Wijziging WBO, ISOVSO en WVO met betrekking tot de financiële gelijkstelling; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24645, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-03-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24645 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 30 januari 1996, no.
W05.95.0525, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24645Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 645Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs met betrekking tot de financiële gelijkstellingBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 30 januari
1996 en het nader rapport d.d. 18 maart 1996, aangeboden aan de Koningin door
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede namens de
minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Het advies van de Raad van
State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 27 september 1995, no. 95.007099, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
T. Netelenbos, mede namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet
met memorie van toelichting tot wijziging van de Wet op het basisonderwijs,
de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs
en de Wet op het voortgezet onderwijs met betrekking tot de financiële
gelijkstelling.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 27 september
1995, nr. 95.007099, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 30 januari 1996, nr. W05.95.0525, bied ik U hierbij
aan.1. De in dit advies gemaakte opmerkingen met betrekking tot de in de Wet
op het basisonderwijs (WBO) in te voegen artikelen hebben evenzeer betrekking
op de in de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal
onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) in te voegen artikelen.2. In dit wetsvoorstel wordt de mogelijkheid van materiële financiële
gelijkstelling van scholen geregeld. Volgens de toelichting voorziet de huidige
overschrijdingsregeling weliswaar in een formele financiële gelijkstelling,
maar gaat deze regeling voorbij aan de ongelijke omstandigheden waarin scholen
zich kunnen bevinden. Dit kan in sommige gevallen tot de situatie leiden dat
bepaalde scholen meer en andere scholen minder krijgen dan gezien hun omstandigheden
gerechtvaardigd is. Om die reden wordt het mogelijk gemaakt door middel van
het opstellen van een gemeentelijke verordening of het sluiten van een convenant
tussen de gemeenteraden en alle bevoegde gezagsorganen van de in een gemeente
gevestigde scholen de overschrijdingsregeling buiten toepassing te laten. De Raad van State merkt in dit verband op dat de overschrijdingsregeling
thans een wezenlijk onderdeel vormt van de voor het algemeen vormend lager
onderwijs in de Grondwet neergelegde financiële gelijkstelling. In de
loop der jaren is de overschrijdingsregeling op verschillende punten aangepast
ten behoeve van zowel het openbaar als het bijzonder onderwijs met de intentie
om de financiële gelijkstelling beter tot haar recht te laten komen.
Een drastische wijziging van dit stelsel dient dan ook draagkrachtig te worden
gemotiveerd. Daarnaast is tevens van belang dat in de gewijzigde regeling
het wezen van de financiële gelijkstelling onverkort wordt gehandhaafd.Het college meent dat de motivering van het wetsvoorstel onvoldoende is.
Er wordt slechts opgemerkt dat de overschrijdingsregeling niet altijd even
goed uitwerkt. Dit wordt vervolgens alleen geïllustreerd voor die gevallen
waarin met het oog op specifieke omstandigheden/ kenmerken extra uitgaven
voor het openbaar onderwijs worden gedaan. Voor het overige wordt volstaan
met de referentie aan de uitkomsten van het zogenaamde Schevenings Beraad.
Een dergelijke motivering zou veeleer een wijziging van de regeling ten aanzien
van de geconstateerde tekortkomingen in de genoemde bijzondere gevallen rechtvaardigen
dan de voorgestelde rigoureuze wijziging van de gehele regeling.De wijziging van de vigerende uniforme overschrijdingsregeling heeft echter
ook inhoudelijke consequenties. De Raad is met de Onderwijsraad (reactie van
20 juli 1995 (kenmerk OR 95000114/Alg.)) van oordeel dat de verschillen tussen
de mogelijkheden voor het onderwijs in verschillende gemeenten nog groter
kunnen worden dan nu reeds het geval is. Dit bezwaar klemt te meer omdat,
naar algemeen bekend is, de bekostiging van het onderwijs door het Rijk structureel
ontoereikend is, zodat de aanvullende financiering door de gemeente voor een
groot deel dient om deze structurele tekorten te dekken.Hieraan kan worden toegevoegd dat het begrip maatstaf per gemeente verschillend
uitgelegd zal moeten gaan worden. Immers, in de ene gemeente biedt de overschrijdingsregeling
de maatstaf, in een volgende gemeente moet de maatstaf worden gevonden in
de gemeentelijke verordening en in weer een andere gemeente moet een convenant
de maatstaf gaan bieden.Met betrekking tot de gemeentelijke verordening als maatstaf is in dit
verband nog van belang dat het gemeentebestuur bepaalt welke voorzieningen
(inclusief de daarbij behorende specifieke omstandigheden/ kenmerken) daarin
worden opgenomen. Aan de hand van de (gedetailleerde) omschrijving van dit
voorzieningenpakket moet van geval tot geval worden afgewogen of een school
aanspraak kan maken op de desbetreffende voorziening. Een dergelijke nauwkeurige
omschrijving en limitatieve opsomming van het voorzieningenpakket kan tot
gevolg hebben dat bepaalde omstandigheden/kenmerken van scholen van het bijzonder
onderwijs buiten beschouwing worden gelaten dan wel onvoldoende worden meegewogen.Gelet op het voorgaande betwijfelt de Raad of de beoogde voordelen van
de voorgestelde regeling wel opwegen tegen de hiervoor gesignaleerde nadelen
daarvan. Deze twijfel wordt versterkt door het feit dat de memorie van toelichting
geen inzicht geeft in de omvang en de ernst van de bedoelde tekortkomingen
van de huidige regeling. Het college geeft daarom in overweging te bezien
of het de voorkeur verdient de vigerende overschrijdingsregeling zodanig aan
te passen en te verfijnen dat de geconstateerde tekortkomingen worden geëlimineerd.1 en 2. Essentieel voor de onderhavige regeling is dat de financiële
gelijkstelling zoals neergelegd in de Grondwet onaangetast blijft. Ook de
ter uitwerking daarvan in de wet neergelegde overschrijdingsregeling blijft
bestaan, met dien verstande dat aanvullend aan gemeenten de mogelijkheid wordt
geboden om extra vergoedingen niet via die regeling, maar via een verordening
toe te kennen. Hiervoor wordt een flexibel instrumentarium in de wet opgenomen,
waarbij recht wordt gedaan aan de behoefte van scholen aan rechtszekerheid
en een gelijke behandeling en de behoefte van gemeenten om gelden doelmatig
te kunnen inzetten en snel in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen. Zoals
in de memorie van toelichting reeds is opgemerkt, is de overschrijdingsregeling
één van de systematieken die worden gehanteerd om de grondwettelijk
voorgeschreven financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder
onderwijs vorm te geven. Voor de zogenaamde «andere voorzieningen»
geldt reeds een materiële financiële gelijkstelling.Deze is neergelegd in artikel 74 van de Wet op het basisonderwijs (WBO)
en artikel 82 van de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet
speciaal onderwijs (ISOVSO). Het bevoegd gezag kan een verzoek om zo'n andere
voorziening indienen bij de gemeenteraad. De raad willigt het verzoek in indien
de normale eisen, aan het geven van onderwijs te stellen, niet worden overschreden.Thans wordt voorgesteld om ook voor de voorzieningen waarvoor de overschrijdingsregeling
geldt (personeel en voorziening in de materiële instandhouding), een
aanvraagprocedure in het leven te roepen.Anders dan bij de «andere voorzieningen» zal deze aanvullend
van aard zijn. Als de gemeente zelf openbare scholen in stand houdt, blijft
de huidige overschrijdingsregeling van toepassing voor de voorzieningen waarvoor
geen aanvraag kan worden gedaan (artikel 105d WBO, artikel 102d ISOVSO en
artikel 96i van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO)). Als de gemeente
zelf geen openbare scholen in stand houdt, kàn de overschrijdingsregeling
niet worden toegepast. De materiële financiële gelijkstelling wordt
in voornoemde aanvraagprocedure wel gewaarborgd door de verplichting van de
gemeente om een regeling vast te stellen die geen onderscheid maakt tussen
openbaar en bijzonder onderwijs en voorziet in een behandeling van scholen
naar dezelfde maatstaf.Gelet op het feit dat voor een deel van de voorzieningen reeds een aanvraagprocedure
geldt en dat de overschrijdingsregeling van toepassing blijft op voorzieningen
die niet in de regeling zijn opgenomen, kan mijns inziens niet worden gesproken
van een ingrijpende wijziging. Voorts blijkt uit het voorgaande, dat in de
gewijzigde regeling het wezen van de financiële gelijkstelling onverkort
wordt gehandhaafd. Voor wat betreft de door de Raad van State gewenste «draagkrachtige»
motivering voor de wijziging merk ik het volgende op. In de memorie van toelichting
is op diverse plaatsen naar voren gebracht dat de thans geldende regeling,
die geen rekening houdt met de verschillende omstandigheden waarin de scholen
zich bevinden, er in sommige gevallen toe leidt dat er materieel geen sprake
is van een gelijke behandeling. Dit is geïllustreerd met voorbeelden
die zowel betrekking hebben op het bijzonder als op het openbaar onderwijs. Dat het ontbreken van een materiële financiële gelijkstelling
in de praktijk ook als een probleem wordt ervaren, blijkt uit het brede draagvlak
dat er is voor een aanpassing van de overschrijdingsregeling in die richting.
In dit verband wordt allereerst gewezen op de Gezamenlijke uitspraken van
de vertegenwoordigers van de onderwijskoepelorganisaties en de minister van
Onderwijs en Wetenschapen in het Schevenings Beraad Bestuurlijke Vernieuwing
(Schevenings Beraad). Anders dan de Raad van State meent, rechtvaardigen deze
uitspraken de conclusie dat de aanpassing die in het onderhavige wetsvoorstel
is opgenomen breed gedragen wordt. Ook de adviezen die door de Raad voor de
gemeentefinanciën en de onderwijsorganisaties over het onderhavige wetsvoorstel
zijn uitgebracht, wijzen op een breed draagvlak voor de voorgestelde wijziging.
Deze is bovendien vanuit het oogpunt van effectiviteit van overheidsbestedingen
beter dan de huidige regelingen, omdat duidelijk is waar de extra middelen
naar toe gaan. Gemeenten dienen zich in de nieuwe regeling van tevoren te
realiseren waarvoor zij middelen ter beschikking willen stellen. Dit leidt
ertoe dat zij zich meer bewust dienen te zijn van de kosten van het onderwijs
en de voorzieningen die zij extra willen vergoeden.Uit voornoemde, grotendeels reeds in de memorie van toelichting opgenomen
feiten, moge blijken dat het wetsvoorstel zeer zorgvuldig is voorbereid en
dat er sprake is van een gewenste ontwikkeling.Voorts wijs ik er in dit verband op dat ook in het regeerakkoord (Kamerstukken
II 1993/94, 23 715, nr. 11, pag. 29) is aangegeven dat het automatisme
van de overschrijdingsregeling wordt vervangen door een regeling die de materiële
financiële gelijkstelling tussen openbaar en bijzonder onderwijs realiseert.Niet in te zien valt, waarom de verschillen tussen de mogelijkheden voor
het onderwijs in verschillende gemeenten groter zouden worden dan thans het
geval is. Er is geen reden om aan te nemen dat gemeenten als gevolg van het
onderhavige wetsvoorstel meer geld aan het onderwijs zullen toekennen dan
thans rechtstreeks of via de overschrijdingsregeling aan het openbaar onderscheidenlijk
bijzonder onderwijs wordt verstrekt.De maatstaf voor de extra vergoedingen kan zijn neergelegd in de overschrijdingsregeling
en in een regeling op grond waarvan voorzieningen kunnen worden aangevraagd.
De regeling behoeft, als alle bevoegde gezagsorganen van de scholen in de
gemeente daarmee instemmen, niet in een verordening te worden vastgelegd.
In dat geval kan zij, zoals reeds in de memorie van toelichting is aangegeven,
bestaan uit het bijhouden van een lijst van voorzieningen ten behoeve waarvan
de gemeente uit eigen middelen aan scholen vergoedingen toekent. In alle gevallen
geldt een behandeling van scholen naar dezelfde maatstaf. Voor een school
is het eenvoudig om er achter te komen, welke van deze regelingen in de desbetreffende
gemeenten geldt dan wel gelden (een combinatie tussen de overschrijdingsregeling
en een regeling voor het aanvragen van voorzieningen is ook mogelijk). Gelet
op deze waarborgen valt niet in te zien, welke problemen kunnen rijzen door
het hanteren van verschillende regelingen door de verschillende gemeenten.De gemeentelijke verordening mag op grond van de wet geen onderscheid
maken tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Een gemeente zal zeer moeilijk
voor de rechter kunnen aantonen dat hieraan is voldaan als zij in de verordening
alleen voorzieningen zou opnemen waarvoor openbare scholen op grond van hun
specifieke omstandigheden in aanmerking komen en bijzondere scholen onder
dezelfde omstandigheden niet.In de memorie van toelichting is reeds aangegeven dat de overschrijdingsregeling
in sommige gevallen onredelijk kan uitwerken en dat de voorgestelde regeling
die onredelijkheid beoogt op te heffen. Uit het voorgaande moge duidelijk
worden dat de gekozen methode om de tekortkomingen van de overschrijdingsregeling
op te heffen inderdaad de juiste is.3. In het wetsvoorstel wordt de mogelijkheid geïntroduceerd convenanten
als maatstaf te hanteren. In de toelichting ontbreekt een motivering voor
het openen van deze mogelijkheid. Volgens de toelichting op aanwijzing 2 van
de Aanwijzingen voor convenanten (Ac) verdient het aanbeveling dat ook decentrale
overheden rekening houden met genoemde aanwijzingen. Dit betekent dat ook
het sluiten van een convenant op decentraal niveau vooraf dient te worden
gegaan door een zorgvuldige afweging. Daarnaast wordt, mede gelet op aanwijzing
4 Ac, in gevallen waarin een keuze tussen regelgeving of een convenant aan
de orde is, in beginsel voor regelgeving gekozen. In dat licht verdient het
opnemen van een dergelijke keuzemogelijkheid in een wet in formele zin een
draagkrachtige motivering. Geadviseerd wordt hierin alsnog te voorzien. In
de toelichting zou voorts tot uitdrukking moeten worden gebracht dat het aanbeveling
verdient dat de gemeente een uitdrukkelijke afweging maakt voordat wordt besloten
tot het sluiten van een convenant en dat daarbij rekening wordt gehouden met
genoemde aanwijzingen.3. Door een besluit te nemen om af te zien van vastlegging van de regeling
in een verordening kan de gemeenteraad onnodige beleidslasten voorkomen. Het
opstellen van een verordening vereist immers dat alle gevallen waarin een
gemeente extra geld ter beschikking wil stellen van tevoren bekend dienen
te zijn. De in de memorie van toelichting genoemde mogelijkheid van het bijhouden
van een lijst van voorzieningen biedt wat dit betreft meer mogelijkheden om
flexibel te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Daar staat echter tegenover
dat een verordening voor scholen meer rechtszekerheid biedt. Daarom wordt
voor het hiervoor genoemde besluit van de gemeenteraad de instemming van de
bevoegde gezagsorganen van alle scholen geëist. Dit verdient naar mijn
mening de voorkeur boven het niet opnemen van het vereiste van instemming
van bevoegde gezagsorganen.De toelichting is in de door de Raad van State gesuggereerde zin aangevuld
met de aanbeveling voor de gemeenten om een uitdrukkelijke afweging te maken
voordat wordt besloten tot het met instemming van de bevoegde gezagsorganen
van de scholen in de gemeenten niet vastleggen van de regeling in een verordening.4. In artikel 6 juncto artikel 51 WBO is uitdrukkelijk bepaald dat het
openbaar en bijzonder onderwijs door het Rijk worden bekostigd. Gemeenten
doen geen uitgaven voor een niet door de gemeente in stand gehouden school
dan krachtens de wet. De overschrijdingsbedragen, bedoeld in de artikelen
105a tot en met 105g, blijven ten laste van de gemeente. De Raad merkt hierbij allereerst op dat hij ervan uitgaat dat ook de bedragen
die op grond van de in de voorgestelde regeling bedoelde gemeentelijke verordeningen
of convenanten aan de scholen zullen worden toegekend ten laste van de gemeente
zullen blijven. In de tweede plaats wil het college er met nadruk op wijzen
dat het in de wet neergelegde bekostigingsstelsel geen ruimte laat voor een
gedeeltelijke bekostiging van de voor het onderwijs noodzakelijke voorzieningen
door het Rijk en een aanvulling daarvan door de gemeenten. De redactie van
het eerste lid van de voorgestelde artikelen 105a1 en 105a2 WBO kan de indruk
wekken dat het Rijk bepaalde voor het onderwijs noodzakelijke uitgaven van
de gemeenten niet of niet geheel bekostigt, zodat een aanvullende financiering
van die uitgaven door de gemeenten nodig is.Het college adviseert de redactie van genoemde artikelleden met inachtneming
van het vorenstaande aan te passen. Daarbij verdient het tevens aanbeveling
in de toelichting uitdrukkelijk aandacht te schenken aan de samenhang tussen
de artikelen 6 en 51 WBO en de in te voegen artikelen 105a1 en 105a2 WBO.4. De tekst van de wet en de memorie van toelichting zijn aangepast.5. De huidige sectorwetten geven de besturen van scholen voor bijzonder
onderwijs geen invloed op het vaststellen van de doeleinden waarvoor een gemeente
aanvullende bedragen wenst uit te geven voor het openbaar onderwijs. Daar
staat tegenover dat de schoolbesturen geheel vrij zijn de hun in verband met
die uitgaven toegekende overschrijdingsbedragen naar eigen beleidsinzicht
te besteden voor zelf gekozen doeleinden. In het systeem van het wetsvoorstel
verdwijnt die bestedingsvrijheid wanneer de gemeente een verordening vaststelt,
als bedoeld in de artikelen 105a1 en 105a2 WBO. Schoolbesturen kunnen dan
slechts voorzieningen aanvragen als omschreven in de verordening en zij mogen
ingevolge het voorgestelde artikel 105j WBO de op grond van de beide genoemde
artikelen toegekende vergoedingen slechts besteden voor het doel waarvoor
deze zijn verstrekt. De Raad onderkent dat het verdwijnen van deze bestedingsvrijheid inherent
is aan het systeem van materiële gelijkstelling, dat in het wetsvoorstel
wordt geïntroduceerd. Gevolg van dat systeem is wel dat de invloed van
de schoolbesturen op de aard en omvang van de lokale onderwijsvoorzieningen
sterk is teruggedrongen: zij kunnen enerzijds slechts die voorzieningen aanvragen,
die in de verordening worden opgesomd en zij hebben anderzijds geen wettelijk
vastgelegde invloed op de inhoud van de verordening.Het college is van mening dat de kans van slagen van lokaal onderwijsbeleid –
een ruimer begrip dan onderwijsbeleid van de gemeentelijke overheid –
wordt vergroot wanneer dat beleid vrucht is van op consensus gericht overleg
tussen de gemeente en het bevoegde gezag van (openbaar en) bijzonder onderwijs.
Reeds hierom adviseert de Raad om alsnog een vorm van substantiële invloed
vooraf van de schoolbesturen op aard en omvang van de lokale onderwijsvoorzieningen
in het wetsvoorstel vast te leggen.De Raad heeft bij dit advies niet over het hoofd gezien dat de schoolbesturen
ingevolge het wetsvoorstel achteraf beroep tegen de verordening kunnen instellen
op basis van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Het college heeft echter
laten meewegen dat het beleid van de gemeenteraad door de administratieve
rechter slechts marginaal kan worden getoetst. Op bezwaren tegen de voorgestelde
mogelijkheid van beroep tegen de verordening komt de Raad in punt 7 van dit
advies nog terug.Het college wil in verband met dit advies wijzen op het voorstel van het
overleg van de besturenorganisaties in het bijzonder onderwijs inzake het
basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs (de zogenaamde Contactcommissie)
om in dit wetsvoorstel op te nemen dat het college van burgemeester en wethouders
verplicht is tot het voeren van op consensus gericht overleg met de schoolbesturen
voordat het een ontwerp-verordening aan de gemeenteraad voorlegt. Dit voorstel
verdient naar de mening van de Raad meer aandacht dan daaraan in de memorie
van toelichting is geschonken.5. Zoals de Raad van State zelf ook opmerkt, is het verdwijnen van de
bestedingsvrijheid met betrekking tot de door de gemeente verstrekte middelen
inherent aan het systeem van de materiële gelijkstelling. Deze beperking
van de bestedingsvrijheid geldt echter nadat een verordening tot stand is
gekomen evenzeer voor openbare als voor bijzondere scholen. De gemeentelijke
democratie biedt tezamen met de in de wet neergelegde eis van een gelijke
behandeling van het openbaar en bijzonder onderwijs voldoende waarborg dat
een afgewogen regeling tot stand komt. Gemeenten doen er naar mijn mening
verstandig aan om voorafgaand aan de vaststelling van de verordening overleg
plegen met de bevoegde gezagsorganen van de bijzondere scholen.6. In het vierde lid van het in te voegen artikel 105a1 WBO wordt bepaald
dat het college van burgemeester en wethouders de verordening met betrekking
tot uitgaven van een gemeente aan scholen tijdelijk kan aanvullen met nieuwe
voorzieningen. De Raad ziet niet in waarom in de voorgestelde regeling wordt
gekozen voor een dergelijke tijdelijke aanvullingsmogelijkheid voor het college
van burgemeester en wethouders. Uit de toelichting blijkt slechts dat deze
mogelijkheid is opgenomen om snel op nieuwe ontwikkelingen te kunnen inspelen
en dat de gedachte teruggaat op het Schevenings Beraad. De Raad is door die
motivering niet overtuigd van de noodzaak van deze bepaling. Het college meent
dat de gemeenteraden zonder twijfel in staat en bereid zullen zijn om zo snel
te handelen als de behartiging van het onderwijsbelang eist. De Raad adviseert daarom artikel 105a1, vierde lid, te laten vervallen.6. Naar aanleiding van de desbetreffende opmerking van de Raad van State
zijn de voorgestelde artikelen 105a1, vierde lid, van de WBO, 102a1, vierde
lid, van de ISOVSO en 96g, vierde lid, van de WVO zodanig aangepast, dat het
primaat van de gemeenteraad hierin wordt benadrukt. Voorts is de toelichting
in verband hiermee gewijzigd.7. Op grond van het in te voegen artikel 105a1, vijfde lid, WBO zal artikel
8:2 Awb niet van toepassing zijn op besluiten tot vaststelling of tot wijziging
van een verordening krachtens artikel 105a1, eerste lid. Als gevolg daarvan
zal tegen deze besluiten beroep bij de administratieve rechter openstaan.
Daarover merkt de Raad het volgende op. Bij het tot stand brengen van artikel IVA van de overgangsbepalingen bij
de Wet voltooiing eerste fase herziening rechterlijke organisatie is er welbewust
voor gekozen beroep tegen algemeen verbindende voorschriften pas met ingang
van 1 januari 1999 mogelijk te maken. Van de overwegingen die daarbij een
rol speelden is in dit verband vooral van belang dat een voorziening zal moeten
worden ontworpen die de verhouding regelt tussen dit – aan een uitdrukkelijke
beroepstermijn gebonden – beroep en de daarnaast bestaande mogelijkheid
om ter gelegenheid van het beroep tegen een besluit ter uitvoering van de
betrokken wettelijke regeling alsnog de onverbindendheid van de regeling of
van een bepaling daarvan in te roepen. Verdere nog op te lossen problemen
zijn bijvoorbeeld de bepaling van de kring van belanghebbenden, de vraag of
een bezwaarschriftprocedure ook hier aangewezen is en of de rechter in geval
van vernietiging zelf in de zaak zal moeten kunnen voorzien.De gedachtenvorming over deze vraagstukken verkeert nog in een betrekkelijk
pril stadium. Het gaat echter om vragen waarop wel antwoorden voorhanden moeten
zijn zodra de mogelijkheid van beroep tegen een algemeen verbindend voorschrift
wordt geopend. In theorie is het denkbaar in het kader van het wetsvoorstel
op genoemde punten een regeling te treffen in verband met beroep tegen besluiten
inzake verordeningen krachtens artikel 105a1, eerste lid, WBO. Dat lijkt echter
geen gelukkige optie, reeds omdat op afzienbare tijd een algemene regeling
van kracht zal moeten worden. Daarom meent het college dat thans zou moeten
worden afgezien van het openen van beroep tegen genoemde verordeningen. Gelet
op de omstandigheid dat de vraag naar de verbindendheid van de betrokken verordening
aan de rechter kan worden voorgelegd in het kader van een beroep tegen een
uitvoeringsbesluit, is de Raad van oordeel dat het nog enige jaren achterwege
blijven van deze beroepsmogelijkheid geen onaanvaardbare gevolgen zal hebben.De Raad adviseert derhalve tot schrapping van het vijfde lid van het voorgestelde
artikel 105a1 WBO.7. In het onderhavige wetsvoorstel is gekozen voor het mogelijk maken
van beroep tegen meergenoemde gemeentelijke verordening. Dit is geschied uit
het oogpunt van rechtsbescherming en als waarborg voor de wettelijk vereiste
gelijke behandeling van openbaar en bijzonder onderwijs. Gelet op het begunstigende
karakter van de verordening is het niet waarschijnlijk dat een appellant zal
vragen om een onverbindend-verklaring, zodat het door de Raad van State in
dit verband genoemde probleem zich niet of nauwelijks voor zal doen. Ook de
overige door de Raad onderkende problemen bij beroep tegen een verordening
zijn naar mijn mening in de onderhavige situatie niet onoverkomelijk. Daar
staat tegenover dat door de in het wetsvoorstel opgenomen regeling op kleine
schaal ervaring kan worden opgedaan met beroep tegen verordeningen. Deze ervaring
kan van pas komen bij de uitwerking van de algemene regeling voor beroep tegen
algemeen verbindende voorschriften die per 1 januari 1999 van kracht wordt.
Er behoeft niet te worden gevreesd voor afwijking tussen beide regelingen,
omdat de algemene regeling vanaf de datum van haar inwerkingtreding ook van
toepassing zal zijn op voornoemde gemeentelijke verordening en de in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen regeling voor beroep tegen die verordening op die datum
vervalt.8. Volgens het zevende lid van het in te voegen artikel 105a1 WBO, wordt
voor de toepassing van genoemd artikel een nevenvestiging aangemerkt als een
nevenvestiging die is gelegen in de gemeente van de hoofdvestiging. Daarmee
wordt aangesloten bij de huidige overschrijdingsregeling waarbij de nevenvestiging
eveneens wordt geacht te zijn gelegen in de gemeente van de hoofdvestiging.
Het college merkt op dat er tussen beide regelingen echter een wezenlijk verschil
bestaat. De huidige overschrijdingsregeling is opgenomen in een wet in formele
zin, terwijl de voorgestelde regeling met betrekking tot de financiële
gelijkstelling gestalte moet krijgen in de vorm van een gemeentelijke verordening.
Op grond van artikel 124 van de Grondwet is de regelgevende bevoegdheid van
gemeentebesturen beperkt tot de huishouding van de gemeente, wat onder meer
een territoriale begrenzing impliceert. Ook de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten heeft hierop gewezen in een reactie op het onderhavige wetsvoorstel
(advies van 4 juli 1995, kenmerk OCSR/504395 COGVO/504394 OC 13/66). In de
toelichting wordt geconcludeerd dat er geen sprake zou zijn van strijd met
artikel 124 van de Grondwet omdat het gaat om de toekenning van middelen aan
een school die op het grondgebied van de desbetreffende gemeente is gelegen.
Dit argument heeft de Raad niet overtuigd, omdat de vraag of sprake is van
strijd met artikel 124 van de Grondwet zich nu juist kan voordoen wanneer
een gemeente regels geeft omtrent toekenning van middelen ten behoeve van
een school die niet binnen het grondgebied van die gemeente is gelegen. Naar
de mening van het college is het antwoord op deze vraag afhankelijk van de
opzet en de inhoud van de desbetreffende gemeentelijke verordening. Het wetsvoorstel
is op dit punt zodanig ruim geformuleerd dat de uitvoering op lokaal niveau
in conflict zou kunnen komen met genoemd artikel in de Grondwet. Geadviseerd
wordt in het wetsvoorstel voorschriften op te nemen met betrekking tot de
opzet en inhoud van de gemeentelijke verordening. Overigens kan erop worden gewezen dat ook in het voorstel van wet, houdende
wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs alsmede de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met de decentralisatie van huisvestingsvoorzieningen
(Kamerstukken II 1994/95, 24 455, nrs.1–3) de gemeente waarin de
nevenvestiging is gelegen wordt aangemerkt als de gemeente die verantwoordelijk
is voor de voorziening in de huisvesting. De Contactcommissie heeft in dit
verband opgemerkt dat het de voorkeur verdient op dit punt in de regelgeving
één lijn te trekken (advies van 5 juli 1995, kenmerk 900/95.CC014/JvE/vr).
Ook de Raad is van mening dat het voor de schoolbesturen wel uiterst ondoorzichtig
wordt bij welk gemeentebestuur vergoeding voor een bepaalde voorziening ten
behoeve van een nevenvestiging moet worden aangevraagd.Het college adviseert de regeling inzake de financiële gelijkstelling
zodanig aan te passen dat de gemeentebesturen op wier grondgebied een nevenvestiging
is gelegen op dit punt ook daadwerkelijk verantwoordelijk worden voor de nevenvestiging.8. Onduidelijk is wat de Raad bedoelt met de opmerking dat de vraag of
sprake is van strijd met artikel 124 van de Grondwet zich juist kan voordoen
wanneer een gemeente regels geeft omtrent de toekenning van middelen ten behoeve
van een school die niet binnen het grondgebied van de gemeente is gelegen.
Deze situatie kan zich niet voordoen, omdat de verordening van een gemeente
uitsluitend van toepassing is op de basisscholen die in de gemeente zijn gevestigd,
dat wil zeggen waarvan de hoofdvestiging zich binnen de gemeentegrenzen bevindt.
Hoofd- en nevenvestiging worden daarbij als 1 geheel gezien.Zoals de Raad van State reeds opmerkt, sluit de regeling dat het toepasselijke
regime voor de hele school wordt bepaald door de plaats van de hoofdvestiging
aan bij hetgeen geldt voor de overschrijdingsregeling. Deze aansluiting is
noodzakelijk, omdat zich anders de situatie voor kan doen dat een nevenvestiging
van twee wallen of van geen wal mee kan eten. Het feit dat op grond van het
wetsvoorstel decentralisatie huisvesting een ander regime geldt is het gevolg
van het gegeven, dat de gemeente op wier grondgebied het schoolgebouw dient
te worden geplaatst tevens de gelden daarvoor ontvangt en het schoolgebouw
na buitengebruikstelling ook aan die gemeente toevalt.9. In het wetsvoorstel wordt een onderscheid gemaakt tussen situaties
waarin de gemeente zelf openbare scholen in stand houdt en die waarin de gemeente
zelf geen openbare scholen in stand houdt of openbare scholen ontbreken. In
de WVO wordt thans niet de term «door de gemeente in stand gehouden
school» maar de term «gemeentelijke school» gebruikt. Geadviseerd
wordt in het kader van de uniformering van de terminologie één
term te hanteren. Daarbij verdient het in verband met de harmonisatie van
wetgeving aanbeveling gebruik te maken van het begrip «door de gemeente
in stand gehouden school».9. Overeenkomstig de opmerking van de Raad van State is gekozen voor uniformering
van de terminologie met gebruikmaking van de formulering «door de gemeente
in stand gehouden school». Dit begrip is derhalve in het onderhavige
wetsvoorstel gehandhaafd voor alle daarin gewijzigde onderwijswetten. Voorts
zal in een later stadium de terminologie in de WVO, voor zover dit niet reeds
ingevolge het voorliggende wetsvoorstel gebeurt, dienovereenkomstig worden
aangepast.10. In het algemeen deel van de toelichting, onderdeel «Advies Onderwijsraad
en overige adviezen», wordt er in een reactie op de opmerking van de
Onderwijsraad inzake de delegatie van regelgeving op gewezen dat de Raad van
State reeds meermalen heeft opgemerkt dat de Grondwet niet zonder meer in
de weg staat aan delegatie van regelgevende bevoegdheden aan lagere overheden.
Het college merkt hierbij op dat de Raad aan deze geciteerde opmerking steeds
een nadere nuancering heeft verbonden. Zo heeft hij in het advies met betrekking
tot het wetsvoorstel decentralisatie huisvestingsvoorzieningen het volgende
opgemerkt: «Zoals de Raad van State reeds in enige eerder uitgebrachte
adviezen heeft overwogen, staat naar het oordeel van het college artikel 23,
eerste lid, van de Grondwet niet zonder meer in de weg aan delegatie van regelgevende
bevoegdheid aan lagere overheden, maar moet daarbij wel wijze voorzichtigheid
en grote terughoudendheid worden betracht.» (Kamerstukken II 1995/96,
24 455, B, blz.1). Geadviseerd wordt de toelichting aan te vullen met
deze door de Raad aangebrachte nuancering.10. De toelichting is aangevuld met de door de Raad van State voorgestelde
nuancering.11. Voor enkele redactionele kanttekeningen verwijst het college naar
de bij het advies behorende bijlage.11. Met de redactionele kanttekeningen van de Raad van State is rekening
gehouden, met dien verstande dat niet is voorzien in een aanduiding van de
vindplaats van de in paragraaf 1 van het algemeen deel van de toelichting
opgenomen verwijzing naar een brief van de staatssecretaris aan de Voorzitter
van de vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen, omdat deze brief niet
als parlementair stuk is gepubliceerd.12. Naast de uit het advies van de Raad van State voortvloeiende wijzigingen
van het wetsvoorstel en de bijbehorende memorie van toelichting, is een aantal
andere, technische, wijzigingen aangebracht.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,W. Scholten Ik moge U, mede namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. NetelenbosBijlage bij het advies van de Raad van State van 30 januari 1996, no.
W05.95.0525, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft– De in het in artikel I, onderdeel B, ingevoegde artikel 105a1,
vierde lid, voorkomende fictie, mede gelet op aanwijzing 61 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving (Ar), vermijden.– In het in de artikelen I, onderdeel E, tweede lid, gewijzigde
artikel 105d, II, onderdeel E, tweede lid, gewijzigde artikel 102d, en III,
onderdeel C, tweede lid, gewijzigde artikel 96i, «een verzoek tot de
gemeente kon richten» wijzigen in: een aanvraag bij de gemeente kon
indienen; en «dergelijk verzoek» wijzigen in: dergelijke aanvraag.– In het algemeen deel van de toelichting, onder «Inleiding»,
mede gelet op aanwijzing 219 Ar, de verwijzing naar de parlementaire stukken
voorzien van een nauwkeurige aanduiding van de vindplaats. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24645-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl