Vaststelling begroting Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2009; Verslag Houdende een Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-X, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-X nr. 14

20-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1, 119 en 39(Bedragen x € 1000)234567 en 89Bedragen x € 1 miljoenBedragen x € 1 miljoen10 en 1311 en 121314 en 151617 en 181920, 21 en 2223 en 242526 en 1902728 en 293031323334353637383940414243 en 8844454647484950515253545556575859 en 6960, 63 en 70616263646566 en 676869707172737475767778 en 7980818283 en 8485 en 868788899091, 92 en 9394 en 9596979899100101102103104105106107108109110111112113, 115, 116, 117 en 120114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134 en 139135136, 138 en 140137138139140141, 148 en 150142143144145146147148149150151152153154155156 en 157158159160161162 en 165163164165166 en 167168169170171172173174175176, 177, 178, 187 en 188179180181 en 182183184185186187188189190191 en 195192193194195Bijlage bij het antwoord op de vragen 113, 115, 116, 117
en 120Staartnummers en gemaakte vlieguren F-16 gevechtsvliegtuigen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 1,1 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2009nr. 14VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 20 oktober 2008De vaste commissie voor Defensie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag
uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven antwoorden.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,Van BaalenDe griffier van de commissieDe Lange1, 119 en 39Wat betekent de verdere verkleining van het defensiebudget
(de omvang van de Defensiebegroting voor 2009 bedraagt € 8 472 367,
in de jaren 2010, 2011 en 2012 bedraagt de Defensiebegroting resp. € 8 347,9, € 8 239,1
en € 8 049,2) voor de inrichting van de krijgsmacht in de komende
jaren? Zullen opnieuw reducties moeten worden uitgevoerd bij de krijgsmacht?
Zo ja, welke? Zo neen, hoe moet deze achteruitgang van het budget dan wel
worden gerealiseerd? Waarom wordt deze verdere verkleining van het defensiebudget
doorgezet terwijl nog afgewacht moet worden wat de uitkomst zal zijn van het
onderzoek dat wordt ingesteld naar de omvang van de defensiebegroting en dat
door een commissie onder leiding van de heer Zalm wordt begeleid?Hoe beoordeelt de u de reële daling van de defensie-uitgaven
in de periode 2008–2011, in het licht van de ontwikkelingen in de veiligheidssituatie
en de bondgenootschappelijke verplichtingen van Nederland? Hoe ontwikkelen
zich bovendien de defensie-uitgaven in deze periode als percentage van het
Bruto Nationaal Product?Hoe kan de defensieorganisatie «in rustiger vaarwater»
worden gebracht wanneer de meerjarencijfers m.b.t. de defensiebegroting weer
een dalende lijn vertonen?Er is geen sprake van een reële daling van de defensie-uitgaven.
Bij het coalitieakkoord zijn extra middelen onder meer uit verkoopopbrengsten
aan de defensiebegroting toegevoegd. Door de fasering van deze extra middelen
ontstaat het beeld dat middelen worden ingeleverd. Dit is niet juist. De nu
geraamde verkleining van het defensiebudget in de jaren 2010, 2011 en 2012
hangt samen met de lagere verkoopopbrengsten en de nu voorziene lagere uitgaven
voor HGIS (crisisbeheersingsoperaties en attachés) voor de jaren 2012
en 2013. Deze daling wordt onder andere veroorzaakt door het aflopen van het
mandaat voor de huidige missie in Uruzgan in 2010. Een voor deze factoren
gecorrigeerd defensiebudget (loonen prijspeil 2008) toont een vrijwel stabiel
defensiebudget. Dit blijkt uit het volgende overzicht:(Bedragen x € 1000)Omschrijving/Jaren20092010201120122013Stand OB 20098 472 3678 347 9388 293 1028 049 2088 045 573AF: Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)– 326 100– 322 500– 278 000– 198 000– 198 000   Attachés (HGIS)– 20 688– 20 688– 20 688– 20 688– 20 688   Verkoopopbrengsten– 344 308– 332 758– 325 600– 141 258– 91 258 Netto defensiebudget7 781 2717 671 9927 668 8147 689 2627 735 627Er zijn dan ook geen consequenties voor de inrichting van de krijgsmacht.
Verdere reducties zijn niet voorzien. De ambities en doelen zoals gesteld
in de begroting, inclusief het «in rustiger vaarwater» brengen
van de organisatie, zijn met deze begroting verzekerd.De defensie-uitgaven als percentage van het Bruto Nationaal Product dalen
in deze periode geleidelijk van 1,4 naar 1,3. De uitkomst van de Verkenningen,
waaraan in de vraag wordt gerefereerd, zal voor de huidige kabinetsperiode
geen financiële consequenties hebben.2Hoe heeft de defensiebegroting zich ontwikkeld (in
vergelijkbare bedragen) in de jaren 1990 t/m 2009? Hoe hebben de uitgaven
van de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) t.b.v. buitenlandse
missies van Nederlandse militairen zich ontwikkeld (vanaf het moment dat men
begon dergelijke bijdragen vanuit de HGIS in te zetten – eveneens in
vergelijkbare bedragen op jaarbasis)? Welke bedragen zijn in de jaren voordat
vanuit HGIS bijdragen werden geleverd voor buitenlandse missies
van Nederlandse militairen, vanuit de defensiebegroting zelf voor dat doel
uitgegeven (dus bedragen die corresponderen met hetgeen nu vanuit de HGIS
wordt betaald maar die toen kennelijk vanuit de defensiebegroting zelf werden
betaald – eveneens in vergelijkbare bedragen en eventueel gebaseerd
op ramingen)?In onderstaande tabel is zowel de ontwikkeling van het defensiebudget
zoals vastgesteld in de respectievelijke begrotingen, als de gerealiseerde
additionele uitgaven voor crisisbeheersingsoperaties (exclusief VN-contributies)
vanaf 1990 weergegeven.BegrotingDefensiebudget
(bedragen x € 1000)Crisisbeheersingsoperaties
Realisatie19906 472 5551 610 19916 446 32720 62519926 392 37378 844 19936 395 007119 31219946 110 377111 404 19956 133 67891 06419966 169 640107 667 19976 191 43483 52919986 338 81487 143 19996 416 563194 47320006 439 344158 517 20016 616 631144 51720027 017 321128 025 20037 311 688179 66620047 667 939177 842 20057 673 084162 14120067 768 659259 515 20077 911 655303 82820088 144 743335 400120098 472 367326 10011 Geraamde bedragen uit de ontwerpbegroting 2009Tot 1 januari 1997 werden de additionele uitgaven voor crisisbeheersingsoperaties
door Defensie gedragen. Vanaf die datum worden de uitgaven gefinancierd uit
de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS).3Waarom wordt in de begroting maar één
doelstelling van de vijf doelstellingen uit het beleidsprogramma van het kabinet
genoemd?In het Beleidsprogramma van het kabinet, dat uit zes pijlers en 74 doelstellingen
bestaat, heeft Defensie de primaire verantwoordelijkheid voor doelstelling
vier binnen Pijler I, te weten «Een moderne krijgsmacht die wereldwijd
maatwerk kan leveren in grotere en kleinere crisisbeheersingsoperaties en
bij het opbouwen van veiligheidsorganisaties in landen die we daarin willen
ondersteunen». Aan deze doelstelling wordt dan ook uitgebreid aandacht
besteed in de beleidsagenda. Daarnaast staat in de beleidsagenda vermeld welke
bijdragen Defensie levert aan de overige Pijlers van het Beleidsprogramma,
ter ondersteuning van de doelstellingen van de overige departementen.4Hoe beoordeelt u de afstoting van vele zware wapensystemen
in het licht van de geo- en veiligheidspolitieke ontwikkelingen met betrekking
tot Rusland? Is het waar dat Rusland zijn defensiebudget in één
jaar met 25% verhoogt?Het Russische optreden in Georgië en de krachtige Russische uitspraken
over mogelijke toetreding van Oekraïne en Georgië tot de Navo wijzen
op het streven van Moskou naar behoud of herstel van macht en invloed in gebieden
van de voormalige Sovjet-Unie. De onlangs aangekondigde verhoging van het
defensiebudget, die voor een belangrijk deel beoogt de verouderde krijgsmacht
te moderniseren, bevestigt het beeld van een assertiever en economisch sterker
geworden Rusland. De ontwikkeling van de Russische defensiebestedingen worden
nauwgezet gevolgd en beoordeeld. De verhoging van het Russische defensiebudget
van 23,1 procent bedraagt door de inflatie van 10 procent in Rusland overigens
effectief ongeveer 13 procent. Nederland blijft zich, zoals aangekondigd in
de beleidsbrief Wereldwijd Dienstbaar, onverminderd inzetten voor verdere
transformatie van de eigen krijgsmacht alsmede die van bondgenoten en partners
in Navo- en EU-verband. De Navo- en EU-lidstaten worden gestimuleerd te investeren
in expeditionaire capaciteiten. Expeditionaire strijdkrachten zijn geschikt
om het volledige scala van operaties uit te voeren, inclusief territoriale
verdediging. De investeringsquote van 20 procent die Defensie hanteert is
een belangrijke voorwaarde voor het behoud van de slagkracht van onze krijgsmacht.5Welke gevolgen heeft het afzien van de BTW-verhoging
voor de defensiebegroting? Om welk bedrag gaat het? Is dit reeds in de begroting
verwerkt?De BTW-verhoging, die was voorzien voor 2009, is niet in de begroting
verwerkt. De ontwerpbegroting 2009 is volgens voorschrift van het ministerie
van Financiën opgesteld in het loon- en prijspeil van 2008. Het niet
doorgaan van deze verhoging heeft derhalve geen gevolgen voor de defensiebegroting.6In hoeverre bestaat de ambitie om de oefening JPOW
voor Nederland te behouden?Het is de onverminderde ambitie de oefening Joint Project
Optic Windmill voor Nederland te behouden.7 en 8Wat zijn de kosten die gemoeid zijn met het gelijktrekken
van uit- en thuiswonenden m.b.t. de reiskostenvergoeding?Hoeveel militairen zullen naar verwachting de kazerne
verlaten indien zij reiskosten betaald krijgen? Hoe groot is het bedrag dat
bespaard wordt als voor deze militairen niet meer in (uitbreiding van) huisvesting
voorzien hoeft te worden?Iedere militair krijgt in beginsel een tegemoetkoming in de reiskosten.
De hoogte van deze tegemoetkoming is afhankelijk van een aantal factoren,
waaronder de vraag of de militair een eigen huishouding voert. De exacte hoogte
van de tegemoetkoming is ook afhankelijk van de vraag of de militair dagelijks
heen en weer reist tussen zijn woning en zijn plaats van tewerkstelling. Tevens
is daarbij relevant de duur van de reistijd. Door deze verschillende factoren
kan niet worden vastgesteld wat het effect van het verhogen van de tegemoetkoming
in de reiskosten is op het aantal militairen dat gebruik maakt van huisvesting
van rijkswege en wat de daaraan gerelateerde baten zijn. Omdat geen inzicht
bestaat in het gedragseffect kan ook niet worden bepaald wat de kosten zijn
van het gelijktrekken van uit- en thuiswonenden.9Kunt u in een matrix, voor al het bij Defensie werkzame
personeel inclusief de agentschappen, de volgende informatie weergeven voor
de jaren 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 en 2008:– de initiële raming voor de bezoldiging
voor het personeel, gespecificeerd naar militair-, burger- en extern ingehuurd
personeel;– de gerealiseerde bezoldiging voor het personeel,
gespecificeerd naar militair-, burger- en extern ingehuurd personeel;– de omvang van de vrijval ontstaan door het
verschil tussen de initiële raming en de realisatie;– de wijze waarop en aan welk begrotingsartikel
deze vrijval het daaropvolgende jaar is aangewend?In onderstaande tabel zijn de initiële salarisgegevens voor burger-
en militair personeel opgenomen (met uitzondering van de baten-lastendiensten,
zie daarvoor de tweede tabel). De gegevens met betrekking tot extern ingehuurd
personeel worden zoals eerder aan de Kamer gemeld niet als zodanig geraamd,
maar maken impliciet deel uit van het budget voor burger- en militair personeel.Bedragen x € 1 miljoen BurgerpersoneelMilitair personeel Begroting Budget*Realisatie + over/– tekort Budget* Realisatie + over/– tekort2003748,7748,40,32 084,62 108,7– 24,12004712,6683,928,71 992,92 022,6– 29,72005648,4651,7– 3,31 989,72 006,5– 16,82006694,4689,74,72 134,02 065,668,42007654,4679,5– 25,12 145,02 028,3116,72008727,9  2 281,1  * Om een goede vergelijking mogelijk te maken zijn de gepresenteerde
bedragen opgebouwd uit de ontwerpbegroting van het betreffende jaar en verhoogd
met de loonbijstelling op basis van de vigerende CAO-afspraken. Hiermee is
het loonpeil van budget en realisatie vergelijkbaar. De realisatiecijfers
voor 2008 zijn nog niet bekend.De in dit overzicht gepresenteerde vrijval in het salarisbudget wordt
veroorzaakt door vacatures in het formatiebestand. Die vrijval is grotendeels
benut voor de inhuur van personele capaciteit en is daarnaast – conform
de begrotingsregels – gebruikt voor het oplossen van budgettaire knelpunten
door tegenvallers op andere artikelonderdelen.Voor de baten-lastendiensten is in onderstaande tabel de raming en realisatie
weergegeven. Bij de baten-lastendiensten is geen sprake van vrijval van budget
zoals bij de andere defensieonderdelen. Onder- en overrealisatie van budgetten
komt uiteindelijk ten laste of ten gunste van het resultaat (conform de Regeling
Baten-lastendiensten 2007) en moet ook in relatie worden gezien met de omzet.Bedragen x € 1 miljoen burgerpersoneelmilitair
personeelinhuurbegrotingbudgetrealisatievrijvalbudgetrealisatievrijvalbudgetrealisatievrijval200398,093,44,66,86,50,325,014,011,02004114,295,318„97,46,21,214,526,9– 12,42005206,0199,16,925,621,24,424,486,5– 62,12006201,9214,5– 12,624,218,75,541,697,4– 55,82007228,1231,5– 3,420,218,41,858,065,3– 7,32008250,4––18,8––67,4––De jaren 2003 en 2004 bevatten uitsluitend DTO-gegevens. Paresto is in
2005 opgericht en de gegevens voor de DVD zijn voor de jaren 2003 en 2004
onvolledig. De realisatiegegevens voor het jaar 2008 zijn nog niet bekend..10 en 13Hoeveel vrouwen werken er als militair personeel, onderverdeeld
in rang, in elk krijgsmachtonderdeel van Defensie in de jaren 2003, 2004,
2005, 2006, 2007 en 2008?Hoeveel mannen werken er als militair personeel, onderverdeeld
in rang, in elk krijgsmachtonderdeel van Defensie in de jaren 2003, 2004,
2005, 2006, 2007 en 2008?In voorgaande jaren zijn identieke vragen gesteld en beantwoord. Daarom
wordt hier volstaan met een overzicht van de afgelopen drie jaar. Het overzicht
geeft het aantal voltijdsequivalenten (VTE) gemeten op 1 januari van
het jaar, ongeacht het soort plaatsing. De leerlingen van bijvoorbeeld het
KIM en de KMA zijn verdeeld naar de operationele commando’s. Hierdoor
ontstaat een trendbreuk met de rapportagewijze in vorige jaren.11 en 12Hoeveel vrouwen werken er als burgerpersoneel, onderverdeeld
in BBRA-schalen, in elk krijgsmachtonderdeel van Defensie in de jaren 2003,
2004, 2005, 2006, 2007 en 2008?Hoeveel mannen werken er binnen Defensie als burgerpersoneel,
onderverdeeld in BBRA-schalen in elk krijgsmachtonderdeel van Defensie in
de jaren 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 en 2008?In voorgaande jaren zijn identieke vragen gesteld en beantwoord. Daarom
wordt hier volstaan met een overzicht van de afgelopen drie jaar. Het overzicht
geeft het aantal voltijdsequivalenten (VTE) gemeten op 1 januari van
het jaar, ongeacht het soort plaatsing.13Zie het antwoord op vraag 10.14 en 15Hoeveel personeelsleden werken op 1 januari 2007
en 2008 in deeltijd? Kunt u dit specificeren naar aantal uur per week dat
wordt gewerkt? Hoeveel vrouwen en hoeveel mannen zijn dit?Welke functies werden in deeltijd vervuld op 1 januari
2007 en 2008?Aantal deeltijdwerkers naar geslacht in 2007 en 2008 (1 januari):Aantal deeltijdwerkers naar aantal uur per week in 2008:Het aantal medewerkers dat in deeltijd werkt is groter dan het aantal
deeltijdfuncties. Om in de behoefte van medewerkers te kunnen voorzien wordt
waar mogelijk toegestaan dat voltijds functies in deeltijd worden ingevuld
door ofwel meerdere deeltijdmedewerkers op één functie te plaatsen
of door de herverdeling van het werk. Een bruikbaar overzicht van deeltijdfuncties
is dan ook niet te geven. Deeltijdwerk komt vooral voor onder burgerpersoneel
met administratieve en ondersteunende functies alsmede op beleidsfuncties.16In welke functies is het aandeel vrouwen relatief groot?
In welke functies is het tekort aan vrouwen relatief groot, terwijl daar wel
vrouwen gewenst zijn?Het aandeel van vrouwen als burger in dienst bij Defensie is relatief
groot in de administratieve en secretariële functies. Vooral in de technische
functies is het aandeel vrouwen klein, terwijl een groter percentage vrouwen
in deze functies zeer gewenst is. Het aandeel vrouwelijke militairen is relatief
groot in de logistieke en medische functies. In de technische functies en
gevechtsfuncties is het aandeel relatief klein.17 en 18Hoeveel vrouwen maakten op 1 januari 2007 en 2008
gebruik van kinderopvang in elk krijgsmachtonderdeel? En hoeveel vrouwen maakten
op die datum gebruik van voorschoolse- dan wel naschoolse opvang?Hoeveel mannen maakten op 1 januari 2007 en 2008
gebruik van kinderopvang in elk krijgsmachtonderdeel? En hoeveel mannen maakten
op die datum gebruik van voorschoolse- dan wel naschoolse opvang?De bijdrage voor de kosten van kinderopvang wordt aangevraagd bij en uitgekeerd
door de Belastingdienst. De werkgever heeft daarom geen zicht op het gebruik
van kinderopvang door zijn werknemers. Defensie heeft thans zelf drie kinderdagverblijven
bij de werkplek, namelijk in Oirschot/Eindhoven, Woensdrecht en Gilze-Rijen.
In totaal worden in Oirschot/Eindhoven en Gilze-Rijen ongeveer 70 kinderen
van defensiemedewerkers opgevangen. Woensdrecht registreert niet de werkgever
van de ouders. Er is nog een aantal kinderdagverblijven in ontwikkeling bij
Defensie. Het Commando Zeestrijdkrachten is in de eindfase van de ontwikkeling
van een kinderdagverblijf op het Marineterrein in Den Helder en het Commando
Luchtstrijdkrachten verwacht nog in 2008 een kinderdagverblijf te openen in
De Peel.19Welke instrumenten zullen specifiek worden benut voor
een zorgvuldige selectie van het personeel? Wat is de stand van zaken met
betrekking tot de invoering van de desbetreffende instrumenten? Welke informatie
leveren de desbetreffende instrumenten? Welke instrumenten gaat u specifiek
benutten om de uitstroom en doorstroom te beschrijven?De instrumenten die worden gebruikt zijn een psychologische keuring, een
selectie-interview, een medische keuring en een veiligheidsonderzoek. Deze
instrumenten worden al jaren gebruikt en onlangs zijn de objectiviteit van
het selectie-interview bij kandidaten met een verschillende culturele achtergrond
en de actualiteit van de medische eisen nog eens tegen het licht gehouden.
In de uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd wordt hier nader op ingegaan.20, 21 en 22Welke concrete maatregelen treft u om vrouwen de gelegenheid
te bieden om binnen schooltijden te werken en zorgtaken te verrichten?Welke concrete maatregelen treft u om mannen de gelegenheid
te bieden om binnen schooltijden te werken en zorgtaken te verrichten?Hoeveel kost het extra om mannen en vrouwen de gelegenheid
te geven om zorgtaken te verrichten en binnen schooltijden te werken? Welke
consequenties heeft dit voor de herverdeling van taken? Welke consequenties
heeft dit voor de missies?Defensie kent verschillende mogelijkheden voor zowel mannen als vrouwen
om de werktijden zo in te richten dat wordt gewerkt binnen de schooltijden.
Allereerst bestaat de mogelijkheid in deeltijd te werken en in overleg met
de leidinggevende de werktijden aan te passen aan de schooltijden. Overleg
met de leidinggevende en maatwerk zijn daarbij sleutelwoorden. Ook wanneer
niet in deeltijd wordt gewerkt is het mogelijk om de werktijden aan te passen
aan de schooltijden. Daarnaast komt het voor dat een functie door meerdere
medewerkers wordt gedeeld. De leidinggevende verdeelt daarbij het werk binnen
de toegestane formatieruimte. Vaak is sprake van herverdeling van taken. In
deze constructies is er geen sprake van extra kosten. Gevolgen voor de missies
zijn er niet. De mogelijkheden te werken in deeltijd of met flexibele werktijden
wordt voor militairen opgeschort tijdens een missie.23 en 24Hoeveel vrouwen zijn er heringetreden bij het militair
personeel binnen de diverse rangen van Defensie in de jaren 2003, 2004, 2005,
2006, 2007 en 2008?Hoeveel vrouwen zijn er heringetreden bij het burgerpersoneel
binnen de diverse BBRA-schalen van Defensie in de jaren 2003, 2004, 2005,
2006, 2007 en 2008?Hieronder treft u het aantal vrouwen dat is heringetreden bij het militair
personeel naar rang (2005–2008). Voor 2008 gaat om de realisatie tot
en met september.Hieronder treft u het aantal vrouwen dat is heringetreden bij het burgerpersoneel
naar schaal (2005–2008). Voor 2008 gaat het om de realisatie tot en
met september.25Wat is op dit moment de stand van zaken voor wat betreft
de accreditatie van de opleidingen die worden aangeboden aan de Koninklijke
Militaire Academie (KMA) en het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM)?Defensie streeft al geruime tijd naar de civiele erkenning van haar wetenschappelijke
opleidingen. De grote inspanning die dat vraagt van het ministerie, vooral
van de Nederlandse Defensie Academie (NLDA), moet de komende periode vruchten
afwerpen. De Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW) van de NLDA verzorgt
het wetenschappelijk onderwijs voor KIM en KMA. In november 2008 zal de opleiding
Militaire Bedrijfswetenschappen worden gevisiteerd. Het streven is in 2009
de overige bacheloropleidingen eerst te laten visiteren en daarna te accrediteren.26 en 190Wat is de stand van zaken voor wat betreft de schadeloosstelling
voor veteranen? Hoeveel veteranen hebben hier mogelijk recht op? Om welk totaal
bedrag gaat het hierbij?Wat is de stand van zaken voor wat betreft de schadeloosstelling
voor veteranen? Hoeveel veteranen hebben hier mogelijk recht op? Om hoeveel
geld zou het daarbij gaan?Het overleg met de Centrales van Overheidspersoneel over dit onderwerp
is nog niet voltooid. Er is dan ook niets te zeggen over de aantallen militaire
oorlogs- en dienstslachtoffers die mogelijk een aanspraak krijgen en de daarbij
behorende kosten.27Wat waren de kosten van het «Benchmark»-onderzoek
naar de effectiviteit van het gebruik van een wervingsbonus in het kader van
het actieplan Werving en Behoud? Kunt u bij de beantwoording de verschillende
kosten specificeren, waarbij in ieder geval de kosten voor de externe inhuur
voor de uitvoer van het onderzoek expliciet worden vermeld?Voor de benchmark is gebruik gemaakt van capaciteit in de eigen organisatie,
zonder noemenswaardige additionele kosten of uitgaven.28 en 29Hoeveel vrouwen zijn in de jaren 2003, 2004, 2005,
2006, 2007 en 2008 afgestudeerd aan de KMA? Kunt u per jaar aangeven hoeveel
vrouwen van de oorspronkelijke instroom er in de daaropvolgende jaren, tot
en met heden, werkzaam zijn (gebleven) bij Defensie?Hoeveel vrouwen zijn in de jaren 2003, 2004, 2005,
2006, 2007 en 2008 afgestudeerd aan het KIM? Kunt u per jaar aangeven hoeveel
vrouwen van de oorspronkelijke instroom er in de daaropvolgende jaren, tot
en met heden, werkzaam zijn (gebleven) bij Defensie?In de jaren 2003 tot en met 2008 zijn de volgende aantallen vrouwen afgestudeerd
aan de KMA en het KIM:JaarKMAKIM20032918 20045423 2005362520064416 20071616 2008295Het is niet mogelijk de gevraagde uitstroom per jaargang te bepalen. In
het kader van het rapporteren over het gender- en diversiteitsbeleid wordt
de uitstroom per rang weergegeven.30Wat zijn de exacte wervingsresultaten tot op heden?
Op welke wijze gaat u de tekorten bij de vliegers, de luchtverkeersleiders,
special forces, technisch-, ICT-, EOD- en medisch personeel oplossen? Hoe
groot zijn deze tekorten nu, toegespitst per functie?Elk half jaar ontvangt u een rapportage in het kader van het Flexibel
Personeelssysteem (FPS) waarin ook de cijfers van de wervingsresultaten (belangstellenden,
sollicitanten, aanstelbaren, instroom) staan. Voor de meest recente gegevens
verwijs ik u naar de laatste rapportage van 29 augustus 2008 (Kamerstuk
31 243, nr. 9).In de nadere uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd, wordt nader ingegaan op de maatregelen om de tekorten op
te lossen. Het gaat om de invoering van een wervingsbonus, het gebruik van
bindingspremies, loopbaangesprekken met alle mensen in een schaarse categorie
in 2008, uitbreiding van de IDR-constructie voor bepaalde medische
vakgebieden en het terugdringen van het opleidingsverloop.31Kunt u aangeven hoeveel vacatures extra de krijgsmacht
nog kan dragen met het huidig ambitieniveau? Wanneer zal de uitstroom naar
uw inschatting een weerslag hebben op de uitvoering van operationeel taken?Het aantal vacatures dat nog zal ontstaan is mede afhankelijk van de arbeidsmarktpositie
van Defensie. De verwachting is dat het aantal vacatures op termijn zal afnemen
door onder andere de maatregelen in het kader van het Actieplan Werving en
Behoud. Voor de komende periode is de verwachting dat enkele categorieën
een bezetting van minder dan 80 procent zullen hebben. Door zorgvuldig om
te gaan met deze schaarse capaciteiten zal de uitvoering van de operationele
taken mogelijk blijven.32Kunt u aangeven waar we in de begroting de niet betaalde
salarissen voor de meer dan 7000 vacatures terug kunnen vinden? Worden deze
middelen gereserveerd? Zo neen, wat gebeurt er met dit geld? Kunt u aangeven
welke activiteiten er met de gereserveerde 50 miljoen euro voor werving in
2009 gedaan zullen worden? Heeft u bij deze activiteiten een concrete doelstelling,
bijvoorbeeld op vlak van het aantal te werven militairen? In de nadere uitwerking
van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober jl. is gestuurd,
wordt hier nader op ingegaan.33Welke verbeteringen op het gebied van het voorraadbeheer
hebben in 2008 plaatsgevonden en wat staat er voor 2009 op de planning?Er wordt onderscheid gemaakt tussen maatregelen op het gebied van fysiek
en administratief voorraadbeheer die zijn opgenomen in de verschillende plannen
van de defensieonderdelen en de defensiebrede, randvoorwaardelijke verbeteringen.De maatregelen van de defensieonderdelen die in 2008 en 2009 worden getroffen
hebben vooral betrekking op de administratieve en fysieke beheersmatige handelingen
en processtappen, te weten de ontvangst, de opslag, het in bruikleen geven,
het in onderhoud geven, de registratie/inventarisatie en de aflevering/overdracht
van voorraadartikelen. De maatregelen zijn gericht op een goede registratie/inventarisatie
om daarmee de administratieve en fysieke voorraadverschillen terug te dringen.
Dit gebeurt onder andere door een intensivering van controlemaatregelen.Zoals ook de Algemene Rekenkamer in haar bezwaaronderzoek «sturing
en beheersing» heeft geconstateerd, is het slagen van dergelijke specifieke
maatregelen per defensieonderdeel afhankelijk van een aantal defensiebrede,
generieke randvoorwaarden, namelijk de actualisering van verouderde regelgeving,
de vervanging van verouderde c.q. versnipperde IV-systemen, het wegwerken
van de vervuiling van databestanden en het zorgen voor deskundige personele
capaciteit. Hiertoe wordt een meerjaren verbeterplan Professionaliseren Materieelbeheer
Defensie opgesteld, dat in maart 2009 beschikbaar moet zijn.Op het gebied van regelgeving is eind 2007 het Voorschrift Materieelbeheer
Defensie uitgebracht. Op basis van dit voorschrift voeren de defensieonderdelen
risicoanalyses uit en worden oude regelingen herschreven. Eind 2008 wordt
het Voorschrift Assortimentsmanagement van kracht, met normenkaders voor het
beheer van de centrale voorraden (depots) van Defensie.De verouderde en versnipperde IV-systemen voor voorraadbeheer worden op
termijn vervangen door SAP-systemen. In dat proces wordt tevens de vervuiling
in de databestanden weggewerkt. De projectorganisatie Speer heeft hierin een
regiefunctie. In 2009 zal de eerste materieellogistieke module worden ingevoerd.
Grote delen van de defensieorganisatie zullen echter tot na 2010 nog gebruik
moeten maken van de huidige systemen. Tot die tijd worden nog noodzakelijke
aanpassingen en verbeteringen in deze systemen doorgevoerd om het voorraadbeheer
te optimaliseren. Dit betreft onder meer de IV-ondersteuning voor cryptobeheer,
wapenbeheer en munitiebeheer.Ten slotte wordt ook ruimschoots aandacht besteed aan de inzet van voldoende
en deskundig personeel, onder andere door het terugplaatsen van beheerders
bij de eenheden, verbetering van de opleiding en vorming en het langer op
functie houden van dit personeel.34Waar wordt in de begroting helder hoeveel geld er is
ingeboekt voor de inhuur van externen? Is er een indicatie te geven van op
welke onderdelen meer externen ingehuurd zullen gaan worden in 2009, en op
welke wijze is daarmee rekening gehouden in de huidige begroting?Zoals eerder aan de Kamer is gemeld zijn in de begroting de uitgaven voor
de inhuur van externen niet zichtbaar. De inhuur van externen voor projecten
wordt in het projectbudget geraamd. Op basis van de vastgestelde organieke
omvang van de organisatie wordt een financiële raming opgesteld. De in
de loop van het begrotingsjaar benodigde inhuur van personele capaciteit om
vacatures te vullen wordt niet apart begroot, maar bekostigd uit de vrijval.
Zie ook het antwoord op vraag 9. De omvang van de inhuur voor 2009 is mede
afhankelijk van het aantal vacatures. Om die reden kunnen nog geen uitspraken
worden gedaan over de inhuur in 2009.35Waarom kon nog niet bij deze Defensiebegroting voor
2009 een aanzet worden gemaakt om de toelichting bij de operationele doelstellingen
meer «VBTB-proof» te maken en de prestatie-/sturingsgegevens van
de ondersteunende diensten (Defensie Materieel Organisatie (DMO) en Commando
Dienstencentra (CDC)) te concretiseren?Mede naar aanleiding van de motie-Eijsink/Boekestijn (Kamerstuk 31 444
X, nr. 15) is een eerste aanzet gegeven tot het meer «VBTB-proof»
maken van de begroting 2009. De uitgaven van de operationele eenheden van
de krijgsmachtdelen zijn conform de «CKMar-methodiek» toegerekend
aan de operationele doelstellingen. Voor de ondersteunende diensten (DMO en
CDC) vergt het, gezien de aard van deze organisaties en de uiteenlopende activiteiten
en diensten, meer tijd om tot een bruikbare opzet van prestatie-/sturingsgegevens
te komen.36Kunt u per Krijgsmachtdeel nader toelichten en specificeren
wat wordt bedoeld met: «De grote reorganisaties hebben hun vruchten
afgeworpen, maar ook hun tol geëist»? Welke vruchten zijn afgeworpen,
welke tol is geëist?De ingrijpende reorganisaties die na de val van de muur bij Defensie zijn
uitgevoerd vloeiden onder andere voort uit de Defensienota 1991, de Prioriteitennota
1993, het Strategisch Akkoord 2002 en de Prinsjesdagbrief 2003. De opschorting
van de dienstplicht, een reductie met 11 700 functies, de drastische
reductie van de aantallen hoofdwapensystemen zoals tanks, schepen,
maritieme patrouillevliegtuigen en jachtvliegtuigen, de afstoting van de kazerne
in Seedorf, de Vliegbases Twenthe en Soesterberg, de oprichting van het Commando
Diensten Centra en de Defensie Materieel Organisatie, de versterking van de
functie van Commandant der Strijdkrachten onder gelijktijdige afschaffing
van de functie van bevelhebber van de krijgsmachtdelen en het omvormen naar
een expeditionaire krijgsmacht zijn enkele van de vele maatregelen die sinds
de val van de muur zijn genomen. Het strekt te ver alle maatregelen sinds
1991 op te noemen en omdat Defensie niet met afzonderlijke projecten maar
met migratieplannen werkt is een overzicht per krijgsmachtdeel niet te geven.
De migratieplannen van de defensieonderdelen zijn op 11 februari 2005
aan de Kamer aangeboden. Getuige de huidige wereldwijde inzet van de krijgsmacht
in grotere en kleinere missies en het feit dat de Nederlandse krijgsmacht
tot de modernste ter wereld behoort, kan worden gesteld dat de achtereenvolgende
reorganisaties zeker hun vruchten hebben afgeworpen. De tol waarover in de
begroting wordt gesproken betreft de onrust die in de organisatie is ontstaan
door jarenlange ingrijpende reorganisaties en de onzekerheid over het behoud
van werk. De omvorming van de organisatie, waarbij onderdelen zijn afgestoten,
staven zijn opgeheven, hoofdkwartieren zijn verhuisd, nieuwe organisaties
zijn opgericht en een nieuw personeelssysteem is ingevoerd, heeft veel gevraagd
van het personeel. Defensie heeft alle zeilen moeten bijzetten om het nieuwe
evenwicht tussen de taken van de krijgsmacht en de beschikbare middelen te
bereiken. Vrijwel geen onderdeel van Defensie is de afgelopen jaren gevrijwaard
gebleven van ingrijpende veranderingen en veel personeelsleden zijn van werkplek
veranderd, hebben moeten wennen aan veranderde werkomstandigheden of hebben
Defensie verlaten. Om die reden, met investeren in personeel als prioriteit,
is het streven naar rust en stabiliteit in de organisatie als belangrijk aandachtspunt
in de beleidbrief Wereldwijd Dienstbaar uit 2007 genoemd.37In hoeverre is stabiliteit in de organisatie een haalbare
doelstelling, gezien de huidige personele onderbezetting en de ambitieuze
doelen uit de brief «Wereldwijd Dienstbaar» van 18 september
2007?De uitvoering van de doelen uit Wereldwijd Dienstbaar verloopt volgens
plan en leidt niet tot overmatige onrust in de organisatie. Wereldwijd Dienstbaar
heeft onder andere tot doel deze stabiliteit te bevorderen. De huidige ondervulling
legt extra beslag op het personeel, vooral in schaarse categorieën en
in verband met de uitzenddruk. In het Actieplan Werving en Behoud, waarvan
de nadere uitwerking u op 15 oktober jl. is toegestuurd, wordt daarom
specifieke aandacht besteed aan de invloed van de onderbezetting en de vertrekredenen
van het personeel, en de maatregelen om personeel te behouden.38Wat betekent: «De huidige (inter-)nationale verplichtingen
vergen bovendien veel van de krijgsmacht, zowel in uitvoering en de voorbereiding
als in de ondersteuning en opleidingen en training» concreet? Kunt u
duidelijk maken:– wat de kortste opleidingsduur, en training
is na in dienst treden van militairen die de afgelopen twee jaar zijn uitgezonden;– waaruit de uitvoering, voorbereiding en ondersteuning,
personeel zowel als materieel, bestaat in verhouding tot de daadwerkelijke
inzet in missie gebieden?– Wat «kost» een militair op missie
in Uruzgan aan personele inzet ter voorbereiding, ondersteuning, opleidingen
en training?De opleidingsduur per militair is afhankelijk van de functionele eisen
die aan het personeel worden gesteld. Het hieronder beschreven opleidingstraject
kan echter als indicatie dienen. Voor manschappen geldt dat zij de initiële
opleiding doorlopen alvorens zij met de eigen eenheid mogen worden uitgezonden.
Na deze initiële opleiding volgt bij uitzending altijd nog een missiegerichte
opleiding/voorbereiding. De duur daarvan is afhankelijk van de complexiteit
van de missie. In het algemeen kan worden gesteld dat 60 procent van de tijd
wordt besteed aan de voorbereiding op een missie en 40 procent aan de daadwerkelijke
uitvoering van een missie. Voor mariniers beslaat de initiële opleiding
30 weken, voor matrozen en soldaten 20 tot 60 weken, afhankelijk van de gekozen
specialisatie. Voor individuele uitzendingen moet ook de opvolgende functionele
opleiding zijn voltooid. De totale opleidingsduur bedraagt dan één
tot twee jaar. Bij officieren wordt een onderscheid gemaakt in drie categorieën.
Bij specialisten, zoals artsen, fysiotherapeuten, journalisten en IT-personeel,
beslaat de initiële opleiding zes of tien weken. De reguliere officiersopleiding
bedraagt vier tot vijf jaar. Indien ten slotte wordt gekozen voor een verkorte
opleiding, bedraagt de initiële officiersopleiding anderhalf jaar.De totale kosten per militair in de voorbereiding op de missie in Uruzgan
zijn niet zonder meer te herleiden. De huidige bedrijfsvoering van de krijgsmacht
maakt geen duidelijke scheiding tussen activiteiten in het kader van de voorbereiding,
ondersteuning, opleiding en training voor de missie in Uruzgan en overige
activiteiten.Al het materieel van Defensie wordt volgens reguliere onderhoudsconcepten
in stand gehouden, voor zowel gebruik onder vredesomstandigheden als bij inzet
in crisisbeheersingsoperaties. Bij inzet wordt de toewijzing van materieel
afgestemd op de complexiteit van de logistieke aanvoerlijnen en de voorziene
slijtage. Daarnaast kunnen de risico’s in het missiegebied aanleiding
geven ondersteuning zoals hoger onderhoud niet ter plaatse te verlenen. De
logistieke keten wordt daaraan aangepast.39Zie het antwoord op vraag 1.40Welke consequenties zullen, voor de inrichting van
onze krijgsmacht, worden verbonden aan de weer sterk toegenomen assertiviteit
van Rusland op veiligheidspolitiek gebied? Hoe wordt deze toegenomen assertiviteit
beoordeeld door de Midden-Europese NAVO-landen zoals Polen, Tsjechië,
Slowakije en Hongarije? Welke middelen heeft Nederland om een adequate bijdrage
te leveren aan het geven van tegenweer aan een eventueel hernieuwde dreiging
vanuit Oost Europa? Hoe wordt de hernieuwde assertiviteit van Rusland op veiligheidspolitiek
gebied beoordeeld door de NAVO?Voor de gevolgen van de toegenomen assertiviteit van Rusland op veiligheidspolitiek
gebied voor de inrichting van de Nederlandse krijgsmacht, verwijs ik naar
het antwoord op vraag 4. De Navo heeft de Russische erkenning van de onafhankelijkheid
van Zuid-Ossetië en Abchazië veroordeeld en heeft besloten dat er
geen sprake kan zijn van business as usual met
Rusland. Dit betekent onder meer dat de Navo-Rusland Raad (NRR) voorlopig
niet meer bijeenkomt. Hoewel enkele Navo-lidstaten de behoefte hebben concrete
maatregelen te nemen om de in hun ogen toegenomen Russische dreiging het hoofd
te bieden, is de algemene mening dat er geen twijfel bestaat aan de toereikendheid
van het artikel 5-principe van wederzijdse bijstand binnen het Navo-verdrag.
Niettemin zal een nieuwe dreigingsanalyse worden gemaakt en wordt de Navo contingency planning kritisch bezien.
Nederland steunt deze benadering. Tegelijkertijd onderstreept Nederland het
belang van een voortgaande dialoog met Rusland. Rusland blijft immers een
strategische partner waarmee samenwerking noodzakelijk is om oplossingen te
zoeken voor tal van belangrijke internationale (veiligheids-)kwesties (non-proliferatie,
MOVP, energiezekerheid, Afghanistan, klimaatbeheersing etc.).41Zullen bij de verkenningen ook de toegenomen assertiviteit
van Rusland op veiligheidspolitiek gebied, het sterk vergrote veiligheidspolitieke
profiel van de Volksrepubliek China, de instabiliteit in belangrijke delen
van Azië (zoals in Afghanistan en Pakistan) en in belangrijke delen van
Afrika (zoals in Tsjaad, Soedan, Somalië enz.), de toename van de piraterij,
de groeiende vraag naar grondstoffen enz. worden verdisconteerd?De verkenningen dienen, op grond van de op langere termijn te verwachten
ontwikkelingen en mogelijke scenario’s, zonder beperkingen beleidsopties
te formuleren met betrekking tot de toekomstige ambities voor de Nederlandse
defensie-inspanning, de daaruit voortvloeiende samenstelling en toerusting
van de krijgsmacht en het daarbij behorende niveau van de defensiebestedingen.
Daarbij wordt vanzelfsprekend een scala van factoren en ontwikkelingen, zoals
in de vraag genoemd, in beschouwing genomen.42Beschouwt u de verkenningen als een «black box»
waarvan de resultaten eerst «eind 2009» beschikbaar komen? Zo
ja, op welke wijze wordt de Kamer tussentijds geïnformeerd?Met de verkenningen beoogt het kabinet een inhoudsvolle bijdrage te leveren
aan de politieke oordeelsvorming over de toekomst van de krijgsmacht en het
daarmee samenhangende niveau van defensiebestedingen. In het plan van aanpak
(Kamerstuk 2008, 31 243, nr. 6) heeft het kabinet daarbij gekozen
voor een interdepartementale en zo analytisch mogelijke aanpak met een duidelijke
externe betrokkenheid. Van een black box is dan
ook geen sprake. Voor eind 2009 worden geen resultaten of rapporten gepubliceerd.43 en 88Voor welke operationele knelpunten zullen deze middelen
worden ingezet gezien uw melding dat voor het «opheffen operationele
knelpunten» een extra bedrag van 50 miljoen voor 2009 is gereserveerd?
Hoe krijgen kennis, innovatie en ondernemerschap hierin vorm?Op welke maatregelen wordt gedoeld wanneer u aangeeft
dat er ook sprake is van acute maatregelen om het voortzettingsvermogen te
kunnen garanderen?Het extra bedrag van € 50 miljoen wordt aangewend voor de in
de beleidsbrief Wereldwijd Dienstbaar genoemde maatregelen ter verbetering
van de operationele inzetbaarheid. Het betreft onder andere extra investeringen
op het gebied van Network Enabled Capabilities
(NEC), de versterking van de inlichtingenketen, de verbetering van de informatievoorziening,
de verbetering van de veiligheid en bescherming van uitgezonden personeel,
CIMIC, strategisch transport (deelneming aan het Navo C-17 initiatief) en
de verbetering van het voorzettingsvermogen van de Apache-helikopters door
de vergroting van het functiebestand van zowel vliegend als onderhoudspersoneel.
Daarnaast wordt afgezien van het eerdere voornemen vijf Apache-helikopters
te verkopen. Bij de intensiveringen op het gebied van NEC, inlichtingen en
informatievoorziening zal gebruik worden gemaakt van de bij de kennisinstituten
aanwezige kennis en het innovatieve vermogen van de industrie.
Innovatie is nodig om producten te ontwikkelen die voldoen aan de door Defensie
gestelde eisen.44Voor welk wetenschappelijk onderzoek zal de 1 miljoen
(begroting ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) worden
ingezet?De eerste tranche gelden voor het programma Nederland Ondernemend Innovatieland
(NOI) voor 2008, net een bedrag van € 1 miljoen, wordt via de Maatschappelijke
Innovatieagenda Veiligheid besteed aan het interdepartementale project voor
de bescherming van brandweerpersoneel en de ontwikkeling van compacte brandblusmiddelen.45Zal vóór het debat over de defensiebegroting
in de Tweede Kamer duidelijkheid worden geboden over de actuele spanningen
die zich voordoen bij de Task Force Uruzgan en die hebben geleid tot het op
non-actief stellen van een peloton?In de stand van zakenbrief over de Nederlandse bijdrage aan ISAF wordt
u nader geïnformeerd over het tijdelijk op non-actief stellen van een
peloton in Uruzgan. Zoals u is gemeld in de brief van 3 oktober 2008
ontvangt u de stand van zakenbrief uiterlijk 20 oktober 2008.46Welke interdepartementale projecten zijn inmiddels
in het kader van het Innovatieprogramma Veiligheid geïnitieerd gezien
het extra bedrag van 54 miljoen euro ten behoeve van de ministeries van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Defensie?De uitwerking van de Maatschappelijke Innovatieagenda Veiligheid heeft
plaats langs twee sporen. Het eerste spoor betreft de uitwerking van projecten
die mogelijk in 2008 nog geheel of gedeeltelijk kunnen worden aanbesteed.
Het gaat om projecten die kunnen worden ondergebracht bij de hieronder genoemde
thema’s «Optreden in netwerken» en «Fysieke bescherming».
Tot dusver gaat het om de volgende drie interdepartementale projecten:• I-bridge (verbetering van informatievoorziening) met een omvang
van € 1 miljoen;• EDISON TD (vaststellen authenticiteit van identiteitsdocumenten
met behulp van diverse methodes);• Bescherming brandweerpersoneel en ontwikkeling compacte brandblusmiddelen
met een omvang van € 1 miljoen, zie ook vraag 44.Bij het tweede spoor wordt de komende maanden aandacht besteed aan de
verdere uitwerking van de thema’s in drie programmalijnen voor de komende
vier jaar. Deze programmalijnen zijn: opereren in netwerken, simulatie, training
en opleiding, en fysieke bescherming.47Kan worden aangegeven hoeveel geld u in 2009 uittrekt
als bijdrage op het gebied van kennis en innovatie?Het totale bedrag op de begroting van Defensie voor onderzoek en ontwikkeling
is € 68 miljoen. Dit bedrag is bestemd voor kennisopbouw bij TNO,
NLR en MARIN en voor technologieontwikkeling. Overigens kunnen materieelprojecten
van Defensie in algemene zin leiden tot innovatie bij de defensiegerelateerde
industrie.48Uit welke begroting(en) is het geld afkomstig dat wordt
uitgegeven voor het innovatieprogramma Veiligheid (ten behoeve van de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Defensie)?De financiële middelen voor het innovatieprogramma Veiligheid zijn
afkomstig uit «Pijler 2 gelden» die het kabinet in zijn beleidsprogramma
heeft vrijgemaakt voor kennis en innovatie. Deze middelen stonden gereserveerd
op de aanvullende post Algemeen. Met de goedkeuring van de Maatschappelijke
Innovatieagenda Veiligheid is de eerste tranche van het budget overgeheveld
naar de departementale begrotingen.49Hoe bent u precies van plan om reservisten en post-actieven
meer in te zetten op het gebied van «Security Sector Reform» in
fragiele staten als Burundi en de Democratische Republiek Congo?Bij de inrichting van de SSR-pool wordt zoveel mogelijk rekening gehouden
met het vraaggestuurde karakter van SSR-missies. Daarom beschikt Defensie
over een bestand van zestig deskundigen met uiteenlopende bestuurlijke en
beleidsmatige kennis en ervaring naast de overige uitzendbare defensiemedewerkers
en reservisten (waaronder postactieve militairen).Defensie heeft al ervaring met de inzet van reservisten bij SSR-missies.
Daartoe is bij het Commando Landstrijdkrachten een pool van functioneel specialisten
ondergebracht. Deze pool bevat gekwalificeerde officieren voor SSR-missies.
Zij worden op basis van vrijwilligheid ingezet voor een kortdurende uitzending
(gemiddeld twee maanden). De mogelijkheden om hen langer uit te zenden worden
nog onderzocht.50Welke acties en concrete plannen zullen in 2009 en
2010 uitgewerkt worden, gezien uw opmerking dat «vooral met de defensie
industrie strategie Defensie en Economische Zaken oog voor het belang van
defensiegerelateerde bedrijven in ons land steunen»? Zullen er financiële
prikkels met name richting het Midden en KleinBedrijf (MKB) worden opgezet?Defensie zal de instrumenten die in de DIS zijn beschreven verder uitwerken.
Het gaat hierbij onder meer om de volgende punten:• Het proces dat moet leiden tot Launching Customership zal worden verbeterd;• Het overleg tussen de overheid en de industrie over mogelijkheden
voor de Nederlandse industrie bij verwervingstrajecten zal worden geïntensiveerd;• De overheid zal, in overleg met de industrie, de mogelijkheid van
het creëren van een Navo-expertfunctie onderzoeken;• Defensie zal samen met de ministeries van Binnenlandse Zaken, Justitie
en Economische Zaken de thema’s van het innovatieprogramma Veiligheid
verder uitwerken in drie programmalijnen voor de komende vier jaar. Deze programmalijnen
zijn: opereren in netwerken, simulatie, training en opleiding, en fysieke
bescherming. Zie ook het antwoord op vraag 46.Zowel in het kader van het innovatieprogramma Veiligheid als van het SBIR-instrument
zal er aandacht zijn voor het MKB.51Hoeveel geld wordt in 2009 vanuit de Defensiebegroting
uitgegeven voor de Defensie Industrie Strategie (DIS) en (in het bijzonder)
voor het «launching customership»?Voor de uitvoering van de DIS is geen apart budget gereserveerd. De kosten
worden ondergebracht bij de reguliere budgetten voor materieelprojecten en
onderzoek en ontwikkeling (R&D).52Bestaat er een spanning tussen wenselijk milieubeleid
en operationele eisen bij Defensie? Hoe zal in 2009 met dat spanningsveld
worden omgegaan?Ja. Het omgaan met dit spanningsveld vereist maatwerk. Defensie volgt
onder vredesomstandigheden de vigerende wet- en regelgeving en het nationale
milieubeleid. Onder operationele omstandigheden is dit niet altijd mogelijk.
Maatgevend zijn dan de operationele eisen en de regelgeving van het desbetreffende
land. Dit geldt bijvoorbeeld voor militair materieel, dat in de eerste plaats
aan operationele eisen moet voldoen. Het materieel moet wereldwijd onder sterk
wisselende omstandigheden op een voor het personeel veilige wijze inzetbaar
zijn. Binnen enkele maanden zal de nieuwe Defensie Duurzaamheidsnota 2009
worden vastgesteld waarin de verhouding tussen milieu en Defensie concreet
is uitgewerkt. Defensie zal in 2009 versterkt inzetten op energie- en waterbesparing,
gebruik van duurzame energie en de waarborging van de kwaliteit van milieuzorgsystemen.53Zijn er voldoende oefen- en laagvlieggebieden in Nederland?Nederland beschikt niet over voldoende oefen-, schiet- en laagvlieggebieden
om alle noodzakelijke opleidingen en trainingen in eigen land te kunnen uitvoeren.
Doordat de krijgsmacht de meeste laagvliegtrainingen, oefeningen boven compagniesniveau
en schietoefeningen voor grotere kalibers in het buitenland uitvoert, kan
wel worden voorzien in de volledige oefenbehoefte. De beperkte hoeveelheid
oefen- en schietterreinen in Nederland vormt daardoor op dit moment geen probleem,
maar betekent voor het personeel wel veel extra nachten van huis. De ligging
en de omvang van de laagvliegmogelijkheden in Nederland worden op dit moment
geëvalueerd. Over de voortgang van deze evaluatie wordt de Kamer naar
verwachting eind 2008 nader geïnformeerd.54Kunt u nader toelichten wat u bedoelt met «soms
financiële winst»? Wanneer is dit wel het geval, en wanneer niet
en om welke bedragen gaat het hier?Het milieubeleid van Defensie kent twee typen maatregelen. Er zijn maatregelen
waarbij de gedane investering zich niet in geld terugverdient, maar wel bijdraagt
tot een verbetering van de milieukwaliteit. Hierbij valt te denken aan het
opruimen van oude bodemverontreiniging, het inkopen van «groene»
energie en het verbeteren van natuurwaarden op oefenterreinen. Daarnaast zijn
er maatregelen waarbij de investering zich tijdens de exploitatie binnen een
bepaalde tijd terug verdient, zoals de toepassing van energie- en waterbesparende
maatregelen.55Hoe definieert u «milieuwinst» en hoe bent
u van plan dit te gaan meten dan wel inzichtelijk te maken welke «milieuwinst»
er behaald is?«Milieuwinst» is een verlaging van de belasting van het milieu
en een verbetering van de milieukwaliteit. Defensie meet haar milieubelasting
al vanaf 1999 met behulp van een computerondersteund systeem. Daarin
is vastgelegd welke milieubelasting hoe, door wie en wanneer moet worden gemeten
en gerapporteerd. Ieder jaar wordt deze informatie gepubliceerd in het Milieujaarverslag
Defensie, dat sinds twee jaar is opgenomen in het departementale jaarverslag.
Deze verslagen zijn aan het parlement aangeboden.56In hoeverre levert diversiteit een bijdrage aan integratie
en op welke integratie en van wat doelt u?Bevordering van de instroom van allochtonen is een belangrijke doelstelling
van het diversiteitbeleid van Defensie. Als werkgever en overheidsinstelling
heeft Defensie ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid om etnisch culturele
minderheden een gelijke kans op werk te bieden en te zorgen voor een veilige
werkomgeving. Werken stimuleert de integratie van deze groep in de samenleving.
Defensie biedt vooral allochtone jongeren – in de vorm van werk en opleiding –
een perspectief dat eveneens actieve integratie in de samenleving bevordert.57Kan duidelijk gemaakt worden hoeveel militairen de
dienst verlaten vanwege hun «waardevolle en relevante werkervaring en
dankzij goede, op de civiele markt afgestemde opleidingen»? Wat is de
gemiddelde verblijfsduur in de krijgsmacht na afronding van genoemde relevante
opleidingen en werkervaring?Met de door u aangehaalde tekst wordt uiteengezet dat Defensie als moderne
werkgever in staat wil zijn militairen naar werk buiten de defensieorganisatie
te begeleiden, ook als onverhoopt geen vervolg kan worden gegeven aan een
militaire loopbaan. Dit wordt onder andere gefaciliteerd door de verworven
competenties bij het functioneren als militair te benoemen door opleidingen
die binnen Defensie worden gevolgd (civiel) te certificeren. In eerste instantie
dienen ervaring en opleidingen om het functioneren als militair te ondersteunen,
maar beide elementen zijn ook van belang als een overgang naar werk buiten
Defensie moet worden gefaciliteerd.Aangezien een militair gedurende zijn gehele carrière bij Defensie
werkervaring opdoet en opleidingen volgt, kan niet worden bepaald wat de gemiddelde
verblijfsduur na de voltooiing daarvan is.58Moet, om van Defensie weer een meer aantrekkelijke
werkgever te maken, niet vooral de uitzenddruk worden verminderd? Betekent
dit niet dat, bij voortgaande betrokkenheid van Nederland bij gevaarvolle
crisisbeheersingsoperaties, vooral het personeelsbestand moet worden vergroot?
Hoe zal Defensie de spiraal doorbreken dat personeel vertrekt waardoor de
uitzenddruk toeneemt waardoor nog meer personeel vertrekt? Zijn hiervoor structurele
oplossingen voorhanden en zijn die oplossingen betaalbaar binnen het huidige
budget?De organisatie van Defensie is een resultante van de ambitie van de Nederlandse
regering op het gebied van veiligheid en de overige taken die aan Defensie
zijn opgedragen. De organisatie die daarvoor nodig is, is op dit moment niet
volledig gevuld. Een volledig gevulde organisatie is op langere termijn noodzakelijk
om enerzijds de ambities structureel te kunnen waarmaken en anderzijds de
druk voor het personeel niet te hoog te laten oplopen. Als met vergroting van het personeelsbestand wordt bedoeld het beter vullen van de organisatie klopt de stelling.
Nu al wordt de uitzendlast zo goed mogelijk over het beschikbare personeelsbestand
verdeeld, waarbij het individuele uitzendritme onverminderd het uitgangspunt
is. In de nadere uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd, worden diverse maatregelen genoemd die de spiraal van de
teruglopende vulling moeten doorbeken.59 en 69Hoe beoordeelt de regering de kritiek van de vakbond
VBM/NOV op het schrappen van 1500 personeelsfunctionarissen? Hoe verhoudt
zich dat tot de inspanningen om personeel te behouden voor Defensie?Hoe verhoudt zich het streven van een verhoging van
het aantal loopbaanbegeleiders tot het wegbezuinigen van personeelsfunctionarissen
(inmiddels zouden er aldus reeds 1200 zijn vertrokken en dat aantal zou nog
moeten oplopen tot 1500)?De door VBM/NOV veronderstelde relatie tussen de reductie van de desbetreffende
1500 arbeidsplaatsen en de behoudproblematiek bestaat niet. De reductie van
de arbeidsplaatsen betreft een efficiencymaatregel door in hoofdzaak administratieve
en specialistische taken in het kader van het nieuwe P&O-dienstverleningsmodel
te concentreren bij P&O-dienstencentra en specifieke P&O-taken digitaal
of door middel van selfservice af te handelen. Doordat de werklast hiermee
afneemt, kan ook de daarmee corresponderende formatie navenant worden gereduceerd.
Het betrokken personeel wordt opgenomen in het herplaatsingstraject en komt
in aanmerking voor de plaatsing op vacatures. De uitbreiding van het aantal
loopbaanbegeleiders staat los van de efficiencymaatregel in het personele
functiegebied.60, 63 en 70Waarvoor wordt de 50 miljoen euro t.b.v. het personeelsbeleid
exact ingezet?Kunt u specificeren hoe de investering van €50
miljoen voor het personeel zal worden aangewend? Welke concrete meetbare doelen
beoogt deze extra investering?Hoe wordt de € 50 miljoen extra aan werving
precies besteed?In de begroting is € 50 miljoen vrijgemaakt om te investeren
in personeel. In 2009 is van dit bedrag € 30 miljoen gereserveerd
voor maatregelen in het kader van de uitvoering van aanbevelingen van de commissie-Staal
en € 20 miljoen voor diverse andere maatregelen op personeelsgebied.
Over de maatregelen in het kader van de commissie-Staal rapporteert Defensie
halfjaarlijks. In het algemeen overleg van 30 september 2008 is toegezegd
dat in oktober een kostenoverzicht naar de Kamer zal worden gestuurd.De andere maatregelen op het personeelsgebied, die samen € 20
miljoen kosten in 2009, zijn zeer divers en komen voort uit reeds eerder gemelde
initiatieven. Ongeveer € 6 miljoen wordt besteed aan het uitbreiden
en verder professionaliseren van de loopbaanbegeleidingorganisatie en het
werken met persoonlijke ontwikkelingsplannen in het kader van het Flexibel
Personeelssysteem (FPS). Ongeveer € 5 miljoen gaat naar vier structurele
maatregelen in het kader van het Actieplan Werving en behoud. Ongeveer € 3
miljoen wordt besteed aan zorgvoorzieningen bij uitzendingen. Ongeveer € 2
miljoen is nodig om een voorgenomen reductie bij het Dienstencentrum Personeelsvoorziening
teniet te doen. Ook ongeveer € 2 miljoen wordt geïnvesteerd
in de uitbreiding van opleidingscapaciteit om diverse facetten zoals gender, diversiteit, gedragsregels, medezeggenschap en
arbeidsomstandigheden in opleidingsprogramma’s te verwerken. Daarnaast
resteren relatief kleine uitgaven op diverse terreinen in het personele veld.61Waar ligt de ondergrens van het uitvoeren van de huidige
missie in Afghanistan aangezien er op dit moment meer dan 7000 vacatures zijn?
Kan de krijgsmacht deze taken uitvoeren tot augustus 2010?De krijgsmacht is in staat de opgedragen taken in Afghanistan tot augustus
2010 uit te voeren. De hiervoor benodigde eenheden zijn al aangewezen.62Is het reëel om nog vóór 2012 een
volledige vulling te verwachten? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, hoe denkt
u de gestelde operationele doelen (niet de ambities) uit te blijven voeren?Het streven blijft gericht op een volledige vulling. Zoals gesteld in
het Actieplan Werving en Behoud en de nadere uitwerking die u 15 oktober
jl. heeft ontvangen stelt Defensie alles in het werk om de vulling te verbeteren.
Daarbij blijven echter ook externe factoren een rol spelen, waaronder de krapte
op de arbeidsmarkt. Ook zullen enkele maatregelen in het kader van behoud
vermoedelijk pas op langere termijn effect sorteren. De ondervulling in het
algemeen en de schaarste in bepaalde categorieën stellen Defensie met
enige regelmaat voor forse uitdagingen. Met maatwerk kan in veel gevallen
de haalbaarheid van de operationele doelen worden gegarandeerd. Als het niet
anders kan moeten tijdelijke beperkingen van capaciteiten worden geaccepteerd.63Zie het antwoord op vraag 60.64Wanneer kan de Kamer een update van het actieplan Gender
en het actieplan Gender Force verwachten? Wat is dat stand van zaken met betrekking
tot de naleving van Resolutie 1325 van de Veiligheidsraad Verenigde Naties?
Op welke wijze zal zowel het actieplan Gender, Gender Force als ook de naleving
van Resolutie 1325 van de Veiligheidsraad Verenigde Naties worden meegenomen
in het actieplan Werving en Behoud?Het Project Genderforce, een tijdelijk ESF
gesubsidieerd project, is per 31 december 2007 voltooid. Het actieplan
gender is onderdeel geworden van het gender- en diversiteitsbeleid, waarbij
de doelstellingen zijn gehandhaafd. De initiatieven in het kader van het diversiteitsbeleid,
waaronder die voor gender, worden op dit moment integraal voorbereid, geïnventariseerd
en bezien. Nog dit jaar ontvangt de Kamer het actieplan diversiteit. Ook het
nationaal actieplan 1325 dat is opgesteld om VN-resolutie 1325 uit te voeren,
maakt deel uit van het actieplan Diversiteit.65Kan duidelijker aangegeven worden hoe in de praktijk
de toenemende werkdruk als gevolg van meer uit- dan instroom zich manifesteert,
en welke aantallen militairen in relatie tot de toenemende werkdruk, aangeven
de dienst te willen verlaten?Onderkend wordt dat de personeelstekorten leiden tot een grotere werkdruk
voor het personeel. Werkdruk komt naar voren als relevante factor in werkbelevingsonderzoeken
en de rapporten van de Inspecteur Generaal der Krijgsmacht (IGK). Een direct
verband tussen werkdruk en dienstverlaten is echter niet te leggen. Uit onderzoeken
naar vertrekredenen van personeel komt de werkdruk niet als relevante factor
naar voren. 66 en 67Hoe wordt invulling gegeven aan het loopbaanperspectief
en een stabiele werkomgeving met de huidige hoge uitzenddruk?Kan verondersteld worden dat door de uitbreiding van
het aantal «loopbaanbegeleiders, om rekening te houden met de wensen
van het personeel, (...) en het personeel in staat te stellen zelf de loopbaan
te beïnvloeden», het behoud van personeel word bevorderd in aantal
jaren dat militairen na hun opleidingen door de inzet van deze loopbaanbegeleiders
langer in dienst blijven?Ik verwijs u hiervoor verder naar diverse kamerbrieven over het Flexibel
Personeelssysteem (FPS) en de nadere uitwerking van het Actieplan Werving
en Behoud dat u 15 oktober jl. is gestuurd.68Kan worden aangegeven hoe de omvang van het personeelsbestand
bij Defensie (totaal) zich in de afgelopen tien jaar (incl. 2008) heeft verhouden
tot een volledige vulling? Wat is een reële schatting van de kosten die
moeten worden gemaakt om bij de voortgaande inzet van Nederlandse militairen
in Afghanistan en/of elders en bij de huidige situatie op de arbeidsmarkt
toch weer een volledige vulling te krijgen?Met het Defensie migratieplan is in februari 2005 gestart met het plannen
en begroten van de formatieve omvang van de defensieorganisatie. Daarvoor
werd er alleen gepland en begroot op basis van de personele omvang, de zogenaamde
begrotingssterkte. Deze begrotingssterkte hield geen verband met de omvang
van de formatie en bovendien werd de formatieve omvang niet op één
manier geregistreerd. Dit maakt het onmogelijk de vulling voor de periode
tot en met 2005 te geven. In onderstaande tabel is de vulling voor de periode
2006–2008 opgenomen (meetmoment januari). 200620072008Vullingspercentage93,3%97,3%93,2%Omdat in 2006 de migratie naar een defensieorganisatie die betaalbaar
en volledig gevuld zou moeten worden (O=P=F) nog in volle gang was, valt het
vullingspercentage laag uit. In 2007 is de migratie grotendeels voltooid en
daarmee was ook het vullingspercentage sterk toegenomen. Sindsdien is de organisatie
slechts in geringe mate aangepast terwijl de personele sterkte door het negatieve
saldo van in- en uitstroom is afgenomen. Dit resulteert in een lager vullingspercentage.
Tot op heden is er nog steeds sprake van een afnemende sterke. Het vullingspercentage
in september 2008 bedroeg 92,3 procent.De brief over de voortgang van het Actieplan Werving en Behoud van 15 oktober
jl. gaat nader in op belangrijke factoren voor de werving en het behoud van
personeel en de extra financiële inspanningen voor de uitvoering van
het actieplan. In het actieplan van 4 april 2008 is gesteld dat de vulling
van de defensieorganisatie nauw samenhangt met externe factoren, zoals de
situatie op de arbeidsmarkt en de toestand van de economie. Daarnaast zijn
niet altijd kosten verbonden aan de instrumenten om tot een betere vulling
te komen.69Zie het antwoord op vraag 59.70Zie het antwoord op vraag 60.71Waarom wordt pas in 2009 «een versterkt reservistenbeleid
meegenomen» en niet al in de komende nota Werving en Behoud?In de nadere uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd, wordt geschetst welke richting Defensie op wil gaan met het
reservistenbeleid. Deze richting zal nog in 2008 verder worden uitgewerkt
in een nieuwe Reservistennota.72Hoeveel leerlingen volgen op dit moment het oriëntatiejaar «Vrede
en Veiligheid»? Hoeveel leerlingen in MBO-3 volgen de nieuwe opleiding?
Hoeveel aspirant-militairen zijn er op dit moment?Het totale aantal leerlingen dat momenteel de diverse voorschakeltrajecten
volgt, bedraagt ongeveer 2200. Hiervan volgen ongeveer 1500 leerlingen de
opleiding Vrede & Veiligheid op niveau 1 en 2, en ongeveer 150 leerlingen
Vrede & Veiligheid op niveau 3 (MBO-3). Daarnaast volgen ongeveer 300
leerlingen het Oriëntatiejaar en ongeveer 250 leerlingen overige, veelal
technische voorschakeltrajecten.73Kan aangegeven worden waaruit de genoemde «bindingsinstrumenten»
precies bestaan en hoe hoog de «bindingspremies» zijn en hoeveel
militairen vanwege een «bindingspremie» besloten hebben de dienst
niet te verlaten? Wat is er van af het invoeren van «bindingspremies»
aan premies uitbetaald en in welke vorm?Behalve de bindingspremies bestaat er een aantal andere instrumenten met
een bindend karakter. Voorbeelden zijn de toekenning van een toelage aan excellent
functionerende defensiemedewerkers die de hoogste trede in hun salarisschaal
hebben bereikt en specifieke toelages voor medewerkers met een specifieke
competentie. Tevens wordt met behulp van niet-financiële maatregelen,
zoals loopbaanplanning, getracht het personeel voor Defensie te behouden.Het besluit van een medewerker om Defensie te verlaten is, zo blijkt uit
de exitinterviews, gebaseerd op een combinatie van factoren. Een financiële
afweging is één van die factoren. De bindingspremie wordt ingezet
waar tekorten aan personeel bestaan en waar tevens wordt geconstateerd dat
er op de arbeidsmarkt een hoger salaris wordt betaald. De stellige overtuiging
bestaat dat de bindingspremie bijdraagt tot het behoud van personeel. Dit
is echter lastig te kwantificeren.Het bedrag aan uitgaven voor bindingspremies bedroeg € 3,9 miljoen
in 2005, € 3,2 miljoen in 2006 en € 2,6 miljoen in 2007.
Tot en met 2007 bestond de mogelijkheid van uitwisseling van de budgetten
voor binding en voor differentiatie in beloning (onder andere functioneringsgratificaties
en functioneringstoelagen). Het totaal aan uitgaven voor deze beide categorieën
bedroeg € 36,0 miljoen in 2005, € 34,4 miljoen in 2006
en € 33,5 miljoen in 2007. Dit komt overeen met ongeveer 1 procent
van de loonsom voor al het actief dienende militaire en burgerpersoneel.Doordat bindingspremies veelal aan het einde van de afgesproken bindingsperiode
worden uitbetaald, is er sprake van een tijdverschil tussen het moment van
toekenning en het financiële beslag. De hierboven geschetste daling van
de uitgaven is geen gevolg van de recente vullingsproblemen, maar van de periode
dat Defensie midden in een traject van reducties zat. De huidige vullingsproblemen
leiden nu tot nieuwe toekenningen die in latere jaren tot meer uitgaven zullen
leiden.In het kader van het de arbeidsvoorwaardenovereenkomst 2007–2009
zijn de mogelijkheden voor de toekenning van bindingspremies door de defensieonderdelen
verruimd en is het budget voor differentiatie in beloning verlaagd naar 0,4
procent van de loonsom. In dat kader is de mogelijkheid de budgetten voor
binding en voor differentiatie in beloning uit te wisselen per 1 januari
2008 beëindigd.74Zijn er al ervaringen met het verbeteren van het wervings-
en selectieproces om de uitval van de huidige 45% naar 40% in
2010 terug te brengen? Kan aangegeven worden op grond van de huidige ervaring
waarom, zonder concessies te doen aan de aanname-eisen, met de geformuleerde
maatregelen resultaten geboekt worden?In de nadere uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd, valt te lezen dat diverse verbetermaatregelen in gang zijn
gezet. Op dit moment is het nog te vroeg om al over concrete resultaten te
spreken.75Kunt u garanderen dat binnen de ambitie om het opleidingsverloop
terug te dringen van gemiddeld 35 procent in 2007 naar 30 en 25 procent in
respectievelijk 2010 en 2013 de kwaliteit van de opleiding op hetzelfde niveau
blijft als in 2007?Ja. De kwaliteit van de opleiding is gerelateerd aan de eisen voor operationele
inzet. Aan de beoogde kwaliteit wordt niet getornd. De voorgestelde maatregelen
om het opleidingsverloop terug te dringen zijn onder andere in lijn met het
rapport Take it or leave, dat ingaat op redenen
van uitval tijdens de opleiding en u onlangs is aangeboden. Daarnaast staan
in de nadere uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud dat u 15 oktober
jl. is gestuurd ook andere initiatieven die zijn genomen.76Is het reëel te streven naar 30 % instroom
van vrouwelijk burgerpersoneel? Zo ja, op welke wijze werkt u hieraan?Ja. In 2008 is de instroom van vrouwelijk burgerpersoneel 38 procent.
De instroom is licht toegenomen sinds december en daarmee terug op het niveau
van geheel 2007. Hoewel het streefcijfer al enige jaren wordt bereikt, blijven
maatregelen noodzakelijk om de instroom op peil te houden. Zo is er bewust
voor gekozen om de Defensie trainee pool voornamelijk
met vrouwen te vullen.77Is het reëel bij militair personeel streefcijfers
te hanteren die uiteenlopen van 15% voor het Commando Zeestrijdkrachten
(CZSK) tot 30% bij het Commando Koninklijke Marechaussee (CKMar)? Zo
ja, hoe gaat dit de komende jaren vorm krijgen?De aantallen vrouwen verschillen per defensieonderdeel en de streefcijfers
komen tegemoet aan de reële mogelijkheden. Zo werken bij het Commando
Dienstencentra en de Bestuursstaf relatief hoge aantallen vrouwen. Het Commando
Landstrijdkrachten en het Commando Zeestrijdkrachten hebben de minste vrouwen
in dienst. Juist deze onderdelen besteden extra aandacht aan de werving van
vrouwen. Zo zijn er speciale vrouwenvaardagen en survivalweekenden. De aandacht
voor het behalen van de streefcijfers blijft ook komende jaren onverminderd
hoog. Initiatieven speciaal gericht op voor vrouwen worden onafgebroken verder
ontwikkeld.78 en 79Hoeveel vrouwen volgen momenteel de opleiding aan het
KIM, aan te geven per leerjaar?Hoeveel vrouwen volgen momenteel de opleiding aan de
KMA, aan te geven per leerjaar (zowel tweejarige als vierjarige opleiding)?De inrichting van de opleiding aan het KIM en de KMA maakt het niet goed
mogelijk van leerjaren te spreken. Wel kan worden weergegeven hoeveel vrouwen
per opkomstjaar momenteel in opleiding zijn:JaarKIMKMA (tweejarig)KMA (vierjarig) 20033012004504 200584820061136 20071213142008222425Totaal61445880Hoeveel vrouwen volgen momenteel de opleiding aan de
Koninklijke Militaire School (KMS), aan te geven per leerjaar?Hieronder treft u een overzicht van het aantal vrouwen dat de opleiding
aan de KMS volgt vanaf 2005:2005: 12006: 14 (verdeeld over vier lichtingen)2007: 32 (verdeeld over vier lichtingen)2008: 47 (Actuele stand na drie lichtingen)81Hoeveel vrouwen volgen momenteel de Hogere Defensie
Vorming (HDV)?In tegenstelling tot voorgaande jaren volgen momenteel geen vrouwen de
Hogere Defensie Vorming (HDV).82Wat doet u om de instroom van etnisch culturele minderheden
te stimuleren?In de brief gender- en diversiteitsbeleid van 14 december 2007 (Kamerstuk
31 200 X, nr. 78) heb ik u hierover geïnformeerd. Zoals toegezegd
kunt u nog dit jaar het actieplan diversiteit tegemoet zien dat ook op dit
onderwerp zal ingaan.83 en 84Hoeveel militairen vanuit etnisch culturele minderheden
zijn momenteel werkzaam in de Krijgsmacht? Hoeveel waren dat er in de jaren
2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 en 2008?Hoeveel burgers van etnisch culturele minderheden zijn
momenteel werkzaam bij Defensie? Hoeveel waren dat er in de jaren 2002, 2003,
2004, 2005, 2006, 2007, 2008?Na de beëindiging van de verplichte rapportage in het kader van de
Wet Stimulering Arbeidsdeelname Minderheden (SAMEN) na 2003 is de betrouwbare
registratie van etnisch culturele herkomst – vanwege het vrijwillige
karakter – niet meer gegarandeerd. Daardoor zijn vanaf 2004 tot
op heden geen actuele gegevens beschikbaar.Hieronder treft u het aandeel etnisch culturele minderheden bij militair
en burgerpersoneel in 2002 en 2003. 20022003 Militair personeel7,3%7,6%Burgerpersoneel6,6%6,7%Gezien de doelstellingen van het diversiteitbeleid acht Defensie het van
belang inzicht te hebben in getalsmatige sterkte van etnisch culturele minderheden.
Dit zal op een andere manier gebeuren dan volgens de registratiemethode van
de Wet SAMEN. Defensie zal op grond van verschillende bronnen periodiek de
samenstelling van het personeelbestand en de effecten van het diversiteitbeleid
bepalen.85 en 86In welke salarisschalen worden vrouwen, nu en in de
toekomst, het meest geworven om te voldoen aan de 30 procent van instroom
van vrouwelijk burgerpersoneel?In welke salarisschalen worden allochtonen, nu en in
de toekomst, het meest geworven om te voldoen aan het «allochtonen-percentage»
van de beroepsbevolking van instroom van allochtoon personeel?Defensie streeft naar een representatieve vertegenwoordiging van vrouwen
en etnisch culturele minderheden op alle niveaus in de organisatie. Het diversiteitbeleid
Defensie omvat daarom diverse maatregelen gericht op de instroom en doorstroom
van vrouwen en etnisch culturele minderheden op verschillende niveaus.87Naar welke middelen verwijst u wanneer u aangeeft dat «er
ook meer verschillende middelen nodig zijn om een missie uit te voeren?»Voor de uitvoering van missies zijn meer middelen nodig van de verschillende
operationele commando’s. Een voorbeeld hiervan is het aanhoudende grote
beroep dat tijdens de operaties in Irak en Afghanistan is gedaan op de transport-
en gevechtshelikopters van de krijgsmacht. Door deze ontwikkelingen worden
hogere eisen gesteld aan de interoperabiliteit van middelen en is de gegarandeerde
inzetbaarheid van personeel en materieel essentieel.88Zie het antwoord op vraag 43.89Op welke «verwachte toekomstige operaties»
wordt hier gedoeld?Met «verwachte toekomstige operaties» worden geen specifieke
operaties bedoeld.90Kan met het bedrag van € 80 miljoen tegemoet
gekomen worden aan alle gereedstellingsproblemen bij het Commando Landstrijdkrachten
(CLAS)? Kan er door de eenheden die niet aangewezen zijn voor uitzending naar
Uruzgan geoefend worden op een hoger niveau dan dat van peloton? Zullen er
geen bezuinigingen meer plaatsvinden op grote oefeningen?Met het bedrag van € 80 miljoen kunnen de financiële knelpunten
op dit moment worden opgelost. Echter, de oplossingen voor enkele knelpunten
zijn niet alleen afhankelijk van voldoende financiële middelen, maar hangen ook samen met de personele tekorten, de snelle rotatie van
eenheden voor inzet en de verwerving van materieel. Wel kunnen alle eenheden
weer worden opgeleid tot boven het pelotonsniveau en zijn er niet langer financiële
beperkingen voor grote oefeningen.91, 92 en 93Op welke wijze wordt de 15,1 miljoen euro ten behoeve
van het versterken van de inlichtingenketen besteed?Op welke wijze worden extra middelen ten behoeve van
de inlichtingenketen ingezet komend jaar voor de missie in Afghanistan, uit
de 15,1 miljoen voor 2009?Hoeveel van de € 15,1 miljoen voor de inlichtingenketen
is extra geld (ten opzichte van voorgaande jaren) ter versterking ervan?Mede op basis van de bevindingen van de commissie-Dessens is besloten
tot een versterking van de inlichtingenketen van Defensie. Deze versterking
bestaat uit het versterken van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(MIVD), de oprichting en versterking van de Defensiebrede Operationele Inlichtingencapaciteit
(DOIC) en de oprichting en uitbreiding van een eigen inlichtingenfunctionaliteit
bij de Directie Operaties van Defensiestaf. In 2008 is voor de versterking
van de inlichtingenketen € 9,9 miljoen gereserveerd, in 2009 € 15,1
miljoen. Deze uitbreidingen zijn generiek en structureel van aard en komen
mede ten goede van de missie in Afghanistan.94 en 95Kan de Kamer over het traject tot oprichting van een
permanent hoofdkwartier nader geïnformeerd worden?Waarom is de oprichting van het permanent hoofdkwartier
vertraagd? Welke gevolgen heeft dit voor de lopende missie? Is het niet van
belang meer urgentie in te zetten voor het opzetten van het permanent hoofdkwartier
in plaats van 2011 pas tot uitvoering te komen? Welke belemmeringen liggen
hier?In de brief Wereldwijd Dienstbaar van september 2007 is gesteld dat een
permanent gezamenlijk hoofdkwartier naar verwachting vanaf 2010 operationeel
zal zijn. Om dit te verwezenlijken is een projectgroep ingesteld die bezig
is met een studie naar de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen
het kader van de integrale planning van operaties en de aansturing van de
voorbereiding en uitvoering daarvan. Deze studie moet uitmonden in een model
dat via een reorganisatietraject gestalte krijgt in het permanente gezamenlijke
hoofdkwartier. Ook tijdens de uitvoeringsfase zullen de doeltreffende aansturing
en beheersing van lopende operaties gewaarborgd blijven. Er is geen sprake
van vertraging. De oprichting van een gezamenlijk hoofdkwartier vergt grondige
studie, weloverwogen besluitvorming en gedegen uitvoering en oprichting vanaf 2010
is daarom een realistische doelstelling.96Hoeveel geld wordt er geïnvesteerd om Bushmasters
aan te schaffen en hoe worden de huidige Bushmasters ingezet in Afghanistan
(hoeveel per peloton)?Met de brief van 10 juni 2008 (Kamerstuk 27 925, nr. 313)
is de Kamer over de recente verwerving van dertien extra Bushmastersgeïnformeerd. In deze brief is tevens het totaaloverzicht
van verworven Bushmasters gegeven. Met de dertien
extra Bushmasters is een bedrag van € 14,5
miljoen gemoeid. Met de eerdere aanschaf van in totaal 35 Bushmasters was in totaal een bedrag van € 33,5 miljoen
gemoeid.De Bushmaster biedt verhoudingsgewijs de beste
personele bescherming tegen Improvised Explosive Devices (IED). Vanwege de typische kenmerken van de Bushmaster worden echter ook andere voertuigtypen bij operaties ingezet.
Afhankelijk van de opdracht en de omstandigheden waarin deze wordt uitgevoerd,
bepaalt de commandant ter plaatse welke voertuigen noodzakelijk zijn. Er wordt
vrijwel altijd opgetreden met een combinatie van voertuigen.97Hoeveel VTE zijn op dit moment werkzaam op de CIMIC-eenheid?
Met hoeveel VTE zal deze capaciteit in 2009 worden uitgebreid? Welke opvang
heeft de «gewenst sterkte»?De CIMIC-eenheid zal eind 2008 uit negentien VTE bestaan. In 2009 wordt
de eenheid met acht functies uitgebreid. De gewenste sterkte van 45 VTE zal
naar verwachting in 2011 worden bereikt. Naast deze 45 permanente functieplaatsen
zijn er 480 niet-permanent gevulde functieplaatsen voor reservisten met een
specifieke deskundigheid. Hiervoor zijn op dit moment al 170 reservisten geïdentificeerd.98Hoeveel van het bedrag van 20 miljoen euro dat is gereserveerd
voor de verbetering van de informatievoorziening in 2009 is extra geld, bovenop
de uitgaven in 2008?De reservering van € 20 miljoen voor de verbetering van de informatievoorziening
in 2009 maakt deel uit van de € 120 miljoen die wordt genoemd in
de brief «Toelichting SPEER-briefing» van 7 november 2007
(Kamerstuk 31 200 X, nr. 40).99Kunt u aangeven hoe omgegaan wordt met de schade die
veroorzaakt is bij het ongeval in de Bommelerwaard met een Apache? Betaalt
Defensie de kosten? Zo ja, waarom doet het ministerie van Financiën dit
niet? Kan de beschadigde Apache gerepareerd worden?De afhandeling van de schade in verband met het ongeval in de Bommelerwaard
is vanwege het grote aantal schademeldingen belegd bij de Dienst Regelingen
van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), conform
het besluit van de ministerraad van 21 december 2007. Hiertoe is bij
het ministerie van LNV een loket ingericht waar gedupeerden hun schade kunnen
melden. De schades worden afgehandeld volgens een vast stramien. Een projectgroep
Stroomstoring, onder voorzitterschap van Defensie en met de Dienst Regelingen,
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Landsadvocaat,
houdt toezicht daarop. De Tweede Kamer zal bij Najaarsnota 2008 worden geïnformeerd
over de budgettaire afhandeling voor 2008. Bij Voorjaarsnota 2009 wordt besloten
over de budgettaire afhandeling voor dat jaar en verder. De beschadigde Apache
kan worden gerepareerd met assistentie door de industrie in het kader van
de bestaande ondersteuningscontracten met Boeing en de Amerikaanse landmacht.100Hoe kunt u garanderen dat de aanschaf van de F-35 Joint
Strike Fighter een groter financieel volume aan orders voor Nederlandse bedrijven
zal opleveren?Het JSF-programma is een Amerikaans participatieprogramma waarbij andere
landen, waaronder Nederland, deelnemen aan de ontwikkeling van het toestel.
Anders dan bij compensatie worden in dit participatieprogramma
geen garanties gegeven over de te behalen orders voor de industrie. Wel zijn
er ten aanzien van het JSF-programma schattingen gemaakt die inmiddels in Industrial Participation Plans (IP-plannen) zijn onderbouwd.
De IP-plannen maken deel uit van met de betrokken Amerikaanse hoofdaannemers
overeengekomen Letters of Intent. De Letter of Intent
met Lockheed Martin is de Kamer op 10 oktober
2006 vertrouwelijk ter inzage gegeven (Kamerstuk 26 488, nr. 48).
Of de prognoses uitkomen, hangt mede af van de Nederlandse industrie die op
basis van «best value» moet blijven
leveren. De verwachtingen ten aanzien van de productieomzet zijn onverminderd
positief en komen overeen met de verwachtingen uit 2002.101Was de eenmalige investering van € 130 miljoen
voor het C-17 initiatief van de NAVO eerder lager ingeschat, omdat meer landen
deel zouden nemen? Wat is de reden dat andere landen zijn afgehaakt? Waarom
neemt Nederland nog wel deel aan dit project? Wat zijn de criteria om deel
te nemen? Waar komt de € 130 miljoen eenmalige investering vandaan?In de eerste fase van het C-17-initiatief werd uitgegaan van een leaseconstructie
zonder investeringen vooraf. Omdat deze constructie uiteindelijk niet haalbaar
bleek, is de optie uitgewerkt waarin de deelnemende landen eigenaar worden
van de toestellen. Het investeringsbedrag kwam voor Nederland uit op ongeveer € 130
miljoen. Door het uitstappen van Letland, het uitstel van het besluit in Italië
en de vermoedelijke terugtreding van Tsjechië, zijn er bezuinigingen
gezocht en gevonden op de investeringen en op de exploitatie. Hierdoor blijft
het initiële investeringsbedrag € 130 miljoen en de jaarlijkse
exploitatie € 15 miljoen. Het terugtreden van landen of de vertraging
bij de toetreding, houdt verband met financiële en politieke afwegingen.
De missies waaraan Nederland – al dan niet in Navo-verband – deelneemt,
zijn veelal expeditionaire operaties op grote afstand van Nederland. Hiervoor
heeft de krijgsmacht behoefte aan gegarandeerde beschikbaarheid van strategisch,
buitenprofiel luchttransport. Het Navo C-17-initiatief dekt enerzijds voor
Nederland een groot deel van deze behoefte af. Anderzijds betekent deelneming
een relevante bijdrage aan een bondgenootschappelijk initiatief. De benodigde
investering komt voor € 60 miljoen ten laste van Buitenlandse Zaken
en voor € 70 miljoen ten laste van Defensie.102Hoe is de bekostiging van het strategisch luchttransport
over de jaarschijven opgebouwd?De bekostiging van het strategische luchttransport in het kader van het
C-17-project is conform het Memorandum of Understanding
als volgt verdeeld over de jaarschijven (bedragen x €  miljoen exclusief
exploitatiekosten):BegrotingBedrag200884 200922 201018 20116De volledige strategische transportbehoefte van de krijgsmacht wordt zo
veel mogelijk centraal gecoördineerd. DVVO voorziet zo doelmatig mogelijk
in de behoefte met eigen defensiecapaciteit, civiele inhuur, capaciteit van
internationale partners via het Movement Coordination Centre
Europe (MCCE), of capaciteit via een afroepcontract van de Strategic Airlift Interim Solution (SALIS).
Beschikbaarheid is hierbij het sleutelwoord. Vanwege de diversiteit van de
gebruikte luchttransportmiddelen en omdat de gebruikmaking van luchttransport
van internationale partners niet in geld is uit te drukken, kost het enige
tijd om deze kosten inzichtelijk te maken. Voor de behandeling van de defensiebegroting
2009 zullen wij hierop terugkomen, mede in het licht van de toezegging tijdens
het algemeen overleg over de Navo van 6 oktober jl.103Zullen de exploitatiekosten van de deelname aan het
C-17 initiatief vanuit HGIS gefinancierd worden?Ja, althans voor de uren die voor crisisbeheersingsoperaties worden gevlogen.104Wanneer wordt het besluit genomen voor de locatie van
het Europees luchttransport commando EATC en kan de Kamer over de uitkomsten
hiervan nader geïnformeerd worden?Er is nog geen overeenstemming tussen de deelnemende landen over de locatie
van het Europese luchttransportcommando EATC. Zodra een besluit is genomen,
zal de Kamer worden geïnformeerd.105Welke effecten hadden bereikt moeten worden met het
kwaliteitsprogramma bedrijfsvoering en welke effecten waren ten doel gesteld?
Welke personele en financiële gevolgen heeft dit? Welke concrete maatregelen
met welk tijdpad worden nu genomen?De doelstelling van het kwaliteitsprogramma is de bedrijfsvoering, in
het bijzonder het financiële en materieelbeheer, weer op orde te brengen.
Hiertoe zijn meerjarige verbeteringsplannen opgesteld die doorlopen tot 2013.
Het kwaliteitsprogramma moet binnen de bestaande organisatie worden uitgevoerd.
Naar aanleiding van het bezwaaronderzoek van de Algemene Rekenkamer «Sturing
en Beheersing» zijn de doelstellingen van het kwaliteitsprogramma ondergebracht
in het plan van aanpak «Beter Verbeteren». In dit plan van aanpak
zijn vier onderwerpen benoemd en in aparte plannen van aanpak verder uitgewerkt.
Het betreft de ontwikkeling en de invoering van een gedegen verbeteringssystematiek
(gereed in maart 2009), het op orde brengen van het financiële beheer
(waarvan de eerste resultaten zichtbaar zijn in maart 2009), het op orde brengen
van het materieelbeheer (met in maart 2009 een overkoepelend plan van aanpak
gereed en de eerste verbeteringen zichtbaar in maart 2010) en het wegnemen
van tekortkomingen in de administratieve discipline en in opleidingen en regelgeving.106Hoe staat het met de uitrol van het verbeterplan om
bij het jaarverslag 2008 weer goedkeuring van de Algemene Rekenkamer (ARK)
te krijgen?De uitrol van het verbeterplan verloopt volgens planning. Deze planning
voorziet in voldoende zichtbare verbeteringen in het beheer in 2008, zodat
de Algemene Rekenkamer over 2008 geen bezwaar zal maken. Ook voorziet de planning
erin de komende jaren te werken aan het structureel op orde brengen van het
beheer.107Op welke wijze zullen medewerkers, maar ook medezeggenschapsraden
worden betrokken wanneer u aangeeft dat «de oplossingen zullen worden gevonden in structuur, procedures, en regelgeving, cultuur, communicatie
en educatie»?Deze oplossingen zullen worden gevonden door de medewerkers te betrekken
bij de analysesessies en door de resultaten te delen. In de analysesessies
worden de oorzaken van de problemen in het beheer geanalyseerd en worden gepaste
maatregelen bepaald. De medezeggenschapsraden worden, in overeenstemming met
de geldende regels, betrokken wanneer de structuren worden aangepast.108Zijn er concreet meetbare doelen geformuleerd in de
verbeteringsplannen voor het financieel beheer binnen de diverse defensieonderdelen
voor 2009? Zo ja, welke? Zo neen, waarom niet? Welke bevoegdheden krijgt de «projectgeneraal»?Ja, er zijn concreet meetbare doelen per defensieonderdeel geformuleerd.
In overleg met de Algemene Rekenkamer is een toetsingskader ontwikkeld om
de effecten van de uitgewerkte verbetermaatregelen te kunnen meten.De doelen zijn onder meer het verbeteren van:* De kwaliteit van de directe doorbelastingen van de dienstverlening door
de baten-lastendiensten;* De kwaliteit van het betalingsproces;* De kwaliteit van de beperkte verificatie van facturen kleiner dan € 1 250;* De kwaliteit van de Europese aanbesteding;* De kwalitatieve vulling van de organisatie;De projectgeneraal heeft de dagelijkse leiding over het project. De stuurgroep
adviseert de ambtelijke en de politieke leiding van het departement bij de
besluitvorming.109Hoeveel «project generaals» telt Defensie
op dit moment?Voor diverse projecten bij Defensie zijn generaals als verantwoordelijke
aangewezen. Doorgaans gaat het om projecten naast hun reguliere functie. Voorbeelden
zijn de projectgeneraal Bezwaaronderzoek (Verbetering Bedrijfsvoering Defensie)
en de projectgeneraal Werving en Behoud. Voor enkele projecten volstaat parttime
betrokkenheid niet. Op dit moment bekleden vier generaals een dergelijke functie.
Het betreft de projectleider en de programmamanager SPEER, de projectleider
Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) en de projectleider Herstructurering CLAS.110Bestond in 2008 niet al een plan van aanpak om het
materieelbeheer in de ketens te verbeteren? Zo neen, waarom niet? Zo ja, wat
is dan het nut van een opnieuw op te stellen plan van aanpak dat hetzelfde
doel beoogt?In 2008 bestond er al een plan ter verbetering van het materieelbeheer,
maar nu is er een nieuw plan waarbij de aanbevelingen van Algemene Rekenkamer
zijn meegenomen.111Kunt u ingaan op de mogelijkheid om de bedrijfsvoering
te verbeteren door middel van uitbesteding van niet-essentiële diensten?In januari 2008 is het defensiebeleid vastgesteld over de keuze tussen
zelfdoen, samenwerken en uitbesteden. Dit beleid bestaat onder andere uit de defensiebrede sourcing strategie,
waarin is vastgesteld dat Defensie bij ondersteunende dienstverlening andere
partijen betrekt als daarmee de prestaties verbeteren of de kosten dalen.
Tevens is een aantal vormen van sourcing beschreven.
Ten slotte behelst het beleid een voorgeschreven sourcing
toets. Deze toets maakt de afweging tussen alle vormen van zelfdoen,
samenwerken of uitbesteden inzichtelijk en hanteerbaar.112Blijven er naast het aantal van 24 parate houwitsers,
nog houwitsers over als reserve? Zijn de aantallen voldoende om tevens voldoende
opleidings- en trainingscapaciteit te onderhouden?Het Commando Landstrijdkrachten beschikt over in totaal 31 Pantserhouwitsers.
Daarvan zijn 24 Pantserhouwitsers paraat, verdeeld over de twee vuursteunafdelingen.
De overige zeven zijn beschikbaar voor opleiding en training. Vier hiervan
worden gebruikt voor de initiële opleidingen en vormen tevens een logistieke
reserve. De overige drie zijn omgebouwd tot simulator en instructievoertuig.
De trainingscapaciteit voldoet aan de behoefte.113, 115, 116, 117 en 120Welke «staartnummers» hebben de 18 F-16’s
die in 2009 zullen worden afgestoten? Hoeveel vlieguren hebben zij gemaakt
vanaf de datum van aanschaf? Hebben deze F-16’s een bijdrage geleverd
aan de missie in Afghanistan?Kunt een overzicht naar de Kamer sturen van alle F-16’s
met daarin opgenomen, vanaf de datum van aanschaf, het aantal vlieguren per
jaar van alle 90 F-16 die in het bezit zijn van de Nederlandse krijgsmacht?Hoe beoordeelt u de reductie van het aantal F-16’s
van 90 naar 72 in het licht van het regeringsvoornemen om bij de vervanging
van de F-16 in totaal 85 nieuwe toestellen aan te schaffen?Hoeveel F-16 trainingstoestellen blijft u behouden?Welke F-16’s hebben een bijdrage geleverd aan
de missie in Afghanistan?Zoals vermeld in de beleidsbrief «Wereldwijd dienstbaar» is
besloten het aantal F-16’s met achttien te verminderen. Daarmee neemt
het aantal parate F-16’s af van 90 tot 72. Daarnaast behoudt Defensie
vijftien toestellen voor opleiding en training. In totaal zal Defensie over
87 toestellen beschikken. De achttien af te stoten toestellen zijn echter
nog niet verkocht. Onderhandelingen met potentiële kopers zijn gaande.
De voorlopige planning is dat de achttien toestellen zullen worden afgestoten
in de periode 2010–2013. Het overzicht van de gevraagde gegevens per
toestel is vanaf blz. 87 als bijlage opgenomen.Met betrekking tot de mogelijke aanschaf van de JSF als vervanger van
de F-16 wordt sinds 2002 het planningsaantal van 85 gehanteerd. Bij het aanschafbesluit
is een fasegewijze aanpak voorzien, de batch benadering.
Het kabinet zal de Kamer nog in deze regeerperiode een besluit voorleggen
over het toestel dat de F-16 zal vervangen en over het aantal toestellen in
de eerste batch. Daarmee schept Defensie voor
zichzelf de mogelijkheid de internationale veiligheidssituatie en de technologische
ontwikkelingen van het luchtwapen gedurende een reeks van jaren te volgen,
en pas op termijn de vraag te beantwoorden of er meer jachtvliegtuigen nodig
zijn en, zo ja, hoeveel. Een besluit over een mogelijke volgende batch is voorzien voor het midden van het komende decennium. De Kamer
is met de brief van 22 mei 2008 (Kamerstuk 26 488, nr. 74)
geïnformeerd over het voorziene tijdschema van de invoering van de JSF,
indien wordt besloten dat dit toestel de F-16 zal vervangen. In de bijlage
treft u een overzicht aan van alle «staartnummers» en de aantallen
vlieguren.114Welke afspraken zijn er met betrekking tot de af te
stoten F-16’s voor wat betreft het leveren van personeel, training en
onderhoud? Welke kosten zijn daaraan verbonden vanaf de verkoop? Onder welk
beleidsartikel vallen deze bijkomende kosten?Afspraken over personeel, training en onderhoud bij de verkoop van F-16’s
maken deel uit van de onderhandelingen over de verkoopovereenkomst. Defensie
streeft ernaar bij dergelijke afspraken een zo klein mogelijk beslag te leggen
op de eigen organisatie. Niettemin kunnen opleidingen en ander vormen van
ondersteuning deel uitmaken van de verkooptransactie. Aangezien de achttien
F-16’s nog niet zijn verkocht, is er nog geen duidelijkheid over de
gewenste ondersteuning en de kosten daarvan.De opleidingen en andere vormen van ondersteuning worden meestal op basis
van kostprijs bij de koper in rekening gebracht. De kosten van de afstoting
van de F-16’s vallen gedeeltelijk onder het beleidsartikel 23 (Commando
Luchtstrijdkrachten) en gedeeltelijk onder beleidsartikel 25 (Defensie Materieel
Organisatie).115Zie het antwoord op vraag 113.116Zie het antwoord op vraag 113.117Zie het antwoord op vraag 113.118Is de Kamer al eerder geïnformeerd over uw opmerking
dat «materieel dat overtollig wordt, zal worden verkocht»? Zo
neen, waarom niet? Zo ja, wanneer en in welke kamerstukken?Welk materieel wordt naar verwachting overtollig? Door
wie en op basis van welke criteria zal dit worden beoordeeld? Hoe groot zal
naar verwachting de opbrengst zijn van de verkoop van dit overtollig materieel?Ja, onder meer in de Prinsjesdagbrief van 16 september 2003 (Kamerstuk
29 200 X, nr. 4), de beleidsbrief «Wereldwijd Dienstbaar»
van 18 september 2007 (Kamerstuk 31 243, nr. 1) en in de diverse
begrotingen is de Kamer geïnformeerd over af te stoten materieel. In
het op Prinsjesdag 2008 aangeboden Materieelprojectenoverzicht (MPO) is, naar
aanleiding van het op 13 februari 2008 gevoerde overleg met de Kamer
over het Defensie Materieel Proces (DMP) en het MPO (Kamerstuk 27 830,
nr. 50), ook een overzicht opgenomen van projecten van materieel in afstoting.
Daarnaast heeft de staatssecretaris van Defensie de Kamer regelmatig in kennis
gesteld van de verkoop van overtollige wapensystemen naar aanleiding van de
motie-Van den Doel c.s. van 17 december 1996 (Kamerstuk 22 054,
nr. 24).De Commandant der Strijdkrachten bepaalt in overleg met de Directeur van
de Defensie Materieel Organisatie (DMO) welk materieel kan worden afgestoten.
Er wordt daarbij rekening gehouden met het ambitieniveau van Defensie en de
mate van technische of economische veroudering van het materieel.De opbrengsten worden onder meer gebruikt voor nieuwe investeringen zoals
ook in Wereldwijd Dienstbaar is gemeld. Het overzicht van de verwachte inkomsten
uit de verkoop van overtollige roerende goederen ziet er als
volgt uit (bedragen x€ 1000):20082009201020112012201320142015397 552324 308217 758275 600121 25889 25860 25840 658119Zie het antwoord op vraag 1.120Zie het antwoord op vraag 113.121Wat is de reden om de Bos-gelden (voor de missie in
Afghanistan) pas in 2010 en 2011 op de begroting te zetten, als de troepen
eind 2010 uit Afghanistan vertrokken zijn?In 2008 en 2009 is met de motie-Van Geel – verhoging van het defensiebudget
voor de vroegtijdige vervanging van materieel dat is ingezet bij de operatie
ISAF Stage III – tweemaal € 50 miljoen aan de defensiebegroting
toegevoegd. In 2010 is de redeployment aan de
orde. Onderhoud en herstel van materieel evenals vervangingsinvesteringen
naar aanleiding van de missie in Afghanistan zijn ook voorzien voor 2010 en
2011. Om die reden zijn de Bos-gelden in 2010 en 2011 aan de defensiebegroting
toegevoegd.122Hoe is de € 80,6 miljoen uit het HGIS budget
verdeeld over de missies EUFOR Althea, ISAF stage III en EUFOR TCHAD? Hoeveel
geld gaat er naar welke andere missies of projecten van Defensie?Ten tijde van de Voorjaarsnota 2008 is vastgesteld dat op basis van de
toen beschikbare gegevens in 2009 een budget nodig zou zijn van in totaal € 326,1
miljoen. Bij een beschikbaar budget van € 245,5 miljoen betekent
dit een meerbehoefte van € 80,6 miljoen uit de HGIS.De bij Voorjaarsnota toegevoegde € 80,6 miljoen is als volgt
verdeeld over de missies:EUFOR Althea: € 3,4 miljoenEUFOR Tsjaad: € 7,0 miljoenOverige operaties: € 0,1 miljoenPSO/EU contributies: € 7,2 miljoenISAF: € 47,4 miljoenNader te verdelen: € 15,5 miljoen123Kunt u aangeven in hoeverre u een taak ziet voor het
Nederlandse leger om op te treden bij de strafrechtelijke handhaving van de
rechtsorde evenals de handhaving van de openbare orde en veiligheid in probleemwijken
waar Marokkaanse straatterroristen de bevolking terroriseren?De politie is ook in de probleemwijken belast met de handhaving van de
openbare orde en de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.124Waarom is een eerste beleidsdoorlichting van een aspect
uit het ambitieniveau die in de vorm van een pilot in 2008 wordt uitgevoerd
zoals afgesproken al niet eerder in werking gezet? Welke pilot betreft het
hier? Op welke wijze zal de Kamer worden geïnformeerd?Door een verschuiving van de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van
beleidsdoorlichtingen van de Hoofddirectie Financiën en Control naar
de Audit Dienst Defensie is vertraging ontstaan in de uitvoering van de pilot. De pilot betreft een
beleidsdoorlichting van de beschikbaarstelling van militaire deskundigen ten
behoeve van de training en advisering van veiligheidsorganisaties in andere
landen. Over de uitkomsten van deze pilot en de
eventuele gevolgen voor de meerjarige programmering van beleidsdoorlichtingen
zal de Kamer eind 2008 met een afzonderlijke brief worden geïnformeerd.125Kunt u specificeren van welke Verenigde Naties (VN)
en/of NAVO-partners geld ontvangen is? Om welke specifieke bedragen gaat het
daarbij?De € 1,407 miljoen is een ramingsbedrag voor mogelijke ontvangsten
van de Verenigde naties of van Navo-partners. In het Jaarverslag van het ministerie
van Defensie worden deze ontvangsten steeds verantwoord.126Waarom zijn de NAVO CRO/EU contributie in twee jaar
met € 4 miljoen gestegen?Nederland draagt bij aan de gemeenschappelijke uitgaven van de Navo (NATO
Peace Support Operaties) en de Europese Unie (Althea). De stijging is het
gevolg van het toegenomen aantal operaties dat de Navo en de EU uitvoeren.127Hoe worden de police mentoring teams gefinancierd?
Betaalt de minister voor Ontwikkelingssamenwerking hieraan mee? Kunnen deze
activiteiten gezien worden als ontwikkelingsrelevant in de zin van Official
Development Aid (ODA)?Additionele uitgaven voor de inzet van militairen ten behoeve van voor
de police mentoring teams van ISAF worden betaald
uit de structurele voorziening «Uitvoeren crisisbeheersingsoperaties»
HGIS op de defensiebegroting. Deze additionele uitgaven kunnen in overeenstemming
met de OESO-DAC richtlijnen aan ODA worden toegerekend en komen dan ten laste
van het budget van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking.128Op welke manier zal de Nederlandse bijdrage aan ISAF
worden gereduceerd naar aanleiding van de komst van nieuwe partners in Uruzgan?Met de nieuwe partners wordt de Task Force Uruzgan (TFU) nog nadrukkelijker
multinationaal. De inbedding van de bijdragen van de partners verloopt voorspoedig.
Slowakije en Tsjechië leveren inmiddels de kampbewaking in respectievelijk
Tarin Kowt en Deh Rawod en Frankrijk levert een Operational
Mentoring and Liaison Team (OMLT) voor een Afghaans infanteriebataljon.
Australië zal zijn bijdrage vanaf november fors uitbreiden. Singapore
en Hongarije zullen op korte termijn eveneens starten met hun bijdragen. Als
gevolg van de komst van de partners zijn de eerste Nederlandse militairen
al naar huis teruggekeerd.De besprekingen over een bijdrage van Georgië zijn vanwege de ontwikkelingen
in dat land voor onbepaalde tijd geschorst. Dit heeft geen gevolgen voor de
operationele planning van de missie, aangezien ten tijde van de artikel 100-brief
over de verlenging, de inzet van Georgische eenheden nog niet definitief was.Als onderdeel van de nieuwe missie heeft de regering besloten twee F-16’s
terug te trekken. Deze zijn op 19 september 2008 in Nederland teruggekeerd.
Met de terugtrekking is gewacht totdat vier Belgische F-16’s (met 100
man ondersteunend personeel) in Kandahar waren gearriveerd, zodat de Nederlandse
terugtrekking geen negatieve gevolgen zou hebben voor de totale beschikbare
ISAF-luchtsteun in Afghanistan.Als gevolg van de komst van partners zijn tot dusver 100 Nederlandse militairen
teruggetrokken. In de nieuwe missie is een aantal aanvullende behoeften ontstaan
waaraan Nederland een bijdrage wil leveren. Het vullen van deze bijdragen
voor onder andere politietraining en counter-IED
draagt ertoe bij dat de Nederlandse bijdrage op korte termijn niet fors kan
worden gereduceerd. Wanneer alle partners in 2009 zijn gearriveerd zal de
Kamer worden geïnformeerd.129Wat wordt onder «redeployment» verstaan?
Om hoeveel manschappen en materiaal gaat dit?Zoals gesteld in de artikel 100-brief van 30 november 2007 over de
verlenging van de Nederlandse bijdrage in Uruzgan (Kamerstuk 27 925,
nr. 279) zal Nederland hoe dan ook zijn leidende militaire verantwoordelijkheid
in Uruzgan per 1 augustus 2010 beëindigen. Vanaf 1 augustus
2010 zal de terugtrekking van de TFU zo spoedig mogelijk geschieden, zodat
deze per 1 december 2010 is voltooid. Mede afhankelijk van de uiteindelijke
partnerbijdragen in Uruzgan en de ontwikkelingen in de Nederlandse bijdrage
in de periode tot 1 augustus 2010, zal worden onderzocht hoe mensen en
materieel in de periode van 1 augustus 2010 tot 1 december 2010
moeten worden teruggetrokken. Voor een redeployment
bestaat geen blauwdruk gezien de vele factoren van invloed, zoals de grootte
van de eenheid, de beschikbaarheid van (al dan niet civiele) transportcapaciteit
en eventuele verzoeken van lokale autoriteiten in het inzetgebied om materieel
over te nemen. De Kamer zal te zijner tijd over de exacte vorm van de redeployment worden geïnformeerd.130Hoe wordt de EUPOL-missie gefinancierd? Betaalt de
minister voor Ontwikkelingssamenwerking hieraan mee? Kunnen deze activiteiten
gezien worden als ontwikkelingsrelevant in de zin van ODA?Additionele uitgaven voor deelneming aan de EUPOL-missie, zowel van de
Koninklijke marechaussee als van de civiele politie, worden betaald uit de
structurele HGIS-voorziening «Uitvoeren crisisbeheersingsoperaties»
op de begroting van Defensie. Deze additionele uitgaven kunnen volgens de
OESO-DAC-richtlijnen aan ODA worden toegerekend en komen dan ten laste van
het budget van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking.131Hoe beoordeelt u recente Russische pogingen tot wapenleveranties
aan Zuid-Sudan in het licht van de aanwezigheid van Nederlandse troepen in
dat gebied?Het kabinet weet niet van Russische pogingen tot wapenleveranties aan
Zuid-Sudan. Wel zijn er in de media berichten verschenen over veronderstelde
Oekraïense wapenleveranties aan Zuid-Sudan. Naar aanleiding hiervan heeft
lid Boekestijn op 2 oktober 2008 vragen ingezonden over mogelijke Oekraïense
wapenleverantie aan Sudan of Kenia.132Is United Nations Mission in Sudan (UMIS) inmiddels
op volledig beoogde sterkte? Hoeveel van welke manschappen en materiaal missen
nog?UNMIS is wat personeel betreft voor 98 procent op sterkte. Er is nu een
verschuiving van het zwaartepunt in de geografische inzet gaande in de richting
van het grensgebied van noord en zuid Sudan. De Westerse inbreng is ontzien
bij de recente, beperkte inkrimping van het totale aantal UNMIS-medewerkers.De status van het materieel is van veel factoren afhankelijk. Reparaties
van materieel, de levering van onderdelen en bestellingen zijn complicerende
factoren. Er is regelmatig sprake van tekorten aan wielvoertuigen en luchttransport.133Hoe groot is de VN bijdrage aan de United Nations Integrated
Office in Burundi (BINUB) in totaal (mensen, geld, materiaal)? Levert de Nederlandse
officier een specifieke bijdrage aan BINUB?De financiële VN-bijdrage aan de United Nations
Integrated Office in Burundi (BINUB) is 34 miljoen dollar per jaar.
De internationale staf bestaat momenteel uit ongeveer 130 medewerkers. BINUB
heeft nu de beschikking over ongeveer 100 wielvoertuigen en een helikopter.
De Nederlandse officier bij BINUB levert een bijdrage aan de coördinatie
van de diverse projecten. Tevens is hij zelf verantwoordelijk voor een aantal
BINUB-projecten, zoals de renovatie van kazernes en het belangrijke «moralisation project» bij de Burundese krijgsmacht
en politie.134 en 139In hoeverre beschouwt u de beschikbaarheid van voldoende
opgeleid, geoefend en gemotiveerd personeel als een externe factor?Is onderzoek gedaan naar de oorzaken van het gebrek
aan voldoende opgeleid, geoefend en gemotiveerd personeel per krijgsmachtonderdeel?
Zo ja, is daaruit gebleken dat exact dezelfde externe factoren ten grondslag
liggen aan dit gebrek? Zo neen, acht u het wenselijk om, specifiek per krijgsmachtonderdeel,
rekening houdend met bijbehorende specifieke geografische aspecten voor wat
betreft het personeelsbestand, deze oorzaken te onderzoeken?De beschikbaarheid van voldoende opgeleid, geoefend en gemotiveerd personeel
is geen externe factor, maar is wel mede afhankelijk van externe factoren.
Naast interne hebben ook externe factoren, waaronder de demografische ontwikkelingen
en economische toestand, invloed op de werving en het behoud van personeel,
wat vervolgens weer van invloed is op de beschikbaarheid van voldoende opgeleid,
geoefend en gemotiveerd personeel. In het kader van het Actieplan Werving
en Behoud, waarvan de uitwerking u 15 oktober jl. is gestuurd, is onderzoek
gedaan naar de vertrekredenen van personeel. Daaruit blijkt dat onvrede met
de mate van invloed op loopbaanperspectieven en de balans tussen werk en privé-leven
belangrijke interne factoren voor vertrek zijn. De vraag naar goed opgeleide
defensiemedewerkers en de huidige krapte op de arbeidsmarkt zijn belangrijke
externe factoren die het vertrek verder opstuwen, ongeacht het krijgsmachtdeel.
In de uitwerking van het Actieplan Werving en Behoud wordt het belang van
het behoud van personeel beklemtoond en worden diverse maatregelen aangekondigd
die zowel het behoud als de werving een impuls zullen geven. Nader onderzoek,
met inachtneming van geografische aspecten per krijgsmachtdeel, wordt niet
nodig geacht.135Wat zijn de verwachte kosten voor het te plegen groot
onderhoud aan de Hr.Ms. Rotterdam? Komt dit in zijn geheel ten laste aan het
budget van DMO?Het eerstvolgende groot onderhoud aan de Hr.Ms. Rotterdam zal worden uitgevoerd
in de tweede helft van 2009 na afloop van de inzet in NRF-12. Op basis van
informatie in de voorbereidingsfase worden de uitgaven voor dit onderhoud
geraamd op ongeveer € 4 miljoen. Dit bedrag komt ten laste van begrotingsartikel
25 (DMO). Deze uitgaven houden verband met het dokken van het schip bij een
civiele werf ten behoeve van dokgebonden werkzaamheden, zoals het schilderen
van het onderwaterschip. Hr.Ms. Rotterdam is te groot voor het dok van het
Marinebedrijf in Den Helder.136, 138 en 140Kunt u in een matrix betrekking hebbende op het CZSK
per organieke eenheid voor de jaren 2007, 2008 en 2009 aangeven– hoeveel VTE militair-, burger- en extern personeel
gewenst is om de eenheid optimaal te doen functioneren;– hoeveel VTE militair-, burger- en extern personeel
in de genoemde jaren daadwerkelijk beschikbaar was/naar verwachting voor 2009
zal zijn?Kunt u in een matrix betrekking hebbende op het CLAS
per organieke eenheid voor de jaren 2007, 2008 en 2009 aangeven– hoeveel VTE militair-, burger- en extern personeel
gewenst is om de eenheid optimaal te doen functioneren;– hoeveel vte militair-, burger- en extern personeel
in de genoemde jaren daadwerkelijk beschikbaar was/naar verwachting voor 2009
zal zijn?Kunt u in een matrix betrekking hebbende op het Commando
Luchtstrijdkrachten (CLSK) per organieke eenheid voor de jaren 2007, 2008
en 2009 aangeven– hoeveel VTE militair-, burger- en extern personeel
gewenst is om de eenheid optimaal te doen functioneren;– hoeveel VTE militair-, burger- en extern personeel
in de genoemde jaren daadwerkelijk beschikbaar was/naar verwachting voor 2009
zal zijn?De vragen om per organieke eenheid van de operationele commando’s
voor de jaren 2007, 2008 en 2009 weer te geven hoeveel personeel gewenst is
om de eenheid optimaal te doen functioneren en hoeveel personeel werkelijk
beschikbaar was en zal zijn, kunnen niet worden beantwoord. Met de rapportage
over het Actieplan Werving en Behoud van 15 oktober jl. is wel een overzicht
van de schaarse categorieën meegezonden.De commandanten van de operationele commando’s stellen, afhankelijk
van de opdrachten en de werkelijke inzet, voortdurend prioriteiten voor de
vulling van organieke eenheden. De beschikbaarheid van personeel per eenheid
fluctueert dan ook in de loop van een jaar.Daarom wordt hieronder volstaan met een overzicht op het niveau van de
operationele commando’s in augustus van het desbetreffende jaar. Externen
zijn bij het burgerpersoneel opgeteld. De beschikbaarheid van personeel voor
2009 is afhankelijk van de wervingsresultaten en het effect van het versterkte
beleid tot behoud van personeel. Daarover kunnen nu nog geen uitspraken worden
gedaan.  20072008  GewenstBeschikbaarGewenstBeschikbaarMilitairCZSK8 4506 9877 9526 528 CLAS19 84316 94319 48116 417 CLSK8 1057 1618 0426 969BurgerCZSK1 076948974884 CLAS3 7253 4113 2793 453 CLSK452594454654137In hoeverre zijn de fregatten van de Koninklijke Marine
volledig inzetbaar het komende jaar?Volgens de operationele doelstelling 2009 dient het Commando Zeestrijdkrachten
(CZSK) te beschikken over drie operationeel gerede fregatten, waarvan één
in het Caribisch gebied is gestationeerd. CZSK heeft de perioden van onderhoud
en opwerken tot operationele gereedheid zodanig gepland, dat minimaal drie
operationeel gerede fregatten beschikbaar zijn. Alleen in het eerste kwartaal
van 2009 wordt in verband met de instandhoudingsprogramma’s uitgegaan
van twee operationele fregatten, maar de rest van het jaar kan de doelstelling
worden gehaald.138Zie het antwoord op vraag 136139Zie het antwoord op vraag 134.140Zie het antwoord op vraag 136.141, 148 en 150Hoeveel medewerkers werken er momenteel bij de DMO
(burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur)? Hoeveel medewerkers
(burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur) werkten in de jaren
2004, 2005, 2006 en 2007 bij de DMO?Hoeveel medewerkers werken en momenteel bij de Bestuursstaf
(BS) (burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur)? Hoeveel medewerkers
(burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur) werkten in de jaren
2004, 2005, 2006 en 2007 bij de BS?Hoeveel medewerkers werken er momenteel bij het CDC
(burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur)? Hoeveel medewerkers
(burgerpersoneel, militair personeel en externe inhuur) werkten in de jaren
2004, 2005, 2006 en 2007 bij het CDC?Hieronder treft u het aantal VTE van de Bestuursstaf, het Commando Dienstencentra
(inclusief baten-lastendiensten) en de Defensie Materieel Organisatie (2005–2008,
stand 1 oktober):De inhuur betreft de inhuur op formatie. Inhuur die boven de formatie
uitgaat, is niet in VTE uit te drukken, maar heeft een financieel beslag.142Op welke wijze zal er méér dan nu nadruk
worden gelegd op internationale materieelsamenwerking? Op welke wijze zal
dit in European Defence Agency (EDA) verband méér dan het afgelopen
jaar tot uiting komen? Welke concrete acties staan op stapel?Nederland legt bij internationale materieelsamenwerking de nadruk op het
wegwerken van tekorten die in de Navo en de EU zijn vastgesteld, bijvoorbeeld
met behulp van de C-17-pool van de Navo en het recente initiatief voor de
verbetering van de Europese helikoptercapaciteit. De samenwerkingsmogelijkheden
zijn het grootst als een initiatief in het verlengde ligt van voornemens waarvoor
landen al middelen hebben gereserveerd. Dit geldt ook voor Nederland. Op 8 juli
2008 is het capaciteitenontwikkelingsplan (Capability Development
Plan van het Europees Defensie Agentschap (EDA) vastgesteld. Dit
plan heeft als doel de Europese militaire capaciteiten te versterken door
de bevordering van internationale samenwerking. Het Agentschap vervult een
coördinerende rol bij de uitwerking van gedetailleerde projectvoorstellen
op een aantal prioriteitsgebieden. De vaststelling van de eerste voorstellen
is voorzien voor het einde van dit jaar en volgend jaar.143Wat zijn de duurzaamheidscriteria?Defensie neemt deel aan het programma Duurzame Bedrijfsvoering Overheden
(DBO). Dit programma ondersteunt overheden bij de invoering van duurzaamheidaspecten
in de bedrijfsvoering, waarbij de nadruk ligt op duurzaam inkopen. Ter ondersteuning
daarvan ontwikkelt SenterNovem in opdracht van het ministerie van VROM duurzaamheidscriteria
voor 80 productgroepen, zoals kantoormeubelen, dienstauto’s, energie
en gebouwen. Per productgroep worden eisen opgesteld voor milieu- en sociale
aspecten. Bij milieuaspecten gaat het om het effect van het product of productieproces
op het milieu, bijvoorbeeld door energie of materiaalgebruik. Bij sociale
aspecten kan worden gedacht aan thema’s zoals kinderarbeid of mensenrechten.144Kunt u aangeven wat de doelstelling is van het Maritime
Tactical Ballistic Missile Defence project is? Welke landen zijn verder nog
voornemens over te gaan tot een behoeftestellingsfase? Waarom is er zo’n
grote bandbreedte aangegeven bij het projectvolume, te weten 100–250
miljoen euro? Is dit systeem bedoeld voor offensieve operaties? Kunt u een
scenario schets geven waarin een dergelijk systeem nodig is?De doelstelling van een Maritime Tactical Ballistic
Missile Defence (MTBMD)-capaciteit is het versterken van de maritieme
component van de krijgsmachtbrede verdedigingscapaciteit tegen
ballistische raketten. Het gaat om de detectie van ballistische raketten en
het systeem is uitsluitend bedoeld voor defensieve doeleinden. De capaciteit
is voorzien voor de luchtverdedigingen commandofregatten (LC-fregatten). Momenteel
worden diverse studies uitgevoerd naar de haalbaarheid van een MTBMD-capaciteit.
Na voltooiing van deze studies en nadere besluitvorming, waarbij de Kamer
zal zijn betrokken, kan er pas sprake zijn van een project in de zin van materieelverwerving.
De financiële bandbreedte houdt verband met de indeling van projecten
in categorieën volgens het Defensie Materieel Proces. Een van deze categorieën
betreft projecten met een volume tussen de € 100 en€ 250
miljoen.Het is nog niet bekend welke landen zullen overgaan tot een behoeftestelling.
Nederland heeft de LC-fregatten met de verbeterde SMART-L radar als Early Warning sensorplatforms voorlopig aan het Active Layered Theatre Ballistic Missile Defense (ALTBMD)-programma
van de Navo aangeboden. Dit programma heeft tot doel de Navo te voorzien van
een expeditionaire capaciteit ter verdediging van ontplooide troepen tegen
ballistische raketten met een bereik van maximaal 3000 km. Een realistisch
scenario voor de inzet van MTBMD-capaciteit is een expeditionaire Navo- of
coalitieoperatie nabij een of meer landen die beschikken over ballistische
raketten met conventionele, dan wel biologische, chemische of nucleaire ladingen.145Kan uitgebreid ingegaan worden op de redenen van de
herfasering van zoveel materieelprojecten? Komen deze herfaseringen bovenop
de vertragingen in materieelprojecten die al aangekondigd waren in de notitie «Wereldwijd
Dienstbaar»? Liggen financiële problemen hieraan ten grondslag?Wanneer materieelprojecten om welke reden dan ook vertraging oplopen,
kan dat gevolgen hebben voor andere projecten. Vooral als een project naar
een volgend begrotingsjaar verschuift, treedt in het nieuwe jaar een verdringingseffect
op. Het totale investeringsbudget in dat nieuwe jaar blijft immers gelijk.
Voor dat nieuwe jaar moeten vervolgens nieuwe prioriteiten worden gesteld
binnen het totale projectenvolume, waarbij de voortzetting van projecten die
in uitvoering zijn voorrang krijgt.De herfasering van materieelprojecten kan verband houden met zowel interne
als externe factoren. Zo kunnen politieke, economische of marktontwikkelingen
tot aanpassingen van het project leiden in geld, bijvoorbeeld door valuta
ontwikkelingen, of tijd, bijvoorbeeld door langere productieen levertijden
bij leveranciers.Voorts worden materieelprojecten beïnvloed door beleidsmatige keuzes,
zoals de Prinsjesdagbrief 2003 en de brief Wereldwijd Dienstbaar van
september 2007, die resulteren in de aanpassing van behoeftes en planningen.146Kan nader ingegaan worden op de ontstane vertraging
van een extra zes jaar bij de instroom van de Panzer Schnell Brücke 2?
Wanneer wordt de Kamer op de hoogte gesteld van de herijking van de behoefte?Het project vervanging brugleggende tank bestaat sinds 2006 uit twee deelprojecten,
te weten de Leguaan (vier stuks) en de Panzer Schnell Brücke
2 (PSB2, tien stuks). De Leguaan is een brugsysteem op een wielvoertuig
en de PSB2 is een brugsysteem op een rupsvoertuig. In 1999 is een Memorandum
of Understanding (MoU) met Duitsland gesloten over de ontwikkeling
van de PSB2 door Krauss Maffei Wegmann (KMW). Het project wordt in twee fasen
uitgevoerd. In de eerste fase is een contract met KMW gesloten voor de ontwikkeling
van de PSB2. In de tweede fase wordt een contract met de leverancier gesloten
voor de levering van de serie. Dit seriecontract is nog niet gesloten.Het ontwikkelingscontract PSB2 behelst de levering van twee prototypes.
Deze prototypes zouden aanvankelijk al worden geleverd in 2004. Na een eerdere
vertraging heeft KMW inmiddels gemeld dat men naar verwachting pas in 2013
een prototype kan leveren dat aan de eisen voldoet. Het gevolg is dat de PSB2
pas vanaf 2019 of 2020 kan worden ingevoerd. Deze verdere vertraging
is voor Nederland niet aanvaardbaar. Bovendien leidt een financiële raming
van KMW tot een ruime overschrijding van het Nederlandse projectbudget. Thans
wordt daarom overwogen parallel aan het huidige ontwikkeltraject van de PSB2
alternatieven te onderzoeken. Een daarvan is het brugleggende systeem Leguaan
op een Leopard 2-onderstel.Met de voortzetting van het project met een alternatief zoals de Leguaan
op een Leopard 2-onderstel kan de verwervingsvoorbereiding naar verwachting
in 2010 worden voltooid, en kan de Kamer hierover aansluitend met een D-brief
worden geïnformeerd.147Hoeveel is het totaal aan investeringen? Welke investeringen
worden gedaan en waarin?In 2009 wordt in totaal voor € 1 744,8 miljoen geïnvesteerd
in groot materieel, infrastructuur, informatievoorziening, wetenschappelijk
onderzoek en Navo-projecten. Een uitgebreide specificatie van de grote materieelprojecten
is opgenomen in het Materieelprojectenoverzicht dat de Kamer tegelijk met
de ontwerpbegroting 2009 op 16 september jl. is aangeboden.148Zie het antwoord op vraag 141.149Kan uitgebreid worden ingegaan op de problematiek van
reservedelen bij de krijgsmacht? Klopt het dat zelfs bij de instroom van nieuw
materieel, zoals de Fennek en de CV90, niet voorzien is in de hoeveelheid
reservedelen die nodig is voor het vereiste voortzettingsvermogen voor een
operatie zoals in Uruzgan?Bij de verwerving van materieel wordt op basis van een gebruiksprofiel
en een onderhoudsconcept die vooraf worden vastgesteld en op advies van de
fabrikant een pakket aan reservedelen verworven. Dit pakket moet voldoende
zijn voor de eerste twee jaar na ingebruikname van het materieel. Na de ingebruikname
worden op basis van de praktijkervaringen zo nodig aanvullende reservedelen
aangeschaft. Soms blijkt dat aanvullende reservedelen een levertijd hebben
die kan oplopen tot meer dan anderhalf jaar. Verder blijkt in een aantal gevallen
de werkelijke inzet van een systeem onder uiteenlopende klimatologische en
terreinomstandigheden zwaarder te zijn dan in de behoeftestellingsfase was
voorzien. Afghanistan is daarvan een goed voorbeeld. Dit kan een toename van
de behoefte aan bepaalde reservedelen tot gevolg hebben. Met de toekenning
van gelden voor het herstel van de operationele gereedheid zijn middelen beschikbaar
gekomen om de tekorten in de bevoorrading, waaronder reservedelen, op te heffen.
Daarmee wordt echter niet het probleem van de lange levertijden opgelost waarvan
in een aantal gevallen sprake is. Bij de verdeling van reservedelen over Nederland
en het uitzendgebied krijgt het materieel in het uitzendgebied
prioriteit. Dit kan in sommige gevallen ten koste gaan van de beschikbaarheid
van systemen voor het trainen en opwerken in Nederland.Voor de Fennek en de CV-90 is in overeenstemming met het hiervoor beschreven
uitgangspunt een voorraad reservedelen voor twee jaar aangeschaft. Het contract
voor de Fennek is gesloten in 2002 en dat voor de CV-90 in 2005. Op basis
van de ervaringen gedurende de inzet wordt de voorraad zo nodig aangevuld.150Zie het antwoord op vraag 141.151Wat heeft de stijging van investeringen in infrastructuur
in 2009 veroorzaakt? Hoe zal de € 276 610 worden uitgegeven?De omvang van het totaal aan geplande investeringsuitgaven voor infrastructuur
in 2009 houdt verband met de gefaseerde uitvoering van bouwprojecten. Hierdoor
worden de uitgaven voor een groot aantal projecten tegelijkertijd gedaan.
Het totaalbedrag wordt besteed aan ruim 1000 projecten. Het totaal van te
betalen bedragen voor de verschillende projecten ligt daardoor hoger dan in
voorgaande jaren.De voornaamste investeringen in het Bouwprogramma voor 2009 zijn:Commando Koninklijke Marechausseebedragen x € 1000 Nieuwbouw Schiphol (bouwkosten totaal)22 600 Infrastructuur Opleidingscentrum KMar20 400 Strategisch Vastgoed Plan overige10 900   Commando Landstrijdkrachten Soesterbergonderbrengen EODD12 900diversenieuwbouw overkappingen op diverse locaties7 800AmersfoortNieuwbouw les- en bureelcomplex Bernhardkazerne15 190 SchaarsbergenNieuwbouw twee legeringsgebouwen4 955 VughtNieuwbouw SCZ Lunettenkazerne6 500    Commando Luchtstrijdkrachten Gilze RijenHerbelegging Vliegbasis Soesterberg –
Gilze-Rijen (bouwkosten totaal)39 200 Gilze RijenHerbelegging Vliegbasis Soesterberg –
Gilze-Rijen (overige kosten (buiten leencontructie))29 100 LeeuwardenNieuwbouw 322 squadron-voorzieningen3 200 Den HelderStallings-/Onderhoudshangaar Maritiem
Vliegkamp de Kooij2 700    Defensie Materieel
Organisatie SoesterbergNieuwbouw t.b.v. KPU7 500WoensdrechtHoger Onderhoud WDT (bouwkosten totaal)26 500LeusdenOnderhoudsvoorziening IBL4 000   Commando Diensten
Centra SoesterbergHuisvesting DTO12 300BredaInfravoorzieningen KMA6 300 DiversenOever fase 25 900 Den HelderGebouw Zuid (Aula) – aanpassen
tbv Ship Handling Simulator2 800    Bestuursstaf Den HaagHerhuisvesting Plein Kalvermarkt Complex
(PKC) (bijdrage Defensie)19 100 Den HaagProject Gebouw 34 (MIVD)7 600    Diversen DiversenHonorarium DVD35 200152Wat is er mis gegaan met het aanbestedingsproces bij
de nieuwbouw Schiphol waardoor het project noodzakelijkerwijs is verhoogd
tot € 136,2 miljoen en wat was het eerdere bedrag?De aanbesteding van het hoofdgebouw, het derde en grootste van in totaal
negen percelen van het project Schiphol, heeft een laagste inschrijving opgeleverd
die meer dan 60 procent boven de directiebegroting lag (€ 38,7 miljoen
tegenover € 23,8 miljoen). Dit heeft ertoe geleid dat het gehele
project werd stilgelegd en een analyse is gemaakt van de mogelijkheden van
de voortzetting. Eind 2007 is besloten dat het oorspronkelijke taakstellende
budget van € 110,7 miljoen onverkort leidend blijft, maar dat het
wordt gecorrigeerd als gevolg van prijspeilontwikkelingen en de excessieve
marktwerking als gevolg van de krapte op de bouwmarkt. Op basis hiervan is
het projectbudget verhoogd tot € 136,2 miljoen.153Hoeveel functies heeft SPEER – met verwijzing
naar de brief Wereldwijd Dienstbaar van 2007 – op dít moment
in financiële zin opgeleverd? Hoe verhoudt zich deze «opbrengst»
met eerder gemaakte ramingen?Op dit moment zijn er geen financiële besparingen.154Hoeveel medewerkers kent het project SPEER op dit moment
onderverdeeld naar burgerpersoneel, militair en externe inhuur?Er zijn 28 militairen en 50 burgermedewerkers werkzaam bij het programma
SPEER. Ook zijn medewerkers vanuit de defensieonderdelen erbij betrokken.
Het programma komt thans in de fase waarin de combinatie van het financiële
domein en de materieellogistiek centraal staat. Dit vergt wijzigingen in de
projectorganisatie en bovendien komen 21 militairen en veertien burgers het
team versterken. Er zijn, uitgedrukt in VTE, 124.4 externen ingezet door het
consortium en (zich inwerkende) migratiepartijen. Dit is inclusief de consultants
op basis van een resultaatverplichting. Het aantal externen wordt bepaald
door de leverancier. Ook zet SPEER op tijdelijke basis medewerkers in. Voor
SAP betreft het gemiddeld zeven VTE.155Wat is de personele bezetting momenteel op het Human
Resource Center in Enschede? Welke personele bezetting is nodig voor het uitvoeren
van de gestelde taken? Hoe gaat de Self Service werken? Wanneer vinden de
inboekingen plaats? Is de gestelde tweede fase haalbaar?De personele bezetting van het Diensten Centrum HR (DC HR) in Enschede
is ongeveer 300 medewerkers. Deze bezetting is nodig om de taken van het dienstencentrum
te kunnen uitvoeren. Piekbelasting wordt opgevangen door inhuur.Selfservice bestaat al sinds de invoering
van het personeelsinformatiesysteem PeopleSoft
bij Defensie in 2004. Sindsdien is selfservice
stapsgewijs uitgebreid. Ook de komende tijd zullen nog meer toepassingen voor
medewerkers en lijnmanagers bij Defensie beschikbaar komen.Tot en met 2008 is een reductie van ongeveer 1200 VTE verwezenlijkt. In
2009 en 2010 is een resterende reductie voorzien van in totaal 300 VTE. Een
en ander is verwerkt in de begroting.De invoering van nieuwe selfservice gaat gepaard
met uitgebreide begeleiding van en communicatie met de diverse doelgroepen.
De haalbaarheid wordt doorlopend en in nauw contact met het werkniveau in
het oog gehouden.156 en 157Waarom stijgen in 2009 de geheime uitgaven terwijl
deze vorig jaar lager waren dan daarvoor?Bent u bereid de geheime uitgaven te openbaren en zo
neen, waarom niet?De vraag naar producten en diensten van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
wordt in het jaarplan van de MIVD vastgesteld. De regering geeft geen nadere
informatie over de aard van de geheime uitgaven. Deze kunnen dan ook niet
worden geopenbaard.Relevante aspecten van de activiteiten en budgetten ten behoeve van de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten worden voorgelegd aan de vaste commissie
voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Zoals in de Wet op de inlichtingen-
en veiligheidsdiensten uit 2002 is vastgelegd, worden de geheime uitgaven
gecontroleerd door de President van de Algemene Rekenkamer.158Wat is de herfasering in het Joint Support Ship project?De brief van 18 mei 2006 (Kamerstuk 30 300 X, nr. 85) over
de behoeftestelling (A-brief) voor het joint logistiek ondersteuningsschip
als vervanger van de Hr.Ms. Zuiderkruis berustte op het voornemen de resultaten
van de voorstudiefase, de studiefase en de verwervingsvoorbereidingsfase (B/C/D-brief)
begin 2007 aan de Kamer aan te bieden. In de brief Wereldwijd Dienstbaar van
september 2007 is onder meer gemeld dat vanwege de krappe budgettaire kaders
de invoering van het logistieke ondersteuningsschip met twee tot drie jaar
werd vertraagd. Het streven nog in 2008 het contract voor de bouw van het
schip te tekenen is niet gehaald omdat meer tijd nodig is voor het ontwerp
van het schip en voor de offerte door de beoogde leverancier Schelde Marinebouw.
De offerte wordt nog dit jaar verwacht waarna de onderhandelingen zullen aanvangen.159Wat is de herfasering in het MK48 en MK46 torpedo project?De projectplanning van het project Verbetering MK48 torpedo is in overeenstemming
gebracht met het project Instandhoudingsprogramma Walrusklasse onderzeeboten.
Het MK48-project is om budgettaire redenen een jaar verschoven. De planning
van dit project loopt daarmee overigens nog steeds in de pas met het gerelateerde
project Instandhoudingsprogramma M-fregatten.160Hoeveel vaste medewerkers zijn er vanuit de drie Betaalkantoren
meeverhuisd naar Kerkrade? Hoeveel medewerkers zitten in het Sociaal Beleidskader?
Hoeveel medewerkers hebben elders een baan gevonden? Hoeveel medewerkers worden
momenteel extern ingehuurd om de werkzaamheden op het centraal betaalkantoor
uit te voeren?Het nieuwe Centraal Betaalkantoor Defensie (CBD) te Kerkrade is per 1 juli
2008 grotendeels bezet door personeel dat voorheen al in Kerkrade werkzaam
was. Vanuit de oude staf van het CBD in Den Haag zijn vijf vaste medewerkers
verhuisd naar Kerkrade. Ook drie vaste medewerkers van de overige betaalkantoren
hebben een functie in Kerkrade geaccepteerd. Na de reorganisatie maken in
totaal 33 medewerkers, veelal woonachtig in de regio’s Den Haag en Emmen,
gebruik van het Sociaal Beleidskader. Hiervan hebben er drie intussen een
andere functie gevonden. In verband met vacatures en met betaalachterstanden
zijn er thans 33 uitzendkrachten bij het CBD werkzaam, waarvan 26 op de locatie
Kerkrade.161Hoeveel medewerkers werken momenteel bij de Defensie
Telematica Organisatie (DTO) uitgesplitst naar burgerpersoneel, militair personeel
en externe inhuur? Op welk beleidsartikel is de bezoldiging van het personeel
te vinden? Hoeveel medewerkers (burgerpersoneel, militairpersoneel en externe
inhuur was werkzaam bij DTO in de jaren 2004, 2005, 2006 en 2007?Hieronder volgt een overzicht van de medewerkers (in VTE) van de Defensie
Telematica Organisatie (2005–2008, stand 1 oktober):De bezoldiging van DTO-personeel wordt in tarieven voor de diverse diensten
verwerkt en bij de afnemende defensieonderdelen in rekening gebracht.162 en 165Hoe wordt Paresto als cateringorganisatie gewaardeerd
door werknemers van Defensie?Hoe wordt de gasttevredenheid van Parestoklanten gemeten
en waarop baseert u de stijging in tevredenheid?Paresto laat eenmaal per kalenderjaar een tevredenheidonderzoek uitvoeren
onder de gasten van de bedrijfsrestaurants en de kantines en bars die Paresto
exploiteert. De meeste gasten in deze bedrijfsrestaurants en kantines en bars
zijn werknemers van Defensie. Paresto verspreidt ongeveer 30 000 vragenlijsten
over de locaties die door individuele gasten (de eindgebruikers dus) worden
ingevuld. Het tevredenheidonderzoek 2007 laat zien dat de gasten de bedrijfsrestaurants
van Paresto waarderen met het rapportcijfer 6,9 en de kantines bars met het
rapportcijfer 7,5. De rapportcijfers van de jaren 2005 tot en met 2007 laten
een stijgende lijn zien, zoals in de begroting al was gemeld en hieronder
herhaald. Het tevredenheidonderzoek 2008 wordt nog uitgevoerd. BedrijfsrestaurantKantines/BarsGemiddeld 20056,57,16,820066,67,36,9 20076,97,57,2163Wat is de reden van de terugloop van de operationele
kasstroom van Paresto?Het bedrijfsresultaat over 2007 was ruim € 5 miljoen. Vanaf 2008
is in de begroting rekening gehouden met een bedrijfsresultaat van ongeveer € 1
miljoen. Daarnaast is in 2007 een forse voorziening opgenomen ter dekking
van verplichtingen die voortvloeien uit wachtgeldaanspraken van voormalige
medewerkers. Deze opbouw gaat in de jaren erna aanzienlijk afnemen. Beide
onderwerpen hebben een terugloop van de operationele kasstroom tot gevolg.164Wat zijn de gerealiseerde en verwachte omzetcijfers
van Paresto voor de jaren 2007 t/m 2013?Onderstaande cijfers betreffen de gerealiseerde (2007), begrote (2008)
en verwachte omzetcijfers uit bedrijfsvoering (kassaomzet) voor 2009 en de
jaren erna:2007: € 53.4 miljoen2008: € 59.9 miljoen (inclusief prijsverhoging per 14 april
2008)2009 e.v.: € 61.1 miljoen165Zie het antwoord op vraag 162.166 en 167Hoeveel procent zijn de consumptieprijzen gestegen
voor veteranenverenigingen die bijeenkomsten houden in Parestokantines?Betalen veteranen buiten de consumpties nog andere
kosten, bijvoorbeeld een bijdrage in personeelskosten?Voor de veteranen en post-actieven heeft Paresto op verzoek en in overleg
met vertegenwoordigers van veteranenverenigingen (Stichting Veteranen Platform)
een speciaal arrangement samengesteld. Uitgangspunt hierbij is de organisatie
van een reünie zo eenvoudig mogelijk te maken en verder zoveel tegemoet
te komen aan de wensen van veteranenorganisaties. Hierbij is gekozen voor
een basisarrangement. De integrale cateringkosten (ingrediëntkosten en
personele kosten) die aan dit arrangement zijn verbonden komen voor rekening
van Defensie. Slechts indien veteranenverenigingen van dit basisarrangement
willen afwijken, moeten zij de meerkosten (eveneens integrale cateringkosten)
die daaraan verbonden zijn zelf betalen. In de meeste gevallen betalen de
veteranen echter niets, omdat het arrangement aan hun wensen voldoet.168In hoeverre biedt de Militaire Geestelijke Gezondheidszorg
(MGGZ) hulp aan veteranen? Wat is de stand van zaken met betrekking tot de
landelijke uitwerking van de MGGZ?De MGGZ biedt hulp aan de veteranen met psychische klachten na uitzendingen
die zich tot deze organisatie wenden. Zoals eerder gemeld in de notitie Veteranenbeleid
van 2007 (Kamerstuk 30 139, nr. 29) is de MGGZ sinds januari 2007
werkzaam vanuit vier regionale centra. Vanuit deze regionale centra wordt
op het gebied van de veteranenzorg samengewerkt met andere civiele instellingen
voor de geestelijke gezondheidszorg in het Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen
(LZV). Dit LZV is een civiel-militair netwerk voor de veteranenzorg met een
landelijke dekking. Over de samenwerking in het LZV tussen in totaal achttien
instellingen, waarvan drie van Defensie, bent u nader geïnformeerd in
de notitie Veteranenbeleid van 2008 (Kamerstuk 30 139, nr. 45).
De samenwerking is geformaliseerd met de ondertekening van een convenant en
zal in de komende jaren verder worden uitgebreid tot een hecht zorgsysteem
met een gegarandeerde kwaliteit.169Wat is de stand van zaken bij de MGGZ voor wat betreft
de onderverdeling in actieven en post-actieven in het cliëntenbestand?Van het aantal nieuwe aanmeldingen in het cliëntenbestand bij de
MGGZ in 2007 was 6 procent veteraan. Zie ook antwoord op vraag 182.170Wat is de stand van zaken op het punt van meer regie
en onafhankelijke klachtenbehandeling waar op een conferentie in maart 2008
in Harderwijk (Centrum ’45 en de Basis) voor is gepleit?De convenanten die de basis vormen voor het LZV worden in de komende periode
verder ontwikkeld tot volwaardige samenwerkingsovereenkomsten waarin de verantwoordelijkheid
voor het LZV, het bestuur van het LZV en het toezicht op het LZV worden geconcretiseerd.
In de Kaderwet veteranen zal de basis worden gelegd voor een algemene klachtenregeling
over erkenning, waardering en zorg.171Hoe geeft u uw verantwoordelijkheid voor veteranenzorg
in het kader van de zorgplicht vorm in relatie tot civiele partijen? Wat is
het standpunt van de Raad voor het Zelfstandig Ondernemerschap (RZO) daarover?Defensie draagt de volledige verantwoordelijkheid voor de Militaire Geestelijke
Gezondheidszorg (MGGZ). De MGGZ is een van de defensiepartners van het Landelijk
Zorgsysteem Veteranen (LZV). Het standpunt van de Raad voor civiel-militaire
Zorg en Onderzoek (RZO) is dat Defensie met het convenant LZV haar verantwoordelijkheid
voor het LZV nog niet voldoende tot uitdrukking kan brengen. De convenanten
worden de komende periode verder ontwikkeld tot volwaardige samenwerkingsovereenkomsten
waarin de verantwoordelijkheid voor het LZV, het bestuur van het LZV en het
toezicht op het LZV worden geconcretiseerd.172Zorgverzekeraars zijn vooralsnog afwachtend. Wat is
uw mening over het betoog van de RZO dat het ministerie van Volksgezondheid
Welzijn en Sport een duidelijker rol moet krijgen in het geheel, o.a. vanwege
de inbreng van de civiele Geestelijke Gezondheidszorg?Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wordt bij de
verdere ontwikkeling van het LZV betrokken.173Hoe, en op welke termijn gaat u invulling geven aan
het voorstel van de Inspecteur Generaal der Krijgsmacht om op termijn bij
veteranen te peilen hoe ze de zorg ervaren?Zoals de Inspecteur Generaal der Krijgsmacht in zijn jaarverslag 2007
heeft aangegeven is de Militair Geestelijke Gezondheidszorg onlangs grootschalig
gereorganiseerd. Op dit moment wordt het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV)
verder ontwikkeld. Als het LZV de tijd heeft gekregen zich te ontplooien wordt
het systeem geëvalueerd. In de Veteranennota 2009 zal hieraan nader aandacht
worden besteed.174Hoe staat het met de Family support?Het thuisfront van actief dienende militairen krijgt steeds meer aandacht.
Het thuisfront speelt een belangrijke rol bij het behoud van de militair voor
de organisatie. Om die reden heeft de projectgroep Werving & Behoud een
deelproject ingesteld om te bezien hoe het thuisfront van uitgezonden militairen
beter van informatie kan worden voorzien. Ook onderzoekt een werkgroep hoe
de informatievoorziening vóór uitzending aan het thuisfront
kan worden geprofessionaliseerd. Indien een veteraan of dienstslachtoffer
ondersteuning krijgt van Defensie, wordt eveneens rekening gehouden met de
behoefte van het thuisfront.175Hoe staat het met de kaderwet veteranen? Welke kosten
zijn hieraan verbonden voor de komende jaren? Bent u bereid om op nationaal
niveau een strategisch overleg te voeren over de toekomstige verantwoordelijkheid,
regie en financiering van de gespecialiseerde veteranenzorg (wetgeving), met
behoud van de verworvenheden?Op dit moment wordt het interdepartementale overleg over de Kaderwet veteranen
voltooid. Vervolgens wordt het wetsvoorstel ter toetsing aangeboden aan het
Ministerie van Justitie, waarna het ter behandeling wordt aangeboden aan de
ministerraad. Daarna wordt het wetsvoorstel voor advies aangeboden aan de
Raad van State. Na advisering door de Raad van State wordt het wetsvoorstel
aangeboden aan de Tweede Kamer.De Kaderwet biedt een wettelijke basis voor het bestaande veteranenbeleid
en zal daarom niet leiden tot aanvullende kosten. Een strategisch overleg
op nationaal niveau acht ik op dit moment niet nodig.176, 177, 178, 187 en 188Welke kosten worden gemaakt voor de overige vormen
van (na-)zorg, inclusief bijbehorende kosten, voor uitgezonden militairen
en onderhoudspersoneel voor de missie Afghanistan en andere missies?Kunnen de kosten voor de overige vormen van (na-)zorg,
inclusief bijbehorende kosten, voor uitgezonden militairen en onderhoudspersoneel
explicieter geraamd worden voor het komende jaar, op basis van de opgedane
ervaringen?Onder welke begrotingsartikel zullen de kosten voor
de overige vormen van (na)zorg, inclusief bijbehorende kosten, voor uitgezonden
militairen en onderhoudspersoneel inzichtelijker worden gemaakt? In hoeverre
zal hierbij onderscheid worden gemaakt tussen actief dienende militairen en
veteranen?Kunt u een overzicht geven van de kosten voor de zorg
en nazorg van actief dienende over de jaren 2006, 2007 en 2008? Kunt u een
overzicht geven van de kosten voor de zorg en nazorg van veteranen over de
jaren 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008?Kunt u aangeven hoeveel de kosten voor de nazorg voor
de Libanon missie waren en nog steeds zijn? Kunt u aangeven hoeveel de kosten
voor de nazorg voor de Cambodja missie waren en nog steeds zijn? Kunt u aangeven
hoeveel de kosten voor de nazorg van de Bosnië missie waren en nog steeds
zijn? Kunt u aangeven hoeveel de kosten voor de nazorg van de Irak missie
waren en nog steeds zijn?Bij de beantwoording van de vragen over de kosten van de Nederlandse militaire
bijdrage aan ISAF is gemeld dat de Kamer dit jaar afzonderlijk bij brief nader
zal worden geïnformeerd over de kosten van de zorg en de nazorg na drie
jaar Afghanistan die bovenop de reguliere instandhoudingskosten komen. Een
verdere uitsplitsing in eerdere jaren per missie is niet mogelijk. De informatie
die de Kamer tegemoet kan zien zal een indicatie geven van de meerkosten.
Defensie voert geen gescheiden boekhouding over de personeels- en gezondheidszorg
tijdens operationele inzet. Defensie bekostigt die zorg uit de defensiebegroting
en met HGIS-gelden.179Waaruit bestaat de ondersteuning aan Stichting Veteranen
Platform (SVP)?De ondersteuning aan SVP bestaat uit een financiële bijdrage in de
vorm van een jaarlijkse subsidie. De subsidieverstrekking wordt elke drie
jaar geëvalueerd. De definitieve toekenning van de subsidie geschiedt
aan het einde van het kalenderjaar. In 2009 bedraagt de subsidie
voor SVP€ 158 000.180Hoeveel procent van de veteranen wordt direct of indirect
vertegenwoordigd door SVP, de gesprekspartner voor het ministerie m.b.t. het
veteranenbeleid?Momenteel zijn 41 verenigingen van veteranen aangesloten bij het SVP.
Het aantal leden van deze verenigingen is niet bekend.181 en 182Is wel aan te geven hoe de verhouding patiënte/cliënten
ligt tussen actief dienenden, post-actieven en veteranen bij de uitgaven van
het Centraal Militair Hospitaal en de Maatschappelijke Dienst Defensie?Komen er überhaupt veteranen bij Dienstencentrum
Bedrijfsmaatschappelijk werk (DCBMW), Militair Geestelijke Gezondheidzorg
(MGGZ) of Centraal Militair Hospitaal (CMH) en, zo ja, hoeveel? Kiezen veteranen
voor civiele of militaire hulpverlening? En wat betekent dit voor het Landelijk
Zorgsysteem Veteranen (LZV)? En voor de toekomstige inrichting, financiering,
regie en toetsing van de veteranenzorg in zijn geheel?Het CMH behandelt alleen actief dienende militairen. De enige uitzondering
hierop betreft enkele post-actieven, waaronder veteranen, die in het kader
van vroegere asbestproblemen bij Defensie nog steeds onder controle staan
van de polikliniek longziekten. Het DCBMW, voorheen de Maatschappelijke Dienst
Defensie, begeleidt actief dienende militairen die klachten hebben en waarvan
sommigen na dienstverlating ook veteraan worden. Ook veteranen die daartoe
de wens te kennen geven, kunnen voor problemen in verband uitzendingen een
beroep op het DCBMW doen voor begeleiding. Op jaarbasis doen ongeveer 60 veteranen
een beroep op de diensten van het DCBMW. Zij kunnen naar keuze worden begeleid
door een militair of een burgermedewerker of, indien ze geen begeleiding van
een defensiemedewerker willen, worden doorgeleid naar het Veteraneninstituut
in Doorn. Bij de MGGZ zijn ruim 100 veteranen in behandeling. De meeste veteranen
die hulp nodig hebben, komen via hun huisarts of via het Centraal Aanmeldpunt
(CAP) van het Veteraneninstituut in behandeling bij een civiele instelling
voor de geestelijke gezondheidszorg in hun regio. Voor de psychotraumazorg
kunnen zij naar eigen keuze terecht bij een van de bij het LZV aangesloten
civiele instellingen of organisaties van Defensie. De huidige gang van zaken
geeft geen aanleiding tot grote veranderingen in de inrichting van de veteranenzorg.
In de veteranennota 2009 zal hieraan nader aandacht worden besteed.183Waarom is er niets opgenomen over de LZV in de begroting?Het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) is een samenwerking tussen bestaande
zorgsystemen voor veteranen. In de Veteranennota 2008 (Kamerstuk 30 139,
nr. 45 van 9 juni 2008) wordt geschat dat met de instandhouding
van de samenwerking € 335 000 is gemoeid. Dit bedrag zal vanaf
het begrotingsjaar 2010 worden opgenomen in de defensiebegroting. Kosten die
Defensie in 2009 maakt, komen ten laste van het niet-beleidsartikel 90 Algemeen.184In hoeverre is het veteranenregistratiesysteem (VRS)
nu compleet? Wie beheert dit systeem en welke mailings gaan er uit naar de
veteranen in het systeem? Op welke wijze wordt het systeem aangewend voor
de verbetering van de zorg? Waar worden de middelen voor ingezet?Het VRS is nooit compleet. Dagelijks worden nieuwe veteranen geregistreerd
en worden anderen uitgeschreven omdat zij zijn overleden. Daarnaast moet doorlopend
aandacht worden besteed aan de verbetering van de datakwaliteit. Tot dusver
wordt het databeheer in projectverband gedaan. In de loop van 2009 zal deze
taak definitief worden overgedragen aan het Diensten Centrum Human Resources
(DCHR).De belangrijkste doelstelling van het VRS is Defensie de gelegenheid te
bieden groepen veteranen aan te schrijven op basis van de specifieke kenmerken
van hun uitzending (gebied, periode) die kunnen leiden tot gezondheidsklachten.
Sinds de invoering van het VRS is daarvoor geen aanleiding geweest. Het VRS
is tot op heden uitsluitend voor de toepassing van algemeen veteranenbeleid
(mailings en onderzoek) gebruikt. Het aanschrijven van alle veteranen vanwege
de invoering van het VRS heeft wel geleid tot een grotere bekendheid van het
Centraal Aanmeldpunt voor veteranen bij het Veteraneninstituut en van de zorgmogelijkheden
voor veteranen.185Wat zijn de gebruikerskosten van het VRS? Hoe en hoe
vaak wordt het VRS gebruikt? Welke doelen streeft het VRS na?De kosten voor de raadpleging van de Gemeentelijke Basisadministratie
(GBA) en de Landelijk Raadpleegbare Deelverzameling (LRD) bedragen jaarlijks
ongeveer € 30 000. Voorts is jaarlijks € 50 000
nodig voor het functionele en technisch beheer van het systeem. Het VRS wordt
gebruikt om contact te onderhouden met veteranen in het kader van veteranenzorg.
Daarnaast biedt het VRS de mogelijkheid veteranen informatie te verstrekken
over specifiek voor hen bedoelde activiteiten, faciliteiten en voorzieningen
die bij het veteranenbeleid passen. Ten slotte wordt het VRS gebruikt bij
beleidsmatig, wetenschappelijk, historisch en statistisch onderzoek. Voor
deze doelen wordt het VRS momenteel dagelijks gebruikt. Dat gebruik varieert
van inzage in het systeem tot verschillende vormen van rapportages.186Waar kan de Kamer de informatie over actief dienende
vinden, nu ook de begroting hier (net zoals de veteranennota 2008) geen aandacht
aan schenkt?Eind 2008 zal de Kamer nader worden geïnformeerd over de kosten die
Defensie maakt bovenop de reguliere instandhoudingkosten voor de zorg (personeel
en gezondheidszorg) gerelateerd aan drie jaar inzet in Uruzgan. Het gehele
traject van voorbereiding, werkelijke uitzending en nazorg zal hierbij worden
betrokken. De informatie zal een indicatie geven van de meerkosten. Hierbij
worden dus ook de kosten betrokken die gemaakt worden voor actief dienende
militairen.187Zie het antwoord op vraag 176.188Zie het antwoord op vraag 176.189Welke onderzoeken betreft het precies die gefinancierd
worden en wat is hierop de voortgang?Bij de Militair Geestelijke Gezondheidzorg (MGGZ) in Utrecht wordt onderzoek
naar veteranen en uitgezonden actief dienende militairen met een post
traumatische stress stoornis (PTSS) gedaan. Daaronder valt een grootschalig
prospectief onderzoek naar gezondheidsklachten bij actief dienende uitgezonden
militairen en veteranen. Dit onderzoek zal nog enige jaren in beslag nemen.190Zie het antwoord op vraag 26.191 en 195Is het waar dat er een tekort van 10 miljoen is geconstateerd
bij het CMH? Zo ja, hoe is dit tot stand gekomen?Wat zijn de kosten van het CMH?Het CMH heeft een opgelegde wijze van het presenteren van de jaarrekening.
Daardoor is de ongeveer € 10 miljoen als een verlies opgenomen.
Dit moet echter worden gelezen als door Defensie te maken kosten die specifiek
zijn voor de militaire gezondheidszorg van Defensie (militaire meerkosten).
Door de specifieke defensietaken in de jaarrekening van het CMH is een vergelijking
met civiele ziekenhuizen niet mogelijk. De mogelijkheid voor een andere presentatie
en publicatie van de jaarrekening, dat wil zeggen zonder defensietaken, wordt
onderzocht.De totale kosten van het CMH bestaan uit:Kosten tweedelijns gezondheidszorg € 17 843 000Militaire meerkosten € 10 281 000De militaire meerkosten zijn als volgt opgebouwd:Specifieke meerkosten:Uitzendbare medisch specialisten € 1 084 000Medische specialistische keuringen € 1 104 000Militaire medische expertise € 1 403 000Calamiteitenhospitaal € 1 419 000Aanvullende kosten:Behoud vaardigheden medisch specialisten € 1 326 000Afschrijving € 1 680 000Interest € 1 730 000Ondersteuning overige zorgbedrijven € 535 000192Wat is de stand van zaken van het «Plan van Aanpak»,
januari 2007? Hoeveel veteranen zijn nu «daadwerkelijk» geholpen?Het plan van aanpak beoogde een actievere benadering van veteranen met
een mogelijke zorgbehoefte. In de veteranennotities van 2007 en 2008 is gemeld
hoe hieraan gestalte is gegeven. Het is niet mogelijk exact aan te duiden
hoeveel veteranen baat hebben gehad bij de maatregelen van het plan van aanpak
in het brede spectrum van het zorgaanbod.193Met welke activiteiten geeft de Raad voor civiel-militaire
Zorg en Onderzoek (RZO) uitvoering aan haar opdracht en tot welke resultaten
moet dat leiden?De Raad heeft diverse adviezen aan Defensie uitgebracht, onder andere
over het convenant en de opzet en inhoud van het Landelijk Zorgsysteem Veteranen
(LZV) en de visie en inhoud van wetenschappelijk MGGZ-onderzoek. Verder heeft
de Raad praktische zaken uitgevoerd, zoals het instellen en inrichten
van een programma-adviescommissie onderzoek (PACO) en het opzetten en vormgeven
van een klanttevredenheidsonderzoek en een kwaliteitsmeetsysteem ten behoeve
van het LZV.194Wat is de huidige personele bezetting op uw ministerie
v.w.b. ondersteuning van het Veteranenbeleid? (burgerpersoneel, militair personeel)Bij de Hoofddirectie Personeel is de plaatsvervangend hoofddirecteur belast
met het veteranenbeleid. Het bureau veteranenbeleid bestaat uit vier (militaire)
functies. Daarnaast zijn in totaal zeven burgerfunctionarissen, uit hoofde
van hun verantwoordelijkheid voor de zorg en sociale zekerheid van het defensiepersoneel,
betrokken bij het veteranenbeleid. Ook zijn functionarissen bij de operationele
commando’s incidenteel belast met werkzaamheden voor de uitvoering van
het veteranenbeleid.195Zie het antwoord op vraag 191.Bijlage bij het antwoord op de vragen 113, 115, 116, 117
en 120Staartnummers en gemaakte vlieguren F-16 gevechtsvliegtuigenStaartnummerLeverdatumTotale vlieguren per 1 sept. 2008OpmerkingenA361614-05-823 299,6 A361714-06-824 112,2Voorbestemd voor afstoting. A362019-07-823 943,4Voorbestemd voor afstoting.A362325-10-824 140,9 A362402-12-823 563,6 A362718-02-834 099,4Voorbestemd voor afstoting.A362801-03-833 788,3 A363005-04-833 595,8 A363105-04-833 299,5 A363202-05-833 444,5 A363530-06-834 076,2 A363621-07-834 361,3Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan.A363709-08-834 119,6Ingezet in Afghanistan.A363801-09-833 592,6 A364016-09-834 125,7Voorbestemd voor afstoting.A364103-10-833 583,1 A364220-01-843 476,7 A364316-03-843 816,9 A364413-04-843 306,2 A364605-06-843 578,1Ingezet in Afghanistan.A364704-07-843 720,7 A364820-07-844 411,0Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan.A186416-07-843 975,2Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan. A186616-08-843 890,6Ingezet in Afghanistan. A186728-08-843 754,2Voorbestemd voor afstoting. A186801-10-843 892,7Ingezet in Afghanistan.A186931-10-843 842,9Voorbestemd voor afstoting.A187022-11-843 599,7 A187106-12-843 335,5Ingezet in Afghanistan.A187218-12-844 088,6 A187325-01-853 599,7Ingezet in Afghanistan. A187413-02-854 486,7Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan.A187525-02-854 063,7Voorbestemd voor afstoting.A187601-04-854 061,5 A187718-04-853 892,5 A187930-05-853 635,8 A188126-06-853 828,4 A319224-07-854 215,2Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan. A319326-08-854 306,7Ingezet in Afghanistan.A319631-10-853 315,4 A319729-11-853 240,2 A319817-01-863 891,2Voorbestemd voor afstoting. A319917-02-863 892,5Ingezet in Afghanistan.A320102-04-863 292,5 A320228-05-863 896,6 A320329-05-863 595,8 A320417-06-863 889,2Voorbestemd voor afstoting. A320722-08-863 897,4Voorbestemd voor afstoting.A436223-12-863 926,6 A436530-03-874 223,0Voorbestemd voor afstoting. Ingezet in Afghanistan.A436629-04-873 694,4 A436701-06-873 376,7 A513530-06-873 872,6Ingezet in Afghanistan.A513631-07-873 598,3 A513828-09-873 564,5Voorbestemd voor afstoting.A514216-02-883 493,4 A514407-04-883 642,0Ingezet in Afghanistan.A514526-04-883 531,1 A514620-05-883 540,0Ingezet in Afghanistan.A605501-08-882 937,2 A605714-10-883 660,6Ingezet in Afghanistan. A605829-11-883 921,0Voorbestemd voor afstoting.A606022-02-893 586,7 A606116-03-893 740,2 A606230-03-892 397,9 A606330-05-893 647,6 A750803-07-893 343,4 A750901-08-894 199,4Ingezet in Afghanistan.A751004-09-893 803,4 A751126-09-893 941,6 A751212-11-893 236,4 A751329-01-903 837,2 A751402-03-903 582,4Ingezet in Afghanistan.A751503-04-903 005,6 A751601-05-903 595,5 A800122-06-902 998,4 A800203-07-902 921,6 A800301-08-903 592,3Ingezet in Afghanistan.A800409-10-903 192,4 A800505-11-903 506,0 A800613-11-903 466,8 A800831-01-913 590,4 A800928-02-913 755,5 A801029-03-913 324,9 A801126-04-913 292,4 A901301-07-913 208,8Ingezet in Afghanistan.A901431-07-913 893,8 A901529-08-912 709,4Ingezet in Afghanistan. A901608-10-912 836,1Ingezet in Afghanistan. A901728-10-914 044,6Ingezet in Afghanistan. A901829-11-913 168,4Ingezet in Afghanistan.A901906-01-922 935,7 A902030-01-923 674,7Ingezet in Afghanistan.A902128-02-923 596,3 Tweezitters:   A188227-07-843 482,9 A188418-01-853 894,7 A320824-07-853 560,7 A320926-09-853 890,9 A321031-01-863 120,4 A436806-10-863 591,6 A436904-03-873 575,5 A606408-07-883 228,1 A606521-12-883 444,8 A706623-06-892 091,8Testvliegtuig; wordt beperkt voor het normale vliegprogramma ingezet.A706708-12-893 103,5 Bij de vermelding «Ingezet in Afghanistan» betreft het toestellen
die vanaf 2005 zijn ingezet ten behoeve van de ISAF-operatie in Afghanistan.
Deze toestellen worden regelmatig gerouleerd. Sommige toestellen zijn vaker
ingezet. Overigens leveren vrijwel alle F-16’s een bijdrage aan de missie
in Afghanistan gedurende de opleiding van het personeel en de voorbereiding
van hun uitzendperiode.In totaal heeft Nederland sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw 213
F-16’s aangeschaft. Het Commando Luchtstrijdkrachten zal blijven beschikken
over 87 toestellen. In de loop der jaren zijn 36 toestellen verloren gegaan.
Verder zijn 24 toestellen inmiddels verkocht en zijn achttien toestellen voorbestemd
voor afstoting. In totaal 48 toestellen zijn niet meer geschikt om te vliegen
en hebben een andere bestemming gekregen: ze worden gebruikt voor technische
opleidingen, ze krijgen een museale bestemming, of ze worden ontmanteld en
vervolgens verschroot.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Çörüz (CDA), Ferrier (CDA), Van Velzen (SP),
Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Irrgang
(SP), Knops (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn
(VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (CU), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD),
Thieme (PvdD), Bilder (CDA) en Diks (GL).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Jonker (CDA), Ormel (CDA), De Wit (SP), Roefs (PvdA), Wolbert (PvdA),
Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer (SP), Haverkamp
(CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD),
Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Van der Ham (D66), Teeven
(VVD), Ouwehand (PvdD), De Vries (CDA) en Halsema (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-X-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl