Evaluatie Wet dierproeven; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30168, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30168 nr. 5

24-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI. Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesInbreng CDA-fractieInbreng PvdA-fractieInbreng SP-fractieInbreng PvdDJuridisch kader Wet op de dierproevenII. Reactie van de bewindspersoonInbreng CDA-fractieInbreng PvdA-fractieInbreng SP-fractieInbreng PvdD
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30168Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 168Evaluatie Wet op de dierproevennr. 5VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 24 september 2008In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
de brief van 6 juni 2008 inzake de Kabinetsvisie «alternatieven
voor dierproeven» (Kamerstuk 30 168, nr. 4).De op 12 september 2008 toegezonden vragen zijn met de door de minister
bij brief van 22 september 2008 toegezonden antwoorden hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,SmeetsDe griffier van de commissie,TeunissenI. Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesInbreng CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de kabinetsvisie «Alternatieven voor dierproeven». Voor hen zijn
de drie V’s: vervanging, verfijning en vermindering, uitgangspunt om
te komen tot een zo verantwoord mogelijk gebruik van proefdieren. Maar zij
zijn ook van mening dat experimenten op dieren bij de huidige stand van de
wetenschap onmisbaar zijn, en zelfs aan de basis staan om te komen tot een
vermindering, verfijning en vervanging van proefdieren. Deze realiteit spreekt
ook uit de kabinetsvisie. In de kabinetsvisie wordt aangegeven dat voorlichting
van groot belang is. De Nederlandse burger dient meer inzicht te krijgen in
nut en noodzaak, de ethische dilemma’s van dierproeven en de huidige
mogelijkheden en onmogelijkheden van alternatieven voor dierproeven. Op welke
wijze gaat het kabinet hier vorm aan geven?In de visie wordt gesproken over de organisatie van een internationale
werkconferentie over 3V alternatieven in de eerste helft van 2009. wie is
verantwoordelijk voor de organisatie van deze conferentie? Interfereert deze
conferentie niet met andere bijeenkomsten over hetzelfde onderwerp?Het kabinet zal een Nationaal Kenniscentrum Alternatieven voor Dierproeven
(NKCA) instellen. Tegelijkertijd worden het NCA en het PAD opgeheven. De leden
van de CDA-fractie vragen op welke wijze een gestructureerde samenwerking
met de industrie in het NKCA vorm zal krijgen. Het lijkt hen wenselijk dat
de NKCA zal worden ondergebracht bij de faculteit diergeneeskunde, zoals ook
het geval is met het huidige NCA dat zal worden omgevormd tot het NKCA. Kan
daarover duidelijkheid worden verschaft?Een belangrijke rol in het stimuleren van vermindering, verfijning en
vervanging , speelt de Europese Farmacopee. Wie vertegenwoordigt Nederland
in de Raad van Toezicht van de Europese Farmacopee en heeft deze functionaris
de opdracht om maximaal in te zetten op vermindering, verfijning en vervanging
van proefdiergebruik? Krijgt het NKCA een belangrijke rol in de versnelling
van goedkeuringsprocessen van testen die bijdragen aan de drie V’s?
Kunt u meer aandacht richten op het harmoniseren van de Amerikaanse en Europese
farmacopee? De «test of importation» vereist extra proefdiergebruik
dat na harmonisatie sterk verminderd kan worden.Inbreng PvdA-fractieDe leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennis genomen
van de Kabinetsvisie «Alternatieven voor Dierproeven». Zij zien
dierproeven als een noodzakelijk kwaad en zijn blij dat er nu een kabinetsbrede
inzet is om meer en betere alternatieven voor dierproeven te ontwikkelen,
zodat dierproeven steeds minder nodig worden. Nederland heeft op dit beleidsterrein
een voortrekkersrol en zal die rol ook in de toekomst moeten blijven waarmaken.Het kabinet stelt dat kennis, gegevens en informatie van onderzoekers
maar beperkt worden gedeeld en dat daardoor enerzijds onderzoek minder efficiënt
is en anderzijds ontwikkelde methoden niet aan de wettelijke eisen voldoen
(blz. 8). Kan het kabinet een voorbeeld geven van een nieuw ontwikkelde methode
die niet aan de wettelijke eisen voldoet? Op welke wijze gaat het kabinet
er zorg voor dragen of eraan bijdragen dat nieuw ontwikkelde methoden wel
aan de wettelijke eisen gaan voldoen?Deze leden maken zich zorgen dat onderzoekers zich niet bewust zijn van
het implementatietraject van alternatieven. Voor een succesvolle toepassing
van alternatieven is zowel het ontwikkelings- als het implementatietraject
essentieel. Kan het kabinet aangeven hoe concreet zal worden ingezet op het
versterken van het implementatietraject?De leden van de fractie van de PvdA vragen het kabinet om een verdere
toelichting op de gekozen organisatiestructuur van het Nationaal Kenniscentrum
Alternatieven voor Dierproeven. Op welke wijze wordt het NCA hierbij betrokken?
Hoe zelfstandig wordt het NKCA?De leden van de fractie van de PvdA zijn tegen het gebruik van dierproeven
voor cosmetica. Het gebruik van dierproeven voor cosmetica is in Nederland
al tien jaar verboden. Toch is er in Nederland nog veel cosmetica te koop
die elders op proefdieren getest is. Een (Europees) importverbod op cosmetica
die op proefdieren getest is, gaat pas in 2009 in. Er is een uitzondering
gemaakt voor drie testen, die pas per 2013 verboden zullen worden en alleen
als er voldoende alternatieven beschikbaar zijn. Kan het kabinet ons informeren
hoe ver de ontwikkelingen van alternatieven voor deze testen zijn? Verwacht
het kabinet dat deze testen daadwerkelijk per 2013 verboden kunnen worden?
Draagt Nederland bij aan de ontwikkeling van deze alternatieven? Zo ja, op
welke wijze? Zo nee, waarom niet?Inbreng SP-fractieDe leden van de SP-fractie delen het streven van het kabinet om het aantal
dierproeven terug te brengen. De vraag is wel in hoeverre dit streven zich
dan ook vertaalt in concrete maatregelen. Zij hebben dan ook de volgende vragen:1. Op welke wijze heeft het kabinet uitvoering gegeven aan het amendement
Van Velzen (30 800 XVI, nr. 22)? Kan het kabinet een overzicht geven
van hoe de 900 000 euro die in dat amendement is vrijgemaakt om alternatieven
voor dierproeven te ontwikkelen is besteed of besteed gaat worden?2. Op welke manier kan de farmaceutische industrie bijdragen aan het ontwikkelen
van alternatieven voor dierproeven?3. Kan het gebruik van proefdieren een extra ethisch bezwaar zijn om onderzoek
naar de zogenaamde me-too-geneesmiddelen te beperken? Zo nee, waarom niet?4. Heeft het kabinet inzicht in het aantal dierproeven om producten te
testen waarvan de schadelijkheid al is bewezen, zoals tabak?5. Wat vindt het kabinet van het voorstel van Proefdiervrij om te komen
tot een centrale landelijke toetsingsautoriteit?6. Is het kabinet bereid een vergunningprocedure in te stellen voor genetische
manipulatie bij dieren, zowel voor genetisch gemanipuleerde dieren als voor
gewone proefdieren?7. Wanneer gaat het kabinet stappen ondernemen om de Wet op de dierproeven
(Wod) en het Besluit Biotechnologie bij Dieren (BBD) aan te passen? Is het
kabinet bereid zich in te spannen om op Europees niveau het proces te versnellen?8. Op welke manier wordt het verbod op dierproeven bij cosmeticaproducten
gehandhaafd? Zijn er overtredingen geweest en op welke manier zijn deze overtredingen
gesanctioneerd? Op welke manier wordt omgegaan met cosmeticaproducten buiten
de EU die wel getest zijn op dieren? Erkent u dat een verbod op Is het kabinet
bereid om zich in te zetten voor een verbod op wereldniveau?9. Kan het verbod op proefdieronderzoek bij primaten worden verbreed naar
andere soorten?10. Hoe wordt omgegaan met boventallige dieren die worden gefokt, maar
niet nodig zijn voor het onderzoek? Is de minister deze dieren onderdak te
verschaffen of daar voor te zorgen? Inbreng PvdDDe leden van de fractie van de PvdA zijn blij dat het kabinet aandacht
heeft besteed aan het beleid rondom dierproeven. De Wet op de dierproeven
had en heeft tot doel om voorschriften te stellen ten aanzien van dierproeven
met het oog op de bescherming van het dier. De Wod is 25 jaar na zijn inwerkingtreding
in 2005 eindelijk geëvalueerd.In het evaluatieonderzoek stonden twee vragen centraal:1. Is het instrumentarium van de Wod doeltreffend, met andere woorden:
dragen (de toepassing van) het instrumentarium, het toezicht en de handhaving
en de daarbij gevolgde procedures bij aan de bescherming van de intrinsieke
waarde van proefdieren?2. Biedt de Wod voldoende houvast voor een adequate ethische toetsing
c.q. afweging van het maatschappelijk belang tegen het aan het proefdier berokkende
ongerief in het licht van het in de Wod geformuleerde uitgangspunt van de
erkenning van de (intrinsieke waarde van) het dier?Het onderzoeksteam kwam tot de conclusie dat het instrumentarium van de
Wod in de huidige opzet zeker bijdraagt aan de bescherming van de intrinsieke
waarde, maar dat de bijdrage die de wet levert aan de bescherming van proefdieren
verre van optimaal is. Daarbij concludeert de commissie dat de gedachte van
de wetgever dat het belang van dieren in een bewust afwegingsproces moet worden
ingebracht, in de praktijk niet uit de verf blijkt te komen. De praktijk laat
vooral een toetsing zien van de proefdierkundige opzet, de erkenning van de
intrinsieke waarde van het dier vormt geen zelfstandig afwegingscriterium
voor de ethische toetsing.De fractie van de PvdD denkt dat de evaluatiecommissie een deugdelijk
rapport heeft afgeleverd. Deze leden betreuren het dan ook dat destijds, bij
het verschijnen van het rapport, de toenmalige minister van VWS kennelijk
zijn oren heeft laten hangen naar wetenschap, farmaceutische industrie en
patiëntenorganisaties, die protesteerden tegen de voorgestelde verbeteringen
van de wetgeving. Op basis van hun verzet meende de minister te kunnen concluderen
dat er «onvoldoende draagvlak» zou bestaan voor de aanbevelingen
van de onderzoeksgroep die de evaluatie heeft uitgevoerd.In de brief Beleidsvoornemens dierproeven (19 oktober 2007) stelt
het kabinet dat de bezwaren tegen de aanbevelingen uit het evaluatierapport «Noodzakelijk
kwaad» van «fundamentele aard» waren, en dat de toenmalige
minister van VWS de aanbevelingen om die reden destijds niet heeft overgenomen.
De leden van de fractie van de PvdD vragen hoe het kabinet het evaluatierapport
beoordeelt. Is het kabinet van mening dat de onderzoekers van de Universiteit
Utrecht een deugdelijk rapport hebben afgeleverd? Kan het kabinet aangeven
welke «fundamentele bezwaren» precies zijn aangevoerd, en hoe
zij deze bezwaren beoordeelt? Heeft zij onderzocht in hoeverre de bezwaren
gegrond waren? Kan het kabinet aangeven hoe haar oordeel over de kwaliteit
van het evaluatierapport zich verhoudt tot haar oordeel over de bezwaren die
zijn geuit tegen de conclusies en aanbevelingen?Juridisch kader Wet op de dierproevenDe evaluatie wijst uit dat de Wod qua juridische structuur is achtergebleven
bij de ontwikkelingen die sedert haar inwerkingtreding hebben plaatsgevonden
in het algemeen bestuursrecht. Ook bestuursrechtjuristen wijzen er al jaren
op dat de Wod een uniek geval is, omdat het zo ongeveer de enige
(bestuurs)wet is, waar het voor de rechter onmogelijk is om de praktijk aan
de wet te toetsen. Hoe kijkt het kabinet tegen deze situatie aan?De aanbeveling om de Wet op de dierproeven, die immers al meer dan 30
jaar oud is, te herijken tegen de achtergrond van de systematiek van de Algemene
wet bestuursrecht lijkt alleszins redelijk. De evaluatiecommissie merkte hierbij
terecht op dat de Wet openbaarheid van bestuur in deze opzet de benodigde
bescherming van bedrijfsvertrouwelijke gegevens geeft, en dat bovendien overwogen
kan worden in aanvulling daarop specifieke bepalingen op te nemen in de Wet
op de dierproeven, bijvoorbeeld met betrekking tot de bescherming van gegevens
over de locatie van de uitvoering van dierproeven en de bescherming van persoonlijke
gegevens.De leden van de fractie van de PvdD begrijpen niet waarom het kabinet
zulke heldere aanbevelingen voor het verbeteren van verouderde wetgeving in
de wind slaat. Kunnen de bewindslieden toelichten waarom de kaders van de
Algemene wet bestuursrecht niet zouden gelden voor de Wet op de dierproeven?De leden van de fractie van de PvdD zijn van mening dat dierproeven een
maatschappelijke aangelegenheid vormen waar democratische controle op moet
kunnen worden uitgeoefend. Kan het kabinet aangeven welke visie zij heeft
op de verantwoording die over dierproeven moet (kunnen) worden afgelegd?Het kabinet schrijft dat de wenselijkheid van openbaarmaking op drie verschillende
niveaus is bekeken, waarbij openbaarmaking van projecten (die bestaan uit
samenhangende experimenten) wordt gepresenteerd als een werkbare oplossing
die aanvaardbaar is voor het merendeel van de betrokkenen. Deze oplossing
wordt vervolgens niet verder uitgewerkt. Waarom niet? De openbaarmaking van
de DEC-jaarverslagen en de grotere openheid waaraan vergunninghouders moeten
werken, leveren nog geen openbaarheid van projecten op. Kan het kabinet aangeven
op welke wijze zij de openbaarheid van projecten zal realiseren?In de beleidsvoornemens spreekt het kabinet de wens uit meer openheid
te betrachten rondom dierproeven. Kan het kabinet aangeven welke definitie
van openheid zij hiervoor hanteert? De Code openheid dierproeven opgesteld
door de VSNU, KNAW en NFU beschrijft openheid als «een bereidwillige
houding van de houder van informatie over dierproeven om de dialoog hierover
met de samenleving aan te gaan. (...) Kenmerkend is het vrijwillige karakter:
de informatie hoeft niet compleet te zijn, mag geabstraheerd zijn en hoeft
niet de originele documenten te omvatten». Hoe beoordeelt het kabinet
deze visie op openheid?De leden van de fractie van de PvdD vragen op welke wijze het kabinet
de stelling heeft getoetst dat het openbaar maken van individuele experimenten «zal
leiden tot een onwerkbare situatie door de verzwaring van administratieve
lasten en problemen met de bescherming van het intellectuele eigendom van
de aanvragers en de privacy van de onderzoekers». Kan het kabinet aangeven
hoe deze stelling zich verhoudt tot de aanbevelingen uit het evaluatierapport,
waarin wordt gewezen op de bescherming die kan worden geboden door de Wet
openbaarheid van bestuur, alsmede door specifieke bepalingen die zouden kunnen
worden opgenomen in de Wet op de dierproeven?De Wet op de dierproeven regelt dat dierproeven vooraf moeten worden getoetst
door dierexperimentencommissies. De primaire taak van de DECs is het toetsen
van de ethische toelaatbaarheid van elk individueel dierexperiment, en daarnaast
dienen deze commissies na te gaan of aan alle wettelijke eisen voor de dierproef
is voldaan. Nu is de ethische afweging van DECs, die ten grondslag zou moeten
liggen aan de goedkeuring van dierexperimenten, niet openbaar
en daarom niet controleerbaar. Uit diverse proefschriften, onderzoeksrapporten
en uit publicaties uit de vakliteratuur (interviews met proefdierdeskundigen)
blijkt echter dat DECs niet toekomen aan de ethische toetsing, maar zich beperken
tot een beschouwing van de 3 V’s (vermindering, vervanging en verfijning).Zo constateert onderzoeker Frans Stafleu in zijn proefschrift over de
ethische aanvaardbaarheid van dierproeven: «De drie V’s (met nadruk
op verfijning) en de overige aspecten van de proefdierkundige kwaliteit komen
uitgebreid aan bod en worden zeer kritisch getoetst. Men vindt het echter
moeilijk om het menselijk belang te beoordelen. Het doel van de proef is veelal
onduidelijk. Bovendien is het moeilijk voor werknemers bepaalde doelstellingen
van hun instelling te bekritiseren, als was het maar vanwege de economische
afhankelijkheid van de instelling. Afwijzingen van de dierproef komen weinig
voor en hebben dan meestal betrekking op de wetenschappelijke kwaliteit».
De Keuringsdienst van Waren bevestigt dit beeld, en ook uit de evaluatie van
de Wod blijkt dat DECs vooral toetsen op de 3 V’s, en met de ethische
toets slecht uit de voeten kunnen.De leden van de fractie van de PvdD zijn hoogst verbaasd dat het kabinet
hier volledig aan voorbij gaat in haar brief over de beleidsvoornemens dierproeven.
Waarom wordt er om de hete brei heen gedraaid? De fractie van de PvdD wil
van de bewindslieden weten hoe zij de ethische toetsing van dierproeven door
DECs beoordelen.De fractie van de PvdD wijst erop, dat de overheid de DECs heeft belast
met de ethische toetsing van dierproeven, maar heeft verzuimd om hiervoor
een ethisch toetsingskader te ontwikkelen. Hoe moeten DECs de moeilijke ethische
toets uitvoeren in de ogen van het kabinet? Ook de evaluatiecommissie stelt
dat het probleem rond de ethische toets «in belangrijke mate lijkt samen
te hangen met een gebrek aan een operationeel toetsingskader door dierexperimentencommissies».
Zij adviseert nader onderzoek te verrichten naar de operationalisering van
de toetsingscriteria, en te voorzien in een uitdrukkelijke neerslag (motivering)
van de ethische toets. Dat zijn alleszins redelijke aanbevelingen, die in
de ogen van de leden van de fractie van de PvdD zonder problemen zouden moeten
kunnen worden opgevolgd. Waarom heeft het kabinet niets met deze voorstellen
om de ethische toets te verbeteren gedaan?In de Wet op de dierproeven ontbreekt een afbakening van de belangen voor
welke wetenschappelijk onderzoek met dierproeven gerechtvaardigd kan zijn.
Is het kabinet bereid deze belangen alsnog in te kaderen, zodat meer duidelijkheid
ontstaat over de doelen waarvoor dierproeven in elk geval niet zijn toegestaan?De PvdD-fractie heeft de volgende vragen over de ethische toetsing van
dierproeven:– Kan het kabinet aangeven hoe de ethische toets precies plaatsvindt
bij de DECs? Welke criteria worden bij deze toets gehanteerd, en door wie
zijn die criteria opgesteld?– Kunnen de bewindslieden aangeven of, en zo ja, hoe, er wordt toegezien
op de wijze waarop DECs de ethische toets uitvoeren?– Bestaat er (inmiddels) een algemeen toetsingkader voor DECs met
betrekking tot de ethische toets? Zo ja, hoe ziet dat toetsingskader er uit?
Zo nee, betekent dat dan dat elke DEC zijn eigen toetsingskader heeft ontwikkeld?– Hoe denkt het kabinet willekeur in de ethische toetsing van dierproeven
te kunnen voorkomen wanneer er geen algemeen geldend toetsingskader bestaat
dat de DECs kunnen gebruiken bij de uitvoering van de hen opgelegde taak?– Kan het kabinet aangeven op welke wijze de ethische norm voor
de toelaatbaarheid van dierproeven tot stand komt of is gekomen? In de beleidsvoornemens dierproeven heeft het kabinet alleen aandacht
voor de deskundigheid en de expertise van de DECs, en niet over de structuur
waarin de ethische toetsing van dierproeven het beste kan plaatsvinden. Op
de knelpunten rond de onafhankelijkheid van de DECs ten opzichte van het instituut
waaraan zij verbonden zijn, wordt niet ingegaan. Wat is de visie van het kabinet
op de positie van de DEC-leden en de afhankelijkheidsrelatie met het onderzoeksinstituut
waar zij als werknemer aan verbonden zijn? Kan het kabinet de onafhankelijkheid
van DECs waarborgen? Zo ja, op welke wijze?Er zijn in Nederland rond de 80 vergunninghouders actief, en 25 DECs,
die ieder voor hun eigen instituut de aanvragen voor dierexperimenteel onderzoek
moeten beoordelen. In het licht van de opbouw en bundeling van expertise,
efficiency, stroomlijning van de ethische toets, waarborging van onafhankelijkheid
en deregulering valt er veel te zeggen voor de oprichting van één
landelijke DEC, die alle dierproeven in Nederland van een oordeel voorziet.
Via gespecialiseerde subcommissies kan binnen zo’n landelijke DEC de
benodigde kennis over en ervaring op de verschillende onderzoeksterreinen
gemakkelijker worden gegarandeerd dan in de huidige situatie, waarin de verschillende
DECs min of meer als generalisten moeten kunnen opereren. Is het kabinet bereid
een dergelijke structuur te overwegen? Zo neen, waarom niet?Het kabinet schrijft in haar brief van 19 oktober: «Het instrumentarium
van de toezichthouder, de VWA, is beperkt tot de schriftelijke waarschuwing
en (uiteindelijk) het opmaken van een proces verbaal en het inzenden daarvan
naar het Openbaar Ministerie (OM). (...) Hoewel sprake is van een gering aantal
vergrijpen dat geconstateerd wordt is het handhavingsinstrumentarium in de
praktijk niet altijd toereikend gebleken. Als het OM om redenen van opportuniteit
van vervolging afziet, blijft een misdraging soms zonder gevolg.De leden van de PvdD-fractie zijn van mening dat het kabinet hier de wereld
op zijn kop zet. Er is een al vele jaren een ernstig en structureel gebrek
aan toezicht. Het kabinet bevestigt dit in antwoord op Kamervragen over de
handhaving en sanctionering rondom de Wod (26 juni 2008). Er wordt gesneden
in het aantal beschikbare fte’s bij de VWA, en van de 5,3 fte in 2006
was slechts 3,8 fte belast met het daadwerkelijke toezicht. Daar komt bij
dat de formatie de afgelopen 5 (!) jaar niet volledig inzetbaar is geweest.
Inspectie is vooral een papieren inspectie en het is niet ongebruikelijk dat
de helft van de voorgenomen controles niet wordt uitgevoerd. De constatering
van het kabinet dat er slechts een gering aantal vergrijpen wordt vastgesteld
lijkt te suggereren dat die vergrijpen niet plaatsvinden, terwijl de gebrekkige
controle net zo goed de reden kan zijn van het kleine aantal geconstateerde
overtredingen. Graag een reactie van de bewindslieden. De leden van de fractie
van de PvdD vinden dat het kabinet de controle op de Wod serieus moet invullen,
en hiervoor structureel meer geld en mankracht moet reserveren. Uitbreiding
van het handhavingsinstrumentarium van de VWA heeft immers alleen zin als
er voldoende geld en menskracht beschikbaar is om daadwerkelijk te controleren
en handhaven.Het kabinet schrijft verder dat een misdraging soms zonder gevolg blijft.
Dat lijkt de fractie van de PvdD wat omzichtig uitgedrukt. Kan het kabinet
de situatie wat preciezer schetsen? Hoe vaak is er in de afgelopen tien jaar
aangifte gedaan van overtreding van de Wet op de dierproeven bij het OM? En
kan het kabinet aangeven welke sancties in de loop der jaren zijn opgelegd
aan vergunninghouders die de Wod overtraden?Het kabinet schrijft dat het Besluit Biotechnologie bij dieren heeft voldaan
aan de oorspronkelijke doelstelling, te weten inzicht krijgen in de biotechnologische
handelingen bij dieren en de ethische aanvaardbaarheid daarvan.
Vervolgens stelt het kabinet dat «De toetsing van aanvragen voor een
vergunning heeft uitgewezen dat biotechnologische handelingen bij proefdieren
voor medisch onderzoek aanvaardbaar is, als het maatschappelijk belang van
dit onderzoek opweegt tegen de nadelen die proefdieren mogelijk ondervinden».
Feitelijk denken de bewindslieden dus wel genoeg te te weten over de ethische
aanvaardbaarheid van genetische manipulatie van dieren voor medisch onderzoek.
Kan het kabinet aangeven welke criteria en toetsingskaders zijn gehanteerd
voor het bepalen van het «maatschappelijk belang» van het onderzoek
waarvoor de afgelopen jaren vergunningen voor het genetisch manipuleren van
dieren zijn afgegeven? Kan het kabinet voorts aangeven of, en zo ja hoe vaak,
een positief advies van de Commissie biotechnologie bij dieren over een aangevraagde
vergunning door de rechter is herroepen? Dankzij de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure
bestaat de mogelijkheid om verleende vergunningen te toetsen aan de Nederlandse
wet- en regelgeving en zo nodig een vonnis van de rechter te vragen. Openbaarheid
en de mogelijkheid om zaken aan de rechter voor te leggen hebben geleid tot
voortschrijdend inzicht en het afschaffen van deze openbaarheid en het afschaffen
van de mogelijkheid om de rechter in te schakelen bij vermeende discrepanties
tussen voorgenomen handelingen en de wetgeving, betekent een buitengewoon
ernstige verslechtering van de positie van de proefdieren. Dat staat haaks
op de stelling van het kabinet dat het Besluit Biotechnologie bij dieren niet
veel meer toevoegt aan een betere bescherming van proefdieren. Kunnen de bewindslieden
dit uitleggen? Streeft het kabinet naar een betere bescherming van proefdieren,
en zo ja, op welke wijze zal dit streven vorm gegeven worden?De leden van de fractie van de PvdD zijn van mening dat de ontwikkelingen
die zich op het gebied van de biomedische wetenschappen zullen voordoen, de
maatschappelijke discussies die daarover gevoerd gaan worden en de biotechnologische
technieken die in de toekomst op dieren kunnen worden toegepast, niet kunnen
worden voorspeld. Alleen al om die reden kan onmogelijk worden volgehouden
dat de ethische aanvaardbaarheid van biotechnologische handelingen bij proefdieren
voor medisch onderzoek vaststaat. De maatschappelijke discussie over voortschrijdende
biomedische ontwikkelingen zou onderdeel moeten vormen van de beoordeling
van het maatschappelijk belang van een bepaald medisch onderzoek waarbij dieren
worden gebruikt. Wanneer de vergunningprocedure voor biotechnologie bij dieren
achter gesloten deuren gaat plaatsvinden, worden ethische bezwaren uit de
samenleving letterlijk buitengesloten. De leden van de PvdD achten dat onaanvaardbaar
en pleiten voor het behoud van de openbaarheid rond biotechnologie bij dieren.Genetische manipulatie van dieren gaat gepaard met niet te onderschatten
dierenleed. Het «creëren» van «lijnen» met een
genetische afwijking gaat gepaard met voortplantingstechnieken waar de betreffende
dieren ernstig onder te lijden hebben. De dieren die geboren worden uit een
dergelijk genetisch experiment worden veelal onderworpen aan extra ingrepen
om hun precieze gentype te kunnen bepalen, en om hen onderling uit elkaar
te kunnen houden. Kan het kabinet aangeven welke technieken op dit moment
worden gebruikt voor de genetische manipulatie van dieren, en hoezeer de dieren
daarvan te lijden hebben? Kan het kabinet voorts aangeven welke ingrepen worden
toegepast op (genetisch gemanipuleerde) proefdieren, zoals de staart-, oor-
en teenknip, en welke alternatieven mogelijk zijn voor deze ingrepen? Is het
kabinet bereid pijnlijke ingrepen op proefdieren, louter ter identificatie,
te verbieden?Genetische manipulatie kost zeer veel dierenlevens, vanwege het grote
aantal dieren dat «nodig» is voor de creatie van een koppeltje
dieren met het gewenste genetisch defect. De aantallen dieren die «in
voorraad» worden gedood, is de afgelopen jaren schrikbarend gestegen,
zo blijkt uit de jaarlijkse rapportages van de VWA. In 2006 ging
het om meer dan 408 960 dieren! Dat is vooral te wijten aan het toegenomen
aantal biotechnologische experimenten met proefdieren. Kan het kabinet aangeven
welke ontwikkelingen zij op dit gebied verwacht? Moeten we ons binnenkort
neerleggen bij het kille feit dat meer dan een half miljoen dieren als fokvoorraad
wordt gedood in onze proefdierlaboratoria? Is het kabinet bereid ambities
te formuleren en beleid te ontwikkelen om deze verontrustende ontwikkeling
een halt toe te roepen?In de deskstudy wordt een overzicht gegeven van de proeven waarvoor primaten
zijn gebruikt in 2006. Gegevens over in Nederland aanwezige fokkolonies ontbreken.
Kan het kabinet aangeven om hoeveel primaten het hierbij gaat, welke soorten
hierbij betrokken zijn en hoeveel instituten beschikken over fokkolonies?In de deskstudy wordt beschreven dat 5–10% van de gebruikte
dieren niet uit fokcentra binnen de EU komen. Kan het kabinet aangeven waar
deze dieren vandaan komen?Bij de conclusies is te lezen dat «huidige fokkolonies minimaal
op het huidige niveau gehandhaafd moeten worden, eventueel kan overwogen worden
dit niveau iets te verhogen om bij te dragen aan het opheffen van het Europees
tekort aan apen van EU-bodem». Graag een reactie hierop van het kabinet.Gezien de aard van de proeven, hebben primaten meer te lijden onder de
experimenten waarvoor zij worden gebruikt, zo wordt beschreven in de deskstudy.
Kan het kabinet aangeven welke initiatieven er tot nu toe hebben plaatsgevonden
ten aanzien van de verfijning, vermindering en vervanging van experimenten
met primaten? Door wie zijn deze geïnitieerd? Welke budgetten zijn hiermee
gemoeid en van wie zijn deze afkomstig?De deskstudy geeft aan dat het gebruik van primaten in onderzoek meer
ethische bezwaren oplevert dan het gebruik van andere diersoorten en dat (niet
gevalideerde) alternatievenmethoden door toelatende instanties voorzichtigheidshalve
niet worden geaccepteerd. Kan het kabinet aangeven om welke methoden het hier
gaat en welke inspanningen zijn verricht om de validatie rond te krijgen?
Kan het kabinet aangeven of en zo ja, welke maatregelen worden getroffen om
deze situatie te veranderen?Deelt het kabinet de mening van de onderzoekers dat het van belang is
op korte tot middellange termijn aandacht te schenken aan vermindering en
verfijning? Zo ja, op welke wijze geeft het kabinet hieraan gevolg?Er wordt gesteld dat apen nodig zijn voor onderzoek naar hogere cognitieve
functies. Kan het kabinet aangeven welk onderzoek hieronder valt? Kan het
kabinet uiteenzetten wat moet worden verstaan onder «een andere wetenschappelijke
vraag» (pagina 4) en welke apensoorten hiervoor worden gebruikt?Kan het kabinet aangeven of en zo ja, op welke wijze invulling wordt gegeven
aan de «Primaten Declaratie» (No. 40) die in september 2007 is
aangenomen door het Europees Parlement, waarin staat dat een afbouwprogramma
moet worden opgesteld voor het uitfaseren van dierproeven met primaten en
dat moet worden gezocht naar proefdiervrije alternatieven?De leden van de fractie van de PvdD zijn verbaasd over het feit dat gewacht
wordt met het nemen van maatregelen tot de Europese besluitvorming is afgerond
nu de EFSA advies heeft uitgebracht over de wettelijke bescherming van drie
groepen ongewervelden (cephalopoda, cyclostomata en decapoda crusteae). Deze
diersoorten mogen hierdoor nog steeds zonder bescherming in proeven worden
gebruikt, terwijl is aangetoond dat zij kunnen lijden. Ook met betrekking tot diersoorten uit categorie 3 van de deskstudy dient
volgens de PvdD het voorzorgsprincipe te worden gehanteerd. Er is onvoldoende
bekend om een verantwoorde risico-inschatting te kunnen maken over het receptief
vermogen van deze categorie dieren. Desondanks wordt geconcludeerd dat wettelijke
bescherming niet nodig is. Is het kabinet bereid dit standpunt te herzien?Kan het kabinet aangeven in hoeverre het advies van de EFSA met betrekking
tot de wettelijke bescherming van deze drie groepen ongewervelden uitwerking
zal krijgen op andere beleidsterreinen, bijvoorbeeld wanneer het gaat om toegestane
dodingsmethoden?De leden van de fractie van de PvdD zijn blij dat het kabinet het beleid
rond alternatieven voor dierproeven opnieuw heeft willen bekijken. Het belang
van het ontwikkelen en valideren van alternatieven voor dierproeven wordt
onderstreept door alle partijen in het debat: farmaceutische industrie, wetenschap,
patiëntenorganisaties en dierenbeschermingsorganisaties. Iedereen is
ervan doordrongen dat een ambitie om het aantal dierproeven terug te dringen
door de ontwikkeling en toepassing van alternatieven, vraagt om een voortvarende
aanpak met bijbehorende middelen. Op dit vlak kunnen we de visie die het kabinet
heeft gepresenteerd niet anders zien dan als een eerste analyse van het bestaande
beleid en de recente ontwikkelingen in de maatschappelijke discussie over
de aanvaardbaarheid van dierproeven en de wens om te komen tot alternatieven.
In de kabinetsvisie Alternatieven voor dierproeven kunnen we lezen dat er
meer structuur en coördinatie wordt aangebracht in lopend en voorgenomen
beleid. Dat is een goede en noodzakelijke eerste stap, maar ook niet meer
dan dat. Het kabinet spreekt zich niet uit over ambities, heeft geen concrete
doelen en resultaten op het oog, en gaat niet in op de aanpak van een knelpunt
als validatie, een probleem dat door veel stakeholders als frustrerend wordt
ervaren. Daarbij komt dat de financiële middelen die het kabinet vrijmaakt
voor het alternatievenbeleid, volstrekt ontoereikend zijn.De fractie van de PvdD vraagt het kabinet om een nadere uitwerking van
de visie. Wat zijn de ambities van het kabinet voor de ontwikkeling en toepassing
van alternatieven en de terugdringing van dierproeven op de lange termijn?
Welke concrete doelen en resultaten heeft het kabinet voor ogen? Op welke
analyses is het gepresenteerde budget gebaseerd? Heeft het kabinet haar licht
opgestoken bij de onderzoeksinstituten, ZonMw en NCA om zicht te krijgen op
de budgetten die nodig zijn om een doeltreffend alternatievenbeleid te kunnen
voeren? Is het kabinet bereid om een werkplan op te stellen waarin de kabinetsvisie
wordt uitgewerkt in concrete doelen en bijbehorende maatregelen en tijdsplanning?Op dit moment volgen proefdieronderzoekers een relatief korte cursus met
betrekking tot alternatieven voor dierproeven. Is het kabinet bereid de mogelijkheden
te onderzoeken om deze cursus uit te breiden en een systeem te ontwikkelen
waarbij afgestudeerde onderzoekers regelmatig een opfriscursus volgen om op
de hoogte te blijven van de actuele ontwikkelingen op het gebied van alternatievenonderzoek?
Eerder heeft de minister van VWS de Kamer toegezegd de werkwijze en budgetten
van het Britse National Centre for the Replacement, Refinement and Reduction
of Animals in Research (NC3R’s) nader te bekijken. In de kabinetsvisie
Alternatieven voor dierproeven is hier echter niet veel over terug te vinden.
Kan het kabinet (alsnog) aangeven wat de beschikbare budgetten zijn bij het
NC3R’s in het Verenigd Koninkrijk en welk werk zij precies verrichten?
De fractie van de PvdD is van mening dat waardevolle initiatieven op het gebied
van alternatieven voor dierproeven nauwlettend moeten worden gevolgd, om daar
ons voordeel mee te kunnen doen voor de Nederlandse situatie en internationale
samenwerking. Graag alsnog een uitvoering van de eerder gedane toezegging
op dit gebied. Kan het kabinet aangeven in welk stadium het ASAT initiatief zich thans
bevindt, welke partijen hierbij zijn betrokken, waarom het dit initiatief
buiten de kabinetsvisie wordt gehouden en wat de verwachte consequenties zijn
met betrekking tot de ontwikkeling van alternatieven voor dierproeven en het
terugdringen van het proefdiergebruik?Het is onduidelijk met welke financiële middelen de overheid de ontwikkeling
van alternatieven voor dierproevenprojecten gaat ondersteunen en via welke
organisatie. Kan het kabinet hier duidelijkheid over verschaffen?Op welke wijze denkt de overheid overheidsgerelateerde organisaties (als
RIVM, NVI, ID-Lelystad, NWO, RIKILT), andere organisaties (dierenbelangenorganisaties,
patiëntenverenigingen) en industrie te stimuleren om het alternatieven
voor dierproevenonderzoek te ondersteunen?De taken van het NKCA worden uitgebreid in vergelijking met die van het
huidige NCA. Verwacht het kabinet dat het NKCA met het voorgestelde budget
alle voorgestelde taken afdoende kan vervullen?De voorgestelde organisatiestructuur is complex en onduidelijk. Wat wordt
de rol van de Maatschappelijke klankbordgroep, en van de organisaties genoemd
links in het diagram (ZonMw, NVI, NWO, etc.)? Wat wordt de rol van de Interdepartementale
Stuurgroep en Werkgroep?Is het kabinet bereid publicaties te stimuleren over dierproeven die niet
het gewenste resultaat hebben opgeleverd, opdat dubbelingen zoveel mogelijk
worden voorkomen?II. Reactie van de bewindspersoonInbreng CDA-fractieHet CDA vraagt zich af op welke wijze het kabinet vorm gaat geven aan
de voorlichting aan de Nederlandse burger. In de kabinetvisie Alternatieven
voor dierproeven is reeds aangegeven dat zodra de nieuwe organisatiestructuur
van het NKCA staat, het kabinet deze de opdracht geeft om in nauwe samenwerking
met alle betrokkenen te komen tot een integraal communicatieplan voor 3V alternatieven
voor dierproeven. Het communicatieplan maakt onderscheid in verschillende
beoogde doelgroepen. Een lopend onderzoek van VWS naar onder andere de houding
en attitudes van de Nederlandse burger ten aanzien van dierproeven kan worden
gebruikt als basis voor het te ontwikkelen communicatieplan.De fractie vraagt verder naar de internationale conferentie die, volgens de kabinetvisie in de eerste helft van 2009, zou plaatsvinden.
Van 5–7 februari 2009 organiseren de Universiteit Utrecht, het
NCA, ZonMw en het Universitair Medisch Centrum ter gelegenheid van diverse
jubilea een symposium «Looking into the crystall ball: The laboratory
animal in a changing world». Het symposium zal tijdens de eerste dag
een stand van de (internationale) zaken geven omtrent 3V alternatieven, de
tweede dag zal besteed worden aan de toekomst van de 3V’s en het geheel
wordt afgesloten met een publieksdag. De geplande internationale conferentie
van het Kabinet zal aansluiten bij dit driedaags initiatief en stelt daartoe
extra geld ter beschikking. Hiervoor zal ondermeer een internationale workshop
worden georganiseerd over het toekomstscenario voor de ontwikkeling van alternatieven
met aanbevelingen voor de regulerende en wetgevende partijen. De specifieke
invulling wordt op moment van spreken nader bepaald.Het CDA vraagt naar op welke wijze een gestructureerde
samenwerking met de industrie met het NKCA
wordt vormgegeven. De industrie krijgt een plaats in het op te zetten Maatschappelijk
Klankbord. Dit orgaan voorziet de Interdepartementale Stuurgroep en Werkgroep
van expertise en de kennis uit het bedrijfsleven en de samenleving. Daarbij
krijgt het NKCA de taak om de acceptatie van 3V alternatieven te bevorderen.
Mede in dit kader is nauwe samenwerking tussen de verschillende betrokken departementen, kennisinstituten en universiteiten en de industrie
vereist. Daarnaast vraagt het CDA om verduidelijk rondom de locatie van het NKCA.Het huidige NCA zal worden omgevormd tot het NKCA. Het nieuwe centrum
zal hoogst waarschijnlijk gehuisvest blijven bij de Universiteit van Utrecht.
De formatie van het NKCA komt echter wel financieel en bestuurlijk los te
staan van de universiteit, maar hierover zijn nog geen formele afspraken gemaakt.
Het NKCA zal structureel worden gefinancierd en de hoeveelheid menskracht
zal worden uitgebreid, zodat het NKCA de opgedragen taken kan uitvoeren.Het CDA vraagt ook naar de rol van het NKCA bij de versnelling van goedkeuringsprocessen
van testen die bijdragen aan de 3 V’s. Een
van de taken van het NKCA is het bevorderen van de acceptatie van 3V alternatieven
door de communicatie tussen en met onderzoekers te ondersteunen, zorg te dragen
voor de kennisoverdracht naar wetgevende en regulerende instanties en gebruikers
van de 3V-alternatieven en stimuleren dat de 3V-kennis ook daadwerkelijk gebruikt
wordt. Daarbij dienen alle onderzoeksvoorstellen die worden ingediend onder
Dierproeven Begrensd III, in te gaan op de toekomstige acceptatie en implementatiefase,
zodat mogelijke barrières vooraf kunnen worden ingeschat. Door deze
vorm te kiezen moeten onderzoekers vooraf nadenken over alle stadia van de
ontwikkeling van een 3V-methode.Het CDA vroeg zich af wie Nederland vertegenwoordigt in de Raad van Toezicht
van de Europese Farmacopee. De Nederlandse delegatie
is dit jaar door de minister herbenoemd (zie Staatscourant van 18 april,
nr. 76/pag.18). Voorzitter van de Nederlandse delegatie is mw. Hansen, hoofdinspecteur
bij de Inspectie voor de GezondheidsZorg. De Nederlandse delegatie heeft zich
altijd ten volle achter het 3V’s beleid gesteld en zal dat in de toekomst
ook blijven doen om het proefdiergebruik voor testen die beschreven staan
in de Europese Farmacopee tot het noodzakelijke minimum te beperken.De Nederlandse delegatie ondersteunt bovendien van harte de initiatieven
die de Europese Farmacopee, de United States Pharmacopoeia (USP) en de farmacopee
van Japan ondernemen om de in deze famacopees opgenomen testen zo veel mogelijk
te harmoniseren, om het onnodig dupliceren van testen zoveel mogelijk te voorkomen.De «test of importation» vereist inderdaad extra proefdiergebruik.
De verplichting om bij het importeren van geregistreerde geneesmiddelen die
buiten de EU zijn geproduceerd, naar een land binnen de EU, een volledige
herkeuring te laten ondergaan, is een verplichting die buiten de competentie
valt van de Europese Farmacopee Commissie, maar berust op Europese wetgeving
(richtlijn 2001/83) waarin deze verplichting «tests on importation»
is vastgelegd voor die landen buiten de EU waarmee geen wederzijdse erkenning
overeenstemming (MRA) is gesloten, zoals dat voor de USA en de EU wel het
geval is.Inbreng PvdA-fractieDe PvdA vraagt naar een voorbeeld van een nieuw ontwikkelde
methode die niet aan de wettelijke eisen voldoet. Met een dergelijke methode wordt bedoeld dat een ontwikkelde 3V-methode
pas voldoet aan de wettelijke eisen op het moment dat de methode daadwerkelijk
is gevalideerd is en daarmee de bestaande dierproef vervangt. Een concreet
voorbeeld is daarom moeilijk te geven. Overigens zijn niet alle ontwikkelde
alternatieven bedoeld voor wet- en regelgeving: alternatieven binnen het fundamenteel
onderzoek, waar het grootst aantal dierproeven wordt uitgevoerd, hebben niet
te maken met de hier bedoelde wettelijke eisen (natuurlijk wel met de wettelijke
bepalingen in de Wod).Daarnaast vraagt de PvdA om welke wijze het Kabinet zorg gaat dragen dat dergelijke methoden wel aan de wettelijke eisen voldoen. Ik verwijs
u hiervoor naar de Kabinetsvisie waarin de voornemens ten aanzien van 3V-methoden
opgenomen zijn.De fractie vraagt het kabinet aan te geven op welke wijze concreet zal
worden ingezet op het versterken van de implementatiefase. Een van de taken van het NKCA is het
bevorderen van de acceptatie van 3V alternatieven door de communicatie tussen
en met onderzoekers te ondersteunen, zorg te dragen voor de kennisoverdracht
naar wetgevende en regulerende instanties en gebruikers van de 3V-alternatieven
en stimuleren dat de 3V-kennis ook daadwerkelijk gebruikt wordt. Daarbij dienen
alle onderzoeksvoorstellen die worden ingediend onder Dierproeven Begrensd
III, in te gaan op de toekomstige acceptatie en implementatiefase, zodat mogelijke
barrières vooraf kunnen worden ingeschat. Door deze vorm te kiezen
moeten onderzoekers vooraf nadenken over alle stadia van de ontwikkeling van
een 3V-methode.De fractie vraagt verder een nadere toelichting op de gekozen organisatiestructuur van het NKCA,
op welke wijze het NCA hierbij wordt betrokken en hoe zelfstandig het NKCA
zal worden. Het huidige NCA zal worden omgevormd tot het NKCA. Het nieuwe
centrum zal hoogst waarschijnlijk gehuisvest blijven bij de Universiteit van
Utrecht. De formatie van het NKCA komt echter wel financieel en bestuurlijk
los te staan van de universiteit, maar hierover zijn nog geen formele afspraken
gemaakt. Het NKCA zal structureel worden gefinancierd en de hoeveelheid menskracht
zal worden uitgebreid, zodat het NKCA haar taken kan uitvoeren.Het NKCA zal, in tegenstelling tot het NCA, geen onderzoek zelf meer uitvoeren.
Op die wijze wordt voorkomen dat het NKCA als een concurrent van de onderzoeksinstellingen
wordt beschouwd. De definitieve organisatiestructuur van het centrum wordt
op moment van schrijven verder uitgedacht. Hierin worden thema’s als
verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en coördinatie vanzelfsprekend
meegenomen. Ook zal de formele status van het NKCA worden bepaald.De leden van de fractie van de PvdA geven aan tegen het gebruik van dierproeven voor cosmetische doeleinden te zijn. De PvdA
vraagt naar de ontwikkelingen van alternatieven van de drie testen die per
2013 verboden zijn. Daarnaast vragen de leden zich af of het kabinet verwacht
dat deze testen daadwerkelijk per 2013 verboden
zullen worden en of Nederland bijdraagt aan de ontwikkeling van alternatieven
voor deze testen. Op dit moment zijn er geen testen gevalideerd of voorgesteld
voor «repeated dose toxicity» en maar voor deelgebieden van «reproductive
toxicity» en toxicokinetic studies. De Europese Commissie rapporteert
jaarlijks over de voortgang. Als er geen alternatieve testen ontwikkeld zijn
twee jaar voor het voorgenomen verbod in 2013, informeert de Commissie de
Raad en het Europese Parlement. Als het dus om niet lukt om tijdig met alternatieven
te komen, kan de Commissie met een voorstel komen de verbodsdatum van 2013
te verschuiven. Als de Commissie niet met een ander voorstel komt, of het
Europees Parlement er niet mee akkoord gaat, is het totale verbod op dierproeven
voor cosmetische doeleinden een feit. De Nederlandse inbreng zal er in ieder
geval op gericht zijn dit verbod in 2013 daadwerkelijk te laten ingaan.Inbreng SP-fractieNaar aanleiding van het amendement Van Velzen,
vraagt de SP het Kabinet een overzicht op welke wijze het geld is besteed
of besteed gaat worden. LNV heeft de, in het amendement vrijgemaakte € 900 000
ingezet voor Dierproeven begrensd II. Op dit moment is € 350 000
daarvan al besteed aan twee extra projecten:– Validation van een model voor ex vivo organ
culture of the intervertebral disc under dynamic loading conditions.
Dit project beoogt een orgaancultuur-systeem te valideren voor het kweken
van tussenwervelschijf-weefsel. Dit kan vervolgens worden gebruikt
voor toegepast en fundamenteel onderzoek naar degeneratie van de tussenwervelschijf,
een belangrijke oorzaak van rugpijn. Dit onderzoek voorkomt het gebruik van
proefdieren.– Het verzamelen, organiseren en valideren van een cellijnbank waarin
cellen worden bijeengebracht die specifieke natriumkanalen tot expressie brengen,
waarmee de routinescreening van nieuwe anti-epileptische medicijnen kan worden
uitgevoerd. Anti-epileptische medicijnen verschillen in hun relatieve affiniteit
met specifieke subtypen van natriumkanalen. Expressie van deze kanalen is
leeftijd en toestands-afhankelijk, wat een verklaring kan zijn voor soms toenemende
resistentie van patiënten tegen de medicijnen. Tot nu toe zijn intensieve
diermodellen nodig om deze eigenschappen van medicijnen te testen. Dit project
is vooral gericht op het verminderen van proefdiergebruik.De overige € 550 000 is toegevoegd aan het budget voor
een subsidieronde in 2008. De inschrijvingen daarvoor zijn inmiddels binnen.
In november zal over de ingediende voorstellen een besluit worden genomen.De SP vraagt op welke manier de industrie
kan bijdragen aan het ontwikkelen van alternatieven
voor dierproeven. De farmaceutische industrie kan hier op alle mogelijke manieren
aan bijdragen: van het zelf ontwikkelen van alternatieven tot het lobbyen
om alternatieven internationaal erkend te krijgen. De farmaceutische industrie
onderkent in toenemende mate dat dit zowel in haar eigen belang als in het
maatschappelijk belang is.Daarnaast vraagt de SP het kabinet of het gebruik van proefdieren voor
de zogenaamde me-too-medicijnen een extra ethisch
bezwaar zou kunnen zijn om dierexperimenteel onderzoek naar deze medicijnen
te bepreken. Het gebruik van proefdieren moet altijd worden afgewogen tegen
maatschappelijke baten. In het geval van me-too geneesmiddelen is er de complicatie
dat de werkzaamheid of de bijwerkingen van deze geneesmiddelen niet voor alle
patiëntencategorieën dezelfde zijn.De leden van de fractie van SP vraagt het Kabinet inzicht te geven in
het aantal dierproeven om producten te testen waarvan de schadelijkheid al
is bewezen, zoals tabak. Het Kabinet kan aangeven
dat er sinds 2005 geen proefdieren meer gebruikt zijn bij onderzoek naar stoffen
die voorkomen in tabak of rookwaren.De SP vraagt wat het Kabinet vindt van het voorstel van Stichting Proefdiervrij
om te komen tot één centrale toetsingsautoriteit. Het Kabinet is van mening dat de huidige DEC’s dicht bij
de praktijk staan. Eén landelijke toetsingsautoriteit kan niet zonder
veel vertraging alle aanvragen in Nederland beoordelen. Daarvoor zouden er
allerlei sub-DEC’s moeten worden opgericht, waardoor de eventuele voordelen
van één landelijke autoriteit teniet gedaan worden. De DEC’s
werken nu aan scholing (bijvoorbeeld een standaard cursus voor nieuwe DEC-leden),
uitwisseling van gegevens en uniformering van registratie. Daarnaast is de
NVDEC bezig met het bepalen van de functieprofielen van de verschillende DEC-leden.
Een voorstel hiervoor zal eind van dit jaar klaar zijn en dan aan de Centrale
Commissie Dierproeven ter advisering worden voorgelegd. Voor meer uniformiteit,
onafhankelijkheid, opbouw en bundeling van expertise is het dan niet nodig één
landelijke DEC op te richten.Het Kabinet is niet bereid om een vergunningsprocedure in te stellen voor genetische modificatie bij
dieren ten behoeve van biomedisch onderzoek.De SP-fractie vraagt wanneer het kabinet stappen gaat ondernemen om de
Wet op de dierproeven (Wod) en het Besluit Biotechnologie
bij Dieren (BBD) aan te passen. Het kabinet is nog niet begonnen
met het aanpassen van de regelgeving omdat het kabinet het wenselijk
acht eerst met de Tweede Kamer van gedachten te wisselen over de beleidsuitgangspunten.
Overigens zijn al wel voorbereidingen getroffen het gedachtegoed van de CBD
te beleggen bij de DEC’s. Hiervoor wordt een speciale opleiding voor
DEC-leden opgezet.Daarbij vraagt de SP het Kabinet om zich in spannen om ook
op Europees niveau het proces te versnellen. Het Kabinet heeft meerdere malen,
onder andere in antwoorden op Kamervragen, aangegeven dat het niet voornemens
is om vooruitlopend op de herziening van de Europese Richtlijn de WOD aan
te passen. Ook is bij de beantwoording van deze Kamervragen van 28 april
2008 aangegeven dat het nog onduidelijk is wanneer de Europese Commissie haar
voorstel aanbiedt aan het Europees Parlement. Daarbij is ook gezegd, evenals
in de Kamervragen van oktober 2007, dat het proces op dit moment niet bespoedigd
kan worden door een interventie van Nederlandse zijde.Het Kabinet wil benadrukken dat zij ook hoopt
op het spoedig afronden van de Europese herziening, zodat kan worden bepaald
of wijziging van de WOD nodig is.De SP vraagt het Kabinet naar de handhaving
van het verbod op dierproeven voor cosmetische doeleinden en op welke wijze er met producten van buiten de EU die wel getest
zijn op dieren wordt omgesprongen. Tenslotte vraagt de SP of het Kabinet bereid
is om zich in te zetten om een mondiaal verbod.
Er zijn geen overtredingen geconstateerd naar aanleiding van het nationale
verbod. In sommige lidstaten van de EU is dierexperimenteel onderzoek naar
de mogelijke schadelijkheid van stoffen bestemd voor cosmetica en toiletartikelen
echter nog wel toegestaan. Toiletartikelen en cosmetica van buiten de EU of
van EU-lidstaten die nog dierproeven voor dit doel toestaan, kunnen op dit
moment nog in Nederland worden ingevoerd en verkocht worden. In de EU-Cosmeticarichtlijn
wordt met ingang van 11 maart 2009 een marktverbod ingesteld voor cosmetica
die zijn getest met behulp van huid- en oogirritatie onderzoeken bij dieren.
Een algeheel verbod in de Europese Unie volgt in 2013.De SP vraagt of het verbod op proefdieronderzoek
bij primaten niet kan worden verbreed naar andere soorten. Aangenomen dat hier wordt bedoeld andere soorten apen dan mensapen,
ondersteunt het kabinet het beleid dat er alles aan moet worden gedaan om
experimenten met overige primaten te voorkomen. Op dit moment zijn er echter
nog onvoldoende alternatieven beschikbaar en blijft onderzoek met primaten
nog noodzakelijk voor de opbouw van kennis over ziekten en voor de ontwikkeling
van medicijnen en vaccins tegen ernstige humane infectieziekten zoals HIV,
hepatitis, malaria en tuberculose.Onlangs heeft een aantal Europarlementariërs er bij de Commissie
en de Raad op aangedrongen om bij de herziening van de dierproevenrichtlijn
(86/609/EG) het gebruik van primaten voor wetenschappelijke experimenten te
beëindigen. Deze oproep zal een belangrijke rol spelen bij de herziening
van de richtlijn. De eventuele gevolgen hieruit passen volledig in deze context
van Europese discussie. Het herzieningsproces zal waarschijnlijk binnenkort
starten, het initiatief ligt bij de Europese Commissie.Tot slot vraagt de SP zich af wat er wordt gedaan met de boventallige dieren die worden gefokt, maar niet worden gebruikt
in onderzoek en of de minister voornemens is om deze dieren onderdak te verschaffen.
Zaken omtrent de «in voorraad gedode dieren» zijn uitgebreid aan
de orde geweest tijdens de beantwoording van de Kamervragen van de PvdD van
28 april 2008.In principe zijn alle dieren die in een proefdierfokkerij worden gefokt
potentiële proefdieren die ook werkelijk voor een proef gebruikt zullen
worden. Dat is de bedrijfsmatige doelstelling van een fokkerij, en dus ook de verantwoordelijkheid van de fokker. Juist vanuit dit bedrijfsmatige
perspectief lijkt het me voor een proefdierfokkerij niet rendabel om teveel
proefdieren te fokken.Inbreng PvdDDe PvdD vraagt zich af hoe het kabinet het evaluatierapport «Noodzakelijk
kwaad» beoordeelt. Wij zijn van mening dat de onderzoekers
wel degelijk een deugdelijk rapport hebben afgeleverd, maar dat er onvoldoende
draagvlak voor bestond in het veld. Met name over het punt openheid en openbaarheid
ontstond veel discussie. De onderzoekers hadden wellicht meer rekening kunnen
houden met de angst die er bij sommigen in de dierproevenwereld leeft, waardoor
zij terughoudend waren op dit punt. Draagvlak is noodzakelijk om aanpassingen
daadwerkelijk te kunnen doorvoeren. Daarom heeft de toenmalige minister van
VWS samen met de minister van LNV een uitgebreid traject gestart om met name
de organisaties te betrekken die hadden gereageerd op de evaluatie. Via dit
zgn. «bottom up-proces» zijn de belangrijkste aanbevelingen uiteindelijk
wel degelijk uitgewerkt, op een manier die aanvaardbaar is voor alle betrokkenen.Dat de kaders van de Algemene Wet Bestuursrecht
zijn niet van toepassing zouden zijn op de Wod, onderschrijven wij zeker niet.
De huidige Wod is een uitvloeisel van een EU-richtlijn. Die richtlijn is naar
behoren in de Wod geïmplementeerd. Zoals bekend wordt er in Brussel gewerkt
aan een nieuwe richtlijn. Via de Nederlandse inbreng zullen wij ons waar nodig
beijveren voor de modernisering van dit Europese kader. Uiteraard zullen daarbij
algemeen bestuursrechtelijke inzichten die ook terug te vinden zijn in de
Algemene wet bestuursrecht en de Wet openbaar van bestuur ten volle meegenomen
worden.Het meest omstreden gedeelte van de huidige wetgeving behelst het thema
openbaarheid. Ik wijs in dit verband ook op de beantwoording van kamervraag
2825, 2007–2008, 5719, van april 2008.De PvdD is van mening dat dierproeven een maatschappelijke aangelegenheid
vormen waar democratische controle op moet kunnen
worden uitgeoefend. Het is niet helemaal helder wat hier moet worden verstaan
onder democratische controle, maar zoals ik al aangaf in de antwoorden op
Kamervragen die op 9 september naar de Kamer zijn gestuurd, zijn wij
geen voorstander van een toets met betrokkenheid van het algemene publiek.
Dit zou ook praktisch niet uitvoerbaar zijn. In een Dierenexperimentencommissie
zijn alle relevante partijen voldoende vertegenwoordigd. De DEC’s beslissen
onafhankelijk over toestemming voor het verrichten van dierproeven. De ethische
toets heeft een belangrijke rol in de afweging die de DEC’s maken. Vanaf
volgend jaar zullen de jaarverslagen meer inzicht geven in de ethische afweging
die wordt gemaakt in de DEC’s.Het kabinet streeft naar meer openheid over
dierproeven. De Wod stelt echter geen minimale eisen aan de openheid. Met
de Code Openheid hebben de VSNU, KNAW en de NFU een belangrijke eerste stap
gezet. Draagvlak in het veld is nodig, maar kost tijd.Wanneer deze eerste ervaringen met het bieden van meer openheid leidt
tot serieuze en genuanceerde reacties, zal wellicht een volgende stap mogelijk
zijn.In de brief Beleidsvoornemens dierproeven staat dat gewerkt zal worden
aan openbaarheid op het niveau van projecten. In de DEC-jaarverslagen wordt
dus informatie gegeven op projectniveau. Openbaarmaking op het niveau van
individuele experimenten is niet uitvoerbaar, aangezien er dan over ruim 600 000
dierproeven afzonderlijk gerapporteerd zou moeten worden ieder jaar. Een belangrijke taak van de DEC’s is het uitvoeren van de ethische toetsing. Er is geen uitgeschreven algemeen ethisch
toetsingskader. Ik geloof niet dat dit willekeur in de hand werkt. Juist door
hun samenstelling en positie zijn de DEC’s in staat om deskundig en
meer in de diepte een aanvraag te beoordelen. Overigens zijn de ontwikkelingen
van de laatste jaren juist gericht op het creëren van meer uniformiteit
en uitwisseling tussen de DEC’s. Ook in de jaarverslagen komt dat straks
tot uiting.Er is overigens duidelijkheid over de doelen waarvoor dierproeven in elk
geval niet zijn toegestaan, omdat een Wod een limitatief aantal doelen stelt
waarvoor dierproeven in beginsel (na goedkeuring DEC) mogelijk zijn.De huidige DEC’s staan dicht bij de praktijk. Eén landelijke toetsingsautoriteit kan niet zonder veel vertraging
alle aanvragen in Nederland beoordelen. Tenzij er weer allerlei sub-DEC’s
worden opgericht, waardoor de eventuele voordelen van één landelijke
autoriteit weer teniet gedaan worden. De DEC’s werken nu aan scholing
(bijvoorbeeld een standaard cursus voor nieuwe DEC-leden), uitwisseling en
uniformering van registratie. De NVDEC is bezig met het bepalen van de functieprofielen
van de verschillende DEC-leden. Een voorstel hiervoor zal eind van dit jaar
klaar zijn en dan aan de Centrale Commissie Dierproeven ter advisering worden
voorgelegd. Voor meer uniformiteit, onafhankelijkheid, opbouw en bundeling
van expertise is het dus niet meer nodig één landelijke DEC
op te richten.Uit het toezicht van de VWA komen geen signalen
naar voren die ook maar enigszins wijzen op het veelvuldig voorkomen van vergrijpen.
Als er bij onaangekondigde inspecties overtredingen geconstateerd worden,
is een waarschuwing vrijwel altijd voldoende. Een misdraging kan zonder gevolg
blijven als er geen sprake van was opzettelijk of herhaaldelijk verkeerd handelen
en de vergunninghouder na de waarschuwing direct de noodzakelijke verbeteringen
in gang zet.Inzet van strafrechtelijke handhaving is tot nu toe nooit nodig geweest.De Partij voor de Dieren (PvdD) vraagt of het kabinet kan aangeven welke
criteria en toetsingskaders zijn gehanteerd voor het bepalen van het «maatschappelijk
belang» van het onderzoek waarvoor de afgelopen jaren vergunningen voor
het genetisch manipuleren van dieren zijn afgegeven?
Voorts wordt gevraagd of het kabinet kan aangeven of, en zo ja hoe vaak, een
positief advies van de Commissie biotechnologie bij dieren over een aangevraagde
vergunning door de rechter is herroepen?Voordat de CBD in 1997 met haar werk begon heeft een groep ethici onder
leiding van Frans Brom zich gebogen over de vraag hoe het toetsingskader van
de CBD eruit zou moeten zien. Het resultaat van hun werk was het rapport «Het
toetsen van biotechnologische handelingen bij dieren». Met dit rapport
als uitgangspunt heeft de CBD het toetsingskader in een aantal stappen verdeeld.
Aan die stappen worden telkens per paragraaf in de adviezen van de CBD inhoud
gegeven. Die stappen zijn:1. Het substantieel maatschappelijk belang van het onderzoek2. Zijn er reële alternatieven?Indien één van voorgaande stappen negatief beantwoord wordt,
wordt de beoordelingsprocedure gestopt.3. Schade aan gezondheid en welzijn4. Integriteit5. De finale afwegingDaarnaast wordt in de adviezen vaak nog ingegaan op een aantal specifieke
items, zoals de technieken die de aanvrager wil gebruiken, de aantallen dieren
die de aanvrager wil gebruiken, de periode waarbinnen de genetische modificatie
moet plaatsvinden. Op dit moment is de CBD bezig om het toetsingskader, mede
met het oog op de voorgestane afronding van haar werkzaamheden, te evalueren. Uit het evaluatierapport van het Besluit Biotechnologie bij Dieren uit
2005 blijkt dat sinds 1997 er zo’n 200 adviezen opgesteld zijn, waarvan
in 30 gevallen een beroep is aangetekend bij het College van beroep voor het
bedrijfsleven. In 3 gevallen is een besluit door de rechter vernietigd. Dit
beeld is tot op heden niet veranderd.De PvdD vraagt het kabinet hoe het te rijmen is dat ondanks het afschaffen
van de openbaarheid en de mogelijkheden om een vergunning voor te leggen aan
een rechter in geval van dierproeven waarbij dieren genetisch gemanipuleerd
worden het kabinet toch vindt dat het Besluit biotechnologie bij dieren niet
veel meer toevoegt aan een betere bescherming van proefdieren. Voorts vraagt
de PvD of het kabinet streeft naar een betere bescherming van proefdieren,
en zo ja, op welke wijze dit streven vorm gegeven zal worden?Het kabinet is er veel aangelegen de ethische toetsing bij biotechnologische
handelingen blijvend zorgvuldig uit te voeren. Hiertoe zal het door de CBD
ontwikkelde toetsingskader door DEC’s ook gehanteerd gaan worden. Het
BBD heeft de aandacht voor de positie van het dier expliciet en onvermijdelijk
gemaakt. Deze positie wordt ook onder de Wod gegarandeerd.De PvdD vraagt of het kabinet kan aangeven welke technieken op dit moment
worden gebruikt voor de genetische manipulatie van dieren, en hoezeer de dieren
daarvan te lijden hebben? En of het kabinet kan aangeven welke ingrepen worden
toegepast op (genetisch gemanipuleerde) proefdieren, zoals de staart-, ooren
teenknip, en welke alternatieven mogelijk zijn voor deze ingrepen? Is het
kabinet bereid pijnlijke ingrepen op proefdieren, louter ter identificatie,
te verbieden?In de jaarverslagen van de CBD wordt steeds ingegaan op gehanteerde technieken.
Ten algemene adviseert de CBD alleen positief als zij overtuigd is dat het
welzijn en gezondheid van de proefdieren niet ingrijpend worden aangetast.
Indien een nieuwe technieken worden geïntroduceerd en de CBD niet overtuigd
is van de effecten op de proefdieren vraagt zij eerst een proof of principle
uit te voeren alvorens de techniek breed toe te passen.Ten aanzien van de ingrepen zijn teenknippen op grond van het Ingrepenbesluit
toegestaan. Hierover is de Tweede Kamer eerder op 26 juni 2008 geïnformeerdOok voor het antwoord op het aantal dieren dat «in voorraad»
wordt gedood, verwijs ik u naar de antwoorden op Kamervragen van 26 juni
2008.De PvdD heeft vele feitelijke vragen gesteld naar aanleiding van de deskstudy naar primaten: gesteld wordt dat gegevens over
in Nederland aanwezige fokkolonies ontbreken (soorten, hoeveel primaten).
Deze gegevens zijn echter wel in Zodoende te vinden,
er worden namelijk geen andere soorten gefokt dan er worden gebruikt.Er is geen informatie beschikbaar over de 5 tot 10% van de gebruikte
dieren die niet uit fokcentra binnen de EU komen. Eén van de suggesties
in het rapport is de huidige fokkolonies minimaal op het huidige niveau te
handhaven en eventueel iets te verhogen. Dat laatste zou kunnen voorkomen
dat apen uit Azië moeten worden overgebracht. Dit scheelt reizen en dus
stress voor de dieren.In de studie wordt geconstateerd dat er meer hoger ongerief is gescoord.
Dit kan deels worden verklaard door subjectiviteit van de meting, met andere
woorden doordat de verzorgers een primaat sneller hoger scoren.De deskstudy geeft aan dat het gebruik van primaten in onderzoek meer
ethische bezwaren oplevert dan het gebruik van andere diersoorten en dat (niet gevalideerde) alternatievenmethoden door toelatende instanties
voorzichtigheidshalve niet worden geaccepteerd. De PvdD vraagt het kabinet
aan te geven om welke methoden het hier gaat en welke inspanningen zijn verricht
om de validatie rond te krijgen en welke maatregelen worden getroffen om deze
situatie te veranderen. Hier worden twee zaken onterecht aan elkaar verbonden.
De opzet van het programma Dierproeven Begrensd III draagt eraan bij dat al
in het begin van het traject rekening wordt gehouden met validatie en acceptatie.De Nederlandse overheid ondersteunt het beleid dat er alles aan moet worden
gedaan om experimenten met overige primaten te voorkomen. Op dit moment zijn
er echter nog onvoldoende alternatieven beschikbaar en blijft onderzoek met
primaten nog noodzakelijk voor de opbouw van kennis over ziekten en voor de
ontwikkeling van medicijnen en vaccins tegen ernstige humane infectieziekten
zoals HIV, hepatitis, malaria en tuberculose.Onlangs heeft een aantal Europarlementariërs er bij de Commissie
en de Raad op aangedrongen om bij de herziening van de dierproevenrichtlijn
(86/609/EG) het gebruik van primaten voor wetenschappelijke experimenten te
beëindigen. Deze oproep zal een belangrijke rol spelen bij de herziening
van de richtlijn. De eventuele gevolgen hieruit passen volledig in deze context
van Europese discussie. Het herzieningsproces zal waarschijnlijk binnenkort
starten, het initiatief ligt bij de Europese Commissie.EFSA heeft advies uitgebracht over drie groepen ongewervelden. De PvdD vraagt zich af waarom het kabinet dat advies uit voorzorg
niet alvast overneemt. De cyclostomata vallen echter al onder de Wod en worden
niet gebruikt, zo blijkt uit de jaarverslagen van de afgelopen jaren. Inktvissen
zijn niet gevonden bij de deskstudy en decapoda crusteae ook maar zeer beperkt.
Het uitgangspunt is verder dat er Europese harmonisatie komt met betrekking
tot welke ongewervelde diersoorten onder de strekking van de wetgeving gaan
vallen.De langetermijn doelstellingen voor de reductie van het gebruik van het
aantal proefdieren zijn opgenomen in de VWS Begroting 2006 (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2005–2006, 30 300 hoofdstuk XVI, nr. 2 pagina 34).
De streefwaarde is dat er in 2010 nog maximaal 600 000 dierproeven uitgevoerd
zullen worden.Het Nationaal Kenniscentrum Alternatieven
zal structureel worden gefinancierd en de formatie zal (beperkt) worden uitgebreid
zodat het NKCA haar taken ook zal kunnen uitvoeren. Het NKCA zal onder andere
een taak krijgen op het gebied van scholing (de periodieke bijscholing van
de deskundigen voor alternatieven in de DEC’s en het verzorgen van het
onderdeel 3V-alternatieven in de cursus Proefdierkunde). Het Britse National
Centre for the Replacement, Refinement and Reduction of Animals in Research
(NC3R’s) is groter dan het NKCA zal worden, zowel in budget als in menskracht.
Het budget voor NC3R’s bedroeg in 2007 ongeveer € 2,7 mln.
Een aantal van de programma’s waar ze aan werken zijn: use of animals
in industry; experimental design and statistical analysis; supporting animal
technicians; non-human primates; GM mouse welfare assessment.De coördinatie in het beleid op alternatieven zal worden gedaan in
de interdepartementale werkgroep en stuurgroep die inmiddels gestart zijn.
Daarnaast zal het op te richten Maatschappelijk Klankbord voorzien in de expertise
en kennis vanuit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, fundamenteel onderzoek
en de samenleving. Ik onderken dat het zinnig zou zijn om meer informatie uit te wisselen
onder onderzoekers, over dierproeven die niet het gewenste resultaat hebben
opgeleverd, zodat dubbelingen zoveel mogelijk worden voorkomen. Onder artikel
14 functionarissen gebeurt dat informeel al wel. Ik wil in overleg met het
veld bezien hoe we kunnen stimuleren dat dit soort dubbelingen voorkomen worden.Het ASAT-initiatief kan een belangrijke rol
spelen in het stimuleren van de ontwikkeling van alternatieven voor dierproeven.
Bij ASAT zijn naast het VWS de ministeries van OCW, VROM, LNV, EZ en Defensie
betrokken. Om ASAT een concrete doorstart te geven heb ik SenterNovem inmiddels
gevraagd om hiervoor een Innovatieprogramma neer te zetten. Voor de uitvoering
van dit Innovatieprogramma stel ik voor 2008 en 2009 € 1 200 000,–
beschikbaar.Vooralsnog is dit alleen een VWS initiatief. Ik spreek de goede hoop uit
dat andere partijen zullen aanhaken. Senternovem heeft ook nadrukkelijk de
opdracht gekregen om naar andere financiers te zoeken, zodat dit initiatief
kan worden voortgezet en verbreed.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Joldersma
(CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers
(VVD), Omtzigt (CDA), Smilde (CDA), Koşer Kaya (D66), Willemse-van
der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven (SP), Wolbert
(PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV), Leijten
(SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap (GL) en
Vacature (SP).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Uitslag (CDA), Ormel (CDA), van Dijken (PvdA), Verdonk (Verdonk), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Atsma (CDA), Vietsch (CDA), Van der Ham (D66), Aasted-Madsen-van
Stiphout (CDA), Gill’ard (PvdA), Ferrier (CDA), Langkamp (SP), Vermeij
(PvdA), Arib (PvdA), Kamp (VVD), Thieme (PvdD), Bosma (PVV), Luijben (SP),
Tichelaar (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL) en De Wit (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30168-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl