moet worden opgezet.De werkgroep rapporteert per sector. Het is niet de bedoeling dat rapportages
op elkaar wachten. Na het gereed komen van de eerste rapportages, kan het
kabinet besluiten om de werkgroep de opdracht te geven om ook andere sectoren
door te lichten.3. OpbrengstenVerbetering van de keuzevrijheid van consumenten door grotere transparantie,
zonder nieuwe regelzucht en (onevenredige) administratieve lasten.4. Aanpak• In de werkgroep hebben zitting vertegenwoordigers van de volgende
ministeries: LNV, EZ, Justitie, BZK, alsmede vertegenwoordigers van de andere
betrokken departementen.• De werkgroep staat onder voorzitterschap van een onafhankelijke
voorzitter.• Het secretariaat bestaat uit vertegenwoordigers van EZ en BZK.• De werkgroep is zelf verantwoordelijk voor de betrokkenheid van
externe deskundigen. Ook kan de werkgroep consultaties organiseren bijvoorbeeld
van consumenten organisaties en branchevertegenwoordigers.• De werkgroep brengt binnen 9 maanden per sector een rapportage
uit.5. Doorlichting van regelingen van zbo's1. ProbleemstellingIn de nota wetgevingskwaliteitsbeleid heeft het vorige kabinet onderzoek
aangekondigd naar de kwaliteit van ministeriële regelingen en naar de
kwaliteit van regelgeving door zelfstandige bestuursorganen (Kamerstukken
II 2000/01, 27 475, nr. 2, blz. 28). Het onderzoek naar regelingen van
zelfstandige bestuursorganen is uitgevoerd door de Universiteit van Groningen.
De RUG concludeert dat uit een steekproef van 15 onderzochte regelingen van
zbo's is gebleken dat voor een aantal regelingen de kenbaarheid (vindbaarheid)
niet duidelijk is vast te stellen. De vraag is of de regelingen wel allemaal
zijn gepubliceerd en zo ja, of dat is gebeurd in een voor de bekendmaking
van een algemeen verbindend voorschrift geëigend medium.Dit project strekt tot uitvoering van een van de aanbevelingen uit het
onderzoek, dat ook is overgenomen in het kabinetsstandpunt terzake. 2. TaakopdrachtTer uitvoering van de aanbeveling van de onderzoekers om de kenbaarheid
van zbo-regelgeving te verbeteren, zal door een werkgroep het bestand aan
zbo-regelingen en de wijze waarop deze zijn bekend gemaakt in kaart worden
gebracht en zullen vervolgens afspraken worden gemaakt met de desbetreffende
zbo's om hun regels zo nodig conform de Bekendmakingswet te publiceren.3. OpbrengstOp basis van het aldus gevormde overzicht van bestaande zbo-regelgeving
zullen tevens voorstellen worden gedaan voor vermindering, vereenvoudiging
en verbetering van zbo-regelingen, bijvoorbeeld door het kappen van dor hout
(uitgewerkte bepalingen ed.) en door het bezien van de mogelijkheden tot alternatieven
voor de gekozen normstelling. Zo mogelijk zullen op basis van de ervaringen
modellen worden ontwikkeld die bij het opstellen van nieuwe regelingen van
zbo's bruikbaar zijn.Indien bij de selectie uitgewerkte of in onbruik geraakte regelingen van
zbo's boven tafel komen, zullen terzake voorstellen worden gedaan voor intrekking.4. Aanpak• De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van alle ministeries
en wordt voorgezeten door Justitie.• Het secretariaat wordt gevormd door vertegenwoordigers van Justitie
en BZK.• De werkgroep verricht de inventarisatie van zbo-regelingen. Vervolgens
is ieder werkgroeplid verantwoordelijk voor het in overleg treden met de desbetreffende
zbo's en het in samenspraak met hen formuleren van voorstellen voor juiste
publicatie van de regelingen, of van voorstellen voor aanpassing of vereenvoudiging
van de regelingen. De resultaten van deze exercitie worden in de werkgroep
besproken en neergelegd in een overall rapportage.• De werkgroep levert haar eindrapport op binnen twaalf maanden na
de start van het project.6. Doorlichting ministeriële regelingen1. ProbleemstellingIn de nota wetgevingskwaliteitsbeleid heeft het vorige kabinet onderzoek
aangekondigd naar de kwaliteit van ministeriële regelingen en naar de
kwaliteit van regelgeving door zelfstandige bestuursorganen (Kamerstukken
II 2000/01, 27 475, nr. 2, blz. 28). Het onderzoek naar ministeriële
regelingen is uitgevoerd door de – inmiddels – Universiteit van
Tilburg. De onderzoekers hebben vastgesteld dat ministeriële regelingen
vaak niet aan de wetstechnische eisen voldoen zoals die in met name de Aanwijzingen
voor de regelgeving zijn vastgelegd. Daarbinnen hebben zij ernstiger gebreken
geconstateerd. Zo concludeert de UvT dat uit een steekproef van 26 onderzochte
ministeriële regelingen er vier regelingen zijn die mogelijk problemen
kennen in de vorm van een tekortschietende dan wel ontbrekende bevoegdheid
tot het vaststellen van de regeling.Dit project strekt tot uitvoering van een van de aanbevelingen uit het
onderzoek, dat ook is overgenomen in het kabinetsstandpunt terzake. 2. TaakopdrachtTer uitvoering van de aanbeveling van de onderzoekers om de ministeriële
regelingen per ministerie door te lopen op het element verbindendheid, zal
door een werkgroep per ministerie een selectie worden gemaakt van regelingen
die vervolgens projectgewijs worden doorgelicht op kwaliteitsaspecten. Daarbij
wordt niet alleen gelet op het element verbindendheid, maar zullen ook kwaliteitsgebreken
die grote juridische of maatschappelijke risico's met zich brengen worden
opgespoord.De doorlichting wordt gericht op bepaalde complexen van ministeriële
regelingen, omdat het doorlichten van het totale bestand aan ministeriële
regelingen door zijn omvang haast ondoenlijk is. De selectie komt tot stand
in samenwerking tussen de desbetreffende ministeries en het ministerie van
Justitie.Van de gelegenheid zal gebruik worden gemaakt om de geselecteerde regelingen
ook door te lopen op «dor hout» (uitgewerkte bepalingen ed.) en
om te bezien of een alternatief voor de gekozen normstelling mogelijk is (bijvoorbeeld
door abstractere normering). Zo mogelijk zullen op basis van de ervaringen
modellen worden ontwikkeld die bij het opstellen van nieuwe ministeriële
regelingen bruikbaar zijn.3. OpbrengstHet project moet er toe leiden dat regelingen die op een ontoereikende
grondslag zijn gebaseerd worden geschrapt en dat daarover duidelijkheid wordt
gegeven aan de belanghebbenden. Voor zover de desbetreffende regels noodzakelijk
zijn, worden aanbevelingen gedaan om de grondslag aan te vullen, dan wel het
desbetreffende wetgevingscomplex meer fundamenteel te herzien Indien bij de
selectie uitgewerkte of in onbruik geraakte regelingen boven tafel komen,
zullen terzake voorstellen worden gedaan voor intrekking.4. Aanpak• De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van alle ministeries
en wordt voorgezeten door Justitie.• Het secretariaat wordt gevormd door vertegenwoordigers van Justitie
en BZK.• De werkgroep verricht de selectie van regelingen. Vervolgens is
ieder werkgroeplid verantwoordelijk voor het formuleren van voorstellen voor
aanpassing van de regelingen waarin zich kwaliteitsgebreken voordoen. De resultaten
van deze exercitie worden in de werkgroep besproken en neergelegd in een overall
rapportage.• De werkgroep levert haar eindrapport op binnen negen maanden na
de start van het project.7. Benchmarken publieke prestaties1. ProbleemstellingOm aan de verbetering van kwaliteit te kunnen werken wordt in de context
van het B4 programma gestart met een benchmarkprogramma gericht op het meten
en waarderen van prestaties in het publieke domein. Het motto is «leren
om (beter) te presteren».Het meten van prestaties behoort in het bedrijfsleven tot de dagelijkse
praktijk. Ook organisaties in het openbaar bestuur leveren dagelijks niet
geringe prestaties. De meting en waardering van deze prestaties is veel complexer,
maar daarmee niet minder urgent. Immers: burgers willen, niet alleen van bedrijven,
maar ook van het openbaar bestuur wáár voor hun geld. Zij stellen –
terechte – eisen aan doeltreffendheid, doelmatig en democratisch functioneren
van het openbaar bestuur.Waar het marktmechanisme ontbreekt, kan vergelijking aanzetten tot verbetering.
Bedoeling is door onderlinge vergelijking van de organisaties in het publieke
domein gezamenlijk te werken aan het zelflerend en zelfevaluerend vermogen
van het openbaar bestuur.Vergelijken en leren om (beter) te presterenHet belang van een benchmarkprogramma is dus gelegen in
de toenemende druk op het openbaar bestuur zich aan burgers en bedrijven te
verantwoorden. Die verantwoording betreft zowel de inrichting en organisatie
als de bedrijfsvoering en de prestaties (output en outcome).Onder benchmarken verstaan we:«het systematisch onderzoeken van de prestaties (en maatschappelijke
effecten) en achterliggende processen en werkwijzen van een of meer toonaangevende
referentie-organisaties op een bepaald gebied en het spiegelen van de eigen
prestaties en werkmethoden aan deze «best practices», met als
doel te komen tot een plaatsbepaling en verbetering van het eigen presteren».Kenmerkend is het openzetten van de deuren voor signalen van buiten. Op
deze manier werken organisaties in het openbaar bestuur aan het creëren
van een cultuur en structuur waarin het maken van fouten (of: het in vergelijking
met anderen leveren van mindere prestaties) niet wordt afgestraft, maar wordt
gebruikt ter verbetering van de kwaliteit van de organisatie. Ieder voor zich
(of het nu om gemeenten, provincies, zbo's of departementen gaat) blijft overigens –
vanuit zijn eigen taken en verantwoordelijkheden – aanspreekbaar op
het gevolg geven aan conclusies en het verbeteren van zijn taakuitvoering.2. TaakopdrachtIn het benchmarkprogramma richten we onze aandacht op benchmarken en gebruik
maken van de resultaten van benchmarks op in ieder geval drie niveau's:– de burgers: zij hebben recht op transparante beleidsprocessen,
aan hen wordt uiteindelijk verantwoording afgelegd; zij zijn gebaat bij goede
dienstverlening en keuzevrijheid. Daarvoor is het nodig te weten wat zij willen
en hoe zij die dienstverlening ervaren (De uitkomsten van de op te zetten
«belevingsmonitor» kan in dat kader belangrijke input leveren
voor de leerrichting die ingeslagen wordt op basis van de resultaten van het
benchmarkprogramma).– de interne organisatie van (semi)publieke organisaties (vanzelfsprekend
inclusief het rijk): ten behoeve van hun streven naar optimale bedrijfsvoering.– het rijk: heeft behoefte aan prestatiegegevens om zijn «overall»
verantwoording af te kunnen leggen en beleid te kunnen bijsturen. Vanuit het
perspectief van het rijk komt daarmee een korte en langere termijn perspectief
voor het benchmarkprogramma in beeld.Geredeneerd vanuit deze gecombineerde focus op drie niveau's met korte
en lange termijn ambities wordt in het kader van B4 een reeks van gezamenlijke
acties en activiteiten voorgesteld. Het gaat om nieuwe voorstellen, maar ook
om bestaande waar in het licht van nieuwe samenwerkingsconstellaties meerwaarde
gerealiseerd kan worden om de B4 doelstellingen te realiseren. Het gaat hier
om een tentatieve lijst.Acties en activiteiten* Benchmark afhandeling schriftelijke contacten tussen
overheid en burger, w.o. klachtenafhandeling. Dit onderwerp is het
speerpunt binnen het benchmarkproject. Gedachte hierachter is dat een overheid
die zich «naar buiten wil richten» geïnteresseerd zou moeten
zijn in hoe de burger zijn contact met de overheid ervaart, in het bijzonder
wanneer die burger niet tevreden is over het optreden van de overheid (klachten).
BZK beoogt binnen departementale organisaties en zbo's een cultuur
te bevorderen waarin het zelf monitoren van de tevredenheid van de afnemers
is ingebed in de bedrijfsprocessen en -cultuur, en waarin klachten en suggesties
van burgers gezien worden als aanzet om tot kwaliteitsverbetering te komen.
Belangrijke elementen hierbij zijn opzet en werking van a) toegankelijkheid
(hoe is de toegankelijkheid van de instelling voor schriftelijke contacten
en klachten gewaarborgd), b) afhandeling (hoe is de afhandeling georganiseerd,
het hele proces van indiening, registratie, informeren, afdoening en beroepsmogelijkheden),
c) managementinformatie (traject van verzamelen en rubriceren van schriftelijke
contacten tot rapportages en bijstelling van beleid) en d) bedrijfscultuur.
Veel gemeenten zijn op dit terrein reeds langer actief; daar moet de rijksoverheid
van leren. Ook ervaringen in het buitenland kunnen nuttig zijn; denk aan de«citizens
charters» in Engeland.* Inventarisatie benchmark initiatieven. Er
zal een inventarisatie worden opgesteld van benchmarks en monitors die er
zijn binnen de publieke sector. Op basis van deze inventarisatie zal door
vergelijking worden onderzocht of, en zo ja welke, onderlinge overlap kan
worden vastgesteld. In het project wordt ernaar gestreefd deze overlap te
elimineren. Daarnaast wordt in kaart gebracht hoe de verschillende benchmarks
zich tot elkaar verhouden en of zij tezamen voldoende bij de behoefte aan
benchmarkinstrumentarium aansluiten. Het doel van deze exercitie is om bestaande
benchmarks gebundeld als op elkaar aansluitende modules aan te bieden aan
geïnteresseerden. Een bijkomend doel is om reeds in een benchmark ingevoerde
data zo nodig te laten hergebruiken voor een benchmark die een ander terrein
bestrijkt, maar deels van dezelfde data gebruik maakt.* Departementaal benchmarken. Als overheden
werken aan kwaliteitsverbetering veronderstelt dat een gezamenlijke inspanning,
maar ook een inspanning van elke bestuurslaag afzonderlijk. Kenmerkend is
het openzetten van deuren voor signalen van buiten. Ook het rijk levert daaraan
een bijdrage door te benchmarken. Daartoe worden om te beginnen de mogelijkheden
voor en de toegevoegde waarde van (inter)departementaal benchmarken ten opzichte
van bestaande instrumenten als «interdepartementale beleidsvisitaties»,
IBO's, beleidsevaluatie, INK-managementmodel en dergelijke verkend.* Benchmarken bij gemeenten. Op dit terrein
is een aantal trajecten voorzien, die overigens deels al lopen. Het gaat om
de volgende sporen1:– In het kader van het Financieel overzicht gemeenten werkt het
SCP aan een set van globale prestatie-indicatoren voor elk van de 15 gemeentelijke
taakterreinen.– Daarnaast is de stichting Rekenschap doende een openbaar benchmarkinstituut
voor gemeenten op te zetten. BZK steunt het werk van de stichting Rekenschap
middels een instandhoudingssubsidie.– Aan Cebeon is opdracht gegeven om een productenlijst voor gemeenten
te ontwikkelen die het gehele gemeentelijke taakterrein afdekt. Deze lijst
dient op de eerste plaats te fungeren als uitgangspunt voor beleidsinformatie
voor de fondsbeheerders voor het onderhoud van de financiële verhouding,
maar zou daarnaast op termijn goede diensten kunnen bewijzen in het kader
van het benchmarkprogramma (betere onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten).– Gemeentelijke prestatiemonitor. De totstandkoming van een «gemeentelijke
prestatiemonitor» wordt bevorderd. Deze gemeentelijke prestatiemonitor
wordt toegankelijk gemaakt via het internet (bv. www.prestatiemonitor.nl of
een koppeling aan de Kennisbank Benchmarken Publieke Sector). De monitor biedt
burgers en bedrijven de mogelijkheid de prestaties van hun gemeente te vergelijken
met het landelijke gemiddelde of met andere gemeenten. Vanuit B4 wordt voor
een aantal nader te bepalen thema's (bv. dienstverlening paspoorten, veiligheidsaspecten,
bijstandszaken) een reeks prestatie-indicatoren geformuleerd.
Deze indicatoren dienen doelmatigheidsen effectiviteitsaspecten van het gemeentelijke
presteren weer te geven. Het contact dat burgers en bedrijven met de overheid
hebben, vindt veelal plaats op gemeentelijk niveau. Door middel van het opzetten
van een gemeentelijke prestatiemonitor, beschikbaar op internet, kan in twee
opzichten aansluiting worden gevonden bij de doelstellingen van B4. Enerzijds
draagt een prestatiemonitor bij aan het vergroten van de keuzevrijheid (burgers
en bedrijven kunnen de voor hen «gunstigste» gemeente uitzoeken),
anderzijds is het stimulans voor verbetering bij lokale overheden (het creëert
«innovatiedruk»).– Benchmarken in interbestuurlijk perspectief. Verkenning van de
mogelijkheden en moeilijkheden van het gebruik van benchmarkresultaten voor
de «modernisering van de interbestuurlijke verantwoordingsrelaties»
(vanuit de gedachte dat de bereidheid tot samenwerking en transparantie over
behaalde benchmarkresultaten zou kunnen leiden tot meer decentrale vrijheid
en minder centrale bemoeienis, terwijl het tekort schieten op deze punten
onder voorwaarden juist tot een bewering in omgekeerde richting kan leiden).* Starten van benchmarks-B4. Naast de ondersteunende
rol van BZK bij de organisatie en uitvoering van benchmarks over B4-thematiek
door overheidsorganisaties, zal een initiërende functie worden vervult
bij het scheppen van randvoorwaarden op basis waarvan overheidsorganisaties
genomen (benchmark)initiatieven zélf kunnen opstarten en continueren.
Overheidsorganisaties worden zo in staat gesteld ook op de langere termijn
hun publieke prestaties te monitoren en verbeteren.3. OpbrengstenBeoogde opbrengsten van dit project voor burgers en bedrijven zijn onder
meer:– Burger en bedrijven krijgen inzicht vanaf najaar 2003 in de kwaliteit
van de afhandeling van schriftelijk verzoeken. Op basis van de resultaten
voortvloeiend uit deze benchmark, zal in de tweede tranche van B4 nadere actie
worden opgepakt.– De mogelijkheid voor burgers en bedrijven om via internet de prestaties
van overheden, waaronder gemeenten, op een aantal terreinen te vergelijken.– Een (verdere) cultuurverandering bij overheid en gemeenten in
die zin dat zij, doordat zij benchmarken, zich bewuster zijn van de behoeften
van hun afnemers en hoe de eigen producten en dienstverlening (prijs/kwaliteit)
zich daartoe verhouden.4. AanpakBetrokken zijn BZK, EZ, Justitie en andere departementen. Afhankelijk
van de acties en activiteiten worden VNG, IPO, ZBO's en relevante maatschappelijke
organisaties betrokken. Het project is meerjarig en komt met jaarlijkse tussenresultaten.
Ten aanzien van de benchmark afhandeling schriftelijke contacten worden in
najaar 2003 de eerste resultaten bekend gemaakt.8. Versneld starten van een onderneming1. ProbleemstellingStartende ondernemers zijn een bron van vernieuwing en werkgelegenheid
in de economie. Het aantal starters neemt echter af: het tweede kwartaal van
2002 werd gekenmerkt door een daling van het aantal starters met 12 procent
t.o.v. het kwartaal ervóór. Daarnaast lijkt er in EU-verband
een concurrentieslag te ontstaan welk land de beste startersmogelijkheden
heeft. Spanje heeft in het voorjaar van 2002 al laten weten dat ondernemers
in uiterlijk 48 uur en liever nog in 24 uur moeten kunnen starten. In Frankrijk
heeft premier Raffarin een uitgebreid plan gelanceerd om zijn land het meest
aantrekkelijke land in de EU voor starters te maken. Daarbij is het van belang
om juist nu – bij een tegenvallende conjunctuur – te zorgen voor
minimaal lage startersdrempels.Aan het starten van een onderneming zijn veel verplichtingen verbonden:
het neemt dan ook veel tijd en geld in beslag. Recent heeft het Ministerie
van Economische Zaken een onderzoek uitgevoerd naar de grootste knelpunten
waarmee ondernemers bij het starten en uitvoeren van hun bedrijf worden geconfronteerd.
Uit dit onderzoek blijkt dat er een flink aantal knelpunten is, waarvan er
enkele al op korte termijn kunnen worden aangepakt.Knelpunten zijn onder meer (de lijst is niet uitputtend):• De tijd die het duurt voordat een starter een BTW-nummer verkrijgt
is lang: deze kan variëren van 1 week tot 3 maanden (afhankelijk van
de betrokken Belastingdienst).• De administratieve lasten samenhangend met aanmelding bij diverse
instanties (UWV, Belastingdienst, ziekenfonds) zijn hoog.• Verplichte notariële akte: oprichting en statuten worden bij
notariële akte vastgelegd. Hieraan zijn veel kosten verbonden, terwijl
de notaris gebruik maakt van zgn. standaardmodellen.• De doorlooptijd bij de afgifte van vergunningen is lang.• Tegenstrijdigheid in regelgeving waaraan de ondernemer moet voldoen.2. TaakopdrachtIn de eerste plaats heeft de werkgroep als taak om een meer uitgebreid
overzicht te maken van de verschillende belemmeringen (zowel door regelgeving
van overheidswege als door belemmeringen vanuit het bedrijfsleven) die zich
voordoen bij het opstarten van een bedrijf. In deze fase doet de werkgroep
tevens voorstellen voor het verminderen of wegnemen van de belemmeringen die
op korte termijn kunnen worden aangepakt. Daarbij dient ook aandacht te worden
besteed aan het toepassen van ICT om processen te versnellen of te stroomlijnen,
zoals de activiteiten van het ministerie van Financiën m.b.t. de aanvraag
van het BTW-nummer en de activiteiten in het kader van het Bedrijvenloket.In de tweede plaats buigt de werkgroep zich over overige belemmeringen
die in de eerste fase in kaart zijn gebracht en waarvan het wegnemen een meer
grondige aanpak vereist. Het is mogelijk dat de samenstelling van de werkgroep
in deze tweede fase wordt aangepast.De werkgroep dient voorstellen te doen voor het meten van de effecten
van de gedane voorstellen.3. OpbrengstenEen beter startersklimaat. Bijvoorbeeld door het realiseren van een «one
stop shop» voor starters, elektronische aanmelding van nieuwe bedrijven,
versnellen van gemeentelijke procedures, etc. Ideaal zou het zijn als Nederland
in 2004 tot de top vijf van EU landen behoort ten aanzien van het opstarten
van bedrijven.4. Aanpak• De werkgroep wordt voorgezeten door een onafhankelijk voorzitter.• In de werkgroep hebben zitting vertegenwoordigers van de ministeries
van EZ, BZK, Financiën, Justitie en SZW.• Het secretariaat wordt gevoerd door EZ, Justitie en BZK.• De inzet en betrokkenheid van externe deskundigen wordt ten zeerste
aanbevolen. De werkgroep regelt verder zelf de betrokkenheid. Voorts regelt
de werkgroep zelf consultaties, bijvoorbeeld met MKB Nederland en de Kamers
van Koophandel.• De werkgroep rapporteert na 4 maanden over de eerste fase.9. Innovatie-kanskaarten: betere prestaties door ontkokering1. ProbleemstellingDe overheid wordt steeds meer geconfronteerd met maatschappelijke opgaven
die complex zijn en waarbij meerdere overheidsorganisaties binnen een keten
betrokken zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan veiligheidsproblematiek, hulpverlening
of reïntegratie van voorheen arbeidsongeschikten. Door burgers, bedrijfsleven
en maatschappelijke organisaties wordt de druk opgevoerd om deze problemen
op te lossen en prestaties te leveren.Deze maatschappelijke problemen vragen om een integrale aanpak door overheids-
en andere organisaties. Daarbij moet vanuit verschillende invalshoeken en
overheidslagen binnen een keten worden samengewerkt met als doel in gezamenlijkheid
het probleem op te lossen. Aan een dergelijke probleemgerichte samenwerking
tussen overheidsorganisaties schort het nog te vaak. Hieraan liggen barrières
ten grondslag die van verschillende aard zijn. Deze barrières zijn
te formuleren in termen van informatiedeling, personeel en management en in
termen van wet- en regelgeving. Waar de betreffende organisaties niet tot
effectieve samenwerking in staat zijn en maatschappelijke problemen blijven
voortbestaan, is het zaak uit te zoeken welke hindernissen binnen de keten
een beter presteren in de weg staan.2. TaakopdrachtRedenerend vanuit actuele maatschappelijke opgaven wordt samen met de
betrokken organisaties gezocht naar knelpunten in de samenwerking bij het
verbeteren van effectieve publieke prestaties. Die knelpunten worden gezocht
in de volgende categorieën. Afhankelijk van de analyse wordt bij elk
traject de nadruk gelegd op één van de hieronder genoemde categorieën.• Informatie-uitwisseling m.b.v. ICT;• Management en personeelszaken;• Wet- en regelgeving.Op basis van de doorlichting wordt vervolgens gekeken welke oplossingen
in antwoord op de knelpunten kunnen worden ingezet met als effect een betere
prestatie. De categorie waarin de belangrijkste hindernissen zich bevinden,
is leidend voor het zoek naar oplossingen. Dat wil zeggen dat als de analyse
uitwijst dat het knelpunt met name in management-termen moet worden geschetst,
ook met name daar naar oplossingen wordt gezocht. Dat neemt niet weg dat ook
in randvoorwaardelijke sfeer de andere categorieën deel van de te kiezen
oplossingen kunnen uitmaken. Wanneer uit de analyse blijkt dat voor een beter
presteren de toepassing van nieuwe sturingsconcepties in de keten nodig is,
zal aansluiting worden gezocht bij het programma «Ketenregie»
van het ministerie van BZK.Het uiteindelijke doel is om door een pakket van elkaar versterkende instrumenten
effectieve innovatie tot stand te brengen bij overheidsorganisaties die binnen
een keten een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen om een bepaalde maatschappelijke
kwestie tot een oplossing te brengen. Dat gebeurt aan de hand van concrete
experimenten met in het traject gedefinieerde oplossingen. De uitgevoerde
experimenten wijzen uit of en hoe de gekozen oplossingen realiseerbaar zijn
op grotere schaal. De bedoeling is om allereerst op kleine schaal, daarna
door brede uitrol, innovatieve oplossingen los te laten op situaties waar
hindernissen voor samenwerking een beter presteren in de weg staan.De taakopdracht bouwt voort op het traject van de huidige ICT-kanskaarten,
zoals deze naar aanleiding van de beleidsnota «Contract met de Toekomst»
vanaf eind 2001 ontwikkeld zijn op initiatief van het ministerie van BZK (terreinen
Jeugd, Voedselveiligheid en Toezicht & Handhaving Inspecties). Deze kanskaarten
zijn nog gebaseerd op een doorlichting op slechts één aspect,
nl. informatie-uitwisseling. Uit de eerste ICT-kanskaartrajecten zijn grofweg
drie lessen getrokken:– een degelijke knelpuntenanalyse is nodig om daadwerkelijk bruikbare
oplossingen te formuleren;– een ketenaanpak is noodzakelijk om te zorgen dat alle partners
binnen de keten zich herkennen in de knelpuntenanalyse en de gepresenteerde
oplossingen;– de succesvolle toepassing van ICT kan slechts effectief zijn onder
de voorwaarde dat ook de andere genoemde aspecten hierbij betrokken worden.3. OpbrengstIn het Innovatiekanskaarten-traject worden oplossingen gezocht waardoor
overheden beter gaan presteren. Afhankelijk van het onderwerp, zullen de verbeterde
prestaties voor burgers en bedrijven merkbaar moeten zijn. Daarvan hangt het
succes van een innovatie af. Dat succes kan worden gemeten door de toepassing
van een door InAxis te ontwikkelen Innovatiemonitor alsook door de uitkomsten
van een Belevingsmonitor.Per jaar zullen ten minste vijf Innovatie-kanskaarten worden afgerond.
Voor 31 december 2003 zijn dat in ieder geval: de kanskaarten Toezicht en
Handhaving door Rijksinspecties, Sociale Cohesie op buurtniveau en Handhaving
Milieu onder regie provincies. Per jaar worden naar aanleiding van Innovatie-kanskaarten
minimaal vijf concrete pilots of concrete initiatieven opgestart met aanwijsbaar
succes.4. Aanpak• Er worden, in overleg met overheidsorganisaties, t.a.v. een maatschappelijke
beleidsopgave analyses gestart onder de naam Innovatie-kanskaart, o.a. op
de terreinen Ketenhandhaving Milieu onder regie van de provincies en Sociale
Cohesie.• Op basis van de probleemanalyse worden oplossingen geformuleerd
in termen van kansen voor innovatie van het openbaar bestuur. Dat kunnen kansen
zijn binnen elk van de genoemde categorieën (informatiestromen, management
en personeelszaken, wet- en regelgeving).• Er worden onder de noemer van Innovatiekanskaarten rapportages
opgesteld met de volgende opbouw: 1) beschrijving maatschappelijk probleem;
2) aanpak; 3) knelpuntenanalyse; 4) oplossingen voor de knelpunten: innovatie-kansen;• De start van innovatieve experimenten door overheidsorganisaties;• Meting van innovatieve kracht van de toegepaste innovaties m.b.v.
de Innovatiemonitor en/of de Belevingsmonitor;• In de werkgroep hebben zitting vertegenwoordigers van de ministeries
van BZK, EZ, Jus, wisselende departementen afhankelijk van de thematiek van
de kanskaart. Het secretariaat wordt gevoerd door BZK en EZ. Het secretariaat
regelt zelf de betrokkenheid van externe deskundigen. Voorts regelt het secretariaat
waar nodig betrokkenheid van individuele gemeenten en/of provincies, kenniscentra
w.o. InAxis, VNG, IPO, ZBO's en maatschappelijke organisaties.• Per innovatiekanskaarttraject wordt vier tot zes maanden uitgetrokken.
Daarnaast gaan langer durende vervolgtrajecten lopen ten behoeve van verspreiding
van de resultaten onder (in)direct belanghebbenden en het opstarten van pilotprojecten
of het stimuleren van concrete experimenten. Bovendien zal de kracht van een
toegepaste innovatie worden gemeten a.d.h.v. de te ontwikkelen Innovatiemonitor.• Rapportage vindt plaats via de gebruikelijke voortgangsrapportages
in het kader van B4. Daarnaast worden vanuit het secretariaat van de werkgroep
Innovatie-kanskaarten projectgroepen gefaciliteerd rond afzonderlijke kanskaarten.
Deze projectgroepen rapporteren aan de werkgroep Innovatie-kanskaarten, waarbij
eveneens de implementatie van de resultaten aan de orde komt.10. Dienstverlening zonder bureaucratie1. ProbleemstellingZowel bedrijven als burgers leveren veel gegevens aan de overheid aan.
Daarbij wordt in eerste instantie meestal gedacht aan door de overheid opgelegde
plichten, zoals de belastingaangifte. Echter ook als burgers gebruik willen
maken van hun rechten op overheidsprestaties (uitkeringen, subsidies, vergunningen,
uittreksels, reisdocumenten, etc.) of anderszins met de overheid in contact
willen treden (politie-aangifte, klachten, verkiezingen, etc.) zijn er vaak
veel administratieve drempels.Burgers moeten nog vaak de gang naar het fysieke loket maken, om brochures
en formulieren te halen, en vaak nog een tweede keer om het ingevulde formulier
in te dienen. Bovendien moeten zij de daarbij benodigde gegevens iedere keer
opnieuw zelf opzoeken, berekenen en invullen, terwijl de betreffende gegevens
in veel gevallen al binnen de overheid beschikbaar zijn.Dit leidt niet alleen tot een verspilling van energie en geld, maar ook
tot ergernis en op termijn tot een verminderde acceptatie van de overheid.
Juist in het informatietijdperk, waarin burgers met één druk
op de knop informatie van alle denkbare bronnen via internet bijeen kunnen
brengen, is het moeilijk uit te leggen waarom de overheid zijn gegevens niet
zodanig op orde heeft dat formulieren elektronisch kunnen worden aangevraagd
en ingediend en meervoudige gegevensbevraging wordt voorkomen.Administratieve drempels leiden niet alleen tot verspilling en irritatie,
maar blijken in de praktijk voor een groot aantal burgers ook reden maar helemaal
af te zien van overheidsvoorzieningen die juist voor hen in het leven zijn
geroepen, zoals huursubsidie, invalidenvoorzieningen, aanvullende pensioenen.
In veel gevallen blijkt de overheid al over alle noodzakelijke gegevens te
beschikken om die voorziening spontaan (mits gewenst natuurlijk) te verstrekken
en is het verstrekken van gegevens door de betreffende burger dus een onnodige,
willekeurige drempel. Vaak blijkt daardoor juist het meest kwetsbare deel
van de beoogde doelgroep daardoor af te haken.Het beschikbaar stellen van elektronische formulieren en een efficiënt
gebruik van gegevens is evenzeer een belang van de overheid zelf. De introductie
van elektronische formulieren en het eenmalige verzamelen van gegevens zijn
de aangewezen route om de interne organisatie en de informatiehuishouding
van de overheid op orde te brengen en onnodige (handmatige) handelingen te
elimineren. Daarmee is niet alleen de publieke dienstverlening gediend, maar
ook de interne efficiency van de overheid, de criminaliteitsbestrijding en
handhaving, de wachtlijsten in de zorg, enzovoort. Er is dus sprake van een
tweesnijdend zwaard, dat zichzelf (getuige ook CPB-berekeningen) kan terugverdienen.2. OplossingsrichtingDe bouwstenen om de administratieve lasten van burgers te reduceren zijn
de afgelopen jaren al ontwikkeld, m.n. in het kader van het actieprogramma
Elektronische Overheid. Het is zaak deze bouwstenen nu te bundelen en gericht
in te zetten.Ten aanzien van de administratieve lasten van bedrijven loopt het programma
ICT en Administratieve Lasten nu volop. Het programma is gericht op administratieve
lastenreductie voor bedrijven door inzet van ICT in de hele keten van informatie-
en gegevensuitwisseling tussen bedrijven en de overheid. Een deel van de binnen
het programma ontwikkelde concepten is ook bruikbaar voor de administratieve
lastenvermindering van burgers. Overigens is het niet wenselijk het (goedlopende)
programma ICT en Administratieve Lasten te belasten door beide trajecten aan
elkaar te verknopen.In het kader van het programma Overheidsloket 2000 is het één-loketconcept
ontwikkeld en beïnstrumenteerd. Daarin is en wordt gestreefd naar invoering
van vraaggerichte (elektronische) loketten, waar meerdere overheidsproducten
en diensten kunnen worden afgenomen. In dit kader relevant zijn met name de
zogenaamde produktencatalogi. Deze kunnen worden gezien als een elektronische
loket met een systematische voorbeeldbeschrijving van alle diensten. Zo omvat
de door BZK ontwikkelde gemeentelijke produktencatalogus alle (circa) 300
gemeentelijke diensten. Met behulp van rijkssubsidie realiseren 400 gemeenten
dit loket, met als voorwaarde dat ten minste 50 formulieren via internet worden
aangeboden. Door EZ wordt (inmiddels in het kader van het programma ICT &
Administratieve Lasten) gewerkt aan een elektronisch bedrijvenloket dat specifiek
gericht is op voor bedrijven relevante diensten. De provincies werken inmiddels
aan een provinciaal loket. BZK ontwikkelt momenteel een rijksproductencatalogus
van alle 2500 diensten die door de rijksoverheid en door andere overheden
(ni medebewind) worden aangeboden. Deze internetcatalogus verwijst naar de
websites van de relevante uitvoeringsorganisaties. Daar zullen de elektronische
transacties uiteindelijk mogelijk moeten worden gemaakt.Relevant is verder het programma Stroomlijning Basisgegevens, waarin is/wordt
gewerkt aan de realisatie van zogenaamde authentieke registraties, die overheidsbreed
als unieke, verplichte gegevensbron worden aangemerkt. Doel is de gegevenshuishouding
van de overheid op orde te brengen en daarmee tevens de meervoudige bevraging
aan burgers en bedrijven te elimineren. Het programma richt zich m.n. op de
meest gebruikte, zogenaamde basisgegevens van personen (Modernisering GBA),
bedrijven (Basisbedrijvenregister, inmiddels onderdeel van het programma ICT
& Administratieve Lasten), gebouwen (Gebouwenregister), vastgoed (Kadaster),
geografische basiskaarten (Geografisch Kernbestand) en adressen (Basisregister
Adressen).Momenteel wordt in opdracht van BZK een strategische verkenning afgerond,
gericht op het in kaart brengen van de haalbaarheid en consequenties van invoering
van het principe van eenmalige verstrekking in het gegevensverkeer tussen
overheid en burger. Hierin wordt een gecombineerd scenario aanbevolen van:– een gegevensgerichte, «horizontale» aanpak, waarvan
het aangrijpingspunt de gegevenshuishouding zelf is. Deze aanpak bouwt voort
op de ontwikkelingen van authentieke registraties, maar ook het zogenaamde
kluisjesconcept is een mogelijke invulling van die (primair) gegevensgerichte
aanpak.– een sector-, keten- en/of vraagpatroongewijze aanpak. De kracht
van deze aanpak is gelegen in (a) de primaire oriëntatie op de behoefte
van de burger en (b) een vanuit veranderkundig perspectief duidelijke focus
en regie, namelijk één sector of keten. Als primair in aanmerking
terreinen voor deze aanpak zijn genoemd inkomen(sloket) en zorg.3. OpbrengstDe opbrengst bestaat uit een combinatie van de volgende elementen:– het toegankelijk maken van voor de burger relevante diensten en
producten met behulp van vraaggerichte catalogi van overheidsdiensten;– het elektronisch beschikbaar stellen van formulieren en het aanbieden
van de mogelijkheid deze elektronisch te retourneren; Streven is dat burgers
voor alle overheidsdiensten eind 2006 de benodigde formulieren thuis kunnen
downloaden. Eind 2003 moet dit percentage 35% zijn.– het hergebruik van reeds beschikbare gegevens, door deze waar
mogelijk vóór in te vullen op elektronische formulieren. Authentieke
registraties en digitale kluis-concept kunnen dit proces faciliteren;– het waar mogelijk toepassen van pro-actieve dienstverlening, waarbij
de overheid op basis van bij haar aanwezige gegevens het dienstverleningsproces
initieert en daarmee administratieve drempels elimineert;– het in kaart brengen van de noodzakelijke randvoorwaarden (m.n.
in de sfeer van privacy) en consequenties, w.o. de financiële kosten
en baten.4. AanpakE.e.a. betekent dat bestaande initiatieven met elkaar in verband worden
gebracht en onderling worden afgestemd en dat aanvullende activiteiten worden
ondernomen. De verschillende loketprojecten dienen op elkaar aan te sluiten
en elkaar aan te vullen. Formulieren dienen op grote schaal naar een elektronische
vorm te worden omgezet. Bezien moet worden hoe de inherente spanning tussen
eenmalige gegevensverstrekking en privacy kan worden opgelost (b.v. door de
burger hierin zelf te laten kiezen).Stroomlijning van gegevens tussen overheidsorganisaties kan er vervolgens
aan bijdragen dat mutaties slechts eenmaal behoeven te worden opgegeven en
pro-activiteit ook daadwerkelijk kan worden gerealiseerd.Op basis van de genoemde strategische verkenning zal een nadere doelstelling
worden geformuleerd en zal een plan van aanpak worden opgesteld.Beoogde betrokken partners zijn EZ, Justitie, andere departementen, VNG,
IPO, ZBO's, College Bescherming Persoonsgegevens, maatschappelijke organisaties.
Het project loopt van 2002 t/m 2006.11. Knelpunten gaswinning en windenergie1. ProbleemstellingMet het oog op het belang van voorzieningszekerheid in Nederland en voor
de transitie naar een duurzame energiehuishouding is optimale benutting van
zowel fossiele als duurzame energiebronnen van essentieel belang. Er zijn
echter toenemende problemen bij het realiseren van energieprojecten op het
gebied van gaswinning en windenergie. Grote knelpunten hierbij zijn de lengte
van procedures en de complexiteit van relevante wet- en regelgeving. Bij de
regelgeving zijn meerdere departementen en bestuurslagen betrokken, en er
is gebrekkige coördinatie en afstemming binnen de Rijksoverheid en tussen
de Rijksoverheid en mede-overheden. Deze problemen leiden tot een onzeker
investeringsklimaat, waarin de investeringen in energieprojecten in Nederland
terug dreigen te lopen met alle gevolgen van dien voor de voorzieningszekerheid
(de doelstellingen op het gebied van duurzame energie dreigen niet gehaald
te worden, en het knelpunt kan verstandige benutting van aardgasreserves in
de weg staan). Het kabinet wil daarom in ieder geval de volgende knelpunten
voortvarend aanpakken:Wet- en regelgeving• Bij gaswinning- en windenergieprojecten is er sprake van een opeenstapeling
van vergunningprocedures1. Bij de afzonderlijke
vergunningprocedures komen in meer of mindere mate dezelfde aspecten aan de
orde (o.m. natuur en milieu). Bovendien is het mogelijk om vooréén
locatie diverse keren bezwaar en beroep aan te tekenen. Daarbij komt dat de
kring van belanghebbenden in de diverse vergunningtrajecten vaak erg ruim
is. De gemiddelde doorlooptijd van windenergieprojecten varieert van vier
tot zeven jaar terwijl de theoretische doorlooptijd slechts twee à
drie jaar is. Voor gasprojecten staat een theoretische doorlooptijd van twee
jaar, echter in de praktijk duurt dit vele maanden langer2. Dit is voor een deel te wijten aan bestuurlijke besluitvorming (geen
sancties op overschrijden van termijnen en het bestaan van de zgn. «zachte»
termijnen). Procedures duren vaak onnodig lang.• De wet- en regelgeving rondom gaswinning en windenergie is zeer
complex en de gehanteerde terminologie is vaak voor meerdere interpretaties
vatbaar (vb. «externe werking» in de Natuurbeschermingswet). Bovendien
is er te weinig samenhang tussen de diverse regelgeving (aanvragen van vergunningen
kunnen in de meeste gevallen niet gelijktijdig plaatsvinden en afwegingskaders
zijn te veel geïsoleerd);• De implementatie van internationale verplichtingen zorgt vaak voor
onduidelijkheid, zwakke samenhang en inconsistentie van regels (zoals bij
de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn).Coördinatie- en afstemming• De coördinatie binnen de Rijksoverheid en afstemming met andere
overheden is niet optimaal.2. TaakopdrachtDe werkgroep licht het wetgevingscomplex rondom gaswinning en windenergieprojecten
grondig door. De werkgroep kijkt naar de diverse thans benodigde vergunningen
en de mogelijkheid om via wetswijziging van de betrokken wetten tot meer integrale
besluitvormingsprocedures te komen. De werkgroep geeft een helder overzicht
van de belemmeringen en maakt daarbij gebruik van reeds beschikbaar
materiaal. De belemmeringen kunnen betrekking hebben op:• Wet- en regelgeving1;• Stapeling van vergunningprocedures;• Coördinatie en afstemming binnen de Rijksoverheid en tussen
Rijksoverheid en (mede)overheden;• Implementatie van internationale verplichtingen.De werkgroep houdt rekening met de borging van publieke belangen. Dit
betekent in ieder geval dat bij vergunningverlening en -voorwaarden strikt
wordt toegezien op het voorkomen van onherstelbare schade aan natuur en milieu.Daarbij doet de werkgroep aanbevelingen voor de uitvoering en het meten
van effecten van de gedane voorstellen.3. OpbrengstenDe werkgroep heeft als taak om voorstellen te formuleren, gericht op het
halen van de volgende doelstellingen:• bekorting van de gemiddelde doorlooptijd voor windprojecten met
de helft tot 2 à 2,5 jaar;• minimaal 50% van de gaswinningprojecten haalt de theoretische doorlooptijd;• bundeling en inkorting rechtbeschermingsprocedures;• streven naar één inspraakmoment per locatie;• terugbrengen aantal bezwaar en beroepsprocedures;• streven naar één integrale vergunning waarin alle
aspecten kunnen worden meegenomen4. Aanpak• In de werkgroep hebben zitting vertegenwoordigers van Economische
Zaken, Justitie, Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu, Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en Verkeer
en Waterstaat.• De werkgroep staat onder voorzitterschap van een onafhankelijk
voorzitter.• Het secretariaat bestaat uit EZ, Justitie en VROM.• De werkgroep regelt verder zelf de betrokkenheid van externe deskundigen.
Voorts regelt de werkgroep zelf consultaties, bijvoorbeeld met het milieuorganisaties
en andere belanghebbenden.• De werkgroep rapporteert na 9 maanden.12. Andere toezichtsinstrumenten (Vreemde ogen dwingen)1. ProbleemstellingAls het nodig wordt gevonden om regels te stellen, moet ook de naleving
daarvan gewaarborgd worden. Waar het ideaal is dat regels spontaan worden
nageleefd, leert de praktijk dat toezicht nodig is die naleving te stimuleren
of zelfs af te dwingen.De traditionele wijze van toezicht houden (waarin door de overheid aangewezen
functionarissen op de naleving toezien en zorgen dat sancties worden toegepast)
heeft evidente voordelen maar ook nadelen. Zo legt het een beslag op de financiële
en personele middelen van de overheid, en drijft zelfs spontane naleving in
wezen op de dreiging die uitgaat van repressief overheidsoptreden. De sociale
en economische omgeving van de actor speelt daarbij hoogstens
een rol als aangever, niet als sturende kracht van het gedrag.Voorstelbaar is dat op een aantal terreinen waarop de samenleving bepaalde
aan (het functioneren of het product van) een aanbieder gestelde eisen als
belangrijk ervaart, andere sturingsmechanismen dan (de dreiging van) overheidssanctionering
effectiever en goedkoper zijn. Hierbij valt te wijzen op het verschijnsel
dat de publieke afkeuring van ondeugdelijke producten veel meer gevreesd wordt
door producenten dan de boete die de overheid in een dergelijke geval mogelijk
zou kunnen opleggen.Veelal is de mate waarin een actor voldoet aan door overheid en samenleving
gestelde eisen slecht zichtbaar voor zijn omgeving.Om andere maatschappelijke sturingsmechanismen te kunnen mobiliseren is
het dus nodig om mechanismen te creëren om dat functioneren transparant
te maken. Daarbij valt te denken aan kwaliteitsmetingen, benchmarking, verslaglegging
van kengetallen die de kwaliteit van het product of het functioneren tekenen,
alsmede de openbaarmaking daarvan.Verschillende inspectiediensten hebben reeds ervaring opgedaan met dit
soort toezichtsinstrumenten en er wordt door hen ook het nodige beleid ontwikkeld.Het onderhavige project dient er toe de hantering van deze instrumenten
ook in formele zin een slag verder te brengen. Nagegaan moet worden hoe de
initiatieven vanuit de inspecties met formele middelen kunnen worden ondersteund
en op welke wijze dit soort instrumenten een plaats in de wetgeving kan worden
gegeven. Mogelijke belemmeringen voor het hanteren van deze instrumenten moeten
worden weggenomen en waar dit nodig is moet worden nagegaan hoe de wetgeving
hierop positief kan worden toegesneden.2. TaakopdrachtDe werkgroep heeft tot taak– te inventariseren welke initiatieven in diverse sectoren zijn
ondernomen, welke belemmeringen men daarbij heeft ondervonden en wat de kansen
van dit soort instrumenten zijn;– aanbevelingen te doen omtrent de juridische positionering en de
bestuurlijke toepassing van deze instrumenten en een kader daarvoor te scheppen,
en– voorstellen te ontwikkelen ten aanzien van een aantal aansprekende
economische en bestuurlijke sectoren (gedacht wordt aan zorg, onderwijs en
milieu) over de gevallen waarin, en de wijze waarop aldaar toezichtsinstrumenten
tot stand gebracht zouden kunnen worden die een beroep op de gebruikelijke
overheidssanctionering verminderen. Daarbij wordt ook de mogelijkheid tot
inzet van ICT bij toezicht- en sturingsmechanismen bekeken.3. OpbrengstHet project moet in het bijzonder leiden tot nieuwe concepten voor toezicht
en uitwerking van bepaalde toepassingen en daardoor tot verbetering van het
toezicht op maatschappelijke instellingen.4. Aanpak• De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van alle ministeries
en wordt voorgezeten door een onafhankelijk voorzitter.• Het secretariaat wordt gevormd door vertegenwoordigers van Justitie,
BZK en EZ.• De werkgroep levert haar eindrapport op binnen negen maanden na
de start van het project.XNoot1Er is bijvoorbeeld gebruik gemaakt van «Keuzevrijheid burgers»
en «Keuzevrijheid bedrijven», EIM, augustus 2002.XNoot1Kamerstukken II, vergaderjaar 2000-2001, nr. 27 475, blz. 28.XNoot1Daarbij kunnen ook de volgende onderwerpen aan de orde zijn: toepassing
van informatie- en coördinatieverplichtingen bij vergunningverlening
en handhavingsacties, de doorlichting van veiligheidsregelgeving, de stapeling
van regels rond arbeid, het vinden van nieuwe handhavingsmechanismen door
ICT, vereenvoudiging en flexibilisering van het ondernemingsrecht en autonome
gemeentelijke vergunningverlening.XNoot2Het betreft Kinderopvang, Benchmark gemeentelijke dienstverlening, Harmonisatie
planprocedures, Medische beroepen, Verpleegkundigen en verzorgenden in ziekenhuizen,
Onteigeningswet, Openbare inrichtingen, Overstapkosten en Servicegerichte
overheid.XNoot1EIM, Keuzevrijheid burgers, maatschappelijke knelpunten, 2002.XNoot1EIM, Keuzevrijheid burgers, augustus 2002.XNoot2Intomart Beleidsonderzoek, Communicatie Monitor Marktwerking, kwalitatief
onderzoek, juli 2002.XNoot3Ministerie van EZ, Glashelder, meer inzicht in transparantie, oktober
2002.XNoot1Voor de drie de initiatieven geldt dat zij nog maar kort geleden zijn
opgestart, meerdere jaren zullen lopen, en naar verwachting pas over enkele
jaren optimaal bruikbare resultaten zullen opleveren.XNoot1Hierbij moet onder meer worden gedacht aan vergunningen in het kader van
de WRO, bouwvergunningen, vergunningen in het kader van de Wet Milieubeheer
en de Natuurbeschermingswet.XNoot2Hierbij blijven gevoelige locaties zoals het IJsselmeer, Waddenzee en
Biesbosch buiten beschouwing.XNoot1Het gaat daarbij met name om wet- en regelgeving op het gebied van natuur,
milieu en ruimtelijke ordening. Hierbij dient rekening te worden gehouden
met lopende wetswijzigingen en -ontwerpen zoals de Rijksprojectenprocedure. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28755-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl