Zorgnota 2000; Brief minister en staatssecretaris met Rapportage wachttijden en wachtlijsten in care en cure in 1999
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26801, nr. 45

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26801 nr. 45

01-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamRAPPORTAGE WACHTTIJDEN EN WACHTLIJSTEN IN CARE EN CURE
IN 19991. Samenvatting1.1. ZiekenhuizenWachttijdenWachtlijstenConclusie1.2. Verpleging en verzorgingWachtlijstenConclusie1.3. GehandicaptenzorgWachtlijstenConclusie1.4. Ambulante geestelijke gezondheidszorgWachttijdenWachtlijstenConclusie1. Inleiding2. Ziekenhuizen2.1. Kengetallen ziekenhuizenKengetallen ziekenhuizen 1999 2.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Wachtlijstmaatregelen algemene en categorale ziekenhuizen
(in aantallen behandelingen) Wachtlijstmaatregelen academische ziekenhuizen (in aantallen
behandelingen) 1999 Wachtlijsten open hartoperaties en PTCA 2.3. Ontwikkelingen in de zorgvraag2.4. Wachttijden en wachtlijsten3. Verpleging en verzorging3.1. Kengetallen verpleging en verzorgingBudgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999 3.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Wachtlijstmaatregelen verpleging en verzorging 1999 3.3. Ontwikkelingen in de zorgvraagBevolkingsgroei 1999 3.4. Wachttijden en wachtlijstenWachtlijstgegevens verpleging en verzorging (in aantallen
wachtenden) per 15 mei 2000 4 Gehandicaptenzorg4.1. Kengetallen gehandicaptenzorgBudgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999 Budgetten (in f mln.) overige posten gehandicaptenzorg
en aantallen houders PGB in 1998 en 1999 4.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Wachtlijstmaatregelen gehandicaptenzorg 1999 4.3. Ontwikkelingen in de zorgvraag4.4. Wachttijden en wachtlijstenTotale wachtlijst gehandicaptenzorg (per ultimo 1999) 5. Geestelijke gezondheidszorg5.1. Kengetallen geestelijke gezondheidszorgBudgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999 5.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Wachtlijstmaatregelen ambulante geestelijke gezondheidszorg
1999 5.3. Ontwikkelingen in de zorgvraag5.4. Wachttijden en wachtlijstenOntwikkeling van de wachttijd en het aantal wachtenden
bij de gepeilde instellingen De gemiddelde daling/stijging van de wachttijd in weken
door de inzet van middelen bij de gepeilde instellingen 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26801Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 801Zorgnota 2000nr. 45BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 september 2000Daartoe gemachtigd door het Kabinet zenden wij u hierbij de Rapportage
wachttijden en wachtlijsten in care en cure 1999. Deze rapportage is door
de Minister van Financiën aangekondigd in een brief d.d. 20 juni 2000
(met kenmerk BZ 2000–848 M).De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. Vliegenthart RAPPORTAGE WACHTTIJDEN EN WACHTLIJSTEN IN CARE EN CURE
IN 19991. SamenvattingDeze rapportage betreft de besteding van geldmiddelen – in het bijzonder
intensiveringsmiddelen – in 1999. Het is de eerste maal dat vóór
de Zorgnota verantwoording aan de Kamer wordt afgelegd over bestedingen in
het vorige jaar. Om redenen die in de Inleiding worden uiteengezet, beperkt
deze eerste rapportage zich tot wachtlijsten en wachttijden.Bij het effect van die extra inspanningen dient onderscheid te worden
gemaakt tussen wachttijden en wachtlijsten. De wachttijd is daarbij voor de
patiënt uiteraard de belangrijke factor.1.1. ZiekenhuizenIn 1999 is voor de ziekenhuissector f 98 miljoen extra ingezet voor
een inhaalslag wachtlijsten. Deze middelen zijn goed besteed en hebben de
gemiddelde wachttijd bekort. Er is veel extra productie geleverd (tienduizenden
operaties aan ogen, heupen, knieën en harten) en er zijn extra specialisten
en OK-medewerkers aangesteld om die extra productie mogelijk te maken.WachttijdenVoor de oogoperaties (dagopname) is de gemiddelde wachttijd met circa
twee weken teruggelopen: van ruim twaalf weken naar tien weken. Voor oogoperaties
met klinische opname is de wachttijd vijftien weken gebleven. Voor orthopedische
ingrepen (dagopname) is de wachttijd gedaald van negen naar acht weken en
voor een operatie met klinische opname van veertien naar twaalf weken.Voor ingrepen aan het hart zijn al langer extra wachtlijstmiddelen beschikbaar,
die tot een gestage daling van de wachttijd hebben geleid. Voor een openhartoperatie
(bypass) is de gemiddelde wachttijd nu tweeënhalve maand en voor PTCA
(dotteren) vijf à zes weken. De mediane wachttijd voor PTCA is echter
twee weken, dat wil zeggen dat de helft van de patiënten binnen twee
weken wordt geholpen.WachtlijstenHet effect van de extra middelen op de lengte van de wachtlijst is veel
moeilijker te duiden. Toename van de vraag en verruiming van de indicatiestelling
hebben hierop immers ook invloed. Beide factoren speelden in 1999 een rol,
want ondanks verkorting van de wachttijd zijn de wachtlijsten in de ziekenhuizen
gelijk gebleven of zelfs opgelopen.ConclusieDe extra geldmiddelen voor de ziekenhuizen hebben een gunstig effect gehad
op de wachttijden: patiënten wachten korter dan een jaar geleden. De
vraag groeit echter sterker dan verwacht. Volgens de onderzoekers van Prismant
zullen zonder een structurele aanpak de wachttijden dan ook niet tot redelijke
termijnen kunnen worden teruggedrongen. Deze uitbreiding is overigens niet
alleen een kwestie van geld. Ook logistiek is waarschijnlijk nog enige verbetering
mogelijk. Het project Doorstroomtijden, dat in 1998 en 1999 heeft plaatsgevonden
in zeven ziekenhuizen, heeft op dit punt positieve resultaten opgeleverd. 1.2. Verpleging en verzorgingIn de sector verpleging en verzorging was in 1999 f 218,6 miljoen
beschikbaar voor uitbreiding van de capaciteit. De inzet van deze middelen
heeft ertoe geleid dat de capaciteit van zowel verpleeg-, verzorgingshuiszorg
als PGB is toegenomen. Het aantal geleverde uren thuiszorg is in 1999 licht
afgenomen ten opzichte van het aantal definitief geleverde uren in 1998, terwijl
het regulier beschikbare budget in 1999 is toegenomen. Deze discrepantie is
vooralsnog te verklaren uit het feit dat er in 1998 veel extra productie thuiszorg
is geleverd uit de lump-sum. Als gevolg van de afbouw van de lump-sum kon
er in 1999 minder extra productie uit worden gefinancierd.WachtlijstenMet de opschoning van de wachtlijsten sector verpleging en verzorging
is de daadwerkelijke omvang van de wachtlijsten op 15 mei 2000 bekend. Tevens
is nu bekend dat 51% van alle wachtenden al wel een vorm van overbruggingszorg
ontvangt. De meeste mensen wachten op een vorm van thuiszorg. Een uitgebreidere
analyse van de wachtlijstgegevens komt binnenkort beschikbaar.ConclusieDe vraag naar verpleging en verzorging is gestegen als gevolg van demografie
en verkorting van de ligduur c.q. extramuralisering van de zorg in de cure.
Nu de omvang van de wachtlijsten bekend is, kan de ontwikkeling daarvan worden
gevolgd.Om tegemoet te kunnen komen aan de groei van de zorgvraag en de wachtlijsten
terug te brengen is partijen in 2000 de mogelijkheid geboden aanvullende productie-afspraken
te maken naar rato van de daadwerkelijke zorgvraag in de regio. Het tempo
van capaciteitsuitbreiding is mede afhankelijk van de snelheid waarmee capaciteit
kan worden gebouwd in de vorm van intramurale voorzieningen of woonzorgcomplexen,
en niet in de laatste plaats van de mogelijkheden die de arbeidsmarkt biedt.1.3. GehandicaptenzorgIn 1999 is ruim f 67 miljoen ingezet voor de aanpak van de wachtlijsten.
Dit bedrag bestaat uit meerdere posten waarvoor met de MJA partijen prestatieafspraken
waren vastgelegd. Belangrijke post daarbinnen is de intensivering van het
PGB (f 17 miljoen op kasbasis in 1999). Daarnaast waren capaciteitsverruimingen
via de WZV en TVWMD vastgelegd. Ten opzichte van 1998 is het aantal plaatsen
toegenomen met ruim 500. De SPD's hebben ten opzichte van 1999 ongeveer 6%
meer cliëntcontacten tot stand gebracht dank zij de inzet van de MJA-middelen.
De aantallen cliëntencontacten zijn daarmee met ca. 3000 toegenomen tot
ca. 53 500 in 1999.WachtlijstenUltimo 1999 heeft het RIVM een rapport uitgebracht waaruit de ontwikkeling
van de zorgvraag en daarmee de wachtlijsten voor verstandelijk gehandicapten
in de gehandicaptenzorg blijkt. Gelijk aan de andere care-sectoren, kan de
toenemende vraag worden afgeleid van demografische ontwikkelingen. Het demografisch
effect treedt in de gehandicaptenzorg versterkt op als gevolg van grotere
vergrijzing van gehandicapten. De vergrijzing in de instellingen wordt versterkt
door de in- en uitstroom. Naarmate de leeftijd van cliënten toeneemt,
neemt ook de zorgvraag toe en hebben cliënten meer behoefte aan intramurale
zorg. ConclusieMomenteel worden de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg geschoond. De
wachtlijsten voor zorg in natura en voor PGB verstandelijk gehandicapten worden
samengevoegd. Ook worden de wachtlijsten voor lichamelijk gehandicapten en
zintuiglijk gehandicapten in het Zorgregistratiesysteem (ZRS) gebracht. Aangezien
daardoor een volledig beeld van alle wachtlijsten in de gehandicaptenzorg
in één systeem zijn ondergebracht, zal steeds een actueel beeld
van de wachtlijsten bestaan. Het ZRS zal door de zorgkantoren worden bijgehouden.Het tempo waarin de wachtlijsten versneld aangepakt kunnen worden hangt
voor een deel af van de mogelijkheden om voldoende geschikt personeel aan
te trekken om de zorg te leveren. Omdat getracht wordt de zorg zo veel mogelijk
extramuraal te leveren, worden de mogelijkheden tot productiestijging hierdoor
bepaald.1.4. Ambulante geestelijke gezondheidszorgVoor 1999 is f 30 miljoen beschikbaar gesteld voor het terugdringen
van de wachttijden in de ambulante geestelijke gezondheidszorg (AGGZ). De
extra gelden die in 1999 zijn gebruikt voor het terugdringen van de te lange
wachttijden zijn goed gebruikt en hebben effect gehad. De inzet van wachtlijstgelden
in de GGZ heeft tot meer zorg geleid. Daarnaast heeft de inzet bijgedragen
aan een verbeterde behandelplanning en een kortere gemiddelde wachttijd.WachttijdenIn de periode 1989–1997 was nog sprake van een sterke stijging van
de wachttijden. In 1999 is, zowel in de kinder- en jeugdpsychiatrie, als in
het zorgcircuit voor volwassenen bij de meeste van de door Prismant gepeilde
instellingen de wachttijd gedaald. Voor de kinder- en jeugdpsychiatrie wordt
bij deze instellingen zelfs een gemiddelde daling van 28% gemeten. Bij een
deel van deze instellingen is de wachttijd toch nog gestegen. Dit komt bij
de kinder- en jeugdpsychiatrie iets vaker voor dan bij de volwassenpsychiatrie.De wachttijden zijn teruggelopen, maar de vraag naar zorg groeit sneller
dan verwacht. Ondanks de besteding van de wachtlijstmiddelen aan extra productie
dalen de wachtlijsten en wachttijden nog onvoldoende.WachtlijstenDe zorgconsumptie in de ambulante GGZ neemt jaarlijks met ongeveer 3%
toe. Het aantal wachtenden is gedaald bij zo'n 80% van de gepeilde instellingen
die middelen specifiek voor de volwassenpsychiatrie hebben ingezet. In de
kinder- en jeugdpsychiatrie is bij 57% van de instellingen sprake van een
daling van het aantal wachtenden. De gemiddelde procentuele daling van het
aantal wachtenden bij de gepeilde instellingen door de inzet van de middelen
bedraagt 5%. Ook hier blijkt dat het aantal wachtenden, ondanks de extra productie,
nog onvoldoende daalt.ConclusieDe extra middelen voor de AGGZ hebben er toe geleid dat de gemiddelde
wachttijd en het aantal wachtenden is gedaald in de instellingen die extra
geld hebben gekregen. Deze daling is echter, als gevolg van de toenemende
vraag, onvoldoende om de wachttijden structureel tot redelijke termijnen terug
te brengen. Daarvoor is een structurele aanpak noodzakelijk. Ook in de behandelplanning
is nog enige verbetering mogelijk. 1. InleidingDeze rapportage betreft resultaten van extra geldmiddelen die in 1999
zijn ingezet in de cure en de care. Op 20 juni 2000 heeft de minister van
Financiën de Tweede Kamer in een brief (met kenmerk BZ 2000–848
M) de toezegging gedaan dat de bewindslieden van VWS reeds 1 september een
notitie aan de Kamer zenden over de besteding van extra middelen in 1999 in
relatie tot de prioriteiten van het kabinetsbeleid.Het is de eerste keer dat vóór de Zorgnota verantwoording
aan de Kamer wordt afgelegd over de besteding van geld in het voorafgaande
jaar. Het streven is om een dergelijke rapportage steeds vroeger in het jaar
uit te brengen, met als uiteindelijk doel de maand mei. Gezien de complexiteit
en getrapte verantwoordingssystematiek voor de premiemiddelen is dit een ambitieus
doel.Het voorliggende document vormt een nieuwe stap in de verbetering en de
versnelling van de (financiële) verantwoording over de zorgsector. De
Kamer is bekend met de complexiteit van de informatievoorziening over de premiesector
zorg. Recent heeft de minister van VWS in een brief van 28 april jl. (met
kenmerk DBO-CB-U-2020 627) uiteengezet dat de gelaagdheid en de complexiteit
van het stelsel van gezondheidszorg het op dit moment nog uitermate bemoeilijken
om in mei een betrouwbaar jaarverslag zorg te presenteren. In de afgelopen
jaren is de kwaliteit en de snelheid van de informatievoorziening over de
zorg reeds sterk verbeterd. De inspanningen van de minister van VWS zijn erop
gericht deze ontwikkelingen voort te zetten.In eerdergenoemde brief van 20 juni 2000 geeft de minister van Financiën
aan dat het kabinet er nadrukkelijk naar streeft om verantwoordingsgegevens
over de zorg sneller aan te leveren, zodat op termijn op de derde woensdag
van mei niet alleen een jaarverslag over de VWS-begroting aan de Tweede Kamer
wordt gepresenteerd, maar ook een document met een verantwoording over het
(in de zorgsector) gevoerde beleid. In de Zorgnota 2001 zullen de bewindslieden
van VWS hier nader op ingaan.Deze rapportage is toegespitst op het bestrijden van de wachttijden en
de wachtlijsten in de cure en de care. Op dit thema kunnen nieuwe gegevens
worden gemeld, in vergelijking tot de Voorjaarsrapportage Meerjarenafspraken
die op 17 mei jl. aan de Tweede Kamer verzonden is (Kamerstukken II, 1999–2000,
27 113, nr. 2). Het gaat hierbij met name om de zeer recent beschikbaar
gekomen eindrapportage Wachtlijstfonds 1999 van Prismant, die als bijlage
bij deze rapportage wordt gevoegd. Daarnaast is de opschoning van de wachtlijsten
verpleging en verzorging relevant, die heeft plaatsgevonden onder auspiciën
van de door VWS en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) ingestelde Taskforce Wachtlijsten.
Een landelijke analyse hiervan zal medio september worden toegezonden aan
de Tweede Kamer. Over de voortgang in de implementatie van de overige onderdelen
van de meerjarenafspraken wordt verwezen naar de genoemde Voorjaarsrapportage.Naast de extra middelen voor de wachttijden en de wachtlijsten heeft het
kabinet voor 1999 f 167 miljoen ter beschikking gesteld voor knelpunten
in de arbeidsmarkt en rond de werkdruk. In de Zorgnota 2001 zal de Kamer hierover
nadere verantwoordingsgegevens ontvangen.De tekst is als volgt opgebouwd. Achtereenvolgens wordt de situatie beschreven
van de wachtlijsten en wachttijden en de middelen die hiervoor zijn ingezet
op vier terreinen: de ziekenhuizen (hoofdstuk 2), in de sector verpleging
en verzorging (hoofdstuk 3), in de gehandicaptenzorg (hoofdstuk 4) en in de
geestelijke gezondheidszorg (hoofdstuk 5). Elk hoofdstuk begint met enige
kengetallen van de betreffende sector (paragraaf 1). Daarna wordt ingegaan
op de inzet van de wachtlijstmiddelen in 1999 en de realisatie
daarvan (paragraaf 2). Vervolgens worden de ontwikkelingen in de zorgvraag
in het verslagjaar beschouwd (paragraaf 4), en elk hoofdstuk wordt afgesloten
met de meest actueel beschikbare gegevens over wachttijden en wachtlijsten
in de betreffende sector.2. ZiekenhuizenDit hoofdstuk beschrijft de situatie van de wachttijden en wachtlijsten
in de Nederlandse ziekenhuizen en de effecten van de extra wachtlijstmiddelen
1999 op wachttijd en wachtlijst.2.1. Kengetallen ziekenhuizenKengetallen ziekenhuizen 1999  19981999Verschillen (procentueel) Totale budget ziekenhuizen en medisch specialistenf 20 954 mln. f 21 779 mln. 3,8% Extra wachtlijstmiddelen
ziekenhuizen en medisch specialistenf 89
mln.f 98 mln. 9,2% Aantal verpleegdagen (x1 000)14 70513 838– 6% Aantal opnamen
(x1 000)1 5551 522– 2% Aantal dagen dagverpleging (x1 000)7527905% Aantal eerste polikliniekbezoeken (x1 000)7 0258 44820%Bron: Prismant2.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999In 1999 heeft het kabinet f 140 miljoen extra ter beschikking gesteld
voor een inhaalslag bij de wachtlijsten. Van deze f 140 miljoen is f 50
miljoen vrij laat in het jaar beschikbaar gesteld, namelijk bij de Algemene
Politieke Beschouwingen. Omdat toen alle wachtlijstafspraken voor dat jaar
al waren afgerond, is f 42 miljoen doorgeschoven naar 2000. Uiteindelijk
is er f 98 miljoen in 1999 ingezet voor de wachtlijsten. Dit geld is
goed besteed en heeft de gemiddelde wachttijd bekort.Met de middelen die in 1999 extra beschikbaar waren om de wachtlijsten
en wachttijden in de ziekenhuizen te verkorten, is een aanzienlijke extra
productie geleverd. De onderstaande tabellen maken dit zichtbaar. Wachtlijstmaatregelen algemene en categorale ziekenhuizen
(in aantallen behandelingen)  Gerealiseerde productie d.m.v. extra wachtlijstmiddelen 1999Totaal realisatie productie 1999Realisatie met extra wachtlijstmiddelen
1999 (procentueel) Cataractoperaties17 13774 03623%Knie-operaties1 2836 67319%Heupoperaties2 43019 75712%Bron: CTG en Prismant. Wachtlijstmaatregelen academische ziekenhuizen (in aantallen
behandelingen) 1999  Productie-afspraken met wachtlijstmiddelenRealisatie met wachtlijstmiddelenVerschillen (procentueel)Cataractoperaties345333– 3%Knieoperaties160150– 6%Heupoperaties1751750%PTCA1250323+ 29% Coronaire
bypass251– 96% Kinder- en
jeugd-psych. 70 pat.85 pat. +21% Plastische
chirurgie790– 100%Heelkunde1600– 100%Neurostimulatie2239+ 77%AICD21042+ 320%Catheterablatie3037+ 23% Neonatale IC110% Chirurgie1000– 100%Neuro-chirurgie50500%Neuromodulatie1025+ 150% Dynamische
gracilis plastiek63– 50% IC bedden440%TAAA32542+ 68% Bijz. neurochrirugie90– 100%Beenmergtransplantatie1810– 45%Bron: Enquête besteding wachtlijstgelden academische ziekenhuizen.1 Percutane transluminale cardio angioplastiek (dotteren).2 Automatisch implanteerbare cardio defibrillator.3 Thoraco abdominale aorta aneurysma.Dat het verschil tussen afspraak en realisatie soms negatief uitvalt,
hangt samen met wijzigingen in indicatiestelling (bijvoorbeeld méér
PTCA (dotteren), minder bypass (openhartoperatie)) en met ontwikkelingen in
de reële vraag. Om te toetsen of de indicatiestelling inderdaad is verruimd,
wordt door Prismant nader onderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan komen
nog dit jaar beschikbaar.Vanaf 1995 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak
van de wachtlijsten en wachttijden rond openhartoperaties en dotterbehandelingen.
Dit heeft geleid tot een gestage daling van de wachttijd. Voor een openhartoperatie
is de gemiddelde wachttijd nu tien weken en voor PTCA vijf à zes weken.
De mediane wachttijd voor PTCA is echter twee weken. Dat wil zeggen dat de
helft van de patiënten binnen twee weken wordt geholpen.Wachtlijsten open hartoperaties en PTCA  Open hartoperatiesPTCA Totaal aantal wachtendenAantal wachten-den langer dan twee maandenTotaal aantal wachtendenAantal wachtenden langer dan twee maanden Januari 19961 9299281 035320Januari 19972 082945766138 Januari 19981 71257755818 Januari 19991 14130950341 Januari 20001 46030065050Bron: Zorgverzekeraars Nederland, BHN1 Percutane transluminale cardio angioplastiek (dotteren).2.3. Ontwikkelingen in de zorgvraagVan de jaarlijkse volumegroei voor de ziekenhuissector is het overgrote
deel benodigd voor opvang van de demografische ontwikkelingen.De beschikbare groei bedroeg vorig jaar 1,2%. Zeker 1% daarvan is op dit
moment nodig vanwege de demografie. De Volksgezondheid Toekomst Verkenning
1997 van het RIVM geeft aan dat, gelet op de demografische ontwikkeling, vooral
een sterke groei plaatsvindt in het aantal patiënten met coronaire hartziekten,
hartfalen, beroerte, heupfracturen, gezichts- en gehoorstoornissen en allerlei
vormen van kanker.Het reguliere budget dient om deze ontwikkelingen op te vangen en laat
dus geen ruimte voor een inhaalslag wachtlijsten. Die inhaalslag moet door
de zogenoemde wachtlijstmiddelen worden gefinancierd.2.4. Wachttijden en wachtlijstenVoor de ziekenhuissector was in 1999 98 miljoen extra beschikbaar voor
een inhaalslag wachtlijsten. Voor die inhaalslag in de ziekenhuizen en de
ambulante GGZ heeft het kabinet gedurende vier jaar f 130 miljoen per
jaar bestemd. Het jaar 1999 is het eerste van die vier jaar.Het CTG heeft de wachtlijstmiddelen – zowel die voor de algemene
ziekenhuizen als voor de medisch specialisten – verdeeld over de WZV-regio's
op basis van klinische en poliklinische adherentie. Lokale partijen overlegden
vervolgens op regioniveau over de toedeling van deze middelen aan de individuele
ziekenhuizen. Aan de academische ziekenhuizen is verzoek van VWS per ziekenhuis
een bedrag van f 2 miljoen toegekend voor specifieke academische ingrepen.
Daar is voor het honoreren van algemene productieafspraken maximaal f 6
miljoen toegevoegd voor alle academische ziekenhuizen gezamenlijk. Voor de
verdeling van deze middelen gold dus geen regiobenadering.De beschikbaar gestelde bedragen zijn (nagenoeg) geheel in de budgetten
opgenomen.Om een goed beeld te krijgen van de inzet van de extra middelen en het
effect op de productie, de wachtlijsten en de wachttijden in de ziekenhuissector,
heeft Prismant een evaluatie Wachtlijstfonds 1999 uitgevoerd. Het eindrapport –
dat als bijlage bij deze rapportage is gevoegd – is op 17 augustus jl.
gereed gekomen.Uit dit evaluatierapport blijkt het volgende. Het is nodig om bij de beoordeling
van de inzet van de extra middelen een onderscheid te maken tussen a. het
effect op de productie en b. het effect op de wachtlijsten en wachttijden.
In onderstaande grafieken zijn de ontwikkelingen in de wachttijden op het
gebied van, respectievelijk, de oogheelkunde en de orthopedie weergegeven.
Voor de oogheelkunde zijn daarnaast productie- en wachtlijstcijfers opgenomen.n.b. De heterogeniteit van het specialisme orthopedie maakt dat hiervoor
geen eenduidige productie-aantallen kunnen worden gepresenteerd.Prismant geeft in zijn rapport (bijgevoegd) aan dat de besteding van de
extra middelen zeker doelmatig is geweest, als het doel was, een groot aantal
extra verrichtingen uit te voeren. De gemiddelde wachttijd is bekort. Van
verdringingseffecten op andere ingrepen lijkt daarbij nauwelijks sprake te
zijn geweest.Er is veel extra productie geleverd (tienduizenden operaties aan ogen,
heupen, knieën en harten) en er zijn extra specialisten en OK- medewerkers
aangesteld om die extra productie mogelijk te maken.Naast de extra productie zijn met de extra wachtlijstmiddelen specialistenplaatsen
gefinancierd. Voor de specialismen oogheelkunde en orthopedie betrof dit,
respectievelijk, 18,5 fte en 20,3 fte.De middelen zijn dus goed besteed. De extra productie heeft een gunstig
effect gehad op de wachttijd, voor de patiënt uiteraard de belangrijkste
factor. Voor oogoperaties (dagopname) is de gemiddelde wachttijd met circa
twee weken teruggelopen: van ruim twaalf naar ruim tien weken. Voor oogoperaties
met klinische opname is de wachttijd vijftien weken gebleven. Voor orthopedische
ingrepen (dagopname) is de wachttijd gedaald van negen naar acht weken en
voor een operaties met klinische opname van ruim veertien naar twaalf weken. Het effect op de wachtlijsten is veel moeilijker te duiden. Toename van
de vraag en verruiming van de indicatiestelling spelen hier immers ook een
belangrijke rol. Beide factoren hebben zich in 1999 kennelijk voorgedaan,
want ondanks verkorting van de gemiddelde wachttijd zijn de wachtlijsten in
de ziekenhuizen gelijk gebleven, of zelfs opgelopen.Het project Doorstroomtijden dat in 1998 en 1999 in zeven ziekenhuizen
plaatsvond, laat positieve resultaten zien ten aanzien van de mogelijkheden
tot verbetering van de logistiek. In ziekenhuizen is thans de bezetting van
de operatiekamer circa 80%. Dat betekent dat er ruimte is om meer ingrepen
te verrichten. Waar het personeel het knelpunt is, wordt gepoogd extra handen
aan te trekken; dit gaat zowel om de ontdooiing van de Nadere Detaillering
Erkenningsbeschikkingen (NDE) wat betreft de specialistenplaatsen als om het
verplegend personeel, via de werkdrukmiddelen. Daarnaast kan een betere logistiek
zorgdragen voor een hogere bezetting van de operatiekamers. Een betere planning,
gegenereerd door een betere ICT-infrastructuur, kan hierbij belangrijk zijn.
Dit is ook een reden geweest voor het Kabinet middelen uit te trekken voor
verbeteringen in de ICT in ziekenhuizen. Voor de gehele ICT in de zorg is
f 220 miljoen vrijgemaakt.Samengevat, blijkt uit de Prismant-rapportage dat de extra wachtlijstmiddelen
goed zijn besteed, met een gunstig effect op de gemiddelde wachttijd. De volumegroei
ex Regeerakkoord en de extra wachtlijstmiddelen samen zijn echter, gezien
de sterk groeiende vraag, niet voldoende om de wachtlijstproblematiek afdoende
op te lossen.3. Verpleging en verzorgingIn dit hoofdstuk komt de situatie van de wachttijden en wachtlijsten in
de sector verpleging en verzorging aan de orde.3.1. Kengetallen verpleging en verzorgingOm te beginnen laat de onderstaande tabel een aantal relevante kengetallen
over deze sector zien. Budgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999  BudgettenCapaciteitenCapaciteitsverschillen 1998199919981999AbsoluutProcentueelVerpleeghuizen16 016,66 328,1    – Somatisch  26 01526 051360,1%– Psychogeriatrisch  30 76631 3015351,7%Subtotaal bedden2  56 78157 3525711,0%Verpleeghuizen – dagbehandeling      – Somatisch  2 0702 120502,4%– Psychogeriatrisch  2 3522 423713,0%Subtotaal dagbehandeling  4 4224 5431212,7%Verpleeghuizen – Extramuraal455,8526,65 7056 59188615,5%Verzorgingshuizen15 777,76 039,7    – Bedden3  113 970111 600– 2 370– 2,1%– Extramuraal  19 34623 4044 05821,0%Thuiszorg43 307,63 457,956 38456 227– 15
7– 0,3% PGB (5)99,6124,97 1849 4082 22431,0%Totaal15 657,316 477,2    Bronnen: Zorgnota 2000, VWS, Prismant, CAK en CTG.1 Capaciteiten in aantallen plaatsen.2 Bezetting 1998 en 1999 bedroeg 97%.3 Bezetting 1998 en 1999 bedroeg 97%.4 Capaciteiten in gerealiseerde uren (x1 000).5 Capaciteiten in aantallen budgethouders.Uit bovenstaande tabel blijkt dat er bij de verpleeghuizen in 1999 571
intramurale plaatsen zijn bijgekomen. Dit is het resultaat van een combinatie
van de groei in 1999 en van het bouwbeleid van de voorgaande jaren, waarbij
als gevolg van het privacy bevorderende beleid bedden zijn verdwenen, maar
tevens nieuwe intramurale plaatsen in productie zijn gekomen. Het aantal gebruikers
is navenant gestegen, zodat het bezettingspercentage in de verpleeghuizen
stabiel is gebleven op ruim 97%.Bij de dagbehandeling in de sector verpleeghuizen zien we een toename
van 121 intramurale plaatsen. Het aantal mensen dat hier gebruik van maakt
is aanzienlijk groter, omdat veel ouderen tijdelijk dagbehandeling ontvangen.Uit de cijfers blijkt verder dat de groei van de volumemiddelen in grote
mate in de extramurale zorg is neergeslagen: er is sprake van een forse stijging
bij Zorg op Maat door verpleeghuizen. Deze Zorg op Maat-projecten kennen een
grote diversiteit. Er wordt door meerdere personen van één project
gebruikgemaakt. Gegevens over de capaciteiten en het aantal personen dat van
Zorg op Maat-projecten gebruik maakt, zijn niet voorradig. De gepresenteerde
capaciteit is het budget gedeeld door het standaardbedrag en geeft dus slechts
een indicatie.Bij de verzorgingshuizen zijn er ca. 2370 intramurale plaatsen minder
dan in 1998. De bezettingsgraad is nagenoeg stabiel op ca. 97%. De dalingen
in 1998 en eerdere jaren bedroeg ongeveer 5000 per jaar. In vergelijking met
de oorspronkelijke plannen voor 1999 zijn er in 1999 ongeveer 2900 plaatsen
meer. Dit is een positief resultaat van de motie-Wallage in 1998 en de inzet
van extra middelen in 1999. De toename ten opzichte van de plannen blijkt
niet ten koste te zijn gegaan van de extramurale zorg waar er ruim 4000 plaatsen
bijgekomen zijn in 1999. Ook in de sector verzorgingshuizen nemen de zorgmogelijkheden
voor de oudere zorgvragenden dus duidelijk toe. Opgemerkt wordt dat de gepresenteerde cijfers over 1999 voorlopige cijfers
betreffen. Definitieve cijfers over de realisatie zijn aan het eind van dit
jaar beschikbaar na afronding van de nacalculatie door het CTG. Hierdoor kunnen
de cijfers nog veranderen. Ter illustratie hiervan dienen de thuiszorgcijfers
1998 en 1999. De productie-afspraken thuiszorg in 1998 uit het reguliere budget,
zoals opgenomen in de Zorgnota 2000, toont een productie van 53 724 437
uren. De definitieve productie in 1998 is hoger en bedraagt 56 384 000
uur. Dit verschil in 1998 valt voornamelijk toe te schrijven aan de productie
ten laste van de lump-sum middelen.In 1999 is het niveau van de productie-afspraken (in uren en budget) uit
het reguliere budget toegenomen ten opzichte van die in 1998 (zie Zorgnota
2000). Een verschil van een dergelijke omvang als in 1998 is voor 1999 niet
te verwachten. Dit komt doordat er in dat jaar nog maar sprake is van 60%
lump-sum en de vaststelling van nieuwe productdefinities en kostprijzen hierin
een factor zijn. Niettemin is ook bij de definitieve afrekening 1999 een (opwaartse)
bijstelling van de gerealiseerde productie denkbaar.Het persoonsgebonden budget kent in 1999 een toename van 2224 budgethouders.
Deze vorm van hulpverlening in geld begint dus steeds belangrijker te worden.3.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999In onderstaande tabel komt naar voren voor welke doelen de wachtlijstmiddelen
in de verpleging en verzorging in 1999 zijn ingezet, en in hoeverre de geraamde
inzet van middelen in de praktijk is gerealiseerd.Wachtlijstmaatregelen verpleging en verzorging 1999  RamingRealisatie Budgetten (in f mln.)Budgetten (in f mln.) Bouw verpleeghuizen 93,4 50,3 Autonome groei thuiszorg 26,2 3 16,2 Aanvullende productie-afspraken thuiszorg laatste weken 1999   4 14,8 Extra middelen
via bestedingsplan1    – Verpleeghuizen12,1 4,0 – Verzorgingshuizen210,9 nog niet bekend – Zorg op Maat39,0 41,5 – Thuiszorg17,4 17,4 –
PGB1,6 1,6 Totaal extra middelen via bestedingsplan 81,0 64,5 PGB motie-Van Blerck 18,0 18,0Totaal 218,6 167,5Bronnen: Zorgnota 2000, VWS, Prismant, CAK en CTG.1 De extra middelen via de bestedingsplannen zijn medio 1999
uitgezet. De structurele doorloop is derhalve twee keer zo hoog.2 Op basis van Subsidieregeling overgangswet van het CVZ. Afrekening
vindt nog plaats.3 Betreft de structurele inzet van de autonome groeimiddelen;
voor f 16,2 miljoen omgezet in productie-afspraken.4 Betreft de incidentele inzet middelen naar aanleiding van
de mogelijkheid in de laatste zes weken van 1999 om aanvullende productie-afspraken
thuiszorg te leveren.Uit de tabel blijkt een onderuitputting van de bouw. Hiervoor kunnen drie
oorzaken genoemd worden. Ten eerste kan de planning van bouwprojecten vanuit
de wens om snel volume te realiseren optimistisch zijn geweest. Een tweede
mogelijke oorzaak is de complexe situatie waarin vele initiatiefnemers hun
plannen tot ontwikkeling brengen. In toenemende mate ontstaan samenwerkingsverbanden
tussen aanbieders van zorg. Met name bij de realisering van verpleegunits
heeft dit een rol gespeeld bij de voorbereiding van de plannen. Veel verpleegunits
zijn opgenomen op de bouwprioriteitenlijst onder het voornemen van instellingen
om snel tot samenwerking te komen. De nieuwe verbanden kunnen ook leiden tot
wijziging van inzicht bij initiatiefnemer over de gewenste vorm van de nieuwbouwplannen.
Een derde oorzaak kan zijn dat problemen bij grondverwerving en gemeentelijke
(bouwvergunning)procedures soms leiden tot vertraging in de voorbereiding
van bouwplannen.De f 8 miljoen onderuitputting bij de verpleeghuizen is nog niet
één op één te herleiden tot de f 12 miljoen
intensiveringen, omdat de onderuitputting in het totale verpleeghuiskader
van f 6,3 miljard moet worden bezien. De meest waarschijnlijke oorzaak
ligt in het feit dat de geplande startdatum van de projecten (1 juli 1999)
niet in alle gevallen is gehaald.Datzelfde geldt meer in het algemeen voor de besteding van de extra middelen
die voor 1999 beschikbaar waren. De bestedingsplannen leggen beslag op het
totale beschikbare budget, maar de realisatie is daar in geringe mate op achtergebleven.3.3. Ontwikkelingen in de zorgvraagDe onderstaande tabel geeft een overzicht van de bevolkingsgroei in het
jaar 1999.Bevolkingsgroei 1999  AbsoluutProcent ueelTotale bevolking102 0000,6% 65+22 0001,0%75+17 0001,8%Bron: CBS, Bevolkingsprognose eind 1999Voor de vraagontwikkeling naar verpleging en verzorging speelt de vergrijzing
een dominante factor. Behalve van de demografische ontwikkeling, hangt de
vraag onder andere ook af van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg en de
gemiddelde gezondheidstoestand van ouderen. Een belangrijke factor die zeker
niet onopgemerkt mag blijven is de positieve ontwikkeling in de cure, zoals
verkorting van de ligduur en meer dagbehandelingen, die tot een afname van
het aantal verpleegdagen in ziekenhuizen van 6% hebben geleid.3.4. Wachttijden en wachtlijstenOnderstaande tabel geeft de resultaten weer voor de wachtlijsten in de
verzorging en verpleging, zoals deze naar voren zijn gekomen uit de opschoningsactie
door de Taskforce Wachtlijsten. Een vergelijking met eerdere gegevens is niet
mogelijk, omdat onderstaande cijfers voor het eerst de integrale en geschoonde
resultaten geven. In voorgaande jaren werd nog gesteund op enquêtes
en een rekenmodel van het NZi en Research voor Beleid. Wachtlijstgegevens verpleging en verzorging (in aantallen
wachtenden) per 15 mei 2000 Geïndiceerde zorgWachtenden met overbruggingzorgWachtenden zonder overbruggingzorgTotaalZorg thuis124 00030 30054 300Verzorgingshuiszorg19 70012 70032 400Verpleeghuiszorg8 5002 50011 000Totaal52 20045 50097 700Bron: Onderzoek HHM opschoning wachtlijsten sector V&V1 Zorg thuis omvat alle zorgvormen behoudens 24-uurs intramurale
verpleeg- en verzorgingshuiszorgDe wachtlijst voor PGB is opgenomen onder «Zorg thuis». Het
verdient de vermelding dat er nog maar in zes zorgkantoorregio's een wachtlijst
bestaat voor PGB die op het moment van meting in totaal nog maar 212 personen
bevatte.4 GehandicaptenzorgDit hoofdstuk gaat in op de situatie in de gehandicaptenzorg, en op de
middelen die in 1999 zijn ingezet om de wachtlijsten en wachttijden in deze
sector te reduceren.4.1. Kengetallen gehandicaptenzorgHieronder zijn enkele relevante kengetallen met betrekking tot de gehandicaptenzorg
over het jaar 1998 en 1999 opgenomen.Budgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999  BudgettenCapaciteitenCapaciteitsverschillen 1998199919981999AbsoluutProcentueelVerstandelijk gehandicapten3 659,53 962,135 31035 4121020,3%Instellingen zintuiglijk
gehandicapten154,6161,41 4341 444100,7%Grote woonvormen99,3100,9744755111,5%Dagverblijven769,7797,717 72317 8571340,8%Gezinsvervangende tehuizen1 108,11 164,419 75220 0512991,5%SPD117,6145,250 58053 5162 9365,8%Totaal5 908,86 331,7125 543129 035  Bron: CTG en SOMMA (capaciteiten)Zoals blijkt uit de kengetallen in bovenstaande tabel, worden de aangegeven
budgetten met uitzondering van de SPD's via de beleidsregels van het CTG aangewend
om de instellingen in de gehandicaptenzorg te bekostigen. Met deze gelden
worden ca. 1250 instellingen bekostigd voor ca. 75 500 plaatsen in 1999.
Ten opzichte van 1998 is het aantal plaatsen toegenomen met ruim 500. De SPD's
vormen een uitzondering omdat ze ambulante zorg leveren, die niet in plaatsen
maar in cliëntcontacten wordt uitgedrukt. Budgetten (in f mln.) overige posten gehandicaptenzorg
en aantallen houders PGB in 1998 en 1999  BudgettenAantal houders PGB  1998199919981999 CVZ subsidies1150.8132,4  PGB267,790,93 1013 641Zorgvernieuwingsfonds3144,53,1   Zorg op Maat semimuraal4–56,1  Begroting–29,5  Totaal363,0312,0  Eindtotaal6 271,86 643,7  Bron: VWS, Voorjaarsrapportage MJA1 Daling van het budget hangt samen met een technische herschikking
binnen de gehandicaptenzorg.2 Op kasbasis.3 Met ingang van 1999 opgenomen in budgetten instellingen,
behalve voor lichamelijk gehandicapten.4 Betreft Zorgvernieuwingsfonds. Met ingang van de Zorgnota
2001 zijn gegevens vanaf 1999 separaat opgenomen.Zowel de Dagverblijven, als de Gezinsvervangende tehuizen hebben –
naast het genoemde bedrag – middelen gereserveerd voor Zorg Op Maat
semimuraal (respectievelijk f 37,9 mln. en f 77,4 mln.). In de Zorgnota
2001 worden deze drie budgetten geboekt op een separate tabel Zorg op maat
semimuraal (tabel 6.14).Bovenstaande tabel bevat de overige posten die onderdeel uitmaken van
het kader voor de gehandicaptenzorg. Daarbij gaat het om de subsidieregelingen
die door het CVZ worden uitgevoerd, zoals de financiering van de consulentenactiviteiten
en bijzondere zorgplannen. Daarnaast gaat het om PGB verstandelijk gehandicapten,
het Zorgvernieuwingsfonds en het deel van de VWS-begroting dat voor de gehandicaptenzorg
wordt aangewend.4.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Onderstaande tabel bevat de afrekening van het deel van de tranche 1999
meerjarenafspraken dat betrekking heeft op de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg.
Daarbij is aangegeven welke middelen zijn ingezet en welke prestatieafspraken
zijn vastgelegd. Tevens is aangeven wat de realisaties zijn, zowel in geld
als in productie. Wachtlijstmaatregelen gehandicaptenzorg 1999  Raming1RealisatieVerschillen (procentueel) Budgetten(in f mln.)CapaciteitenBudgetten(in f mln.)CapaciteitenBudgettenCapaciteiten PGB verstandelijk
gehandicapten2, 31763021,354025%– 14%Uitbreiding semimurale zorg (TVWMD) (4)7,91977,92290%16% Uitbreiding intramurale
zorg (WZV)424,427116,3156– 33%– 42%Bijzondere zorgfuncties (SGLVG5) 46ca. 747,125718%247% SPD: Begeleid
Zelfstandig wonen62,32932,835122%20% SPD: Ambulante hulpverlening: Praktisch Pedagogische Gezinsbegeleiding/vroeghulp63,74392,4549– 35%25%SPD: zorgconsulenten verstandelijk gehandicapten636005 à 6 mln.1 670ca. 70%178% SPD: zorgconsulenten lichamelijk gehandicapten73303350%17%Totaal67,32 53466,83 787  Bron: Voorjaarsrapportage MJA1 Cf. Najaarsakkoord.2 Realisatie is op toekenningenbasis.3 Capaciteiten in aantallen budgethoudenden.4 Capaciteiten in aantallen plaatsen.5 SGLVG: sterk gedragsgestoorde licht verstandelijk gehandicapten.
Programma duurt drie jaar (1998–2000). De gegevens zijn nu op jaarbasis.
Na 2000 zullen de totale werkelijke exploitatie gevolgen bekend zijn.6 Capaciteiten in aantallen cliënten.7 Capaciteiten in aantallen fte consulenten.Hoewel grosso modo de middelen zijn besteed en de totale productie meer
dan gehaald is, blijkt uit deze tabel op verschillende onderdelen een afwijking
tussen de planning en de realisatie. Deze verschillen zijn toegelicht in de
Voorjaarsrapportage meerjarenafspraken 2000 (Kamerstukken II, 1999–2000,
27 113, nr. 2). Kortheidshalve wordt daarnaar verwezen.4.3. Ontwikkelingen in de zorgvraagIn paragraaf 4.4 worden de huidige wachtlijsten in de gehandicaptenzorg
aangegeven. Relevante ontwikkelingen met betrekking tot de demografie in de
gehandicaptenzorg zijn door het RIVM onderzocht. Uit dit onderzoek blijkt
dat de vergrijzing onder verstandelijk gehandicapten groter is dan in de Nederlandse
bevolking als geheel. De veroudering en de daarmee gepaard gaande lichamelijke
problemen zetten bij verstandelijk gehandicapten doorgaans vroeg in, vanaf
circa 50-plus. Vanaf die leeftijd ontwikkelen vrijwel alle personen met een
syndroom van Down de ziekte van Alzheimer. De vergrijzing in de instellingen
wordt versterkt door de in- en uitstroom: een instroom van oudere verstandelijk
gehandicapten met een intensieve ondersteuningsbehoefte en een uitstroom van
zelfredzame cliënten naar ondersteund wonen en werken in de lokale samenleving.4.4. Wachttijden en wachtlijstenOnderstaande tabel laat relevante gegevens zien over de verschillende
wachtlijsten in de gehandicaptenzorg, zoals ook opgenomen in het plan van
aanpak wachtlijsten. Totale wachtlijst gehandicaptenzorg (per ultimo 1999)  WonenDagbestedingBegeleid ZelfstandigWonenGezinsondersteuningAantal Zorg in natura     – Verstandelijk
gehandicapten7 7073 856685360 – Lichamelijk
gehandicapten1 1821 383   – Bijzondere zorgfuncties
(incl. SGLVG)    1 520Persoonsgebonden budget    5 800Totaal8 8895 2396853607 320Bron: Plan van aanpak wachtlijsten gehandicaptenzorg5. Geestelijke gezondheidszorgIn dit laatste hoofdstuk komt de situatie van de wachtlijsten in de geestelijke
gezondheidszorg aan de orde.5.1. Kengetallen geestelijke gezondheidszorgBudgetten (in f mln.) en capaciteiten in 1998 en
1999  BudgettenCapaciteitenCapaciteitsverschillen 1998199919981999AbsoluutProcentueelAPZ12 990,73 141,123 36723 5081410,6%waarvan Zorg
op Maat  2 6473 03238514.5%Kinder- en jeugdpsychiatrie1214,7240,4886943576,4%PAAZ1, 2–257,01 6391 63900%Zelfstandige verslavingsklinieken1151,6162,61 1521 199474,1%TBS-instellingen1244,0270,581291210012,3%RIBW3303,9329,75 6976 37567811,9%waarvan Zorg op Maat  41954913031,0%RIAGG489,7838,53 0673. 052– 14,8– 0,5% waarvan Zorg op Maat58,365,5    Vrijgevestigde psychiaters4, 591,8118,6niet bekendniet bekendniet bekendniet bekendZorgvernieuwingsfonds GGZ634,942,3––––Totaal4 821,35 400,7  Bron: CTG, CVZ, Ministerie van Justitie1 Capaciteiten in aantallen bedden.2 Het budget voor de PAAZ-en is per 1 januari 1999 overgeboekt
van het ziekenhuis-kader naar het GGZ-kader.3 Capaciteiten in aantallen plaatsen.4 Capaciteiten in aantallen contacten (x1000).5 Door het CVZ worden alleen de psychotherapiecontacten geregistreerd
en niet de psychiatrische contacten.6 Het gaat hier om een aantal subsidieregelingen AWBZ die thans
door het CVZ worden uitgevoerd.In 1999 zijn de toegestane capaciteit en budgetten in de geestelijke gezondheidszorg
vooral gestegen bij de Kinder- en Jeugdpsychiatrie en bij instellingen voor
begeleid wonen (RIBW-en). In APZ-en en zelfstandige verslavingsklinieken was
sprake van een gematigde groei, terwijl in PAAZ-en de toegestane capaciteit
gelijk is gebleven. De budgetten van de RIAGG-en zijn gestegen. Uit de lichte
daling van het aantal contacten bij de RIAGG-en (zoals te zien in bovenstaande
tabel) kan niet worden geconcludeerd dat ook de productie afneemt. Deze daling
houdt verband met het gegeven dat in 1999 een groter aandeel van het RIAGG-budget
is besteed aan Zorg op Maat, dat niet in contacten kan worden uitgedrukt,
dan in 1998. 5.2. Inzet en realisatie wachtlijstmiddelen 1999Voor 1999 is f 30 miljoen beschikbaar gesteld voor het terugdringen
van de wachttijden in de ambulante geestelijke gezondheidszorg (AGGZ). Deze
middelen zijn, na aftrek van de middelen voor de psychotherapeuten, via een
evenredige verdeling op basis van inwoneraantallen verdeeld over de 31 zorgkantoren.
Dit resulteert in een bedrag per inwoner van f 1,52. Om deze middelen
in de budgetten van de instellingen te kunnen opnemen, zijn door het zorgkantoor
met de instellingen in de regio's afspraken gemaakt over de besteding van
deze middelen. In onderstaand overzicht is de uitkomst van deze verdeling
naar instellingen weergegeven.Wachtlijstmaatregelen ambulante geestelijke gezondheidszorg
1999  Raming Budgetten (in f mln.) APZ-en (incl. kinder- en jeugd- en verslavingsklinieken)4,0 RIAGG19,2RIBW0,6 Vrijgevestigde psychotherapeuten (via RIAGG)7,6 Totaal31,4Bron: CTGDe tabel laat zien dat f 1,4 miljoen meer is uitgezet dan de beschikbare
wachtlijstgelden van f 30 miljoen. Dit komt omdat voor de vrijgevestigde
psychotherapeuten is uitgegaan van de netto kosten, dus exclusief de eigen
bijdragen ad f 6,3 miljoen. Brutering leidt tot een bedrag van f 7,6
miljoen.In de eindrapportage Wachtlijstfonds 1999, die als bijlage bij deze rapportage
is gevoegd, wordt geconcludeerd dat ca. 90% van de voor 1999 toegekende middelen
daadwerkelijk is besteed. Dit komt doordat de eerste maanden van 1999 zijn
benut om afspraken te maken tussen zorgkantoren en zorgaanbieders. Hierdoor
kon pas laat worden gestart met het aantrekken van personeel. Overigens moeten
de niet bestede middelen op een speciale bestemmingsreserve worden gezet en
in 2000 alsnog worden besteed aan het terugdringen van de wachttijden.Uit de rapportage blijkt dat de extra middelen zijn ingezet voor extra
productie en specifieke wachtlijstprojecten. Bij dit laatste gaat het dan
om verkorting van de wachttijd door bijvoorbeeld stroomlijning van aanmeld-
en intakeprocedures en het terugdringen van nieuwe instroom door bijvoorbeeld
een betere samenwerking met de eerstelijns GGZ.5.3. Ontwikkelingen in de zorgvraagDe prevalentie van psychische problematiek onder de Nederlandse bevolking
is aanzienlijk. Uit het in 1998 verrichte Nemesis-bevolkingsonderzoek (Netherlands
mental health and incidence study) naar psychische stoornissen onder de Nederlandse
volwassen bevolking blijkt dat 40% van de bevolking ooit in zijn of haar leven
zal lijden aan een psychische stoornis. Psychische problematiek heeft vaak
ingrijpende en langdurige gevolgen voor de kwaliteit van het leven van de
persoon zelf en zijn naaste omgeving. Deze zijn vergelijkbaar met ernstige
(chronische) somatische ziekten1. Jaarlijks doet
ongeveer 5% van de Nederlanders een beroep op de geestelijke gezondheidszorg
voor behandeling, begeleiding of verzorging.De zorgconsumptie in de gespecialiseerde GGZ is de afgelopen jaren sterk
toegenomen. In de ambulante GGZ bedroeg deze toename gemiddeld zo'n 3% per
jaar. Betere herkenning door de huisarts en doorbreking van het
maatschappelijk taboe om hulp te vragen hebben daaraan bijgedragen.De jaarlijkse toename van het aantal 65-plus cliënten binnen de GGZ
bedroeg in de periode 1993–1996 ca. 2,9% en was hoger dan de toename
van het totaal aantal 65-plussers (1,3%) in de bevolking. Dit duidt erop dat
de omvang van de vraag naar GGZ door nieuwe ouderen aanzienlijk hoger is dan
door eerdere generaties.Deze toenemende vraag vertaalt zich in een sterke stijging van de wachttijd.
Zo is in de periode 1989–1997 het aantal cliënten met een wachttijd
die een redelijke termijn overschreed gestegen van 8 naar 18%1. In deze zelfde periode is de gemiddelde totale wachttijd bij RIAGG-en
toegenomen met 46% van 63 dagen in 1989 tot 92 dagen in 19972. Bij deze gegevens moet worden aangetekend dat ten tijde van het verzamelen
ervan nog geen extra middelen voor de wachttijden en wachtlijsten in de ambulante
GGZ beschikbaar waren gesteld. Prismant constateert daarnaast in haar rapportage
over 1999 dat de ernst van de problematiek van wachtenden is toegenomen3.5.4. Wachttijden en wachtlijstenIn de geestelijke gezondheidszorg zijn alleen wachtlijstgelden beschikbaar
voor de ambulante geestelijke gezondheidszorg.In de onderstaande tabellen wordt de ontwikkeling van de wachttijd en
het aantal wachtenden zichtbaar gemaakt bij instellingen waarvoor middelen
zijn ingezet.Ontwikkeling van de wachttijd en het aantal wachtenden
bij de gepeilde instellingen  Ontwikkeling wachttijdOntwikkeling aantal wachtenden Kinder- en
jeugdVolwassenenKinder- enjeugdVolwasse-nenGedaald50%61%57%79% Gelijk gebleven33%28%29%16%Gestegen17%11%14%5%Totaal100%100%100%100% Aantal gepeilde instellingen12181419Bron: PrismantDe wachttijd is de belangrijkste graadmeter voor de mate waarin de wachtlijstproblematiek
toe- of afneemt. Zowel in de kinder- en jeugdpsychiatrie, als in het zorgcircuit
voor volwassenen is bij de meeste van de gepeilde instellingen de wachttijd
gedaald. Bij een deel van de instellingen is de wachttijd toch nog gestegen.
Dit komt bij de kinder- en jeugdpsychiatrie iets vaker voor dan bij de volwassen
psychiatrie.Het aantal wachtenden is bij vrijwel alle gepeilde instellingen die middelen
specifiek voor de volwassenpsychiatrie hebben ingezet gedaald. Hoewel de kinder-
en jeugdpsychiatrie gemiddeld genomen een daling van het aantal wachtenden
kent, is toch bij een aantal instellingen het aantal wachtenden gestegen.Onderstaande tabel geeft aan dat de gemiddelde wachttijden in de gepeilde
instellingen weliswaar gedaald, maar – ondanks het effect van de wachtlijstmiddelen –
nog steeds lang zijn. De gemiddelde daling/stijging van de wachttijd in weken
door de inzet van middelen bij de gepeilde instellingen  Aantal instellingenGemiddelde wachttijd vóór inzet middelenGemiddelde wachttijd na inzet
middelenDaling wachttijd
(procentueel) Kinder-
en jeugd93928– 28%Volwassenen123226– 20%Ouderen61916– 15%Bron: PrismantDe wachttijden betreffen de totale wachttijden (aanmeldingswachttijd +
beoordelingswachttijd + behandelingswachttijd). De gemiddelde wachttijd is
bij de gepeilde instellingen die wachtlijstmiddelen hebben ingezet voor alle
zorgcircuits afgenomen. Desondanks is er nog steeds sprake van wachttijden
die redelijke termijnen overschrijden.Bij de vrijgevestigde psychotherapeuten in zeven regio's zijn de wachttijden
vergeleken met het begin van 1999 met gemiddeld één week verminderd
door de inzet van de wachtlijstmiddelen. Het aantal wachtenden is in acht
regio's ten opzichte van begin 1999 afgenomen met 29% (van 2331 tot 1657).
In de langdurige GGZ-zorg, waarvoor geen extra middelen beschikbaar zijn,
zijn de wachttijden toegenomen. De gemiddelde wachttijd in RIBW-en bedraagt
meer dan één jaar1.Samengevat blijkt uit de Prismant-rapportage dat in de GGZ de inzet van
de wachtlijstgelden tot meer zorg heeft geleid. Daarnaast heeft de inzet bijgedragen
aan een verbeterde behandelplanning en een kortere gemiddelde wachttijd. De
tot dusverre beschikbare middelen lijken echter onvoldoende om de wachttijden
structureel tot redelijke termijnen terug te brengen. XNoot1Volksgezondheid Toekomst Verkenningen 1997 (VTV), De som der delen.XNoot1Gezondheidszorg in tel 7.XNoot2Bureau Interview, 1999.XNoot3Eindrapportage Het wachtlijstfonds 1999, Prismant.XNoot1Gezondheidszorg in tel 7. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26801-45.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl