Wijziging Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 i.v.m. opneming opvanginstrument voor levensverzekeraars; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26705, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26705 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. ALGEMEEN 1. Inleiding 1.1 Voorgeschiedenis1.2 Plaats van het opvanginstrument in het normatieve
toezicht2. Het opvanginstrument 2.1 De inwerkingstelling en de maatregelen2.2 De opvanginstelling en het opvangplan2.3 De benodigde middelen2.4 Publiciteit en snelheid van handelen2.5 Procedurele waarborgen en rechterlijke machtiging3. Reikwijdte4. Het opvanginstrument in relatie tot een garantieregeling5. Europeesrechtelijke aspecten6. Gevolgen voor verzekeraars en verzekeringnemers7. Effecten op de concurrentieverhoudingen8. Gevolgen voor de Verzekeringskamer9. Financiële gevolgen voor de Rijksbegroting10. Ingewonnen adviezen B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL I ABCD Artikel 147aArtikel 147bArtikel 147cArtikel 147dArtikel 147eArtikel 147hArtikel 147iArtikel 147jArtikel 147kArtikel 147lArtikel 147mArtikel 147nEF Artikel 164aArtikel 164bArtikel 164cGHIJ, K en MOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26705Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 705Wijziging van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 teneinde
daarin een opvanginstrument voor levensverzekeraars op te nemennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING A.Algemeen2 1.Inleiding21.1Voorgeschiedenis21.2Plaats
van het opvanginstrument in het normatieve toezicht32.Het
opvanginstrument42.1De inwerkingstelling en de maatregelen42.2De
opvanginstelling en het opvangplan62.3De benodigde middelen62.4Publiciteit
en snelheid van handelen82.5Procedurele waarborgen en rechterlijke
machtiging83.Reikwijdte94.Het opvanginstrument
in relatie tot een garantieregeling95.Europeesrechtelijke
aspecten106.Gevolgen voor verzekeraars en verzekeringnemers117.Effecten
op de concurrentieverhoudingen128.Gevolgen voor de Verzekeringskamer129.Financiële
gevolgen voor de Rijksbegroting1210.Ingewonnen adviezen13   B.Artikelsgewijze
toelichting13A. ALGEMEEN 1. Inleiding 1.1 VoorgeschiedenisNaar aanleiding van het faillissement van N.V. Levensverzekering Maatschappij
Vie d'Or heeft ondergetekende de gebeurtenissen geëvalueerd1 en vervolgens de uit die evaluatie voortvloeiende maatregelen geïnventariseerd2. Bij de evaluatie zijn betrokken de op grond van artikel 170 van de Wet
toezicht verzekeringsbedrijf 1993 (Wtv 1993) voorgeschreven verslaglegging
door de Verzekeringskamer en het onderzoek van de tijdelijke commissie Toezicht
Verzekeringskamer (Commissie Ybema).In het Tweede tussentijdse verslag van de Verzekeringskamer inzake Vie
d'Or heeft de Verzekeringskamer aanbevelingen gedaan voor wijzigingen in en
aanvullingen op de geldende wettelijke voorschriften. Het onderzoek van de
Commissie Ybema heeft geresulteerd in het rapport «Verzekerd van toezicht»3. Daarin wordt onder meer geconcludeerd dat met betrekking
tot de procedures omtrent intrekking van de vergunning, de noodregeling en
het faillissement de Verzekeringskamer over voldoende wettelijke mogelijkheden
beschikt om de noodzakelijke beslissingen te nemen. De Commissie Ybema is
het eens met de aanbeveling van de Verzekeringskamer in het Tweede tussentijdse
verslag inzake Vie d' Or dat onderzocht moet worden of, en zo ja hoe, de Verzekeringskamer
met een snelle toetsing vooraf door de rechter de bevoegdheid zou kunnen krijgen
om een verzekeraar te dwingen zijn portefeuille over te dragen voordat de
situatie dusdanig is verslechterd dat korting van de rechten van polishouders
noodzakelijk is4.In lijn met de aanbevelingen in het rapport van de Commissie Ybema hebben
de Verzekeringskamer en het Verbond van Verzekeraars in oktober 1995 voorgesteld
een opvangregeling uit te werken die polishouders een betere bescherming biedt
voor het geval een levensverzekeraar financieel in de gevarenzone komt. Voor
die uitwerking is vervolgens een werkgroep van beide organisaties ingesteld.Op 17 december 1996 hebben de besturen van de Verzekeringskamer en van
het Verbond van Verzekeraars ondergetekende het rapport van de werkgroep opvangregeling
aangeboden. Het daarin voorgestelde opvanginstrument beoogt de Verzekeringskamer
de mogelijkheid te bieden om een aantal specifieke maatregelen ten aanzien
van een verzekeraar te nemen nog voordat sprake is van een situatie dat de
noodregeling toegepast zou moeten worden. De voorgestelde maatregelen bestonden
uit het verlenen van verplichte solvabiliteitssteun, verplichte herverzekering
van (een deel van de) portefeuille of verplichte overdracht van de portefeuille.
Verplichte portefeuille-overdracht of verplichte herverzekering zou gepaard
kunnen gaan met verplichte solvabiliteitssteun.Het rapport van de werkgroep opvangregeling is door ondergetekende aangeboden
aan de Tweede Kamer5. Daarbij werd aangegeven
dat een opvangregeling voor levensverzekeraars een nuttig additioneel toezichtsinstrument
zou zijn waarvoor een wettelijke grondslag vereist is. Een aantal aspecten
van technische en juridische aard dienden nog wel nader uitgewerkt en ingevuld
te worden. Met het onderhavige voorstel wordt voorzien in deze wettelijke
vastlegging en uitwerking.Bij deze nadere uitwerking zijn ook de (Europeesrechtelijke) mededingingsregels
in ogenschouw genomen. Hiervoor heeft onder meer overleg met de Europese Commissie
plaatsgevonden. Een en ander heeft tot resultaat gehad dat het wetsvoorstel
op een onderdeel afwijkt van het eerdergenoemde rapport van de Verzekeringskamer
en het Verbond. De maat- regel van solvabiliteitssteun aan de in problemen
verkerende verzekeraar is in het wetsvoorstel niet opgenomen (zie
verder ook paragraaf 5). Hoewel dit een beperking inhoudt van het aantal
toe te passen maatregelen wordt de kern van het instrument daarmee echter
niet aangetast. De toe te passen maatregelen geven de Verzekeringskamer voldoende
instrumenten om ten behoeve van de polishouders te kunnen interveniëren. 1.2 Plaats van het opvanginstrument in het normatieve
toezichtHet bedrijfseconomisch toezicht op verzekeraars in Nederland kent van
oudsher een uitgesproken marktgerichte oriëntatie. Zo wordt bijvoorbeeld
op de sector toegezien door middel van een op marktconforme instrumenten stoelend,
zogenoemd normatief toezichtsysteem. Een dergelijk toezichtsysteem richt zich
op de financiële soliditeit van de instellingen en niet op producten
of prijzen. Kort gezegd zijn verzekeraars in ons land in beginsel vrij om
hun bedrijfsbeleid (met name polisvoorwaarden en tarieven) naar eigen inzicht
te bepalen, mits wordt voldaan aan solvabiliteitseisen, beleggings- en rapportagevoorschriften
en dergelijke. Dit toezicht heeft mede bijgedragen aan de vorming van een
concurrerende verzekeringsmarkt, gekenmerkt door een groot aantal aanbieders,
een hoge verzekeraarsdichtheid, lage premies en een gevarieerd en innovatief
productaanbod. Het normatieve toezichtsysteem is vanaf medio 1994 in de gehele
Europese Unie ingevoerd met de derde generatie verzekeringsrichtlijnen1. Deze richtlijnen dragen bij aan het tot stand brengen
van een interne markt voor verzekeraars. Het ontstaan van de interne markt
op verzekeringsgebied heeft de dynamiek van de markt vergroot hetgeen zich
onder meer uit in intensievere concurrentie, zowel nationaal als internationaal.
Naast kansen voor de verzekeraars levert dit echter ook risico's op. De verhevigde
concurrentie kan z'n uitdrukking vinden in scherpere prijzen van de producten
en kan een neerwaartse druk op de winstmarges geven. Deze scherpere concurrentie
houdt ook risico's in voor de polishouders. Deze ontwikkelingen vragen een
nadere invulling van het toezicht. Vanuit de eis dat de solvabiliteit van
de verzekeraar op korte en lange termijn gewaarborgd moet zijn, wordt het
toezicht door de Verzekeringskamer meer pro-actief en prospectief2. Bij deze ontwikkeling past het opvanginstrument voor
levensverzekeraars, te weten een additioneel toezichtsinstrument dat kan worden
ingezet als andere toezichtsinstrumenten onvoldoende het gewenste effect sorteren
en de ontwikkelingen bij een verzekeraar dermate negatief zijn dat bij ongewijzigd
beleid op termijn voor een deconfiture moet worden gevreesd.Artikel 138 van de Wtv 1993 geeft de toezichtsinstrumenten voor het geval
de aanwezige solvabiliteitsmarge onvoldoende is, respectievelijk het garantiefonds
is gedaald of naar het oordeel van de Verzekeringskamer zal dalen beneden
het vereiste garantiefonds3. In die gevallen dient
een saneringsplan, respectievelijk een financieringsplan voor toestemming
aan de Verzekeringskamer overgelegd te worden. Uit deze plannen moet blijken
op welke wijze en binnen welke termijn de solvabiliteitsmarge weer op de vereiste
omvang zal worden gebracht. Indien de verzekeraar er niet in slaagt aan het
financieringsplan te voldoen, danwel het plan naar het oordeel van de Verzekeringskamer
onvoldoende is, dan is het momenteel bijna onvermijdelijk dat de vergunning
van de verzekeraar wordt ingetrokken en de noodregeling wordt toegepast. Aan
een dergelijke ingrijpende maatregel zijn bezwaren verbonden. De activa van
de verzekeraar moeten dan worden gewaardeerd op liquidatiebasis, hetgeen veelal
een lagere waardering van die activa betekent. Dit kan ertoe leiden dat de
rechten van de polishouders moeten worden gekort.Hierbij komt het toezichthoudersdilemma naar voren. Indien een onder toezicht
staande instelling in de problemen geraakt, doet zich de vraag voor welke
lijn de toezichthouder in het belang van de polishouders moet kiezen.
Enerzijds worden hun belangen gediend door onverkorte toepassing van de bij
of krachtens de Wtv 1993 gestelde (financiële) normen, hetgeen intrekking
van de vergunning(en) kan betekenen. Anderzijds is het evenzeer in hun belang
dat de continuïteit van de bedrijfsvoering zo lang mogelijk wordt gehandhaafd.
Deze doelstellingen kunnen haaks op elkaar staan. Het te vroeg laten vallen
van het doek (in de zin van het intrekken van de vergunning) kan de belangen
van de polishouders ernstig schaden. Een beleid dat bij het niet voldoen aan
de financiële normen te snel aanstuurt op een liquidatiescenario leidt
immers met een grote mate van zekerheid tot financieel nadeel voor de polishouders.
Dit moet afgewogen worden tegen de kans dat een portefeuille zonder nadeel
voor de polishouders door een moeilijke periode geloodst kan worden. Uiteraard
moet hierbij worden benadrukt dat aan de «going concern»-benadering
het risico is verbonden dat uiteindelijk de continuïteit toch niet kan
worden gewaarborgd.Met het opvanginstrument wordt de «going concern»-benadering
versterkt, zodat de kans dat de noodregeling moet worden uitgesproken wordt
verkleind. De Verzekeringskamer wordt in de gelegenheid gesteld om de continuïteit
van de verzekeraar of diens portefeuille zo veel mogelijk zeker te stellen.
Het toezichthoudersdilemma wordt derhalve gemitigeerd door het opvanginstrument. 2. Het opvanginstrument 2.1 De inwerkingstelling en de maatregelenHet opvanginstrument is een additioneel toezichtsinstrument dat gebruikt
kan worden indien:– de andere instrumenten geen of onvoldoende effect (meer) sorteren
en bij ongewijzigd beleid gevreesd moet worden voor een deconfiture van de
verzekeraar;– het nog geen uitzichtloze situatie betreft, dat wil zeggen de
portefeuille nog levensvatbaar wordt geacht.Het betreft aldus de situatie dat de solvabiliteitsmarge van de verzekeraar
lager is dan wettelijk vereist1 en deze marge
is gedaald of naar het oordeel van de Verzekeringskamer zal dalen beneden
het vereiste garantiefonds. Wanneer de ontwikkelingen zodanig zijn dat de
Verzekeringskamer aan het op grond van artikel 138 van de Wtv 1993 vereiste
financieringsplan de toestemming weigert2, kan
het opvanginstrument gebruikt worden indien de portefeuille door de Verzekeringskamer
nog levensvatbaar wordt geacht.De levensvatbaarheid van een (bestaande portefeuille van) een verzekeraar
komt tot uitdrukking in de toekomstige winstgevendheid van die portefeuille.
Deze winstgevendheid kan op basis van een zogenaamde embedded value-berekening
worden bepaald als de gecumuleerde naar tijdswaarde bemeten netto winsten
op de bestaande verzekeringen. Als bronnen voor de netto winstgevendheid zijn
in aanmerking te nemen de te verwachten positieve marges tussen de voor de
vaststelling van de verzekeringsverplichtingen op prudente wijze door de verzekeraar
te kiezen verzekeringstechnische grondslagen en de realistische grondslagen
volgens welke het verzekeringsproces zich in de toekomst naar verwachting
zal voltrekken. Daarbij dient in ogenschouw te worden genomen dat de positieve
marges slechts gedeeltelijk aan de netto winstgevendheid kunnen bijdragen;
een deel van de positieve marges is namelijk benodigd voor de instandhouding
van de vereiste solvabiliteitsmarge voor de bestaande portefeuille. Levensvatbaarheid
van een verzekeraar (of diens portefeuille) veronderstelt derhalve voldoende
herstel van de financiële positie op basis van een positieve winstverwachting
omtrent de bestaande portefeuille.Wordt de portefeuille niet meer levensvatbaar geacht dan is de situatie dermate slecht dat een opvang als preventief instrument niet meer
zou helpen tegen een deconfiture en is de noodregeling het aangewezen instrument.
Gezien het meer prospectieve en pro-actieve toezicht dat de Verzekeringskamer
tegenwoordig uitoefent, mag worden verwacht dat laatstbedoelde situatie zich
slechts bij hoge uitzondering zal voordoen. Vroegtijdige signalering door
de Verzekeringskamer van negatieve ontwikkelingen zal haar in staat stellen
om in een relatief vroegtijdig stadium corrigerende maatregelen te nemen.Om in geval van negatieve ontwikkelingen, terwijl er wel een levensvatbare
portefeuille is, de situatie ten goede te kunnen keren biedt het opvanginstrument
twee maatregelen (in oplopende graad van ingrijpendheid): verplichte herverzekering
van (een deel van) de portefeuille en verplichte overdracht van de portefeuille.
Verplichte herverzekering komt in aanmerking wanneer er voldoende vertrouwen
bestaat in het management van de verzekeraar. In geval van verplichte overdracht
van de portefeuille ontbreekt dit vertrouwen. De verzekeringsverplichtingen
worden op zich nog volledig gedekt door de ge-earmarkte activa. De levensvatbaarheid
van de verzekeraar staat evenwel ter discussie doordat derde-schuldeisers
door beslaglegging op de ge-earmarkte activa een eventuele opvang kunnen doorkruisen.
Bij verplichte portefeuille-overdracht wordt de gehele portefeuille overgedragen
aan de opvanginstelling, gedeeltelijke portefeuille-overdracht is niet mogelijk.
De opvanginstelling dient er voor te zorgen dat de solvabiliteitsmarge op
het wettelijk vereiste niveau gebracht wordt. Dit wordt gerealiseerd via toevoeging
van solvabiliteit aan de opvanginstelling door alle in Nederland onder toezicht
staande levensverzekeraars (zie paragraaf 2.3). De voorgestelde maatregelen
en criteria wijken op één onderdeel af van de aanbevelingen
van de werkgroep opvangregeling van de Verzekeringskamer en het Verbond van
Verzekeraars. In verband met Europeesrechtelijke mededingingsaspecten is de
maatregel van solvabiliteitssteun aan de in problemen verkerende verzekeraar
niet opgenomen in het wetsvoorstel. In paragraaf 5 wordt hier nog nader
op ingegaan.Alvorens het opvanginstrument daadwerkelijk in werking te kunnen stellen,
dient de Verzekeringskamer een vertrouwenscommissie te horen. Voor het toepassen
van de meest ingrijpende maatregel, de verplichte overdracht van de portefeuille,
is verder nog een rechterlijke machtiging vereist.Bovengenoemde vertrouwenscommissie is een statutair orgaan van de Verzekeringskamer.
De vertrouwenscommissie vormt een waarborg op het in werking stellen van het
opvanginstrument en kan een nuttige bijdrage leveren aan het goede verloop
van het opvanginstrument. Doordat de vertrouwenscommissie deel uit maakt van
de Verzekeringskamer zijn de leden ook aan de voor de Verzekeringskamer geldende
geheimhoudingsbepalingen gebonden. De leden van de commissie dienen over voldoende
ervaring te beschikken en gezag te hebben in de financiële wereld in
het algemeen en de levensverzekeringsbranche in het bijzonder.
Overigens behoeft een lid van de commissie niet alle genoemde kwaliteiten
in zich te verenigen, maar de commissie als geheel wel. Uitgangspunt is verder
dat de voor te dragen personen van onbesproken gedrag zijn en bij voorkeur
geen directe band (meer) hebben met een verzekeraar. De benoeming van de leden,
die geschiedt door de Minister van Financiën op voordracht van de Verzekeringskamer
en de representatieve organisaties van verzekeraars, zal in beginsel slechts
gelden voor een beperkte tijd aangezien zij wel voeling met de markt zullen
moeten hebben. Deze eisen zullen worden vastgelegd in de statuten van de Verzekeringskamer,
die aan ministeriële goedkeuring zijn onderworpen. Het voornemen van
de Verzekeringskamer is de vertrouwenscommissie uit maximaal vijf personen
te laten bestaan. 2.2 De opvanginstelling en het opvangplanVoor elke in problemen verkerende verzekeraar die zal worden opgevangen,
wordt een speciale rechtspersoon opgericht, een zogenaamde opvanginstelling.
Dit is een naamloze vennootschap die, zo is de bedoeling, opgericht wordt
door het Verbond van Verzekeraars. De aandelen van de opvanginstelling zullen
door de oprichter gehouden worden. Wanneer het opvanginstrument in werking
wordt gesteld en solvabiliteit aan de opvanginstelling is verstrekt, zullen
de aandelen middellijk gehouden worden door alle bijdragende verzekeraars,
naar rato van hun bijdrage. Hiermee wordt verzekerd dat alle desbetreffende
verzekeraars, die tenslotte via de opvanginstelling moeten bijdragen aan de
opvang, voldoende zeggenschap hebben. Tevens wordt hierdoor geregeld dat leden
en niet-leden van het Verbond hun invloed kunnen laten gelden. Nadere afspraken
hierover (met name wat betreft aandeelhouderschap en participatie van alle
levensverzekeraars en wat betreft het bestuur van de opvanginstelling) worden
vastgelegd in een te sluiten convenant tussen de Verzekeringskamer, het Verbond
van Verzekeraars en ondergetekende.De opvanginstelling heeft tot taak het uitvoeren van de door de Verzekeringskamer
vastgestelde maatregelen.Om duidelijkheid te scheppen over hetgeen moet geschieden wordt door de
Verzekeringskamer, gehoord de vertrouwenscommissie, een zogenaamd opvangplan
opgesteld. Hierbij kan assistentie worden gevraagd van de opvanginstelling.
De vorm en voorwaarden waaronder de verplichte herverzekering plaatsvindt
worden evenwel opgesteld door de opvanginstelling. Hiermee wordt gerealiseerd
dat deze herverzekering tegen marktconforme voorwaarden plaatsvindt. Wel is
het zo dat de Verzekeringskamer moet instemmen met de voorwaarden om te toetsen
of hiermee de solvabiliteitspositie voldoende gewaarborgd wordt of dat bijvoorbeeld
alleen portefeuille-overdracht realiseerbaar blijkt. De voorwaarden voor herverzekering
maken uiteindelijk deel uit van het opvangplan dat door de Verzekeringskamer
wordt vastgesteld.In het opvangplan zal bijvoorbeeld worden aangegeven welke vorm(en) van
opvang benodigd is (zijn) en hoeveel middelen daarmee gemoeid zullen zijn.
Het opvangplan zal ook duidelijkheid moeten verschaffen over de wijze waarop
de gekozen variant van opvang vorm zal worden gegeven. Het moge duidelijk
zijn dat het opvangplan de verzekeraar in geval van verplichte herverzekering
niet ontslaat van zijn verplichting zijn financiële situatie weer gezond
te maken. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat hij alleen producten met een gering
beslag op de solvabiliteitsmarge zal voeren, dat er kostenreducties zullen
plaatsvinden en dat de tarieven worden bijgesteld. Ook kan de verzekeraar
streven naar een vrijwillige portefeuille-overdracht van de verliesgevende
posten en naar herkapitalisatie. Tenslotte zou hij ook overname door een andere
verzekeraar kunnen overwegen.Aangezien de omstandigheden gedurende het uitvoeren van het plan kunnen
wijzigen, bijvoorbeeld omdat het rendement op de beleggingen onverwacht gunstiger
of ongunstiger uitpakt kan het plan gedurende de looptijd worden aangepast.
In dat geval dient de Verzekeringskamer de vertrouwenscommissie te horen. 2.3 De benodigde middelenTeneinde de opvangmaatregel uit te kunnen voeren moeten daarvoor ook de
middelen voorhanden zijn. Het betreft hier met name de additionele middelen
die ter beschikking moeten worden gesteld aan de opvanginstelling na de verplichte
portefeuille-overdracht, zodat deze kan voldoen aan de wettelijke solvabiliteitsvereisten.
Het benodigde bedrag, in de zin van vermogensbestanddelen, wordt vastgesteld
door de Verzekeringskamer en omgeslagen over de levensverzekeraars
waarop de Verzekeringskamer toezicht houdt. Dit zijn tevens de verzekeraars
die potentieel onder de toepassing van het opvanginstrument kunnen vallen.
Het voornemen bestaat om bij ministeriële regeling te bepalen dat de
omslag plaatsvindt naar rato van het bruto premie-inkomen van iedere afzonderlijke
verzekeraar ten opzichte van het totale bruto premie-inkomen van alle betrokken
levensverzekeraars. Het maximale bedrag dat per opvangsituatie beschikbaar
kan worden gesteld en derhalve per opvangsituatie kan worden omgeslagen over
de levensverzekeraars, bedraagt 200 miljoen gulden. De Verzekeringskamer legt
ter inning aan de desbetreffende verzekeraars een aanslag op, welke voldaan
dient te worden aan de opvanginstelling.Naast een maximum per probleemsituatie bestaat er ook een cumulatief maximum
van 400 miljoen gulden. Daarbij is wel bepaald dat het totale bedrag waarvoor
een aanmerkelijk risico wordt gelopen dat het niet wordt terugbetaald, maximaal
200 miljoen gulden kan bedragen. Dit wordt berekend via een inschatting van
de kans op terugbetaling. Hiermee wordt beoogd de maximale financiële
verplichtingen voor verzekeraars te regelen conform het in het rapport van
de werkgroep opvangregeling beschreven mechanisme1.
Genoemde bedragen stemmen overeen met die in het rapport van de werkgroep
opvangregeling. De bedragen worden overigens na inwerkingtreding van de wet
eenmaal per jaar aangepast aan de ontwikkelingen van de totale vereiste solvabiliteitsmarge
van de betrokken levensverzekeraars. Wanneer het totale premie-inkomen van
de in Nederland onder toezicht staande levensverzekeraars is gegroeid, dan
stijgen het volgende jaar de maximumbedragen met een vergelijkbaar percentage.
Voor de vaststelling door de Verzekeringskamer van het bedrag dat in een voorkomend
geval ter beschikking kan worden gesteld, wordt rekening gehouden met de voor
eerdere opvangsituaties uitstaande middelen (verstrekte middelen minus de
terugbetalingen) en met de risicodragendheid van de uitstaande middelen.Nadat de maatregelen ten aanzien van de in problemen verkerende verzekeraar
zijn genomen, zal na verloop van tijd de financiële situatie van de verzekeraar
danwel de portefeuille bij de opvanginstelling naar verwachting weer gezond
zijn. Vanaf dat moment, of zoveel eerder als haar financiële positie
dat toelaat, kan de opvanginstelling, na aftrek van de door haar gemaakte
kosten, aanvangen met het terugbetalen van de door haar ontvangen middelen
aan de verzekeraars die hebben bijgedragen. In geval van verplichte herverzekering
wordt het wettelijk verplichte startkapitaal van de opvanginstelling aan die
instelling ter beschikking gesteld; er worden echter geen middelen aan de
in problemen verkerende verzekeraar verstrekt. Derhalve is in die situatie
nauwelijks sprake van terugbetalingen. Bij herverzekering worden namelijk
de risico's die de verzekeraar heeft geaccepteerd geheel of ten dele door
de opvanginstelling overgenomen. Hierdoor verbetert de solvabiliteit van de
verzekeraar, waardoor hij weer aan de wettelijke eisen zou kunnen voldoen.
De verzekeraar betaalt voor de herverzekering een premie, waarin ook de kosten
voor de opvanginstelling begrepen zijn.In geval van verplichte portefeuille-overdracht dient de opvanginstelling
zo nodig te voorzien in de wettelijk vereiste solvabiliteitsmarge. De daarvoor
benodigde financiële middelen dienen derhalve door de opvanginstelling
aan de bijdragende verzekeraars te worden terugbetaald. De Verzekeringskamer
stelt hiertoe, gehoord de vertrouwenscommissie, een vergoedingsplan op. Het
plan is uiteraard gebaseerd op de financiële ruimte die de opvanginstelling
heeft voor betalingen en kan gedurende de looptijd door de Verzekeringskamer
worden gewijzigd indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven. 2.4 Publiciteit en snelheid van handelenHet feit dat het opvanginstrument een toezichtsinstrument betreft, brengt
met zich dat de toepassing ervan zonder publiciteit plaatsvindt. Dit is essentieel
voor het zinvol kunnen toepassen van het opvanginstrument en is daarmee ook
in het belang van de polishouders. Een in problemen verkerende verzekeraar
is kwetsbaar voor negatieve publiciteit. Indien het vertrouwen in deze verzekeraar
wordt geschaad, zou het inzetten van het opvanginstrument kunnen mislukken
nog voordat de maatregelen genomen zijn. Dit is uiteraard niet in het belang
van de polishouders. De gerechtelijke behandeling voor de machtiging tot portefeuille-overdracht
vindt dan ook op een niet-openbare terechtzitting plaats evenals eventueel
beroep dat wordt ingesteld tegen besluiten van de Verzekeringskamer. Dit gebeurt
naast bovenstaande reden tevens vanwege de bescherming van de bedrijfsgegevens
van de individuele verzekeraar. Van de verplichte portefeuille-overdracht
wordt uiteindelijk na realisering daarvan wel mededeling gedaan aan de polishouders.
Zij moeten uiteraard weten tot welke instantie zij zich moeten richten voor
verdere zaken rond hun polis. Aangezien de portefeuille dan reeds is overgedragen,
bestaat er geen bezwaar meer tegen publiciteit. Ook ten aanzien van publicatieverplichtingen
van de Verzekeringskamer met betrekking tot vergunningen van de opvanginstelling
zijn uitzonderingen gemaakt. Overigens kan hierbij worden opgemerkt dat door
het opleggen van de aanslag de toepassing van het opvanginstrument bekend
wordt. Daarbij wordt echter niet bekend gemaakt welke verzekeraar het betreft.Snelheid van handelen is eveneens belangrijk. Zolang geen maatregelen
worden genomen, zal de situatie bij de verzekeraar waarschijnlijk verder verslechteren,
met het risico dat er meer middelen benodigd zullen zijn of, in het slechtste
geval, de portefeuille niet meer levensvatbaar zal zijn. De Verzekeringskamer
zal naar verwachting verzekeraars die in de problemen geraken en die potentieel
voor opvang in aanmerking komen zo vroeg mogelijk signaleren. Daardoor kunnen
tijdig verschillende voorbereidingshandelingen gestart worden. Hierbij kan
gedacht worden aan het activeren van de vertrouwenscommissie en het reeds
verkennen van de eventueel noodzakelijke maatregelen. Teneinde zonder uitstel
een opvang te kunnen beginnen, heeft het Verbond van Verzekeraars zich bereid
verklaard steeds een opvanginstelling gereed te houden, die op het moment
van inwerkingtreding van het opvanginstrument direct geactiveerd kan worden.In het hiervoor genoemde convenant tussen de Verzekeringskamer, het Verbond
van Verzekeraars en ondergetekende zullen nadere afspraken hierover worden
vastgelegd. 2.5 Procedurele waarborgen en rechterlijke machtigingIn de regeling met betrekking tot het opvanginstrument zijn voorzieningen
ingebouwd waardoor verschillende instanties, waaronder de rechter, op diverse
momenten kunnen of moeten oordelen over de toepassing en uitvoering daarvan.In eerste instantie kan de verzekeraar zelf maatregelen nemen en zal hij
een financieringsplan moeten indienen dat de toestemming van de Verzekeringskamer
behoeft. Hierdoor kan hij voorkomen dat hij in een opvangsituatie terecht
komt. Tegen het weigeren van de toestemming voor het financieringsplan staat
beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Is opvang toch
noodzakelijk geworden, dan dient de Verzekeringskamer de vertrouwenscommissie
te horen alvorens het opvanginstrument in werking te stellen. In geval van
een verplichte portefeuille-overdracht is bovendien een rechterlijke machtiging
vereist, alvorens de overdracht kan worden uitgevoerd. In die situatie verliest
immers de verzekeraar zijn inkomstenbron geheel en vereist de ingrijpendheid
van het middel een aanvullende onafhankelijke toetsing. Voor een nadere uiteenzetting
wordt verwezen naar de toelichting op artikel 147e. Verder moet de vertrouwenscommissie
ook worden gehoord voor de vaststelling van het opvangplan en het vergoedingsplan.
In tweede instantie bestaat voorts altijd de mogelijkheid van beroep tegen
de besluiten van de Verzekeringskamer of beroep in cassatie tegen de rechterlijke
machtiging.Bovengenoemde voorzieningen maken dat een goede belangenafweging plaats
kan vinden bij de toepassing van het opvanginstrument. 3. ReikwijdteHet opvanginstrument heeft uitsluitend betrekking op het levensverzekeringsbedrijf,
hetgeen voortvloeit uit het door de werkgroep opvangregeling uitgevoerde onderzoek
dat was gericht op deze sector. De levensector is eenvormiger dan de schadesector,
waardoor het voor de levensector relatief gezien eenvoudiger is een dergelijk
specifiek toezichtsinstrumentarium vorm te geven. Onderzocht wordt thans in
hoeverre een vergelijkbaar toezichtsinstrumentarium ook voor de schadesector
nuttig en mogelijk is. Een studiegroep met deelnemers van de Verzekeringskamer
en het Verbond van Verzekeraars verricht dit onderzoek, waarbij het Ministerie
van Financiën als waarnemer is betrokken. Na het onderzoek kan de beleidsmatige
afweging gemaakt worden of, en zo ja, welke maatregelen ten aanzien van de
schadesector genomen worden.De reikwijdte van het opvanginstrument hangt samen met die van het financiële
toezicht dat de Verzekeringskamer uitoefent. Het opvanginstrument is derhalve
beperkt tot levensverzekeraars met zetel in Nederland en levensverzekeraars
met zetel buiten de Europese Unie voor zover het betreft het verzekeringsbedrijf
uitgeoefend vanuit de bijkantoren in Nederland. Alle levensverzekeringsactiviteiten
van verzekeraars met zetel in Nederland, zowel vestigings- als dienstverrichtingsactiviteiten
in en buiten Nederland, vallen onder de regeling. Wat betreft levensverzekeraars
met zetel buiten de Unie vallen alleen vestigings- en dienstverrichtingsactiviteiten
vanuit het bijkantoor in Nederland onder de regeling. Zie verder ook de artikelsgewijze
toelichting bij artikel 147a.Aangezien het financiële toezicht op verzekeraars met zetel in een
andere EU-lidstaat niet berust bij de Verzekeringskamer, kan het opvanginstrument
niet van toepassing zijn op die verzekeraars.Onder de reikwijdte van de regeling vallen derhalve 96 levensverzekeraars
met zetel in Nederland en 3 bijkantoren van verzekeraars met zetel buiten
de Europese Unie1. Het gezamenlijk bruto premie-inkomen
per jaar van deze verzekeraars bedroeg eind 1996 circa 32 miljard gulden.
Buiten de reikwijdte vallen de bijkantoren van verzekeraars met zetel in een
andere lidstaat van de Europese Unie en overeenkomsten van levensverzekering
in dienstverrichting vanuit een andere lidstaat. 4. Het opvanginstrument in relatie tot een garantieregelingIn tegenstelling tot een garantieregeling, die achteraf werkt, wordt met
het opvanginstrument het preventief werkende toezichtsinstrumentarium versterkt.
Door het opvanginstrument wordt de kans op een eventuele deconfiture van een
verzekeraar verder verkleind. De eventuele wenselijkheid voor een garantieregeling
in de verzekeringssector zoals deze geldt in de bank- en de effectensector,
neemt hierdoor af. Daarbij komt dat voor verzekeringscrediteuren, in tegenstelling
tot bank- en effectencrediteuren, een hoog voorrecht geldt op de vermogensbestanddelen
die tegenover de technische voorzieningen van de verzekeraar staan(artikel
171 van de Wtv 1993). Daardoor behoren verzekeringscrediteuren tot de eersten
die verhaal kunnen nemen, zelfs nog voor de fiscus. In verband met het toezicht
op de verzekeraars en het feit dat voor de langlopende verplichtingen
omvangrijke technische voorzieningen moeten worden aangehouden, is het onwaarschijnlijk
dat bij faillissement de activa die de technische voorziening vormen volledig
verloren gaan. Met hun hoge voorrecht blijven de verzekeringscrediteuren dan
ook vrijwel zeker niet met lege handen achter. Door het hoge voorrecht is
de kans groot dat verzekeringscrediteuren zelfs in het geval van een faillissement
een aanmerkelijk percentage van hun vorderingen – afhankelijk van de
mate waarin de technische voorzieningen nog aanwezig zijn – terug krijgen.
Voorts past een opvangregeling goed bij de aard van het levensverzekeringsbedrijf.
De aard van dit bedrijf maakt het mogelijk een eventueel bestaand vermogenstekort
in de loop van de tijd weg te werken. De veelal langjarige looptijd van de
levensverzekeringsovereenkomsten is daaraan mede debet. Ook deze omstandigheid
ontbreekt in de banken- en effectensector. 5. Europeesrechtelijke aspectenArtikel 10 van de derde levensrichtlijn stelt dat iedere lidstaat de nodige
maatregelen neemt opdat de toezichthouder over de bevoegdheden en middelen
beschikt die noodzakelijk zijn voor het toezicht. Daarbij wordt blijkens het
artikel onder meer gedacht aan mogelijkheden voor de toezichthouder om jegens
de verzekeraar, zijn aansprakelijke bestuurders of degenen die zeggenschap
over hem hebben, alle afdoende en noodzakelijke maatregelen te treffen om
te bewerkstelligen dat de werkzaamheden van de verzekeraar blijven stroken
met de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die de verzekeraar in
de lidstaat in acht moet nemen, alsook om misstanden te vermijden of te beëindigen
die de belangen der verzekerden zouden schaden.Het opvanginstrument kan ingezet worden wanneer de verzekeraar niet meer
voldoet aan de wettelijke solvabiliteitseisen, die in EU-verband zijn geharmoniseerd.
Het instrument beoogt een deconfiture en daarmee mogelijke schade voor de
verzekerden te voorkomen. Hiermee past het opvanginstrument bij de op grond
van artikel 10 van de derde levensrichtlijn vereiste adequate maatregelen
voor de toezichthouder ter bescherming van de belangen van de verzekerden.Het opvanginstrument creëert geen belemmeringen voor levensverzekeraars
met zetel in een andere lidstaat om de Nederlandse markt te betreden, aangezien
voor toegang tot de markt geen aanvullende eisen worden gesteld. Voorts is
het opvanginstrument zonder onderscheid van toepassing op alle onder toezicht
van de Verzekeringskamer staande levensverzekeraars. Bijkantoren van verzekeraars
met zetel in een andere lidstaat vallen buiten de werkingssfeer van deze regeling.
Deze bijkantoren hoeven, anders dan de onder toezicht van de Verzekeringskamer
staande verzekeraars, ook niet bij te dragen aan de uitvoering van het opvanginstrument.
Het vorenstaande kan niet worden beschouwd als ongeoorloofd onderscheid, aangezien
ingevolge de beginselen van single-licence en home-country-control, welke
aan de derde generatie verzekeringsrichtlijnen ten grondslag liggen, bedoelde
bijkantoren onder toezicht staan van toezichthouders in andere lidstaten.
Het systeem van het opvanginstrument sluit hier naadloos bij aan. Overigens
staat het de andere lidstaten vrij om, desgewenst, een gelijksoortig instrument
in het leven te roepen. Momenteel zijn er voor zover bekend geen andere lidstaten
met een vergelijkbaar toezichtsinstrument.Bij de vormgeving van het instrument is verder rekening gehouden met de
EU-verdragsbepalingen inzake steun aan ondernemingen. Ondanks het feit dat
bescherming van de polishouder het uitsluitende doel van het instrument is,
zouden bij uitwerking van het instrument steunaspecten aan de orde kunnen
zijn. Kernpunt van de verdragsbepalingen terzake is dat het in principe verboden
is van overheidswege steun aan ondernemingen te verlenen die potentieel concurrentieverstorend
werkt. De in het rapport van de Verzekeringskamer en het Verbond
voorgestelde maatregelen betroffen onder meer het verlenen van solvabiliteitssteun
aan de in problemen verkerende verzekeraar, eventueel in combinatie met verplichte
herverzekering. Met deze steun worden financiële middelen aan de verzekeraar
verstrekt waarmee de onderneming in stand gehouden wordt. Hiervan zouden andere
verzekeraars nadeel kunnen ondervinden. Aangezien de voor de steun benodigde
middelen verplicht omgeslagen worden over alle onder toezicht van de Verzekeringskamer
staande verzekeraars, hebben deze mede een collectief/publiek karakter.Indien een maatregel als steunmaatregel aangemerkt wordt, kan deze desalniettemin
geoorloofd worden indien daarvoor ontheffing is verkregen van de Europese
Commissie. Een dergelijke ontheffing wordt evenwel alleen verleend indien
een concrete casus zich voordoet en niet voor een regeling.Ten einde het opvanginstrument zo vorm te geven dat staatssteunaspecten
niet aan de orde zijn, is in het wetsvoorstel niet de maatregel van solvabiliteitssteun
aan de in problemen verkerende verzekeraar opgenomen. Daarbij is voor verplichte
portefeuille-overdracht bepaald dat de vergunning van de in problemen verkerende
verzekeraar wordt ingetrokken. Langs deze weg is gewaarborgd dat de middelen
die verplicht worden bijgedragen, uitsluitend voor de bescherming van de rechten
van de polishouders worden gebruikt en de verzekeraar als onderneming geen
steun ontvangt.Ten einde zekerheid te verkrijgen ten aanzien van de compatibiliteit van
het wetsvoorstel met de EU-regelgeving en dat de regeling geen notificatie
behoeft ten aanzien van staatssteun, is het wetsvoorstel voorgelegd aan de
Europese Commissie (DG IV, mededinging). Vanuit DG IV bestaan geen bezwaren
tegen dit wetsvoorstel en is aangegeven dat notificatie niet vereist is. 6. Gevolgen voor verzekeraars en verzekeringnemersMet het opvanginstrument wordt een faciliteit geschapen waardoor een in
problemen verkerende portefeuille door een financieel moeilijke periode geloodst
kan worden. Daarbij zijn de polishouders gebaat. Immers, in het geval van
een deconfiture zal het vaak onvermijdelijk zijn dat de rechten van de polishouders
worden gekort. Het opvanginstrument beoogt deze mogelijkheid te voorkomen.Verder is het uiteraard wel zo dat voor een opvang middelen ter beschikking
moeten worden gesteld. De kosten hiervoor worden omgeslagen over de levensverzekeraars
die onder de reikwijdte van de regeling vallen. Bij één opvangsituatie
waarbij het maximale bedrag van 200 miljoen gulden benodigd is, betekent dat
een aanslag voor de verzekeraars ter hoogte van circa 0,6 procent van hun
jaarlijkse bruto premie-inkomen. Daarbij moet bedacht worden dat een opvangsituatie
zich veelal zal uitstrekken over een aantal jaren. Ook de aanslagen voor de
verzekeraars zullen dan gespreid plaatsvinden. Tegenover de bijdragen van
de verzekeraars staat verder dat zij de aandelen middellijk verkrijgen van
de opvanginstelling waaraan de middelen verstrekt worden. Daarnaast geldt
als uitgangspunt dat de verzekeraars te zijner tijd de bijgedragen middelen,
verhoogd met de overeengekomen rentevergoeding, weer terugbetaald krijgen.Bezien is tevens of de omslag van 200 miljoen gulden problemen op zou
leveren voor de verzekeraars die aangeslagen worden, in verband met de wettelijk
vereiste solvabiliteitsmarge. Deze mogelijkheid valt niet geheel uit te sluiten.
Daarom heeft de Verzekeringskamer de bevoegdheid gekregen om ontheffing te
verlenen van de bijdrageverplichting.Ten slotte kan erop worden gewezen dat het opvanginstrument een van de
laatste redmiddelen voor in problemen verkerende verzekeraars is. Derhalve
mag ervan uit worden gegaan dat zij niet vaak zal worden toegepast.Gezien het bovenstaande lijkt de kans op negatieve effecten voor verzekeraars
beperkt, terwijl er belangrijke positieve effecten verwacht worden voor met
name de polishouders en in problemen verkerende verzekeraars. 7. Effecten op de concurrentieverhoudingenZoals hiervoor aangegeven is doel van het onderhavige wetsvoorstel het
creëren van een opvanginstrument voor de portefeuille van een verzekeraar
die in problemen is geraakt. Hierbij is van belang dat het instrument neutraal
uitwerkt op de onderlinge concurrentieverhoudingen tussen levensverzekeraars.
Hierna wordt dit aangeduid als «competitieve neutraliteit».Het wetsvoorstel is zodanig vormgegeven dat competitieve neutraliteit
wordt gewaarborgd. Zo wordt ervoor gezorgd dat het management van de opvang-NV
geen directe banden heeft met bestaande marktpartijen. De opvangsituatie is
een tijdelijke, en er is geen sprake van bijdragen à fond perdu, maar
van kapitaalverschaffing, waarbij in principe normale vergoedingen in rekening
worden gebracht. Bij de verdere uitwerking in het convenant tussen ondergetekende,
de VK en het Verbond van Verzekeraars zal competitieve neutraliteit als toetspunt
gelden. Het convenant zal niet verder gaan dan hetgeen strikt noodzakelijk
is ter uitvoering van voorstellen van deze wet. Zo is de bedoeling dat alle
kapitaalverschaffers (de verzekeraars) zeggenschap hebben in de opvang NV.
Ook wordt voorzien in een transparante procedure voor de definitieve overgang
van een opgevangen portefeuille zodat de uiteindelijke verkrijging tegen normale
marktcondities geschiedt.De definitieve verkoop van de portefeuille geldt als een concentratie
in de zin van de Mededingingswet. Vanaf 1 januari 2000 is deze wet van
toepassing op concentraties in de financiële sector. Indien en voorzover
verzekeraars in het kader van het opvanginstrument samenwerken, dan zal dat
gebeuren met inachtneming van artikel 6 van de Mededingingswet. 8. Gevolgen voor de VerzekeringskamerHet wetsvoorstel zal voor de Verzekeringskamer geen ingrijpende gevolgen
hebben. Met het wetsvoorstel wordt weliswaar een additioneel toezichtsinstrument
gecreëerd, maar naar verwachting zal dat geen merkbare wijziging van
de werkbelasting met zich brengen. Enkele kleine institutionele en statutaire
wijzigingen zullen wel moeten worden doorgevoerd in verband met het instellen
van de vertrouwenscommissie. Naar mag worden verwacht zal het opvanginstrument
slechts in enkele, incidentele gevallen behoeven te worden toegepast. De personele
en materiële gevolgen voor de Verzekeringskamer blijven daarom beperkt.
Bij het ontbreken van een opvangregeling zouden eventueel andere toezichtsinstrumenten
worden toegepast, die ook een, wellicht zelfs grotere, werkbelasting met zich
brengen. 9. Financiële gevolgen voor de RijksbegrotingDe rijksbegroting zal niet worden belast. De kosten van het toezicht worden
over de onder toezicht staande verzekeraars omgeslagen. 10. Ingewonnen adviezenMet betrekking tot het ontwerp-wetsvoorstel is advies gevraagd aan de
Verzekeringskamer en het Verbond van Verzekeraars. Beide organisaties hebben
een positief advies terzake verstrekt.1 B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL I AHet aan artikel 1, eerste lid, toegevoegde onderdeel ij bevat een omschrijving
van het begrip «opvanginstelling», waarin tot uitdrukking wordt
gebracht dat een dergelijke instelling uitsluitend tot taak heeft in opdracht
van de Verzekeringskamer zorg te dragen voor opvang van een in problemen verkerende
levensverzekeraar.De opvanginstelling kan, afhankelijk van de vorm van de verleende steun,
zelf het verzekeringsbedrijf uitoefenen. Daarom is de rechtsvorm van naamloze
vennootschap voor de opvanginstelling voorgeschreven. De rechtsvorm van onderlinge
waarborgmaatschappij, die eveneens aan verzekeraars is toegestaan, ligt niet
voor de hand. Ingevolge artikel 53, tweede lid, van Boek 2 van het BW heeft
een onderlinge tot doel het sluiten van verzekeringsovereenkomsten met haar
leden en mogelijk met anderen. Dit betekent dat een aantal polishouders lid
van de onderlinge zouden moeten worden, hetgeen zij wellicht niet wensen en
hetgeen bovendien vertragend zou werken. Dit verdraagt zich niet met een slagvaardig
optreden dat de toepassing van het opvanginstrument zal vergen. BIn geval van herverzekering van de portefeuille door de opvanginstelling
heeft de instelling geen vergunning van de Verzekeringskamer nodig omdat de
instelling dan niet het directe verzekeringsbedrijf uitoefent. De instelling
wordt dan uiteraard niet vermeld in de lijst, bedoeld in artikel 9. In geval
van opvang door middel van een verplichte overdracht van de portefeuille van
een in problemen verkerende verzekeraar heeft de opvanginstelling daarentegen
wel een vergunning nodig. De vergunningverlening door de Verzekeringskamer
zal in stilte moeten plaatsvinden, omdat publicatie van vergunningverlening
aan een opvanginstelling onvermijdelijk zou leiden tot speculaties over de
vraag welke verzekeraar in problemen verkeert. Hiervan zouden de verzekeringnemers
nadelen kunnen ondervinden, hetgeen vanzelfsprekend moet worden voorkomen.
Het is daarom aangewezen een vergunning van een opvanginstelling niet direct
op te nemen in de lijst die bij de Verzekeringskamer ter inzage ligt. Daarentegen
bestaat er geen bezwaar een vergunning van de opvanginstelling in de lijst
op te nemen indien de portefeuille-overdracht heeft plaatsgevonden en van
deze overdracht mededeling in de Staatscourant is gedaan. Publiciteit kan
daarna niet meer schaden. De overdracht is bekend en de rechten van de polishouders
zijn inmiddels gewaarborgd. CBij publicatie in de Staatscourant van een vergunningverlening aan een
opvanginstelling geldt hetzelfde als hetgeen is opgemerkt in de toelichting
op onderdeel B, betreffende artikel 9. D Artikel 147aHet opvanginstrument kan ingevolge het eerste lid alleen worden toegepast
op levensverzekeraars met zetel in Nederland en op levensverzekeraars met
zetel buiten de Unie voor zover het betreft het uitgeoefende verzekeringsbedrijf
vanuit de bijkantoren in Nederland. Wat betreft levensverzekeraars met zetel
buiten de Unie ziet het opvanginstrument derhalve op de vestigings- en dienstverrichtingsactiviteiten
vanuit het bijkantoor in Nederland. Hierop geldt één uitzondering,
namelijk indien de voordeelregeling, bedoeld in artikel 49, van toepassing
is, waarbij de Verzekeringskamer niet de toezichthoudende autoriteit is belast
met het toezicht op de solvabiliteitsmarge van de verzekeraar. Deze uitzondering
is in de praktijk overigens van weinig belang, omdat de voordeelregeling in
de Wtv 1993 in de praktijk nog nimmer is toegepast.De toepassing van het opvanginstrument is nauw verbonden met de ontwikkelingen
van de solvabiliteitsmarge. Daarvan hangt grotendeels af of de Verzekeringskamer
tijdig kan ingrijpen. Indien de Verzekeringskamer niet het financiële
toezicht uitoefent, zoals op bijkantoren van verzekeraars met zetel in een
andere lidstaat, heeft zij niet de beschikking over gegevens betreffende de
solvabiliteitsmarge en geen toezichthoudende bevoegdheid terzake over de desbetreffende
verzekeraar. Een zinvolle toepassing van het opvanginstrument is dan niet
mogelijk.Het tweede lid bepaalt dat dit hoofdstuk, alsmede enkele andere artikelen
van de wet (enkele administratieve verplichtingen), in afwijking van artikel
14 ook van toepassing zijn op opvanginstellingen die uitsluitend als herverzekeraar
optreden. Immers, opvanginstellingen oefenen in dat geval niet het directe
levensverzekeringsbedrijf uit en derhalve zou op grond van artikel 14 dit
hoofdstuk alsmede grote delen van de wet, niet op hen van toepassing zijn.
Aangezien de opvanginstellingen een belangrijke plaats in de regeling innemen
en enkele artikelen van dit hoofdstuk zich mede tot hen richten, dient ook
op hen dit hoofdstuk van toepassing te zijn.Het tweede lid bepaalt dat dit hoofdstuk, alsmede enkele andere artikelen
van de wet (enkele administratieve verplichtingen), in afwijking van de algemene
regel dat de Wtv 1993 grotendeels niet van toepassing is op verzekeraars die
uitsluitend als herverzekeraar werkzaam zijn, ook van toepassing zijn op opvanginstellingen
die uitsluitend als herverzekeraar optreden. Immers, opvanginstellingen oefenen
in dat geval niet het directe levensverzekeringsbedrijf uit. Aangezien de
opvanginstellingen een belangrijke plaats in de regeling innemen en enkele
artikelen van dit hoofdstuk zich mede tot hen richten, dient ook op hen dit
hoofdstuk van toepassing te zijn.Ingeval de opvanginstelling de portefeuille overgedragen heeft gekregen
is het daarmee een levensverzekeraar met zetel in Nederland en is de wet,
en op grond van het eerste lid ook dit hoofdstuk, reeds van toepassing. Artikel 147bVoor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.1 van het algemene
deel van de toelichting. Artikel 147cIngevolge het eerste lid bestaat de mogelijkheid om het opvanginstrument
in werking te stellen als aan twee criteria is voldaan. Het eerste, objectieve,
criterium is dat de toestemming voor het financieringsplan is geweigerd. Daarnaast
geldt als criterium dat de portefeuille van de verzekeraar naar het oordeel
van de Verzekeringskamer nog levensvatbaar moet zijn. Dit oordeel
kan in de loop der tijd wijzigingen ondergaan. Het is mogelijk dat later blijkt
dat de administratie niet het juiste beeld geeft. De verplichtingen dienen
nauwkeurig te worden vastgesteld en de aanwezige waarden moeten juist worden
gewaardeerd. Deze waardering van de waarden is aan veranderingen onderhevig.
De beurskoers van effecten en ook de rente kan stijgen of dalen. Daardoor
is denkbaar dat de waardering van de waarden uiteindelijk toch lager of hoger
uitkomt dan aanvankelijk verwacht.Het derde lid bepaalt dat de opvang geschiedt aan de hand van een opvangplan.
Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.2 van het algemene
deel van de toelichting. Artikel 147dIn dit artikel wordt een nadere omschrijving gegeven van de maatregelen
die met het opvanginstrument genomen kunnen worden, in oplopende vorm van
ingrijpendheid.De herverzekering in het tweede lid betreft de gehele of ten dele herverzekering
van de verplichtingen van de verzekeraar uit overeenkomsten van verzekering.
Hierbij vindt in beginsel overdracht van de daarbij behorende activa plaats.
In feite zal daarmee het dagelijks beleid van de verzekeraar grotendeels in
handen komen van de opvanginstelling.Het derde lid behelst overdracht van de portefeuille van de in problemen
verkerende verzekeraar aan de opvanginstelling. Artikel 147eIn het rapport van de werkgroep opvangregeling wordt gesteld dat «het
voor alle betrokkenen ingrijpende karakter van een opvangoperatie om adequate
rechtsbescherming» vraagt1. Ondergetekende
is van mening dat in geval van het verstrekken van herverzekeringsfaciliteiten
sprake is van een adequate rechtsbescherming. De verzekeraar kan beroep aantekenen
tegen de beslissing van de Verzekeringskamer om het opvanginstrument ingevolge
artikel 147c in werking te stellen. Verplichte herverzekering is verder in
het belang van zowel de verzekeraar als de polishouders. Levensverzekeraars
die onder toepassing van het opvanginstrument vallen, worden voldoende waarborgen
geboden. In de eerste plaats betreft het hier een bij wet geregelde toepassing
van het opvanginstrument. In de tweede plaats voert de Verzekeringskamer,
gehoord de vertrouwenscommissie, de toepassing van het opvanginstrument uit.
Tenslotte kan een verzekeraar die meent dat de aanslag, bedoeld in artikel
147k, zesde lid, ten onrechte is opgelegd of onjuist is vastgesteld, daartegen
beroep aantekenen.Bij een verplichte portefeuille-overdracht is de rechtsbescherming voor
de betrokkenen zwaarder vormgegeven. Deze maatregel is bij uitstek in het
belang van de polishouders. Het is daarbij denkbaar dat de in problemen verkerende
verzekeraar van mening is dat de situatie op minder ingrijpende wijze nog
ten goede kan worden gekeerd, maar de Verzekeringskamer die mening niet deelt
en wil overgaan tot een verplichte portefeuille-overdracht. Niet alleen verliest
de verzekeraar daarbij de zeggen- schap over zijn portefeuille, maar ook de
eigendom. Een eenmaal uitgevoerde beslissing tot gedwongen portefeuille-overdracht
is niet omkeerbaar, aangezien de vergunning van de desbetreffende verzekeraar
ingetrokken zal zijn. Een beslissing tot portefeuille-overdracht moet daarom
zo zorgvuldig mogelijk worden genomen. Gezien het voorgaande is een voorafgaande
rechterlijke toetsing in een dergelijk geval aangewezen. Deze toetsing zal
een marginale moeten zijn, omdat de Verzekeringskamer beleidsvrijheid zal
moeten worden gelaten bij de beoordeling of een portefeuille levensvatbaar
is. Voorts heeft de beoordeling of een portefeuille levensvatbaar
is, altijd een enigszins onzeker karakter, omdat toekomstverwachtingen daarbij
een (grote) rol spelen.In het vierde lid is bepaald dat het verzoek tot machtiging van de Verzekeringskamer
op een niet openbare terechtzitting zal worden behandeld. Dit is noodzakelijk
omdat een openbare terechtzitting niet in het belang is van de betrokken partijen.
Het prematuur bekend worden van het verzoek kan het einde betekenen van de
verzekeraar met alle gevolgen van dien voor verzekerden. Een openbare behandeling
van de terechtzitting zou derhalve het in beroep gaan van de verzekeraar tegen
een besluit van de Verzekeringskamer tot overdracht van de portefeuille de
facto onmogelijk maken, ook al omdat het voornemen van de Verzekeringskamer
kan inhouden dat zij geen vertrouwen meer heeft in de verzekeraar. Ook dit
zou reeds aanleiding kunnen zijn voor het niet meer kunnen sluiten van nieuwe
overeenkomsten van levensverzekering.Hoger beroep is ingevolge het tiende lid uitgesloten om zo spoedig mogelijk
zekerheid te verkrijgen over de rechterlijke uitspraak. Wel is beroep in cassatie
mogelijk op grond van het elfde lid juncto artikel 147g. Artikel 147hIn dit artikel is in het algemeen bepaald dat de Verzekeringskamer aan
de verzekeraar en de opvanginstelling instructies kan geven in verband met
de goede werking van het opvanginstrument. Er wordt op gewezen dat de Verzekeringskamer
de instructies niet kan gebruiken om de voorwaarden aan te passen waaronder
de verplichte herverzekering heeft plaatsgevonden. Hierdoor zou immers artikel
147d, tweede lid, laatste volzin, worden ondergraven. Hierin is bepaald dat
de opvanginstelling de voorwaarden opstelt (die overigens wel instemming van
de Verzekeringskamer behoeven). De instructies mogen niet worden gebruikt
om de voorwaarden alsnog aan te passen. De verzekeraar en de opvanginstelling
zullen de instructies moeten opvolgen. Het gebruik van het aanwijzingsrecht
(artikel 54) zal als gevolg van deze bepaling niet nodig zijn, omdat in geval
van toepassing van het opvanginstrument een meer specifiek instrument voorhanden
is. Artikel 147iMet de herverzekering of overdracht van de portefeuille dient de in problemen
verkerende verzekeraar aan de opvanginstelling de nodige waarden over te dragen.
De opvanginstelling gaat verplichtingen aan op grond van de herverzekering
of de overname van de gehele portefeuille. De met deze verplichtingen corresponderende
waarden van de probleemverzekeraar dienen te worden overgedragen. Deze verplichtingen
worden vertegenwoordigd door de technische voorzieningen, zoals deze geregeld
zijn in de artikelen 66 en 94 van de wet. Het eerste lid bepaalt daarom dat
de waarden die dienen tot dekking van de technische voorzieningen worden overgedragen
tot het bedrag van de technische voorzieningen dat op de herverzekerde of
overgedragen verplichtingen betrekking heeft.De waarden ter dekking van de technische voorzieningen zijn meestal «ge-earmarkt»,
hetgeen betekent dat zij afzonderlijk zijn geadministreerd. De earmarkingsverplichting
is afhankelijk van het land van waaruit de verzekeringsverplichtingen zijn
aangegaan. Verzekeraars met zetel in Nederland earmarken voor verplichtingen
aangegaan vanuit een lidstaat (artikel 67), verzekeraars met zetel in een
derde land earmarken voor verplichtingen aangegaan vanuit het Nederlandse
bijkantoor (artikel 95). Het tweede lid geeft in verband hiermee aan dat de
herverzekering of overdracht van verplichtingen waarvoor dient te worden ge-earmarkt,
gepaard dient te gaan met een overdracht van ge-earmarkte waarden.Het vierde lid ziet op de situatie dat voor de overdracht van de gehele
portefeuille of herverzekering meer waarden benodigd zijn dan die welke met de desbetreffende technische voorzieningen corresponderen. De
verzekeraar dient dan ook deze verder benodigde waarden aan de opvanginstelling
over te dragen. Voor zover het activa betreft die niet zijn ge-earmarkt tegenover
de voorzieningen, worden de activa naar evenredigheid van de (resterende)
vorderingen van polishouders in verhouding tot de vorderingen van derden-schuldeisers
overgedragen aan de opvanginstelling. In het derde lid wordt rekening gehouden
met de mogelijkheid dat ter realisering van de opvang een geringer bedrag
nodig is. In dat geval behoeven alleen de daadwerkelijk benodigde waarden
te worden overgedragen. Artikel 147jDe verplichte portefeuille-overdracht wordt door de opvanginstelling gepubliceerd.
Deze publicaties behoeven de instemming van de Verzekeringskamer. Naast de
door het eerste lid voorgeschreven bekendmaking in de Staatscourant is ten
behoeve van de polishouders een nadere mededeling gewenst. Het eerste lid
bepaalt in verband hiermee dat de Verzekeringskamer aangeeft op welke wijze
de nadere mededeling geschiedt. Te denken is aan een mededeling in drie landelijke
of regionale dagbladen.Onder de in het tweede lid bedoelde «betrokken verzekeraars»
moeten de in problemen verkerende verzekeraar en de opvanginstelling (deze
oefent immers het verzekeringsbedrijf uit) worden verstaan.Op de overdrachtsprocedure is verder in beginsel, net als op vrijwillige
overdracht, hoofdstuk VI van toepassing. Het derde lid verklaart enkele bepalingen
van dat hoofdstuk niet van toepassing vanwege de specifieke aard van het opvanginstrument.
Het niet van toepassing verklaren van de verzetprocedure van artikel 131 berust
op de overweging dat deze procedure niet bij het opvanginstrument past, evenmin
als dat het geval is bij een overdracht in het kader van de noodregeling (artikel
165, vijfde lid). Bij toepassing van het opvanginstrument is snelheid van
handelen geboden, zodat een wachttijd van een aantal weken om verzet tegen
de overdracht mogelijk te maken ongewenst is. Daarbij wordt opgemerkt dat
de polissen niet worden overgedragen aan een bestaande verzekeraar waarnaar
polishouders wellicht niet wensen dat de polissen worden overgedragen in verband
met slechte ervaringen. Bovendien wordt voorkomen dat zij in een slechtere
positie geraken.Voor vrijwillige portefeuille-overdrachten voorzien de EG-richtlijnen
in een samenwerkingsprocedure tussen de betrokken toezichthoudende autori-
teiten. Een verplichte overdracht in het kader van het opvanginstrument is
echter een bijzondere toezichtsmaatregel en is daarom, behoudens op enkele
procedurele punten, niet gelijk te stellen met een vrijwillige porte- feuille-overdracht.
Om de slagvaardigheid van de toepassing van het opvanginstrument als bijzondere,
door de Verzekeringskamer te treffen maatregel te waarborgen, wordt geen voorafgaande
consultatieprocedure voorgeschreven tussen de Verzekeringskamer en andere
toezichthoudende autoriteiten in lidstaten waar de in problemen verkerende
verzeke- raar werkzaam is. Indien een dergelijke contact niettemin mogelijk
is zonder het doel van het opvanginstrument in gevaar te brengen, informeert
de Verzekeringskamer op grond van het vijfde lid de andere autoriteiten voordat
de overdracht plaats heeft. Het vierde lid waarborgt dat de Verzekeringskamer
de desbetreffende toezichthoudende autoriteiten informeert over de realisatie
van de portefeuille-overdracht.Indien de opvanginstelling na verloop van tijd een bestaande verzekeraar
bereid vindt de portefeuille over te nemen, is de normale verzetregeling,
die voorzien is bij een normale portefeuille-overdracht, van toepassing. Dit
betekent dat indien polishouders, vertegenwoordigende een kwart van het verzekerde
bedrag, de overdracht afwijzen, de instelling naar een andere verzekeraar
op zoek moet gaan. Er is in dat geval geen haast geboden, want
er is geen vrees dat het vertrouwen in de opvanginstelling bedreigd wordt
met alle consequenties van dien. Het zal immers gaan om een in beginsel gezonde
portefeuille waarvan mag worden verwacht dat een andere verzekeraar bereid
is deze over te nemen. Artikel 147kHet eerste lid, aanhef, legt vast dat indien tegelijkertijd meer dan één
verzekeraar wordt opgevangen, het totaalbedrag dat ter beschikking kan worden
gesteld maximaal 400 miljoen gulden is. Onderdeel a bepaalt dat per verzekeraar
die wordt opgevangen maximaal 200 miljoen gulden ter beschikking kan worden
gesteld. Onderdeel b stipuleert dat het bedrag waarvoor het aanmerkelijke
risico wordt gelopen dat het niet wordt terugbetaald nooit meer dan 200 miljoen
gulden kan bedragen, zulks ter beoordeling van de Verzekeringskamer, gehoord
de vertrouwenscommissie.Het tweede lid voorziet in een jaarlijkse aanpassing van deze bedragen
aan de ontwikkeling van de vereiste solvabiliteitsmarge van de levensverzekeraars
waarop de Verzekeringskamer toezicht houdt. De minister dient de aanpassing
jaarlijks aan te brengen. Doordat deze technische aanpassing bij ministeriële
regeling plaatsvindt, wordt een flexibele inzet van het opvanginstrument gewaarborgd
zonder dat voor een aanpassing van de genoemde bedragen de procedure van een
wetswijziging behoeft te worden gevolgd.Het vierde lid bepaalt dat de Verzekeringskamer moet berekenen hoeveel
maximaal ter beschikking zou kunnen worden gesteld voor opvang. Het is mogelijk
dat bijvoorbeeld de benodigde middelen voor een tweede opvang niet (dadelijk)
beschikbaar zijn, omdat de eerste opvang reeds een deel van de middelen (bijvoorbeeld
waarvoor risico wordt gelopen dat zij niet worden terugbetaald), heeft verbruikt.
Opgemerkt wordt dat de opvanginstelling de verstrekte middelen geacht wordt
terug te betalen. De terugbetalingen zijn van belang voor de berekening van
de in totaal beschikbare middelen ten behoeve van opvangsituaties in verband
met het eerdergenoemde cumulatieve maximum van 400 miljoen gulden. Indien
bijvoorbeeld in verband met twee lopende opvangsituaties totaal 350 miljoen
gulden beschikbaar is gesteld, zou voor een derde opvang nog maximaal 50 miljoen
gulden beschikbaar gesteld kunnen worden. Is ten aanzien van lopende toepassingen
van het opvanginstrument bijvoorbeeld reeds 50 miljoen terugbetaald, dan komt
het maximaal ter beschikking te stellen bedrag op 100 miljoen gulden, mits
het risicodragende bedrag van 200 miljoen gulden niet wordt overschreden.
Bovendien zal bij een opvang niet van meet af aan het totaal van de benodigde
middelen ingezet behoeven te worden, maar in de tijd kunnen worden gespreid.
De Verzekeringskamer zal ook daarmee rekening houden.Het voornemen bestaat om in het convenant (zie paragraaf 2.2, eerste
alinea) vast te leggen dat de middelen die voor de toepassing van het opvanginstrument
benodigd zijn, door het Verbond van Verzekeraars zullen worden voorgeschoten.
De middelen worden vervolgens omgeslagen over de levensverzekeraars die onder
de werkingssfeer van het opvanginstrument vallen. Het zesde lid geeft de omslag
een wettelijke basis. Dit is mede van belang omdat niet alle levensverzekeraars
lid van het Verbond zijn. De omslag wordt geëffectueerd via een aanslag
die verzekeraars ontvangen van de Verzekeringskamer.Het zevende lid bepaalt op praktische gronden dat de betaling van de aanslag
direct aan de opvanginstelling dient te geschieden. Met de ontvangen middelen
kan de opvanginstelling het eerder ontvangen voorschot vereffenen.Het achtste lid maakt het mogelijk de bedragen per dwangbevel te incasseren. Deze bepaling is ontleend aan artikel 186, vierde lid,
alwaar aan de Verzekeringskamer dezelfde mogelijkheid wordt geboden.Ingevolge het negende lid kan bij ministeriële regeling zo nodig
een nadere invulling worden gegeven aan de uitgangspunten volgens welke de
middelen, binnen de gestelde limieten, worden verschaft.Wat betreft het eerste lid kan hierbij bijvoorbeeld worden gedacht aan
een invulling van het begrip «aanmerkelijk risico». Hiermee zal
in ieder geval worden gewacht totdat ervaring is opgedaan met het opvanginstrument.Bij het vierde lid kan worden gedacht aan de wijze waarop de Verzekeringskamer
de maximaal ter beschikking staande bedragen berekent indien als gevolg van
eerdere toepassing van het opvanginstrument de oorspronkelijke maximale bedragen
niet meer benut kunnen worden. In het rapport van de Werkgroep opvangregeling
is vastgelegd dat bij de bepaling van de maximaal ter beschikking te stellen
middelen in een concreet geval rekening wordt gehouden met het risico dat
de gezamenlijke verzekeraars lopen ten aanzien van de beschikbaar gestelde
solvabiliteit. Indien de middelen teloor gaan, wordt er bij de berekening
van de voor een volgende opvang beschikbare capaciteit van uitgegaan dat het
verloren gegane bedrag in tien jaar in gelijke delen weer ter beschikking
komt voor opvang. Hoe een en ander zal verlopen kan in een ministeriële
regeling worden uitgewerkt. Hierdoor wordt de termijn waarbinnen het maximale
bedrag weer beschikbaar komt niet extreem lang. Aldus wordt de kans verkleind
dat onvoldoende middelen voor een volgende opvang aanwezig zijn.Wat het zesde lid betreft kan worden gedacht aan een bepaling die de aanslag
baseert op het bruto premie-inkomen van verzekeraars en aan de vaststelling
van een drempelbedrag (analoog aan de Kostenregeling verzekeringsbedrijf 1996)
ter wille van de efficiency van de aanslag.Het tiende lid maakt bij de omslag een uitzondering voor de opvanginstelling,
die in beginsel onder de omslagregeling valt indien hij de portefeuille overneemt
en uit dien hoofde levensverzekeraar is, en voor de in problemen verkerende
verzekeraar. Het spreekt vanzelf dat beide ondernemingen niet via een omslag
aan de concrete opvang, waarbij zij zelf zijn betrokken, behoeven bij te dragen.
Evenmin zullen zij worden belast met het bijdragen aan eventueel gelijktijdig
lopende andere gevallen van opvang. Indien echter de toepassing van het opvanginstrument
is beëindigd en de opgevangen verzekeraar geen verplichtingen uit de
opvang meer heeft, dient deze normaal aan een eventuele opvang van een andere
verzekeraar bij te dragen.Het is vanzelfsprekend niet de bedoeling dat een verzekeraar die financieel
zwak staat, maar voor opvang (nog) niet in aanmerking komt, door de lasten
die gepaard gaan met de opvang van een of meer andere verzekeraars, zelf ook
in solvabiliteitsproblemen komt. Het elfde lid geeft daarom de Verzekeringskamer
de mogelijkheid om in die gevallen ontheffing te verlenen van de plicht in
enig jaar aan een opvang bij te dragen. Indien in het jaar daarop wederom
een aanslag zou volgen, zal aan de hand van de voor dat jaar gebruikte gegevens
de situatie voor een dergelijke verzekeraar opnieuw worden bezien. Artikel 147lHet is de bedoeling dat een in gang gezette opvang zo spoedig mogelijk
wordt vergoed door de opvanginstelling aan de bijdragende verzekeraars. Ingevolge
het eerste lid geschiedt dit aan de hand van een vergoedingsplan dat door
de Verzekeringskamer wordt vastgesteld. Het plan bevat onder meer de frequentie
en de hoogte van de betalingstermijnen, alsmede het eventueel te hanteren
rentepercentage. In geval van verplichte herverzekering zullen er nauwelijks
kosten gemaakt zijn. Er zijn immers geen financiële middelen verstrekt
aan de in problemen verkerende verzekeraar. Alleen de kosten die gemaakt zijn
in verband met de oprichting van de opvanginstelling zullen terug
betaald moeten worden. In geval van verplichte overdracht van de portefeuille
aan de opvanginstelling zal op dat moment de verzekeraar geen vergoeding voor
de overgedragen portefeuille ontvangen. De portefeuille zal vermoedelijk weinig
tot niets waard zijn. De waarden die tegenover de technische voorzieningen
staan, worden weliswaar overgedragen aan de opvanginstelling, maar daar staat
tegenover dat ook de verplichtingen worden overgedragen. Ook als de verzekeraar
in staat zou zijn een deel van de solvabiliteitsmarge over te dragen aan de
opvanginstelling, betekent dat niet dat de portefeuille aantrekkelijk zou
zijn voor andere marktpartijen. Er zullen vermoedelijk onzekerheden over de
portefeuille bestaan. Daarbij zal het niet eenvoudig zijn een reële waarde
van de portefeuille te bepalen bij gebreke van een markt daarvoor. Bij verkoop
van de portefeuille door de opvanginstelling na afloop van de opvang zal de
waarde ervan echter duidelijk blijken. In geval bij verplichte overdracht
van de portefeuille sprake is geweest van additioneel gefourneerde solvabiliteit
aan de opvanginstelling, zal de vergoeding bestaan in terugbetaling van de
verstrekte middelen, inclusief kosten. Bij verkoop van de portefeuille zullen
gemaakte kosten in mindering worden gebracht op de opbrengst van de portefeuille.In het tweede lid is aangegeven dat de opvanginstelling de opvang volgens
het vergoedingsplan vergoedt. Daarbij is uitdrukkelijk geen termijn gesteld
waarbinnen aan deze plicht moet zijn voldaan. De Verzekeringskamer zal er
weliswaar naar streven het voor opvang beschikbare bedrag zo spoedig mogelijk
weer op het maximum te krijgen, doch in de praktijk zal zij de terugbetaling
onder meer afhankelijk stellen van de ontwikkeling van de solvabiliteitsmarge
van de opvanginstelling. Het is niet uitgesloten dat de opvanginstelling,
bijvoorbeeld in geval van ongunstige ontwikkelingen in de markt, door de vergoedingsverplichting
in de problemen zou kunnen geraken. Om die reden is in het derde lid bepaald
dat de Verzekeringskamer, mocht dit als gevolg van dringende omstandigheden
nodig blijken te zijn, in het vergoedingsplan wijzigingen kan aanbrengen. Artikel 147mHet einde van de toepassing van het opvanginstrument is afhankelijk van
de getroffen maatregel(en). De opvang wordt in ieder geval beëindigd
zodra de opvang volgens het vergoedingsplan is vergoed. In geval van verplichte
herverzekering eindigt de opvang zodra de verplichte herverzekering niet meer
nodig is en de met de opvang gepaard gaande kosten zijn terugbetaald. In geval
van verplichte portefeuille-overdracht eindigt de opvang indien de portefeuille
is verkocht of indien dat niet mogelijk is, de aandelen van de opvanginstelling
zijn verkocht en de opvanginstelling een normale verzekeraar is geworden.
Ook in deze situaties dient de vergoeding voor kosten betaald te zijn. De
opvang eindigt ten slotte eveneens indien het met het opvanginstrument beoogde
doel niet meer kan worden bereikt of de kosten niet meer blijken te kunnen
worden terugbetaald. Ter wille van de duidelijkheid bepaalt het eerste lid
dat de Verzekeringskamer het einde van de toepassing van het opvanginstrument
vaststelt.Het derde lid bepaalt dat het eventuele batig saldo dat de portefeuille
uiteindelijk genereert, toekomt aan de oorspronkelijke verzekeraar, wiens
vergunning na overdracht van de portefeuille ingevolge artikel 147n is ingetrokken.
Deze heeft immers geen vergoeding voor de portefeuille ontvangen op het moment
van overdracht van de portefeuille, terwijl die uiteindelijk toch winstpotentie
blijkt te hebben. Daarbij moet worden bedacht dat degenen die middelen in
de portefeuille hebben gestoken teneinde die winstpotentie te realiseren,
hun middelen met een reële rentevergoeding hebben teruggekregen. Artikel 147nOp grond van artikel 148 heeft de Verzekeringskamer de bevoegdheid de
vergunning van betrokken verzekeraar in te trekken. Aangezien de maatregel
van overdracht van de portefeuille wordt uitgevoerd indien er geen vertrouwen
meer bestaat in het management en de bedrijfsvoering van de verzekeraar en
deze het verzekeringsbedrijf niet meer uitoefent, is het in deze situatie
geboden dat zijn vergunning wordt ingetrokken. EIndien een opvanginstelling een portefeuille van een verzekeraar heeft
overgenomen, zal daarvan mededeling aan de polishouders worden gedaan en zal
de vergunningverlening aan de opvanginstelling worden gepubliceerd. Zie ook
de toelichting bij onderdeel B. Het is evenwel denkbaar dat een opvanginstelling
voornemens was een portefeuille over te nemen en daarvoor een vergunning bij
de Verzekeringskamer heeft aangevraagd en verkregen, maar dat de opvang uiteindelijk
niet heeft plaatsgevonden. Reden hiervoor kan zijn dat de verzekeraar op andere
wijze uit de acute problemen gekomen. De vergunningverlening is dan nimmer
gepubliceerd en het is dan niet zinvol de intrekking van de vergunning van
de opvanginstelling te publiceren. Dat zou slechts tot ongewenste speculaties
aanleiding kunnen geven. F Artikel 164aHet is niet uit te sluiten dat gedurende de toepassing van het opvanginstrument
blijkt dat de financiële positie van de verzekeraar zodanig is verslechterd,
dat een noodregeling noodzakelijk is. De Verzekeringskamer kan dan de rechtbank
verzoeken de noodregeling ten aanzien van de probleemverzekeraar uit te spreken.
In het algemeen zal de toepassing van het opvanginstrument in dat geval kunnen
eindigen omdat de portefeuille, zonder korting van de rechten van de polishouders,
niet levensvatbaar wordt geacht. De Verzekeringskamer verzoekt de rechtbank
dan op grond van artikel 147e, achtste lid, de machtiging tot verplichte portefeuille-overdracht
in het kader van de opvang, in te trekken. De omstandigheden kunnen echter
zodanig zijn dat een beëindiging van de toepassing van het opvanginstrument
nog niet gewenst is. Met name indien het niet bij voorbaat uitgesloten is
dat de portefeuille toch zonder korting van de rechten van de polishouders
aan een opvanginstelling zou kunnen worden overgedragen, is het gewenst dat
de Verzekeringskamer hiertoe de mogelijkheid in beginsel behoudt. Daarom bepaalt
het eerste lid dat zij het gebruik van het opvanginstrument na het uitspreken
van de noodregeling nog kan voortzetten, zij het dat de opvang in de vorm
van een verplichte portefeuille-overdracht moet geschieden. De andere vorm
van opvang – herverzekering – verdraagt zich niet met het afwikkelingskarakter
van de noodregeling.Volgens het tweede lid dienen de bewindvoerders alle medewerking te verlenen
zodat de overdracht, indien deze mogelijk blijkt, ook daadwerkelijk kan worden
geëffectueerd. Artikel 164bOp dezelfde grond als aangegeven in de toelichting op artikel 164a dient
de Verzekeringskamer de mogelijkheid te hebben na het uitspreken van de noodregeling
het opvanginstrument toe te passen. Het gaat daarbij om gevallen, waarin de
portefeuille zonder korting van de rechten van de polishouders aan een opvanginstelling
zou kunnen worden overgedragen. Tijdens de noodregeling zou immers
kunnen blijken dat de financiële positie van de verzekeraar is verbeterd,
bijvoorbeeld door het wegvallen van verplichtingen waarmee eerder was gerekend
of door onverwacht gunstige beleggingsresultaten. Ook bestaat de mogelijkheid
dat door het beschikbaar komen van nieuwe gegevens de verzekeraar er beter
voor blijkt te staan dan aanvankelijk werd vastgesteld. Het eerste lid voorziet
erin dat in een dergelijk geval, dat zich waarschijnlijk niet snel zal voordoen,
het opvanginstrument alsnog in werking kan worden gesteld. Aangezien het dan
om een overdracht van de portefeuille gaat, zal de Verzekeringskamer zich
met een desbetreffend verzoek tot de rechtbank wenden.Het derde lid geeft aan dat in deze omstandigheden de opvang beperkt blijft
tot portefeuille-overdracht. Verplichte herverzekering van de portefeuille,
de andere mogelijkheid van opvang, is in dit geval dus niet mogelijk.Het vierde lid geeft aan dat de voorwaarden inzake het financieringsplan
niet van toepassing zijn. Er is immers reeds een noodregeling uitgesproken,
waarin het financieringsplan geen rol meer speelt. Artikel 164cHet eerste lid voorziet in een mededeling door de Verzekeringskamer aan
de bewindvoerders indien zij tot het oordeel is gekomen dat geen opvang mogelijk
is. De bewindvoerders kunnen met de onmogelijkheid van een opvang rekening
houden bij de verdere afwikkeling.Het tweede en het derde lid waarborgen dat niet reeds tot een korting
van de rechten van de polishouders wordt besloten wanneer een overdracht van
de portefeuille met toepassing van het opvanginstrument in beginsel nog tot
de mogelijkheden behoort. GDit artikel is ingevoegd om buiten elke twijfel te stellen dat indien
zich een hier bedoelde overdracht voordoet, de verzekeraar alle daarbij behorende
waarden moet overdragen die dienen tot dekking van de technische voorzieningen.
De eis dat die waarden ge-earmarkt zijn, wordt niet gesteld omdat voor buiten
de Unie aangegane verplichtingen geen eis tot «earmarking» geldt. HDeze wijziging vloeit voort uit de invoeging van hoofdstuk VII A. IIn het tweede lid van artikel 188 is de inwerkingstelling van het opvanginstrument
en het daarbij behorende opvangplan toegevoegd, teneinde zo snel mogelijk
duidelijkheid te verkrijgen over het kunnen toepassen van het opvanginstrument.Voor een toelichting op de wijziging van het derde lid wordt verwezen
naar de toelichting op artikel 147e, vierde lid. J, K en MSchending van voorschriften die zijn opgenomen in het onderhavige wetsvoorstel
kunnen worden bestraft met een dwangsom of een bestuurlijke boete. Bij de
voorgestelde vaststelling van de tarieven voor schending van in de verschillende
bepalingen opgenomen normen is gestreefd naar consistentie met de andere reeds
strafbaar gestelde bepalingen in het wetsvoorstel houdende opneming in de
Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer
1995, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf,
de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993, de Wet inzake de wisselkantoren,
de Wet melding zeggenschap in ter beurze genoteerde vennootschappen 1996 en
de Wet financiële betrekkingen buitenland 1994, van bepalingen betreffende
handhaving door middel van een dwangsom of een bestuurlijke boete en van bepalingen
betreffende de rechtsgang (Kamerstukken I 1998/99, 25 821, nr. 249).De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Kamerstukken II 1995/96, 23 669, nr. 15.XNoot2Kamerstukken II 1995/96, 23 669, nr. 17.XNoot3Kamerstukken II 1995/96, 23 669, nr. 11.XNoot4Blz. 56/57 van het rapport «Verzekerd van toezicht».XNoot5Kamerstukken II 1996/97, 25 000 IXB, nr. 14.XNoot1Richtlijn nr. 92/49/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
18 juni 1992 (PbEG L 228) tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van
de levensverzekeringsbranche, en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG
en 88/357/EEG (derde richtlijn schadeverzekering); en Richtlijn nr. 92/96/EEG
van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 10 november 1992 (PbEG L 360)
tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende
het directe levensverzekeringsbedrijf en tot wijziging van de Richtlijnen
79/267/EEG en 90/619/EEG (derde levensrichtlijn).XNoot2Zie voor een beschrijving van de wijze waarop hieraan invulling gegeven
wordt onder meer blz. 17 van de Evaluatie beheersmatige verzelfstandiging
Verzekeringskamer, kamerstukken II 1995/96, 24 831, nr. 1.XNoot3Het garantiefonds bedraagt een derde deel van de vereiste solvabiliteitsmarge
met voor levensverzekeraars een minimum van 800 000 ECU. Zie de artikelen
68 en 96 Wtv 1993 en artikel 5 van het Besluit solvabiliteitsmarge verzekeringsbedrijf 1994.XNoot1Zie de artikelen 42, 68 en 96 van de Wtv 1993 en het Besluit solvabiliteitsmarge
verzekeringsbedrijf 1994.XNoot2Een aantal situaties, zoals het niet tijdig indienen van een financieringsplan,
is gelijkgesteld met het weigeren van de toestemming voor het financieringsplan.XNoot1Zie hoofdstuk 10 van het rapport van de Werkgroep opvangregeling.XNoot1Peildatum aantal: 31 december 1996.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementair Documentatie.XNoot1Pagina 41 van het rapport. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26705-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl