Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken; Verslag van een algemeen overleg; Verslag van een algemeen overleg inzake het Europaoverleg VWS
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139544
 2009-2010
 
 21 501-31
 Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken
 
 
 
 
 Nr. 
 197
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 5 januari 2010
 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de vaste commissie voor Europese Zaken
hebben op 25 november 2009 overleg gevoerd met minister Klink van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over:
 
 – de brief van de minister van VWS d.d. 1 december
2009 met de geannoteerde agenda voor de Raad voor Werkgelegenheid en Sociaal
beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken (21 501-31, nr. 190);
 
 
 – de brief van de minister van VWS d.d. 19 juni
2009 met het verslag van de 2947e zitting van de Raad van de Europese Unie,
deel volksgezondheid, op 9 juni 2009 te Luxemburg, d.d. 19 juni
2009, (21 501-31, nr. 178);
 
 
 – de brief van de minister van VWS d.d. 12 augustus
2009 met het verslag van de Informele EU Raad van Ministers van Volksgezondheid,
d.d. 6 en 7 juli 2009 te Jöngköping in Zweden, (21 501-31,
nr. 184);
 
 
 – de brief van de minister van VWS d.d. 2 november
2009 Verslag van de Raad van de Europese Unie voor Werkgelegenheid, Sociaal
Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken van 12 oktober 2009 te Luxemburg,
(21 501-31, nr. 188);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Buitenlands
Zaken d.d. 31 augustus 2009 met Fiche: Voorstel betreffende vaccinatie
voor seizoensgriep (22 112, nr. 909);
 
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Buitenlands
Zaken d.d. 31 augustus 2009 met Fiche: Mededeling inzake kankerbestrijding,
d.d. 31 augustus 2009, (22 112, nr. 903);
 
 
 – VWS-prioriteiten Zweeds EU-voorzitterschap,
d.d. 1 oktober 2009, (21 501–31, nr. 187);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Buitenlands
Zaken. d.d. 27 oktober 2009 met Fiche: Mededeling betreffende Pandemie
(H1N1) 2009 (22 112, nr. 947);
 
 
 – de brief van de minister van VWS d.d. 24 november
2009 met de beantwoording openstaande vragen AO Europa 3 juni m.b.t.
de Stuurgroep Weesgeneesmiddelen en de patentgeneesmiddelen, brief d.d. 24 november
2009 (21 501-31, nr. 191).
 
 Van dit overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Welzijn, Volksgezondheid
en Sport,
 Smeets
 De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
 Waalkens
 De griffier van de vaste commissie voor Welzijn, Volksgezondheid
en Sport,
 Teunissen 
 
 Voorzitter: Van der Veen
 
 Griffier: Sjerp
 
 
 Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten: Schermers, Zijlstra, Van
Gerven en Van der Veen,
 
 en minister Klink, die vergezeld is van enkele ambtenaren van zijn ministerie.
 
 De voorzitter: Ik open dit overleg over Europa.
Dit is een heel internationaal overleg. De spreektijd is vier minuten, maar
korter mag ook.
 
 Mevrouw Schermers (CDA): Voorzitter. Onder
het Zweedse voorzitterschap lijkt de focus op antimicrobiële resistentie
steeds meer verlegd te zijn van het voorkomen van resistentievorming naar
de ontwikkeling van nieuwe effectieve antibiotica. De CDA-fractie vindt het
belangrijk dat onderzoek naar nieuwe antibiotica voortgang vindt, maar heeft
daarnaast de angst dat te veel wordt verwacht van nieuwe medicijnen. We moeten
er primair voor zorgen dat er zo weinig mogelijk resistentie ontstaat. Dat
de ontwikkeling van resistentie in de verschillende landen van een heel verschillend
niveau is, laat zien dat resistentie ook voor een deel is te voorkomen. Al
eerder heb ik namens mijn fractie aandacht gevraagd voor het uitdragen van
ons MRSA-beleid. Graag hierop een uitgebreide reactie van de minister.
 Een belangrijk agendapunt op 1 december is het geneesmiddelenpakket.
Ten aanzien van vervalste geneesmiddelen kiest Nederland ervoor om kwaliteitseisen
te stellen aan grondstoffen en om de controle op vervalsing ook te laten gelden
voor niet-receptplichtige geneesmiddelen. De CDA-fractie vindt die aanpak
goed, maar vraagt zich af waarom de minister ervoor kiest om het toezicht
in geval van niet-receptplichtige geneesmiddelen alleen te verrichten bij
een vermoeden van vervalsing. Zonder goede grondstof immers geen veilig geneesmiddel.
Sommige geneesmiddelen worden te vroeg in de markt gezet. Dat gebeurt dan
onder valse voorwendselen, bijvoorbeeld onderzoek. Hoe kunnen wij dit soort
praktijken voorkomen?
 Dan een vraag over de informatie van de farmacie aan de patiënt.
Wat is precies de Europese stand van zaken? Is er nog een dreiging van «direct-to-consumer
advertising»? Er is weliswaar een verbod op reclame voor receptplichtige
geneesmiddelen, maar de minister heeft herhaaldelijk laten weten dat de grens
tussen reclame en informatie flinterdun is. Laat ik duidelijk zijn over onze
inzet. Juist omdat die grens zo flinterdun is, moeten de farmaceutische industrieën
niet direct de patiënt kunnen benaderen.
 Ten aanzien van grensoverschrijdende zorg is de CDA-fractie blij met de
inzet van de minister voor een grote bevoegdheid van de lidstaten en het uitsluiten
van langdurige zorg. Met het uitsluiten van langdurige zorg is ook voor mijn
fractie een belangrijk bezwaar weggenomen. Wij zijn van mening dat de minister
goed de grenzen van dit dossier bewaakt. Wij zijn oprecht blij met het feit
dat de minister in Europees verband aandacht heeft gevraagd voor een zwarte
lijst van zorgprofessionals die hun vak niet meer mogen uitoefenen. Mijn fractie
heeft hier herhaalde malen op aangedrongen en is blij dat hier nu invulling
aan is gegeven. De ervaringen in Twente en Emmen laten zien dat een dergelijke
lijst noodzakelijk is. De vraag is nu hoe wij aan deze lijst voldoende bekendheid
geven en hoe wij gaan controleren of die lijst wel wordt gebruikt. Hoe kijkt
de minister aan tegen zorgaanbieders die mensen van die zwarte lijst in dienst
nemen, als door het handelen van die persoon schade ontstaat bij een patiënt?
Wat is de prognose voor het bereiken van een akkoord over dit richtlijnvoorstel? 
 Ten slotte ga ik in op de grieppandemie. Ik begin met de gewone seizoensgriep.
De vaccinatiegraad moet in 2010 75% zijn. Dat lijkt een goed uitgangspunt.
Wat opvalt, is dat er consequent gesproken wordt over een dreigende pandemie.
Hoe wordt elk jaar de kans op een epidemie dan wel pandemie geschat en op
welk niveau gebeurt dat: per land of door de hele Unie ineens? Er zijn verschillende
rollen die de EU bij een grieppandemie zou kunnen vervullen. Voor de huidige
pandemie van H1N1 is een gezamenlijke aanbesteding niet meer aan de orde,
gezien het ontwikkelingsstadium van de pandemie en de bestellingen die al
door de verschillende lidstaten zijn geplaatst. Het is logisch dat de landen
die al zelf contracten hebben afgesloten voor de aanschaf van medicijnen,
wijzen op de eigen verantwoordelijkheid van de lidstaten. Nederland behoort
tot die groep landen. Kan de minister ingaan op de inzet van Nederland in
de toekomst? Zal er dan meer gezamenlijk worden ingekocht? Hoe zit het met
de onderlinge solidariteit ten opzichte van de eigen verantwoordelijkheid
van de lidstaten?
 
 De heer Zijlstra (VVD): Voorzitter. Laat ik
beginnen met op te merken dat wij het grosso modo eens zijn met de standpuntbepaling
van het kabinet voor de komende Raad. Ik zal er een paar dingen uitlichten.
Wij onderschrijven dat langdurige zorg geen deel zou moeten uitmaken van de
discussie over de reikwijdte van Europa. Dat past niet binnen de jurisprudentie
van het Hof. Wij ondersteunen die lijn dan ook. Hetzelfde geldt voor orgaandonatie.
Europa moet zorgen voor bemiddeling als er sprake is van urgentie, maar voor
de rest is het aan de nationale lidstaten.
 Wij zijn het eens met de lijn dat er geen directe informatie aan de patiënt
wordt verstrekt over geneesmiddelen. Wij maken daarbij wel het voorbehoud
dat de farmaceutische industrie in staat moet worden gesteld om adequaat te
reageren wanneer anderen overduidelijk incorrecte informatie verstrekken over
medicijnen en vaccins. Als wij dat bij voorbaat blokkeren, worden wij helemaal
gek van alle websites die indianenverhalen verspreiden. Dat slaat te veel
door naar de andere kant.
 Ook steunen wij de opstelling van de regering op het punt van de namaakgeneesmiddelen.
Die moeten wij zo veel mogelijk tegengaan. Ik sluit mij aan bij de vragen
die mevrouw Schermers daarover stelde. Wanneer doe je de controle? Je moet
dat goed doen bij medicijnen die niet zijn voorgeschreven. Wel hebben wij
de vraag hoe het zit met de goedkeuring van geneesmiddelen. Dat gebeurt steeds
meer op Europees niveau.
 Tijdens de behandeling van de begroting hebben wij een discussie gehad
over gentech, zoals de MammaPrint. Ik zal de minister niet weer door de mangel
halen. Ik vraag mij alleen wel af hoe wij omgaan met nieuwe technieken, zoals
een gentechniek die niet meer uitgaat van het toedienen van een medicijn maar
van andere methoden. Voor toxicologisch onderzoek worden nu dierproeven gebruikt,
maar er is ook gentechniek die een beter resultaat oplevert tegen extreem
lagere kosten. Het duurt een tijd voordat wij die techniek breed kunnen toepassen.
Hoe zorgen wij ervoor dat de overheid dit soort technieken vlotter erkent
als een reguliere procedure? Nu doen wij daar in Europa/Nederland meer dan
tien jaar over. Op dat gebied zou Europa een voortrekkersrol kunnen spelen.
Dat zou ook helpen om de uniformering in Europa te bevorderen, bijvoorbeeld
op het gebied van goedkeuring van nieuwe geneesmiddelen of van andere zaken
die getest moeten worden.
 Er zijn een paar dingen waar wij iets minder gelukkig van worden, bijvoorbeeld
gezond en waardig ouder worden, niet zozeer vanwege hetgeen het kabinet hierover
zegt, maar generiek in Europa. Het kabinet schrijft dat het zich er goed bij
kan aansluiten dat er best practices worden uitgewisseld. Daar kun je ook
echt niet tegen zijn. De vraag is natuurlijk überhaupt of er op dat punt
een rol van Europa moet zijn. Best practices kun je ook uitwisselen zonder
dat Europa daar een actieve rol in speelt. Dat zie je op andere punten ook
gebeuren. Als Europa er officieel niet over gaat, dan worden er
toch handvatten gevonden om iets te doen. Op een gegeven moment doet men iets
meer en later nog iets meer. Voordat je het weet, gaat men er echt over vergaderen.
Ik ben het eens met uitwisseling, maar ik ben het er totaal mee oneens dat
Europa hier op welke wijze dan ook een rol in speelt. Ik zou graag zien dat
het kabinet expliciet aangeeft dat Europa daarmee ophoudt. Als de ambtenaren
in Europa op dat punt niets te doen hebben, moeten ze niet gaan kijken of
ze de rol van VWS kunnen overnemen. Dat bepaalt VWS in Nederland zelf wel,
althans dat hoop ik dan maar.
 Hetzelfde geldt voor de alcoholstrategie. Het kabinet is het eens met
het uitgangspunt van de EU dat alle lidstaten zelf verantwoordelijk zijn.
Waarom praten wij er dan over? Wij moeten een duidelijke lijn volgen: niet
meer doen! Tot slot maak ik nog een opmerking over rookvrije ruimten. Het
is prachtig dat wij daar Europees naar gaan kijken. Ik vind het alleen moeilijk
uit te leggen dat Europa aan de ene kant inzet op rookvrije ruimten en aan
de andere kant 1 mld. extra aan subsidie aan de tabaksindustrie verstrekt.
Kan de minister uitleggen hoe wij dat bij elkaar brengen?
 
 Mevrouw Schermers (CDA): U had het toch over
informatie voor de patiënt en niet over reclame?
 
 De heer Zijlstra (VVD): Reclame: nee. Wij
maken alleen het voorbehoud dat men indianenverhalen moet kunnen corrigeren.
 
 De heer Van Gerven (SP): Voorzitter. Ik zal
op een aantal punten ingaan. Ik onderschrijf het gevoel van mijn rechterbuurman:
waar wil Brussel zich allemaal mee bemoeien? Dat deed mij denken aan mijn
tijd in de provinciale staten. Toen bemoeiden wij ons ook overal mee, terwijl
wij er niets over te zeggen hadden. Ik heb het daar niet zo lang uitgehouden.
 
 De voorzitter: Ik mag toch veronderstellen
dat u niet hetzelfde gevoel hebt, nu u in de Tweede Kamer zit?
 
 De heer Van Gerven (SP): De Tweede Kamer niet,
ik had het over Europa, zoals u begrijpt.
 De minister schrijft dat er een geschil is over de patiëntenrichtlijn
en dat er binnen de Coreper nog over gediscussieerd moest worden. Vandaag
zou hij ons daar meer over kunnen vertellen. Wij horen dat graag. Een van
de geschilpunten betreft de particuliere en publieke aanbieders. Bij de vergoeding
wordt geen verschil gemaakt tussen publiek en privaat. Een ziekenfondsverzekerde
kan dus in het buitenland gebruik maken van particuliere zorg. Terecht vrezen
landen met een sterke scheiding tussen publieke en particuliere zorg voor
aantasting van hun systeem. Nu is de SP niet zo’n voorstander van de
scheiding tussen publieke en particuliere zorg, maar het is aan de lidstaten
zelf en niet aan Europa om een zorgstelsel in te richten. Zijn er naast deze
geschilpunten nog andere?
 Wij zijn het eens met de inzet dat de richtlijn niet verder moet gaan
dan de uitspraken van het Europese Hof. Wij vragen ons af of daarvoor wel
een richtlijn nodig is. Krijg je dan niet te maken met allerlei negatieve
bijwerkingen? Is het niet beter om landen die niet handelen naar de uitspraken
van het Hof hierop aan te spreken en bilateraal zaken op te lossen? Of is
de patiëntenrichtlijn toch een manier van Brussel om een Europese zorgmarkt
op te richten?
 Europa wil zich inzetten om alcoholmisbruik bij jongeren te bestrijden.
Dat vinden wij een nobel streven. Wij constateren alleen dat Brussel vaak
juist een belemmering is voor landen om beleid te voeren. Ik geef twee voorbeelden.
Ten eerste: etikettering van alcoholische dranken mocht niet van Brussel.
Ten tweede: het uit de schappen van supermarkten halen van alcoholische premixen
mocht ook niet van Brussel. Ik krijg graag een reactie van de
minister op deze twee punten. Is de minister bereid zich hiervoor in te zetten
tijdens de besprekingen in de Raad volgende week?
 Via het geneesmiddelenpakket kunnen farmaceuten direct consumenten en
patiënten informatie verschaffen over geneesmiddelen of ziektebeelden.
De SP is blij dat dit onderdeel eruit is gehaald. Dat is zeer terecht. Er
is echter nog steeds het internet. Via dat medium worden veel geneesmiddelen
verkocht, met alle gevaren van dien. De veiligheid van geneesmiddelen is niet
gegarandeerd, omdat ze ook via websites vanuit het buitenland worden aangeboden.
Welke maatregelen zijn er op Europees niveau te nemen?
 De EU is van plan, zich in te zetten om de sociaaleconomische gezondheidsverschillen
terug te dringen. Dat vinden wij een prima idee. Voor de SP beperkt de rol
van Brussel zich tot het organiseren van goede samenwerking tussen landen
en het stroomlijnen van onderzoek. Wij vinden het een goed idee dat gekeken
wordt naar het effect van beleidsmaatregelen die in Brussel worden genomen.
Ik denk dan aan de Dienstenrichtlijn, die negatieve gevolgen zou kunnen hebben
voor de inkomenspositie en uiteindelijk ook voor het gezondheidsniveau van
mensen. Ik heb begrepen dat in een van de stukken niet wordt gepleit voor
het verkleinen van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen, maar voor
een verhoging van het algemene niveau. Zou dat niet én-én moeten
zijn?
 Ik kom bij de grieppandemie. Hoe staat het met het doorverkopen van medicijnen?
Is daar zicht op? Ik heb gelezen dat er met Malta een akkoord is. Wij hebben
ook gediscussieerd over het doorverkopen of doorschenken van 10% daarvan
aan ontwikkelingslanden. Hoe staat het daarmee?
 Tot slot heb ik een vraag over de tabaksproducten. In een verslag van
9 juni 2009 heb ik een scherpe interventie van Denemarken over snoepsigaretten
en over de herziening van de tabaksproductenrichtlijn gelezen. Denemarken
pleit ervoor een lijst openbaar te maken van verboden additieven in sigaretten
en de tabaksindustrie wettelijk te verplichten mee te werken aan een onderzoek
naar additieven in sigaretten. Verder wil Denemarken op EU-niveau afspraken
te maken over reclame voor snoepsigaretten. Wat is de inzet van het kabinet
op dit punt geweest? Wat gaat de inzet zijn?
 Voorzitter: Schermers
 De heer Van der Veen (PvdA): Voorzitter. Wij
hebben eigenlijk niet zoveel opmerkingen over deze stukken. Wij kunnen ons
daar in grote lijnen goed in vinden. Bovendien hebben de collega’s al
het nodige gezegd. Mijn inbreng kan dus kort zijn.
 Wij zijn er tevreden over dat de langdurige zorg nu geregeld is in de
patiëntenrichtlijn. Wij hebben nog wel een vraag over publiek-privaat.
Sommige landen zijn bevreesd dat ze er last van krijgen als ze private zorg
in het buitenland vergoeden, omdat ze die dan ook in eigen land moeten vergoeden.
Er wordt aangegeven dat dit nog uitgezocht moet worden. Er is ook een oproep
gedaan aan de lidstaten om daar creatief over na te denken. Wat is de inbreng
van Nederland op dat punt?
 Wat betreft de farmacie benadrukken wij dat het PRAAC ook uit 27 vertegenwoordigers
zou moeten bestaan. Wij vinden nog steeds dat elke lidstaat daarin vertegenwoordigd
zou moeten zijn.
 In de verbeterde bijsluiter zal een samenvatting van de bijsluiter moeten
worden opgenomen. De PvdA-fractie is daartegen. Het samenvatten van bijwerkingen
leidt ertoe dat niet alle bijwerkingen worden vermeld en dat lijkt ons geen
goede zaak.
 Wij hebben moeite met het introduceren van het veiligheidssymbool in het
eerste jaar dat de geneesmiddelen op de markt zijn. Naar ons idee moet ieder
product dat op de markt komt simpelweg veilig zijn. Waarom zou er in het eerste
jaar een veiligheidssymbool op moeten staan? Dat vinden wij lastig,
omdat de indruk wordt gewekt dat het misschien toch niet helemaal veilig is.
 De PvdA is blij dat er een Europese databank komt waar fabrikanten, patiënten
en medici ernstige bijwerkingen per medicijn kunnen melden en dat er op grote
schaal een overzicht komt. Dat zal de veiligheid van de patiënten doen
toenemen.
 Ook wij zijn voor de inzet van een periodiek veiligheidsverslag, het zogenaamde
PSUR. Wij vinden wel dat zo’n verslag binnen 40 dagen na afronding moet
worden beoordeeld. Nu is dat 70 dagen en dat lijkt ons wel erg lang.
 De collega van de SP heeft al gevraagd naar de Mexicaanse griep. Hoe zit
het met het doorverkopen van vaccins aan Malta? Hoe zit het dan met de beschikbaarheid
van vaccins? Wij vinden het een goede zaak dat gekeken wordt of de beoordeling
van markttoelating voor vaccins meer op Europees niveau kan geschieden. Ook
vinden wij het geen slechte gedachte dat binnen Europa gekeken wordt naar
het gezamenlijk gebruik van het vaccin.
 De sociaaleconomische gezondheidszorg staat bij ons hoog op de agenda.
Daar hebben wij ook de nodige aandacht voor gevraagd op nationaal niveau.
Wij vragen ons wel af hoe Europa daaraan kan bijdragen. Meer aandacht vanuit
Europa mag niet betekenen dat er hier minder aandacht is voor deze problematiek.
 Voorzitter: Van der Veen
 Minister Klink: Voorzitter. Ik val vast in
het zwaard van mijn eigen overmoedigheid, maar ik ga toch een poging wagen
om de vragen nu te beantwoorden.
 Mevrouw Schermers heeft gesproken over MRSA. Daar is tijdens verschillende
raadsvergaderingen over gesproken. Het is op de agenda gezet door Slovenië.
Ik heb het in eerdere overleggen ook al gemeld. Het viel mij op dat Nederland
in termen van voorkomen buitengewoon goed scoort, eigenlijk het best van alle
landen. Engeland kijkt ook naar ons om te leren van hoe wij dat oppakken binnen
onze ziekenhuizen. Wij zijn dus een van de best practices, zou ik bijna zeggen.
Ik weet niet in hoeverre er een infrastructuur aan Europese zijde is, maar
het heeft wel de aandacht. Nogmaals, Nederland is voorbeeldig.
 Het is belangrijk om resistentie te voorkomen. Resistentie tekent zich
natuurlijk grensoverschrijdend af en dat probleem moeten wij zo veel mogelijk
zien te ondervangen. Wanneer dit onderwerp ter sprake komt, zal ik daar voortdurende
alertheid voor vragen.
 Een andere vraag was in hoeverre het toezicht op niet-receptplichtige
medicijnen alleen op basis van risico’s gebeurt, dus bij een vermoeden.
Impact assessment van de Commissie toont aan dat niet-receptplichtige geneesmiddelen
nagenoeg niet worden vervalst. Er is toezicht, maar slechts bij een vermoeden
van vervalsing. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de capaciteit. De onderzoekscapaciteit
wordt met name ingezet waar rook is, zodat je vuur vermoedt. Zo gebeurt het
ook bij het OM. Er bestaan internationale richtlijnen voor het opsporen van
grondstoffen. Ik gaf al aan dat niet alles kan worden gecontroleerd vanwege
de capaciteit en de administratieve lasten die dat oplevert voor producent
en fabrikant.
 Ook zijn vragen gesteld over de gezamenlijke aanschaf van vaccins. Dat
heeft onder andere Nederland tijdens de raadsvergadering in Luxemburg aangekaart.
Nederland heeft die oproep aan de Commissie herhaald. De Commissie onderzoekt
op dit moment de voor- en nadelen daarvan. Het heeft inderdaad implicaties.
Zo liepen wij dit jaar het risico van tegen elkaar opbieden in termen van
prijzen. Je wist niet hoe groot het aanbod was, terwijl er wel een enorme
vraag was. Spreiding van de aanschaf van de vaccins levert risico’s
op. Laten wij ervan uitgaan dat wij in de toekomst, anders dan
nu, de risicogroepen kennen. Het ene land gaat dan overmatig inkopen en dat
gaat ten koste van andere landen. Dat zie je nu ook gebeuren. Malta en Macedonië,
om in Europese sferen te blijven, trekken nu bij ons aan de bel met het verzoek
om vaccins aan te schaffen. Het kan zijn dat ze er niet tijdig bij waren of
dat ze er bewust voor hebben gekozen om die vaccins niet aan te schaffen.
Je moet niet uitsluiten dat ze gewoon te laat waren. Die onderlinge afstemming
en solidariteit is echt een punt van aandacht. Ik hoop dan ook dat de Commissie
de voor- en nadelen goed in kaart brengt en met een voorstel komt.
 Mevrouw Schermers heeft gevraagd naar de informatie aan patiënten,
direct-to-consumer advertising en de flinterdunne grens met reclame. Beleid
voeren op het direct aan de consument doorspelen van informatie leidt al snel
tot sluikreclame of symptoomreclame. Dat is een richting die wij niet willen,
namelijk gewoon reclame maken voor medicijnen. Om die reden zijn wij buitengewoon
terughoudend, zo niet negatief, geweest over een Europese aanpak daarvan in
de richtlijn. Het Europees Parlement schrijft op dit moment een rapport, dat
in 2010 uitkomt. Vervolgens is de Raad aan zet. Zoals het er nu uitziet, zal
de Commissie het voorstel van tafel moeten halen. Een gesprek over de inhoud
zal waarschijnlijk niet meer plaatsvinden. Voor zover het dus al plaatsvindt,
is het in maart volgend jaar. Gegeven de kritische kanttekeningen van de Raad
en vervolgens van het Parlement, ziet het er niet naar uit dat dit een kansrijke
strategie is.
 Ook heeft mevrouw Schermers gevraagd naar een prognose voor het akkoord
over de richtlijn inzake grensoverschrijdende gezondheidszorg. In de stukken
heeft zij kunnen aantreffen dat het Zweedse voorzitterschap daar op dit moment
alles aan doet. Een land dat behoorlijk gekant is tegen die richtlijn, is
de komende voorzitter Spanje. De bezwaren hebben vooral te maken met het gegeven
dat het Spaanse stelsel, dat sterk publiek is, de kostprijzen van bepaalde
verrichtingen nauwelijks kent. Dat is lastig als je het maximum van die kostprijs
wilt bepalen teneinde tegen patiënten te zeggen dat zij niet meer kunnen
declareren. Het publiek-private punt speelt ook een rol. Daar kom ik straks
op terug. Hier ligt, voor zover ik geïnformeerd ben, het belangrijkste
bezwaar van een aantal landen. Die richtlijn doet overigens niets anders dan
codificeren wat het Europese Hof op dit moment al stelt. Nederland heeft dat
in wetgeving omgezet. Andere landen hebben dat nog niet gedaan. Anders zouden
die bezwaren er ook niet zijn. Het is op dit moment wel geldend recht, zij
het dat het rechters recht is en geen wetgeving.
 De woordvoerders, inclusief de heer Zijlstra, onderschrijven de lijn van
de regering voor de langdurige zorg. Dat leek ons ook een goede zaak, naast
andere punten. Ik denk dan aan het preferentiebeleid en het naturastelsel.
 Het Europees Parlement heeft de zwarte lijst voor artsen in een van zijn
amendementen ingebracht. Nederland heeft het punt ook naar voren gebracht,
zoals ik vorige keer al meldde. De Commissaris gaf toen aan dit te zullen
oppakken. Wij zouden graag wat meer voortvarendheid zien. Die ontwaren wij
nu nog niet direct, maar wie weet voor wat voor verrassing wij aanstaande
dinsdag komen te staan. Eén ding is duidelijk: het Parlement brengt
dit met enige nadruk naar voren. Dat heeft, naar onze stellige verwachting,
ook het effect dat er een Europese lijst komt. Als die lijst er onverhoopt
niet komt, zal ik de Commissaris daar blijvend aan herinneren. De strategie
is nu om tijdens de onderhandelingsfase tussen Raad, Europees Parlement en
de Commissie het Europees Parlement te ondersteunen in het streven naar een
dergelijke lijst. Wij steunen het Parlement dus volop, nu dat onderwerp van
gesprek is tussen Commissie, Parlement en Raad.
 De heer Zijlstra heeft een terechte vraag gesteld over de uitwisseling
van best practices. Zijn collega, mevrouw Schippers, zei dit al in het allereerste
overleg dat ik bijna tweeënhalf jaar geleden met haar had. Europa lijkt
wel een colporteur; het zet een kleine teen tussen de deur en vervolgens wringt het zich naar binnen. Dat is een mooi beeld. Even ter relativering,
Europa heeft daarvoor geen zwaar opgetuigd ambtelijk apparaat. Europa faciliteert
de uitwisseling van informatie, maar het is geen steunfunctie die in Europa
is belegd. Dat neemt niet weg dat dit soort patronen er inderdaad makkelijk
in kunnen zitten. Ik ben daar voortdurend een beetje huiverig voor, laat ik
maar van binnenuit spreken.
 In dit verband is terecht een opmerking gemaakt over alcohol. Als ik in
Zweden zit en alcohol wordt op de agenda gezet, denk ik bij mijzelf: ja, maar
daar gaan wij toch eigenlijk over. Dan krijgen we exposés over hoe
het in verschillende landen loopt, enz. Dat is informatief en nuttig en ook
wel aardig in termen van best practices, maar er komt wat mij betreft geen
enkele vorm van regelgeving aan te pas, behoudens als het gaat om de interne
markt en over eisen die je aan producten stelt. Dan heb je het over de etikettering
en over de premixen, of hoe het ook heten mag, die de heer Van Gerven zo-even
noemde. Wanneer je daar een eigen beleid in gaat voeren, komt het vrije verkeer
van goederen en de mededinging in beeld. Dat is een andere sfeer dan van overheidswege
interveniëren in termen van gezondheid. Het gezondheidsbelang wordt soms
als publiek belang gehanteerd, om vervolgens een rechtvaardiging te vinden
voor een inbreuk op het vrije verkeer van goederen. Daarin moet altijd een
balans worden gezocht. Ik kom zo nog terug op de opmerking hierover van de
heer Van Gerven.
 De vraag over de alternatieven voor dierproeven viel in tweeën uiteen.
Wij zijn met ASAT en andere trajecten bezig om die alternatieven op te waarderen.
Ik ben daar een groot voorstander van, precies om de reden die zo-even werd
genoemd. Het is een besparing van kosten en levens, dus een maatschappelijk
en een economisch doel lopen hier als het ware in elkaar over. Ik ben hier
echt een groot voorstander van. We hebben voor het komende jaar wat middelen
gereserveerd om dat verder te stimuleren; hopelijk oplopend tot 1 mln. over
een reeks van jaren. Hierover is ook gesproken bij de begrotingsbehandeling.
De andere vraag was in hoeverre innovaties voldoende snel worden opgenomen
in pakketten en in richtlijnen.
 
 De heer Zijlstra (VVD): Misschien even ter
correctie, het gaat mij niet zozeer om innovatie op zichzelf als wel om de
innovatieve goedkeuringsprocedures. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat dit soort
procedures, even los van daadwerkelijke innovaties, worden opgewaardeerd tot
iets waarvan de overheid zegt: als je door zo’n procedure heen bent
gelopen, dan is een geneesmiddel veilig, om maar wat te noemen?
 
 Minister Klink: Tijdens de begrotingsbehandeling
heb ik al gezegd dat ik in december een advies ontvang van het CVZ over de
voorlopige opname. Ik put nu even uit mijn geheugen, maar u hoort er binnenkort
over. Ik ben dat domweg met u eens. Bij die innovaties duurt het soms tien
tot twaalf jaar, voordat er überhaupt iets op de markt komt. Vandaar
ook die enorm hoge kosten die er vervolgens mee gemoeid zijn. Er is zoveel
tijd en geld mee gemoeid dat het een drempel voor innovatie kan zijn. Dat
wordt vervolgens vertaald in patenten die ervoor moeten zorgen dat dit geld
niet nutteloos geïnvesteerd is. Dat betekent weer dat de toetreding van
andere fabrikanten van generica en dergelijke in de problemen komt. Ik zie
dat punt.
 De heer Zijlstra merkte op dat de farmaceutische industrie de mogelijkheid
zou moeten hebben om te reageren op inadequate of valse informatie op internet.
Het voorstel van de Commissie is gericht op het verstrekken van informatie
aan patiënten die al beschikbaar is in de bijsluiter en een summary van
de product characteristics. Dat voorstel gaat niet over informatie via internet.
Ik vind wat de heer Zijlstra meldt het overwegen waard, maar ik zeg niet dat
ik dit ooit inbreng. Wij hebben grote bezwaren bij het initiatief van de Commissie
wat betreft directe informatie aan de consument. Gezien de ervaringen
in de afgelopen weken kan ik mij voorstellen dat een farmaceut ook wel eens
de handen wringt en denkt: hemel, wat wordt er allemaal gedebiteerd. Ik zal
bij onze afdeling die erover gaat, een verzoek neerleggen om dit te verkennen.
 Wij hebben in Nederland onderzoek gedaan naar het voorkomen en aanpakken
van vervalste geneesmiddelen. Dat wordt in het Engels vertaald en dat zullen
wij ook verspreiden in Europa.
 De heer Van Gerven sprak over het terugdringen van gezondheidsverschillen.
Ik refereer aan de motie van mijn linkerbuurman, de voorzitter van deze vergadering,
de heer Van der Veen, waarin ons twee jaar geleden al werd verzocht om met
een brief te komen. Die is er ook gekomen en die hebben wij onlangs besproken.
Van de week heb ik gesproken bij het Convenant Overgewicht, en ik heb dat
ook in de Kamer gemeld. Die gezondheidsverschillen zijn inderdaad enorm, namelijk
wat betreft levensverwachting zeven jaar en wat betreft gezonde levensverwachting
19 jaar. Dat is toch heel wat, moet ik zeggen. Dat heeft heel veel met leefstijl
te maken. Ik ben terughoudend om daarin te interveniëren, maar er is
des te meer reden om te streven naar een gezamenlijke aanpak van scholen,
werkgevers, gemeenten, wijzelf en artsen vanuit die leefstijl en zelfmanagement,
wat met chronische ziekten te maken heeft. Die gezamenlijke aanpak moeten
wij wel proberen te realiseren, want het zijn inderdaad wel enorme aantallen.
 Met die intentie zal ik mij in Europa in het debat mengen. Dat neemt niet
weg dat Europa ook hier wel zijn eigen domein moet kennen, want dit is toch
voor een groot deel nationale politiek; wat heet, misschien wel voor honderd
procent nationale politiek.
 
 De heer Van Gerven (SP): Voorzitter. Ik begrijp
het antwoord van de minister niet goed, als ik het met de tekst vergelijk.
Ik zal de tekst even citeren, want deze triggerde mij heel erg. Deze luidt
als volgt: sociaaleconomische gezondheidsverschillen; doelstelling moet niet
zijn het verkleinen van de kloof, maar verhogen van het niveau in/binnen alle
lidstaten. En dan staat er tussen haakjes: nivellering is een risico voor
lid- staten met een hoog niveau. Dat is wat er staat. Ik begrijp wel dat de
minister niet wil dat we allemaal naar het laagste niveau afzakken. Dat moge
duidelijk zijn. Maar ik mag toch wel veronderstellen dat hij ook vindt dat
die verschillen eigenlijk toch kleiner zouden moeten worden, zowel nationaal,
wat primair onze verantwoordelijkheid is, als internationaal?
 
 Minister Klink: Ja, je kan er een hele grap
over maken door na te denken over de vraag hoe wij degenen die hoog scoren
naar beneden kunnen brengen, maar dat zullen we maar niet doen, lijkt me zo.
In die zin is eigenlijk wel evident dat er geen nivellering moet ontstaan
met een verkeerde beweging, namelijk naar onder in plaats van naar boven.
Om echt verschillen weg te nemen, zou je moeten proberen te ondervangen dat
mensen meer risico lopen om vroeg te overlijden dan wel sneller in het leven
te maken krijgen met chronische aandoeningen, en dat is vooral nationaal beleid.
Dat is volstrekt helder wat mij betreft. Binnenkort ontvangt de Kamer een
fiche over dit onderwerp.
 
 De heer Zijlstra (VVD): Dan komt er dus weer
een fiche. Een fiche betekent dat Europa zich er tegenaan bemoeit. Ik ben
het eens met de minister dat dit nationaal beleid is. De gezondheidsverschillen
tussen Europese landen hebben ook weer allerlei oorzaken, zoals het weer of
voedingspatronen etc. Daar moet Europa zich toch echt niet mee gaan bezighouden.
Ik zou ook hier weer zeggen: hoe gaan wij voorkomen dat Europa zich er op
een of andere wijze tegenaan gaat bemoeien. Hier gaan ze gewoon niet over,
punt. 
 
 Minister Klink: Waarschijnlijk treft u in
het fiche dan ook aan dat het niet proportioneel is of dat het niet aan de
subsidiariteitstoets voldoet. Ik ben het met u eens dat wij van alle onderwerpen
waarbij wij van binnenuit het gevoel hebben dat Europa zich er niet mee moet
bemoeien, kunnen wegkomen door te zeggen dat het benchmarks zijn. Langzamerhand
heb je op alle domeinen van de volksgezondheid benchmarks lopen. Ik zal de
Commissie eens vragen om een inventarisatie te maken hoeveel fte’s en
kosten daarmee gemoeid zijn. Het bespaart soms ook wel geld. Wanneer op nationaal
niveau vergelijkingen plaatsvinden, en dat gebeurt op mijn departement ook
vaak, is het soms wel handig om te kunnen terugvallen op zo’n faciliteit.
Het lijkt mij helemaal niet zo gek om dat een keer in beeld te brengen. Een
goede vervolgvraag lijkt mij hoe vaak dit als vervolg op een benchmark weer
is opgepakt op de agenda. Zal ik die twee dingen eens vragen?
 
 De heer Zijlstra (VVD): Dat lijkt mij bijzonder
interessante lectuur.
 
 Minister Klink: In het verlengde daarvan ligt
de openbare lijst van additieven van Denemarken. In hoeverre zullen afspraken
gemaakt worden op Europees niveau? Denemarken heeft opgeroepen om de tabaksproductenrichtlijn
te herzien. Dit is een oproep aan de Commissie en daar heb ik verder geen
informatie over. Het is bijna Sinterklaas, maar er is mij verder niets bekend
vanuit de Commissie over afspraken over snoepsigaretten. Mocht daar verandering
in komen, dan zal ik dat melden.
 
 De heer Van Gerven (SP): Het gaat de SP-fractie
natuurlijk vooral om uw kijk daarop en uw inzet. De inzet van Denemarken heb
ik geschetst. Ondersteunt u die?
 
 Minister Klink: Eerlijk gezegd heb ik niet
zo snel een opinie over die snoepsigaretten. Soms heb ik dan het gevoel: mijn
hemel, waar hebben we het over?
 
 De heer Zijlstra (VVD): Dat gevoel hebben
wij nou nooit.
 
 De heer Van Gerven (SP): Nog even ter verduidelijking,
ik heb het over het document 10 075/09. Dit is een verslag wat u aan
ons hebt gestuurd waar ik mij op beroep. U hebt daar vast een mening over.
 
 Minister Klink: Toen u dat getal noemde, dacht
ik: ah, die bedoelt hij. Dat was erg verhelderend. Nee, ik heb daar eerlijk
gezegd niet direct een mening over. Ik weet zelfs niet of ik een mening wil
hebben over die snoepsigaretten. Dat neemt niet weg dat ik daar misschien
wel een mening over moet hebben. Als het aan de orde is, laat ik die opvatting
zo snel mogelijk weten. Op dit moment moet ik het antwoord op die vraag schuldig
blijven.
 De heer Van Gerven vroeg ook wat er speelt bij de richtlijn voor grensoverschrijdende
zorg. Dat heeft onder andere te maken met de vergoedingen, de vergoedingshoogte
en met publiek-privaat, zoals ik zo-even in de stukken aantrof. Ik verwacht
dat er wel overeenstemming komt over een richtlijn voor grensoverschrijdende
zorg.
 Over publiek-privaat heeft de heer Van der Veen ook een vraag gesteld.
Het hangende punt zijn de vergoedingen en de mate waarin we kostprijzen in
eigen land kennen. Dat heeft er vaak mee te maken dat men een publiek stelsel
kent dat langs andere wijze dan via prestaties wordt gefinancierd. Daar speelt
dat met name. In de Europese jurisprudentie wordt geen onderscheid gemaakt
tussen private en publieke aanbieders. Het is aan de lidstaten zelf voorbehouden
hoe ze dat inrichten. Anders zou je de merkwaardige figuur krijgen dat iemand
uit Spanje zich niet bij de reumakliniek mag laten behandelen, terwijl iemand
uit Nederland of uit Frankrijk, dat ook private ziekenhuizen
kent, dat wel mag. Als je daar tegenaan loopt, zou inbreuk worden gedaan op
het vrije verkeer van mensen, goederen, diensten, enz. Ik snap ook wel dat
je dit kunt omdraaien. Wanneer je geen private partijen in je land wilt en
je kunt wel naar het buitenland, kan dat als een inbreuk ervaren worden. Langs
die lijnen scharniert de discussie.
 De heer Van Gerven vroeg naar de doorverkoop van vaccins. Dat is inderdaad
een belangrijk punt. Het kabinet overweegt om snel te besluiten over het volgende.
Wij hebben onze risicogroepen gevaccineerd, althans die programma’s
lopen. Wij zijn binnen de grenzen gebleven van wat er aan vaccins beschikbaar
is. Wij hebben op dit moment zogezegd iets over en wij staan voor de afweging
om dat te verkopen of dat als strategische reserve aan te houden en helemaal
niets te verkopen. De risicogroepen zijn gevaccineerd. De Gezondheidsraad
zegt dat gezonde Nederlanders zich uit medisch oogpunt niet zouden moeten
laten vaccineren. In landen als Malta en Macedonië zijn er mensen die
wel tot de medische risicogroepen behoren, zoals kinderen, die opgenomen worden
op de IC. Er is geen sprake van overmatige sterfte, maar wel van schade aan
de longetjes van die kinderen wanneer beademing moet plaatsvinden.
 Gezien die feiten staan wij voor de afweging of wij dat voor onszelf houden,
voor eventualiteiten, of dat gaan verkopen ten behoeve van de risicogroepen
daar. Uit mijn opmerkingen mag men afleiden dat ik vind dat wij eigenlijk
gehouden zijn om dat te verkopen aan landen die hun eigen medische risicogroepen
daarvoor in aanmerking willen laten komen. Dat is ook een vorm van solidariteit.
Deze week vindt de finale afweging plaats. Daarover zullen wij de Kamer natuurlijk
berichten.
 Ik denk dat deze week ook een finale afweging plaatsvindt over een schenking
aan ontwikkelingslanden. De minister van Buitenlandse Zaken, de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking en ik zelf buigen ons op dit moment over die vraag.
Ik teken hierbij aan, zonder vooruit te lopen op de uitkomst, dat moet men
echt van mij aannemen, dat aan het begin van deze afwegingen een punt naar
voren werd gebracht door mijn collega Koenders wat ik eigenlijk wel kon billijken.
Stel dat hij dat betaalt uit zijn gaandeweg ook krapper wordende budget, moet
hij dat dan weghalen bij de bestrijding van hiv/aids of andere ziekten die
meer ingrijpend zijn, ook in die landen, dan de huidige griep? Dat is een
heel lastige afweging.
 
 De heer Zijlstra (VVD): De afweging die de
minister neerlegt, kunnen wij volgen. Dat is ook een dilemma. Maar er worden
vanuit dat budget ook heel veel andere dingen gefinancierd waar je wel een
vraagteken bij kunt zetten. Als men die discussie voert, moet deze echt in
de breedte worden gevoerd, maar dat lijkt mij in dit overleg niet verstandig.
 
 De voorzitter: De geest van de heer Boekestijn
waart nog rond, merk ik.
 
 Minister Klink: U hebt gelijk in die zin dat
je de middelen die worden ingezet voor de hoogste prioriteit, kunt spiegelen
met de bestrijding van deze griep. Je kunt ook zeggen dat deze griep wellicht
meer prioriteit heeft dan andere zaken die spelen binnen deze begroting. Dat
klopt. Ik zal de uitkomst zo snel mogelijk laten weten.
 
 De voorzitter: Als ik even mag interrumperen,
in het stuk wordt aangegeven dat de Commissie zich over deze problematiek
gaat buigen. Ik was nieuwsgierig in welke mate wij ook bijdragen aan creatieve
oplossingen rond dit probleem.
 
 Minister Klink: Ik heb zo-even aangegeven
hoe ik daar zelf in zit. Ik vind echt dat het aan lidstaten zelf is om te
bepalen of ze private instellingen willen. Als de lidstaat zelf vindt dat
daar toereikende en kwalitatief verantwoorde zorg plaatsvindt, zou het raar
zijn als Nederland zou zeggen dat dit eigenlijk niet mag en dat
onze patiënten daar niet heen mogen. Ik zou de jurisprudentie van het
Hof toch maar willen volgen, want anders krijgen wij onverkwikkelijke toestanden;
dat het ene land gaat bepalen dat zijn patiënten niet naar een ander
land mogen, voor zover daar private zorg is, of dat dit anders niet wordt
betaald. Dat lijkt mij een enorm gekriskras van overwegingen. De voorwaarde
is dat het veilige en toereikende zorg is, maar ook dat laten we aan de lidstaten
zelf over. Er komt geen Europese inspectie voor de gezondheidszorg of Europees
kwaliteitsbewakingssysteem. Het moge duidelijk zijn dat het complex ligt.
Daarom snap ik Spanje ook wel. Ik begrijp het wel, want het hakt erg in op
je eigen stelsel en dus ook op het subsidiariteitsbeginsel.
 
 De heer Van Gerven (SP): Ik heb gevraagd of
dit soort kwesties wat betreft de codificatie van de uitspraken van het Hof
niet bilateraal op te lossen zijn?
 
 Minister Klink: De strekking van de jurisprudentie
van het Hof is dat deze voor alle landen geldt. De vraag is in hoeverre je
je daaraan accommodeert. Totdat iemand wellicht een rechtszaak aanspant en
zegt dat hij in zijn gerechtvaardigde belangen geschaad is. Dat vergt meestal
een enorm lange weg van eerst nationale en vervolgens Europese rechtspraak.
Ik vermoed dat de Commissie met deze richtlijn is gekomen om voor iedereen
gelijk helderheid te creëren.
 De heer Van der Veen vroeg in hoeverre het Periodic Safety Update Report
binnen 40 dagen gerealiseerd kan worden. Hierover wordt onderhandeld in de
raadswerkgroep geneesmiddelen. Die termijnen liggen nog ter bespreking voor.
 Een andere vraag van de heer Van der Veen is waarom er in het eerste jaar
veiligheidskenmerken op producten staan en daarna niet meer. Het voorstel
vervalste geneesmiddelen ligt ter onderhandeling voor. Deze week is er nog
gesproken over veiligheidskenmerken. Dat ligt allemaal nog open. Ik kan de
heer Van der Veen daar niet en detail over informeren, maar als ik het goed
begrijp, zou dat impliceren dat er maar voor een jaar een veiligheidskenmerk
op een product hoeft en daarna niet meer, kennelijk vanuit de veronderstelling
dat daarna evident is dat het veilig is. Ik zal me daarover laten inlichten,
want ik snap op zichzelf de vraag of dat na 365 dagen niet meer nodig is.
 
 De voorzitter: Is er nog behoefte aan een
tweede termijn, behalve om de minister succes te wensen op 1 december?
 
 Mevrouw Schermers (CDA): Er is nog één
vraag open. Ik heb de minister gevraagd hoe in de toekomst wordt bepaald of
er sprake is van de overgang van een epidemie naar een pandemie. Gebeurt dat
op Europees niveau? Wanneer gaan we opschalen? Doen we dat per land of Europees
in de toekomst? Er is een bepaalde definitie: zoveel zieken op de bevolking.
Het zou best kunnen dat dit aantal in Nederland is bereikt en in Engeland
niet. Hoe doe je dat dan?
 
 De heer Van Gerven (SP): Er is nog een vraag
blijven liggen over de Europese strategie inzake alcohol; het dilemma tussen
economische en gezondheidsbelangen. De minister zou nog ingaan op de etikettering
en de premixen.
 
 De heer Zijlstra (VVD): Dank voor de heldere
beantwoording. Er is nog een vraag blijven liggen: waarom bemoeit Europa zich
met het antirookbeleid, als het tegelijk een miljard subsidie verstrekt aan
de tabaksindustrie. 
 
 Minister Klink: Voorzitter. De WHO inventariseert
de voor- en nadelen van een gezamenlijke pandemie-aanpak ten behoeve van de
Commissie. Daarover moet nog gediscussieerd worden, maar mijn insteek is als
volgt. Wij kennen de fasering en de opschaling van de WHO. Daarmee is internationale
regelgeving gemoeid die wij vorig jaar in de Wet publieke gezondheid inzake
international health regulation hebben neergelegd. Dat is een bekend patroon,
maar nu doet zich de vraag voor wanneer je gezamenlijk gaat inkopen. Ik denk
dat je dat niet afhankelijk moet stellen van de prevalentie van de griep per
land, maar meer met de mate waarin we vertrouwd zijn met een bepaalde griep.
Bij de normale seizoensgriep zie ik geen coördinerende rol voor Europa
weggelegd. Bovendien is er dan voldoende vaccin. Wanneer het gaat om een nieuwe
griep, waarbij je kunt voorspellen dat er schaarste ontstaat, zou je zo snel
mogelijk moeten opschalen in de richting van de Europese Commissie, om een
gezamenlijk inkoopbeleid rondom vaccinatie te realiseren en ook om met elkaar
na te gaan, wellicht ook in gezamenlijkheid, welke risicogroepen worden gevaccineerd.
Dan krijg je ten eerste eenduidig beleid en ten tweede is het vanwege de schaarste
van belang om de meest risicovolle groepen te vaccineren. Dat is een eerste
aanzet tot gedachtevorming bij mezelf. Ongetwijfeld komen we er nog over te
spreken. Om het laatste te illustreren; wat doe je als Engeland of wijzelf 34
miljoen hebben ingekocht en als wij heel ruim zouden definiëren dat iedereen
in aanmerking komt voor vaccinatie, terwijl je weet dat risicogroepen net
over de grens of op Malta, zoals kinderen, waarover ik zo-even sprak, dan
in feite worden vergeten? Ik denk dat je dat moet afstemmen en de inkoop,
wellicht bij schaarste, gezamenlijk moet doen, ook om prijsopdrijving tegen
te gaan. Bij de toedeling en de categorisering moet er toch iets van gemeenschappelijkheid
naar voren komen in verband met de verdeling over landen heen.
 
 Mevrouw Schermers (CDA): Nog een aanvullende
vraag. Mijn inbreng ging over de afweging tussen solidariteit en eigen verantwoordelijkheid
van de lidstaten. Je kunt je voorstellen dat je de risicogroepen heel eng
gaat definiëren wanneer er een Europees tekort dreigt van vaccins, uit
een soort solidariteit. Je kunt ook zeggen: ik ga eerst vanuit Nederland denken,
daar ga ik mijn doelgroepen definiëren zonder met een eventueel tekort
rekening te houden, en daarna ga ik kijken of ik misschien over heb, zoals
nu aan de orde is. Het ging mij om die afweging.
 
 Minister Klink: Die voor- en nadelen en die
strategieën worden in kaart gebracht. Dat wordt een lastige afweging.
Deze keer kon het niet anders, want er was überhaupt geen sprake van
coördinatie. In die periode is er wel telefonisch contact geweest om
te vragen: wat doen jullie, om te vermijden dat je met verschillende informatie
te maken krijgt, waarbij de farmaceutische industrie tegen ons zegt: let op,
morgen ben je de laatste, terwijl andere landen zeggen dat zij nog lang niet
toe zijn aan inkoop. Dat hebben we geprobeerd te ondervangen door telefonisch
contact te hebben.
 Van meet af aan was de vraag aan de orde of we al aan een verdeling moesten
werken, maar alle landen vonden dat het wel je eigen verantwoordelijkheid
is. De landen die dat nagelaten hebben, kunnen nu niet tegen ons gaan zeggen
dat zij een deel van die vaccins willen hebben. Misschien moet je dat in de
toekomst toch wijzigen, om prijsverschillen en prijsopdrijving te ondervangen.
Misschien moet je niet verder gaan dan gezamenlijk inkopen. Het zou ook best
kunnen dat je zegt: we hebben er X voor over en we kopen dat gezamenlijk in;
we hebben voor onze mensen toereikend ingekocht en we laten het daarbij, we
definiëren niet gemeenschappelijk en we gaan ook niet uitdelen, enz.
Een stap verder zou zijn dat je gezamenlijk definieert wie er in aanmerking
komt en dan toedeelt. Die discussie krijgen we nog wel. Die laatste variant,
met een centrale rol voor de Commissie wat betreft wie hoeveel krijgt, op
basis van wat is ingekocht, is wel heel verstrekkend. Zo ver
zijn we nog lang niet. Ik weet ook niet of we zo ver moeten komen, want dat
ontslaat je inderdaad van je eigen verantwoordelijkheid.
 Dan de vraag van de heer Van Gerven over alcohol. Volgens mij heeft de
minister voor Jeugd en Gezin de Kamer in het afgelopen kwartaal uitvoerig
ingelicht over wat de Europese verkenning inzake mixdrankjes opleverde. Zijn
insteek was het verbod van die premixen, maar voor zover ik mij herinner kon
dat Europeesrechtelijk niet. De etikettering, zoals waarschuwingstekens en
dergelijke, ligt wel degelijk op Europees vlak. Dat heeft te maken met productinformatie,
eventuele belemmeringen of een alleingang van sommige lidstaten. Naar mijn
beleven hoeft de voorlichting over misbruik van alcohol en de risico’s
die daarmee gemoeid zijn, niet per se op een etiket. Dat kan ook flankerend
via campagnes of reclame die wij nu al kennen in Nederland. Ik denk dat we
er voldoende op inzetten om dat te ondervangen.
 Door andere lidstaten is ook opgemerkt dat er een rare discrepantie is
tussen het ontmoedigingsbeleid en de subsidie die krachtens het gemeenschappelijk
landbouwbeleid tot stand komt voor de tabaksindustrie. Voor zover mijn informatie
strekt, is men die subsidie nu aan het afbouwen. Mocht dat niet zo zijn, dan
zal ik de Kamer daar binnenkort over inlichten.
 
 De heer Zijlstra (VVD): Naar mijn informatie
is men al jaren bezig om te proberen het af te bouwen en wordt dat al jaren
succesvol voorkomen door de belanghebbende groep. Die productie van tabaksplanten
speelt in de mediterrane landen. Ik vind het toch erg moeilijk uit te leggen
aan de gemiddelde burger dat je aan de ene kant dit doet, terwijl je aan de
andere kant zegt dat het beter is als men niet rookt.
 
 Minister Klink: Dan gaan we dat aanstaande
dinsdag toch nog maar eens inbrengen in de raadsvergadering, maar ik maak
me sterk dat de collega’s daar ook op zullen wijzen.
 
 De voorzitter: Ik dank de minister en zijn
ambtenaren voor hun inbreng. 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Smeets
(PvdA), voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer
(PvdA), Koşer Kaya (D66), Willemse- van der Ploeg (CDA), Van der Veen
(PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD),
Ouwehand (PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Sap (GroenLinks) en De Roos-Consemulder
(SP).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt
(CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), De Mos
(PVV), Luijben (SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Halsema
(GroenLinks) en De Wit (SP).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Atsma (CDA), Van Bommel (SP), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP),
Waalkens (PvdA), voorzitter, Ormel (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Blom (PvdA),
Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Jonker
(CDA), Irrgang (SP), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD), Gill’ard
(PvdA), Jasper van Dijk (SP), Thieme (PvdD), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie) en Peters (GroenLinks).
 Plv. leden: Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), De Wit (SP),
Van der Vlies (SGP), Vos (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Heugten (CDA),
Lempens (SP), Schermers (CDA), Knops (CDA), Jacobi (PvdA), Samsom (PvdA),
Kuiken (PvdA), Teeven (VVD), Spies (CDA), Roemer (SP), Wilders (PVV), Nicolaï
(VVD), Van der Ham (D66), Van der Burg (VVD), Besselink (PvdA), Van Leeuwen
(SP), Ouwehand (PvdD), Voordewind (ChristenUnie) en Vendrik (GroenLinks).