Miljoenennota 2006 (Nota over de toestand van 's Rijks Financiën); Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300, nr. 34

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

07-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300 nr. 34

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen en antwoorden Miljoenennota 2006123456789101112 en 17Figuur: Consumptieve bestedingen (linkeras, 1995=100)
en consumentenvertrouwen (rechteras, definitie EC).13 en 1414161718 en 231920 en 212122232425262728293031323334353637Tabel Aantal uitkeringen 383940 en 8341, 45 en 46424344454647, 90 en 9148Tabel: Groei van arbeidsproductiviteit per gewerkt uur*495051Tabel Aantal ouderen met aanvullend pensioen, aantal (x
1000, peiljaar 2002) 525354Tabel Arbeidsparticipatiegraad 55565758596061, 62, 63, 67 en 826263646566676869Gezonde overheidsfinanciënFlexibele arbeidsmarktInvesteren in kennisArbeidsparticipatie bij vrouwenKleine overheid7273BBP-groei (Spring Forecasts 2005) 747576787980Tabel 1 Bruto arbeidsparticipatie van ouderen (55–64
jaar)181828384858788Raming leraren primair onderwijs, laagconjunctuurvariant
 Raming leraren primair onderwijs, hoogconjunctuurvariant
 Raming leraren voortgezet onderwijs, laagconjunctuurvariant
 Raming leraren voortgezet onderwijs, hoogconjunctuurvariant89Tabel: Intensiveringen in Onderwijs en Wetenschap (x € 1
mln) Tabel: intensiveringen in Onderwijs en Wetenschap (x € 1mln) 909193949596979899100101102Werkloosheidsval 2005 en 2006 103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123Lastenontwikkeling kabinetsperiode stand MEV (mld. €) 124125126Tabel Verloop tarief vennootschapsbelasting 27128129130131132133134135136137 en 141138139140141142143144Tabel Structureel tekort in de andere EU lidstaten in
2006 (in % BBP)1145146147148EMU-saldo naar sectoren van de overheid (in mld euro) 149150151152153154155156158, 167 en 168159Tabel: Budgettair effect KIA Belastingplan 2005 na motie
Verhagen en amendement Dezentjé Hamming (in mln €) 160161162163164165166167168169170171172Vragen en antwoorden MEV 20061234567891011121314151617Tabel 1 Gecumuleerde koopkrachtontwikkeling naar huishoudtype,
inkomensbron hoofdverdiener en huishoudinkomen, 2003–2006 1819Tabel 2 Aantal huishoudens naar huishoudtype, inkomensbron
hoofdverdiener en huishoudinkomen, 2006 2021222324252627282930
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 1,5 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300Nota over de toestand van 's Rijks financiënnr. 34LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 3 oktober 2005De vaste commissie voor Financiën1, heeft
over de Nota over de toestand van 's Rijks Financiën, de Miljoenennota
2006, en over de Macro Economische Verkenningen 2006 van het Centraal Planbureau
de navolgende vragen ter beantwoording aan de regering voorgelegd.Deze vragen, alsmede de daarop bij brief van 30 september 2005 gegeven
antwoorden, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TichelaarDe griffier van de commissie,Berck Vragen en antwoorden Miljoenennota 20061Kan een inhoudelijke reactie worden gegeven op de aanbevelingen
uit het advies van de Raad van State bij de Miljoenennota 2006? Op welke punten
is de Miljoenennota aangepast naar aanleiding van het advies van de raad van
State?Het Kabinet heeft gereageerd op de beleidsinhoudelijke aanbevelingen uit
het advies van de Raad van State in het zogenoemde Nader rapport over de Ontwerp-Miljoenennota
2006 (kenmerk BZ 2005–00 144) dat aan uw Kamer is gestuurd met
de overige begrotingsstukken. Daarin staat ook aangegeven welke wijzigingen
er in de Miljoenennota zijn aangebracht naar aanleiding van het advies van
de Raad van State.2Kan in een meerjarig overzicht (2000–2007) worden
aangeven welk percentage van de Rijksbegroting in enge zin besteed wordt aan
beleidsevaluaties en beleidsverbetering? Kan dat worden uitgesplitst naar
de diverse departementen?Uitgaven voor beleidsevaluaties en beleidsverbetering maken deel uit van
de apparaatsuitgaven- en programmauitgaven, en worden daarin niet afgezonderd.
Aangezien veel ambtenaren op de een of andere wijze bezig zijn met beleidsverbetering
is die uitsplitsing ook niet te maken.3Welke bezuinigingen en uitgavenintensiveringen (korte
omschrijving en bedrag) heeft het kabinet sinds mei 2003 (inclusief hoofdlijnenakkoord)
per jaar doorgevoerd per ministerie (rijksbegroting in enge zin) en in de
budgetdisciplinesectoren SZA en Zorg?Ieder jaar wordt in het Financieel Jaarverslag van het Rijk een monitor
ombuigingen/intensiveringen gepresenteerd. Hierin is de stand van zaken omtrent
de ombuigingen en intensiveringen sinds Hoofdlijnenakkoord opgenomen. Met
ingang van het Jaarverslag 2004 is deze monitor niet meer op papier, maar
via het internet beschikbaar. De monitor is op te vragen via www.minfin.nl/fjr2004.In het Financieel Jaarverslag van het Rijk 2005 zal de eerstvolgende update
van deze monitor worden opgenomen.4Waarom waren de inzichten die leiden tot een half procentpunt
verbetering van het EMU-saldo in een paar maanden tijd, nog niet bekend ten
tijde van het uitbrengen van de Voorjaarsnota?De Voorjaarsnota is gebaseerd op de macro-economische veronderstelling
uit het Centraal Economisch Plan van het CPB en de uitvoeringsinformatie van
de departementen in de eerste maanden van het jaar. De Miljoenennota is gebaseerd
op macro-economische veronderstellingen uit de Macro-Economische Verkenning
van het CPB en de uitvoeringsinformatie in de eerste helft van het jaar. In
onderstaande tabel worden de belangrijkste verbeteringen van het EMU-saldo
opgesomd. 2005 EMU-saldo Voorjaarsnota 2005– 2,3%Lokale overheden0,2%Gasbaten0,2% Belastingen- en premieinkomsten0,1%EMU-saldo Miljoenennota 2006– 1,8%De aanpassing van het saldo lokale overheden heeft plaatsgevonden op basis
van nieuwe informatie in de Nationale Rekeningen van het CBS over 2004. De
aanpassing van de gasbaten is het gevolg van nieuwe veronderstellingen omtrent
de olieprijs en de dollarkoers in de MEV. De inkomstenraming is eveneens aangepast
aan de nieuwste inzichten over onder andere de realisaties t/m juli. De verbetering
van het EMU-saldo kon op grond van de op dat moment beschikbare informatie
niet worden voorzien in de Voorjaarsnota.5Wat zullen de effecten zijn van een verhoging van de
omzetbelasting in Duitsland met 2%?Het effect voor Nederland van een eventuele verhoging van de omzetbelasting
in Duitsland met 2% zal beperkt zijn. In Duitsland zal de consumptie
worden gedrukt en de inflatie eenmalig stijgen. De verwachting is dat hierdoor
geen loon-prijsspiraal zal optreden in Duitsland. De lagere consumptie kan
leiden tot een kleine afname in de Nederlandse export naar Duitsland, de eenmalig
hogere inflatie heeft minder gevolgen omdat het rente-beleid door de ECB over
de gehele Euro-zone wordt vastgesteld. Anderzijds kunnen Nederlandse bedrijven
in de grensstreek met Duitsland iets aantrekkelijker worden voor consumenten
die daarvoor in Duitsland inkopen deden.6Kan de regering aangeven hoeveel beleidsambtenaren
werkzaam zijn bij de rijksoverheid, provincies, gemeenten en ZBO's?Voor de rijksoverheid is dat mogelijk. Sinds enkele jaren worden rijksbreed
gegevens verzameld om inzicht te krijgen in de samenstelling van de rijksdienst.
Uit de voorlopige cijfers over 2004 blijkt dat er in dat jaar bij beleidsonderdelen
ongeveer 9500 (9%) voltijdsfuncties aanwezig waren.Van provincies en gemeenten is niet bekend hoeveel beleidsambtenaren er
werkzaam zijn. Navraag bij IPO en VNG leerde het volgende. Bij de provincies
is slechts een indeling in functieschalen bekend en niet een indeling naar
functie-inhoud. Voor de gemeenten geldt eenzelfde verhaal. De meest betrouwbare
bron is ook daar het salarisbestand en daarin is geen indeling naar soort
functie. Het aantal beleidsambtenaren bij provincies en gemeenten is dan ook
moeilijk in te schatten.ZBO's hebben doorgaans een uitvoerende taak. In de meeste gevallen
geldt dat er geen nieuw beleid wordt gemaakt, maar hooguit richtlijnen worden
uitgevaardigd over hoe de uitvoering zo goed mogelijk ter hand kan worden
genomen. Er zijn echter uitzonderingen te noemen van ZBO's waar wel beleid
wordt gemaakt. Een overzicht met aantallen beleidsambtenaren bij ZBO's
is er echter niet.7De CDA-fractie in de Eerste Kamer heeft dinsdag 27 september
in verschillende media de wens geuit om in het kader van de nieuwe zorgverzekeringswet
een zogenaamde «stroppenpot» te vormen.Kan de regering aangeven hoe groot zij acht dat een
eventuele «stroppenpot» zal moeten zijn en kan de regering hiervoor
eventuele dekking aangeven? De minister van VWS heeft in de Eerste Kamer aangegeven dat indien de
invoering van de Zorgverzekeringswet leidt tot onvoorziene en onaanvaardbare
inkomensgevolgen, het kabinet daar een inhoudelijke en budgettaire oplossing
voor zal zoeken.8Tabel 18 bijlage Miljoenennota: Kan de regering aangeven
waarom de financiële gevolgen van de Motie Verhagen met betrekking tot
de verplaatsing van de autokostenfictie in de loonbelasting in dit schema
afwijkt van eerdere cijfers?In de betreffende tabel worden de budgettaire effecten van autonome maatregelen
op de loonbelasting gepresenteerd, de budgettaire
effecten op de premies voor de volksverzekeringen zijn dus niet meegenomen.
Dat verklaart het verschil met de eerder gepresenteerde cijfers.9Welke mogelijkheden zijn er om mensen te compenseren
voor onverwacht hogere olieprijzen en wat zijn de voor en nadelen van de verschillende
mogelijkheden?Hogere olieprijzen leiden tot een hogere energierekening en hogere brandstofprijzen.
Tariefsverlaging van de energiebelasting en accijnsverlaging sluiten direct
aan op het verschijnsel hogere energieprijzen maar hebben als nadeel dat de
markt voor energie en brandstof wordt verstoord. Het krappe aanbod van olie
vindt niet langer zijn weerslag in de prijzen en weerhoudt daarmee een aanpassing
van de vraag naar energie en brandstof. In Europees verband is afgesproken
dat geen marktverstorende maatregelen in reactie op de stijgende olieprijzen
worden getroffen.Hogere olieprijzen kunnen ook generiek via maatregelen in de IB/LB, sociale
premies of BTW worden gecompenseerd. Nadeel van generieke compensatie is echter
dat het minder goed aansluit bij het energiegebruik van huishoudens. Hierdoor
zullen sommige huishoudens teveel compensatie ontvangen en anderen juist te
weinig. Daarnaast is de zichtbaarheid van generieke maatregelen ter compensatie
van specifieke kosten klein.Aansluiting bij de energierekening, zonder dat dit de prikkel tot energiebesparing
beperkt, kan worden gevonden door de vaste bedragen die in rekening worden
gebracht (MEP-afnemerstarief) te verlagen en bestaande kortingen in de energiebelasting
te verhogen. Ook dit zal overigens niet pro rato met het energiegebruik zijn.10Welke methode worden in andere landen gebruikt om mensen
te compenseren voor koopkrachtverlies door hogere olieprijzen? Kunnen deze
methoden ook in Nederland worden toegepast en wat zijn de voor- en nadelen
van deze methoden?Van Frankrijk en België is bekend dat zij het voornemen hebben om
huishoudens met een zeer laag inkomen te compenseren in de kosten voor stookolie
door het verlenen van een eenmalige teruggave van een bedrag van enkele tientallen
euro's. De ruimte om koopkrachtmaatregelen te nemen om koopkrachtverslechtering
door hoge energieprijzen te compenseren wordt beperkt door de afspraak in
Europees verband om af te zien van marktverstorende maatregelen in reactie
op stijgende olieprijzen. Of in Nederland compenserende maatregelen nodig
zijn, voor welke groepen en langs welke weg zal in december worden bekeken. 11Kan worden gegarandeerd dat er geen mensen in inkomen
op achteruit gaan door het omzetten van de huursubsidie in de huurtoeslag?
Zo ja, waar bstaat die garantie dan precies uit? Zo nee, waarom niet?In de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (AWIR) is geregeld
dat de huurtoeslag per 1 januari 2006 op een aantal punten zal worden
aangepast. Zo vervalt de correctie op het verzamelinkomen en wordt er gekeken
naar het inkomen in het lopende jaar inplaats van het voorgaande jaar. De
huurtoeslag wordt hiermee transparanter en gemakkelijker uitvoerbaar. Wel
hebben deze wijzigingen potentieel inkomenseffecten tot gevolg. Gemiddeld
genomen hebben de wijzigingen een positief inkomenseffect zodat extra budget
beschikbaar is gesteld. Voor specifieke huishoudens kunnen wel negatieve inkomenseffecten
optreden. Hier is bij de behandeling van de Wet AWIR uitgebreid op ingegaan.12 en 17Kunnen er cijfers worden gegeven over de ontwikkeling
van bestedingen en consumentenvertrouwen in Nederland, ook in relatie tot
andere EU-landen?Waarom bevat de Miljoenennota geen cijfers over consumentenvertrouwen
enbestedingen, terwijl dit als belangrijke factor voor de groeiomslag wordt
beschouwd? Kan een overzicht gegeven worden van de ontwikkeling van beide
grootheden tot en met 2005? Hoe is de ontwikkeling van de bestedingen en het
vertrouwen in Nederland ten opzichte van andere EU-landen?In onderstaande grafiek wordt de ontwikkeling van de particuliere consumptieve
bestedingen en het consumentenvertrouwen weergegeven voor Nederland en de
eurozone. Eind jaren '90 ging een relatief groot consumentenvertrouwen
in Nederland gepaard met een relatief sterke stijging van de particuliere
consumptie. De sterke daling van het vertrouwen (tot halverwege 2003) ging
samen met een minder sterke groei van de particuliere consumptie. Vanaf 2003
is het consumentenvertrouwen in Nederland meer gestegen dan in de eurozone.
Dit is vooralsnog niet tot uitdrukking gekomen in een sterke groei van de
particuliere consumptie. Figuur: Consumptieve bestedingen (linkeras, 1995=100)
en consumentenvertrouwen (rechteras, definitie EC).13 en 14Neemt de regering maatregelen om het consumentenvertrouwen
te vergroten? Zo ja, welke maatregelen?Zijn er ook maatregelen van het kabinet die een negatief
effect hebben op het consumentenvertrouwen? Zo ja, welke?Het consumentenvertrouwen is van een groot aantal factoren afhankelijk,
en veel van deze factoren zijn niet of nauwelijks door specifieke maatregelen
te beïnvloeden. Het is dan ook niet mogelijk om voor elke maatregel aan
te geven of hij een positief of een negatief effect op het consumentenvertrouwen
heeft.Meer in het algemeen kunnen een betrouwbare overheid, een solide financieel
beleid, en een duidelijk toekomstperspectief wel degelijk een positieve invloed
hebben op het consumentenvertrouwen. Hier zet het kabinet dan ook op in. Anderzijds
is het kabinet zich er ook van bewust dat grootschalige stelselwijzigingen
kunnen leiden tot onzekerheid bij de consument.14Zijn er ook maatregelen van het kabinet die een negatief
effect hebben op het consumentenvertrouwen? Zo ja, welke?Zie vraag 13.16Kan de «Reservering frictiekosten UWV»
op de aanvullende post Algemeen toegelicht worden?Het UWV raamt 0,1 miljard euro meer kosten in 2006 als gevolg van de zogenoemde
frictiekosten. Deze kosten houden verband met het uitstel van het reorganisatieproces
van het UWV, met een toegenomen leegstand van kantoorpanden en een vermindering
van het personeelsbestand. Een en ander hangt samen met de invoering van de
nieuwe arbeidsongeschiktheidswetgeving en loopt ook na 2006 nog door. 17Waarom bevat de Miljoenennota geen cijfers over consumentenvertrouwen
en -bestedingen, terwijl dit als belangrijke factor voor de groeiomslag wordt
beschouwd? Kan een overzicht gegeven worden van de ontwikkeling van beide
grootheden tot en met 2005? Hoe is de ontwikkeling van de bestedingen en het
vertrouwen in Nederland ten opzichte van andere EU-landen?Zie vraag 12.18 en 23Hoeveel mensen worden in 2006 naar verwachting getroffen
door de verzilveringsproblematiek (meer kortingen dan verschuldigde belastingen
en premies)? Welk bedrag wordt vanwege de verzilveringsproblematiek niet uitgekeerd?
Welke mensen treft dit?Voor hoeveel huishoudens is sprake van stapeling van
verzilveringsproblemen? Tot welk bedrag kan die stapeling lopen?In 2005 gaat het om ongeveer 780 000 mensen die hun kortingen geheel
of gedeeltelijk niet kunnen effectueren. Gemiddeld gaat het hierbij om een
bedrag van € 320 aan heffingskorting. Dit komt het meest voor bij
mensen die recht hebben op de (aanvullende) combinatiekorting of de (aanvullende)
ouderenkorting. Naar verwachting daalt in 2006 het aantal ouderen dat hun
heffingkortingen niet volledig kan verrekenen, onder andere door de verhoging
van de tegemoetkoming AOW.Voor bijna de helft van de ongeveer 780 000 mensen die hun kortingen
(gedeeltelijk) niet kunnen effectueren geldt dat zij meer dan één
korting niet kunnen verzilveren. De omvang van een eventuele stapeling hangt
af van de individuele situatie. Cumulatie kan bijvoorbeeld optreden bij samenloop
van de ouderenkorting en de aanvullende ouderenkorting of bij cumulatie van
de alleenstaande ouderkorting met bijvoorbeeld de aanvullende combinatiekorting.19Wat zijn de kosten voor de rijksoverheid indien de
gemiddelde zorgpremie 100 euro hoger uitvalt dan de € 1106 waarvan
in de berekeningen is uitgegaan?Het initiële effect op de kosten voor de rijksoverheid van een gemiddelde
zorgpremie die 100 euro hoger uit zou vallen bedraagt ongeveer 1 miljard,
voornamelijk vanwege een hogere zorgtoeslag. Hoe dit uiteindelijk budgettair
moet worden ingepast, zou onderdeel uitmaken van nadere besluitvorming.Het kabinet acht het echter niet waarschijnlijk dat de nominale zorgpremie
zo veel hoger uit zal vallen. Dit zou namelijk betekenen dat de zorgverzekeraars
bijna € 1,5 miljard meer kosten zouden maken ophalen dan op basis
van de huidige raming wordt verondersteld. Behalve door hogere ZVW-uitgaven
zou een dergelijke stijging zich alleen kunnen voordoen wanneer de administratiekosten
bijna verdubbelen of de winsten van zorgverzekeraars sterk zouden toenemen.
In een concurrerende markt is een dergelijke toename niet aannemelijk, mede
omdat het kabinet er sterk op zal toezien dat er geen verstoringen optreden
in de concurrentie op de verzekeringsmarkt.20 en 21Hoeveel huishoudens zullen vanwege de verzilveringsproblematiek
niet profiteren van de verhoging van de kinderkorting met € 90.
Welk totaalbedrag is daardoor niet uit te keren en wat zijn daardoor de totale
feitelijke kosten van die verhoging? Hoeveel huishoudens profiteren van de extra verhoging
van de kinderkorting met 90 euro?Hoe is de verdeling daarvan over inkomensgroepen?Naar schatting ontvangen ongeveer 1,2 miljoen huishoudens in 2006 de kinderkorting.
Bij een verhoging van de kinderkorting met € 90 krijgen in principe
al deze 1,2 miljoen huishoudens een belastingvoordeel. Ongeveer 6%
van de huishoudens kan deze korting (deels) niet verrekenen. De feitelijke
kosten van de verhoging van de kinderkorting met € 90 bedragen ongeveer € 100
mln. Daarbij is al rekening gehouden met het feit dat circa 6% van
de huishoudens deze verhoging niet kan verrekenen. In 2006 maken huishoudens
aanspraak op de kinderkorting wanneer er kinderen jonger dan 18 jaar aanwezig
zijn in het huishouden en het verzamelinkomen van het huishouden lager is
dan € 42 475.21Hoeveel huishoudens profiteren van de extra verhoging
van de kinderkorting met 90 euro?Hoe is de verdeling daarvan over inkomensgroepen?Zie vraag 20.22Wordt de ouderenkorting uitbetaald aan ouderen met
bijstand vanwege een onvolledige AOW-uitkering?Voor de ouderenkortingen worden ouderen met bijstand vanwege een onvolledige
AOW-uitkering gelijk behandeld als ouderen met een volledig AOW zonder aanvullend
pensioen.23Voor hoeveel huishoudens is sprake van stapeling van
verzilveringsproblemen? Tot welk bedrag kan die stapeling lopen?Zie vraag 18.24Als de afschaffing van het gebruikersdeel OZB wordt
gepresenteerd als «koopkrachtondersteuning» zou dit moeten betekenen
dat op overheidsuitgaven bezuinigd is. Kan worden aangeven welke uitgaven
verminderd zijn om deze afschaffing van de OZB te financieren?De afschaffing van de OZB maakte onderdeel uit van de lastenverlichtende
maatregelen in het Strategisch Akkoord van het kabinet Balkenende I. Het Kabinet
Balkenende II heeft deze maatregel in het Hoofdlijnenakkoord gedeeltelijk
(alleen voor het gebruikersdeel) overgenomen. De dekking van deze maatregel
maakt integraal onderdeel uit van het Hoofdlijnenakkoord. De ophoging van
het compensatiebedrag voor gemeenten in de Miljoenennota 2006 is ingepast
onder het uitgavenkader Rijksbegroting in enge zin.25Kan cijfermatig worden onderbouwd dat de koopkrachtondersteuning
voor de burgers die tevens automobilist zijn niet zwaar onvoldoende is?Zonder specifieke informatie over een huishouden valt moeilijk aan te
geven wat de koopkrachtontwikkeling is. 26Welke van de genoemde bestedingen van FES-gelden hebben
een min of meer structureel karakter?Geen van de genoemde bestedingen van Fes-gelden hebben een structureel
karakter.27Welk bedrag in het FES is nog niet verdeeld?Het cumulatief saldo in het FES bedraagt € 410 miljoen. Rekening
houdend met het wettelijk kasplafond is er nog €270 miljoen onverdeeld.28Op welke wijze kan cijfermatig worden onderbouwen dat
een groter arbeidsaanbod aansluit op de vraag van werkgevers (=vacatures op
de arbeidsmarkt)?Algemeen geldt dat een groter arbeidsaanbod leidt tot een hogere economische
groei. De spoorboekjes voor beleidsvarianten van het CPB laten zien dat een
hoger arbeidsaanbod via meer werkzoekenden leidt tot een matiging van de loonontwikkeling.
De daaruit volgende lagere prijsontwikkeling verbetert de concurrentiepositie,
waardoor extra vraag uit het buitenland een gevolg is. Ook daalt de invoer.
Totaal stijgt de productie, met name in de marktsector.Meer specifiek laat het CPB in de MEV2006 zien (p.114–115) dat de
Nederlandse arbeidsmarkt mogelijk met een toenemende mismatch te maken heeft.
Die mismatch houdt in dat baanzoekenden andere kenmerken hebben dan die gevraagd
worden bij de beschikbare vacatures. CPB laat ook zien dat de «vacaturegraad»
(het aantal vacatures als percentage van de vraag naar arbeid) in Nederland
relatief hoog is gebleven tijdens het laatste conjunctuurdal. Een groter arbeidsaanbod
kan deze mismatch verminderen. Daarbij zijn de lessen uit het recente verleden
een belangrijke leidraad: in het begin van deze eeuw bleek wat een tekort
aan arbeidskrachten kan betekenen voor het loonniveau en de concurrentiepositie
van het Nederlandse bedrijfsleven.29Kan een gespecificeerd en volledig overzicht worden
gegeven van alle subsidieregelingen (plus bedragen) die uitgaan van alle ministeries
(in brede zin), voor de jaren 2000 tot en met 2007? Kan voorts worden aangeven
hoeveel FTE's er betrokken zijn bij de totstandkoming en uitkering van
deze subsidies, uitgesplitst naar (o.a.) ambtenaren die aanvragen beoordelen
en ambtenaren die de feitelijke uitbetaling plegen; ook dit overzicht gaarne
van 2000 tot en met 2007.Van 2000 tot 2003 is jaarlijks op Prinsjesdag het subsidie-overzicht rijksoverheid
(SOR) aan de Tweede Kamer aangeboden. Alle beschikbare informatie over deze
jaren is derhalve aan u beschikbaar gesteld.In 2003 is het rapport Zicht op subsidies aan
de Tweede Kamer aangeboden. Dit als antwoord op een motie van Kamerlid Van
As. In het Algemeen Overleg naar aanleiding van Zicht op
subsidies is afgesproken dat het Kabinet voor het einde van 2005
een nieuw overzicht (het Instrumentenoverzicht Rijksoverheid) aan de Kamer
zou opleveren. Dit conform de wens van uw Kamer om een breed inzicht in en
overzicht van subsidies te verkrijgen. Eind 2005 zal het Instrumentenoverzicht
Rijksoverheid (IOR) aan u ter beschikking worden gesteld. In dit overzicht
zullen onder andere de subsidie-uitgaven, het begrotingsartikel waarop de
subsidie is gebaseerd, de doelgroep en de horizonbepaling worden opgenomen. Het is niet bekend hoeveel rijksambtenaren werkzaam zijn bij de totstandkoming
en uitkering van subsidies. De departementale administraties leggen deze gegevens
niet vast.30Bestaan er plannen de Arbeidsomstandighedenwet vooral
voor kleine werkgevers (= minder dan 10 personeel) te vereenvoudigen nu het
MKB de banenmotor van de Nederlandse economie vormt?Naar aanleiding van de evaluatie van de Arbeidsomstandighedenwet 1998
heeft het kabinet besloten om deze wet te wijzigen. De wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet
heeft tot doel om werkgevers en werknemers meer verantwoordelijkheid te geven
voor de arbeidsomstandigheden in de onderneming. Werkgevers en werknemers
krijgen de mogelijkheid om meer maatwerk van het arbeidsomstandighedenbeleid
te maken. Daarbij is de inzet om ruim tweederde van de door Nederland te beïnvloeden
regels te verwijderen. Daarnaast zijn instrumenten ontwikkeld om het arbeidsomstandighedenbeleid
in de onderneming te ondersteunen. Een voorbeeld van reeds ingezet beleid
is de (Europees verplichte) risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e).
SZW zet zich in om met sociale partners te komen tot vereenvoudiging door
het ontwikkelen van ri&e-instrumenten, digitale beschikbaarheid daarvan,
en een lichte deskundige toetsing. Sinds 1 juli 2005 zijn bedrijven met
ten hoogste 10 werknemers (driekwart van alle bedrijven met personeel) uitgezonderd
van die deskundige toets als ze een bij cao geaccordeerd ri&e-instrument
gebruiken. Hiermee is bij het maken van een ri&e al een tijdwinst van
40 tot 50% bereikt. Dit komt vooral ten gunste van het MKB.31Kan gesteld worden dat, rekening houdend met de gemiddelde
voorspelfout van het CPB, de economische groei in 2006 naar alle waarschijnlijkheid
tussen de 1% en 4% zal liggen. Wat zijn de prognoses van andere
ramers. Welke instituten publiceren niet over voorspelfouten. Kan op basis
van wel beschikbare gegevens een overzicht gegeven worden van de ramingen
van het CPB en andere instituten voor de jaren 2003–2006 en hun voorspelfout.Voor iedere CPB-raming geldt dat deze een zo best mogelijke inschatting
vormt op basis van de op dat moment beschikbare informatie, inclusief het
te voeren beleid en realisatiecijfers van het recente verleden. Door allerlei
onvoorspelbare factoren, waaronder ook terroristische aanslagen, orkanen of
virussen, kan de uiteindelijke realisatie afwijken van de oorspronkelijke
raming. Uitgaande van de gemiddelde voorspelfout is het inderdaad waarschijnlijk
dat de raming van de groei tussen 1% en 4% ligt, hoewel dit
uiteindelijk ook niet met zekerheid valt te zeggen. Dit is overigens ook ongeveer
de onzekerheidsmarge die ook door het CPB zelf in de Macro Economische Verkenning
wordt aangegeven (p. 93). Voor een uitvoerige analyse over de trefzekerheid
van de CPB-ramingen wordt verwezen naar een analyse van het CPB (CPB 2005/77
te downloaden via website van het CPB).Behalve het CPB, publiceren ook de OESO, het IMF, DNB en een aantal Nederlandse
financiële instellingen groeiramingen voor de Nederlandse economie. Ons
zijn geen instituten bekend die, net als het CPB, regelmatig hun eigen trefzekerheid
analyseren en hierover publiceren. In CPB memorandum 2002/53 heeft CPB voor
het laatst een analyse gemaakt van de gemiddelde ramingsfout van een aantal
van deze instituten in vergelijking met de CPB-raming. De conclusie was dat
zich geen grote verschillen voordeden. Het CPB is voornemens om het komende
jaar opnieuw een analyse te maken van de groeiramingen van andere instituties. 32Kan een overzicht gegeven worden van de maatregelen
die vallen onder de «hervormingsagenda». Welke onderdelen van
de hervormingsagenda acht het kabinet geslaagd en welke (nog) niet? Kan inzicht
worden gegeven in de (veronderstelde) bijdrage die de maatregelen uit de hervormingsagenda
leveren aan het herstel van de economie?In hoofdstuk 1 van de Miljoenennota 2004 worden de drie pijlers beschreven
die de kern vormen van de hervormingsagenda van dit kabinet: een sterke economie,
een slagvaardige overheid en houdbare overheidsfinanciën. In het Financieel
Jaarverslag van het Rijk wordt de jaarlijks de voortgang geëvalueerd.De afgelopen twee jaar zijn op financieel, sociaal en economisch terrein
goede vorderingen gemaakt: de economische structuur is versterkt, er zijn
afspraken gemaakt over loonmatiging en het bevorderen van arbeidsparticipatie;
de WWB is in 2004 ingevoerd, in 2006 zullen zowel het nieuwe WAO-stelsel als
het zorgstelsel worden ingevoerd en zullen de wijzigingen van de WW tot stand
komen. Tegelijkertijd is een ontsporing van de overheidsfinanciën voorkomen
en is vooruitgang geboekt met het reduceren van de administratieve lasten.
Het is echter te vroeg om nu al te concluderen dat de hervormingsagenda geslaagd
is. Het aantrekken van de (internationale) conjunctuur moet worden benut om
verdere voortgang te boeken op het gebied van onder andere arbeidsparticipatie,
versterking overheidsfinanciën. Bovendien geldt dat volgend jaar nog
veel moet gebeuren, vooral op het gebied van implementatie wat uiteraard ook
een cruciaal onderdeel is van de hervormingsagenda.33Is de economische-groeiraming van het CPB voor 2006
niet aan de optimistische kant vergeleken met de voorspellingen van andere
instituten?Nee. De verschillen met ramingen van andere instituten zijn beperkt en
bovendien vooral optisch van aard. De meest recente vergelijkbare raming (IMF,
september 2005) bedraagt 2,0% voor 2006. Op het eerste gezicht lijkt
de CPB raming dan optimistisch. De IMF prognoses houden echter nog geen rekening
met het positieve effect op de economische groei van het in de Miljoenennota
2006 aangekondigde beleid (1/4%-punt). Ook raamt het IMF voor 2005
een groei van 0,7% – hoger dan de
raming van het CPB. Feitelijk verwacht het IMF dat het economisch herstel
al eerder inzet dan het CPB voorziet, wat als technische consequentie tot
gevolg heeft dat de groei in 2006 wat lager uitkomt (overloop effect). Als
rekening wordt gehouden met beide effecten (beleid en overloop) dan zou de
cumulatieve groei in de jaren 2005 en 2006 volgens het IMF zelfs iets groter
zijn dan volgens het CPB. Overigens geeft het CPB (MEV 2006, p.17) aan dat
een groei van 2,5% overeenkomt met de groei in vorige periodes van
economisch herstel. Hoewel elke groeiraming met aanzienlijke onzekerheden
is omgeven (zowel opwaarts als neerwaarts), is de verwachte groei van 2,5%
dus niet te optimistisch.34Op welke cijfers is gebaseerd dat de particuliere consumptie
volgend jaar 1% zal toenemen?Dit is gebaseerd op de MEV 2006, pagina 67.35Op basis van welke feiten is het kabinet van mening
dat het consumentenvertrouwen – en daarmee de consumptieve bestedingen –
zal toenemen? Het kabinet doet geen uitspraken over de verwachte ontwikkeling van het
consumentenvertrouwen. Wel heeft het kabinet goede hoop dat, met het verwachte
herstel van de economie, ook het vertrouwen van consumenten zal toenemen.36Hoe groot was het consumentenvertrouwen op 1 januari
2005 en vlak na het uitlekken van de kabinetsvoorstellen uit de Miljoenennota?Het consumentenvertrouwen, zoals dat wordt gemeten door het CBS, bedroeg
gecorrigeerd voor seizoensinvloeden in januari 2005 – 26 en in
augustus 2005 – 28.37Het valt de regering op dat op de top van de conjunctuur,
toen de loonstijgingen een grote vlucht namen en de concurrentiepositie snel
verslechterde, toch nog ruim twee miljoen mensen thuiszaten met een collectief
gefinancierde uitkering. Kan in een meerjarig overzicht (2000–2005)
gespecificeerd worden hoeveel mensen in welke collectief gefinancierde uitkeringen
zaten?In de MEV 2006 zijn in Bijlage A7 (pagina 180–181) de volgende cijfers
te vinden:Tabel Aantal uitkeringen UitkeringAantal personen  200020012002200320042005WW- of bijstand623572572644693715WAO928955975982953916Ziekte428435434379348379 VUT- of ANW276274272267262257Totaal2 2552 2362 2532 2722 2562 267Bij bovenstaande cijfers kan sprake zijn van overlap tussen verschillende
categorieën. Ook is er overlap tussen werkenden en uitkeringsontvangers.
In de figuur 2.3.6. op pagina 29 van de Miljoenennota is hiervoor gecorrigeerd.38Kan de minister van Financiën uiteenzetten in
hoeverre hij van mening is dat de dynamiek op de arbeidsmarkt in Nederland
relatief hoog is?In de Miljoenennota is aangegeven dat er signalen zijn die er op wijzen
dat de dynamiek op de arbeidsmarkt lijkt te verbeteren. Zo wordt opgemerkt
dat de werkloosheid daalt, het aantal vacatures stijgt en ook het aantal uitzenduren
al lange tijd toeneemt.Bruto-stromen over sectoren op de arbeidsmarkt zijn daarnaast indicatoren
voor de dynamiek op diezelfde arbeidsmarkt. Internationaal vergelijkbare cijfers
daarover zijn echter schaars. In de Miljoenennota wordt op basis van onderzoek
van Gomez-Salvador, Messina en Vallanti1 gesteld
dat op basis hun data de conclusie kan worden getrokken dat de Nederlandse
arbeiddynamiek hoog is. Zij hebben onderzoek gedaan hebben naar de banenstromen
in en uit bedrijven voor de EU-15 op basis van individuele bedrijfsgegevens.Daarnaast dragen de maatregelen van het kabinet op het gebied van de sociale
zekerheid en het arbeidsmarktbeleid bij aan een verdere verhoging van
de dynamiek. De verbeterde prikkels in de WWB, de WW, de nieuwe Ziektewet
en de WIA zijn daar voorbeelden van. Net als het afschaffen van de verwijtbaarheidstoets
en het lifo-beginsel.39Op welke wijze is bij de verbetering van de dynamiek
van de arbeidsmarkt rekening gehouden met de belemmerende werking van de Algemeen
Verbindend Verklaring van CAO's?In de Miljoenennota is aangegeven dat er signalen zijn die er op wijzen
dat de dynamiek op de arbeidsmarkt lijkt te verbeteren. Zo wordt opgemerkt
dat de werkloosheid daalt, het aantal vacatures stijgt en ook het aantal uitzenduren
al lange tijd toeneemt.Daarnaast dragen de maatregelen van het kabinet op het gebied van de sociale
zekerheid en het arbeidsmarktbeleid bij aan een verdere verhoging van de dynamiek.
De verbeterde prikkels in de WWB, de WW, de nieuwe Ziektewet en de WIA zijn
daar voorbeelden van. Net als het afschaffen van de verwijtbaarheidstoets
en het lifo-beginsel, die de ontslagpraktijk versoepelen.Omdat het beleid t.a.v. de werking van het Algemeen Verbinden Verklaren
van CAO's niet gewijzigd is, brengt dit geen verandering met zich mee
voor de dynamiek op de arbeidsmarkt.40 en 83Hoe beoordeelt de regering de effecten van de introductie
van de Wet Kinderopvang op de arbeidsparticipatie van tweeverdieners met een
middeninkomen en een hoog inkomen in 2005? Wat waren deze effecten?Hoeveel mensen zijn gestopt met kinderopvang sinds
de invoering van de Wet kinderopvang in 2005? Wat is daarvan de reden? Welke
effecten heeft dit voor de arbeidsparticipatie? Bestaat er een relatie tussen
deze effecten en de invoering van de Wet Kinderopvang?Er bestaat op dit moment geen volledig en actueel inzicht in de gevolgen
van de invoering van de Wet kinderopvang op de beslissingen van ouders om
al dan niet gebruik te maken van kinderopvang. Enerzijds waren er aan het
begin van het jaar signalen van een verminderde vraag. Anderzijds is het beeld
dat het gebruik later in het jaar weer is aangetrokken.Omdat de invoering van de Wet kinderopvang voor 2005 nadelige financiële
gevolgen had voor de midden- en hogere inkomens, ligt het in de rede dat ouders
uit deze groepen in voorkomende gevallen een andere afweging hebben gemaakt.
Daarbij zal ook de beschikbaarheid van andere, informele vormen van opvang
voor de kinderen ook een rol hebben gespeeld. Met de extra financiële
middelen die nu voor de kinderopvang beschikbaar zijn, kiest het kabinet voor
verlaging van de financiële drempels voor midden- en hogere inkomens.Gezien het belang dat het kabinet hieraan hecht, heeft het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opdracht gegeven voor een grootschalig
onderzoek naar het effect van de invoering van de Wet kinderopvang op het
gebruik van kinderopvang. Daarbij worden ook de mogelijke effecten op arbeidsparticipatie
onderzocht. Het onderzoek zal naar verwachting eind van 2005 kunnen worden
afgerond. De Kamer wordt dan geïnformeerd over de uitkomsten van dit
onderzoek.41, 45 en 46Op welke bron is tabel 2.2.2 in de tekst in box 2.2.2
inflatie gebaseerd? Waarom is geen gebruik gemaakt van de consumentenprijsindex
van het CBS? Waarom is alleen gekozen voor producten die vooral illustratief
zijn voor de gevolgen van de supermarktoorlog en niet voor een breder productenpakket
dat iets zegt over de inflatie. Kunnen cijfers gegeven worden
van de prijsontwikkeling van andere producten als bijvoorbeeld groente, vlees,
kleding en brandstof?Zijn de voorbeelden van de prijsontwikkeling die gegeven
worden in tabel 2.2.2 representatief? Zo ja, waarom? Zo neen, waarom is er
gekozen voor het weergeven van deze voorbeelden?Kunt u met dezelfde methode als gebruikt in tabel 2.2.1
en 2.2.2 de inflatie en gevoelsinflatie neerzetten voor de volgende artikelen:
1) biertje in café, 2) liter benzine aan de pomp, 3) gemiddeld jaarlijks
bedrag aan gemeentelijke lasten, 4) gemiddeld jaarlijks bedrag aan waterschapslasten,
5) energiekosten m3 gas inclusief belastingen, 6) elektriciteitskosten
per kwh inclusief belastingen.De gegevens in tabel 2.2.2 zijn verkregen van een landelijke supermarkt,
op voorwaarde dat de bron anoniem zou blijven. In box 2.2.2 wordt in figuur
2.2.3 de ontwikkeling van de consumentenprijsindex van het CBS geschetst.
De voorbeelden in tabel 2.2.2 zijn bedoeld ter illustratie van de constatering
van zowel het Centraal Bureau voor de Statistiek (zie statline.cbs.nl) als
het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (persbericht CBL, 2 juni 2005)
dat de prijzen van voedingsmiddelen op dit moment weer op het niveau zijn
van eind 2001, vlak voor de introductie van de euro. De gekozen voorbeelden
zijn derhalve illustratief bedoeld, niet per se representatief. Prijzen voor
groente, vlees, en kleding zijn erg seizoensafhankelijk en daardoor minder
geschikt voor een dergelijke vergelijking. Daarnaast geldt dat cijfers over
(gevoels) inflatie en gevoelsinflatie doorgaans niet op productniveau beschikbaar
zijn.42Hoe laat een voorspelde verbeterde consumptie zich
rijmen met een daling van de individuele spaarquote die in de jaren 2003–2005
(MEV 2006, p.19) ook niet heeft geleid tot een stijging van de consumptie?Het belangrijkste verschil tussen 2006 en de jaren 2003–2005 is
dat het reëel beschikbaar gezinsinkomen volgend jaar naar verwachting
met 2¼% zal toenemen, terwijl er in de voorgaande drie jaren
sprake was van een daling. Deze inkomensstijging is de belangrijkste oorzaak
van de geraamde consumptiegroei. Overigens stijgt
de individuele spaarquote naar verwachting van – 3½%
in 2005 naar – 2¼% in 2006 (MEV 2006, p.19).43Is het waar dat de afschaffing van het OZB-gebruikersdeel
door het CPB in de koopkrachtcijfers is verwerkt als een verlaging van de
inflatie met 0,5%-punt?Betekent dit dat de koopkrachtcijfers voor degenen
die in 2005 op grond van kwijtschelding geen OZB betalen 0,5%-punt
te gunstig zijn weergegeven?Gemiddeld heeft de afschaffing van het gebruikersdeel OZB een positief
inkomenseffect van ½%. Dit gemiddelde effect is meegenomen in
de standaard koopkrachtplaatjes.Niet ieder huishouden ondervindt een voordeel van ½% door
het afschaffen van het gebruikersdeel OZB. Het voordeel kan hoger of lager
uitvallen afhankelijk van de waarde van het huis in relatie tot het inkomen,
de gemeente waar het huishouden is gesitueerd en de mate waarin een huishouden
aanspraak maakt op kwijtschelding. Zo zal de inkomensontwikkeling van een
huishouden met kwijtschelding minder gunstig uitvallen dan in de standaard
koopkrachtplaatjes staat aangegeven. De inkomensontwikkeling van huishoudens
in een gemeente met een hoog OZB-tarief zal echter juist gunstiger uitkomen. 44Welke effecten verwacht de regering voor de economische
groei, werkgelegenheid en overheidsfinanciën op korte en middellange
termijn als de olieprijzen zich in 2006 en latere jaren zou stabiliseren op
een niveau van $65?In de Macro Economische Verkenning 2006 van het CPB, wordt op pagina 20
een onzekerheidsvariant gepresenteerd waarbij de olieprijs in 2006 uitkomt
op $65. De economische groei in 2006 komt in deze variant 0,5%-punt
en de werkgelegenheid 0,3%-punt lager uit. Het initiële effect
op het EMU-saldo is ongeveer nul. Dit is het saldo van hogere gasbaten en
lagere inkomsten als gevolg van de lagere groei. De effecten op middellange
termijn worden niet gepresenteerd in de onzekerheidsvariant van het CPB. Het
is echter aannemelijk dat ook op middellange termijn een hogere olieprijs
een drukkend effect heeft op de groei en werkgelegenheid.45Zijn de voorbeelden van de prijsontwikkeling die gegeven
worden in tabel 2.2.2 representatief? Zo ja, waarom? Zo neen, waarom is er
gekozen voor het weergeven van deze voorbeelden?Zie vraag 41.46Kunt u met dezelfde methode als gebruikt in tabel 2.2.1
en 2.2.2 de inflatie en gevoelsinflatie neerzetten voor de volgende artikelen:
1) biertje in café, 2) liter benzine aan de pomp, 3) gemiddeld jaarlijks
bedrag aan gemeentelijke lasten, 4) gemiddeld jaarlijks bedrag aan waterschapslasten,
5) energiekosten m3 gas inclusief belastingen, 6) elektriciteitskosten
per kwh inclusief belastingen.Zie vraag 41.47, 90 en 91In september 2004 heeft de minister in antwoord op
de vraag van de Kamer of voor de speerpunten alsnog de vraag «wat mag
het kosten» beantwoord kon worden, verwezen naar de afzonderlijke begrotingen.
In deze begrotingen is het antwoord echter niet te vinden, omdat hierin de
speerpunten veelal niet als aparte begrotingsartikelen zijn opgenomen. Kan
alsnog worden aangeven op welke artikelen van de verschillende begrotingen
de speerpunten uit de Miljoenennota 2006 betrekking hebben met de daarbij
behorende middelen?Kan worden toegelicht waarom de formulering van de
speerpunten: herstel van de economie, modernisering van het huurbeleid is
bekort en het speerpunt liberalisering netwerksectoren ontbreekt?Kan worden toegelicht welke acties in het kader van
de speerpunten al zijn voltooid en wat de resultaten hiervan zijn? Waarom
wordt bij de speerpunten in de Miljoenennota 2006 niet meer ingegaan op bijvoorbeeld
de administratieve lastenverlichting voor burgers, de armoedeval, de operatie
Jong, het Grote Stedenbeleid, de beheersing van de zorguitgaven en het Programma
Andere Overheid?Hoofdstuk 3 van de miljoenennota geeft de voortgang op het beleidsprogramma
van het kabinet. Er is een evenwicht gezocht tussen het rapporteren over de
voortgang en het concentreren op de concrete acties voor 2006. De politieke
beleidsagenda's van de verschillende ministeries zijn daarbij leidend
geweest. Dit betekent niet dat beleidsterreinen die niet uitvoerig beschreven
worden van minder belang zijn. Het betekent wel, dat zaken die specifiek in
2006 aandacht vragen of krijgen relatief ruim worden beschreven.
Voor een verbinding met de begrotingsartikelen wordt verwezen naar de beleidsagenda's
en de begrotingsartikelen van de afzonderlijke ministeries. In hoeverre de
speerpunten terug te vinden zijn op afzonderlijke begrotingsartikelen is afhankelijk
van de betreffende begrotingsindeling. Dit kan geclusterd zijn op 1 beleidsartikel
maar kan ook meerdere beleidsartikelen betreffen.Het speerpunt liberalisering netwerksectoren is vervat in de doelstelling
herstel concurrentiekracht. Voor het herstel van de economie voert het kabinet
zijn economisch beleid op drie terreinen: de versterking van de concurrentiekracht
van Nederland door lonen te matigen en de vennootschapsbelasting te verlagen;
stimuleren van innovatie; vergroten van de voordelen voor consumenten van
concurrentie op binnenlandse markten zoals netwerksectoren. De doelstelling
(tevredenheid bij de topvijf van Europa) geldt voor alle netwerksectoren gezamenlijk,
maar bestond tevens uit afzonderlijke indicatoren per netwerksector (energie,
gas, post, telecommunicatie). Omdat deze niet eenduidig is, is besloten in
plaats daarvan per netwerksector op de sector toegesneden indicatoren op te
nemen in de begroting van Economische Zaken.De doelstellingen op het terrein van wonen zijn slechts optisch gewijzigd,
de inhoud is gelijk gebleven. De modernisering van het huurbeleid is nog steeds
gericht op het laten toenemen van de investeringen (lees: bouwproductie),
op de bevordering van de doorstroming op de woningmarkt en (daarmee) op het
laten toenemen van de keuzemogelijkheden voor woningzoekenden.48Zijn er sectoren in de arbeidsmarkt waarin vacatures
onvervuld blijven als gevolg van het feit dat Nederland kampioen vrije tijd
is? Hoe heeft de arbeidsproductiviteit per gewerkt uur zich in Nederland ontwikkeld?
Hoe verhoudt zich dat tot andere landen?Macro gezien kent Nederland relatief gezien een laag arbeidsaanbod in
uren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het hoge aantal mensen dat in
deeltijd werkt. Bovendien wordt het arbeidspotentieel maar relatief beperkt
benut. Het is denkbaar dat hierdoor in specifieke sectoren vacatures daardoor
niet kunnen worden vervuld. Daar past echter wel een nuancering bij. De arbeidsmarkt
zal dergelijke tekorten deels zelf oplossen. Veel openstaande vacatures zal
een hoger loon tot gevolg hebben, waardoor werknemers uit andere sectoren
naar de sector met het tekort zullen worden getrokken.De OECD heeft de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit in de jaren
tussen 1994 en 2003 internationaal vergeleken. De onderstaande tabel laat
zien dat de groei van de Nederlandse arbeidsproductiviteit per uur is achtergebleven
bij de meeste OECD landen. Tabel: Groei van arbeidsproductiviteit per gewerkt uur** Uit: Going for Growth, OECD 2005, p.17Daarnaast kan ook het niveau van de arbeidsproductiviteit tussen landen
worden bezien. Daartoe dient de figuur op de volgende pagina. Hierin wordt
de productiviteit van Nederland vergeleken met die van de Verenigde Staten.
Duidelijk wordt dat in de jaren '60, '70 en '80 de arbeidsproductiviteit
in Nederland harder is gegroeid dan in de VS. Hierdoor werd de achterstand
in productiviteit omgezet in een ruime voorsprong. Sinds 1995 is Nederland
zijn voorsprong op de VS aan het verliezen, en sinds 1999 gaat dat in snel
tempo.49Een leven lang leren is van belang om werknemers in
staat te stellen een betere baan te vinden als hun werk wordt verplaatst naar
een land met lagere lonen. Kan een opsomming worden geven van beleidsmaatregelen
die dit kabinet genomen heeft om «leven lang leren» te bevorderen? Ten aanzien van leven lang leren is het volgende van belang:– Het realiseren van 15 000 extra duale trajecten voor werkenden
en werkzoekenden boven de 23 jaar door o.a. samenwerkingsovereenkomsten tussen
werkgevers, onderwijsaanbieders en gemeenten in de regio te stimuleren;– Op een aantal proeflocaties worden leerwerkloketten ontwikkeld
die werkenden en werkzoekenden een laagdrempelige toegang bieden tot loopbaanadvies,
beoordeling en erkenning van verworven competenties (EVC) en opleidingsmogelijkheden.
Er wordt gestreefd naar 20 000 nieuwe EVC-procedures in de komende twee
jaar;– In september 2006 worden experimenten gestart met een tweejarig
opleidingsprogramma in de HBO-bachelor opleiding.– Succesvolle (lokale/regionale) projecten worden opgespoord en
overgezet naar een andere regio of sector.– De oprichting van de Taskforce Jeugdwerkloosheid. Er worden 40 000
extra jeugdbanen gerealiseerd voor jeugdige werklozen tot 23 jaar. De scholingscomponent
is hierbij een belangrijke factor;– De introductie van het leerrechtensysteem in het hoger onderwijs
dat de mogelijkheid biedt resterende leerrechten tijdens de beroepsloopbaan
te benutten;– Het voortzetten van het Kenniscentrum Erkenning Verworven Competenties
(EVC);– Het verder uittesten van de effecten van het gebruik van een Individuele
Leerrekening op het leren van laagopgeleiden.50Op welke wijze is bij het immigratiebeleid van de regering
rekening gehouden dat – net als in vroeger tijden – immigratie
goed is, indien hiermee tekorten op de Nederlandse arbeidsmarkten kunnen worden
opgelost?Hoewel het toelatingsbeleid restrictief is, wordt door het kabinet wel
degelijk met tekorten op de Nederlandse arbeidsmarkt rekening gehouden. Tekorten
op de arbeidsmarkt kunnen immers worden gereguleerd middels de Wet arbeid
vreemdelingen (WAV). Voor bepaalde categorieën vreemdelingen wordt dan
bepaald dat een tewerkstellingsvergunning niet verplicht is, zodat de werkgever
ook buiten Nederland kan werven.51Kan een overzicht worden geven, in percentages en aantallen,
van de verschillende inkomensgroepen binnen de groep 65+-ers? Wat is het toekomstige
verloop van de ze groep? Hoeveel van de 65+-ers hebben alleen een AOW uitkering?
Wat is het verloop van de ze groep in de toekomst?Tabel Aantal ouderen met aanvullend pensioen, aantal (x
1000, peiljaar 2002) Aanvullend pensioenAlleenstaandGehuwdTotaalTotaal % Alleen AOW1579525217%< 5 00036517053535%5 000 – 10 00017115032121%10 000 – 15 00050651158%> 15 0009620430020%Totaal8396841 523100%Bovenstaande tabel geeft een indruk van de verdeling van 65+-ers over
verschillende inkomensgroepen. De trend naar de toekomst toe is dat steeds
meer 65+-ers beschikken over (steeds hogere) aanvullende pensioenen.
Een andere trend is dat door de toename van het aantal tweeverdieners er steeds
meer huishoudens zijn waarbij beide partners een aanvullend pensioen ontvangen.52Kan worden aangegeven hoe groot de groep niet-westerse
allochtone huishoudens is die geen of een lage aanvullend pensioen hebben
is en hoe deze groep zich in de toekomst ontwikkelt?In 2001 waren er 14 duizend niet-westerse 65-plussers met een bijstandsuitkering.
Dit aantal zal in de toekomst waarschijnlijk stijgen omdat een relatief grote
groep niet-westerse allochtonen nog jonger is dan 65 jaar.53Op welke wijze heeft het beleid van gezinsvorming en
gezinshereniging zonder dat getoetst wordt of de partner uit het land van
herkomst een opleiding heeft waaraan de Nederlandse economie behoefte heeft,
ertoe bijgedragen dat niet-westerse allochtonen lager zijn opgeleid dan autochtonen
en westerse allochtonen?De Vreemdelingenwet 2000 kent op dit beleidsterrein geen toelatingsvoorwaarden
die gekoppeld zijn aan de genoten opleiding.Ook niet-westerse allochtonen, die gemiddeld lager zijn opgeleid, zijn
op grond van dit beleid toegelaten. Dit in verband met artikel 8 van het Europees
Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens. Het
kabinet wil wel voorwaarden scheppen om ervoor te zorgen dat deze personen
beter aansluiting vinden bij de economie en beter integreren. Daartoe diende
de invoering van de inkomenseis en de leeftijdsgrens. De Wet inburgering buitenland
(WIB), die nu bij de Eerste Kamer ligt, beoogt bovendien personen afkomstig
uit MVV-plichtige landen alleen toe te laten wanneer zij met goed gevolg een
examen afleggen, waarin basiskennis van Nederland en de Nederlandse taal wordt
getoetst.54Is de daling van het aantal inactieven van 35%
naar 25% van de potentiële beroepsbevolking minder sterk dan in
andere landen? Wat is de definitie van «inactieven»? Welke groepen
worden in de Miljoenennota bedoeld met enerzijds «mensen die op kosten
van de maatschappij thuis zitten (p.29)» en anderzijds «mensen
die wél hun steentje bijdragen aan het economisch draagvlak van onze
maatschappij (p.30)»?Om een internationale vergelijking te maken die inactiviteitscijfers vergelijken,
kan de arbeidsparticipatiegraad van de OECD worden gebruikt. In onderstaande
tabel is voor een aantal landen de arbeidsparticipatiegraad weergegeven.Tabel Arbeidsparticipatiegraad LandenArbeidsparticipatiegraad 199020002003België58,765,264,3Denemarken82,48079,4 Frankrijk666868,2Duitsland67,471,171,3Italië59,560,361,6 Japan70,172,572,3Nederland66,274,976,4Zweden84,678,978,9 VK77,876,676,6VS76,577,275,8     EU 1567,169,470,3OECD69,370,169,8De cijfers geven aan dat Nederland een sterkere stijging van de participatiegraad
heeft gekend dan andere landen. Hierbij moeten echter een tweetal opmerkingen
worden gemerkt. Ten eerste zeggen de bovenstaande cijfers niets over het aantal
uren dat gewerkt wordt. Door het hoge percentage deeltijdwerkers scoort Nederland
daarin (veel) lager dan andere landen. Bovendien gaan deze cijfers voorbij
aan de forse hoeveelheid onbenut arbeidspotentieel, waaronder mensen die inactief
zijn en in sociale zekerheidsregelingen zitten, zoals de WW, de bijstand,
of de WAO. Zoals bekend zijn dat in Nederland ca. 2 miljoen mensen. De OECD
heeft bijvoorbeeld in 20031 nog benadrukt dat
Nederland internationaal gezien een relatief hoog aantal WAO'ers kent
(18,8% van de personen tussen 22 en 64 is WAO'er; t.o.v. 15,6 %
in de EU).Inactieven zijn uitkeringsgerechtigden die aanspraak maken op een uitkering
via de sociale zekerheidswetgeving. Een groot aantal mensen bevindt zich in
collectief gefinancierde inactiviteit en zit om die reden op kosten van de
maatschappij thuis. De regering doelt daarmee bijvoorbeeld op WW'ers,
bijstandgerechtigden of volledig arbeidsongeschikten. De mensen die wél
hun steentje aan het economisch draagvlak van onze maatschappij zijn mensen
die werken of blijven werken. Dit kan bijvoorbeeld door te besluiten langer
door te werken i.p.v. uit te treden of (weer) tot de arbeidsmarkt toe te treden,
zoals bijvoorbeeld het toenemend aantal vrouwen dat participeert. Ook de verbetering
van de arbeidsparticipatie van niet-westerse allochtonen kan daarbij worden
genoemd.55«Het aantal mensen dat op kosten van de maatschappij
thuiszit, (is) nog steeds te hoog», aldus de Miljoenennota. Welke maatstaf
wordt gebruikt om te beoordelen of dit aantal thuiszitters «te hoog»
is? Wanneer is volgens deze maatstaf een goed niveau bereikt? Wanneer is «op
kosten van de maatschappij thuiszitten» onterecht?Het grote aantal collectief gefinancierde inactieven is onwenselijk, zowel
voor een groot deel van de mensen die het betreft als voor de samenleving
als geheel. Het kabinet maakt daarom werk van een meer activerende sociale
zekerheid, die mensen stimuleert om weer aan het werk te gaan als dat mogelijk
is. Het kabinet spreekt hierbij dus geen oordeel uit over het al dan niet
terecht thuiszitten van mensen.56Wat wordt beschouwd als collectief gefinancierde inactiviteit?
Is dat ook iemand met een gedeeltelijke WAO-uitkering die zijn resterende
verdiencapaciteit gebruikt? Of iemand die gebruik maakt van een prepensioenregeling?De collectief gefinancierde inactiviteit is gemeten als het aantal personen
dat een collectief gefinancierde uitkering ontvangt en niet tot de werkzame
beroepsbevolking behoort. Personen die een uitkering ontvangen, maar daarnaast
een baan hebben van meer dan 12 uur per week worden dus niet tot de collectief
gefinancierde inactiviteit gerekend.57Kan de in een grafiek worden weergeven wat de uitkomst
is als voor elk jaar in de periode 1969–2005 het aantal «collectief
gefinancierde inactieven» wordt gedeeld door het aantal
mensen dat participeert op de arbeidsmarkt (de beroepsbevolking). Kan uit
deze tweede grafiek worden opgemaakt dat «het aantal mensen dat thuiszit
met een uitkering sinds 1984 grosso modo constant is gebleven»?De ontwikkeling van het aantal collectief gefinancierde inactieven gedeeld
door de beroepsbevolking is weergegeven in onderstaande grafiek: De ontwikkeling van deze ratio geeft echter weinig informatie over de
ontwikkeling van de inactiviteit. Een verandering in de collectief gefinancierde
inactiviteit beïnvloedt namelijk zowel de teller als de noemer van deze
ratio. Ook kan deze ratio worden beïnvloedt door autonome veranderingen
in de omvang van de beroepsbevolking.58Het is de vraag of het werken in deeltijd voor iedereen
een keuze is, of in sommige gevallen het [...] moeilijk kunnen combineren
van werken en kinderen, schrijft de minister van Financiën. In 2006 stelt
het kabinet meer geld ter beschikking voor kinderopvang. Mag hieruit de conclusie
worden getrokken dat in 2005 te weinig geld beschikbaar is gesteld, gezien
de arbeidsparticipatie van ouders met kinderen?Bij de keus tussen werken en niet-werken spelen vele overwegingen een
rol. Deze zijn niet uitsluitend financieel van aard. Met de Wet kinderopvang
beoogt het kabinet, naast andere instrumenten als verlofregelingen en de levensloopregeling,
ouders de faciliteiten te bieden om daadwerkelijk een keus tussen werken en
niet-werken te kunnen maken.De Wet kinderopvang gaat uit van een eigen financiële verantwoordelijkheid
van de ouders, waarvan de omvang zodanig dient te zijn dat deze een keus voor
werken en gebruik van kinderopvang niet in de weg staat. Bij de invoering
van de Wet kinderopvang is per saldo € 100 mln extra ingezet voor
financiële tegemoetkoming aan de ouders. Daarbij heeft het kabinet voorrang
gegeven aan de lagere inkomens. Met de extra financiële middelen die
nu voor de kinderopvang beschikbaar zijn, kiest het kabinet voor verlaging
van de financiële drempels voor midden- en hogere inkomens.59«Parttime-werkers» behoren blijkens tabel
2.4.1 bij het nieuwe Europa (parttimers komen niet voor in de publicatie van
Aiginger). Hoe is dit te rijmen met de stelling op pagina 31 dat als gevolg
van deeltijdwerk het arbeidsaanbod minder is gestegen dan met
het oog op de toekomst wenselijk is?Met het oog op de vergrijzing is het noodzakelijk dat meer mensen toetreden
en behouden blijven tot de arbeidsmarkt. Het kabinet neemt om die reden ook
maatregelen om de arbeidsparticipatie te verhogen.Het kabinet streeft daarbij een doelstelling na van een hoge participatiegraad
onder alle geledingen van de bevolking. Bij dat uitgangspunt past het kostwinnaarsmodel
niet meer; dat gaat immers uit van één kostwinnaar binnen een
huishouden. De regering is van mening dat werkenden binnen de huishoudsituatie
zelf moeten bepalen hoeveel uur arbeid zij ieder willen aanbieden. Wel betekent
de keuze voor een parttime baan vanzelfsprekend dat minder uur arbeid wordt
aangeboden en daarmee de totale participatie minder positief wordt beïnvloed
dan waneer iemand een fulltime baan accepteert.60Hoeveel kinderen maken er nu gebruik van naschoolse
opvang? Hoeveel dagen per week verblijven deze kinderen gemiddeld in naschoolse
opvang? Hoe is de leeftijdsopbouw van kinderen in de naschoolse opvang? Kan
een schatting worden gemaakt over hoeveel kinderen gebruik zullen maken van
de naschoolse opvang als deze verplicht door de school aangeboden zou moeten
worden?Volgens gegevens van de Belastingdienst zijn er tot en met augustus 2005
voor bijna 112 duizend kinderen in de buitenschoolse opvang aanvragen voor
kinderopvangtoeslag ingediend. Naar verwachting loopt dat uiteindelijk op
tot ruim 120 duizend, onder andere omdat een deel van de ouders pas na afloop
van het jaar de kinderopvangtoeslag zal aanvragen.De leeftijdsverdeling van de kinderen die gebruik maken van naschoolse
opvang is niet bekend.Het aantal kinderen dat naar verwachting gebruik zal gaan maken van naschoolse
opvang, wanneer deze verplicht door de school aangeboden wordt, is voor een
deel ook afhankelijk van de wijze waarop scholen de naschoolse opvang vorm
zouden geven, de kwaliteit daarvan en de kosten die in rekening worden gebracht.
Op dit moment is het daarom nog niet mogelijk daarvan een schatting te geven.61, 62, 63, 67 en 82Kan een meerjarig overzicht (2000–2008) worden
gegeven met betrekking tot de ontwikkeling van de personeelslasten uitgesplitst
naar kerndepartementen en diensten met BLS?Kan een meerjarig overzicht (2000–2008) worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de lasten betreffende inhuur
externen uitgesplitst naar kerndepartementen en diensten met BLS?Kan een meerjarig overzicht (2000–2006) worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de personeelslasten bij Zelfstandig
Bestuursorganen? Kan voorts worden aangegeven hoe de beloningen zich bij die
ZBO's hebben ontwikkeld in dezelfde jaren?Kan een meerjarig (2000–2008) overzicht worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de «overhead»-kosten
per departement?Kan een meerjarig overzicht worden geven met betrekking
tot de ontwikkeling van de scholingskosten voor rijksambtenaren voor zover
deze scholing niet plaatsvond bij een overheidsinstituut?Sinds de invoering van VBTB worden (prestatie-)gegevens voornamelijk gestuurd
op output. Hierdoor wordt (input-)informatie veelal niet meer op detailniveau
bijgehouden. Dat wil niet zeggen dat er geen enkele informatie is. De volgende
gegevens zijn beschikbaar. In de Trendnota Arbeidszaken Overheid (Tweede Kamer, 2005–2006,
30 301, nrs. 1–2) is in tabel 3.1 (p. 80) een overzicht gegeven
van de gerealiseerde loonsom van de sector Rijk. Op p. 81 is de tabel opgenomen
met de begrote loonsommen voor Rijk (tabel 3.2). In het Sociaal Jaarverslag
Rijk 2004 (Tweede Kamer, 2004–2005, 29 800, nr. 42) is een overzicht
opgenomen van de uitgaven voor externe inhuur per departement (zie de tabel
in de omslag). De uitsplitsing naar diensten met BLS is niet beschikbaar.
Op centraal niveau is geen overzicht beschikbaar van de ontwikkeling van de
personeelslasten bij ZBO's. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van
de beloning bij ZBO's. Binnen de rijksdienst zij de laatste jaren diverse
ontwikkelingen gaande – ten dele onder regie van het programma Andere
Overheid – die beogen de bedrijfsvoeringsonderdelen efficiënter
en kwalitatief beter te organiseren. De ministeries gebruiken deze besparingen
mede om de volume- en efficiencytaakstellingen in te vullen. Als voorbeelden
van ontwikkelingen noem ik de departementale en rijksbrede takenanalyse, de
beperking van de externe inhuur, de start van ABD Interim, de bundeling van
bedrijfsvoeringsonderdelen zowel per ministerie als rijksbreed, de bundeling
van voorlichting en distributie, de bouw van P-direkt en het bundelen van
HRM-activiteiten in het Ontwikkel- en Expertisecentrum en tot slot het harmoniseren
en dereguleren van de arbeidsvoorwaardenregelingen bij de sector Rijk. In
het Sociaal Jaarverslag Rijk 2004 (Tweede Kamer, 2004–2005, 29 800,
nr. 42) wordt hier uitgebreid op ingegaan (zie bijv. de pagina's 13–14,
17–18, 20–23, 35). Van de «overhead»-kosten wordt
geen separate administratie bijgehouden. In het Sociaal Jaarverslag Rijk 2004
(Tweede Kamer, 2004–2005, 29 800, nr. 42) is ten slotte op p. 49
een overzicht opgenomen van de scholingsuitgaven per ministerie over de afgelopen
jaren. In de administratie wordt niet apart bijgehouden of de uitgaven bij
een overheidsinstituut, dan wel bij een extern instituut worden geboekt.62Kan een meerjarig overzicht (2000–2008) worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de lasten betreffende inhuur
externen uitgesplitst naar kerndepartementen en diensten met BLS?Zie vraag 61.63Kan een meerjarig overzicht (2000–2006) worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de personeelslasten bij Zelfstandig
Bestuursorganen? Kan voorts worden aangegeven hoe de beloningen zich bij die
ZBO's hebben ontwikkeld in dezelfde jaren?Zie vraag 61.64Kan worden aangeven hoeveel rapporten en adviesaanvragen
er sinds 2002 van de diverse departementen zijn uitgegaan? Hoeveel daarvan
zijn er gereedgekomen nadat de Tweede Kamer de betreffende motie Bakker (over
integraal toezenden van rapporten aan de Staten-Generaal, inclusief kostenplaatje
totstandkoming van het rapport) heeft aangenomen? Welke van deze rapporten
heeft u in het geheel en voorzien van prijskaartje naar de Kamer gestuurd?De regering houdt niet bij hoeveel rapporten en adviesaanvragen de departementen
doen uitgaan. De kosten van het maken van een dergelijk kwantitatief overzicht
wegen volgens de regering niet op tegen de opbrengsten. Wel streeft de regering
er naar om alle rapporten die in opdracht van de departementen zijn uitgevoerd
in beginsel op internet ter beschikking te stellen. Uitvoering van de motie Bakker (debat Voorjaarsnota 2005) is in gang gezet.
De gedachte achter de motie heb ik tijdens het debat met de Kamer ondersteund.
De vraag is hoe we de «met het rapport gemoeide kosten» –
waar de motie van spreekt – kunnen afbakenen, zo goed mogelijk rekening
houdend met de gerechtvaardigde belangen van het desbetreffende bureau. Gelet
ook op (extra) administratieve lasten ligt het in de rede de kosten van de
ambtenaren die bij de totstandkoming van een rapport zijn betrokken, niet
mee te nemen; ze worden overigens ook niet bijgehouden. Daarnaast is aan de
orde de gevraagde motivering van de noodzaak van het desbetreffende rapport.
Ik ben met de collega-ministers in overleg over de uitvoering van de motie.65Kan de regering aangeven waarin de verklaring ligt
dat het Ministerie van Algemene Zaken zo'n grote groei kende in 2004
en 2005 voor wat betreft de inhuur externen – waar vrijwel alle andere
departementen hun taakstelling ruimschoots gehaald hebben?In het meest recente sociaal jaarverslag Rijk, over het jaar 2004, is
bij de opgave van inhuur externen voor het ministerie van Algemene Zaken ten
onrechte een bedrag opgenomen van € 1,85 mln. Het betrof hier niet
de inhuur van externen, maar het uitbesteden van taken, zoals de uitvoering
van back-office activiteiten op het terrein van de ICT en het uitvoeren van
specifieke administratieve werkzaamheden door derden. Aangezien deze bedragen
niet waren opgenomen in het Sociaal Jaarverslag 2003 wordt de indruk gewekt
dat de uitgaven voor de inhuur externen bij het Ministerie van Algemene Zaken
sterk zijn gestegen.66Kan een meerjarig overzicht worden geven ten aanzien
van de beloningen in natura voor rijksambtenaren? Waaruit bestaan deze beloningen
in natura?Beloningen in natura komen nauwelijks voor. Er zijn rijksambtenaren die
bijv. een auto of laptop van de werkgever krijgen, echter alleen als ze die
nodig hebben voor het werk.67Kan een meerjarig (2000–2008) overzicht worden
geven met betrekking tot de ontwikkeling van de «overhead»-kosten
per departement?Zie vraag 61.68Is er in de begroting rekening gehouden met een lagere
opbrengst van de door de Staat geplande verkoop van aandelen TNT?De raming van de opbrengsten van de verkoop van staatsdeelnemingen heeft
een globaal karakter en is niet per deelneming gespecificeerd. Gezien het
globale karakter van de raming was er geen aanleiding om de raming te verlagen.69Kan nader worden ingegaan op de vijf genoemde kenmerken
van het zogenaamde «Nordics-model» en daarbij steeds worden aangeven
hoe de situatie in Nederland is en waar het kabinet naar streeft? Kan in cijfers
uiteen gezet worden hoe de collectieve sector en de collectieve lastendruk
zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld in Nederland ten opzichte van de
Scandinavische landen? Kan de stelling «de krimpende overheid heeft de economieën in deze (Scandinavische) landen juist ook een groeiimpuls
gegeven» worden onderbouwd?De vijf kenmerken zijn (1) gezonde overheidsfinanciën, (2) een flexibele
arbeidsmarkt, (3) investeren in kennis, (4) hoge arbeidsparticipatie van vooral
vrouwen en (5) kleine overheid. Voor een verdere toelichting verwijs ik u
naar blz 34 en 35 van de MN. Het kabinet onderkent de sterke punten van de
Scandinavische landen en werkt aan een structurele versterking van het Nederlandse
groeivermogen.Gezonde overheidsfinanciënAllereerst is in de afgelopen jaren het structurele tekort aanzienlijk
verbeterd in de Scandinavische landen. Volgens de methode waarbij rekening
wordt gehouden met een vertraagde werking van de output gap op het begrotingssaldo,
verbetert het structurele tekort in Nederland tussen 2003 en 2006 met 2,5%
BBP. Doel is een structureel tekort van ten hoogste ½% BBP.Flexibele arbeidsmarktTen tweede werkt het kabinet eveneens aan een betere werking van de arbeidsmarkt.
Het kabinet heeft, in lijn met het SER advies, inmiddels een wetsvoorstel
ingediend waarin het lifo-beginsel wordt losgelaten voor leeftijdscohorten,
de verwijtbaarheidstoets wordt losgelaten en in CAO van het ontslagrecht afwijkende
afspraken gemaakt kunnen worden ten aanzien van ontslag.Investeren in kennisTen derde zet het kabinet extra in op een versterking van de kenniseconomie.
Bijna de helft van de FES impuls van 2,3 miljard euro wordt besteedt aan kennis,
innovatie en onderwijs.Arbeidsparticipatie bij vrouwenTen vierde is uit het oogpunt van arbeidsparticipatie de aandacht van
belang die het kabinet besteedt aan een toegankelijke kinderopvang. Door het
kabinet wordt de toegankelijkheid van de kinderopvang met de maatregelen uit
de MN verbeterd. In totaal is met deze maatregel een bedrag van € 200
miljoen gemoeid. Bovendien verhoogt het kabinet de gerichte combinatiekorting
met € 219,–.Kleine overheidTot slot heeft het kabinet tot doel om de druk van de overheid op de samenleving
te verminderen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de bekende verlaging van
de administratieve lasten maar ook om een verhoging van de efficiëntie.
Op blz 57 van de MN vindt u een overzicht van de efficiëntieverhogende
maatregelen van het kabinet.De Scandinavische landen zijn in staat geweest om de omvang van de overheid
fors terug te dringen. Onderstaande tabel geeft de verandering van de lastendruk
tussen 1995 en 2004. land19952004veranderingAls % van 1995 Finland53,743,310,419,4Zweden60,352,57,812,9Denemarken58,749,59,215,7Nederland47,441,65,812,2De Scandinavische landen worden vaak aangehaald in de literatuur over
de positieve effecten van budgettaire consolidatie1.
Volgens de literatuur kan budgettaire consolidatie werken als
een katalysator voor structurele hervormingen en effectieve priortering van
overheidsbestedingen en via positieve vertrouwenseffecten bij consumenten
en producenten leiden tot hogere economische groei. Ten slotte is van belang
dat de uitgavenverlagingen in de Scandinavische landen zijn neergeslagen in
de overheidsconsumptie en niet in de overheidsinvesteringen.Het beleid van de Scandinavische EU-lidstaten heeft zijn vruchten afgeworpen.
De afgelopen tien jaar groeide de Scandinavische economieën met gemiddeld
2,2% terwijl de EU gemiddeld met minder dan 2% groeide. Daardoor
steeg het BBP in de Scandinavische EU-lidstaten in de afgelopen tien jaar
met 3,7%-punt meer dan gemiddeld in de EU.72Hoe verschilt het Nederlandse stelsel van kinderopvang
met de «Nordics», en hoe valt dit te interpreteren in termen van
kosten en baten?Zweden en Denemarken kennen beide een uitgebreid stelsel van publieke
kinderopvang, dat op gemeentelijk niveau wordt verzorgd. Zweden en Denen maken
volop gebruik van dit systeem.Voor een Zweeds gezin mogen de kosten van opvang maximaal ca € 210
per maand bedragen, terwijl een Deens gezin maximaal 30% bijdraagt
aan de variabele kosten van de kinderopvang. Daarnaast is er ondersteuning
voor kinderopvang voor lage inkomens, die in de praktijk inhoudt dat zij niets
hoeven te betalen. De gemiddelde kosten die Deense ouders maken voor opvang
van een jong kind (nul tot twee jaar) bedraagt zo'n € 250 tot € 300
per maand.In Nederland gaat men uit van een privaat stelsel van kinderopvang en
een tripartiete financiering: kinderopvang is een gedeelde verantwoordelijkheid
van de ouders, de werkgevers en het Rijk. Daardoor zijn de kosten voor Nederlandse
ouders moeilijk te vergelijken met de kosten voor Deense ouders, aangezien
een belangrijk deel van de financiering in Denemarken via de belastingen loopt.
De bijdrage van ouders aan kinderopvang in Nederland is hierbij afhankelijk
van het gezinsinkomen, waarbij ouders met een laag inkomen slechts een fractie
van de daadwerkelijke kosten hoeven te betalen (bij 130 % van het wettelijke
minimumloon wordt maximaal 160 euro per maand betaald, in geval van vijf dagen
opvang en een ontbrekende werkgeversbijdrage).Kinderopvang wordt in Zweden en Denemarken merendeels gezien als een publiek
goed, dat voor iedereen toegankelijk moet zijn. De collectieve kosten zijn
dan ook substantieel: Denemarken 2,1% BBP en in Zweden 2,0%
(cijfers betreffen 2001) versus 0,2% BBP in Nederland. Daarmee is overigens
niet alles gezegd; stelsels brengen meer met zich mee dan alleen (directe)
financieel-economische kosten en baten, zoals bijvoorbeeld een waardering
van die kosten en baten. Een complete, objectieve analyse is om die reden
niet goed mogelijk.De financiering uit de publieke middelen in het Scandinavische systeem
verstoort de marktwerking in de kinderopvang. Bovendien kent een hoge subsidiegraad
ook hoge verzonken kosten. Ouders die anders zelf de financiering voor hun
rekening zouden nemen betalen minder dan zij bereid zouden zijn te betalen
en ouders die, indien geconfronteerd met de daadwerkelijke kosten, geen kinderopvang
zouden gebruiken doen dat nu wel.Overigens wijs ik erop dat binnen Europa elk land zijn nagenoeg unieke
organisatie van de kinderopvang kent en de betrokkenheid van de overheid daarbij
zeer uiteenloopt. 73Kan gesteld worden dat de Nordics structureel beter
presteren dan Nederland op het gebied van economische groei en werkgelegenheid?
Zo ja, waarom? Ontstaan bijvoorbeeld in Denemarken geen problemen aan de onderkant
van de arbeidsmarkt door een hoge replacement rate?Indien de BBP-groei in isolatie wordt bekeken, doen Nordics het vooral
de afgelopen jaren goed. Bekeken over een langere periode (30 jaar) presteren
de Nordics echter niet beter dan Nederland op het gebied van de economische
groei. Kijkend naar de groei van BBP per capita blijkt dat er voornamelijk
sprake is van een inhaalslag door negatieve cijfers begin jaren negentig,
die met name voor sterke groei in het tweede gedeelte van de jaren negentig
heeft geleid.BBP-groei (Spring Forecasts 2005)  ZwedenDenemarkenFinlandNederlandEU-151970s2,02,23,73,13,21980s2,31,43,62,02,31990s1,72,21,43,02,320004,32,85,23,53,620010,91,61,11,4*1,720022,11,02,20,1*1,120031,60,51,9– 0,1*0,920043,82,23,41,7*2,220053,12,43,3½ *1,920062,82,02,92 ½*2,3Bron: AMECO (Database Cie), * Bron: MEVDe werkloosheid in 2004 ligt in Zweden op 6,3%, in Denemarken op
5,4%, in Finland op 8,8% en in Nederland op 4,7% (Bron:
Commissie Spring forecasts 2005). Zo bezien presteren de Nordics niet beter
dan Nederland. Wel is de arbeidsparticipatie van met name vrouwen in de Nordics
hoger dan in Nederland en wordt in Nederland meer in deeltijd gewerkt.Succesfactoren van het Nordics-model lijken een soepel ontslagrecht gekoppeld
aan een sterker activerend arbeidsmarktbeleid, hogere arbeidsparticipatie
van vooral vrouwen (zie ook antwoord op vraag 4), verbeteren van het onderwijssysteem
om het aantal jongeren met startkwalificaties te verhogen, verbeteren van
de samenwerking tussen bedrijven en universiteiten, budgettaire consolidatie
richting een structureel overschot, alsook het verlagen van de hoge lastendruk
(expansionary fiscal contractions).Het Deense stelsel levert vooral voor mensen met een laag inkomen een
hoge marginale druk op, omdat de werkloosheidsuitkering 90% van het
laatstverdiende loon bedraagt met een laag maximum (van ongeveer €400
per week). De uitkering kan vaak nog worden aangevuld met andere inkomensafhankelijke
regelingen, waardoor de vervangingsratio («replacement rate»)
soms boven de 100% komt. Het is aangetoond dat de toename van het inkomen
door aanvaarding van werk voor 23% van de vrouwen en 12% van
de mannen in Denemarken minder dan 500 DKK (+/- €65) is1. Door strikte sancties te verbinden en ook daadwerkelijk toe te passen
(bijvoorbeeld intrekken van de gehele uitkering) aan het niet meewerken aan
reïntegratie wordt de werkloze echter geprikkeld om deel te nemen aan
de arbeidsmarkt. Door het soepele ontslagrecht worden werklozen ook eerder
aangenomen. Al met al combineert Denemarken combineert relatief hoge uitkeringen
(hoge replacement ratio) met soepel ontslag en een sterk activerend en sanctionerens
arbeidsmarktbeleid. De Nederlandse vervangingsratio lag volgens cijfers van
de OESO in 2002 overigens op een vergelijkbaar niveau terwijl
volgens de OESO de ontslagbescherming in Nederland beduidend hoger is.74Kan meerjarig worden aangegeven hoeveel van de geschrapte
regels of verminderde administratieve lasten nu de verantwoordelijkheid geworden
zijn van de instellingen die vallen onder betreffende regelgeving? Oftewel:
hoeveel regels zijn feitelijk niet afgeschaft maar verschoven van departement
naar (zorg, onderwijs, etc.-)instelling? Hoeveel fte's kost dat per instelling?Met de nieuwe zorgverzekeringswet stelt de rijksoverheid het basisniveau
van zorg vast, maar wordt de invulling daarvan, met de nodige kwaliteitswaarborgen,
overgelaten aan de zorgaanbieders en de verzekeraars. Op korte termijn ligt
het voor de hand dat partijen uitgaan van de huidige praktijk, maar zij hebben
de vrijheid de invulling, binnen de gestelde kaders, efficienter te maken
en optimaal te laten aansluiten bij hun organisatie. Op termijn kan het administratieve
proces hierdoor worden geoptimaliseerd en naadloos aansluiten op het primaire
proces van de zorgaanbieder of zorgverzekeraar. Voor het onderwijs geldt iets
vergelijkbaars. De vormgeving van het onderwijsproces wordt steeds meer overgelaten
aan de onderwijsinstellingen zelf. Meer informatie over de stand van zaken
m.b.t. ruimte aan scholen en de vormgeving van heldere verantwoording kunt
u vinden in de beleidsnotitie Governance (TK 2004–2005 30183 nr.
1) die in juli naar de Tweede Kamer is verzonden.75In welke sectoren in de arbeidsmarkt blijven vacatures
relatief lang onvervuld en wat is daar de hoofdreden van?De vacatieduur is relatief groot bij Openbaar bestuur, Computerservices,
Verzekeringswezen, Researchinstellingen, Hoger onderwijs, Activiteiten tbv
financiële instellingen, Ziekenhuizen en Metaalindustrie met vacatieduren
van 4,0 tot 2,6 maanden tegenover een gemiddelde vacatieduur van 2,0 maanden.
Deze gegevens zijn afkomstig van Statline van het CBS. Vooralsnog zijn er
geen harde aanwijzingen waar dit door veroorzaakt wordt. Wel kunnen we constateren
dat het hier sectoren betreft waar veel vraag is naar hoger opgeleid en specialistisch
personeel.76Kan worden toegelicht welke acties in het kader van
de speerpunten al zijn voltooid en wat de resultaten hiervan zijn?De speerpunten uit hoofdstuk 3 van de Miljoenennota 2006 geven de voortgang
aan op het beleidsprogramma van het kabinet. De beleidsagenda's van de
verschillende ministeries zijn daarbij leidend, waarbij specifieke beleidsprioriteiten –
zoals administratieve lastenverlichting – worden behandeld. Voor een
verbinding met de begrotingsartikelen wordt dan ook verwezen naar de beleidsagenda's
en begrotingsartikelen van de afzonderlijke ministeries. Evenzo zullen de
resultaten in de beleidsverslagen van de verschillende ministeries worden
opgenomen bij het Rijksjaarverslag.78Waarom heeft de regering de doelstelling over netwerksectoren
(tevredenheid bij de topvijf van Europa) geschrapt? Was deze doelstelling
onhaalbaar of bleek deze bij nader inzien niet zo slim?Het speerpunt liberalisering netwerksectoren is vervat in de doelstelling
herstel concurrentiekracht. De doelstelling gold voor alle netwerksectoren gezamenlijk, maar bestond tevens uit afzonderlijke indicatoren per
netwerksector (energie, gas, post, mobiele telefonie en vaste telefonie).
Daarmee was de doelstelling niet eenduidig. Daarnaast waren er geen recente
gegevens bij de Europese Unie beschikbaar voor de afzonderlijke indicatoren.In het beleidsprogramma van Balkenende II zijn de maatregelen die bij
deze indicatoren horen opgenomen. Het gaat dan om de volledige opening van
de energiemarkt in 2004 en de volledige liberalisering van de postmarkt in
2007. Per 1 juli 2004 is het inderdaad voor alle afnemers in de energiemarkt
mogelijk om te switchen en is daarmee de markt geopend. Aan de liberalisering
van de postmarkt wordt volop gewerkt In beleidsartikel 1 van de begroting
van het Ministerie van Economische Zaken «Goed functionerende economie
en markten in Nederland en Europa» zijn prestatie-indicatoren opgenomen
die een algemene beeld van de marktordening en mededinging in Nederland en
de positie van de consument. Deze indicatoren gaan dus niet specifiek in op
netwerksectoren alleen, maar geven een algemeen beeld over de thema's:
concurrentie, transparantie en klanttevredenheid.79Wanneer komen prestatiegegevens beschikbaar voor tussentijdse
evaluatie van de doelstelling over uitstroom door reïntegratie?Er zijn geen tussentijdse (jaarlijkse) streefwaarden bij de 25%
doelstelling. Wel wordt elk jaar een meting gehouden om te kunnen kijken of
we op de goede weg zijn. Cijfers over de nulmeting staan in het kwartaalbericht
Arbeidsmarkt september 2005 dat binnenkort naar de kamer gaat. Het is de bedoeling
dat cijfers over de volgende meting beschikbaar komen in het kwartaalbericht
Arbeidsmarkt september 2006.80Welke autonome (cohortsgewijze) stijging van de arbeidsparticipatie
van ouderen voorziet de regering tot in 2010? Waarop is deze verwachting gebaseerd?De bruto arbeidsparticipatie van de bevolking van 55–64 jaar is
in 2004 uitgekomen op 41,7%. Bij een ongewijzigd uittreedgedrag zal
de deze arbeidsparticipatie van ouderen naar verwachting toenemen tot 43%
in 2010.Deze verwachting is gebaseerd op een dynamische prognose van het arbeidsaanbod
conform een methode die ook door de OESO wordt gehanteerd1, en die is toegepast op CBS-cijfers van werkgelegenheid en werkloosheid
naar leeftijd en geslacht2. Door de ontwikkeling
van de arbeidsparticipatie van zowel mannen als vrouwen per geboortejaar te
volgen kan bij het ouder worden van de cohorten de overgangskans op deelname
aan het arbeidsproces worden vastgesteld. Deze kansen zijn betrekkelijk stabiel.
Door te veronderstellen dat de meest recent gerealiseerde overgangskansen
ook in de toekomst gelden, kan een prognose worden gemaakt van de ontwikkeling
van de bruto arbeidsparticipatie. De gerealiseerde stijging van de arbeidsparticipatie
van jongere cohorten komt daardoor in de toekomst bij het ouder worden van
deze cohorten tot uitdrukking in een hogere arbeidsparticipatie per leeftijdsgroep.Tabel 1 laat zien dat de tot 2010 verwachte stijging van de bruto arbeidsparticipatie
vooral samenhangt met het feit dat relatief steeds meer vrouwen werkend de
leeftijd van 55 jaar passeren. Tabel 1 Bruto arbeidsparticipatie van ouderen (55–64
jaar)1 VrouwenMannenTotaal199513,839,826,7 199614,640,427,4199715,541,628,5 199815,943,829,9199917,845,931,9 200020,348,434,4200121,149,835,5 200223,453,938,7200325,154,640,0 200427,255,941,7200528,355,041,8 200628,855,742,3200729,955,042,5 200830,454,742,6200931,953,842,9201032,253,843,01 2005–2010 op basis van dynamische prognose met ongewijzigd
uittreedgedrag.De tabel laat ook zien dat bij een ongewijzigd uittreedgedrag de komende
jaren rekening moet worden gehouden met een dalende arbeidsparticipatie onder
oudere mannen. Dit hangt samen met het feit dat de omvangrijke naoorlogse
geboortegolf de komende jaren de leeftijd van 60 jaar gaat passeren. Door
het toenemend gewicht van de leeftijdsgroep van 60–64 jaar, die een
veel lagere arbeidsparticipatie kent dan de groep van 55–59 jaar, daalt
dan de arbeidsparticipatie van de totale groep van 55–54 jaar.Deze projectie maakt duidelijk dat de stijging van de arbeidsparticipatie
van de afgelopen tien jaar zonder verdergaande wijziging in het uittreedgedrag
belangrijk zal afzwakken. Daarmee onderstreept de projectie het belang van
verdergaande gedragswijzigingen. Langs een veelheid van wegen draagt de regering
hieraan bij, o.a. met de VPL-maatregelenen de WIA.Dat het beleid effect sorteert blijkt uit de stijging van de bruto arbeidsparticipatie
van ouderen in 2004 met 1,7%-punt. Deze stijging kan voor 1,2%-punt
worden toegeschreven aan veranderd gedrag en slechts voor 0,4%-punt
aan het cohorteffect. Daarmee steeg de arbeidsparticipatie van ouderen tegen
de conjunctuur in, waarbij de bruto arbeidsparticipatie van de totale bevolking
van 15–64 jaar in 2004 een daling te zien gaf met 0,1%-punt.81Wat is de essentie van het verschil tussen de oude
en de nieuwe formulering van de doelstelling voor ouderenparticipatie? Waarom
is deze gewijzigd in vergelijking met vorig jaar (Miljoenennota 2005)?De regering kiest ervoor de lat voor de korte termijn wat hoger te leggen.
Vorig jaar was 40% het doel voor 2007. Aangezien verwacht wordt dat
in 2006 het niveau al rond de 40% zal zijn is een ambitieuzer doel
mogelijk, te weten meer dan 40%.82Kan een meerjarig overzicht worden gegeven met betrekking
tot de ontwikkeling van de scholingskosten voor rijksambtenaren voor zover
deze scholing niet plaatsvond bij een overheidsinstituut?Zie vraag 61. 83Hoeveel mensen zijn gestopt met kinderopvang sinds
de invoering van de Wet kinderopvang in 2005? Wat is daarvan de volgens de
regering de reden? Welke effecten heeft dit voor de arbeidsparticipatie? Bestaat
er een relatie tussen deze effecten en de invoering van de Wet Kinderopvang?Zie vraag 40.84Is de veronderstelling juist dat midden- en hogere
inkomens die meer verdienen dan het premiemaximum in de inkomstenbelasting
meer profiteren dan midden- en lagere inkomens die minder verdienen dan het
premie-inkomen?In de werknemersverzekeringen is er sprake van een maximum premiegrens.
Er kan niet a priori gesteld worden dat huishoudens boven het maximum er meer
op vooruit gaan dan huishoudens onder het maximum. Voor het koopkrachtbeeld
zijn de veranderingen in het zorgstelsel in 2006 namelijk van groter belang
dan de veranderingen in de sociale verzekeringen.De maximum premiegrens is wel van belang voor de verlaging van de AWF-premie
voor werknemers. Het positieve effect van de verlaging van de AWF-premie voor
werknemers is in euro's maximaal bij huishoudens met een inkomen op het
premiemaximum (ongeveer anderhalf maal modaal). Wat procentuele koopkrachtmutatie
betreft is het effect tussen modaal en anderhalf modaal ongeveer gelijk, en
loopt het positieve effect daarboven af. Hierbij speelt mee dat vanwege de
aftrekbaarheid van deze AWF-premie het netto-voordeel kleiner is voor hogere
inkomens vanwege een hoger marginaal belastingtarief.85Kan worden toegelicht wat de stand van zaken is ten
aanzien van het lerarentekort en welke prognose van het verwachte tekort de
juiste is: de prognose in de Miljoenennota2006 of die uit de nota Werken in
het onderwijs?Het lerarentekort is de afgelopen jaren verdwenen. Zowel in de Miljoenennota
2006 als in de nota Werken in het Onderwijs 2006 die met Prinsjesdag aan uw
kamer zijn aangeboden wordt hier vanuit gegaan. In de nota WIO 2006 worden
de laatste ramingen m.b.t. het lerarentekort gepresenteerd.87Kan worden aangeven wat de stand van zaken en ontwikkelingen
is m.b.t. het aantal leraren in de WAO en leraren met wachtgelden? In hoeverre
lukt het om beide groepen leraren weer inzetbaar te krijgen in het onderwijs?
Wat zijn de grootste obstakels?Het aantal leraren in de WAO is per ultimo 2004 voor de totale onderwijssector
38 820. Het bestand is in de periode 2000–2004 gedaald met 8%
en deze daling komt op het conto van de sectoren PO, VO en BVE. De kans voor
een werknemer uit de onderwijssectoren PO, VO en BVE om in te stromen in de
WAO is gehalveerd in de periode 2000–2003. Ruim de helft van de arbeidsongeschikten
in de onderwijssector is dat volledig.Het aantal WW uitkeringen in de sector onderwijs bedraagt ultimo 2004:
4 684. Het aantal uitkeringen in de sector onderwijs bedraagt 0,99%
van de totale werkgelegenheid. Binnen de totale arbeidsmarkt bedroeg dit 1,51%.
De instroomkans in de onderwijssector bedroeg 0,64% per kwartaal in
2004. In het Primair onderwijs is de instroomkans toegenomen als gevolg
van de afschaffing van onderwijs in allochtone levende talen (OALT).Reïntegratie van WAO-ers die volledig arbeidsongeschikt zijn is in
de regel niet aan de orde. De gedeeltelijk arbeidsongeschikten in de onderwijssector
werken voor circa de helft naast hun WAO-uitkering. Men doet dit voornamelijk
in de onderwijssector. De andere helft van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten
doet dat deels, en ook buiten de onderwijssector.Obstakel bij die laatste groep wordt gevormd door beperkte beschikbaarheid
van kleine banen in aangepaste functies, anders dan de onderwijsgevende.Reïntegratie van werkloos onderwijspersoneel wordt in de onderwijssectoren
divers aangepakt. In de meeste gevallen wordt via sluitende aanpak van preventie
en reïntegratie getracht behoud voor- en terugkeer naar werk in het onderwijs
te realiseren. Dit leidt ertoe dat betrokken ex-werknemers vaak kortdurend
werkloos zijn. Obstakels doen zich hierbij niet voor.88Wat zijn nu precies de verwachte lerarentekorten waar
het kabinet voor de komende jaren van uit gaat, en waar zijn deze cijfers
op gebaseerd?De raming van de verwachte lerarentekorten is opgenomen in de nota Werken
in het Onderwijs (WIO) 2006, die met Prinsjesdag naar uw Kamer is verzonden.
Onderstaande tabellen zijn afkomstig uit deze WIO en tonen de nog te vervullen
vraag bij hoogconjunctuur en bij laagconjunctuur. De onzekerheid is daarbij
in de eerste jaren vrij laag. Zo is vrij exact bekend hoeveel afgestudeerden
van de lerarenopleidingen er in de komende vier jaar het onderwijs instromen.
Ook is de vervangingsvraag als gevolg van (pre) pensionering vrij goed bekend
en hoeveel de werkgelegenheid zal groeien als gevolg van een stijging van
het aantal leerlingen. Op langere termijn (rond 2010) loopt de onzekerheid
op. Zo is nu bijvoorbeeld nog niet bekend hoeveel personen in 2006 zullen
starten met de lerarenopleiding. Ook de onzekerheidsmarges van de bevolkingsprognose
van het CBS nemen toe naarmate verder vooruit gekeken wordt.Het tekort is geraamd met het prognosemodel MIRROR. In het najaar verschijnt
een publicatie met uitvoerige verantwoording van het model. De nog te vervullen
vraag (laatste regel in iedere tabel) is overigens niet precies gelijk aan
het saldo van in- en uitstroom. Dit komt omdat in het saldo van in- en uitstroom
niet zichtbaar wordt dat ondersteuners daadwerkelijk leraar worden en dat
leraren uit het huidige bestand langer gaan werken. Raming leraren primair onderwijs, laagconjunctuurvariant
 Raming leraren primair onderwijs, hoogconjunctuurvariant
 Raming leraren voortgezet onderwijs, laagconjunctuurvariant
 Raming leraren voortgezet onderwijs, hoogconjunctuurvariant89Kan een overzicht worden gegeven wat er in de periode
van het kabinet Balkenende II extra beschikbaar komt en al is gekomen voor
onderwijs, kenniseconomie en innovatie ? Kan voor deze middelen, met name
die uit het hoofdlijnenakkoord en het Paasakkoord worden aangegeven waarvoor
deze precies aangewend zijn of gaan wordenen wat hiermee is bereikt of bereikt
moet worden? Kan tevens worden aangegeven op welke begrotingen en begrotingsartikelen
deze middelen terug te vinden zijn?Onderstaande tabel geeft een overzicht van de intensiveringen in onderwijs,
kennis en innovatie tijdens deze kabinetsperiode (2004–2007).Tabel: Intensiveringen in Onderwijs en Wetenschap (x € 1
mln)  2004200520062007Intensiveringen vanaf Hoofdlijnenakkoord t/m
Motie Verhagen c.s.225433638949w.v. Hoofdlijnenakkoord225366474736 w.v. OCW-deel217349442661 w.v. EZ-deel8173275 w.v. Begroting 20050000 w.v. Motie Verhagen c.s.067164213     Intensiveringen besluitvorming 20050107971774     OCW-begroting 20060107798602 w.v. Paasakkoord 18333237 w.v. Augustusbesluitvorming 86470363     FES/Andere begrotingen00173172Totaal deze kabinetsperiode2255401 6091 723De volgende tabel geeft een nadere uitsplitsing van de intensiveringen
naar onderwerp. Voor het doel van de intensiveringen wordt verwezen naar de
doelstellingen bij diverse beleidsartikelen van o.a. de OCW-begroting.Tabel: intensiveringen in Onderwijs en Wetenschap (x € 1mln)  2004200520062007Hoofdlijnenakkoord225366474736w.v. Enveloppe II*186272352588 w.v. Leerlingenaantallen31779073 w.v. EZ-begroting8173275      Motie Verhagen c.s.067164213w.v. terugdraaien ombuiging onderwijsachterstanden 4275100 w.v. terugdraaien Collegegeldverhoging 154545 w.v. terugdraaien 30+ maatregel HO  2448 w.v. terugdraaien maatregel niet-EU studenten 102020      OCW-begroting 20060107798602w.v. Leerlingenaantallen 84179209 w.v. praktijklokalen/scholenbouw (via FES)  150150 w.v. beroepskolom (via FES)  81 w.v. VVE (via FES)  1010 w.v. Afschaffen lesgeld 86167168 w.v. Compensatie ziektekosten studenten  3333 w.v. Intertemporele compensatie – 671261 w.v. Vervangingsfonds (via WSF) 42330 w.v. Zorgadviesteams  22 w.v. Kennisinfrastructuur  28      FES en andere begrotingen00173172w.v. Innovatievouchers (EZ-begroting)  2130 w.v. Innovatie/toponderzoek (diverse begrotingen)  4926 w.v. Grootschalige infrastructuur  2020 w.v. Innovatie/toponderzoek (FES)  8396 Totaal deze kabinetsperiode2255401 6091 723* De onderwijsenveloppe van Balkenende II is ingezet voor o.a. een aantrekkelijk
beroep in het onderwijs (m.n. arbeidsmarktknelpunten PO/VO/BVE, begeleiding
van zij-instromers, opleiding in de school), voor de aansluiting beroepsonderwijs
en arbeidsmarkt, HBO-beroepskolom, schakelklassen in het PO, leerlingbegeleiders/maatschappelijke
stages in het VO, vernieuwingsvermogen i.h.k.v. invoering van lumpsumfinanciering
in het PO, ICT, Deltaplan Bèta- en Techniek en Onderzoek, Uitbreiding
numerus fixus geneeskunde, Huisvesting HO.90Kan worden toegelicht waarom de formulering van de
speerpunten: herstel van de economie, en modernisering van het huurbeleid
is bekort en het speerpunt liberalisering netwerksectoren ontbreekt?Zie vraag 47.91Kan worden toegelicht welke acties in het kader van
de speerpunten al zijn voltooid en wat de resultaten hiervan zijn? Waarom
wordt bij de speerpunten in de Miljoenennota 2006 niet meer ingegaan op bijvoorbeeld
de administratieve lastenverlichting voor burgers, de armoedeval, de operatie
Jong, het Grote Stedenbeleid, de beheersing van de zorguitgaven en het Programma
Andere Overheid?Zie vraag 47.93Hoeveel beleidsambtenaren werken er bij OCW? Hoeveel
beleidsambtenaren zullen er de komende jaren uitgefaseerd worden? Indien onbekend,
uiterlijk voor wanneer kan het precieze aantal worden toegezegd aan de kamer?De feitelijke bezetting van het ministerie van OCW is per 31 augustus
2005, 2896 fte's.Per 31 december 2006 zal de bezetting van OCW teruggebracht zijn
naar 2795 fte's. Dit is exclusief de uitbreiding bij het bestuursdepartement
voor het programma «leren en werken» Van deze 2795 fte ziet de
verdeling er als volgt uit:ProcesBezetting
per 2006Beleid650 Ondersteuning540Uitvoering1 605 Totaal2 795Beleid: De beleidsdirecties binnen het bestuursdepartementOndersteuning: De ondersteunende directies binnen het bestuursdepartementUitvoering: Uitvoeringsdiensten als CFI, Inspecties, Rijksdiensten94Hoe is beoogde lastenverlichting van 30% in
2007 verdeeld over de instellingen voor onderwijs, cultuur en wetenschap?
Om welke instellingen naast scholen gaat het hierbij? Waarom is gemeld dat
de lastenverlichting gelijk staat aan 1 850 banen en hoe is dit berekend?
Wat is de stand van zaken met betrekking tot het geven van meer ruimte aan
scholen en de vormgeving van een heldere verantwoording door de scholen? Hoeveel
fte's kost het de scholen om zich zelf bezig te houden met de administratieve
taken die nite langer op het departement verzorgd worden?De verdeling van de administratieve lastenverlichting over de instellingen
voor onderwijs, cultuur en wetenschap staat uiteengezet in de bijlage naar
de TK verzonden junibrief. (Kamerstuk 29 646, nr 6)Instellingen naast scholen welke onder de reikwijdte van de vermindering
van administratieve lasten vallen zijn o.a. onderzoeksinstellingen, musea,
instellingen/gezelschappen op het terrein van de podiumkunsten, publieke omroep
en film.De AL-vermindering wordt conform een interdepartementaal vastgestelde
methodiek normaliter uitgedrukt in euro's. Door dit bedrag in euro's
te delen door het gemiddelde gehanteerde uurtarief wordt de reductie in uren
verkregen, in het geval van OCW 3 000 000 uur, ofwel 1850 FTE's.
Meer informatie over de stand van zaken m.b.t. ruimte aan scholen en de vormgeving
van heldere verantwoording kunt u vinden in de beleidsnotitie Governance (ons
kenmerk Apollo/2005/27 761) die in juni naar de Tweede Kamer is verzonden3) Zoals eerder aangegeven krijgen de OCW-instellingen tot 2010 1850
FTE's meer ruimte. Ze mogen zelf aangeven of ze dit inzetten voor het
primaire proces of voor het ondersteunende taken. Een eenduidig antwoord op
deze (deel)vraag is dus niet te geven.Wel wordt binnenkort een benchmark opgestart waarbij scholen van elkaar
kunnen leren op welke wijze zij hun (onderwijs)processen hebben ingericht
en wat hierbij de optimale verhouding tussen primaire en secundaire proces
is.95Hoe verhoudt het in de Miljoenennota gestelde dat de
rechterlijke macht naar verwachting de extra toestroom van zaken in 2006 volledig
zal kunnen verwerken zich tot het in de ontwerpbegroting van Justitie 2006
(p 45) gestelde dat «het aannemelijk is dat de voorraden den doorlooptijden
bij de gerechten in 2005 en 2006 zullen oplopen»?De tekst waaraan gerefereerd wordt uit de Miljoenennota heeft specifiek
betrekking op de prestaties van de veiligheidsketen. De verwijzing naar de
rechterlijke macht betreft dan ook specifiek de strafrechtsector. Het is de
verwachting dat de strafrechtsector, mede als gevolg van de recente investeringen
in het kader van het veiligheidsprogramma, voldoende toegerust is om de extra
instroom van strafrechtzaken de komende jaren te kunnen verwerken.De in de ontwerpbegroting Justitie gemelde knelpunten met betrekking tot
de rechterlijke macht betreffen de sectoren civiel, bestuur en kanton. In
deze sectoren bestaat het risico dat de instroom de capaciteit van de gerechten
zal overstijgen waardoor de voorraden en doorlooptijden kunnen oplopen.96Is het bedrag van 60 miljoen euro voor verbeteringen
in het jeugdbeleid in zijn geheel een intensivering? Zo nee, welk deel stond
al in de begroting en voor welke doelen?Het bedrag van 60 miljoen voor verbeteringen in het jeugdbeleid is in
zijn geheel een intensivering.97Hoe is de 60 miljoen euro voor jeugdbeleid verdeeld
over de begrotingen OCW, Justitie en VWS en op welke artikelen is het daar
terug te vinden? (in mln euro)20062007200820091. Versnelde uithuisplaatsingen     VWS artikel 33 Jeugdbeleid33333333 2. Tegengaan uitval van risicogroepen en bevorderen maatschappelijke
betrokkenheid    VWS artikel 35 Sportbeleid11,511,514143. Preventie vrouwelijke genitale verminking     VWS artikel 21 Preventie en Gezondheidsbescherming1,51,5  4. Versnelling en verbetering Jeugdbescherming     Justitie artikel 14 Jeugd7777 5. Aanpak en nazorg criminele risicogroepen     Justitie artikel 14 Jeugd5566 6. Kwaliteitsimpuls Zorgadviesteams    OCW artikel 3 Voortgezet Onderwijs22  Totaal6060606098Is de 16 miljoen euro voor het Deltaplan Gezinsvoogdij
in zijn geheel nieuw geld, of was een deel (en zo ja, welk deel) al eerder
opgenomen in een begroting of genoemd in de Voorjaarsnota?De 16 miljoen voor het Deltaplan Gezinsvoogdij is in zijn geheel nieuw
geld.99Kan gespecificeerd worden hoe het bedrag van € 25
miljoen voor het elektronisch kinddossier gespecificeerd is?Omstreeks begin november – voor de begrotingsbehandeling van VWS –
ontvangt u van de Staatssecretaris van VWS nader bericht over de invulling
van de versnellingen in het jeugdbeleid. De versnelling van de implementatie
van het elektronisch kinddossier in de jeugdgezondheidszorg is hier onderdeel
van. Op dit moment vindt hierover overleg plaats met de betrokken organisaties.100Laat een verbetering van het jeugdbeleid zich rijmen
met een verslechtering van de inkomenspositie van kinderen die ouder zijn
dan 18 jaar en nog de middelbare school bezoeken? Zo ja, op welke wijze wordt
deze inkomensachteruitgang gecompenseerd? Nee, regering acht het niet noodzakelijk dit inkomensbeeld te compenseren.
De intensiveringen in het jeugdbeleid zijn gericht op jeugdigen in problemen
of jeugdigen in achterstandsituaties. Daarbij gaat het dus om andere problemen
dan de koopkracht.101Wat is de stand van zaken met betrekking tot de bestrijding
van de armoedeval in relatie tot het «speerpunt bevordering arbeidsparticipatie»?De regering zal uw Kamer in het kader van de motie Omtzigt c.s. (kamerstuk
29 765/26) ruim voor de behandeling van de begroting van SZW informeren
over de marginale druk en de werkloosheidsvallen die verschillende huishouden
en inkomensniveaus ondervinden.102Kunt u een overzicht geven van de armoedeval en de
inkomenseffecten bij het accepteren van een baan uit uitkeringspositie voor
de diverse inkomensgroepen, voor 1) de situatie voor de aangekondigde kabinetsmaatregelen
in de Miljoenennota 2006, 2) na doorwerking van de maatregelen in de Miljoenennota
2006, en 3) de extra maatregelen bovenop de kabinetsmaatregelen zoals neergezet
in de tegenbegroting van de LPF?Onderstaande tabel geeft de procentuele mutatie in het inkomen weer wanneer
een huishouden vanuit de bijstand een baan aanvaardt. De begroting van het
ministerie van SZW gaat in artikel 21 nader in op de ontwikkeling van de armoedeval.
Gezien de korte termijn waarop antwoorden gegeven dienen te worden hebben
wij de tegenbegroting van de LPF niet kunnen doorrekenen. Wel kan gesteld
worden dat de door de LPF voorgestelde verhoging van de arbeidskorting een
positief effect zal hebben.Werkloosheidsval 2005 en 2006  Niveau 2005MutatieNiveau 2006 alleenverdiener mk– 1¼–¼– 1½alleenstaande1½89¾ alleenstaande ouder– 71¼– 6Bron: Begroting SZW103Hoe wordt de 100 miljoen voor de invoering van het
prijsbeleid (rekeningrijden) in 2006 ingezet?In het FES is in de periode 2006 t/m 2010 een indicatieve reeks van 100
mln opgenomen voor technische voorzieningen benodigd voor de eerste fase prijsbeleid.
Na toetsing van individuele projectvoorstellen kan de indicatieve reeks nog
wijzigen. Als indicatie voor 2006 is opgenomen 15 miljoen.104Hoeveel huishoudens zullen geen voordeel hebben van
de afschaffing van het gebruikersdeel in de OZB omdat zij die – om welke
reden ook – nu niet betalen?In 2002 maakten ongeveer 530 000 huishoudens gebruik van kwijtschelding.
Het gaat dan om huishoudens met een inkomen op bijstandsniveau. Deze huishoudens
hebben geen voordeel of nadeel van de afschaffing van het gebruikersdeel van
de OZB op woningen. Wel wordt voor deze groep de armoedeval beperkt.
Gaan leden van deze huishoudens werken dan zullen ze netto meer overhouden.105Hoeveel van de 2,3 miljard uit het Fes wordt besteed
in 2006, 2007 en latere jaren uitgesplitst naar (a) kennis, (b) onderwijs
en innovatie (c) milieu en duurzaamheid (d) mobiliteit (e) ruimte en (f) monumenten?De onderstaande tabel geeft de verdeling van de impuls weer, uitgesplitst
naar Kennis/Onderwijs/Innovatie, Milieu/Duurzaamheid, Mobiliteit /Ruimte en
monumenten. De kasritmes zijn voor sommige onderdelen nog indicatief en kunnen,
na nadere besluitvorming of advisering, nog wijzigen. Daarnaast is een raming
prijscompensatie van de Impuls 2005 opgenomen.  2005200620072008–2010totaalKennis/Onderwijs/Innovatie114133323041060Milieu/duurzaamheid 156138436730Mobiliteit/Ruimte 2161148230Monumenten/Archeologie10037 110Reservering prijscompensatie FES 212186200Totaal1115955501 0742 330De domeinen kennis/onderzoek/innovatie en Mobiliteit/Ruimte kunnen niet
verder worden uitgesplitst. Deze projecten hebben raakvlakken met andere domeinen
en zijn dus niet specifiek zijn toe te delen aan een domein.106Kan worden ingegaan op de budgettaire inpasbaarheid
van de tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen aangenomen moties?Zoals het Kabinet heeft toegezegd komt zij voor de Algemene Financiële
Beschouwingen met een financieel oordeel over de aangenomen moties. Deze wordt
begin volgende week naar de Tweede Kamer gestuurd.107Kan worden geëxpliciteerd wat de lange termijn
effecten zouden zijn als de verschillende voorstellen ter verhoging van diverse
energiebelastingen doorgang zouden vinden, zoals voorgesteld door bijvoorbeeld
de PvdA in hun Tegenbegroting 2006?Het is moeilijk om de lange termijn gevolgen van individuele maatregelen
te bepalen, los van het pakket waarin zij opgenomen zijn. In algemene zin
kan gesteld worden dat belastingverhogende maatregelen ontmoedigend werken
op de activiteit waarop zij geheven worden, en daarmee Nederland in internationaal
perspectief minder aantrekkelijk maken als vestigingsplaats. Bij milieugerelateerde
belastingen kan een verhoging daarnaast positief uitwerken qua milieu-effecten
omdat efficiëntie gestimuleerd wordt.108Er wordt gesproken over een aanpassing van de berekening
van het structurele tekort. Wordt deze nieuwe methode daadwerkelijk ingevoerd?
Zo ja, wanneer? Is de regering dan tevreden met een tekort van 0,6%
in plaats van de 0,5% die wordt genoemd in het Hoofdlijnenakkoord? In de Miljoenennota is aangegeven dat de Europese Commissie thans beziet
op welke manier de vertraging kan worden meegenomen in de Europese methodiek.
Het is op dit moment nog niet mogelijk om een precies tijdstip te noemen waarop
aangepaste regels van kracht zullen worden voor de berekening van het structurele
saldo voor het onderdeel vertraagde doorwerking van de output gap.Tussen 2003 en 2006 verbetert het structurele saldo, afhankelijk van de
gehanteerde methode voor berekening (met of zonder vertraging), met gemiddeld
0,5 tot 0,8 procent BBP per jaar. Voor beide methoden geldt dat de doelstelling
voor het structurele tekort voor het einde van de kabinetsperiode (ten hoogste
0,5 procent BBP) binnen bereik is.109Hoe ziet de regering, mede in het licht van de uitkomst
van de IMF article 4 consultation, het streven om op kort termijn tot een
structureel overschot te komen?Een structureel overschot wordt niet op de korte termijn voorzien. Voor
2007 heeft het Kabinet als doel geformuleerd een structureel tekort van ten
hoogste 0,5% BBP.110Welke projecten die in principe wel FES-waardig zijn,
zijn bewust buiten het Fes om gefinancierd? Waarom is dit niet uit het FES
gegaan? Waarom is er besloten om projecten die voorheen niet uit het FES gefinancierd
worden nu wel uit het FES te financieren?Het FES is bedoeld om additioneel aan de reguliere Rijksbegroting investeringen
in economische structuurversterkende projecten te financieren; in dat licht
is er geen sprake van projecten die bewust buiten het FES zijn gefinancierd.
Het kabinet heeft besloten om bepaalde investeringen in duurzame energie die
in het kader van de regeling Milieukwaliteit Electriciteitsproductie (MEP)
plaatsvinden gedeeltelijk te financieren uit het FES. Dit leidt onder andere
tot een stabilisering van het tarief per aansluiting voor electriciteit voor
de burger.111Wat is de verklaring voor het feit dat de onderschrijding
in de budgetdisciplinesector «Rijksbegroting in enge zin» omslaat
van een onderschrijding in 2006 naar een overschrijding van 0,3 miljard euro
in 2007? Bestaat de kans dat er hierdoor volgend jaar weer ombuigingen nodig
zijn op de Rijksbegroting?De «verslechtering» van de uitgaventoetsing op het kader voor
de rijksbegroting in enge zin in 2007 ten opzichte van 2006 met ½ miljard
deed zich in de vorige Miljoenennota ook al voor: in de MN2005 liep de onderschrijding
van 1,2 mld in 2006 terug naar 0,8 mld in 2007. De oorsprong van de verslechtering
van het uitgavenbeeld 2007 is gelegen in het aanvullende beleidspakket dat
na MN2004 is getroffen. De uitgaven onder het kader rbg-eng werden in de jaren
2004 en 2005 meer verlaagd dan in 2006 en 2007.De ramingen voor 2007 hebben een zeer technisch karakter omdat geen actuele
macro-economische prognoses beschikbaar zijn. Volgend voorjaar zal besluitvorming
plaatsvinden op basis van dan geldende inzichten over de uitgavenontwikkeling
binnen het gestelde uitgavenkader.112Kan meer specifiek aangegeven worden op welke begrotingen
en voor welke bedragen tegenvallers zijn ontstaan als gevolg van de revisie
natio-nale rekeningen door het CBS? Tot welk bedrag kan dit nog
oplopen als ook over voorgaande jaren nog moet worden afgerekend?Het effect op de EU-afdrachten is zichtbaar op de begroting van Buitenlandse
Zaken (beleidsartikel 3): 0,6 mld hogere uitgaven in 2005 in verband met de
naheffing over 2001–2004 aflopend tot 185 mln structureel. Er zal geen
naheffing meer plaatsvinden over de jaren voorafgaand aan 2001.Het effect op de HGIS-uitgaven beloopt 0,2 miljard. Dit laat zich het
best terugvinden in de internetbijlage bij de Miljoenennota «De Verticale
Toelichting 2005–2010» (www.rijksbegroting.nl).113Kunnen de cijfers van de Miljoenennota 2006 worden
geplaatst in het perspectief van de tabellen 3a (Ombuigingen), 3b (Intensiveringen)
en 3c (Lasten)uit het Regeerakkoord (28 637, nr. 19)?In de Miljoenennota is de tabel 4.2.1 Uitgaven rijksbegroting in enge
zin opgenomen. Deze tabel presenteert de macrobijstellingen, overige mee-
en tegenvallers en beleidsmaatregelen ten opzichte van het uitgavenniveau
van de Miljoenennota 2005. De macrobijstellingen en de overige mee- en tegenvallers
betreffen autonome ontwikkelingen. De beleidsmaatregelen zijn de ombuigingen
en de intensiveringen, waarbij een positief bedrag als een intensivering gezien
moet worden en een negatief bedrag als een ombuiging. Hiermee kan de aansluiting
gevonden worden met de tabellen 3a en 3b uit het Regeerakkoord.Tabel 4.3.2 presenteert de lastenontwikkeling tussen 2004–2007.
Dit mutaties zijn beleidsmatig waarbij een negatief bedrag een lastenverlichting
is en een positief bedrag een lastenverzwaring is. Hiermee wordt aangesloten
bij tabel 3c uit het Regeerakkoord.114Het CBS heeft het niveau van het Nationale inkomen
over de periode 2001–2004 naar boven bijgesteld. Kan worden aangegeven
op welke gronden dit is gebeurd? Kan worden verklaard waarom het CBS er zo
naast heeft gezeten? Hoe gaat het herberekenen in andere landen? Welke landen
moeten nog meer extra afdragen aan «Brussel»? Tot hoelang terug
wordt er elders gecorrigeerd en voor hoeveel? Welke gevolgen heeft deze aanpassing
voor de begroting voor de komende jaren naast de hogere afdracht aan de EU
en de invloed op het budget voor ontwikkelingssamenwerking?Box 4.2.1 van de Miljoenenota bevat de nodige informatie over de achtergrond
van de revisie van de nationale rekeningen en over de financiele gevolgen
ervan voor de afdracht eigen middelen aan Brussel en voor het budget voor
ontwikkelingssamenwerking. In aanvulling op deze box kan gemeld worden dat
ook andere landen een revisie hebben afgerond c.q. nog bezig zijn met een
revisie van de Nationale Rekeningen. Pas wanneer de uitkomsten van de revisies
van alle lidstaten bekend zijn wordt helder hoeveel Nederland precies extra
zal moeten afdragen aan Brussel over oude jaren. Vooralsnog wordt een naheffing
verwacht van circa 0,6 miljard euro.Voor Nederland staat het loket voor naheffing nog open voor de jaren vanaf 2001.
Dit geldt voor de meeste EU-lidstaten. Er zijn lidstaten (vanwege specifieke
omstandigheden) waarvan het loket nog openstaat voor jaren voor 2001.115Uit de revisie van de nationale rekeningen blijkt dat
in 2003 de economie niet kromp, maar stabiel bleef, dat de bedrijfswinsten
tussen 2001 en 2003 stabiel bleven en dat de arbeidsinkomensquote
gelijk bleef. Ook bleek dat het beschikbaar inkomen in die periode veel sneller
daalde dan gedacht door de stijging van de pensioenpremies. In welke mate
vervalt met deze feitenkennis het argument voor de toen genomen maatregelen?De maatregelen van het kabinet zijn vooral gericht op het versterken van
de structuur van de Nederlandse economie. Nieuwe inzichten over het verloop
van de conjunctuur in de afgelopen jaren doen aan de noodzaak van deze maatregelen
niets af.Verder heeft het kabinet maatregelen genomen met het oog op de houdbaarheid
van de overheidsfinanciën. Hoewel het overheidstekort in sterke mate
conjunctureel bepaald is, zijn de inzichten hierover door de revisie van de
Nationale Rekeningen nauwelijks gewijzigd.116De begroting 2006 voorziet in ca 160 mln. hogere opvangkosten
voor asielzoekers, mede door vertrekmoratoria voor Liberia, Soedan en Ethiopie.
Kan dit nader worden toegelicht nu al langer geen vertrekmoratorium geldt
voor Liberia, geen vertrekmoratorium geldt voor Ethiopië en met betrekking
tot Soedan een groot deel van het categoriaal beleid wordt afgeschaft?Opname van de genoemde landen (in het hoofdstuk Budgettair beleid) berust
op een redactionele vergissing. De juiste toelichting is ook in de Miljoenennota
opgenomen en wel in de Verticale Toelichting (onder het kopje: Asiel: bezetting
COA). De strekking daarvan is de volgende:De gemiddelde bezetting bij de centrale opvang blijft dalen, omdat de
uitstroom de instroom ruim overtreft. De uitstroom uit de centrale opvang
bestaat uit personen waaraan een status is verleend en derhalve worden gehuisvest
in gemeenten en personen die na een negatieve beslissing op hun aanvraag uiteindelijk
het land dienen te verlaten. Echter, het tempo waarin dit nu gebeurt ligt
lager dan in voorgaande jaren werd verwacht en gerealiseerd en is daarom ten
opzichte van vorig jaar naar beneden bijgesteld. Als gevolg van deze autonome
ontwikkelingen valt de gemiddelde bezetting ten opzichte van eerdere ramingen
nu hoger uit.117Bij het Paasakkoord is 500 mln FES-geld gereserveerd
voor o.a. onderwijs. Is het waar dat daarboven nu niet 2 330, maar 1 830
Fes-geld is vrijgemaakt?Dat is juist. De Miljoenennota geeft gebruikelijk de aansluiting ten opzichte
van de vorige Miljoenennota.118Wordt de afschaffing van het lesgeld voor 16–17
jarigen betaald uit toepassing van het FES-bruggetje? Zo neen, waaruit dan
wel?Nee. Deze worden betaald uit generale middelen binnen het uitgavenkader
voor de Rijksbegroting in enge zin.119Hoe groot is de meevaller «uitvoering gemeenten»
in 2005? Is deze structureel? Bestaat deze volledig uit meevallende WWB-uitgaven?
Kunnen dezelfde vragen worden beantwoord voor 2006?De reeks «uitvoering gemeenten» betreft een meevaller in de
bijstandsuitgaven van gemeenten. Op grond van de WWB-systematiek valt het
verschil tussen het toegekende budget en de realisatie in het lopende jaar toe aan gemeenten en leidt een meevaller in het volgende jaar tot
een structurele neerwaartse bijstelling van het macrobudget. Indien zich tegenvallers
voordoen dan gebeurt het tegenovergestelde; in het lopende jaar komen de tegenvallers
voor rekening van gemeenten en in de volgende jaren wordt het macrobudget
opgehoogd. De reeks «uitvoering gemeenten» komt voort uit deze
systematiek. Op grond van de lager dan geraamde realisatie 2004 hebben gemeenten
in 2004 budget overgehouden en is vanaf 2005 een structurele meevaller
van circa 65 mln verwerkt. Het overige deel van de mutatie «uitvoering
gemeenten» hangt samen met de structurele doorwerking vanaf 2006
van de naar verwachting lagere realisatie 2005. In 2005 komt de meevaller
toe aan gemeenten en vanaf 2006 wordt het macrobudget structureel neerwaarts
bijgesteld.120Hoe wil het kabinet nu precies de intensivering van € 200
mln voor kinderopvang inzetten?Het kabinet heeft besloten om in 2006 de rijksbijdrage voor kinderopvang
voor de midden en hogere inkomens zowel voor het eerste kind als voor het
tweede en het volgende kind te verhogen. Hiermee is in totaal een bedrag van € 130
mln gemoeid. Deze intensivering wordt gerealiseerd met het ontwerpbesluit
tot wijziging van het Besluit tegemoetkoming voor kosten kinderopvang dat
op 19 september jl. naar het parlement is verzonden.Over de voorgestelde aanwending van de resterende € 70 mln wordt
u binnenkort nader geïnformeerd door de minister van SZW.121Wat verandert er begrotingstechnisch als gevolg van
de introductie van toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en kinderopvangtoeslag)
met ingang van 2006? Vallen de met deze toeslagen gemoeide uitgaven ook onder
een bepaalde ijklijn of zijn ze niet relevant voor enige ijklijn? Op welke
wijze zal de rechtmatigheid van de budgetten die gemoeid zijn met de toeslagen
worden bepaald? Kan in een overzicht duidelijk gemaakt worden welke bedragen
bij welke groepen of sectoren zijn neergeslagen wat betreft de lastenverzwaringen
uit 2004 en 2005, respectievelijk waar het bedrag van beoogde lastenverlichting
in 2006 naar verwachting neer zal slaan?De omzetting van de individuele huursubsidie in de huurtoeslag heeft geen
begrotingstechnische gevolgen. De huurtoeslag valt evenals voorheen de huursubsidie
onder het kader rijksbegroting in enge zin. Alleen de uitvoering is overgegaan
van VROM naar de Belastingdienst. De tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang
wordt eveneens door de Belastingdienst verstrekt. In de Miljoenennota 2006
heeft het kabinet besloten tot een verhoging van deze tegemoetkoming. Deze
intensivering is ingepast onder het kader Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt
(SZA). De zorgtoeslag is wel verwerkt aan de uitgavenkant van de rijksbegroting,
maar is niet relevant voor een van de drie budgetdisciplinesectoren. De reden
hiervoor is dat conform Hoofdlijnenakkoord de zorgtoeslag onderdeel uitmaakt
van het lastenbeeld.De rechtmatigheid van de uitgaven die gemoeid zijn met deze toeslagen
worden op dezelfde manier getoetst als alle andere uitgaven op de rijksbegroting
(interne accountantsdienst en Algemene Rekenkamer).Voor het antwoord op het tweede deel van de vraag (lastenontwikkeling)
wordt verwezen naar de antwoorden op de vragen 123 en 124. 122Is het waar dat de inkomensafhankelijke premie voor
mensen zonder werkgever is verlaagd van 6,25% naar 4,4%?Zijn de kosten daarvan gecompenseerd door een verhoging
van de premie voor werkgevers tot 6,5%?Welk bedrag is hiermee gemoeid? Hoeveel betalen werkgevers
macro meer, hoeveel betalen zelfstandigen minder, hoeveel betalen alimentatiegerechtigden
minder, en hoeveel betalen post-actieven minder?In hoeverre voldoet deze herziening nog aan het wettelijke
kader van de Zorgverzekeringswet, waarin vast ligt dat de inkomensafhankelijke
premie in totaal 50% van de macropremielast bedraagt.Wat is het effect van deze verhoging van de arbeidskosten
op de economische groei?Met welk macrobedrag worden de belastinginkomsten die
door de werknemers worden betaald hoger door deze maatregel?Voor verzekerden zonder werkgever is inderdaad besloten om een verlaagd
tarief van 4,4% in rekening te brengen. In de zorgverzekeringswet is
een financieringsverhouding vastgelegd die bepaalt dat de inkomensafhankelijke
werkgeversbijdrage 50% van de totale premielast bedraagt. Het wettelijke
kader van de Zvw is zoals verwacht mag worden, in acht genomen.Als gevolg van de financieringsafspraken leidt een verlaging van de inkomensafhankelijke
bijdrage voor verzekerden zonder werkgever tot (fractioneel) hogere inkomenafhankelijke
werkgeversbijdrage voor verzekerden met werkgever. Het effect voor werkgevers
als gevolg van de verhoging van de inkomensafhankelijke premie is geraamd
op 220 miljoen. Werkgevers zijn voor deze toegenomen premielast gecompenseerd,
via onder meer een afschaffing van de kapitaalsbelasting en een verlaging
van het VPB-tarief zodanig dat per saldo in 2006 er sprake is van lastenneutraliteit
voor werkgevers. Het effect op de belastinginkomsten dat door werknemers wordt
betaald is geraamd op 40% = 88 miljoen. Ook dit bedrag is meegenomen
in het totaal van aanvullend pakket waarbij besloten is tot 1 miljard extra
lastenverlichting.Het effect van de verhoging van de arbeidskosten als gevolg van de hogere
inkomensafhankelijke premie op de economische groei is niet partieel bezien.
Omdat de totale werkgeverslasten niet wijzigen, zal het effect naar verwachting
beperkt zijn, mede omdat in 2006 ook allerlei maatregelen worden genomen die
de arbeidskosten verlagen, waaronder een daling van de WAO-premie met 0,85%.123Met welke bedragen zijn de totale lasten voor gezinnen
en bedrijven gewijzigd sinds 2003 ?Onderstaande tabel geeft de microlastenontwikkeling weer voor deze kabinetsperiode
opgesplitst naar bedrijven en gezinnen.Lastenontwikkeling kabinetsperiode stand MEV (mld. €)  20042005200620072004–2007bedrijven1,0– 0,10,0– 0,30,6gezinnen0,91,6– 2,00,20,6Totaal1,81,5– 2,0– 0,21,1124Kan worden aangegeven waar de lastenverzwaringen en
lastenverlichtingen die in deze kabinetsperiode neergeslagen zijn en gaan
neerslaan?De afspraken in het hoofdlijnenakkoord leiden tot een lastenverlichting
van 0,1 miljard over de gehele kabinetsperiode. Dit was onderverdeeld in een
lastenverzwaring van 0,2 miljard bij werkgevers en een lastenverlichting van
0,3 miljard bij werknemers. De aanvullende lastenverzwarende maatregelen van
2,2 miljard die tot aan de augustusbesluitvorming waren genomen, waren voor
1,8 miljard bij werknemers neergeslagen. Vandaar dat de aanvullende lastenverlichting
van 1 miljard waarvoor in deze Miljoenennota ruimte is gevonden ook vooral
ten gunste is gekomen aan werknemers.125Is het waar dat de werkgevers was beloofd dat de inwerkintreding
van de zorgverzekeringswet voor hen niet zou leiden tot lastenverzwaring?Nee, een dergelijke belofte is aan werkgevers niet gegeven. Wel geldt
dat in 2006, het jaar waarin de zorgverzekeringswet wordt ingevoerd, sprake
is van lastenneutraliteit voor werkgevers.126Leidt de voorgenomen Vpb-verlaging vanwege zijn budgettaire
neutraliteit niet tot onzekerheid bij investeerders over de bestendigheid
van het Nederlandse belastingbeleid?Verbetering van de concurrentiekracht van Nederland is een speerpunt van
het kabinet. Een belangrijke exponent van onze concurrentiekracht is het nominale
tarief in de vennootschapsbelasting, dat in de primaire fase van investeringsbeslissingen
een essentiële rol speelt. Door te kiezen voor tariefverlaging door middel
van grondslagverbreding speelt het kabinet juist in op een internationale
tendens en wordt de houdbaarheid van het Nederlandse belastingbeleid gewaarborgd.Tabel Verloop tarief vennootschapsbelasting  2004200520062007 VPB-tarief    1. Belastingplan 200534,5%31,5%30,5%30,0% 2. VPB-pakket 2006  29,6%29,1% MKB-tarief    1. Belastingplan 200529,0%27,0%26,0%25,0%2. VPB-pakket 2006  25,5%24,5%27Welke lastenverzwaringen voor werkgevers in 2006 vloeien
nog voort uit eerdere besluitvorming (Strategisch Akkoord, Hoofdlijnenakkoord,
Aanvullende Maatregelen, etc.)?Onderstaand een totaaloverzicht van de lastenverlichtende en verzwarende
maatregelen voor werkgevers in 2006. Lastenbeeld werkgevers (x miljard
Euro)2006BP2005: verhoging energiebelasting0,2 BP2005: verhoging zelfstandigenaftrek– 0,1 BP2005: Verlaging algemene tarief en tariefopstapje Vpb– 0,4 BP2005: Aanpassing kleinschaligheidsaftrek0,1 SA gv: gefaseerde afschaffing SPAK0,2 SA gv: afschaffen afdrachtskorting langdurig werklozen (VLW)0,1SA: daling WAO-premie agv premieschuif WAO-AWBZ– 0,3NJN2004: Daling WAO-premie agv incidentele verhoging WAO-premie
in 2005– 0,3 VJN2005: Besluitvorming CEP: Daling WAO-premie vanwege lastenbeeld
werkgevers zorg– 0,2 VJN2005: Actualisatie raming lastendekkende premies bedrijven
zorg0,8  BP2006: toename lastendekkende premies in MEV agv verlaagd tarief0,3 BP2006: Afschaffen kapitaalsbelasting– 0,2BP2006: Evenwichtiger gemengde kostenaftrek0,1 BP2006: Verlagen VPB-tarief, incl. tariefopstapje– 0,4 BP2006: Afschaffen afwaarderingsverliezen VPB0,2  Overig– 0,1 Totaal lastenbeeld werkgevers0,0128Op welke wijze laat een verbetering van het vestigingsklimaat
zich rijmen met een stijging van de werkgeverslasten, zoals het MKB stelt?Zoals uiteengezet in Box 4.3.1 van de Miljoenennota (p. 75) pakken de
kabinetsmaatregelen per saldo voor werkgevers lastenneutraal uit. Het kabinet
is het dan ook niet eens met de stelling van het MKB. Zie ook antwoord op
vraag 127.129Is het vastgestelde lastenkader 2004–2007 leidend
bij het opstellen van de Miljoenennota? Is bij opstelling van de Miljoenennota
2007 het uitgangspunt om, binnen het vastgestelde lastenkader 2004–2007,
te komen tot nog een additionele lastenverlichting van 1 miljard?In de begrotingsregels (MN 2004, bijlage 9) is bepaald dat de totale lastenontwikkeling
in deze kabinetsperiode voortvloeit uit de afspraken in het Hoofdlijnenakkoord,
maar dat tijdelijke afwijkingen mogelijk zijn. Vanwege de budgettaire verslechtering
heeft aanvullende lastenverzwaring plaatsgevonden, waardoor de lastenontwikkeling
zich vanaf Miljoenennota 2004 boven het kader op basis van het hoofdlijnenakkoord
bevindt. In Miljoenennota 2004 is aangegeven wat er gebeurt indien de budgettaire
tegenvallers weer meevallen, waarbij aangegeven wordt dat rekening zal worden
gehouden met de omvang en de aard van de budgettaire meevallers. De lastenontwikkeling
voor 2007 zal onderdeel uitmaken van de besluitvorming voorafgaand aan de
volgende Miljoenennota op basis van het totale budgettaire plaatje.130Kan een aansluitingstabel worden verstrekt tussen tabel
4.3.3 en de tabel met het lastenkader zoals dat is gepubliceerd in het hoofdlijnenakkoord
en in de Miljoenennota 2004, met afzonderlijke maatregelen (dus geen «Paasakkoord»
of «aanvullend pakket»)?Een overzicht naar maatregelen van het lastenbeeld is terug te vinden
in bijlage 3 («De belasting- en premieontvangsten») van de opeenvolgende
Miljoenennota's. Voor 2004 betreft dit tabel 3.3.2, laatste kolom, p.
131/132 van de Miljoenennota 2004 en p. 36 van de FJR. Voor 2005, tabel 3.3.3,
laatste kolom, p. 143. Voor 2006, tabel 3.2.2, laatste kolom, p. 104. Voor
een detaillering van alle lastenmaatregelen die in de belastingontvangsten tot uiting komen wordt verwezen naar de verdiepingsbijlage. Voor 2004
betreft is deze opgenomen in begroting IXb, voor 2005 en 2006 wordt verwezen
naar de internetbijlage «Toelichting op de belastingontvangsten»,
via www.rijksbegroting.nl. De mutaties in het lastenbeeld die zich na het
opstellen van de ontwerpbegroting voordoen worden in het Financiële Jaarverslag
van het Rijk (FJR) toegelicht.Tot slot geeft onderstaande tabel per pakket de ontwikkeling van het lastenbeeld
weer vanaf het Hoofdlijnenakkoord, via de MN 2004 en MN 2005 naar het lastenbeeld
van de Miljoenennota 2006.  20042005200620072004–2007Lastenkader (Stand HA na technische
bijstellingen)0,40,3– 0,90,1– 0,1      Aanvullend pakket0,80,70,10,32,0Stand MN 20041,21,1– 0,80,41,9Mutatie0,6– 0,2-0,3– 0,2– 0,2– Invulling overleg sociale partners– 0,1– 0,50,2– 0,1– 0,5– Aanvullende besluitvorming0,60,5-0,30,00,8– Overig0,1– 0,2-0,3– 0,2– 0,5Stand MN 20051,80,8– 1,10,21,8Mutatie 0,7– 0,9– 0,4– 0,7– wv Aanvullend pakket inkomensondersteuning  – 1,10,1– 1,0 – wv Sociaal Akkoord  – 0,4– 0,1– 0,5 – wv motie Verhagen 0,10,1– 0,20,0 – wv actualisatie zorg  0,30,10,4 – wv overige mutaties 0,60,2– 0,30,4 Stand Miljoenennota 20061,81,5– 2,1– 0,21,0* door afrondingsverschillen kan de som van de delen afwijken van het
totaal.131Kan worden aangegeven wat de gemiddelde olieprijs van
januari tot en met september 2005 is?De gemiddelde prijs van een vat Brent olie in de periode 1 januari
tot 23 september 2005 bedraagt $53,54.132Wat beschouwt de regering als economisch goede tijden,
jaren met een economische groei boven de potentiële groei zoals voorafgaand
aan de kabinetsperiode geraamd door het CPB? Is 2006 zo'n jaar?De regering beschouwt jaren met een economische groei boven de potentiële
groei zoals voorafgaand aan de kabinetsperiode geraamd door het CPB niet noodzakelijkerwijs
als economisch goede tijden. Zoals ook gesteld in het Nader rapport over de
Ontwerp-Miljoenennota 2006, impliceert het voorspelde conjuncturele herstel
voor 2006 nog niet dat de economisch goede tijden zijn aangebroken omdat het
niveau van de feitelijke productie nog aanzienlijk beneden de potentiële
productie ligt.133Blijft de regering bij de stelling dat in «economisch
goede tijden» het structurele begrotingstekort ten minste 0,5%
van het BBP dient te verbeteren? Waarop is de verwachting gebaseerd dat de
middellange-termijn-doelstelling voor Nederland ½ à 1%
BBP beloopt? De regering acht zich gehouden aan de regels van het (vernieuwde) Stabiliteits-
en Groeipact die stellen dat het structurele tekort in de regel jaarlijks
met 0,5 procent BBP moeten verbeteren totdat het land de middellange-termijndoelstelling
heeft bereikt. Daarbij geldt dat de verbetering van de structurele begrotingspositie
in economisch goede tijden groter moet zijn dan 0,5% BBP. In economisch
slechte tijden mag de inspanning beperkter zijn. Mede met het oog op de aankomende
vergrijzing onderschrijft de regering de noodzaak om spoedige voortgang te
maken richting de middellange-termijndoelstelling indien lidstaten deze nog
niet bereikt hebben.De verwachting dat de middellange-termijn-doelstelling voor Nederland
een overschot van ½ à 1% BBP zal belopen is gebaseerd
op de lopende besprekingen in Brussel in het Economisch en Financieel Comité
ten aanzien van de middellange termijn doelstelling van de lidstaten van de
EU.134Wat zijn de vooruitzichten voor de ontwikkeling van
het structurele EMU-saldo na 2006?Een eerste echte raming voor 2007 die aansluit op de feitelijke ontwikkelingen
in voorafgaande jaren komt beschikbaar in het voorjaar van 2006 bij de publicatie
van het CEP 2006 door het CPB. Een eerste technische exercitie zal plaatsvinden
in het kader van het Stabiliteitsprogramma dat uiterlijk eind november naar
Brussel zal worden verzonden.135Hoe beoordeelt de regering de revisie van de nationale
rekeningen in het licht van de wijze waarop andere EU-lidstaten omgaan met
hun statistieken? Welke mogelijkheden en waarborgen zijn er om te bewerkstelligen
dat binnen de EU op uniforme en controleerbare wijze statistieken geproduceerd
worden?Het moment waarop de revisies van de Nationale Rekeningen plaatsvinden
is nog niet volledig geharmoniseerd is binnen de EU. Wel geharmoniseerd zijn
de momenten waarop conceptuele wijzigingen verwerkt dienen te worden in de
Nationale Rekeningen. Zo is bijvoorbeeld geregeld dat alle lidstaten in 2005
de Nationale Rekeningen dienen te reviseren voor de toerekening van de rentemarge
van het bankwezen aan de gebruikers. Voorts is expliciet bepaald dat deze
conceptuele wijziging vooralsnog geen gevolgen heeft voor de afdracht eigen
middelen. Nog niet geharmoniseerd zijn met name de momenten waarop bronnenrevisies
van de nationale revisies plaatsvinden in de lidstaten. Verdergaande harmonisatie
lijkt wenselijk met het oog op onder meer uniforme en betrouwbare statistieken.136Wat zijn de belangrijkste oorzaken van de daling van
de staatsschuld in 2005 ondanks de zeer beperkte economische groei in dat
jaar? Waarom zet de daling van de staatsschuld zich in 2006 niet door ondanks
de betere economische vooruitzichten?De staatsschuld neemt van 2004 op 2005 toe met
9,5 miljard euro en 1,5 procentpunt BBP (bijlage 4 blz. 107 Miljoenennota
2006). In vergelijking met de vorige Miljoenennota is de staatsschuld in 2005
lager: 46,0 procent BBP in plaats van 48,5 procent BBP. Deze daling wordt
veroorzaakt door een lager geraamd tekort én de Revisie van de Nationale
Rekeningen (noemereffect door hoger BBP). De staatschuld neemt van 2005 op 2006 toe met 9,7 miljard euro en 0,4
procentpunt BBP (bijlage 4 blz. 107 Miljoenennota 2006). De toename van de
staatschuld (vanwege het overheidstekort) uitgedrukt in procentpunten BBP
wordt «afgevlakt» door de betere economische vooruitzichten (noemereffect).137 en 141Is aflossing van de staatsschuld nog steeds een uitgangspunt
in het budgettaire beleid voorde lange termijn? Welke potentiële bijdrage
aan aflossing van de staatsschuld zou geleverd kunnen worden door verkoop
van staatsdeelnemingen? Welke bijdrage wordt voor de komende jaren concreet
voorzien? Wordt met de passages op p. 80 bedoeld dat door middel van de verkoop
van staatsdeelnemingen de staatsschuld wordt afgelost hetgeen ruimte biedt
(via de rentelasten) om vergrijzingskosten op te vangen? Zo ja, hoe verhoudt
zich dat tot het huidige beleid waarin de met verkoop van staatsdeelnemingen
bespaarde rentelasten via het FES weer worden aangewend voor nieuwe uitgaven?Is aflossing van de staatsschuld nog steeds een uitgangspunt
in het budgettaire beleid voor de lange termijn in relatie tot de uitspraak
van de minister-president om de staatsschuld in één generatie
af te lossen? Welke bijdrage zal dat gegeven moet worden de komende 25 jaar
en kunt u daar een overzicht van geven inclusief de cycli van goede economische
jaren en minder goede jaren?Het aflossen van de staatsschuld om de rentelasten te verminderen en zo
ruimte te creëren op de begroting blijft – naast de maatregelen
om de participatie te verhogen – één van de pijlers waar
de regering op bouwt om de kosten die de vergrijzing met zich brengt op te
vangen.De regering is voornemens om de Studiegroep Begrotingsruimte te vragen
om aan te geven welke afwegingen een volgende regering kan maken bij het bepalen
van een begrotingssaldo voor de periode 2007–2011. Vertrekpunt van de
analyse is de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn,
waarbij de Studiegroep gebruik kan maken van de update van «Ageing in
the Netherlands» waar het CPB momenteel aan werkt.De bijdrage die de verkoop van staatsdeelnemingen aan de aflossing van
de staatsschuld kan leveren staat in de ramingen van de Rijksbegroting en
bedraagt in 2006 1,35 miljard euro, in 2007 1,55 miljard euro en in 2008 tot
en met 2010 0,46 miljard euro – zoals ook blijkt uit de horizontale
toelichting bij de aanvullende post Algemeen.
De horizontale toelichting kan worden gevonden op www.rijksbegroting.nl.Met de passages op pagina 80 wordt niet bedoeld dat door middel van de
verkoop van staatsdeelnemingen de staatsschuld wordt afgelost om via een vermindering
van de rentelasten de vergrijzingskosten op te vangen. 138Wat verklaart het verschil tussen de cijfers over de
EMU-schuldquote over 2003 en 2004 uit tabel 4.4.4 van de Miljoenennota en
de percentages die destijds in het jaarverslag aan de Kamer zijn gemeld? Wanneer
worden de definitieve realisatiecijfers inzake het EMU-saldo en de EMU-schuld
in enig jaar vastgesteld? Is er in voorgaande jaren ook sprake van een verschil
tussen de in de rekening gepresenteerde realisatiecijfers en de definitieve
cijfers voor schuld en saldo? Zo ja, kan hiervan een overzicht worden verstrekt.De Revisie van de Nationale Rekeningen heeft gevolgen voor de EMU-schuld
als percentage van het Bruto Binnenlands Product (BBP). De EMU-schuld
verbetert met circa 2 procentpunten BBP vanwege de opwaartse bijstelling van
het BBP (noemereffect).In het algemeen worden de definitieve cijfers over EMU-saldo en schuld
drie jaar (t+3) na het verslagjaar (t) door het CBS gepubliceerd. Bijvoorbeeld:
de definitieve cijfers over EMU-schuld en saldo voor het verslagjaar 2003
worden half juli 2006 gepubliceerd. Uitzondering op deze regel zijn revisies
van de Nationale Rekeningen, die normaal gesproken elke vijf a zes jaar plaatsvinden.
Zo heeft juist een revisie plaatsgevonden van het verslagjaar 2001 e.v.De onderstaande tabel noemt de cijfers over de EMU-schuld en saldo 2001–2004,
zoals geraamd bij de Financieel Jaarverslagen 2001–2004 en de actuele
Miljoenennota. EMU-saldo in % BBP2001200220032004FJR0,2– 1,2– 3,2– 2,3 MN 2006– 0,2– 2,0– 3,2– 2,1EMU-schuld in % BBP2001200220032004FJR53,252,654,655,2 MN 200651,551,352,653,1139Waarom is het noemereffect (de BBP-groei, 1,8%)
in tabel 4.4.4. (over de ontwikkeling van het EMU-saldo) niet gelijk aan de
geraamde BBP-groei (2,5%)?Het noemereffect van de EMU-schuld is het verschil tussen de EMU-schuld
over jaar t gedeeld door het nominale BBP in jaar t minus de EMU-schuld over
jaar t gedeeld door het nominale BBP in jaar t-1. De nominale groei van het
BBP bestaat niet alleen uit de volumegroei (2,5%) maar bevat ook een
prijscomponent (1%); in totaal groeit het nominale BBP in 2006 met
3½ %.Voorts is van belang dat de schuld lager is dan 100% BBP. Ingeval
de schuld 100% BBP zou bedragen dan zou het noemereffect overeenkomen
met de nominale groei van het BBP. Daar de EMU-schuld circa 55% BBP
bedraagt komt het noemereffect naar rato lager uit. Oftewel: 0,55 x 3 ½ %
(nominale groei BBP 2006) geeft 1,8%.140Wanneer zullen de Europese regels voor berekening van
het structurele EMU-saldo zodanig wijzigen dat deze rekening gaan houden met
een vertraging, verwacht het kabinet?In de Miljoenennota is aangegeven dat de Europese Commissie thans beziet
op welke manier de vertraging kan worden meegenomen in de Europese methodiek.
Het is op dit moment nog niet mogelijk om een precies tijdstip te noemen waarop
aangepaste regels van kracht zullen worden voor de berekening van het structurele
saldo voor het onderdeel vertraagde doorwerking van de output gap.141Is aflossing van de staatsschuld nog steeds een uitgangspunt
in het budgettaire beleid voor de lange termijn in relatie tot de uitspraak
van de minister-president om de staatsschuld in één generatie
af te lossen? Welke bijdrage zal dat gegeven moet worden de komende 25 jaar
en kunt u daar een overzicht van geven inclusief de cycli van
goede economische jaren en minder goede jaren?Zie vraag 137.142Kan figuur 4.4.1 uit de Miljoenennota waarin voor alle
EU-landen schuld en saldo in één overzicht worden gepresenteerd,
standaard worden opgenomen in de budgettaire nota's die de Kamer ontvangt?
Hoe heeft het gemiddelde van de EU-15 zich de afgelopen jaren ontwikkeld?
Is ook een dergelijke figuur beschikbaar die de huidige positie van Cyprus,
Malta, Slowakije, Polen, Tsjechië en Hongarije weergeeft?Ja, voor alle 25 EU landen wordt in de budgettaire nota's één
overzicht opgenomen van EMU-saldo en schuld. In de onderstaande tabel is een
overzicht opgenomen van het gemiddelde van de EU-15 in de periode 2002 –
2006. EU-1520022003200420052006EMU-saldo– 2,2– 2,8– 2,6– 2,5– 2,5EMU-schuld62,764,364,765,065,1De onderstaande figuur geeft de huidige (2005) positie van EMU-saldo en
schuld weer van Cyprus (C), Malta (M), Slowakije (SL), Polen (P), Tsjechië
(T) en Hongarije (H).143Wat verklaart de verbetering van het geraamde EMU-saldo
voor 2005 van – 2,3% in de Voorjaarsnota naar – 1,8%
in de Miljoenennota? Waarom waren de inzichten die leiden tot een half procentpunt
verbetering van het EMU-saldo in een paar maanden tijd, nog niet bekend ten
tijde van het uitbrengen van de Voorjaarsnota?Zie antwoord op vraag 4.144Wat wordt verstaan onder het «potentiële
BBP»? Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de EU-systematiek
en de berekeningswijze van het CPB ten aanzien van het structureel EMU-saldo?
Wat is de hoogte van het structureel tekort in 2006 van de andere EU-lidstaten
en het EU-15 gemiddelde? Hoe waarschijnlijk is het dat de Europese Commissie
de Nederlandse rekenmethode overneemt? Ook door de OESO wordt het structurele
tekort voor Nederlands berekend. Dit is aanzienlijk gunstiger dan de EU methode
danwel in de MEV. Hoe is dit te verklaren? Onder het potentiële BBP wordt verstaan het houdbare niveau van productie
dat bereikt kan worden gegeven de productiestructuur, de stand van de technologie
en de beschikbare productiefactoren. Het feitelijke BBP kan lager zijn dan
het potentiële, maar ook hoger. Het verschil tussen het feitelijke niveau
en potentiële niveau van het BBP staat bekend als de output gap.Het belangrijkste verschil tussen de berekeningswijze van de Europese
Commissie (EC) en het CPB, is dat het CPB rekening houdt met de vertraagde
doorwerking van de output gap op het begrotingssaldo en de EC niet.De hoogte van het structurele tekort van de andere EU-lidstaten en het
EU-15 gemiddelde is af te lezen uit onderstaande tabel. Het betreft berekeningen
uit de Voorjaarsvoorspellingen van de Europese Commissie. Binnenkort zal de
Europese Commissie deze berekeningen actualiseren in de Najaarsvoorspellingen.Tabel Structureel tekort in de andere EU lidstaten in
2006 (in % BBP)1België– 0.2Duitsland– 2.3 Griekenland– 5.3 Spanje0.2Frankrijk– 3.1 Ierland0.1 Italië– 4.0Luxemburg– 0.6 Oostenrijk– 1.6Portugal– 3.7 Finland1.8 Denemarken2.4Zweden0.7 Verenigd Koninkrijk– 2.6  Gemiddelde EU-15– 2.11 Voor de nieuwe lidstaten zijn nog geen structurele tekorten
bekendOnlangs is door de OESO grondig onderzoek gedaan naar de begrotingselasticiteit
en de daarbij geldende vertraging. Daaruit komt voor Nederland een lagere
elasticiteit naar voren. Bovendien bevestigen de OESO-berekeningen de CPB
berekeningen, die uitgaan van een vertraagde doorwerking van de output gap
op het begrotingssaldo. De EC zal in navolging van de OESO de begrotingselasticiteiten
aanpassen voor de komende Najaarsvoorspellingen. Er wordt in Brussel ook overlegd
over de vertraagde doorwerking van de output gap, maar het is nog onduidelijk
wanneer de EC daarmee rekening gaat houden.De laatste berekeningen van de OESO voor het structurele tekort stammen
uit mei van dit jaar, en daarmee van vóór de uitkomsten van
het onderzoek naar de begrotingselasticiteit en de daarbij geldende vertraging
door de OESO zelf. Deze cijfers zijn daardoor niet goed vergelijkbaar met
de berekeningen in de MEV.145Waarom wordt verondersteld dat alle interim-uitkeringen
die ambtenaren nog tegoed hebben in 2006 (over de laatste maanden van 2005)
in één keer in 2005 zullen worden uitbetaald? Hoe zeker is het
dat deze beoogde schuif doorgaat? Impliceert de huidige budgettaire verwerking
dat indien de interim-uitkering op de gebruikelijke manier zal worden uitbetaald
er in 2005 een meevaller ontstaat van € 483,5 mln, respectievelijk
een tegenvaller ontstaat in 2006 van € 483,5 mln? Door de invoering van de nieuwe zorgverzekering heeft een aantal uitbetalingsinstanties
problemen met de uitbetaling van de interim-uitkeringen in 2006. Daarom wordt
beoogd de interim-uitkeringen die ambtenaren nog tegoed hebben in 2006 in één
keer in 2005 uit te betalen. Over dit voornemen moet overeenstemming worden
bereikt met de centrales voor overheidspersoneel. Mocht de interim toch in
2006 worden uitbetaald, dan ontstaat er inderdaad op kasbasis een meevaller
in 2005 en een tegenvaller in 2006. Dit heeft geen gevolgen voor het EMU-saldo
aangezien de interimuitkering daarbij op transactiebasis wordt geregistreerd,
en ook niet voor de toetsing aan de uitgavenkaders omdat hiervoor een statistische
correctie wordt aangebracht.146Is de verwachting voor het komende kwartaal dat het
consumentenvertrouwen gelijk blijft of dient rekening gehouden te worden met
wederom een neerwaartse bijstelling? Hoe hangt de prognose van het consumentenvertrouwen
samen met de extra te besteden spaarloongelden?Het kabinet doet geen uitspraken over de verwachte ontwikkeling van het
consumentenvertrouwen en stelt hierover ook geen prognoses op. Van een neerwaartse
bijstelling kan dus ook geen sprake zijn. Wel heeft het kabinet goede hoop
dat, met het verwachte herstel van de economie, ook het vertrouwen van consumenten
zal toenemen. Dit kan ertoe leiden dat een groter deel van de vrijgekomen
spaarloongelden wordt uitgegeven.147Waarom is afgeweken van de toezegging van het kabinet
(TK 29 283, nr. 22, blz. 6) om in de Miljoenennota een extra-comptabel
overzicht te laten opnemen van alle bestaande en geplande grote projecten
en de middelen die daarvoor gereserveerd zijn? Kan het kabinet alsnog een
degelijk overzicht verschaffen?Dit overzicht is in de Miljoenennota opgenomen (bijlage 8). Conform de
toezegging van het kabinet staan in dit overzicht alle bestaande en geplande
ruimtelijk-economische projecten die in het kader van de procedureregeling
door de Tweede Kamer als groot project zijn aangemerkt.148Is het waar dat het EMU-tekort 2006 alleen gelijk kan
worden gehouden aan dat van 2005 door lagere tekorten van de lagere overheden
en het grotere positieve saldo van de sociale fondsen?De samenstelling van het EMU-saldo naar overheidslagen is in 2006 inderdaad
anders dan in 2005. Het saldo van de lagere overheden en de sociale fondsen
zal naar verwachting verbeteren, het saldo van het rijk zal verslechteren
(zie onderstaande tabel en MN2006, p.107). De verbetering van het saldo van
de sociale fondsen weerspiegelt zich gedeeltelijk in een verslechtering van
het saldo van het rijk. Dit is het gevolg van een andere samenstelling van
de belasting- en premietarieven in de loon- en inkomensheffing ten gunste
van de sociale fondsen, een verlaging van de rijksbijdragen aan de sociale
fondsen en een iets hogere rentevergoeding van het rijk aan de sociale fondsen
in het kader van het geintegreerd middelenbeheer. EMU-saldo naar sectoren van de overheid (in mld euro)  2003200420052006EMU-saldo– 14,9– 10,1– 8,7– 9,2Centrale Overheid– 12,3– 8,6– 7,7– 9,1Sociale Fondsen0,10,60,91,5 Lokale Overheid– 2,7– 2,1– 1,9– 1,6149Wat is, bezien vanuit de sociale fondsen, de ratio
voor de sterke stijging van het EMU-saldo van de Sociale Fondsen?Het saldo van de sociale fondsen verbetert van 0,9 mld in 2005 tot 1,5
mld in 2006, overeenkomend met 0,1%BBP. Gegeven de vaststelling van
de premiepercentages (rekening houdend met de koopkrachtontwikkeling en het
lastenbeeld) en de geraamde ontwikkeling van de uitkeringen (binnen de uitgavenkaders)
is het exploitatiesaldo een resultante en geen doel op zich. Uitzondering
wordt gevormd door het AOW-fonds waarbij een rijksbijdrage wordt verstrekt
zodanig dat het saldo van het fonds in evenwicht is.150Voor welk deel verklaart de afname in het consumentenvertrouwen
de bijstelling van de omzetbelastingontvangsten? Welke invloed heeft dit op
de winstontwikkeling van ondernemingen in ditzelfde belastingjaar? Kan de
regering toelichten waarom deze beleidswijziging niet reeds eerder was voorzien?Het consumentenvertrouwen is geen directe input in de raming van de (omzet)belastingontvangsten.
De raming van de omzetbelasting is met name gebaseerd op de ontwikkeling van
de particuliere consumptie en de investeringen in woningen en duurzame consumptiegoederen.
De bijstelling van de raming van de omzetbelasting voor 2005 is dan ook gebaseerd
op de bijstelling van de raming van de particuliere consumptie en de consumptie
van duurzame consumptiegoederen door het CPB.151Wat is de verklaring voor de sterke daling van de niet-belastingontvangsten
bij hoofdstuk IXB (Financiën) van 2005 op 2006?De hogere ontvangsten in 2005 ten opzichte van 2006 betreffen de verkoopopbrengst
staatsdeelnemingen en vervroegde aflossingen van een aantal landen bij export
krediet verzekeringen op basis van afspraken in de Club van Parijs.152Hoeveel bedragen de extra Gasbaten in 2005 en 2006?
Hoeveel daarvan gaat naar het FES?De extra gasbaten bedragen in 2005 en 2006 gezamenlijk 4 250 mln
(excl Vpb), waarvan 1 928 mln dient ter voeding van het FES.153In 2006 zijn de opbrengsten van de inkomensheffing
ruim 4 miljard negatief. Niettemin zijn er mensen die bepaalde heffingskortingen
niet kunnen verzilveren, doordat zij relatief weinig belasting betalen. Om
hoeveel mensen gaat dit per heffingskorting? Hoeveel geld kunnen zij (per
heffingskorting) gezamenlijk niet verzilveren? Het is in de systematiek van heffingskortingen niet mogelijk specifieke
heffingskortingen aan te wijzen die niet uitbetaald kunnen worden. Burgers
hebben in vrijwel alle gevallen recht op meerdere heffingskortingen, waartussen
voor de heffingssystematiek geen onderscheid bestaat. Daardoor is het niet
mogelijk om te zeggen welke heffingskorting uiteindelijk niet meer «gebruikt»
kan worden.Wel kan het totaal aantal mensen worden vastgesteld dat niet gebruik kan
maken van de volledige heffingskortingen waar zij in principe aanspraak op
kunnen maken. Het gaat hierbij (op basis van de huidige cijfers voor 2005)
om ongeveer 780 000 personen, met een totaal budgettair belang van 252
miljoen euro.154Met welk bedrag wordt de belastinggrondslag verminderd
vanwege de hypotheekrenteaftrek? Hoeveel minder belasting wordt daardoor ontvangen?
Hoe verhouden die cijfers zich tot de cijfers voor 2005?De omvang van de grondslagvermindering is becijferd door het CPB in de
MEV 2006 (pag. 144) op circa 23¾ miljard in 2003, waarmee het budgettaire
belang van de aftrek op ongeveer 10½ miljard uitkomt. De cijfers voor
de ontwikkeling in 2004 en 2005 zijn nog niet beschikbaar, maar hangen samen
met enerzijds de ontwikkeling van de totale hypotheekschuld en anderzijds
de ontwikkeling van de hypotheekrente.155Hoeveel minder belasting wordt ontvangen als de gemiddelde
hypotheekrente 1%-punt stijgt?Het is niet eenduidig te bepalen wat het gevolg zou zijn van een stijging
van de hypotheekrente met 1% voor de belastingontvangsten. Enerzijds
omdat een stijging van de hypotheekrente hoogstwaarschijnlijk zou samengaan
met een versnelling van de economische groei en/of een stijging van de inflatie,
waardoor ook de (nominale) belastinginkomsten toenemen. Daarnaast omdat er
een aanzienlijke vertraging is in de doorwerking van een rentewijziging in
de hypotheekrente die burgers daadwerkelijk betalen (en kunnen aftrekken)
als gevolg van de rentevaste periode van hypotheken.156Kan het bedrag voor «Verlaging AWBZ premie en
overheveling particulier verzekerden» worden gesplist in lastenvermindering
wegens verlaging AWBZ-premie en lasten vermindering vanwege overheveling van
particuliere verzekerden?In de betreffende tabel 3.2.2. uit bijlage 3 kunnen de budgettaire effecten
als volgt worden uitgesplitst. MaatregelKasTransLastenVerlaging AWBZ premie en overheveling particulier verzekerden– 2 1972 4402 674 wv. verlaging AWBZ premie– 2 197– 2 440– 2 440 wv. lastendekkende premies (incl. particuliere verzekerden)  5 115158, 167 en 168Een groot aantal belastinguitgaven laat een aanzienlijk
verschil zien tussen de oorspronkelijke ramingen en de «realisatie/aangepaste
ramingen». Kan een verklaring worden gegeven van deze verschillen voor
de posten die een afwijking van meer dan 10% laten zien? Wat kan er worden gedaan om de ramingen te verbeteren?Van welke in de Miljoenennota 2005 genoemde regelingen
week de definitieve realisatie af van de in Miljoenennota 2005 genoemde voorlopige
realisatie? Hoe groot waren deze afwijkingen? Wat waren de oorzaken?Kunnen de aanmerkelijke verschillen worden verklaard
tussen de oorspronkelijke ramingen en de nu gegeven realisaties, dan wel aangepaste
ramingen voor wat betreft onderstaande belastinguitgaven? Het gaat dan specifiek
om zaken als: zelfstandigenaftrek, extra zelfstandigenaftrek starters, meewerkaftrek,
willekeurige afschrijving ARBO, VAMIL, MIA, afdrachtvermindering lage lonen,
afdrachtvermindering ouderschapsverlof, vakantiebonnen, vrijstelling bos en
natuur, vrijstelling durfkapitaal, aftrek monumentenwoning, vrijstelling bepaalde
uitkeringen (bijvoorbeeld de IHS), faciliteiten successie bij algemeen nut,
teruggaaf non profit REB, verlaagd BTW boeken, verlaagd BTW sierteelt, vrijstelling
BTW vakbonden, teruggaaf BPM taxi's, halftarief MRB, vrijstelling overdrachtsbelasting
BBL, vrijstelling overdrachtsbelasting monumenten.De mate waarin en de termijn waarop inzicht kan worden verkregen in realisatiegegevens
per type belastinguitgave verschilt. Onderscheid kan worden gemaakt tussen
(1) regelingen waarvoor jaarlijks realisatiegegevens beschikbaar komen, (2)
regelingen in de loon- en inkomstenbelasting die kunnen worden geraamd met
behulp van een microsimulatiemodel en (3) overige regelingen. Regelingen waarvoor
jaarlijks realisatiegegevens beschikbaar komen zijn de afdrachtverminderingen
in de loonbelasting en de investeringsregelingen in de inkomsten- en vennootschapsbelasting
waarvoor een aanmeldingsverplichting geldt. Zie hieromtrent ook de uitgebreide
toelichting in bijlage 5 van de Miljoenennota 2002 (pagina 174 en 175). Anders
dan gewone uitgaven worden belastinguitgaven, in tegenstelling tot bovengenoemde
categorie (1), veelal niet apart geregistreerd. Onder meer met modelmatige
ramingen kan niettemin inzicht worden verkregen in het budgettaire beslag
van belastinguitgaven. Verschillende gegevens vanuit verschillende bronnen
worden hierbij als uitgangspunt genomen. Nieuwe en verbeterde inzichten kunnen
ontstaan door (aanvullend) eigen dossieronderzoek of onderzoeken door andere
partijen. De structurele evaluatie van alle in bijlage 5 van de Miljoenennota
genoemde belastinguitgaven is hierbij van belang. De nieuwe gegevens die bij
een dergelijke evaluatie boven tafel kunnen komen, kunnen bijdragen aan bij
een verbeterd inzicht en dus een verbeterde raming.159Wat is de reden van de aanzienlijke budgettaire vermindering
in de jaren 2006 en volgende van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek?Het budgettaire beslag van de kleinschaligheidtoeslag wordt bepaald door
de economische ontwikkeling en door beleidsaanpassingen. In het belastingplan
2005 is na het verschijnen van de Miljoenennota 2005 de toeslag afgetopt,
in verband met de motie Verhagen (Kamerstukken II, 29 767, nr 4), en
aangepast in verband met de wijziging in de regeling gemengde kosten, amendement
Dezentjé Hamming (Kamerstukken II, 29 767, nr. 58). De beleidsmatige
aanpassing leidt per saldo tot een budgettaire opbrengst oplopend tot 115
miljoen. Tabel: Budgettair effect KIA Belastingplan 2005 na motie
Verhagen en amendement Dezentjé Hamming (in mln €)  200520062007Aftopping1009797 Aanpassing– 552,518Totaal4599,5115160Kan een verklaring worden gegeven voor het grillige
verloop van het budgettaire beslag van de VAMIL, de EIA en de MIA over de
jaren 2004, 2005 en 2006?De oorzaken voor het grillige verloop van het budgettaire beslag van de
VAMIL, de EIA en de MIA over de jaren 2004, 2005 en 2006 verschillen per regeling.– Het budgettaire beslag van de VAMIL kent een grillig verloop,
doordat het een saldo is van budgettaire derving van nieuwe investeringen
en budgettaire opbrengsten van investeringen in oude jaren. De VAMIL maakt
het mogelijk nieuwe investeringen versneld af te schrijven (budgettaire derving),
waardoor in latere jaren minder kan worden afgeschreven (budgettaire opbrengst).
De jaarlijkse investeringen zijn sterk conjunctuurgevoelig, wat leidt tot
een sterk fluctuerend beslag van de VAMIL.Voorts is er in 2005 in het kader van de stimulering van Euro 4/5 motoren
voor vrachtwagens € 10 miljoen van de het budget voor de VAMIL naar
het budget voor de MIA overgeheveld. Hierdoor is het budget van de VAMIL in
2005 eenmalig verlaagd met € 10 miljoen.– Het budget voor de MIA is naast bovengenoemde € 10 miljoen
ter stimulering van Euro 4/5 motoren voor vrachtwagens verder opgehoogd. In
totaal gaat het daarbij om € 18 miljoen voor 2005 (waarvan dus € 10
miljoen via de VAMIL) en € 53 miljoen voor 2006. Het budget van
de MIA was bij het Belastingplan 2005 ten opzichte van 2004 al verhoogd met € 15
miljoen voor 2005 en € 20 miljoen voor 2006.– Het budgettaire beslag van de EIA is voor 2005 aangepast. Voor
meer informatie wordt verwezen naar de brief van de minister-president aan
de Tweede Kamer van 4 oktober 2004 (Kamerstukken II, 29 800, nr.
29).– Verder zijn de gemelde investeringen voor de VAMIL en MIA in 2004
fors gedaald in vergelijking met het jaar ervoor. De oorzaak hiervoor ligt
vooral in de aanscherping van de eisen voor de Groen Label kassen, waardoor
veel minder investeringen voor deze kassen werden aangemeld.161Kan het verschil worden aangegeven van de ontwikkeling
van de kosten van de ouderschapsverlofkorting zoals die wordt gepresenteerd
in de Miljoenennota 2006 en zoals die wordt gepresenteerd in begroting van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, hfst 3, beleidsartikel 25, tabel 25.3?Het verschil in de ontwikkeling van de kosten kan worden verklaard doordat
in bijlage 5 van de Miljoenennota wordt uitgegaan van lopende prijzen. De
meerjarenreeks is hierbij geïndexeerd. In de begroting van SZW is het
budgettaire beslag weergegeven in constante prijzen, waardoor een verschil
ontstaat met de genoemde bedragen in bijlage 5.162In de toelichting op de belastinguitgaven wordt aangegeven
dat de ouderschapsverlofkorting maximaal € 1 900 per kind kan
bedragen. Kan worden aangegeven hoe een bedrag per kind zich
verhoudt met art. 8.14b wet IB2001 waarin geen melding wordt gemaakt van een
bedrag per kind?Hoewel in de wettelijke bepaling geen maximum is opgenomen, is bij gebruik
van de ouderschapsverlofkorting door de geldende voorwaarden automatisch een
maximum van toepassing. De ouderschapsverlofkorting bedraagt 50% van
het wettelijk minimumloon per werkdag. In combinatie met de maximale periode
waarover deze korting kan worden toegepast, leidt dit er vanzelf toe dat de
ouderschapsverlofkorting maximaal € 1 900 per werknemer per
kind kan bedragen. Voor een fulltime werknemer is dat maximaal 13 weken *
50% * € 291,90 (WML-weekloon) = € 1 900 per
kind. Dus in geval van 2 fulltime werkende ouders (en beide werknemers) heeft
elke ouder voor hetzelfde kind recht op een ouderschapsverlofkorting van maximaal € 1 900,
dat is dus € 3 800 per kind.163Voor de levensloopverlofkorting wordt een bedrag van € 10
mln ingeboekt in het eerste jaar van bestaan van de levensloopverlofkorting.
Kan worden aangegeven op basis van welke aannames dit bedrag is begroot?Dit bedrag is gebaseerd op de veronderstelling dat 2% van het ingelegde
bedrag op de levensloopregeling in het eerste jaar van bestaan van de levensloopregeling
ook al in datzelfde jaar wordt uitgekeerd ter financiering van verlof.164In het overzicht van de belastinguitgaven wordt de
sociaal-culturele vrijstelling in de omzetbelasting, artikel 11, onderdeel
1, sub f, niet genoemd. Deze vrijstelling zou, gelijk de vrijstelling voor
sportclubs, ook een plaats in dit overzicht kunnen hebben. Welke reden ligt
eraan ten grondslag dat de sociaal-culturele vrijstelling niet als belastinguitgave
wordt gekwalificeerd?Niet alle vrijstellingen in artikel 11, onderdeel 1, sub a t/m w van de
Wet op de omzetbelasting worden in het overzicht met belastinguitgaven opgenomen.
Veelal ontbreken bij dergelijke specifieke posten de informatie die nodig
is om het budgettaire belang te kunnen vermelden. Op basis van CBS data zijn
wel vrijstellingen voor instellingen van liefdadige, godsdienstige of levensbeschouwelijke
aard opgenomen. Ten behoeve van de overzichtelijkheid worden andere als belastinguitgave
kwalificerende posten niet apart vermeld, maar is een aparte categorie «overige
vrijstellingen» opgenomen.165Hoe groot is het totale bedrag aan gederfde inkomstenbelasting,
vennootschapsbelasting, successie- en schenkingsrecht samenhangend met de
momenteel niet uitgesplitste belastinguitgaven (belastingsubsidies) voor algemeen
nut beogende instellingen? Kunnen deze belastinguitgaven worden uitgesplitst?
En hoe groot zijn de totale belastinguitgaven voor kunst en cultuur?De raming bij de post «Faciliteiten successiewet algemeen nut beogende
instellingen» heeft betrekking op de derving aan successie- en schenkingsrecht
die optreedt als gevolg van het feit dat algemeen nut beogende instellingen
niet onder het reguliere schijventarief van tariefgroep 3, maar onder het
bijzondere tarief van 8% vallen. Een nadere uitsplitsing naar type
algemeen nut beogende instelling is niet beschikbaar. Voor de bedragen die
gemoeid zijn met belastinguitgaven die direct of indirect betrekking kunnen
hebben op kunst en cultuur verwijzen wij naar tabel 5.3.2 van bijlage 5 van
de miljoenennota. 166Welke subisidies worden tot welke bedragen verminderd
om aan de «taakstelling ondernemerssubsidies» te kunnen voldoen?In de verdiepingsbijlage onder artikel 22 (Nominaal en onvoorzien) van
de begroting van Economische Zaken is een overzicht opgenomen van de subsidies
die verlaagd zijn om aan de «taakstelling ondernemerssubsidies»
te kunnen voldoen. De dekking van de taakstelling wordt gevonden door diverse
ondernemerssubsidies te beperken dan wel om te zetten in een kredietfaciliteit.
Tevens wordt een deel van de exportsubsidies beperkt. De invulling van de
taakstelling ziet er als volgt uit: Begroting Economische Zakenartikel20062007200820092010Verplichtingen      Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten (IS) omzetten in kredieten227,827,827,827,8 Investeringspremieregeling (IPR)3 6,36,36,3 Haalbaarheidsprojecten en kennisoverdracht (HAKO) en overig energie45,25,25,25,2 Programma Samenwerking Oost-Europa Business to Business (PSO B2b)omzetten
in garanties515,015,015,015,0 Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO) programma57,77,71,71,7 Technische Assistentie in Opkomende Markten (TAOM)55,25,55,55,5 Stichting Economische Samenwerking Nederland Opkomende Markten/Garantiefaciliteit
Opkomende Markten (SENO/GOM)56,67,07,07,0 Programma Economische Samenwerking Projecten (PESP)53,83,83,83,8 Totaal (excl. omzetting IS in kredieten) 43,450,444,444,4        Kas      Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten (IS) omzetten in kredieten22,58,815,020,023,8Investeringspremieregeling (IPR)3  0,81,83,0Haalbaarheidsprojecten en kennisoverdracht (HAKO) en overig energie41,52,84,14,85,0Programma Samenwerking Oost-Europa Business to Business (PSO B2b)omzetten
in garanties50,76,110,812,813,5Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO) programma56,16,71,21,41,5Technische Assistentie in Opkomende Markten (TAOM)5 2,54,25,25,8 Stichting Economische Samenwerking Nederland Opkomende Markten/Garantiefaciliteit
Opkomende Markten (SENO/GOM)56,67,00,90,80,8Programma Economische Samenwerking Projecten (PESP)51,42,73,23,43,4Nog in te vullen 17,723,419,89,83,3Totaal 36,560,060,060,060,0* Het nog in te vullen deel van de kastaakstelling zal bij de begrotingsuitvoering
envoorbereiding in de komende jaren worden meegenomen. Het verschil tussen
de kas en verplichtingen wordt verklaard doordat ombuigingen op subsidies
vertraagd kas oplevert. Dit vanwege in verleden aangegane verplichtingen. 167Van welke in de Miljoenennota 2005 genoemde regelingen
week de definitieve realisatie af van de in Miljoenennota 2005 genoemde voorlopige
realisatie? Hoe groot waren deze afwijkingen? Wat waren de oorzaken?Zie vraag 158.168Kunt u de aanmerkelijke verschillen verklaren tussen
de oorspronkelijke ramingen en de nu gegeven realisaties, dan wel aangepaste
ramingen voor wat betreft onderstaande belastinguitgaven? Het gaat dan specifiek
om zaken als: zelfstandigenaftrek, extra zelfstandigenaftrek starters, meewerkaftrek,
willekeurige afschrijving ARBO, VAMIL, MIA, afdrachtvermindering lage lonen,
afdrachtvermindering ouderschapsverlof, vakantiebonnen, vrijstelling bos en
natuur, vrijstelling durfkapitaal, aftrek monumentenwoning, vrijstelling bepaalde
uitkeringen (bijvoorbeeld de IHS), faciliteiten successie bij algemeen nut,
teruggaaf non profit REB, verlaagd BTW boeken, verlaagd BTW sierteelt, vrijstelling
BTW vakbonden, teruggaaf BPM taxi's, halftarief MRB, vrijstelling overdrachtsbelasting
BBL, vrijstelling overdrachtsbelasting monumenten.Zie vraag 158.169Wat is het verwachte netto over meer jaren gerekende
kaseffect van elk van de willekeurige afschrijvingen zoals toegepast op investeringen
in 2006?De systematiek van de willekeurige afschrijving is aldus dat in de eerste
jaren een hogere afschrijving in aanmerking kan worden genomen dan in een
normaal regime. Dit leidt tot een budgettaire derving. In latere jaren resteert
dan vanzelfsprekend een lagere afschrijving en dus een budgettaire opbrengst.
Per investering is het budgettaire kaseffect over alle jaren samen nihil.
Het aantal jaren waarover dit effect optreedt, is afhankelijk van de afschrijvingstermijn
van het investeringsgoed. Op macroniveau domineert het budgettair dervend
effect door de jaarlijkse groei van de investeringen. Voorts leidt uitbreiding
van de regeling door autonome wijzigingen in de grondslag waarover mag worden
afgeschreven tot een grotere invloed van het budgettair dervend effect en
leidt andersom een versmalling of beëindiging van de grondslag tot een
grotere invloed van het positieve budgettair effect.170Wordt tijdelijkheid van maatregelen doorgaans niet
in het overzicht in de Miljoenennota opgenomen? Kan meer inzicht worden geven
in eventuele ontwikkelingen ten aanzien van een verdere verlenging van de
maatregel?Tijdelijke maatregelen worden wel degelijk in het overzicht opgenomen.
Zo kan bijvoorbeeld gewezen worden op de voorgestelde vrijstelling accijns
biobrandstoffen. Het bijmengen van 2% biobrandstoffen bij fossiele
motorbrandstoffen wordt voor een periode van 1 jaar (2006) fiscaal gestimuleerd
door middel van een vermindering van de accijns. Daarnaast wordt wetgeving
voorbereid om de brandstofleveranciers te verplichten een deel van de brandstoffen
(2%) te leveren in de vorm van biobrandstoffen. Een ander voorbeeld
is de vrijstelling BPM voor elektrische en hybride motorrijtuigen die halverwege
2008 afloopt en derhalve tot en met genoemd tijdstip in bijlage 5 van de Miljoenennota
wordt vermeld. Daar waar verlenging van een tijdelijke maatregel niet direct
voorzien is dan wel het afschaffen van een maatregel zeker is, lijkt het niet
opportuun een eventuele verdere ontwikkeling weer te geven. 171Is de regering voornemens een nieuwe energiepremieregeling
via de belastingen vorm te geven en zo ja, via welke belastingen?Het kabinet heeft geen voornemen tot (her)invoering van een energiepremieregeling
in de fiscale sfeer. Naar aanleiding van een evaluatie van de tot 1 januari
2003 geldende energiepremieregeling in de energiebelasting is de fiscale regeling
omgezet in een normale subsidieregeling via de uitgavenkant van de rijksbegroting.
Van de resultaten van genoemde evaluatie is verslag gedaan in een brief van
28 juni 2002 van de toenmalige staatssecretaris van Financiën (Kamerstukken
II, 2001–2002, 28 207, nr. 1).172Kan het cijfermatige verschil worden uitgelegd tussen
de huidige rijksbijdrage ziektekosten enerzijds en de hogere kosten voor de
rijksbijdrage tot 18 jaar en de zorgtoeslag anderzijds? Wie betaalt deze hogere
kosten?Ziekenfondsen heffen een relatief beperkte nominale premie. Het grootste
deel van de uitgaven van ziekenfondsen wordt gedekt door een bijdrage uit
de Algemene Kas. De financiering van deze Algemene Kas vond plaats via een
inkomensafhankelijke premie. Om diverse redenen is er in het verleden besloten
om naast de inkomensafhankelijke premies financieren van de Algemene Kas via
een rijksbijdrage..Dit gebeurde onder andere op inkomenspolitieke redenen.
Deze historisch gegroeide rijksbijdrage bedraagt in 2005 ongeveer 3 miljard
euro. Ondanks deze rijksbijdrage wordt voor het ZFW-fonds in 2005 nog een
exploitatie-tekort geraamd van 1,6 miljard euro.In de ZVW is ervoor gekozen om uit te gaan van lastendekkende premies.
Er wordt alleen een rijksbijdrage verleend voor de verzekering van kinderen
tot 18 jaar ter grootte van bijna € 1,9 mrd. De hoogte van deze
rijksbijdrage wordt bepaald als het aantal kinderen maal de halve nominale
premie. De op deze manier bepaalde rijksbijdrage komt duidelijk lager uit
dan de rijksbijdrage in de ZFW. Gegeven de lastendekkende premie waartoe besloten
is betalen zowel werkgevers als burgers een hogere bijdrage.Compensatie heeft op verschillende manieren plaatsgevonden, zodanig dat
per saldo sprake is van een lastenverlichting van 1 miljard voor burgers en
lasteneutraliteit voor werkgevers.. Een groot deel van de compensatie voor
burgers verloopt via de zorgtoeslag.De compensatie van de ruim 6 miljoen huishoudens via de zorgtoeslag vergt
een budgettair beslag van 2,7 miljard. De totale kosten voor de begroting
is gelijk aan de 1 miljard lastenverlichting als saldo van de hogere premie-opbrengst
enerzijds en de compensatie die gegeven wordt. Deze lastenverlichting is gefinancierd
uit de beschikbare envelop voor compensatie van het zorgstelsel. De verdeling
van de kosten is meegenomen in de koopkrachtplaatjes. Vragen en antwoorden MEV 20061Kan de regering aangeven hoeveel openstaande vacatures
er per 1 september 2005 zijn, wat de ontwikkeling over de afgelopen 12
maanden is geweest en kan aangegeven worden welk soort vacatures (sectoren,
e.d.) het betreft?Vacaturecijfers van het CBS voor september 2005 (ultimo derde kwartaal)
verschijnen op 24 november. De meest recente cijfers richten zich op
het tweede kwartaal van dit jaar. Met 137 duizend openstaande vacatures in
het tweede kwartaal in 2005 is sprake van een toename van 18 duizend boven
het niveau van het tweede kwartaal in 2004. Deze toename is geheel geconcentreerd
bij het bedrijfsleven: 3 duizend bij de industrie en bouwnijverheid en 14
duizend bij de commerciële dienstverlening.2Kan worden aangegeven hoe de koopkracht van chronisch
zieken en gehandicapten zich in de periode 2003–2005 heeft ontwikkeld
en hoe deze zich in 2006 zal ontwikkelen?Het CPB beschikt niet over gegevens betreffende buitengewone uitgaven
voor ziektekosten van individuele huishoudens en kan zodoende geen koopkrachtontwikkeling
voor chronisch zieken en gehandicapten bepalen.3Kan worden aangegeven wat de kosten zijn van het compenseren
van huishoudens voor het koopkrachtverlies dat wordt veroorzaakt door een
olieprijs van $65 of meer?Volgens de onzekerheidsvariant in hoofdstuk 1 van de MEV leidt een olieprijs
van 65 dollar tot een koopkrachtverlies van ongeveer 1%-punt. De kosten
van generieke compensatie bedragen ongeveer 2½ mld euro.4Met hoeveel zijn de winsten van oliemaatschappijen
over de in Nederland verkochte benzine en diesel gestegen als gevolg van de
hogere olieprijs? Is het mogelijk deze winsten extra te belasten? Zo ja, hoe?
Zo neen, waarom niet?Het CPB heeft geen directe gegevens over de winst op in Nederlands verkochte
benzine en diesel. In algemene zin kan echter worden gesteld dat uit gestegen
verkoopprijzen van benzine en diesel aan de pomp niet zonder meer worden mag
afgeleid dat dit ook tot meer winst over de verkopen van benzine en diesel
heeft geleid. Immers, de kosten van de belangrijkste grondstof voor de productie
van benzine en diesel zijn eveneens gestegen. Over het algemeen leiden stijgende
olieprijzen niet tot stijgende winstmarges op de verkoop van benzine en diesel
zodat de winststijging op benzine- en dieselverkopen waarschijnlijk beperkt
is. Wel is mogelijk sprake van gestegen winsten op de winning van aardolie.
Hoeveel dit is en waar deze winst neerslaat is niet bekend.Eventuele extra winsten zijn alleen extra te belasten via een verhoging
van de vennootschapsbelasting. Hiermee worden echter alle bedrijven getroffen,
ook bedrijven die al last hebben van de hogere benzine- en dieselprijzen.5Is het waar dat andere landen maatregelen hebben genomen
om de benzineprijs omlaag te krijgen? Zo ja, welke landen betreft het en welke
maatregelen hebben zij genomen? Zijn dergelijke maatregelen in Nederland ook
mogelijk?Voor zover ons bekend hebben regeringen in enkele landen (Oostenrijk,
Frankrijk en België) overwogen om maatregelen te nemen naar aanleiding
van de gestegen winsten van oliemaatschappijen. Dit heeft volgens berichten
in de pers mogelijk een zeer beperkt drukkend effect gehad op de benzineprijs
(1 à 2 eurocent per liter).6Is het waar dat de benzineprijzen in een ander Europees
land, of andere Europese landen lager liggen dan in Nederland? Is het waar
dat benzine in Duitsland 9 cent per liter goedkoper is? Zo ja, wat is de oorzaak
van de lagere benzineprijs in een ander Europees land, of andere Europese
landen, en wat zijn de mogelijke verklaringen hiervoor?In Duitsland was de benzineprijs in juni 2005 ruim lager dan in Nederland.
Voor een recentere vergelijking zie het «Oil Bulletin» van Eurostat
(http://www.europa.eu.int/comm/energy/oil/bulletin/2005_en.htm). Uit het Bulletin
van 19-9-2005 blijkt dat Nederland de hoogste benzineprijs heeft (in euro,
incl. belasting) van de 25 EU landen. De benzineprijs exclusief belastingen
is in Nederland licht hoger, maar de relatief hoge Nederlandse benzineprijs
komt vooral door hogere belastingen.7Is de afschaffing van het gebruikersdeel in de OZB
verwerkt als verlaging van de inflatie met 0,5%-punt?Ja.8In de MEV 2005 werd de olieprijs 2005 geraamd op $ 35
en de euro op $ 1,20. In de MEV 2006 is dat resp. $ 52 en $ 1,24.
Hoeveel is in 2005 de extra opbrengst voor de schatkist als gevolg daarvan?In MEV2005 werden de aardgasbaten voor 2005 geraamd op 5,7 mld euro op
transactiebasis. De niet-belastingmiddelen bedroegen 4 mld, de vpb 1,7 mld
euro. Op basis van een olieprijs van 52 dollar en een eurokoers van $1,24
bedraagt de huidige raming in MEV2006 7,6 mld euro waarvan 5,95 mld euro niet-belastingmiddelen
en 1,65 mld vpb. Naast de aanpassing van de olieprijs en dollarkoers wordt
het verschil in batenraming mede veroorzaakt door wijzigingen in de productievolumes
en veranderingen in winningkosten.9Zijn er vermoedens hoe de relatief hoge productiviteitsontwikkeling
in de periode 2002–2005 mogelijk te verklaren valt?Volgens de nieuwste inzichten van het CBS is in de periode 2002–2005
de arbeidsproductiviteit in de marktsector gemiddeld per jaar waarschijnlijk
harder gegroeid dan in de tweede helft van de jaren negentig. Zoals vermeld
in de MEV bestaat op dit moment onvoldoende zicht op de achtergronden hiervan
en is nader onderzoek geboden. Wel is duidelijk dat de relatief hoge groei
in de periode 2002–2005 vooral is toe te schrijven aan de gunstige productiviteitsontwikkeling
in 2004, die met name in de sectoren handel (6%) en transport (5,4%)
spectaculair genoemd kan worden. In deze en andere sectoren is de afgelopen
jaren aanzienlijk gesnoeid in het personeelsbestand. Het totale aantal arbeidsjaren
in het bedrijfsleven is vorig jaar met 1,7% afgenomen, het laagste
groeicijfer in twintig jaar. De scherpe terugval in de productiegroei in de
jaren 2001–2003 heeft bedrijven ertoe aangezet hun productieprocessen
te rationaliseren, wat vooral in 2004 heeft geresulteerd in minder werkgelegenheid.
In de tweede helft van de jaren negentig bestond daarvoor globaal
gesproken minder noodzaak, omdat in die periode de productie-ontwikkeling
relatief gunstig was.Voor de verwerkende industrie kan de productiviteitsontwikkeling ook worden
vergeleken met die bij concurrenten binnen en buiten het eurogebied. Uit tabel
3.6 van de MEV 2006 volgt dat de gemiddelde jaarlijkse productiviteitsgroei
in de periode 2002–2005 in die exportgeoriënteerde sector in Nederland
(3%) vrijwel gelijk is aan die bij euroconcurrenten (2,8%).
Vergeleken met concurrenten buiten het eurogebied (5,25%) is de productiviteitsgroei
nog altijd teleurstellend. Internationaal vergeleken kan voor de verwerkende
industrie dan ook niet worden gesproken van een relatief hoge productiviteitsontwikkeling.10Hoe valt het stijgende marktaandeel van Duitsland op
de wereldmarkt te verklaren? Hoe valt dit te rijmen met de breed gedeelde
opvatting dat de Duitse economie en arbeidsmarkt hervormingen nodig hebben?De goede uitvoerprestatie van Duitsland kan worden verklaard door de verbetering
van de prijsconcurrentiepositie (beperkte stijging van de arbeidskosten per
eenheid product ten opzichte van concurrenten) en de gunstige samenstelling
van het uitvoerpakket (het relatief grote gewicht van kapitaalgoederen terwijl
de vraag naar deze goederen hoog is in de opkomende economieën). Terwijl
de uitvoerprestatie goed was, namen de binnenlandse bestedingen nauwelijks
toe en was daardoor de economische groei pover. Structurele hervormingen zullen
de economische groei trendmatig verhogen.11Kan de analyse in het artikel «Oil and the global
economy: Counting the cost» (The Economist d.d. 25-8-2005) inhoudelijk
becommentarieerd worden?De analyse in dit artikel komt op veel punten overeen met die in de MEV
en andere CPB publicaties. Met name wat betreft het afgenomen nadelige effect
van olieprijsverhoging door meer efficiënt energiegebruik, de betekenis
van het verschil tussen vraag- en aanbodschokken op de oliemarkt, opties bij
de definiëring van de reële olieprijs, recycling van de extra OPEC-inkomsten
en de betere verankering van inflatieverwachtingen.12Wat zijn de sleutels voor olieprijs en eurokoers (opbrengstwijziging
per dollar en per 10 cent koerswijziging)?De koppeling van de aardgasprijs aan de olieprijs in dollars (waarbij
alle andere grootheden constant worden verondersteld) kan worden beschreven
door de volgende twee vuistregels: 1. wanneer de olieprijs gedurende langere
tijd 1 dollar per vat boven een eerdere raming ligt, dan zullen de gasbaten
zo'n 170 mln euro boven het eerder geraamde bedrag uitkomen; 2 wanneer
de euro gedurende langere tijd tien dollarcent duurder is dan leidt dit op
termijn tot een daling van de gasbaten met ruim 320 mln euro.In werkelijkheid zullen alle andere grootheden niet constant zijn. Zo
heeft een hogere olieprijs effecten op de reële economie, zowel internationaal
als nationaal. In de onzekerheidsvariant in de MEV 2006 (blz. 20) wordt getoond
dat een hogere olieprijs tot minder economische groei leidt, en daardoor tot
lagere belastinginkomsten en hogere werkloosheidsuitgaven. Deze neutraliseren
de hogere gasbaten, waardoor het effect op het EMU-saldo uiteindelijk nihil
is. 13Kan worden aangegeven hoe de gewichten van landen in
de voor Nederland relevante wereldhandel zich verhouden tot het gewicht van
landen in de werkelijke wereldhandel? Kan een analyse gemaakt worden van de
groei van de «relevante wereldhandel» vergeleken met de werkelijke
wereldhandel? Kan hierbij de opkomst van landen als China en India betrokken
worden? Is het waar dat deze landen nauwelijks meetellen in de «relevante
wereldhandel»?De EU15 heeft in 2005 een gewicht van ruim 74% in de voor Nederland
relevante, dat wil zeggen geografisch herwogen, wereldhandel. In de totale
wereldhandel heeft de EU15 in 2005 een gewicht van ongeveer 30%. De
Verenigde Staten heeft in 2005 een gewicht van 6% in de relevante wereldhandel
en een gewicht van 9% in de totale wereldhandel. China heeft een gewicht
van 1% in de relevante wereldhandel en een gewicht van 7% in
de totale wereldhandel. De overige opkomende Aziatische landen, waar India
onder valt, hebben samen een gewicht van 1¼% in de relevante
wereldhandel en een gewicht van 9½% in de totale wereldhandel.Doordat de invoer van de opkomende economieën veel sneller toeneemt
dan die van de EU15, blijft de groei van de relevante wereldhandel achter
bij die van de totale wereldhandel.De groei van de relevante wereldhandel bedraagt in 2005 naar verwachting
4¾%. De bijdrage van China en de overig opkomende Aziatische
landen, waar India onder valt, aan de relevante wereldhandel bedraagt in 2005
naar verwachting respectievelijk 0,1%-punt en 0,15%-punt. Ter
vergelijking, de bijdrage van Duitsland (onze belangrijkste handelspartner)
in de groei van de relevante wereldhandel bedraagt in 2005 naar verwachting
0,9%-punt. De bijdrage in de relevante wereldhandel is gelijk aan het
product van het uitvoergewicht in de relevante wereldhandel en de totale invoergroei
van het desbetreffende land.14De verlaging van de inkomensafhankelijke premie voor
mensen zonder werkgever van 6,25% naar 4,4% leidt tot verhoging
van de inkomensafhankelijke premie voor werkgevers van 6,25% naar 6,5%.
Hoeveel betalen werkgevers hierdoor meer, hoeveel betalen zelfstandigen minder,
hoeveel betalen alimentatiegerechtigden minder, en hoeveel betalen post-actieven
minder?Geldt nu nog steeds dat de inkomensafhankelijke premie
in totaal 50% van de macropremielast bedraagt? Welk effect heeft deze
verhoging van de arbeidskosten op economie en werkgelegenheid? Met welk macrobedrag
worden de belastinginkomsten die door werknemers worden betaald hoger door
deze maatregel?De inkomensafhankelijke bijdrage ZVW zou, volgens de MEV-stand, bij een
uniform tarief zijn uitgekomen op 6,15%. Dit is iets lager dan de eerdere
raming van 6,25% in de KMEVen zou partieel bezien tot een lastenverlichting
voor werkgevers hebben geleid. De besluitvorming over het verlaagde tarief
heeft vervolgens echter weer geleid tot een verhoging van de inkomensafhankelijke
bijdrage ZVW van 6,15% naar 6,5%. Deze mutatie leidt voor werkgevers
bedrijven tot een lastenverzwaring van 0,45 mld euro, voor werkgevers overheid
van 0,10 mld euro en voor overigen zonder verlaagd tarief van 0,15 mld euro.
Een verlaging van de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW van 6,15% naar
4,4% leidt voor zelfstandigen tot een lastenverlichting van 0,15 mld
euro en voor overigen met een verlaagd tarief (waaronder vooral postactieven)
tot een lastenverlichting van 0,50 mld euro. Het vervallen van de inkomensafhankelijke
bijdrage ZVW voor alimentatiegerechtigden leidt tot een lastenverlichting
van 0,05 mld euro. De inkomensafhankelijke bijdrage ZVW bedraagt
in totaal nog steeds 50% van de geraamde macropremielast.De werkgevers zijn gecompenseerd voor de lastenverzwaring vanwege de invoering
van de nieuwe zorgverzekering via een verlaging van de Aof-premie (arbeidsongeschiktheid)
en de vennootschapsbelasting. Het effect op de lasten voor werkgevers en de
werkgelegenheid is per saldo nihil. De opbrengsten van de loon- en inkomstenheffing
nemen met circa 0,1 mld euro toe. Dit is vooral het gevolg van een verschuiving
van belastbaar inkomen van 65-plussers naar 65-minners.15Wat zou het financieel betekenen als de kinderopvang
voor eenderde betaald zou worden door een overheidsbijdrage, voor eenderde
door een werknemersbijdrage en voor eenderde door een voor alle werkgevers
verplichte werkgeversbijdrage (in de vorm van een premie)?Kan daarbij worden ingegaan op:– de premiehoogte voor werkgevers;– de budgettaire opbrengst van de werkgeversbijdrage;– de gevolgen daarvan voor de overheids- en ouderbijdrage?De overstap op een verplichte werkgeverspremie
voor kinderopvang heeft de volgende kwalitatieve effecten:– Werkgevers zullen gemiddeld genomen een hogere premie gaan betalen,
aangezien sommigen onder hen momenteel geen bijdrage leveren. Voor individuele
werkgevers die nu geen bijdrage leveren kunnen de premie-effecten overigens
sterk verschillen, vooral wanneer het aantal werknemers relatief gering is
(zie tevens de argumentatie onderaan het kader op bladzijde 113 van de MEV).
Omdat de premies leiden tot minder loonruimte kan dit een zware wissel trekken
op de solidariteit tussen werknemers zonder en met opvangkinderen.– De budgettaire opbrengst van de werkgeversbijdrage zal toenemen.– De overheidsbijdrage zal afnemen, aangezien deze momenteel een
deel van de ontbrekende werkgeversbijdragen compenseert. Dat is dan dus niet
meer nodig. Vooral bij de laagste inkomens is de besparing relatief groot.– De ouderbijdrage zal afnemen. Dit geldt vooral voor de middeninkomens
zonder werkgeversbijdrage; bij de laagste inkomens wordt het ontbrekende werkgeversdeel
immers grotendeels opgevangen door de overheid. De vraag is wel wat er op
de langere termijn zal gebeuren: door de introductie van een werkgeversbijdrage
zal de loonruimte afnemen. Gevolg is dat de winst van een lagere ouderbijdrage
deels teniet zal worden gedaan door lagere lonen. Werknemers met opvangkinderen
zullen er per saldo nog wel op vooruit gaan, maar werknemers zonder opvangkinderen
gaan er op achteruit.Deze effecten zullen per werkgever sterk verschillen. Bepalende factoren
zijn: het inkomensniveau van werknemers, het aandeel werknemers met en zonder
opvangkinderen en of de werkgever nu reeds een bijdrage levert of niet.16Hoe komt het dat er in het onderwijs relatief weinig
moeilijk vervulbare vacatures zijn? Hoe verhoudt dit zich tot verwachte lerarentekorten?Het relatief geringe aantal moeilijk vervulbare vacatures in het onderwijs
laat zich vooral verklaren door het aantrekken van de conjunctuur. In het
bedrijfsleven betekent dit dat de arbeidsvraag, en daarmee het aantal vacatures,
weer aantrekt. De vraag naar leraren is daarentegen niet of nauwelijks gevoelig
voor de conjunctuur. Dit sluit natuurlijk niet uit dat op de
langere termijn, door structurele oorzaken, problemen bij het vervullen van
vacatures groter kunnen worden.17Wat is de gecumuleerde koopkrachtmutatie in de periode
van 2003 tot en met 2006 naar huishoudtype, inkomensbron hoofdverdiener en
huishoudinkomen (indeling conform tabel 4.6)?Gecumuleerd over 2003–2006 neemt de koopkracht van huishoudens in
doorsnee af met 2¼%. Werknemers en uitkeringsgerechtigden gaan
er in doorsnee ruim 3% op achteruit, 65-plussers ½% op
vooruit.Tabel 1 Gecumuleerde koopkrachtontwikkeling naar huishoudtype,
inkomensbron hoofdverdiener en huishoudinkomen, 2003–2006  AlleenverdienerTweeverdienerAlleenstaandebAlle huishoudtypen Bruto huishoudinkomena         mediaan koopkrachtmutatie in %    Hoofdverdiener werknemer     < 150% WML– 1 – 1¾– 3½– 3¼ 150–250% WML– 2¼ – 5  > 250% WML– ½– 3¼– 4       Hoofdverdiener uitkeringsgerechtigd     < 120% WML– 2 – 3½– 3¾– 3½ > 120% WML– 3½ – 5¼      65-plussers    < 120% AOW½– ¼1 ½ > 120% AOW – 1 – 1     Totaal   – 2¼a Bruto inkomen uit arbeid of uitkering; WML = bruto minimumloon,
AOW = bruto 100% AOW-uitkering.b Inclusief alleenstaande ouders.18Kan worden aangegeven wat de effecten zijn van een
gemiddelde olieprijs van $65 in 2006 op de huishoudens zoals gebruikt in tabel
4.6?Een gemiddelde olieprijs van 65 dollar in de tweede helft van 2005 en
in 2006 leidt volgens de onzekerheidsvariant in hoofdstuk 1 van de MEV tot
0,7% meer inflatie en 0,3%-punt minder contractloonstijging.
Vanwege de referentiesystematiek en de koppelingssystematiek werkt de lagere
contractloonstijging grotendeels door in de contractlonen in de collectieve
sector en de uitkeringen. De koopkrachtontwikkeling van de verschillende groepen
huishoudens zoals onderscheiden in tabel 4.6 valt per saldo bijna 1%-punt
lager uit.19Kan voor tabel 4.6 en voor figuur 4.7 worden aangegeven
om hoeveel huishoudens/personen het gaat per categorie? Het aantal huishoudens per categorie is vermeld in onderstaande tabel.Tabel 2 Aantal huishoudens naar huishoudtype, inkomensbron
hoofdverdiener en huishoudinkomen, 2006  AlleenverdienerTweeverdienerAlleenstaandebAlle huishoudtypen Bruto huishoudinkomenain duizenden         Hoofdverdiener werknemer     < 150% WML1203153753870 150–250% WML375 600  > 250% WML2851 530270      Hoofdverdiener uitkeringsgerechtigd    < 120% WML95100410720 > 120% WML40 75      65-plussers    < 120% AOW1051858251745 > 120% AOW 415215      Totaal   6330a Bruto inkomen uit arbeid of uitkering; WML = bruto minimumloon,
AOW = bruto 100% AOW-uitkering.b Inclusief alleenstaande ouders.20Is er in de koopkrachttabellen 4.6 en 4.7 en in figuur
4.7 rekening mee gehouden dat de inflatie voor mensen met lage inkomens 0.5%-punt
hoger uitvalt (omdat zijn geen profijt hebben van de afschaffing van de OZB-maatregel)?Hoeveel huishoudens hebben geen profijt van de afschaffing
van het gebruikersdeel in de OZB?De koopkracht in tabel 4.6 en figuur 4.7 is berekend op basis van het
gemiddelde effect van afschaffing van de OZB voor gebruikers op de inflatie
voor mensen met en zonder kwijtschelding. De reden hiervoor is dat van de
individuele huishoudens niet bekend is of zij wel of niet in aanmerking komen
voor kwijtschelding van de OZB. Indien dit wel bekend zou zijn, zou de koopkracht
van huishoudens zonder kwijtschelding iets gunstiger uitvallen dan nu is weergegeven
en die van huishoudens met kwijtschelding bijna 0,5%-punt ongunstiger.
De koopkracht van de standaardhuishoudens in tabel 4.7 is eveneens berekend
op basis van het gemiddelde effect van afschaffing van de OZB voor gebruikers
op de inflatie. In een voetnoot bij tabel 4.7 is aangegeven dat de koopkrachtontwikkeling
van minima met kwijtschelding voor het gebruikersdeel van de OZB ½%-punt
lager uitvalt.Het aantal huishoudens met kwijtschelding OZB is niet precies bekend.
De schattingen variëren van 0,4 tot 0,8 mln huishoudens; zie CBS/SCP,
Armoedemonitor 2001, november 2001, Den Haag, blz. 110; M.A. Allers, Koopkrachteffecten
van afschaffing van de gebruikersheffing van de OZB op woningen, rapport 03–02,
COELO, Groningen, september 2003, blz. 18. 21Kan op grond van figuur 4.7 worden geschat hoeveel
mensen er in 2006 niet in koopkracht op vooruit zullen gaan? Ligt dat aantal
boven de één miljoen personen?Bij de berekening van de koopkracht wordt op enkele punten uitgegaan van
gemiddelden, terwijl er in werkelijkheid spreiding is. Dit betreft bijvoorbeeld
de contractloonontwikkeling en de pensioenpremies in de marktsector en de
afschaffing van de OZB voor gebruikers. Hierdoor is het wel mogelijk redelijk
betrouwbare uitspraken te doen over de geraamde gemiddelde of mediane koopkrachtontwikkeling,
maar niet over de aantallen huishoudens die er meer of minder dan zoveel procent
in koopkracht op vooruit of achteruit gaan.22De puntenwolk met koopkrachteffecten voor werkende
alleenverdieners (onderdeel van figuur 4.7) lijkt ten onrechte «afgetopt»
bij 12%. Kan deze figuur nogmaals worden gegeven, maar dan met een
y-as die oploopt tot 20%?Werkende alleenverdieners met een inkomen net boven de loongrens ZFW gaan
er in 2006, met name door het vervallen van de premie voor particuliere ziektekosten
voor kinderen, naar verwachting overwegend 4% tot 12% in koopkracht
op vooruit. Voor een kleine groep huishoudens is de verbetering in de koopkracht
procentueel gezien sterker. De verbetering van het beschikbaar inkomen door
het vervallen van de ziektekostenpremie voor kinderen is, in euro's gemeten,
voor alle huishoudens met twee of meer particulier verzekerde kinderen bij
benadering even groot. De koopkrachtverbetering valt voor een kleine groep
huishoudens in procenten gemeten fors uit, omdat zij volgens de gebruikte
dataverzameling in 2005 een laag beschikbaar inkomen hadden. De beschikbare
inkomens van huishoudens kunnen, bij een vergelijkbaar bruto-inkomen, bijvoorbeeld
uiteenlopen door verschillen in betaalde hypotheekrente. Hierbij doen zich
soms uitzonderlijke situaties voor, bijvoorbeeld doordat wegens de verhuizing
van de ene naar de andere koopwoning er in een bepaald jaar tijdelijk voor
twee woningen tegelijk hypotheekrente is betaald of doordat er boeterente
is betaald wegens oversluiting van de hypotheek voor afloop van de rentevaste
periode. Aangezien het niet waarschijnlijk is dat deze situatie zich meerdere
jaren achtereen bij het zelfde huishouden voordoet, leent deze situatie zich
eigenlijk niet voor de berekening van statische koopkrachteffecten. Huishoudens
in dit soort situaties komen wel in het databestand voor en het is moeilijk
het bestand hiervoor te zuiveren. De uitschieters in de puntenwolken worden
daarom bewust niet weergegeven in de figuur.23Wat is de gecumuleerde koopkrachtmutatie in de periode
van 2003 tot en met 2006 voor de huishoudtypen in tabel 4.7? De som van de
aldaar gegeven cijfers, of is sprake van (mineure) afrondingsverschillen?De gecumuleerde koopkrachtmutatie in de periode 2003 tot en met 2006 voor
de standaardhuishoudens in tabel 4.7 is, afgezien van mineure afrondingsverschillen,
inderdaad gelijk aan de som van de aldaar gegeven cijfers.24Welk deel van het BBP moet er jaarlijks aan infrastructuur
besteed worden om de infrastructuur toekomstbestendig maken?Momenteel wordt ongeveer 2% BBP uitgetrokken voor de aanleg en
onderhoud van infrastructuur; hiervan heeft ongeveer de helft (1% BBP)
betrekking op directe financiering door het rijk. In de nota Mobiliteit worden
ambities geformuleerd voor rijkswegen, spoorwegen en waterwegen in 2020. Volgens
deze nota kost het voldoen aan deze ambities ongeveer 80 mld euro in de periode
2011–2020, d.w.z. ongeveer 1½% BBP per jaar. Voor de rijksbijdragen
voor infrastructuur betekent dit dus een verhoging van ongeveer ½%
BBP per jaar. Ondanks deze inspanningen betekenen de ambities
van de nota Mobiliteit dat de congestie op het hoofdwegennet in 2020 met 30%
zal zijn toegenomen ten opzichte van 2000. Om de congestie minder te laten
toenemen moeten extra wegen worden aangelegd of een kilometerheffing worden
ingevoerd. Vooral dit laatste instrument lijkt effectief en efficient (zie
CPB-document 87, Economische analyse van verschillende vormen van prijsbeleid
voor wegverkeer, 2005). Voorts kan worden opgemerkt dat de huidige veiligheidsnorm
op de wet waterbeheer niet economisch optimaal is, d.w.z. dat de som van de
uitgaven aan investeringen en onderhoud plus de verwachte schade bij overstromingen
hoger is dan nodig (zie CPB-document 82, Veiligheid tegen overstromen; Kosten-baten
analyse voor ruimte voor de rivier, deel I, 2005 en CPB-document 83, Kosteneffectiviteit
van maatregelen en pakketten; Kosten-baten analyse voor ruimte voor de rivier,
deel II, 2005). Als wordt gekozen voor een economisch optimale norm dan betekent
dit een eenmalige verhoging van de collectieve uitgaven met enkele miljarden
euro (½% BBP). Tot slot is ook sprake van achterstallig onderhoud
bij de riolering. Hiervoor zijn eenmalige investeringen nodig van 3 tot 4
mld euro (½ à ¾% BBP; zie bijlage 4 in Kostenontwikkeling
in de waterketen 1990–2010, COELO, 2004).25Wat zou er budgettair voor nodig zijn om op het gebied
van onderwijs-, kennis- en innovatie-uitgaven in 2010 (in % BBP) tot
de top-3 van de EU te behoren? Wat is ervoor nodig om voor de onderwijsuitgaven
aansluiting te vinden bij het OECD-gemiddelde?De top 3 van de EU bestaat uit Zweden (11,1% BBP in 2002/2003),
Denemarken (9,6% BBP in 2002/2003) en Finland (9,4% BBP in 2002/2003).
In Nederland werd in 2002/2003 ongeveer 7% BBP uitgegeven aan uitgaven
op het gebied van onderwijs-, kennis en innovatie. Een verhoging met 2,4%
BBP was dus nodig geweest om tot de top 3 van de EU te behoren in 2002/2003.
Inmiddels (2005/2006) zijn de Nederlandse onderwijsuitgaven met 0,4%
BBP toegenomen. Als bij andere landen geen sprake is van een stijging, is
een stijging met 2% BBP voldoende om tot de top3 van de EU te behoren.De Nederlandse onderwijsuitgaven waren 5,1% in 2002; de gemiddelde
uitgaven van de OECD waren 6,1% BBP. Een stijging met 1% BBP
was dus nodig geweest. Inmiddels (2005/2006) zijn de Nederlandse onderwijsuitgaven
met 0,4% BBP toegenomen. Als bij andere landen geen sprake is van een
stijging, is een stijging met 0,6% BBP voldoende om op het OECD-gemiddelde
uit te komen. Voorts kan worden opgemerkt dat het verschil in uitgavenniveau
mede wordt veroorzaakt relatief weinig jongeren en relatief weinig uitgaven
aan gebouwen (zie tabel 3.5 op pagina 58 in CPB bijzondere publikatie De pijlers
onder de kenniseconomie uit 2002). Ook geeft het verschil in uitgavenniveau
geen goed beeld van de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs ten opzichte
van andere lidstaten.26Welk bedrag aan extra-inkomsten verkrijgt de overheid
door de beëindiging van de fiscale subsidiëring van vervroegde uittreding?
Welk verlies leidt de overheid door de verhoogde aftrek van premies voor ouderdomspensioen
ter reparatie van de VUT/prepensioenmaatregelen? Wat is bij deze berekeningen
de verwachte spilleeftijd voor uittreding?De afschaffing van de aftrek van VUT- en prepensioenpremies voor personen
jonger dan 55 jaar (55-plussers vallen onder een overgangsregeling) betekent
dat in 2006 ruim 4¼ mld euro premie niet langer aftrekbaar is voor
loonheffing (gemiddeld tarief 42%) en premies werknemersverzekeringen
(gemiddeld tarief 13%). Hiermee is sprake van een budgettaire
opbrengst van 1¾ mld euro loonheffing en ½ mld euro premies
werknemersverzekeringen. Het CPB gaat ervan uit dat de 70% van deze
niet langer aftrekbare VUT- en prepensioenpremies wordt opgevangen door ouderdomspensioenregelingen
waarvoor de premie wel aftrekbaar is voor zowel loonheffing als premies werknemersverzekeringen.
Dit betekent een derving van 1¼ mld euro loonheffing en een kleine ½
mld euro premies werknemersverzekeringen (samen 1½ mld euro). Bovendien
gaat het CPB ervan uit dat 15% van de niet langer aftrekbare VUT- en
prepensioenpremies wordt opgevangen door de levensloopregeling waarvoor de
premie aftrekbaar is voor de loonheffing maar niet voor de premies werknemersverzekeringen.
Dit betekent een derving van ¼ mld euro loonheffing. Per saldo resteren
extra inkomsten van ½ mld euro, waarvan ruim ¼ mld euro loonheffing
en een kleine¼ mld euro premies werknemersverzekeringen. Deze extra
inkomsten gaan ten koste van toekomstige ontvangsten over uitgekeerd prepensioen.Deze cijfers gaan ervan uit dat het wegvallen van prepensioenregelingen
voor 85% wordt gerepareerd via ouderdomspensioen en levensloopregeling.
Dit betekent dat minder vermogen beschikbaar is ter financiering van vervroegde
uittreding. Dit kan worden opgevangen middels een lagere uitkeringen of via
langer doorwerken, of een combinatie. Het CPB heeft hierover geen aannames
gemaakt.27Welke verschillen van inzicht zijn er tussen CPB en
kabinet over de bedragen genoemd in tabel 5.6?CPB en het Ministerie van Financiën hanteren een andere berekeningswijze
voor de MLO (zie MEV 2004, p.129, en Miljoenennota 2004, hoofdstuk 9, met
name p. 245). Het CPB corrigeert de MLO wel voor financieringsverschuivingen
tussen collectieve en private lasten (zoals bijvoorbeeld bij de invoering
van de no-claim en pakketverkleining zorg) en voor intertemporele verschuivingen
in de collectieve lasten (zoals bij VPL), maar niet voor verschuivingen tussen
collectieve lasten en uitgaven (zoals bij de zorgtoeslag). De cijfers in tabel
5.6 van de MEV 2006 zijn berekend conform de CPB-systematiek en die in tabel
4.3.1 van de Miljoenennota 2006 conform de systematiek van het Ministerie
van Financiën. Voor 2006 rapporteert het CPB bijvoorbeeld een gelijkblijvende
microlastendruk, terwijl het Ministerie van Financiën een lastenverlichting
met 2,1 mld euro rapporteert. Belangrijkste verschilpunt is de andere behandeling
van de zorgtoeslag van 2,7 miljard. Het CPB rekent deze tot de uitgaven en
niet tot de lasten, zodat de zorgtoeslag niet in de cijfers van tabel 5.6
tot uitdrukking komt. Overige verschillen voor lastenontwikkeling 2006 betreffen
onder andere het vervallen van het WAO-hiaat voor duurzaam en volledig arbeidsongeschikten
en het effect van beperking van de fiscale faciliëring VUT/Prepensioen.28Het verlagen van het tarief van de vennootschapsbelasting
wordt voor 1/3 gedekt door een grondslagverbreding. Waaruit bestaat deze grondslagverbreding?Het gaat om de afschaffing van de afwaarderingsverliesregeling en aanpassing
van de gemengde kostenaftrekregeling voor VpB-plichtige ondernemingen.29Welk deel van de netto lastenverlichting die veroorzaakt
wordt door de verlaging van het vennootschapsbelastingtarief en de bijbehorende
grondslagverbreding komt te goede aan grote bedrijven en welke aan MKB bedrijven? Het CPB maakt geen onderscheid tussen bedrijven op basis van bedrijfsgrootte.30Wat zijn de koopkrachteffecten van de afschaffing van
het gebruikersdeel van de OZB wanneer deze worden uitgesplitst naar standaardhuishoudens
en er rekening wordt gehouden met kwijtschelding voor mensen met een minimuminkomen?Het koopkrachteffect van afschaffing van het gebruikersdeel van de OZB
voor huishoudens met kwijtschelding is nihil; voor huishoudens zonder kwijtschelding
is het effect gemiddeld 0,5%. XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66),
Hofstra (VVD), De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GL), Halsema (GL),
Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), De
Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Koopmans
(CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée
tot Babberich (CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA),
Heemskerk (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD) en Van Egerschot
(VVD).Plv. leden: Rouvoet (CU), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans (VVD),
Kortenhorst (CDA), Vacature (PvdA), Duyvendak (GL), Van Gent (GL), acature
algemeen, De Krom (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Omtzigt (CDA),
Eerdmans (LPF), Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), Van Bommel (SP), De
Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA), Rambocus (CDA), Stuurman (PvdA),
Luchtenveld (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), De Vries (VVD) en Van Beek (VVD).XNoot1Gómez-Salvador, R., Messina, J. en Gi Vallanti Gross, Job flows
and institutions in Europe, Labour Economics, August 2004, 11(4): 469–485.XNoot1OECD 2003, Transforming Disability into Ability.XNoot1Zie bijvoorbeeld De Rato (2004) «Benefits of fiscal consolidation»
of European Commission (2003) «Public Finances in EMU».XNoot1Smith (1998) en Pedersen en Smith (2001).XNoot1J.M. Burniaux, R. Duval en F. Jaumotte, Coping with ageing: a dynamic
approach of alternative policy options on future labour supply in OECD countries,
Economic Department Working paper 371, 21 juni 2004, Annex 3, http://www.oecd.org/eco.XNoot2CBS Enquête Beroepsbevolking, maart 2005. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-34.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl