Wijziging Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden i.v.m. modernisering medezeggenschap; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29371, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29371 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEELEvaluatie 1997§ 1. De ondernemingsraadDe WORa. Belang van de ondernemingb. Bedrijfsomvangc. Afzonderlijke ondernemingsraadd. Ontheffinge. Bevoegdheden ondernemingsraadf. Aard bijzondere bevoegdhedeng. Stimulerende taak ondernemingsraadh. Algemene geschillenprocedurei. Status reglementj. Voorzieningen en kosten ORk. Scholing en vorming leden OR§ 2 De instellingsraadAlgemeena. Gebrek aan interesseb. Tijdgebrek door stages en examensc. Deelnemers die uit de aard van hun opleiding grote
delen van het jaar niet op de instelling aanwezig zijnd. Slechte beheersing van het Nederlands door deelnemers
in de basiseducatiee. Afgenomen herkenbaarheid door fusies van instellingen
en samenvoeging van de bestaande medezeggenschapsradenOvereenkomsten met de WMOVerschillen met de WMOa. Gedeelde zeggenschapb. Maximumaantal leden van de raadc. Actief en passief kiesrechtd. Karakter van de regeling van de instellingsraade. Stimulerende taak instellingsraadf. Bevoegdheden raadg. Beroepsrecht§ 3. Draagvlak§ 4. Financiële consequenties§ 5. Advies van de Onderwijsraad5.1. Het advies5.2. De reactie van de regeringHet door de Onderwijsraad gehanteerde toetsingskaderVersterking van de positie van de betrokkenen bij de medezeggenschapVerdere bezwaren van de Onderwijsraad tegen de invoering
van de gedeelde medezeggenschapsstructuurDe aansluiting bij het zelfregulerend vermogen van de
onderwijsinstel-lingenOverige opmerkingen van de OnderwijsraadARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IB (en artikel III)CArtikel 8a.1.2Artikel 8a.1.3Artikel 8a.1.4Artikel 8a.2.1Artikel 8a.2.2Artikel 8a.2.3Artikelen 8a.3.1–8a.3.3Artikel 8a.4.1Artikel 8a.4.2, derde lid en artikel 8a.4.3Artikel IIArtikel IIIOnderdelen A tot en met FArtikel IVArtikel VArtikel VIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29371Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 371Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden
in verband met de modernisering van de medezeggenschapsstructuur in de educatie
en het beroepsonderwijs en de versterking van de positie van deelnemers (modernisering
medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN DEELHet onderhavige wetsvoorstel omvat primair het invoeren van de Wet op
de ondernemingsraden (hierna: WOR) voor het personeel en subsidiair de regeling
van een instellingsraad voor de deelnemers in de BVE-sector. De regering heeft
ervoor gekozen de Wet op de medezeggenschap 1992 (hierna: WMO) niet langer
op de BVE-sector van toepassing te laten zijn voor het personeel, maar de
WOR van toepassing te verklaren. Omdat daarmee de medezeggenschapsraad, zoals
deze is geformuleerd in de WMO niet langer kan functioneren is er voor gekozen
door middel van het invoegen van hoofdstuk 8a in de Wet educatie en beroepsonderwijs
(hierna: WEB) de instellingsraad in te voeren terzake van de medezeggenschap
van de deelnemers.De WMO kent als centraal orgaan van de medezeggenschap de medezeggenschapsraad,
waar in de BVE-sector het onderwijspersoneel en de deelnemers gezamenlijk
vertegenwoordigd zijn. Dit wordt de ongedeelde medezeggenschapsstructuur genoemd. De regering is echter van oordeel dat de medezeggenschapsregeling
de ontwikkeling van een professionele arbeidsorganisatie moet ondersteunen.
Een duidelijke afbakening in taken en bevoegdheden van ieder der partners
in de medezeggenschap is derhalve een eerste vereiste. Daarom wordt geopteerd
voor het instellen van twee aparte organen, de ondernemingsraad voor het personeel
en de instellingsraad voor de deelnemers.Ingevolge de WOR is de ondernemingsraad het centrale medezeggenschapsorgaan.
In de ondernemingsraad is alleen het onderwijspersoneel vertegenwoordigd en
niet de deelnemers. De instellingsraad, die naast de ondernemingsraad wordt
ingevoerd, dient derhalve om de kwaliteit van de medezeggenschap van laatstgenoemden
te waarborgen en te bevorderen. De aldus gescheiden medezeggenschapsstructuur
wordt daarom de gedeelde medezeggenschapsstructuur
genoemd. De regering merkt op dat instellingen nu een grotere autonomie kennen
en meer ruimte hebben voor eigen beleid dan tijdens de invoering van de WMO.
Zowel de primaire, als de secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden zijn
inmiddels gedecentraliseerd naar de instellingen. De werkgevers dragen voorts
zelf de verantwoordelijkheid voor de kosten van uitkeringen bij werkloosheid,
ziekte en arbeidsongeschiktheid. Om dit mogelijk te maken is het noodzakelijk
dat BVE-instellingen hun rol als werkgever beter kunnen vervullen en sectorspecifieke
afspraken kunnen maken. Daartoe is verder een kaderstellende CAO-BVE afgesloten.
Deze biedt ruimte voor een nadere invulling van arbeidsvoorwaarden op instellingsniveau.
De ondernemingsraad is het aangewezen orgaan om de onderhandelingen in dit
kader te voeren. Bovendien vormen onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden
in een ongedeelde medezeggenschapsstructuur een ongewenste belasting voor
deelnemers. In lijn daarmee is ook de financiële verantwoordelijkheid
van de instellingen toegenomen. Dit was nog niet het geval tijdens de invoering
van de WMO en bij de ontwikkeling van de WMO is daar dan ook geen rekening
mee gehouden. Op dit moment geldt deze autonomie nog niet voor alle sectoren.
Dat is ook een van de redenen dat de regering ervoor heeft gekozen de WEB
aan te passen in plaats van de WMO op onderdelen aan te passen voor de BVE-sector.
Aanpassing van de WMO zou leiden tot ondoorzichtige, complexe wetgeving, omdat
de deelnemers van de BVE-sector steeds apart vermeld zouden moeten worden.Een bijkomend voordeel daarvan is dat de inzichtelijkheid in de medezeggenschap
is toegenomen, omdat in de WEB alles over de medezeggenschap van de deelnemers
in een apart hoofdstuk (hoofdstuk 8a) is opgenomen.Evaluatie 1997In artikel 49 WMO is vastgelegd dat aan beide kamers der Staten Generaal
vijf jaar na de inwerkingtreding van de WMO verslag over de werking ervan
zou worden uitgebracht. De aldus noodzakelijke evaluatie van de wet resulteerde
in juli 1997 in het rapport «Werking van de Wet medezeggenschap onderwijs
1992». Geconstateerd is dat vijf jaar na haar invoering de WMO niet
meer toegespitst kon worden geacht op de inmiddels sterk gewijzigde besturings-
en bekostigingsverhoudingen tussen de overheid en de onderwijsinstellingen
binnen de BVE-sector. Voorts werd gewezen op de toegenomen professionalisering
van de arbeidsorganisatie op de instellingen, waardoor mede de – vergeleken
met het onderwijspersoneel – vermeende achterstand in kennis en informatie
van deelnemers eerder nog zou toenemen dan verminderen. Tenslotte werd gewezen
op de toegenomen bestuurlijke schaalvergroting van de instellingen, waardoor
de WMO niet geacht kon worden nog te voorzien in een doelmatige en efficiënte
organisatie van de medezeggenschap op deze instellingen.Bij het aanbieden van bovengenoemd evaluatierapport aan de Eerste en Tweede
Kamer werd door het kabinet een beleidsreactie in het vooruitzicht gesteld.
Aan deze beleidsreactie ging een intensief overleg met alle belangengroeperingen
vooraf. Deze beleidsreactie mondde uit in de notitie «De toekomst van
de medezeggenschap in het primair en voortgezet onderwijs en in de BVE-sector»
van 31 januari 2001 (Kamerstukken II 2000/01, 27 400 VIII, nr. 58).
In deze notitie werd gekozen voor de invoering van de WOR in de BVE-sector
met daarnaast een instellingsraad, de al eerder genoemde gedeelde medezeggenschapsstructuur.
Over de genoemde beleidsnotitie werd op 26 april 2001 en 21 juni
2001 een algemeen overleg gevoerd met de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen van de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2000/01, 27 680,
nrs. 2 en 3). De meerderheid van de leden onderschreef daarbij het ingenomen
standpunt van het kabinet.In aansluiting op het vorenvernoemde overleg heeft het kabinet ervoor
gekozen om voor de BVE-sector het systeem van ongedeelde medezeggenschap,
dat wil zeggen één medezeggenschapsraad voor de instelling waarin
zowel personeelsleden als deelnemers zitting hebben, te verlaten.In het onderhavige wetsvoorstel wordt daarom voorgesteld voor de BVE-sector
een gedeelde medezeggenschapsstructuur in te voeren. Voor het personeel wordt
de Wet op de ondernemingsraden (WOR) van toepassing, voor de deelnemer wordt
een instellingsraad opgenomen in de WEB. Betere, specifiek op de betreffende
gesprekspartner toegespitste afspraken met het bevoegd gezag zijn daarmee
mogelijk en versterken de positie van deze afzonderlijke organen. Ook de verbeterde
regeling van het van het adviesen instemmingsrecht binnen de WOR en de WEB
draagt bij aan de verstrekking van beide medezeggenschapsorganen.§ 1. De ondernemingsraadSinds de invoering van de WMO heeft de BVE-sector ontwikkelingen doorgemaakt
die worden gekenmerkt door herstructurering, autonomievergroting en schaalvergroting
van de instellingen.Met name sinds de invoering van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB)
in 1996 is de decentralisatie in de BVE-sector verder vormgegeven. Zo is het
aantal instellingen in de sector teruggegaan van enige honderden tot 731, overwegend grote, instellingen. Deze instellingen hebben
in de WEB een grote programmeervrijheid gekregen voor de onderwijsinhoud.
Daarnaast is de kwalificatiestructuur voor het beroepsonderwijs ingevoerd.De secundaire arbeidsvoorwaarden voor de sector zijn met ingang van 1 augustus
1996 gedecentraliseerd. De autonomie van de instellingen is verder vergroot
door de decentralisatie van de huisvestingsbeslissingen in 1997, de decentralisatie
per 1 augustus 1998 van de verantwoordelijkheid voor de kosten van de wachtgelden
en de invoering van het nieuwe bekostigingssysteem in 2000. Kenmerk van deze
systemen is de vergrote bestedingsvrijheid van de budgetten door het bevoegd
gezag. Tevens is er in het kader van de beroepspraktijkvorming en de invulling
van het beroepsonderwijs een intensief contact ontstaan tussen het regionale
bedrijfsleven en de BVE-instellingen.De wet waarin de verantwoordelijkheid voor de primaire arbeidsvoorwaarden
van het personeel wordt gedecentraliseerd naar de instellingen (Kamerstukken
II 2001/2002, 28 076) is door de Tweede Kamer aangenomen en inmiddels
in het Staatsblad verschenen (Stb. 2002, 204). De decentralisatie van zowel
de primaire, de secundaire als de tertiaire arbeidsvoorwaarden is daarmee
gerealiseerd.De herstructureringsoperatie en de omvorming tot grote instellingen hebben
ertoe geleid dat de vormgeving van de medezeggenschap van de WMO niet langer
toereikend is.Deze ontwikkelingen hadden namelijk tot gevolg dat meerdere medezeggenschapsorganen,
van de verschillende fuserende instellingen, werden samengevoegd tot één
medezeggenschapsraad voor de instelling als geheel. Bovendien dienen arbeidsvoorwaarden
te worden besproken in een medezeggenschapsstructuur waar ook de deelnemers
deel van uitmaken. Een belangrijke doelstelling van dit wetsvoorstel is daarom
het versterken van de positie van het onderwijspersoneel. Dit is in de BVE-sector
met name van belang nu de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden een feit
is. Het is onwenselijk dat de arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen, een
zaak van bevoegd gezag en het personeel, via een ongedeelde medezeggenschapsraad
worden besproken en dat binnen deze raad de besluitvorming over
deze onderwerpen plaatsvindt door het personeel en deelnemers.Arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen behoren in een eigen overlegstructuur
thuis waar deelnemers geen onderdeel van uitmaken. Daar waar de effecten van
deze besluitvorming invloed hebben op de deelnemer moet dit in een eigen overlegstructuur
tussen bevoegd gezag en deelnemers worden besproken.De WOROp grond van artikel 35 WMO is de WOR niet van toepassing op de scholen
in de zin van die wet. Doordat de WMO niet meer van toepassing is op instellingen
op grond van de WEB, wordt de WOR onverkort van toepassing voor de medezeggenschap
van het personeel.Hieronder volgt een korte uiteenzetting van de belangrijkste elementen
van de WOR.a. Belang van de ondernemingOp grond van de WOR wordt de ondernemingsraad ingesteld ten behoeve van
het overleg met en de vertegenwoordiging van de werknemers. Daarbij dient
de OR niet alleen de belangen van de werknemers in beeld te brengen en te
behartigen maar is ook het goed functioneren van de onderneming in al haar
doelstellingen een zaak van de ondernemingsraad. De belangen van een gezonde
onderneming kunnen daarmee niet los worden gezien van een voldoende mate van
betrokkenheid van het personeel.b. BedrijfsomvangIedere ondernemer die een onderneming in stand houdt waarin in de regel
50 of meer personen werkzaam zijn, is gehouden om in deze onderneming een
ondernemingsraad in te stellen. In de BVE-sector heeft een overgrote meerderheid
van de instellingen ten minste 50 werknemers, zodat iedere instelling een
ondernemingsraad zal hebben. Slechts twee vakinstellingen hebben minder dan
50 personeelsleden. Voor deze twee instellingen geldt de verplichting tot
het instellen van een ondernemingsraad niet. Wel schrijft de WOR voor dat
indien een meerderheid van het personeel dit wenst er een personeelsvertegenwoordiging
moet worden ingesteld. Ook kan de ondernemer vrijwillig besluiten een ondernemingsraad
in te stellen. Tenslotte kan de CAO voor de sector voorschrijven dat iedere
ondernemer van die sector een ondernemingsraad heeft.c. Afzonderlijke ondernemingsraadOndernemers stellen voor een onderdeel van een onderneming een afzonderlijke
ondernemingsraad in, indien dit bevorderlijk is voor een goede toepassing
van de WOR in de onderneming. Gedacht kan worden aan de situatie dat het desbetreffende
onderdeel zich qua aard, structuur en organisatie duidelijk manifesteert als
een zelfstandige eenheid binnen de onderneming en het management door gedecentraliseerde
besluitvorming duidelijk eigen bevoegdheden heeft. Voor de instellingen in
een samenwerkingsverband, bedoeld in artikel 1.3.2 van de WEB, zou onderzocht
kunnen worden op welke wijze gebruik kan worden gemaakt van de genoemde mogelijkheid
tot afzonderlijke ondernemingsraden te komen, dan wel tot één
ondernemingsraad te komen.d. OntheffingHet is mogelijk om, voor een periode van vijf jaar, ontheffing te verkrijgen
van de verplichting tot het instellen van een ondernemingsraad. Dit kan indien
bijzondere omstandigheden kunnen worden aangetoond in verband met de aard
van de werkzaamheden of met de omstandigheden waaronder deze werkzaamheden
worden verricht. Ontheffing moet worden gevraagd aan de Sociaal Economische
Raad. e. Bevoegdheden ondernemingsraadAan de ondernemingsraad zijn algemene en bijzondere bevoegdheden toegekend.1. algemene bevoegdheden (artikelen 23 en
24 WOR)De overlegvergadering is de bijeenkomst van de ondernemingsraad en de
ondernemer, vertegenwoordigd door de bestuurder van de onderneming.In de overlegvergadering kunnen alle aangelegenheden die de onderneming
betreffen aan de orde worden gesteld. De ondernemingsraad is, ook buiten de
overlegvergadering, bevoegd voorstellen te doen over deze aangelegenheden.Daarnaast moet tenminste tweemaal per jaar in een overlegvergadering de
algemene gang van zaken van de onderneming worden besproken. De ondernemer
doet in dit kader mededeling over besluiten die hij in voorbereiding heeft
met betrekking tot aangelegenheden waarbij de ondernemingsraad bijzondere
bevoegdheden heeft. Daarbij worden afspraken gemaakt wanneer en op welke wijze
de ondernemingsraad in de besluitvorming wordt betrokken.2. bijzondere bevoegdheden (artikelen 25,
26, 27 en 30 WOR)In artikel 25 WOR zijn uitputtend de besluiten opgesomd waarover de ondernemer
in de voorbereidende fase van zijn besluitvorming advies aan de raad moet
vragen. Daarbij gaat het om besluiten die de ondernemer zelf wil nemen. Tegen
een besluit van de ondernemer dat niet in overeenstemming is met het advies
van de ondernemingsraad kan beroep worden ingesteld bij de ondernemingskamer
van het gerechtshof te Amsterdam.Daarnaast kent artikel 27 WOR een uitputtende opsomming van de onderwerpen
waarover de ondernemingsraad instemmingsrecht heeft. Het betreft dan voorgenomen
besluiten van de ondernemer. Wanneer de ondernemer de instemming van de ondernemingsraad
niet krijgt, resteren hem drie mogelijkheden: a. hij kan afzien van zijn voorgenomen
besluit; b. hij kan het besluit wijzigen volgens de inzichten van de ondernemingsraad;
of c. hij kan na bemiddeling van de bedrijfscommissie de kantonrechter vervangende
toestemming vragen om het besluit te nemen. Een besluit genomen zonder instemming
van de ondernemingsraad of toestemming van de kantonrechter is nietig indien
de ondernemingsraad tegenover de ondernemer schriftelijk een beroep op de
nietigheid heeft gedaan (artikel 27, vijfde lid, WOR).De ondernemingsraad heeft een adviesrecht bij benoeming/ontslag van de
bestuurder (artikel 30 WOR).f. Aard bijzondere bevoegdhedenHet in de WOR neergelegde adviesrecht heeft betrekking op financieel-economische
en bedrijfsorganisatorische besluiten van de ondernemer. Aangelegenheden van
instellingsorganisatorische aard dienen dan ook met de ondernemingsraad besproken
te worden op grond van het adviesrecht van de ondernemingsraad.Het instemmingsrecht heeft betrekking op het sociale beleid, zoals arbeidsvoorwaardelijke
aangelegenheden en arbeidsomstandigheden binnen de instelling. Op instellingsniveau
kan een professioneel statuut worden vastgesteld waarin overleg over onderwijskundige
aangelegenheden is geregeld.g. Stimulerende taak ondernemingsraadArtikel 28 WOR kent een zorgtaak toe aan de ondernemingsraad inzake een
achttal in de wet genoemde onderwerpen. Voor de uitoefening van zijn zorgtaak
kan de ondernemingsraad gebruik maken van zijn initiatiefrecht, maar hij kan
deze taak ook uitoefenen in het kader van zijn advies- en instemmingsrecht. h. Algemene geschillenprocedureIn het geval dat de ondernemer of de ondernemingsraad van mening is dat
aan hetgeen in de WOR is bepaald door ondernemingsraad respectievelijk ondernemer
geen gevolg wordt gegeven, en dit aan betreffende partij te verwijten is,
kunnen partijen na bemiddeling en advies van de bedrijfscommissie1 de kantonrechter vragen de ondernemer daartoe te verplichten.i. Status reglementHet reglement van de ondernemingsraad heeft een andere status dan het
medezeggenschapsreglement (voor de medezeggenschapsraad). Zo stelt niet de
ondernemer, maar de ondernemingsraad zelf het reglement vast. Ook is de ondernemingsraad
er zelf verantwoordelijk voor dat aan de bepalingen en voorschriften van het
reglement gestalte wordt gegeven.j. Voorzieningen en kosten ORDe WOR voorziet in een regeling van de voorziening in de kosten van de
ondernemingsraad. Zo is voorgeschreven dat de ondernemingsraad gebruik mag
maken van de voorzieningen waarover de onderneming beschikt en die de ondernemingsraad
redelijkerwijs nodig heeft voor een goede uitoefening van zijn taken. Daarnaast
bevat de WOR regels over kosten van het raadplegen van deskundigen, het voeren
van gedingen etc.k. Scholing en vorming leden ORDe WOR bepaalt dat de ondernemer en de ondernemingsraad gezamenlijk vaststellen
hoeveel tijd er voor vorming en scholing nodig is teneinde de leden van de
ondernemingsraad hun taken naar behoren te kunnen laten vervullen. Hierbij
wordt een minimum aantal dagen per functie in acht genomen. Drie dagen voor
commissieleden, vijf dagen voor OR-leden en acht dagen voor OR-leden die tevens
lid zijn van een commissie. Deze scholing en vorming dienen in werktijd en
met behoud van salaris te geschieden, maar bij de planning van de cursussen
dient zowel met de belangen van de OR-leden als die van de instelling rekening
te worden gehouden. De kosten van de scholing komen voor rekening van de ondernemer.§ 2 De instellingsraadAlgemeenDe ontwikkelingen binnen het BVE-veld, waaronder de herstructureringsoperatie
waarbij enige honderden kleinere instellingen zijn samengevoegd tot 732, overwegend grote instellingen, hebben geleid tot een
geringe deelname van deelnemers aan de medezeggenschap.Naast de hierboven beschreven ontwikkelingen is nog een aantal andere
oorzaken aan te geven die daar debet aan zijn, en waar, indien relevant, aandacht
aan geschonken moet worden bij het opzetten van een nieuwe medezeggenschapsstructuur.
De in dit wetsvoorstel opgenomen wijzigingen zijn een aanzet om de medezeggenschap
in een instelling te verbeteren, maar voor daadwerkelijke veranderingen moeten
het bevoegd gezag en de deelnemers elkaar serieus nemen en op zoek gaan naar
creatieve oplossingen om de medezeggenschap in de BVE-sector tot een succes
te maken.a. Gebrek aan interesseZoals is gebleken uit de evaluatie van de WMO wordt de daarin gesignaleerde
desinteresse voor een belangrijk deel veroorzaakt door het feit, dat de deelnemer
in de medezeggenschapsraad veelvuldig wordt geconfronteerd met onderwerpen,
die hem niet of nauwelijks aangaan. Dit betreft onder meer de arbeidsvoorwaardelijke
aspecten.Ook overigens staan de onderwerpen die worden behandeld in de medezeggenschapsraden over het algemeen dermate ver af van de dagelijkse
realiteit van de deelnemer, dat het voor de deelnemer niet interessant is
onderdeel uit te maken van de medezeggenschapsraad samen met de personeelsgeleding.Door het «delen» van de medezeggenschapsstructuur zou dit
moeten verbeteren. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht ten aanzien
van arbeidsvoorwaardelijke aspecten en deze dienen dan ook met de ondernemingsraad
te worden besproken. Onderwerpen waarbij de deelnemer wel een directe betrokkenheid
heeft worden besproken in de instellingsraad.b. Tijdgebrek door stages en examensDoor de modulaire opbouw van de opleiding is er in bepaalde periodes sprake
van drukte in verband met examens. Deze periodes zijn echter beperkt. Buiten
deze periodes zijn deelnemers in staat om naast hun studie te sporten, uit
te gaan en andere activiteiten te ontplooien naast de opleiding. Ook zijn
zij in staat via een baan bij te verdienen. In hoeverre er daadwerkelijk sprake
is van een gebrek aan tijd is derhalve niet volstrekt duidelijk. Meer waarschijnlijk
is dat de deelnemer zijn prioriteiten anders legt en er sprake is van een
geringe betrokkenheid van de deelnemer bij de instelling. Deelname aan de
medezeggenschapsraad heeft dan geen hoge prioriteit.Een instellingsraad, waarbij onderwerpen worden besproken die voor de
deelnemer relevant zijn – zoals aangelegenheden die de opleiding van
de deelnemer betreffen – kan, gezien het belang van deze onderwerpen
voor de deelnemer leiden tot een grotere participatie van de deelnemer aan
de instellingsraden, ondanks de stages en examens.c. Deelnemers die uit de aard van hun opleiding grote
delen van het jaar niet op de instelling aanwezig zijnHet nieuwe artikel 8a.2.3 WEB geeft de instellingsraad een instemmingsbevoegdheid
ten aanzien van ondermeer het deelnemersstatuut, de klachtenregeling, de onderwijsovereenkomst
en de model beroepspraktijkvormingsovereenkomst. Deze onderwerpen zijn van
belang voor iedere deelnemer, ongeacht de vraag waar zij grote delen van het
jaar verblijven.Anderzijds is het vanzelfsprekend, dat deelnemers die een groot deel van
het jaar elders verblijven minder binding hebben met de instelling, dan deelnemers
die een groter deel van het jaar op de instelling zitten. Laatstgenoemde groep
deelnemers zal daarom waarschijnlijk een groter deel uitmaken van de instellingsraad.d. Slechte beheersing van het Nederlands door deelnemers
in de basiseducatieDe BVE-sector kent ongeveer 600 000 deelnemers. Twee derde van de
deelnemers in de BVE-sector maakt gebruikt van het beroepsonderwijs. Eén
derde deel volgt de opleidingen in de volwasseneneducatie. Slechts een deel
van de 200 000 deelnemers binnen de volwasseneneducatie beheerst de Nederlandse
taal onvoldoende. Maar ook voor hen geldt dat hun belangen vertegenwoordigd
moeten worden. Door de gedeelde medezeggenschap kan beter rekening worden
gehouden met de taalvaardigheid van de deelnemers, en kan ook de gebruikte
terminologie meer worden toegesneden op de deelnemers.e. Afgenomen herkenbaarheid door fusies van instellingen
en samenvoeging van de bestaande medezeggenschapsradenZowel vanuit de JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs (JOB) als vanuit
de Bve Raad is aangegeven dat het van belang is de betrokkenheid van de deelnemer
te richten op de eigen opleidingssector binnen de instelling.Hiertoe is artikel 8a.1.4 WEB in het wetsvoorstel opgenomen, dat de mogelijkheid
biedt tot het instellen van deelraden. Dit moet de betrokkenheid
van de deelnemer ook verhogen. De afvaardiging via deelraden verkleint immers
de afstand tussen deelnemer en raad, en geeft meer mogelijkheden om die onderwerpen
aan de orde te stellen die de betreffende deelnemer interesseren.De invoering van de WOR is daarom tevens benut om de positie van de deelnemer
verder te versterken.In de Beleidsnota Koers BVE, die op 19 september 2000 aan de Tweede Kamer
der Staten-Generaal is aangeboden (Kamerstukken II 2000/01, 27 451, nr.
1), wordt afzonderlijk aandacht besteed aan de positie van de deelnemer. Eén
van de maatregelen die wordt aangekondigd is dat de positie van de deelnemer
in de WEB wordt geregeld door het instellen van een instellingsraad. Door
de invoering van de instellingsraad wordt de deelnemer de mogelijkheid geboden
een sterke(re) positie in te nemen in de instelling.De discussie met de Tweede Kamer over de Beleidsnota Koers BVE heeft mede
haar weerslag gevonden in de beleidsnotitie «De toekomst van de medezeggenschap
in het primair en voortgezet onderwijs en in de BVE-sector» die op 31 januari
2001 aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal is aangeboden (Kamerstukken II
2000/01, 27 400 VIII, nr. 58). In deze notitie is de positie van de instellingsraad
verder uitgewerkt. Centraal bij de instellingsraad staat dat de deelnemer
in de positie wordt gebracht zeggenschap uit te oefenen over de zaken die
voor hem relevant zijn. Het gaat dan om onderwerpen zoals onderwijs- en examenregelingen,
beroepspraktijkvorming (bpv), de onderwijs- en de bpv-overeenkomst, maatregelen
voor de veiligheid en gezondheid van deelnemers, vaststelling hoogte ouder-
of deelnemerbijdragen, besteding van de middelen uit de ouder- of deelnemerbijdragen
voor de opleidingen, de kwaliteitszorg en de bedrijfsvoering (daarbij inbegrepen
de organisatie en werkwijze) van de instelling.Deze onderwerpen zijn zowel voor de deelnemers in de beroepsopleidende
en de beroepsbegeleidende leerweg als voor de deelnemers in de educatie van
belang. Het instellen van een afzonderlijke raad voor de deelnemers zal de
deelnemer ook kunnen stimuleren tot een grotere participatie in de medezeggenschap
van die instelling en daarbij tot een grotere betrokkenheid van die deelnemer
bij de instelling.Overeenkomsten met de WMODe voornaamste overeenkomst met de WMO is het beleggen van de medezeggenschap
voor de deelnemers op het niveau van de instelling. De uitwerking van de onderwerpen
waarover instemmings- en adviesrecht wordt verleend, verschilt echter ten
opzichte van de WMO: de onderwerpen zijn geclusterd naar onderwerpen die relevant
zijn voor de deelnemer.Verschillen met de WMOa. Gedeelde zeggenschapDe instellingsraad is een zelfstandig orgaan. De instellingsraad kan op
informeel niveau afspraken maken met de ondernemingsraad over uitwisseling
van informatie over relevante onderwerpen (zoals de algemene gang van zaken
in de instelling etc.). Op die manier wordt bewerkstelligd dat instellingsraad
en ondernemingsraad op gelijkwaardige wijze opvattingen uitwisselen. Overigens
kunnen de organen onderling afspraken maken over de wijze waarop onderling
overleg gevoerd. Doelstelling van de medezeggenschap is immers het goed functioneren
van de instelling in al haar geledingen. b. Maximumaantal leden van de raadIn het wetsvoorstel is niet het voorschrift uit de WMO overgenomen van
een maximum aantal leden van de instellingsraad. Reden hiervoor is de mogelijkheid
te openen dat deelnemers uit de verschillende opleidingen en opleidingswegen
in de instellingsraad vertegenwoordigd zijn in de raad, dan wel in deelraden
van de instellingsraad. Hierdoor wordt de zeggenschap van de deelnemer opleidingsnabij
vorm gegeven.c. Actief en passief kiesrechtHet actief en passief kiesrecht wordt toegekend aan alle deelnemers die
aan de instelling zijn ingeschreven. Aan de inschrijving van de deelnemer
aan de instelling kan het bevoegd gezag de voorwaarde verbinden dat de deelnemer
de grondslag van de instelling respecteert (artikel 8.1.1, vijfde lid, van
de WEB).d. Karakter van de regeling van de instellingsraadHet wetsvoorstel beoogt mede om de deelnemer in een sterke positie te
plaatsen ten opzichte van de instelling. Uitgangspunt van het voorstel is
dat de deelnemer en de instelling in goed onderling overleg overeenstemming
bereiken over de inhoud en uitwerking van de onderwerpen (bevoegdheden) van
de medezeggenschap. Om te bewaken dat de belangenbehartiging van de deelnemers
substantieel is, zijn in het wetsvoorstel (artikel 8a.2.1 WEB) naast de bekende
algemene bevoegdheden (artikel 8a.1.3 WEB/artikel 5, vijfde lid, WMO) ook
specifieke bevoegdheden (artikelen 8a.2.2 en 8a.2.3) opgenomen, waarmee de
instellingsraad zowel advies- als instemmingsrecht bezit. Op deze wijze komt
de belangenbehartiging van de deelnemers meer overeen met de op grond van
de WOR georganiseerde belangenbehartiging van het personeel.e. Stimulerende taak instellingsraadZoals in paragraaf 2g van de toelichting uiteen wordt gezet, heeft
de ondernemingsraad een zorgtaak voor een aantal in de WOR genoemde onderwerpen
waarover het personeel van de onderneming een specifieke deskundigheid heeft.
Ondergetekende erkent het belang van dit instrument en heeft daarom besloten
de klassieke zorgtaak die in de WMO is opgenomen uit te breiden met een aantal
onderwerpen op grond waarvan mag worden verwacht dat de deelnemer daarover
een eigen ervaringsbeleving en deskundigheid bezit binnen de instelling, zoals
veiligheid op school, gelijke behandeling en voortijdig schoolverlaten (artikel
8a.1.3 WEB).f. Bevoegdheden raadIn lijn met het karakter van de WEB zijn de onderwerpen die voor de deelnemer
relevant zijn, geclusterd. Om te bevorderen dat een instellingsraad of deelraad
voldoende armslag krijgt om te functioneren en de belangen van de deelnemers
op de juiste manier kan behartigen, zijn de bevoegdheden wettelijk verankerd
(artikelen 8a.2.1–8a.2.3 WEB). Om het werkveld van het bevoegd gezag
en de instellingsraad niet volledig af te perken en de individuele verschillen
tussen instellingen te eerbiedigen, kan er bij reglement van deze bevoegdheden
worden afgeweken. De voorwaarden die zijn opgesteld bij het vaststellen van
het reglement garanderen een voldoende inbreng van de deelnemers hierbij.De voorgestelde nieuwe structuur laat de partijen in de gedeelde medezeggenschap
daarmee feitelijk alle ruimte laat om met elkaar af te stemmen, elkaar te
informeren en elkaar te adviseren.Door de Bve Raad, als branche-organisatie, en de JOB, als organisatie
van de deelnemers, worden richtlijnen opgesteld voor het opstellen van een
reglement. g. BeroepsrechtDe instellingsraad en het bevoegd gezag dienen overeenstemming te bereiken
over de bevoegdheden van de raad die in het reglement worden vastgelegd. De
dwingende eis tot overeenstemming versterkt de positie van de deelnemer. Wanneer
geen overeenstemming wordt bereikt, kunnen de instellingsraad en het bevoegd
gezag het geschil voorleggen aan de geschillencommissie, die voor wat betreft
het functioneren vergelijkbaar is met de geschillencommissie, bedoeld in de
WMO.De uitspraak van de geschillencommissie is bindend voor partijen. Dit
is een belangrijke wijziging ten opzichte van de WMO.§ 3. DraagvlakUit informeel overleg is inmiddels gebleken dat zowel de Bve Raad als
de JOB voorstander zijn van gedeelde medezeggenschap.§ 4. Financiële consequentiesDe kosten van medezeggenschap zijn bij de invoering van de WMO opgenomen
in de rijksbijdrage van de instelling. Aan het onderhavige wetsvoorstel zijn
geen financiële consequenties verbonden. De invoering van de Wet op de
ondernemingsraden voor het personeel en de regeling van een instellingsraad
voor de deelnemers in de BVE-sector dient derhalve budgettair neutraal plaats
te vinden binnen de beschikbare lumpsum aan de BVE-instellingen.§ 5. Advies van de Onderwijsraad5.1. Het adviesDe Onderwijsraad heeft op 1 maart 2002 advies uitgebracht over de wetsvoorstellen
modernisering zeggenschap in de sectoren PO, VO en BVE. Het betreft één
advies over de drie wetsvoorstellen gezamenlijk. In deze paragraaf zal worden
ingegaan op de onderdelen van het advies die (mede) voor de sector BVE van
belang zijn.De Onderwijsraad ziet geen reden om tot een fundamentele wijziging van
het stelsel van medezeggenschap als voorgesteld over te gaan.Een stelsel van gedeelde medezeggenschap leidt bovendien naar de mening
van de Onderwijsraad tot gescheiden besluitvormings- en geschillenprocedures,
met alle overlappingen en tegenstrijdigheden van dien, en kan aanleiding geven
tot coördinatieproblemen en een aanzienlijke verzwaring van de bestuurslast.In aansluiting op het zelfregulerend vermogen van onderwijsinstellingen
is de Onderwijsraad voorstander van de mogelijkheid voor de direct betrokkenen
om op vrijwillige basis te kiezen voor invoering van de WOR. Deze keuzemogelijkheid
zou moeten gelden voor de sectoren PO, VO, BVE en HBO, en niet beperkt moeten
zijn tot de zogenaamde initiatiefrijke scholen in het PO. De Onderwijsraad
verbindt aan deze keuzemogelijkheid wel een viertal randvoorwaarden.5.2. De reactie van de regeringHet door de Onderwijsraad gehanteerde toetsingskaderDe regering deelt de opvattingen van de Onderwijsraad over het speciale
karakter van het onderwijs, evenals het uitgangspunt dat nieuwe regelgeving
noodzakelijk en deugdelijk moet zijn en zo veel mogelijk moet aansluiten bij
het zelfregulerende vermogen van de onderwijsinstellingen. De regering is
echter van oordeel dat het wetsvoorstel geenszins in strijd met deze uitgangspunten
behoeft te zijn. Dat hangt naar het oordeel van de regering ervan af op welke
wijze die uitgangspunten worden ingevuld en welke conclusies
vervolgens aan die invulling worden verbonden. Met een aantal van de in dat
kader door de Onderwijsraad getrokken conclusies is de regering het niet eens.Versterking van de positie van de betrokkenen bij de medezeggenschapDe Onderwijsraad trekt bij de beoordeling van de invoering van de gedeelde
medezeggenschapsstructuur in twijfel of van de beoogde versterking van de
positie van de bij de medezeggenschap betrokkenen wel sprake is. De Onderwijsraad
verwijst naar het eigen en specifieke karakter van het onderwijs op grond
waarvan immers in het verleden weloverwogen en gemotiveerd is gekozen voor
de ongedeelde medezeggenschapsstructuur. De Onderwijsraad verwijst voorts
naar het evaluatieonderzoek van de WMO in 1997, waaruit bleek dat een groot
deel van de direct betrokkenen bij de medezeggenschapsraden redelijk tevreden
was over het functioneren van «hun» medezeggenschapsraad. Kortom,
de Onderwijsraad ziet op grond van deze omstandigheden geen aanleiding en
noodzaak om de ongedeelde medezeggenschapsstructuur te verlaten. Aanpassing
van de WMO is volgens de Onderwijsraad mogelijk en toereikend. Bovendien is
dit beter voor de deelnemers, omdat dan onder meer voorkomen kan worden dat
een (mogelijk verdere) informatieachterstand ten opzichte van de personeelsgeleding
ontstaat, en beter voor het onderwijspersoneel omdat dit personeel dan onder
meer de medezeggenschapsbevoegdheden met betrekking tot de besluiten van onderwijsinhoudelijke
en onderwijsorganisatorische aard behoudt. Het moeten missen van deze bevoegdheden
als gevolg van de gedeelde medezeggenschapsstructuur kan de Onderwijsraad
niet zien als een versterking van de positie van het personeel, maar veeleer
als een verzwakking. De mogelijkheid om de invloed en de betrokkenheid van
het onderwijspersoneel op dit punt te waarborgen door middel van CAO-afspraken
en/of afspraken tussen het bevoegd gezag en de ondernemingsraad neemt dat
bezwaar volgens de Onderwijsraad niet weg.Zoals reeds vermeld, deelt de regering de opvattingen van de Onderwijsraad
inzake het specifieke en eigen karakter van het onderwijs. Dit specifieke
karakter was inderdaad een belangrijke reden om in 1982 de WMO in te voeren.
Zoals echter ook uitvoerig uiteen is gezet in paragraaf 1 van deze toelichting,
benadrukt de regering dat sindsdien de ontwikkelingen in het onderwijs niet
stil hebben gestaan. Integendeel, juist deze ontwikkelingen zijn mede aanleiding
geweest voor de vraag of terzake van de medezeggenschap een uitzondering op
de toepassing van de WOR nog langer te rechtvaardigen viel. Herhaald wordt
dat de regering bij haar keuze uiterst zorgvuldig te werk is gegaan en elke
onderwijssector diepgaand en uitgebreid op de eigen merites heeft bekeken.
Aldus kwam bijvoorbeeld met betrekking tot het PO naar voren dat het voor
deze sector het beste was om de WMO voorlopig nog te handhaven. Kortom, bij
de totstandkoming van de wetsvoorstellen kan geenszins worden gezegd dat de
regering het specifieke karakter van het onderwijs heeft miskend.Dat uit de evaluatie van de WMO 1992 naar voren kwam dat een groot deel
van de direct betrokkenen redelijk tevreden was over het functioneren van
«hun» medezeggenschapsraad, doet aan de redelijkheid en noodzakelijkheid
van de wetsvoorstellen naar het oordeel van de regering niet af. Onbetwist
en verontrustend lijkt immers dat een (te) groot deel van zowel het onderwijspersoneel
als de deelnemers zich onvoldoende betrokken voelt bij de medezeggenschap
op hun onderwijsinstelling.De regering ziet niet in waarom de invloed van het onderwijspersoneel
op zaken van onderwijsinhoudelijke of onderwijsorganisatorische aard niet
gewaarborgd zou kunnen worden door onder meer afspraken bij CAO. Sociale partners
in delen van het onderwijsveld inventariseren dienaangaande reeds nu de mogelijkheden
en denken daar dus anders over.Ten slotte wijst de regering erop dat het slechts ten dele juist is dat
de versterking van de positie van de deelnemers als doelstelling van de beoogde
invoering van de gedeelde medezeggenschapsstructuur wordt aangemerkt. Met
de invoering van deze nieuwe structuur wordt immers met name een versterking
van de positie van het onderwijspersoneel beoogd. Dit is met name van belang
voor de BVE-sector vanwege het feit dat in 2003 de arbeidsvoorwaarden zijn
gecentraliseerd. Primair beoogt de regering normalisering van de arbeidsverhoudingen
en arbeidsvoorwaarden te bereiken, ook op het terrein van de medezeggenschap.Verdere bezwaren van de Onderwijsraad tegen de invoering
van de gedeelde medezeggenschapsstructuurUit het advies van de Onderwijsraad wordt voorts duidelijk dat de Onderwijsraad
een gedeelde medezeggenschapsstructuur in het onderwijs in haar algemeenheid
niet ten goede vindt komen aan zaken als efficiency, saamhorigheid, helderheid
en inzichtelijkheid in de bevoegdheden van ieder der actoren (partners) in
de medezeggenschap. Gescheiden advies- en instemmingsbevoegdheden zullen leiden
tot gescheiden besluitvormings- en geschillenprocedures, aldus de Onderwijsraad,
met alle overlappingen en tegenstrijdigheden van dien. Bovendien zullen hierdoor
tegenstellingen tussen de verschillende medezeggenschapsorganen op de spits
gedreven kunnen worden met aldus de nodige consequenties voor een effectief
en harmonieus onderwijsproces. Het door de Onderwijsraad genoemde gevaar van
informatieachterstand van met name de deelnemergeleding werd reeds vermeld.Met betrekking tot deze bezwaren merkt de regering op dat zij voor haar
niet nieuw zijn. De regering is echter van oordeel dat de kwaliteit en de
doelmatigheid van de medezeggenschap op instellingsniveau niet uitsluitend
bepaald wordt door de structuur van de medezeggenschap, maar dat de partners
in de medezeggenschap in de eerste plaats zelf voor die kwaliteit en doelmatigheid
verantwoordelijk zijn. De regering acht de structuur van de medezeggenschap
echter wel een belangrijk instrument en een randvoorwaarde om de kwaliteit
en doelmatigheid van de medezeggenschap te ondersteunen en te optimaliseren,
en acht zich in dat opzicht ook verantwoordelijk.Met het onderhavige wetsvoorstel meent de regering deze verantwoordelijkheid
ten volle te hebben genomen. Daarbij spreekt het volgens de regering allerminst
voor zich dat de beoogde gedeelde medezeggenschapsstructuur «automatisch»
zou leiden tot de door de Onderwijsraad genoemde bezwaren. Van een verzwaarde
bestuurslast, op de spits gedreven conflicten en onwerkbare situaties, zoals
de Onderwijsraad bij de toepassing van de gedeelde medezeggenschapsstructuur
kennelijk veronderstelt, behoeft zeker geen sprake te zijn als de partners
in de medezeggenschap een optimaal en verstandig gebruik maken van deze nieuwe
structuur. En gezien die structuur ziet de regering niet in waarom de partners
dat niet zouden doen.De aansluiting bij het zelfregulerend vermogen van de
onderwijsinstel-lingenIn het verlengde hiervan ziet de regering ook niet in waarom de invoering
van de gedeelde medezeggenschapsstructuur niet zou aansluiten bij het zelfregulerend
vermogen van de onderwijsinstellingen. Gelet op het feit dat ook deze nieuwe
structuur de partners in de medezeggenschap feitelijk alle ruimte laat om
met elkaar af te stemmen, elkaar te informeren en elkaar te adviseren, verschilt
deze structuur in dat opzicht niet wezenlijk van de structuur van de ongedeelde
medezeggenschap.Meer in het algemeen merkt de regering op dat de WOR als algemene wet
op het terrein van medezeggenschap van werknemers in het bedrijfsleven en
bij de overheid geldt. Voor wat betreft de medezeggenschap van het personeel
is de WMO een bijzondere wet die afwijkt van deze algemene wet. Een dergelijke
afwijking is natuurlijk mogelijk, maar daarvoor dienen dan wel goede argumenten
te bestaan. Bij de totstandkoming van de WMO waren die argumenten voor de
sectoren PO, VO en BVE ook aanwezig. Voor de sector BVE is dat, gelet op de
hiervoor geschetste ontwikkelingen, niet langer het geval.Overige opmerkingen van de OnderwijsraadDe Onderwijsraad kan zich vinden in het toekennen van actief en passief
kiesrecht voor de instellingsraad aan deelnemers, ongeacht of zij al dan niet
verklaren de grondslag van de school te respecteren.Wat betreft de opmerkingen van de Onderwijsraad over de van de WMO afwijkende
beoordeling van een geschil door de geschillencommissie over het reglement
van de instellingsraad, merkt de regering op dat zij niet inziet waarom dit
onduidelijk en onjuist zou zijn. Beoogd wordt immers om de WMO niet langer
van toepassing te doen zijn op de BVE-sector en dat maakt derhalve een zelfstandige
beoordeling en invulling van de meest wenselijke regeling van de medezeggenschap
in deze sector mogelijk en legitiem.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IB (en artikel III)Op scholengemeenschappen waar een school voor voortgezet onderwijs deel
uitmaakt van een instelling voor beroepsonderwijs en volwasseneneducatie,
moet voorkomen worden dat er sprake is van twee verschillende medezeggenschapsstructuren.Zonder voorziening in de WEB en de WMO zou er sprake kunnen zijn van zowel
de ongedeelde medezeggenschapsstructuur op grond van de Wet op het voortgezet
onderwijs, en de gedeelde medezeggenschap op grond van de WEB. In artikel
III is de wijziging op de WMO opgenomen.CEr is voor gekozen om de bepalingen inzake de medezeggenschap van deelnemers
te positioneren in een hoofdstuk van de WEB tussen het hoofdstuk waarin een
aantal specifieke bepalingen voor de deelnemers zijn opgenomen (zoals de onderwijsovereenkomst)
en het hoofdstuk waarin de taken en bevoegdheden van het bestuur zijn omschreven.Artikel 8a.1.2In het vierde lid is het actief en passief kiesrecht van de deelnemer
vastgelegd. Belangrijk is daarnaast dat in het vijfde lid is vastgelegd dat
de deelnemer binnen de instelling door zijn deelname aan de instellingsraad
niet mag worden benadeeld.Artikel 8a.1.3Dit voorschrift bevat de zorgtaken van de raad. Zoals al in het algemene
deel van de toelichting is uiteengezet, is aangesloten bij de strekking van
de stimulerende taak die in artikel 28 WOR is toegekend aan de ondernemingsraad. Artikel 8a.1.4In deze bepaling is de mogelijkheid geopend tot het instellen van deelraden.
Kern is daarbij dat de deelraden opleidingsnabij voor de deelnemer worden
ingesteld teneinde de betrokkenheid van de deelnemer bij de instelling te
optimaliseren. Voor elke opleidingssector kan op die manier een deelraad worden
ingesteld. Dit is van belang voor de beroepsopleidingen (zowel beroepsopleidende
als beroepsbegeleidende leerweg), en voor de opleidingen educatie.Artikel 8a.2.1In het overleg in de vergaderingen van de instellingsraad kunnen alle
aangelegenheden de instelling betreffende aan de orde worden gesteld: het
zogeheten initiatiefrecht. Ook kan de raad voorstellen doen aan het bevoegd
gezag over deze aangelegenheden en standpunten kenbaar maken. Voorwaarde om
dit recht goed uit te kunnen oefenen, is het beschikken over actuele en adequate
informatie. Het bevoegd gezag is verplicht tot het jaarlijks verstrekken van
informatie over diverse onderwerpen die de instelling betreffen. Daarnaast
is het bevoegd gezag verplicht de raad over een aantal in het derde lid omschreven
onderwerpen, onverwijld in kennis te stellen.Artikel 8a.2.2In deze bepaling worden de bijzondere bevoegdheden van de raad geregeld.Artikel 8a.2.3In deze bepaling wordt in het eerste lid een clustering van onderwerpen
genoemd waarop de bijzondere bevoegdheden betrekking hebben. Hiervan kan alleen
op grond van het reglement worden afgeweken. In het tweede en derde lid is
aangegeven dat de raad over diverse onderwerpen instemmingsrecht heeft. Wat
betreft de vaststelling of wijziging van de onderwijs- en examenregeling wordt
sterk geadviseerd om voldoende tijd in te plannen om de instemming te verkrijgen
om handelen in strijd met de wet te voorkomen. Immers, artikel 7.4.8 van de
WEB regelt dat het bevoegd gezag voor 15 april voorafgaand aan het studiejaar
de onderwijs- en examenregeling vaststelt.In het vierde lid zijn de onderwerpen aangegeven waarop de raad een adviesrecht
heeft.Artikelen 8a.3.1–8a.3.3In het instellingsreglement kunnen de onderwerpen, bedoeld in artikel
8a.2.3 van de WEB, nader worden uitgewerkt op een voor de instelling, of een
bepaald deel van de instelling, specifieke wijze. Tevens kunnen er onderwerpen
aan worden toegevoegd.De JOB en de Bve Raad stellen als handreiking een modelreglement op.Ten behoeve van een totaaloverzicht van de geldende regels en afspraken,
is het aan te bevelen in het reglement een bijlage op te nemen met een overzicht
van alle wettelijke bepalingen die voor het functioneren van de instellingsraad
van belang zijn, waarbij met name aandacht wordt gegeven aan de onderwerpen
waar instemmingsrecht dan wel adviesrecht voor is voorgeschreven. Deze niet-wettelijk
voorgeschreven bijlage maakt geen onderdeel uit van het reglement. De voorschriften
over het instemmingsen adviesrecht zijn echter wel wettelijk bepaald en derhalve
niet vrij te interpreteren. Artikel 8a.4.1Doel van deze bepaling is te waarborgen dat een commissie van geschillen
zich uitstrekt over meerdere instellingen, zodat een evenwichtige jurisprudentie
kan ontstaan. Niet is uitgesloten dat de sector komt tot één
geschillencommissie voor de BVE-sector. Dit wordt niet voorgeschreven.Artikel 8a.4.2, derde lid en artikel 8a.4.3In artikel 8a.4.2, derde lid wordt aan de geschillencommissie de bevoegdheid
gegeven een bindende uitspraak te doen over de interpretatie van het hoofdstuk
in de wet over de medezeggenschap en de inhoud van het reglement alsmede over
de vraag of de raad danwel het bevoegd gezag bij afweging van de belangen
van de deelnemers, de instellingsraad en de instelling in redelijkheid tot
het advies respectievelijk het besluit heeft kunnen komen en of het besluit
al dan niet in stand kan blijven.Hierdoor wordt een waarborg geboden voor de positie van de deelnemer in
de instellingsraad en wordt de positie van de instellingsraad als zodanig
versterkt. Datzelfde geldt voor de aan de geschillencommissie gegeven bevoegdheid
te oordelen over de instemmingsprocedure bij het vaststellen of wijzigen van
het reglement, die zijn oorsprong vindt in artikel 8a.4.2, eerste lid, onder
a, en uitgewerkt is in artikel 8a.4.3.Artikel IIHet personeel van een openbare instelling heeft een ambtelijke aanstelling.
Zonder nadere wettelijke voorziening zou daarom op openbare instellingen hoofdstuk
VII B van de WOR van toepassing zijn, hetgeen het openbaar onderwijs en de
daaraan verbonden ondernemingsraden in een andere positie zou brengen dan
het bijzonder onderwijs en de daaraan verbonden ondernemingsraden.Artikel IIIOnderdelen A tot en met FHet van toepassing verklaren van de WOR op het personeel in de BVE-sector
heeft tot gevolg dat de deelnemers in de BVE-sector niet meer onder de reikwijdte
van de WMO kunnen vallen. De WMO is immers geschreven met als uitgangspunt
dat er sprake is van een ongedeelde medezeggenschap en dit regime geldt nu
niet meer voor de BVE-sector. Nu de medezeggenschap voor de deelnemers door
het onderhavige wetsvoorstel in de Wet educatie en beroepsonderwijs wordt
geregeld, moeten de artikelen in de WMO waarin de deelnemers van de BVE-sector
met name genoemd worden, worden aangepast. Dat is de betekenis van de wijzigingen
in de onderdelen A tot en F. De wijziging in onderdeel A, onder 2, voorkomt
dat er op zogeheten verticale scholengemeenschappen, waar een regionaal opleidingencentrum
en een school voor voortgezet onderwijs zijn verenigd tot één
instelling, twee verschillende medezeggenschapregimes zouden gelden.Onderdeel G regelt dat een aantal uitgewerkte wetsartikelen komen te vervallen.Artikel IVDe bevoegde gezagsorganen van BVE-instellingen hebben na inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel twee jaar de tijd om een ondernemingsraad in te stellen.
Tegelijk met de instelling van de ondernemingsraad houdt de medezeggenschapsraad
op te bestaan. Tot dat tijdstip blijft de huidige WMO van toepassing.Indien het bevoegd gezag (de ondernemer) niet verplicht is voor zijn instelling
een ondernemingsraad in te stellen, omdat op die instelling in de regel minder
dan 50 personen werkzaam zijn, en het bevoegd gezag ook niet op vrijwillige
basis een ondernemingsraad instelt, dan houdt de medezeggenschapsraad op te
bestaan twee jaren na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. Overigens is
het aantal BVE-instellingen waar niet uit hoofde van de WOR een verplichte
ondernemingsraad moet worden ingesteld, zeer gering. Bovendien kan het bevoegd
gezag van een dergelijke instelling op vrijwillige basis een ondernemingsraad
instellen. Daarnaast kan de verplichting tot instelling van een ondernemingsraad
ook worden opgenomen in een CAO.Artikel VMet ingang van de datum waarop de medezeggenschapsraad van een instelling
ophoudt te bestaan (en de ondernemingsraad wordt ingesteld), is aan die instelling
van rechtswege een instellingsraad verbonden. Voor die tijd dient derhalve
de eerste verkiezing van de leden van de instellingsraad te hebben plaatsgevonden.
Het bevoegd gezag regelt de eerste verkiezing met instemming van de deelnemersgeleding
van de dan nog bestaande medezeggenschapsraad.Het bevoegd gezag legt binnen drie maanden een voorstel voor een reglement
voor de instellingsraad voor aan de nieuwe instellingsraad; deze termijn kan
met instemming van de instellingsraad worden verlengd. Het reglement voor
de instellingsraad behoeft de instemming van twee derden van het aantal leden
van de instellingsraad.Artikel VIDit artikel bevat een overgangsregeling ter zake van initiatiefvoorstellen
van de medezeggenschapsraad die zijn gedaan voor de datum, bedoeld in artikel
IV, tweede lid, en van aanvragen voor advies en verzoeken om instemming die
voor die datum door het bevoegd gezag aan de medezeggenschapsraad zijn gedaan,
alsmede van geschillen en procedures die op dat tijdstip aanhangig zijn. Hierop
blijft de WMO van toepassing zoals die luidde op dag, voorafgaande aan de
inwerkingtreding van deze wet.Met ingang van bedoelde datum worden de belangen van de medezeggenschapsraad
behartigd door de ondernemingsraad en de instellingsraad gezamenlijk, worden
de belangen van de personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad behartigd
door de ondernemingsraad en worden de belangen van de deelnemersgeleding behartigd
door de instellingsraad.Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,A. D. S. M. NijsXNoot1Stand van zaken per 1 januari 2003.XNoot1De Sociaal Economische Raad bepaalt of er voor het onderwijs een aparte
bedrijfscommissie wordt ingesteld of dat het onderwijs onder een door de Sociaal
Economische Raad te bepalen reeds bestaande bedrijfscommissie komt te vallen.XNoot2Stand van zaken per 1 januari 2003. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29371-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl