Versterking ruimtelijk-economische structuur; Verslag algemeen overleg op 8 december 1998 over de notitie 'Op de drempel van de 21e eeuw' (25017, nr. 11)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25017, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25017 nr. 18

27-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25017Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 017Versterking ruimtelijk-economische structuurnr. 18VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 januari 1999De vaste commissies voor Economische Zaken1,
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2, Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij3, Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer4 en Verkeer en Waterstaat5 hebben op 8 december 1998 overleg gevoerd met:– minister Jorritsma-Lebbink van Economische Zaken,– minister Pronk van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,– minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat,– minister Apotheker van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,– minister Van Boxtel voor het Grote Steden- en Integratiebeleid
en– staatssecretaris Ybema van Economische Zaken over de versterking
ruimtelijk-economische structuur (25 017, nr. 11).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van Walsem (D66) vond het pakket van de interdepartementale
commissie economische structuurversterking (ICES) een fantastische inzet van
het kabinet. Het heeft tot doel de mensen die in Nederland wonen een goede
uitgangspositie te laten behouden of te bieden. Economische groei is daarbij
noodzakelijk om de sociale cohesie in de samenleving vast te houden of te
verbeteren. Met de invulling van de beleidspakketten ging hij grosso modo
akkoord. De geografische ligging van Nederland vormt daarbij een goede uitgangspositie
voor de economie. Daarop blijft het accent liggen, maar hij stemde ermee in
dat dit minder dan in het verleden het geval moet zijn. Het toevoegen van
kennisintensieve activiteiten aan de logistiek en de industrie voor het realiseren
van een meer duurzame economische structuur onderschreef hij dan ook van harte.Hij toonde zich tevreden over de investeringen die worden gedaan in het
openbaar vervoer in de Randstad en op Vinex-locaties en stemde in met de verdeling
van 60% voor het openbaar vervoer en 40% voor de wegen. Hij merkte wel op
dat de 2 mld. die bestemd zijn voor de inpassingsplannen bij majeure projecten
thans verspijkerd zijn aan tien kleine projecten uit het MIT (meerjarenprogramma
infrastructuur en transport) en dus aan wegen worden besteed. Hij verzocht
de minister uit te leggen waarom dit zo is gegaan. Hoe de 2,3 mld. aan prijsverschillen
is gevonden, was hem overigens niet duidelijk. De plannen voor de SWAB (samen
werken aan bereikbaarheid) zijn overigens niet integraal uitgevoerd, terwijl
deze prima passen in de nu voorgestelde beleidspakketten. Kan de minister
aangeven waarom dat niet is gebeurd?Dat 4,8 mld. extra wordt besteed aan het oplossen van de grotestedenproblematiek
vond de heer Van Walsem terecht. Dit is immers een van de grootste knelpunten
en het is noodzakelijk om de steden en de wijken te herstructureren. Hiermee
wordt pas echt sociale vernieuwing bereikt.Bij de publiek-private samenwerking (PPS) gaat het erom de private partijen
in een zo vroeg mogelijk stadium bij de plannen te betrekken. Daardoor kan
meer synergie en efficiency worden bereikt. Hij had er begrip voor dat de
PPS-constructie niet bij veel projecten tegelijkertijd wordt toegepast, want
dan zie je door de bomen het bos niet meer.In het rapport Kiezen of delen worden de ICES-maatregelen tegen het licht
gehouden. Daarbij is bekeken of de maatregelen wel effectief genoeg zijn.
De heer Van Walsem meende dat bij dit soort investeringen niet altijd tevoren
kan worden bepaald wat de effectiviteit in de praktijk zal zijn. Het leek
hem goed om binnen twee jaar met de monitoring te beginnen, zoals in de plannen
is opgenomen, maar dan moet ook flexibel met de pakketten worden omgegaan.
Blijkt uit de monitoring dat het anders gaat dan werd gedacht en wordt daarop
snel en flexibel gereageerd, dan kan de beoogde effectiviteit best nog worden
bereikt. Wordt nog iets gedaan aan de «efficiencyslag» waarom
in het rapport wordt gevraagd en kan een algemene beoordeling worden gegeven
van de kritiek dit in dit rapport wordt geuit?Hij vond het prima dat ook geld wordt besteed aan de EHS (ecologische
hoofdstructuur).Lelystad is een probleemstad geworden door de planologische vergissingen
van het kabinet en het parlement samen. Zij hebben daarvoor dan ook
een extra verantwoordelijkheid. Lelystad verwacht 20% te kunnen bezuinigen
en heeft verzocht dit bedrag anders te mogen besteden. De heer Van Walsem
nam aan, dat het kabinet daarmee akkoord is gegaan. Hij verzocht de minister
voorts een bedrag te noemen dat uit de grotestedenpost voor Lelystad beschikbaar
wordt gesteld. Dit leek hem noodzakelijk.Verder pleitte hij voor het invoeren van een beleggingsfonds ten behoeve
van bedrijfsruimte voor het MKB. De uniformiteit van winkelcentra in steden
vond hij een slechte zaak. Het MKB krijgt maar moeilijk toegang tot de A-locaties.
Een beleggingsfonds kan volgens D66 hiervoor een oplossing bieden. Hij stemde
ermee in dat tot 2010 3,4 mld. wordt gereserveerd voor de versterking van
de kennisinfrastructuur. De verplaatsing van de tuinbouw uit Zuid-Holland
naar het noorden van het land verloopt echter maar mondjesmaat. Hij pleitte
in dezen voor een meer structurele aanpak.Bij infrastructurele beslissingen over distributie (Maasvlakte, Schiphol)
diende volgens hem uit te worden gegaan van een optimale capaciteitsbenutting.Concluderend merkte hij op dat het voorgestelde pakket evenwichtig is
en een basis kan vormen voor een duurzame groei inclusief een flankerend beleid.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) was verheugd over de poging
van het kabinet het bedrag van 6,4 mld. integraal in te zetten. Deze integraliteit
is nodig om een aantal problemen in de periode 1999–2002 op te lossen.
De onderlinge samenhang, de beoordeling op effectiviteit en doelmatigheid,
de flankerende maatregelen en de uitvoering op het niveau van het Rijk, de
provincies en de gemeenten kon zij ondersteunen. Zij was dan ook verheugd
over de extra toevoeging inzake de infrastructuur aan het MIT. De VVD vindt
het juist heel nuttig dat de 2 mld. inpassingsgelden worden ingezet zoals
het kabinet heeft aangegeven en vond het van belang dat het bedrag van 2,3
mld. wordt aangewend voor het bereikbaarheidspakket tot 2010. De uitwerking
hiervan zag zij graag tegemoet. Zijn hiermee de belangrijkste knelpunten aan
de orde gekomen of moeten nog andere zaken worden uitgewerkt?Door de antwoorden op de vragen (25 017, nr. 17) over de adviezen
van de commissie-Langman is meer duidelijkheid ontstaan over het gedeelte
van het budget dan kon worden besteed in het noorden van het land. De uitwerking
hiervan zag zij graag in het voorjaar tegemoet. In het MIT zijn inmiddels
ook afspraken opgenomen over de A9 en de A1 met Brabant en Noord-Holland.
Nu het besluit hierover eenmaal is genomen, drong zij aan op een voortvarende
uitvoering hiervan.Het kabinet heeft aangegeven dat een aantal beleidsonderdelen nog in vakcommissies
zal worden uitgewerkt. Zij hechtte eraan op te merken dat de VVD zich kan
vinden in de financieel-economische aspecten, maar dat de beleidsinhoudelijke
aspecten nog veel aandacht moeten krijgen. Hoe zal de bestuurlijke en financiële
verantwoordelijkheid inhoud krijgen en hoe zal het overleg met de provincies
en gemeenten plaatsvinden?Gelet op de verdeling van de bereikbaarheid in de ICES-projecten, vroeg
mevrouw Voûte om een overzicht van de FES-waardige projecten. De invulling
van het FES achtte zij van groot belang. Nu de gasbaten teruglopen, dreigt
de werking van het FES volgend jaar af te nemen. Het was haar niet duidelijk
wat de consequenties hiervan zijn voor de investeringen.Over de gelden ingevolge de Reconstructiewet bestaat nog steeds onduidelijkheid.
Het betreft immers niet alleen de reconstructie van de zandgebieden, maar
ook de reconstructie van de varkenshouderij. Hiervoor zijn voldoende schone
gebieden en geld nodig. Zij vreesde dat beide niet tegelijkertijd beschikbaar
zijn en stelde daarom voor maar van de verplaatsingen of herplaatsingen binnen
de varkenshouderij af te zien. Uit de antwoorden op de vragen blijkt dat de resterende 65 mln. als onderdeel
van de NMP3-opties begin 1999 door de regering zullen worden besteed. Zij
verzocht de minister hierover duidelijkheid te geven.Bij de uitdaging om de vitaliteit van de steden te herstellen miste mevrouw
Voûte de werkgelegenheid van het MKB, de bereikbaarheid van de steden,
de vestiging van nieuwe starters en de vestiging en uitbreiding van het MKB,
evenals voldoende aandacht voor bedrijfsterreinen. Zij gaf hierbij aan dat
de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de informatietechnologie een grote
uitdaging vormen voor onze economie. Het blijkt dat 50% van de starters gerelateerd
is aan ICT (informatie- en communicatietechnologie). Zij pleitte voor meer
samenhang op dit gebied en vroeg naar de samenhang tussen Gigaport en Watergraafsmeer.
Ook tussen de twinningcentra kan samenhang ontstaan, wat een stimulans kan
vormen voor het ontwikkelen van educatieve software. Kan het sciencepark New
Metropolis betrokken worden bij de vormgeving in de steden?Voor de realisering van de infrastructuur wordt 400 mln. naar voren gehaald.
Dient voor projecten die later starten naar een alternatieve financiering
te worden gezocht?PPS kan een meerwaarde hebben bij het innovatief aanbesteden, maar het
is nooit een zak met geld. PPS is een hoeveelheid creativiteit. Toch vindt
het kabinet nog vaak een uitweg in de PPS-constructie. Zijn de criteria inmiddels
duidelijker en kan worden aangegeven hoe PPS na de drie projecten met laaghangend
fruit verder gestalte zal krijgen? Het realiseren van PPS vergt zonder meer
een omslag op de departementen, omdat het departement niet meer moet aangeven
wat het wil, maar in een vroeg stadium moet openstaan voor de inbreng uit
het bedrijfsleven. Zal het innovatief aanbesteden overigens ook een rol spelen
bij het besteden van de 2,3 mld.?Voor het realiseren van een technocentrum in het noorden wordt 10 mln.
beschikbaar gesteld. Nu hiervoor 40 mln. is uitgetrokken, vroeg mevrouw Voûte
zich af of er nog drie centra komen.Het is van groot belang dat fundamenteel onderzoek wordt verricht en dat
samenhang wordt gerealiseerd tussen onderzoekscholen en technologische topinstituten
(TTI's). Door nog meer in te zetten op informatietechnologie en op samenwerking
tussen universiteiten uit het noorden en zuiden kan deze samenhang worden
versterkt.De heer Leers (CDA) zou het jammer vinden als het voorliggende
ICES-pakket als een dictaat uit het regeerakkoord onaantastbaar zou zijn.
Dat zou de kern van de ICES-aanpak, het oppakken van een gemeenschappelijke
uitdaging door een in de tijd samenhangend en kwalitatief pakket van investeringen,
onderuithalen. Het kader waaraan die investeringen en pakketten getoetst kunnen
worden, ontbreekt en daarmee is het ICES-pakket niet meer dan een momentopname.
Hij vond het jammer dat nu voor het eerst wordt gesproken over de ICES-verdeling
en de onderlinge samenhang; de verdeling is immers reeds verwerkt in de begrotingen
en zij is nog niet helemaal in programma's uitgewerkt. Uiteindelijk wordt
4,5 mld. meer aan wegen uitgegeven omdat de VVD bij de formatie hoog inzet
op bereikbaarheid, maar de PvdA die inzet bewust afzwakt door op het onderdeel
wegen nul gulden in te zetten. De ICES-verdeling wordt zo een combinatie van
gewiekst pokeren en opportunistisch beleid. Het rijksbeleid is erop gericht
het openbaar vervoer te versterken, maar dat heeft tot gevolg dat in veel
lokale en regionale gebieden gekozen moet worden voor een versterking van
de harde infrastructuur. De heer Leers had toch meer visie verwacht op de
samenhang tussen dat soort pakketten.De beantwoording van de vragen (25 017, nr. 17) vond hij onder de
maat en op sommige punten zelfs inconsistent. Hij zei de minister een lijstje
te overhandigen van de vragen die hij niet goed beantwoord vond. Over het budgettair kader merkte de heer Leers op dat voor de periode
tot 2010 28,5 mld. wordt uitgetrokken voor extra investeringen. 20% hiervan
is bestemd voor de periode 1999–2002 en 80% voor de periode 2003–2010.
Waarom zijn de investeringen zo ongelijk verdeeld? Voorts ontstaat na 2003
een groot gat tussen de investeringswensen en de dekking dat, gelet op de
boterzachte ramingen van de aardgasbaten, alleen maar groter kan worden. Het
leek hem toch goed indien het kabinet nu al aangeeft hoe die pijn straks verdeeld
zal worden. Welke projecten gaan dan door en welke niet en hoe wordt dan gezorgd
voor het in stand houden van de samenhang? Door de PvdA is al eerder de gedachte
geopperd, FES en ICES samen te voegen opdat alle projecten een gelijke bescherming
krijgen. Hij kon zich voorstellen dat toekomstige bezuinigingen door de onaantastbaarheid
van het FES elders neerslaan. De minister heeft niet voor niets aangegeven
welke projecten onder ICES of FES vallen; daaruit blijkt toch een verschil
in benadering. Het CDA had echter moeite met het loslaten van de FES-criteria;
dan kan het FES beter komen te vervallen.Uit de analyse Kiezen of delen van de planbureaus blijkt dat niet meer
dan een kwart van de investeringsplannen robuust is. Alleen van deze projecten
kan een direct positief resultaat worden verwacht. Het is de vraag of de verdeling
tussen robuust, opwaardeerbaar en zwak wel op de juiste termen tot stand is
gekomen. Is bijvoorbeeld het effect van de robuuste investering in weginfrastructuur
op natuur en milieu meegewogen en hoe is omgegaan met de niet of minder kwantificeerbare
effecten? Het CDA waardeert het dat de ontsluiting van Vinex-locaties door
hoogwaardig openbaar vervoer binnen handbereik lijkt te komen, maar het CPB
noemt dit voor een belangrijk deel opwaardeerbare projecten. Zo is Randstadrail
een ambitieus project, maar als de reizigers bij een overstap 1 km moeten
lopen, is het een project van niks. Hoe is dit project gewaardeerd? In de
analyse wordt gepleit voor illustratieve beleidspakketten en wordt een mix
van investeringen voorgesteld. Door die mix is echter ook nog de mixer van
de formatieonderhandelingen heen gegaan. In hoeverre wordt hierdoor de samenhang
benadeeld? Het leek hem verder maatschappelijk en politiek niet gewenst om
alle investeringsmiddelen in te zetten in de Randstad omdat daar de problemen
het grootst zijn. Hij streefde ernaar met alle landsregio's een samenhangend
programma te maken.Inzake de vijf clusters merkte de heer Leers op dat het CDA de accentverschuiving
naar het openbaar vervoer steunt. Hij vroeg zich wel af hoe de extra 4,5 mld.
zich verhoudt met de onderhandelingen voor het regeerakkoord. Hierop heeft
in feite niemand invloed uit kunnen oefenen. Het kabinet zegt overigens in
te zetten op achterlandverbindingen, maar de A4 toont nog grote hiaten. Waarom
wordt daaraan geen prioriteit gegeven? Voor het beleidspakket vitaliteit steden
zal nog een aanvullende effectiviteitstoets worden uitgevoerd. Hoe het geld
voor de projecten concreet wordt besteed, is echter nog niet bekend. Nu verstandig
omgaan met ruimtedruk een van de leidende principes is, begreep hij niet waarom
voor de herstructurering van bedrijfsterreinen zo weinig is uitgetrokken.
Hij vond het verder van belang dat bij de beoordeling van de G25-plannen nauwkeurig
wordt bekeken of steden elkaar niet in dezelfde segmenten van economische
bedrijvigheid kapot concurreren. Hem leek een bepaalde mate van specialisatie
of selectiviteit gewenst. Ook het milieupakket lijkt nogal aan de magere kant.
Een substantieel deel van eventuele meevallers bij een economische groei hoger
dan 2% zou juist voor dit soort zaken moeten worden ingezet. Bovendien moet
gezocht worden naar win-winsituaties, zoals bij de sanering van de waterbodems.
Geld besteden aan slibdepots heeft een gunstig effect op het milieu en de
bereikbaarheid. Deze samenhang is ook terug te vinden bij het bevorderen van
slimme logistiek door de stimulering van informatietechnologie in de transport-
en distributiesector. Verder is de ruimtedruk terecht een onderdeel van het
ICES-traject, maar ook hiervoor zijn geringe bedragen uitgetrokken.
De heer Leers verwees hierbij naar de realisering van de EHS, de herstructurering
van de intensieve veehouderij en de glastuinbouw. De plannen van de minister
van Landbouw vond hij prima, maar voor nog niet de helft daarvan zijn middelen
beschikbaar. De overheden hebben verder een voorbeeldfunctie te vervullen
bij het openbaar maken van bronnen van kennis en informatie en zouden op internet
meer activiteiten moeten ontplooien. Op het noorden des lands wilde hij ingaan
bij de behandeling van het MIT. Het was hem wel opgevallen dat bij de beantwoording
van vraag 149 (25 017, nr. 17) wordt vermeld dat de Zuiderzeelijn een
1a-project is. Mogelijk wordt dit als «la»-project gelezen. Er
mag geen misverstand over bestaan: deze aanleg maakt onderdeel uit van het
Langmanakkoord en voor 2010 moet de eerste spade de grond in.Naar alle waarschijnlijkheid zullen de investeringswensen de beschikbare
middelen ruimschoots overtreffen. Er moet dus naar creatieve mogelijkheden
worden gezocht door doelstellingen te combineren en door PPS. Het verwonderde
de heer Leers dat de minister van Verkeer en Waterstaat hooggespannen verwachtingen
heeft van PPS bij de invulling van het MIT, terwijl de minister van Financiën
zeer terughoudend is bij het aanpakken van concrete projecten. Het kabinet
komt bij het selecteren van voorbeeldprojecten niet verder dan een verlengde
Veilingweg. Hij had dan ook de indruk dat het kabinet zich niet bezighoudt
met PPS, maar met PPG, publiek-privaat gepriegel. Waarom wordt de A4 niet
als proefproject gebruikt?De heer Crone (PvdA) stelde vast dat sinds de missiebrieven
aanzienlijke accentverschuivingen hebben plaatsgevonden. Zelfs vergeleken
met de ICES-brief van voor de verkiezingen zijn getallen veranderd. Het is
van belang daaraan vast te houden. Tegelijkertijd is dit nog maar het begin.
Voor het eerst worden de investeringen niet per departement, maar als een
totaal pakket bekeken en wordt getracht met investeringen een strategisch
beleid te voeren. Hij pleitte ervoor dit voort te zetten. De hoofdlijn van
de ICES-brief (25 017, nr. 11), het nemen van een integrale investeringsbeslissing
over 28 mld., vond hij zeer waardevol.De brief laat echter op twee punten ook een terugslag zien. Hoewel rekening
gehouden moet worden met de comptabiliteit en de betrouwbaarheid van afspraken
en ruimte moet worden gelaten aan volgende kabinetten, vond de heer Crone
toch dat zicht gehouden moet worden op meer investeringen. Wellicht zal een
volgend kabinet wederom 1 mld. of 2 mld. jaarlijks reserveren voor investeringen
in de economische structuur en dat biedt zicht op nog eens 24 mld. aan overheidsmiddelen.
Het is belangrijk om dat te doen en daarom is het zo gek nog niet om te bepalen
waarop de accenten worden gelegd. Hij hoopte dat dit soort visies in de volgende
ICES-brieven terugkomen. Nog belangrijker dan het vrijmaken van geld is dat
inhoudelijk los van de departementale kokers moet worden gedacht. De kracht
van het departement en de politieke druk die daaromheen kan worden georganiseerd,
heeft voor een deel de inhoud van het pakket bepaald en ook dat vond hij een
terugval. Hij vond het ook jammer dat de kennispakketten nog steeds vrij zwak
uit de verf komen en sterk zijn afgeleid van de sterke economische poten die
Nederland al heeft. Het geld gaat eigenlijk al op aan het nakomen van oude
beloften. Hij wilde daarom het accent leggen op de vernieuwing. In de komende
nota's verwachtte hij hierop een visie. De Houtskoolschets, de vijfde nota
en de nota's over het grotestedenbeleid moeten zichtbaar maken waarop de investeringsstromen
gericht zijn.Uit de laatste ICES-brief wordt niet duidelijk of inderdaad een moderne
verwevenheid van de kennismaatschappij met onderwijs, economie en media wordt
beoogd. Nederland is groot geworden met het vervoeren van kilo's, maar het
moet ervoor zorgen dat het groot wordt in het vervoeren van kilobytes. De
heer Crone miste de visie van het kabinet hierop in deze nota's,
want ook hiervoor zijn investeringen nodig. Hij stond overigens volledig achter
de extra investering voor Gigaport. Hij was blij met de forse investeringen
in de vitaliteit van de steden en wilde de minister voor Grote Steden- en
Integratiebeleid alle ruimte geven het hiervoor uitgetrokken bedrag te besteden.
Hij wilde wel meer discussie over een integrale visie en de kwaliteitsontwikkeling
van de investeringspakketten. In feite is het niet juist om het geld in het
MIT of op begrotingen te plaatsen om projecten te financieren. Bedragen zouden
alleen maar gebruikt moeten worden om de onrendabele top of het innovatieve
gedeelte te financieren, opdat de departementen en de sector zelf hard aan
de slag gaan. Daarmee wordt dan een richting gestimuleerd.De ICES-brief geeft een goede weerspiegeling van de bedragen in het regeerakkoord.
Het regeerakkoord is op basis van een inhoudelijke en politieke balans opgesteld.
De heer Crone vond het terecht dat deze balans tussen de verschillende categorieën
door het kabinet wordt bewaakt. Hij vroeg zich wel af, of de laatste brief
deze verhoudingen niet verstoort. Uit de brieven wordt niet duidelijk welk
deel nu wordt betaald door de regio's of lokale overheden, wat door juridische
uitspraken onvermijdelijk was en of een en ander al in de kostenramingen voor
na 2002 is verwerkt.Hij vond het logisch dat een kleinere inflatie meer bestedingsruimte oplevert.
Hij had begrip voor de prijsbijstelling van 2,3 mld., maar als alle departementen
de prijsbijstellingen mogen gebruiken om meer volume-investeringen te doen,
is de Zalmnorm dood en begraven. Hij verzocht de bewindslieden om een nadere
uitleg. Doet deze prijsbijstelling zich ook voor bij het openbaar vervoer
en is daar al rekening mee gehouden? Heeft het kabinet bij het uiteindelijke
pakket rekening gehouden met de voorfinanciering, de kwaliteitsinpassing en
de prijsformule? Dat leek hem toch wel van belang voor de uiteindelijke beoordeling
van het pakket.Voor het HOV-project (hoogwaardig openbaar vervoer) Eindhoven zou 20 mln.
opgenomen worden in ICES 1998 omdat het project zich uitstekend leent voor
kennisontwikkeling over innovatieve vervoersconcepten. Dit bedrag kon hij
niet terugvinden in de voorliggende brief. Hij was daarom blij met de mededeling
van de minister dat het bedrag in de brief van het afgelopen weekend is toegezegd.De ontwikkeling van de zuidtangent in Haarlem biedt eenzelfde perspectief.
De heer Crone wil dit innovatieve karakter graag belonen door hier ruimte
voor te vinden. Kan dit niet uit het MIT worden bekostigd, dan kan wellicht
worden gezocht naar een PPS-constructie. Daarbij wordt immers niet alleen
om meer geld gevraagd, maar kan ook in een samenwerkingsverband met andere
overheden en private investeerders meer efficiency worden bereikt. Bovendien
worden door PPS beleidsterreinen geïntegreerd. Nu de HTM zelf 200
mln. tot 400 mln. wil investeren, kunnen private financiers wellicht meewerken
aan een grondontwikkeling in de regio. Het zou jammer zijn om het oude plan
uit te voeren terwijl een extra stap kan worden gezet door 100 mln. of 200
mln. te realiseren uit het MIT of de ICES-gelden. Hij verzocht de bewindslieden
te onderzoeken of bij zo'n project ook samenwerking kan plaatsvinden.Een gelijk voordeel kan worden behaald in het noorden, bij de Zuiderzeelijn.
Deze lijn kan puur worden gezien als onderdeel van het spoorwegennet zodat
wordt gedacht aan financiering uit het MIT, maar er kan ook een afweging worden
gemaakt in het kader van de economische structuurontwikkeling, de stedelijke
ontwikkeling, nieuwe bedrijfsterreinen, enz., waardoor het project van het
MIT wordt losgekoppeld. Het noorden heeft al geopperd hiervoor een investeringsmaatschappij
op te richten in een joint venture met lokale overheden en projectontwikkelaars.
Wil het kabinet dat organiseren? De ontwikkeling van oeverprojecten bij de
drechtsteden heeft eenzelfde effect. De overheid maakt wel een start met PPS-projecten,
maar kiest voor projecten die niet complex en snel rendabel zijn
en dat was juist niet de bedoeling. PPS moet voor meer zaken mogelijk zijn.Integratie is ook de methode bij sleutelprojecten in het stedenbeleid.
Door de convenanten die minister Van Boxtel met de gemeenten zal afsluiten,
zullen zij worden uitgedaagd integratief te werken. Is een participatiemaatschappij
voor stedelijke ontwikkeling hierbij geen effectief en herkenbaar instrument?
Vaak hoeft slechts de onrendabele top te worden gefinancierd en dan gaat de
rest vanzelf.De heer Crone sloot zich aan bij de vraag van de heer Leers over de plattelandsontwikkeling,
de natuurontwikkeling en de financiering van het FES. In feite willen het
CDA, D66 en de PvdA alle ICES-projecten onder het FES brengen, omdat zij daarmee
toch een betere bescherming krijgen.Indertijd is ervoor gekozen in Limburg de luchthaven te ontwikkelen, maar
dat is inmiddels gewijzigd. De nieuwe ideeën van Limburg spraken de heer
Crone aan. Hij verzocht de bewindslieden te bekijken of deze in het kader
van een strategische afweging over de economische ontwikkeling van Limburg
kunnen worden gehonoreerd.De heer Van den Berg (SGP) juichte het toe dat in de ICES-brief
(25 017, nr. 11) is geprobeerd een groot aantal investeringen in hun
onderlinge samenhang te bezien. Een duidelijke ruimtelijke structuur op basis
waarvan de investeringskeuzen zijn gemaakt, moet echter nog ontwikkeld worden.
Het zou beter zijn om de Houtskoolschets af te wachten alvorens investeringsbeslissingen
te nemen, anders wordt niet met ruimtelijke beslissingen, maar met investeringsbeslissingen
gestuurd. De financiële merites, de vertaling daarvan en de relatie tussen
het FES, het MIT, het infrafonds en de departementale begrotingen is maar
moeilijk te doorgronden. De heer Van den Berg erkende dat het niet simpel
is, maar verzocht de bewindslieden toch dit soort structuren duidelijk te
presenteren. Het was hem verder opgevallen dat telkens wordt uitgegaan van
vijf beleidspakketten, maar dat in het staatje op blz. 21 (25 017, nr.
11) rekeningrijden afzonderlijk is opgenomen terwijl hierover nog geen beslissing
is genomen en een apart wetgevingstraject dient te worden gevolgd. Een toelichting
hierop achtte hij op zijn plaats.Bij PPS maakte hij de kanttekening dat de SGP-fractie kritisch blijft
staan tegenover private financiering van publieke infrastructuur. Een PPS
mag niet leiden tot inperking van de publiekrechtelijke verantwoordelijkheden
en bevoegdheden van de overheid. De door de overheid te stellen randvoorwaarden
moeten altijd tot hun recht kunnen komen en kostenefficiency moet zeker niet
het enige maatgevende criterium zijn. Dat innovatief wordt aanbesteed, kon
de heer Van den Berg steunen. In dit kader vroeg hij aandacht voor het aan
Verkeer en Waterstaat aangeboden rapport van het gezamenlijk overleg voor
grondwater en wegenbouw over het aanbestedingsbeleid en de marktbenadering
in Nederland.De heer Van den Berg pleitte ervoor bij de investeringskeuzen voor de
ruimtelijk-economische structuur het accent te leggen op investeringen in
het openbaar vervoer en de vaarwegen. Door de laatste beslissingen over het
MIT bestaat de indruk dat het accent verschoven is. Een aantal investeringen
is vrij eenzijdig gericht op het concept Nederland distributieland. Hij prefereerde
meer inzet op kennis en hoogwaardige dienstverlening. Ook wordt onevenredig
veel geld gesluisd naar een aantal grote projecten waarvan de meerwaarde absoluut
niet vaststaat, zoals de noordzuidlijn en de Betuweroute.Verder vond hij het prima dat in de voorliggende brief veel aandacht wordt
geschonken aan het noorden. Is er evenveel aandacht voor de oostelijke en
zuidelijke provincies en kan worden aangegeven hoeveel procent van de middelen
naar projecten buiten de Randstad gaat?Voor de vaarwegen is 500 mln. uitgetrokken. Dat vond de heer Van den Berg
prima, maar slechts 100 mln. wordt besteed in de komende vier jaar. Dat had
hij toch graag anders gezien. Het Centraal overleg vaarwegen heeft
nog een aantal wensen. Wellicht kan daar iets mee worden gedaan. In een door
de Kamer aangenomen motie is gevraagd, bij de verdeling van de ICES-gelden
meer prioriteit te geven aan de sanering van de waterbodems. De 115 mln. die
hiervoor zijn uitgetrokken, zijn slechts een druppel op de gloeiende plaat.
Het gaat immers niet alleen om de milieuaspecten van de verontreinigde bodems,
maar ook om de afnemende waterafvoer en de bevaarbaarheid van de wateren.
Hij drong erop aan hier meer aandacht aan te schenken.Het agrarisch natuurbeheer is door de SGP altijd positief tegemoet getreden.
Dit instrument wordt gekoppeld aan de leefbaarheid en de culturele identiteit
van het platteland. Die leefbaarheid wordt echter door meer factoren bepaald
en zou ingekaderd moeten worden in een breder beleid. Hiervoor vroeg hij speciaal
aandacht van de ministers van LNV en van VROM. Welke gelden anders dan voor
agrarisch natuurbeheer zijn beschikbaar om die leefbaarheid en daarmee de
regionale economie te stimuleren?Volgens de ICES-brief betreft de Reconstructiewet niet alleen de herstructurering
van de varkenshouderij, maar ook de herstructurering van de zandgebieden.
Wellicht kan worden aangegeven welke reikwijdte deze wet heeft. Bij de realisatie
van de EHS is bezorgdheid uitgesproken over het verwerven van gronden ter
realisering van de EHS. Niet duidelijk is of de toegezegde gelden hiervoor
toereikend zijn. Is de extra hoeveelheid geld gebaseerd op de ontwikkeling
van de grondmarkt in het verleden, is daarbij rekening gehouden met de prijsontwikkeling
op dit terrein en wordt met deze aanpak een regionale differentiatie gegarandeerd?De situatie in het Westland vraagt om het ontwikkelen van nieuwe vestigingslocaties
voor de glastuinbouw. 5 mln. is uitgetrokken voor het onderzoeken van locaties
in het noorden. Spreekt de regering hiermee een voorkeur uit? De Hoeksche
Waard wordt onderzocht op locaties. Welk bedrag is hiervoor uitgetrokken?
Tot slot vroeg de heer Van den Berg op welke termijn locaties moeten worden
ingericht om de ontwikkeling in de glastuinbouw niet te frustreren.De heer Poppe (SP) merkte allereerst op dat de PvdA, anders
dan de SP, in het verleden pleitte voor de ontwikkeling van vliegveld Beek.
Nu zegt de PvdA dat het geld daarvoor beter anders in Limburg kan worden besteed.
Hij vond het plezierig dat de PvdA het nu met de SP eens is.Het kabinet zegt een gezonde economische ontwikkeling na te streven. Daar
kan niemand tegen zijn. De SP heeft echter een principieel andere visie op
het begrip gezonde economische ontwikkeling dan het kabinet. De voortgaande
concentratietendens in veel bedrijfstakken leidt bijvoorbeeld tot een enorme
mobiliteit en congestie. Zij heeft een negatief effect op de ruimtelijke ordening
en kan zelfs tot stagnatie van de economische ontwikkeling in delen van het
land leiden. De Houtskoolschets en de vijfde nota moeten hierin ordening brengen,
maar daarmee aanvaardt het kabinet deze ontwikkeling als een natuurverschijnsel
dat slechts kan worden bijgestuurd. Dat vond hij dweilen met de kraan open.
Waarom stelt het kabinet geen strengere eisen aan dit soort concentraties
van bedrijven?De SP wilde de ICES-gelden inzetten voor het bevorderen van de regionale
economieën buiten de Randstad. Daarbinnen kan dan extra aandacht worden
besteed aan investeringen in duurzame landbouw, een verbreding van de inkomstenbronnen
voor de boerenbedrijven, de ontwikkeling van waterwegen, stadsvernieuwing
inclusief de sociaal-economische component, de herontwikkeling van bedrijfsterreinen,
het bevorderen van een hoogwaardig openbaarvervoernet, kennis en onderwijs.
Projecten zullen geselecteerd moeten worden op basis van het hoogste maatschappelijke
rendement. De keuze van het kabinet spoort hiermee maar ten dele. Je kunt
in de Randstad wel een peperdure oplossing stimuleren voor problemen daar,
maar een lagere investering in bijvoorbeeld het noorden, heeft
wellicht een veel hoger rendement. De heer Poppe waardeerde de aandacht van
het kabinet voor het noorden van het land, maar de 480 mln. die hiervoor zijn
uitgetrokken, is slechts een klein gedeelte van de totale 6,4 mld. Hij had
ook de indruk dat de departementen vasthouden aan hun eigen wensen, terwijl
dat het tegenovergestelde is van de bedoeling van de ICES. Zo komt de meerwaarde
van de ICES-aanpak er niet uit.De invulling van de PPS-projecten wordt vooruitgeschoven en dat vond de
heer Poppe verstandig omdat zij toch overal mislukken. Hij was benieuwd naar
de criteria die worden ontwikkeld voor het selecteren van de projecten en
naar de uitgangspunten die daarbij worden gehanteerd. Hij wees er wel op dat
het niet zo moet zijn dat de gemeenschap een onrendabele top financiert opdat
het bedrijfsleven het winstgevende gedeelte in zijn zak kan stoppen. In de
ICES-brief (25 017, nr. 11) staat dat veel voorstellen zijn ingediend
voor PPS-projecten, «rijp en groen door elkaar». Hij verzocht
de bewindslieden een overzicht te geven van deze voorstellen en aan te geven
wat wordt bedoeld met rijp en groen.Het was hem niet duidelijk geworden of het kabinet bij een groot verschil
tussen claims en middelen kiest voor een pondspondsgewijze toedeling van gelden
of ingaat op het beste project. Voor de sleutelprojecten is 540 mln. beschikbaar,
maar de gemeente Utrecht heeft in haar begroting al 240 mln. voor het project
Utrecht centrum opgenomen. Als het geld straks evenredig wordt verdeeld, gaat
dit wellicht ten koste van de kwaliteit.In het antwoord op vraag 98 over het doeltreffend flankerend beleid (25 017,
nr. 17) zegt de minister zijn instrumentarium nader onder de loep te nemen.
Streeft de minister hierbij ook naar een uitbreiding van het onteigeningsinstrumentarium?
De genoemde verruiming van aankoopgebieden leidt tot versnippering, bijvoorbeeld
van de EHS. Ook PPS-constructies zetten de EHS onder druk omdat commerciële
partijen pas investeren als het geld oplevert. Wat de financiële incentives
inhouden, was hem ook niet duidelijk. Dat moet de overheid toch geld kosten.
Het onteigeningsinstrumentarium leek hem een gunstiger effect te hebben.Mevrouw Vos (GroenLinks) benadrukte dat volgens GroenLinks
onvoldoende met de Kamer is gediscussieerd over de vraag tot welke economische
ontwikkeling van Nederland de toekomstige investeringen moeten leiden. Dat
is zowel de Kamer als het kabinet te verwijten. Dit wordt in feite bevestigd
in de analyse Kiezen of delen. Een van de kritiekpunten van het CPB is immers
dat het ontbreekt aan een systematische analyse van de werkelijke knelpunten
en problemen; er was eerder sprake van een verzameling van verlanglijstjes
van ministeries. GroenLinks heeft de minister van Economische Zaken al eerder
verzocht de verschillende typen economische ontwikkeling eens door te rekenen,
maar daarop is het kabinet niet ingegaan. Dan had een debat kunnen plaatsvinden
over de vraag of het uitgangspunt Nederland distributieland gehandhaafd moet
worden dan wel of een andere ontwikkeling moet worden nagestreefd. Zij meende
dat de overheidsinvesteringen meer gericht moeten zijn op een duurzame economische
ontwikkeling en op de ontwikkeling van kennis. De verhouding tussen de investeringen
in bereikbaarheid en kennis vond zij nu onevenwichtig. Een breder debat over
de ICES-brief van voor de verkiezingen is ook niet gevoerd. Daardoor zijn
de zaken tijdens de kabinetsformatie afgesproken en wordt het parlement geconfronteerd
met een pakket waarover in feite al in de vorige regeerperiode gediscussieerd
had moeten worden. Nu de kaarten eenmaal zijn geschud, is het lastiger om
parlementaire invloed uit te oefenen. Zij pleitte ervoor over de zaken die
nog niet beslecht zijn, zoveel mogelijk een open debat te voeren.Evenmin heeft een fundamenteel debat plaatsgevonden over de 3%-groeidoelstellingen.
Het kabinet stelde dat zonder de 3% groei een aantal wensen niet gefinancierd
kon worden, maar als de 3% groei moet worden bereikt door allerlei
milieuonvriendelijke zaken, raak je nog verder van huis. Nu de conjunctuur
een neergaande beweging heeft ingezet, vroeg mevrouw Vos zich af of de 3%
groei nog wel wordt gehaald en of de ICES-investeringen daadwerkelijk bijdragen
aan de economische groei. Zij was van mening dat nog te veel wordt geïnvesteerd
in infrastructuur en plannen voor vliegvelden en havens. Het is de vraag of
dat de ontwikkeling is die Nederland wil.De kosten-batenanalyse die is gemaakt van de voorgestelde projecten, vond
mevrouw Vos onvoldoende. De maatschappelijke kosten en de baten voor milieu
en werkgelegenheid hadden ook bij de afweging betrokken kunnen worden. Het
kabinet heeft de kritiek van het CPB onvoldoende ter harte genomen. Zij verwees
hierbij naar de beslissing over de Betuwelijn. Die is eenmaal genomen en moeilijk
terug te draaien, maar in economisch en milieutechnisch opzicht wordt getwijfeld
aan het rendement.Het was haar niet duidelijk hoe de voorstellen in de ICES-brief zich verhouden
tot de Houtskoolschets en de eerder gevoerde debatten over een tweede nationale
luchthaven en een tweede Maasvlakte. Het ICES-project heeft ook een Europese
dimensie. Deze vond zij nog onvoldoende terug in de brieven van het kabinet
en daarom vroeg zij hiervoor meer aandacht.De minister-president heeft bij de algemene beschouwingen een notitie
toegezegd over het groenepoldermodel. Ook dit debat zou in het kader van het
groenepoldermodel kunnen worden gevoerd. Kunnen maatschappelijke groeperingen
inderdaad een rol spelen bij verdere besluitvorming? Wordt de notitie nog
uitgebracht en hoe zal het kabinet dit idee concretiseren? Zij vroeg zich
verder af wat de relatie is tussen dit model en de PPS. Verder is de verhouding
tot de democratische besluitvorming en de publieke keuzen onduidelijk bij
het inzetten van private financiering voor investeringen in wegenprojecten. Hoe de FES-projecten zich verhouden tot de afzonderlijke begrotingen was
haar ook niet duidelijk. Als niet-FES-projecten vertraging oplopen, blijven
de gelden daarvoor dan gereserveerd? Als de FES-wet moet worden aangepast
omdat er onvoldoende voeding is, dienen de FES-criteria heroverwogen te worden
omdat er binnen het FES nog steeds te weinig ruimte is voor investeringen
in kennis en natuur. Heeft de lage olieprijs overigens nog gevolgen voor de
financiering van ICES-projecten?Over de verschillende clusters merkte mevrouw Vos op dat het opmerkelijk
is dat bijna 2,3 mld. extra is gevonden doordat de inflatie is bijgesteld
van 3% naar 2%. Waar komt dat geld opeens vandaan? Nu dit voor een groot deel
wordt besteed aan wegenprojecten is het de vraag of de investeringen in wegen
en openbaar vervoer nog wel in balans zijn. Worden de 2 mld. uit het inpassingsbudget
ook aan wegen besteed? Het was de bedoeling dit bedrag te gebruiken voor toekomstige
projecten en dat moet daarvoor zeker beschikbaar blijven.De milieuinvesteringen vond mevrouw Vos onderbedeeld. Zij vroeg vooral
meer aandacht voor het geluid, dat door de ICES-projecten zeker zal toenemen.
Waarom is hier geen extra geld voor uitgetrokken?Zij sloot zich aan bij het pleidooi van de heer Van den Berg voor de sanering
van de waterbodems. Het ICES-pakket zou ook ruimte moeten bieden voor een
extra impuls aan oplossen van het klimaatvraagstuk. Aan duurzame energie wordt
deze kabinetsperiode 80 mln. besteed. Niet duidelijk is, hoe dit wordt besteed.
Mevrouw Vos pleitte voor het stimuleren van zonne-PV voor huishoudens via
de ICES-gelden.De fractie van GroenLinks vond het belangrijk dat met de Reconstructiewet
een schonere landbouw wordt gerealiseerd. In dit kader pleitte zij ook voor
meer aandacht voor de biologische landbouw. Antwoord van de regeringDe minister van Economische Zaken herinnerde eraan dat deze
investeringsimpuls een gevolg is van de discussies met de Kamer naar aanleiding
van de missiebrieven. Hoewel het een enorme investeringsimpuls is, zullen
de investeringen nooit genoeg zijn. Het proces dat nu is ingezet, is echter
een dynamisch proces. Thans is een beslissing genomen over investeringen tot
2010, maar in 2002 en 2006 zullen nieuwe kabinetten eigen beslissingen nemen.
Zij vond het overigens iets te makkelijk om ervan uit te gaan, dat dan automatisch
meer geïnvesteerd zal worden. Het is te hopen dat komende kabinetten
ook prioriteit bij investeringen kunnen leggen. Dat zal afhankelijk zijn van
de economische situatie en de samenstelling van die kabinetten.Tot de investeringsimpuls is besloten omdat zich in de nabije toekomst
veel veranderingen zullen voordoen. Er mag van uit worden gegaan dat door
de Europese integratie ook de economieën meer zullen integreren. Nederland
heeft een open economie met een kleine thuismarkt en veel internationaal bedrijfsleven.
Het op orde zijn van een concurrerende, duurzame ruimtelijk-economische structuur
is daarom belangrijk. Die is in het kerngebied van Europa, waaronder Nederland,
opgebouwd uit de grootstedelijke concentraties, lucht- en zeehavens en de
verbindende megacorridors. Het kabinet heeft besloten die positionering van
Nederland in Europa te versterken. Daarbij gaat het niet alleen om economie,
bereikbaarheid en het versterken van de concurrentiepositie, maar ook om aandacht
voor kennis, milieu, vitaliteit van de steden, het landschap, enz. Het gaat
om een samenhangende aanpak van de ruimtelijk-economische uitdagingen waar
Nederland voor staat.Hierbij is niet alleen een taak voor het Rijk weggelegd, maar ook voor
medeoverheden en het bedrijfsleven. Bij tal van ICES-projecten wordt slechts
een klein deel door de overheid gefinancierd. Vooral bij de kennisinfrastructuur
financiert de overheid slechts stukjes om investeringen uit de particuliere
sector los te weken. Het vorige kabinet heeft hiervoor de voorbereidingen
getroffen, zoals blijkt uit de impulsbrief van 31 maart 1998. Die analyse
is vertaald naar het investeringsprogramma. Daarvoor zijn vijf beleidspakketten
geformuleerd en in het regeerakkoord middelen vrijgemaakt. Van de toekomstige
investeringen van 28 mld. is 6,4 mld. bestemd voor deze kabinetsperiode. Deze
verdeling is ongelijk omdat zaken nog moeten worden opgestart en omdat er
een financieringsprobleem is.Zij was het met de heer Crone eens, dat een deel van de investeringsimpuls
wordt gebruikt om een achterstand in te halen. Hiermee worden echter ook veel
nieuwe projecten geïnitieerd, die overigens gebaseerd zijn op bestaand
ruimtelijk beleid dat voortvloeit uit de Vinex, de Vinac, het SVV, enz. Aangezien
dit een dynamisch proces is, zullen toekomstige nota's en ideeën ook
weer gevolgen hebben. De ICES-investeringsconsequenties uit nieuwe nota's
zullen wederom in hun onderlinge samenhang worden bezien. Dat moet leiden
tot nieuwe investeringsprioriteiten die naar de mening van de minister bovenop
de huidige moeten komen.Bij de selectie van de projecten is uitgegaan van de dilemma's en de geconstateerde
beleidstekorten. Deze is primair gebaseerd op de beoordeling van de planbureaus.
Daaruit vloeiden de illustratieve pakketten voort, die bij de formulering
van het regeerakkoord een rol hebben gespeeld. De minister wees er overigens
op, dat er grenzen zijn aan de rekenkunst en dat niet alles berekend kan worden.
Het CPB heeft projecten soms als onvoldoende beoordeeld, niet omdat het slechte
projecten waren, maar omdat zij onvoldoende gedefinieerd waren om een eindoordeel
over te vellen. Uiteindelijk spelen ook politieke afwegingen en accenten een
rol. Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat de Vinex-ontsluiting is gerealiseerd.
Voor het openbaar vervoer geldt in principe hetzelfde. De minister
ervaarde dit niet als een terugval. Na een moment van vooruitzien komt immers
een moment waarop dat vooruitzien moet worden omgezet in feitelijke investeringen,
anders blijft het bij vooruitzien. Het kabinet zal snel beginnen met het monitoren.
Dat kan leiden tot een herprioritering of bijstelling. Verder zal van tijd
tot tijd de totale prioriteitsstelling worden bezien, rekening houdend met
de resultaten.Op de vraag van de heer Van Walsem of van het ICES-1 is geleerd, zei de
minister dat ICES-KIS (kennisinfrastructuur) een onderzoek heeft laten doen
naar de leereffecten van ICES-1. Mede op basis van de jaarlijkse monitoringsrapportage
is geconcludeerd dat de aansturing van het programma kan worden verbeterd
en dat het inhoudelijke en financiële beheer meer aandacht moet krijgen.
Het kabinet laat zich door deze onderzoeksresultaten aansturen. Daarom worden
thans modellen voor de aansturing en de monitoring en een uniform uitvoeringsreglement
opgesteld.Of een project wel of niet FES-waardig is, vond de minister niet meer
echt relevant. Het FES is een verdeelfonds. De bedragen kunnen daarna worden
teruggevonden op de begroting. Worden de gelden voor een FES-project niet
in jaar A uitgegeven, dat gaan zij over naar jaar B. In feite geldt hierbij
dezelfde systematiek als voor het infrastructuurfonds. De minister benadrukte
dat noch het FES noch de rijksbegroting de absolute garantie geven dat het
geld werkelijk kan worden uitgegeven. Er moet niet worden gedacht dat FES-projecten
gegarandeerd zijn en de overige niet. Een herprioritering op de rijksbegroting
kan tot meer of minder investeringsuitgaven leiden. Dat projecten in pakketten
zijn ondergebracht, maakt wel de kans kleiner dat een enkel onderdeel van
zo'n pakket wordt bekeken omdat van de integraliteit wordt uitgegaan. Op de
opmerking van de heer Leers dat het FES een selectievere toepassing kent,
antwoordde de minister dat de bedragen die voor concrete projecten zijn toegezegd
terug te vinden zijn op de begroting. Daarmee zijn zij binnen de FES-projecten
beschermd. Desgewenst was zij bereid een overzicht te geven van de FES-waardige
projecten, voorzover die nog niet vermeld staan op blz. 21 van de ICES-brief
(25 017, nr. 11). Zij merkte verder op dat alles wat niet via het FES
wordt gereserveerd – behalve wat reeds is toebedeeld aan begrotingen –
is gereserveerd op de aanvullende post en daarmee eenzelfde bescherming geniet.
Alle projecten zullen jaarlijks worden gemonitord.Het FES kent formeel geen prijsbijstelling. Dat zijn brutobedragen. Bij
uitgaven voor bijvoorbeeld 2010 wordt rekening gehouden met het prijsniveau
van dat jaar. De minister legde uit dat bij de bedragen die mevrouw Netelenbos
voor de bereikbaarheid toegewezen heeft gekregen tot 2010, rekening is gehouden
met 3% prijsbijstelling. Hierbij gaat het niet om een bijstelling van een
kostenraming, maar om een inflatiecorrectie. Nu het volgens het CPB zeer onwaarschijnlijk
is dat de inflatie de komende jaren sterk zal oplopen, mag uitgegaan worden
van een inflatiepercentage van 2. Daarom is afgesproken, de correctie wat
te verlagen, waardoor het nettobedrag hoger is geworden.Bij de begrotingsbehandeling is afgesproken dat de minister van EZ een
nota zal produceren met een toekomstvisie op ICT. Daarbij zal worden ingegaan
op de samenhang tussen de verschillende investeringen die door de overheid
op het terrein van ICT worden gestimuleerd.In 1999 zal in een nota over het klimaatbeleid of in een actieprogramma
duurzame energie een nadrukkelijke vertaling plaatsvinden van de bevordering
van duurzame energie. De minister was het met mevrouw Vos eens dat zonne-PV
gestimuleerd moet worden. Overigens is al ruimte gecreëerd om alternatieve
energiebronnen en energiebesparing te stimuleren.De minister benadrukte dat PPS nooit een vluchtweg mag worden. Dat zou
duur zijn omdat het Rijk altijd goedkoper kan lenen dan het bedrijfsleven.
Met PPS kan ook geen geld worden gecreëerd. Het moet gaan om een toegevoegde
waarde. Zij was het eens met mevrouw Voûte dat het bedrijfsleven daarbij
in een vroeg stadium betrokken moet worden omdat projecten daardoor goedkoper
en efficiënter kunnen worden uitgevoerd. Dat bij een project sprake is
van meer beleidsterreinen, zoals bij de zuidtangent, betekent niet automatisch
dat ook andere geldbronnen moeten worden aangeboord. Het kan wel een reden
zijn om een PPS-constructie te overwegen. De minister wees erop dat de bewindspersoon
die bij een project het voortouw neemt, het project niet alleen afhandelt.
EZ zal zich bijvoorbeeld altijd met het project Zuiderzeelijn bemoeien. Dat
kan ook met andere departementen het geval zijn. Binnen het kabinet is de
verkokering overigens behoorlijk losgelaten. Daar wordt goed geïntervenieerd
en samengewerkt.De staatssecretaris van Economische Zaken bracht naar voren
dat de betrokkenheid van Economische Zaken bij het grotestedenbeleid en de
inbreng van het midden- en kleinbedrijf (MKB) daarbij thans wordt onderzocht.
Duidelijk is al wel dat de inbreng van EZ daarbij belangrijk is, omdat 80%
van de economische bedrijvigheid zich concentreert in de steden. De komende
maanden zal een verdere invulling plaatsvinden en zullen projecten worden
benoemd. Het MKB zal daarbij zeker aandacht krijgen.De staatssecretaris vond het bedrijfsterrein een belangrijk instrument
om de economische bedrijvigheid te stimuleren. Zeker in de Randstad is het
aantal bedrijfsterreinen schaars. EZ wil er alles aan doen, daar meer mogelijkheden
te bieden. In het ICES-pakket is daarom 140 mln. bestemd voor het uitbreiden
van bedrijfsterreinen. Daarbij is het de bedoeling om via een soort matching
met VROM op het terrein van de stedelijke vernieuwing meer middelen beschikbaar
te krijgen voor het creëren van bedrijfsterreinen. In de nota Ruimtelijk-economisch
beleid, die de Kamer voor de zomer zal bereiken, zal ook op de bedrijfsterreinen
in de regio's worden ingegaan.Het startersbeleid voor de MKB en de grote steden bevindt zich nu in de
fase van planvorming. In nauw overleg met VNO/NCW en MKB Nederland wordt bekeken
welke beleidsaanbevelingen kunnen worden gedaan. De staatssecretaris verwachtte
dat de concrete beleidsvoorstellen de Kamer in het voorjaar zullen bereiken.In het huidige ICES-pakket is het ICES-pakket voor het noorden verwerkt.
Over de uitwerking van dit pakket zijn al afspraken gemaakt in het Langmanakkoord.
Onder andere is afgesproken dat een- of tweemaal per jaar bestuurlijk overleg
met het noorden zal plaatsvinden over de uitvoering van het totale pakket.
Het eerste bestuurlijk overleg, dat nu wordt voorbereid, zal op 15 februari
plaatsvinden. Dat het noorden in het totale pakket in vergelijking met de
andere regio's wordt overbedeeld is een misvatting. Het noorden heeft te maken
met een specifieke problematiek en daarom wordt hierop specifiek regionaal-economisch
beleid gevoerd. Het is de enige regio die in aanmerking komt voor geld uit
Brussel. Hiermee vond de staatssecretaris de hogere prioriteit voor het noorden
gerechtvaardigd. Bij de regio's oost en zuid is het vooral van belang te bezien
welke economische structuurproblemen zich daar voordoen. Die hebben veelal
te maken met de infrastructuur. In het totale pakket en het aanvullende MIT
zijn nogal wat projecten voor het oosten en zuiden verwerkt. Het leek hem
dat deze regio's in vergelijking met de Randstad zeker aan hun trekken komen.De minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij merkte op
dat de 45 mln. die in deze kabinetsperiode beschikbaar zijn voor de herstructurering
van de glastuinbouw moet worden besteed aan het daadwerkelijk gereedkomen
van nieuwe projectlocaties in het noorden en overige delen van het land. De
minister van VROM zal binnenkort een onderzoek naar de locatie
Hoeksche Waard afronden. Als dit slaagt, kunnen zeker drie of vier grote projectlocaties
als nieuwe vestigingslocaties aan de sector worden aangeboden. Op de middellange
termijn is echter een groot aantal hectares nodig. Met de beschikbare 250
mln. kunnen bij een gemiddelde prijs van f 100 000 per ha negen
of tien nieuwe projectlocaties van gemiddeld 300 ha ontwikkeld worden. Voor
de uitvoering van de over het noorden aangenomen motie op dit gebied is 10
mln. uitgetrokken. In het nieuwe pakket is 5 mln. extra aan het noorden toebedeeld.
Daar worden nu drie projectlocaties voorbereid: Noordwest-Friesland, Hoogezand
en Klazienaveen/Emmen. Op al deze locaties is sprake van tuinbouw. De landelijke
tuinbouwsector heeft het ontwikkelen van deze locaties ondersteund.De gelden die beschikbaar zijn voor de EHS zijn gebaseerd op de stelling
dat een compensatie van de gestegen grondprijs mogelijk moet zijn. De ambities
die in eerdere plannen zijn neergelegd, worden dan ook niet aangetast. De
berekening van de prijsstijging is gebaseerd op het jaar 1996. Voor de periode
tot 2010 is rekening gehouden met een extrapolatie. Bij de andere technieken
voor grondprijsbeheersing wordt de Wet agrarisch grondverkeer en de Landinrichtingswet
toegepast. Onteigeningen vinden plaats als dat absoluut noodzakelijk is, maar
het zijn uitzonderingen. Andere middelen om een grondprijsdaling te bewerkstelligen
zijn er op dit moment niet. De Wet voorkeursrechten voor gemeenten wordt gebruikt
bij de ontwikkeling van exploitatiegebieden. Worden door gemeenten strategische
grondaankopen gedaan, dan tracht de Dienst landelijke gebied daarbij een deel
af te zonderen. Hiervoor zijn overigens allerlei allianties van overheidspartijen
denkbaar.Mede op basis van de adviezen van de Raad van State zijn de doelstelling
en de werking van de Reconstructiewet verbreed om de gebiedsreconstructie
in de varkenshouderij te realiseren. Hiermee wordt getracht problemen inzake
milieu, verdroging en ammoniak te voorkomen en bedrijven langs de randen van
de EHS weg te halen. Deze verbreding van doelstellingen gaat gepaard met een
verruiming van de middelen, omdat hiermee participatie van andere begrotingen
mogelijk is geworden. Mede door de inschatting van een laag gehouden Brusselse
cofinanciering is het bedrag van 800 mln. uitgebreid tot 1,1 mld. of 1,2
mld. Afzien van verplaatsingen binnen deze sector wilde de minister ten sterkste
ontraden omdat hiermee een aantal kansen wordt gemist: een verbrede aanpak
van de problematiek met meer middelen, een commitment van vijf provincies,
het honoreren van individuele bedrijfsaanpassingen en het realiseren van een
gebiedsgericht beleid.Hij was het met de heer Van den Berg eens dat agrarisch natuurbeheer een
goed voorbeeld is van een verbrede plattelandsbenadering. In de nota Vitaal
platteland zal aan de hand van dit soort voorbeelden worden ingegaan op de
samenwerking, milieucoöperaties, plattelandsvernieuwingsprojecten en
een gedecentraliseerd gebiedsbeleid.De minister van Verkeer en Waterstaat legde uit dat het regeerakkoord
uitgangspunt is geweest voor de prioriteitenstelling: fors investeren in openbaar
vervoer en waterwegen en het nakomen van Vinex-afspraken. Vrijwel alle knelpunten
in de waterwegen worden opgelost. Verder worden voor de weginfrastructuur
vooral veiligheids- en doorstroommaatregelen genomen. Voorts zal een aantal
megaprojecten worden uitgevoerd. Een aantal staat op de lat, zoals de Zuiderzeelijn;
dat is de categorie 1a. Deze projecten geven een visie op wat wenselijk wordt
geacht, maar de regering neemt hierover pas een besluit als het tracé
en de kosten bekend zijn.Om een inzicht te geven in de procedure, meldde de minister dat zij negen
van de twaalf provincies heeft gevraagd een representatieve delegatie samen
te stellen voor een gesprek over de knelpunten die volgens hun benadering
bij de presentatie van het MIT niet werden opgelost. Met deze delegaties
zijn twee rondes van overleg gevoerd. Daarbij is onder andere bekeken welke
problemen konden worden opgelost via inpassingen of rekeningrijden. Samen
met de medewerkers van de HID en van Financiën zijn vervolgens de mogelijkheden
bestudeerd. De bestuurlijke verwachtingen die in het verleden zijn gewekt
en de bestuurlijke betrouwbaarheid waren daarbij zeker aan de orde. Iedereen
is gevraagd creatief te zijn en te bekijken hoe met hetzelfde geld meer kon
worden bereikt. De regio's hebben hieraan een forse bijdrage geleverd. De
inpassingsparagraaf die is opgenomen in de brief van het afgelopen weekend
betreft nieuwe projecten. Deze genereren extra inpassingsvraagstukken bovenop
de wettelijke inpassing die door de gestelde milieurandvoorwaarden geboden
is. Met de regio's is gekeken naar een inpassing binnen de daarvoor beschikbare
2 mld. Dit bedrag vond de minister op een totaalvolume van 71 mld. overigens
helemaal niet zo veel omdat bij grote inpassingen, zoals de tunnel onder de
Roer die niet in het MIT was opgenomen, voor andere zaken gauw minder overblijft.De regio's hebben voor het realiseren van de plannen ook eigen middelen
ingebracht. Door Limburg is 100 mln. toegezegd. Ook zijn door regio's packagedeals
aangegaan. Voor het uitvoeren van werken die wel al in het MIT zijn opgenomen,
maar waarmee in de ogen van de regio's te laat wordt begonnen, is in een aantal
gevallen een voorfinanciering voorgesteld. Dit moet nog besproken worden met
de staten of de gemeenteraad.Omdat een uitweg is gezocht voor het honoreren van categorie 3- en 4-projecten
is de PPS in een versnelling gekomen. In de brief van het afgelopen weekend
is voor het eerst een categorie 3a opgenomen. Deze betreft PPS-projecten waarbij
de regio van mening is dat voldoende private partijen geïnteresseerd
zijn om te investeren in wegen of bedrijfsterreinontwikkeling, zoals de sluis
bij IJmuiden of de A2-tunnel bij Maastricht. Randvoorwaarden zoals de Europese
richtlijnen en de omgang met de publieke ruimte worden daarbij in acht genomen.
Thans zijn alle negen provincies tevreden met de uitkomst.De minister vond het van belang te melden dat 30 mld. aan wegprojecten
niet is gehonoreerd, bijvoorbeeld omdat daaraan in het licht van de algemene
prioriteitsstelling geen voorkeur werd gegeven. Voor het openbaar vervoer
is wel een duidelijke prioriteit uitgesproken, maar men moet zich realiseren
dat railinfrastructuur niet in grote hoeveelheden tegelijk kan worden aangelegd
omdat dit te veel uitval op het bestaande net veroorzaakt. Zij stelde voor
hierover bij de discussie over het MIT verder te praten.Het bedrag van 2,3 mld. heeft betrekking op de inflatiepercentages die
waren opgenomen in het totale programma. Bij de regeerakkoordmiddelen is uitgegaan
van een percentage van 3. De 12 mld. regeerakkoordmiddelen kenden geen inflatiecorrectie,
zodat de netto-uitgaven ruim 9,3 mld. konden zijn. In samenspraak met Financiën
is het inflatiepercentage verlaagd naar 2. Dat levert 800 mln. op. Daarnaast
is een inflatiecorrectie met een totaal van 12 mld. op nieuwe uitgaven aan
bereikbaarheid geïntroduceerd. Hierdoor kunnen de netto-uitgaven in de
loop der jaren met circa 1,5 mld. worden verruimd. De minister zegde toe deze
uitleg op papier te zetten en aan de leden te overhandigen.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer benadrukte dat het ontwikkelen van een visie op de ruimtelijke ordening
en de prioriteitenstelling een continu proces is. Uiteraard is het mogelijk
om uit de startnota ruimtelijke ordening, die nog zal verschijnen, enige strijdigheid
te constateren. Processen van prioriteitsstelling starten immers niet op hetzelfde
moment. Daarom is ook op vraag 168 (25 017, nr. 17) geantwoord dat het
mogelijk is om de prioriteitsstelling die in de pakketten is vastgelegd, ter
discussie te stellen. De minister herinnerde eraan dat het in het kader van
de ruimtelijke ordening van belang wordt geacht: de grote steden en de regio's,
ook buiten de Randstad, te versterken, de open ruimte te beschermen
en tegelijkertijd te komen tot een vitalisering van het platteland, een zekere
relatie te leggen tussen ruimtelijke ordening enerzijds en milieudoelstellingen
anderzijds, veel aandacht te geven aan het openbaar vervoer en meer aandacht
te geven aan de positie van het water. Deze prioriteiten zijn af te leiden
uit de ICES-pakketten. Hij meende dat deze pakketten im großen ganzen
toch met elkaar sporen. Aangezien het ook mogelijk is de prioriteiten in een
continu overleg met de Kamer bij te stellen, vond hij de gevolgde procedure
vertrouwen wekkend.Verder merkte de minister op dat in de jaren negentig, anders dan voordien,
begonnen is met een langetermijnplanning. Vroeger maakte de minister van VROM
wel een langetermijnplanning, maar deze was niet gestaafd met middelen. De
langetermijnplanning geschiedt nu vanuit een aantal invalshoeken: economische
zaken, verkeer en waterstaat, infrastructuur. Dat vereist nieuwe procedures,
niet alleen om de begrotingen op elkaar af te stemmen, maar ook om de langetermijnplanningen
op elkaar af te stemmen. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de langetermijnplanningen
op de verschillende niveaus van bestuur. Dat maakt een en ander veel complexer.
Hij meende dan ook dat regering en parlement zich zouden moeten buigen over
dit soort sturingsmechanismen.Een bedrag is gereserveerd voor het realiseren van de milieuprioriteiten
uit het NMP3. Dat zijn er nogal wat. Bij het begin van deze kabinetsperiode
is voorgesteld bijna het gehele bedrag te besteden aan het bestrijden van
geluid. De minister wilde echter eerst criteria stellen. Hij ging daarbij
uit van drie hoofdcriteria: klimaat, alles wat onomkeerbaar is en alles wat
te maken heeft met mensen en hun gezondheid. Een volledige inzet op geluid
spoorde hier niet mee. Hij stelde dan ook voor hiermee nog te wachten. Hij
verzocht de leden hierop in andere discussies een reactie te geven.Bij de poging de emissie van CO2 te reduceren moeten investeringen
worden gepleegd die een maximumbijdrage kunnen leveren aan die reductie. Hoewel
de minister de ontwikkeling van zonne-PV nuttig vond, meende hij toch dat
de kosteneffectiviteit hiervan op korte termijn minder gunstig was. Hij benadrukte
evenwel dat de discussie hierover nog niet is afgerond.De minister was het eens met degenen die in een sanering van waterbodems
een win-winsituatie zagen. Hieraan wordt dan ook een fiks bedrag besteed.
Hij besefte dat in een samenwerking tussen VROM en Verkeer en Waterstaat meer
kan worden bereikt. Het kost enige tijd om er samen uit te komen, maar het
resultaat is dan wel duurzaam.Over het groenepoldermodel zal geen nota verschijnen, maar een procedurele
paragraaf in de vast te stellen startnota ruimtelijke ordening. De passage
wordt procedureel omdat de minister de partners vanaf het begin bij dit model
wil betrekken en met hen nog wil overleggen over de inhoud ervan. Hij was
geen voorstander van aparte notities. Het leek hem beter alles te integreren
in een aantal notities.In antwoord op de vraag van de heer Crone over de participatiemaatschappijen
zei de minister dat VROM in dit kader op het gebied van de sleutelprojecten
al actief is.Door Lelystad is een groot aantal projecten aangedragen. Hieruit is op
basis van kosten-batenverhoudingen een selectie gemaakt. Dat vond de minister
beter dan een groot bedrag ineens toezeggen, omdat daarmee de prikkel voor
goede voorstellen zou komen te vervallen.De minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleidmerkte
allereerst op dat hij de doorstartconvenanten en de vitaliteit van de steden
wilde bespreken bij de behandeling van het grotestedenbeleid.Omdat de minister niet op de stoel van de stadsbestuurders wilde gaan
zitten, heeft hij de steden verzocht zelf plannen te overleggen. Deze moeten voldoen aan een aantal condities die in de startconvenanten
zijn opgenomen. Aan de hand daarvan kan worden bekeken of binnen de beschikbare
middelen evenwichtig wordt geïnvesteerd. Hij had er begrip voor dat gevoeld
wordt dat er te weinig middelen beschikbaar zijn, maar hij meende dat met
de huidige post toch een eind kan worden gekomen.Bij de sleutelprojecten is Utrecht het verst met het ontwikkelen van projecten.
Utrecht wordt op de voet gevolgd door de steden Amsterdam, Rotterdam, Den
Haag, Arnhem en Breda. Hun plannen verkeren nog in een beginstadium. Bij deze
projecten zal wel de balans in de gaten worden gehouden. Zo wordt er bijvoorbeeld
op gelet dat de exploitatie niet wordt rondgemaakt met een overkill aan kantoorruimte,
bijvoorbeeld binnen de Randstad, met het gevolg dat die ruimte op andere plekken
niet meer nodig is.De minister toonde zich verheugd over de investeringen van Verkeer en
Waterstaat in het openbaar vervoer. Daarbij is aansluiting gezocht bij de
stedelijke wensen om hun steden goed te ontsluiten via het openbaar vervoer.
Bijna alle steden hebben hierop geen commentaar geleverd en dat vond hij pure
winst.Het was de minister opgevallen dat men zich in Nederland maar ook in Europa
in toenemende mate concentreert op de steden en de regio's. Zij zoeken elkaars
plussen en minnen op om hun eigen sterkte meer tot zijn recht te laten komen.
Hij zei erop toe te zien dat de investeringen ook daadwerkelijk neerslaan
in gebieden waar de sociale problematiek het grootst is. Hierbij verwees hij
naar de relatie met het MIT en de Houtskoolschets.In de binnenkort te verschijnen nota elektronische overheid zal specifiek
worden ingegaan op «de overheid op internet». De minister was
het eens met een intensivering op dit gebied. Hij ging daarbij uit van een
tweezijdige informatieverschaffing. Samen met EZ en VWS wordt het ontwikkelen
van het Overheidsloket 2000, vooral bij gemeenten, gestimuleerd.Lelystad is uitgedaagd om de grofmazige plannen voor kust, centrum en
bedrijfsterreinen te verfijnen. De minister zei bereid te zijn 20% van de
extra investeringsruimte die Lelystad binnen het Gemeentefonds heeft gekregen
vrij te stellen voor een inzet naar inzicht van de gemeente Lelystad. Hij
benadrukte wel dat dit een uitzondering is. Voorts zal binnen het pakket vitaliteit
steden naar mogelijkheden voor Lelystad worden gezocht. Hij gaf hierbij wel
een waarschuwing: hoe groter de groep wordt die uit de ruif wil eten, des
te kleiner wordt de gulden die her en der neerslaat. De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,Ter VeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,ReitsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BlaauwDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA) voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
M.B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Hofstra
(VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA), Stroeken (CDA), De Boer (PvdA),
Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Bos (PvdA), Van Dok-van Weele
(PvdA), Blok (VVD)Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Wijn
(CDA), Klein Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD), Van den Berg
(SGP), Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Cornielje (VVD), Schimmel
(D66), Herrebrugh (PvdA) Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA), De Haan (CDA),
Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Koenders (PvdA), Rehwinkel (PvdA),
Udo (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), Schutte (GPV), Te Veldhuis (VVD),
ondervoorzitter, De Cloe (PvdA), voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Hoekema (D66),
Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Rehwinkel (PvdA), Luchtenveld (VVD), Wagenaar
(PvdA), De Boer (PvdA), Duijkers (PvdA), Verburg (CDA), Rietkerk (CDA), Halsema
(GroenLinks), Kant (SP), Balemans (VVD).Plv. leden: Van den Doel (VVD), Rouvoet (RPF), Van Beek (VVD), Zijlstra
(PvdA), Ravestein (D66), Van Wijmen (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Balkenende
(CDA), Barth (PvdA), Gortzak (PvdA), Rabbae (GroenLinks), Wijn (CDA), Dittrich
(D66), Cherribi (VVD), Nicolaï (VVD), Van Oven (PvdA), Brood (VVD), Apostolou
(PvdA), Kuijper (PvdA), Belinfante (PvdA), Mosterd (CDA), Eurlings (CDA),
Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP), Essers (VVD).XNoot3Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP) ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Duivesteijn (PvdA), Stellingwerf
(RPF), M.B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer
(CDA), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA),
Oplaat (VVD), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA), Udo (VVD), Herrebrugh
(PvdA).Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein (D66), Zijlstra
(PvdA), Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Bos (PvdA), Van Middelkoop
(GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66), Verbugt (VVD),
Te Veldhuis (VVD), Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA), Karimi (GroenLinks),
Kamp (VVD), Reitsma (CDA), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD), Dijksma (PvdA),
Belinfante (PvdA), Voorhoeve (VVD), De Boer (PvdA).XNoot4Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer (CDA), Luchtenveld
(VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap (CDA), Ravestein (D66),
Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), Oplaat (VVD), Van
der Staaij (SGP), Van Dok-van Weele (PvdA), Schoenmakers (PvdA), Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA), Valk (PvdA),
Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Giskes
(D66), M.B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Niederer (VVD), Van 't
Riet (D66), Waalkens (PvdA), Spoelman (PvdA), Voorhoeve (VVD).XNoot5Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg (SGP), Reitsma
(CDA), Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Gijzel (PvdA),
Valk (PvdA), Leers (CDA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA),
Verbugt (VVD), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Van der Knaap (CDA), Ravestein
(D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Eurlings (CDA), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Th.A.M. Meijer (CDA), Stroeken
(CDA), Van Gent (GroenLinks), De Boer (PvdA), Waalkens (PvdA), Atsma (CDA),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Augusteijn-Esser
(D66), Schutte (GPV), Bos (PvdA), Spoelman (PvdA), Geluk (VVD), Luchtenveld
(VVD), Buijs (CDA), Van Walsem (D66), M.B. Vos (GroenLinks), Weekers (VVD),
Balemans (VVD), Poppe (SP), Dankers (CDA), Dijksma (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25017-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl