VMBO; Brief minister bij aanbieding rapportage 'Voortvarend vmbo, samen koersen op bewegingsruimte' van de Adviesgroep vmbo en haar reactie hierop
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30079, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30079 nr. 8

09-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamMeer ruimte voor maatwerk in het vmboVraag aan de Adviesgroep vmboEerste richtinggevende rapportage van de Adviesgroep vmboBevindingen van de Adviesgroep vmboOntwikkelingsperspectief zoals geschetst door de Adviesgroep
vmboAanbevelingen van de Adviesgroep vmboReactie op de rapportage van de Adviesgroep vmboBevindingenOntwikkelingsperspectief en scenario’sCriteria voor nieuwe programma’sVerdere aanbevelingenSamenloop met de vernieuwing van de voorzieningenplanningVervolgActiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30079, nr. 8 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30079Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 079VMBOnr. 8BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 oktober 2006Hierbij bied ik u de rapportage «Voortvarend vmbo, samen koersen
op bewegingsruimte» van de Adviesgroep vmbo1
en mijn reactie hierop aan.Ik ben blij met de eerste richtinggevende rapportage van de Adviesgroep.
Er is op indringende wijze breed geïnventariseerd binnen welke kaders
meer ruimte aan scholen kan worden geboden om hun eigen onderwijsaanbod te
bepalen. Dit heeft geresulteerd in een ontwikkelingsperspectief en maatregelen
op de kortere termijn, waarmee scholen hun leerlingen meer maatwerk in het
onderwijsaanbod kunnen bieden. Daarbij is de leerling terecht zeer centraal
gesteld.Door die uitgebreide inventarisatie heeft de rapportage een breed draagvlak
en vormt deze een belangrijke bouwsteen voor de verdere ontwikkeling van het
vmbo.Meer ruimte voor maatwerk in het vmboIn de notitie Vmbo het betere werk! (kamerstuk 30 079, nr. 1)
die ik vorig jaar aan uw Kamer zond heb ik de doorontwikkelingslijn van het
vmbo geschetst. Met daarin de in samenhang te nemen maatregelen om het vmbo
afgestemd op de ontwikkelingen in de onderbouw en het mbo verder te ontwikkelen.
Ook het Interdepartementaal beleidsonderzoek VMBO, beelden, feiten en toekomst
en mijn reactie hierop gaan in op de verdere ontwikkeling van het vmbo.Er zijn vanuit deze samenhang maatregelen genomen om de verbinding van
leren met de praktijk te verbeteren en een kwalitatief goede zorg en begeleiding
voor leerlingen te bereiken. Er is actie genomen om voldoende gekwalificeerd
onderwijspersoneel zeker te stellen. Er zijn verder maatregelen genomen zodat
scholen voor de leerlingen én hun leraren een moderne, uitdagende,
veilige en kleinschalige leeromgeving kunnen creëren, met voor het vmbo
goede praktijklokalen. Er is en wordt volop gewerkt aan een vernieuwde onderwijsprogrammering
en examinering. Bij al deze maatregen staat de leerloopbaan van de leerling
steeds centraal. Een doorlopende lijn vanuit de onderbouw doorgezet in het vmbo en het mbo is daarbij een voorwaarde. Het gaat dan om het programma,
de praktijkcomponent, de begeleiding en zorg, een doorlopende loopbaan- en
beroepenoriëntatie en een warme overdracht van leerlingen. Ook in dat
kader zijn maatregelen genomen om scholen de mogelijkheden te bieden de doorgaande
leerlijn te versterken.En zo vormt de rapportage van de Adviesgroep vmbo een verdere bouwsteen
in de doorontwikkeling van het vmbo zoals die in Koers VO en Vmbo het betere
werk! is ingezet.Ik ben blij dat de waardering voor het vmbo is toegenomen, zoals ook de
Onderwijsmeter aangeeft. Dat verdienen de leerlingen en hun leraren, dat heeft
het vmbo verdiend!Vraag aan de Adviesgroep vmboDe globalisering van de kerndoelen in de onderbouw van het voortgezet
onderwijs en de vernieuwing van de kwalificatiestructuur in het mbo maken
het voor scholen mogelijk om diepgaander te bezien of onderbouw, vmbo en mbo
voldoende op elkaar aansluiten. Deze ontwikkelingen bieden een unieke kans
om de afstemming te verbeteren en meer mogelijkheden voor een doorlopende
leerlijn voor de leerlingen te creëren. Hiervoor is nodig dat scholen
daarvoor voldoende ruimte hebben. Het is belangrijk dat daarbij de juiste
kaders en criteria worden gesteld. Geen nieuwe blauwdrukken, maar breed gedragen
kaders waarbinnen scholen in een regio flexibel op nieuwe ontwikkelingen op
de arbeidsmarkt kunnen inspelen.Aan de breed samengestelde Adviesgroep vmbo heb ik daarom gevraagd om
samen met scholen, vervolgonderwijs en bedrijfsleven te zoeken naar ruimere
mogelijkheden voor scholen om het eigen onderwijsaanbod te bepalen. Met als
richtpunt daarbij het belang van leerlingen bij maatwerk en een doorlopende
leerlijn naar het mbo. Het belang van de leerling staat ook voorop bij de
achterliggende vraag op welke manier de garanties voor kwaliteit, inzichtelijkheid,
toegankelijkheid en civiel effect in de nieuwe situatie geboden kunnen worden.Meer specifiek is verzocht binnen de kaders van Koers VO en Vmbo het betere
werk! te adviseren over de volgende vragen.Aan welke vereisten moet het proces voldoen waarmee een nieuw (regionaal)
programma tot stand komt? Hoe is de relatie met bestaande procedures voor
planning, intrasectorale programma’s en regionale arrangementen? Aan
welke eisen moet het programma voldoen? Hoe kan de herkenbaarheid van de programma’s
worden gegarandeerd, voor vervolgonderwijs en bedrijfsleven in het hele land?
Hoe kan het onderwijsaanbod inzichtelijk en overzichtelijk blijven bij een
toenemende beleidsruimte voor scholen? Door wie en hoe moet worden getoetst
of proces en programma aan de voorwaarden voldoen? Het gaat hierbij over de
beroepsgerichte programma’s in het vmbo.Eerste richtinggevende rapportage van de Adviesgroep vmboDe Adviesgroep vmbo gaat nu in haar rapportage «Voortvarend vmbo,
samen koersen op bewegingsruimte» in op breed gedragen criteria en kaders
waarbinnen de nieuwe beleidsruimte voor scholen kan functioneren. De rapportage
is gebaseerd op een brede consultatie van bij het vmbo betrokken actoren.Bevindingen van de Adviesgroep vmboDe Adviesgroep vmbo constateert dat scholen de vraag naar maatwerk breder
opvatten dan alleen de programmering en de bepaling van het aanbod en gaat
in op de diversiteit van vmbo-leerlingen die veel maatwerk vereist. De functie van het vmbo wordt door de bevraagden gezien als vooral oriënterend
en beroepsvoorbereidend en in mindere mate beroepsopleidend. Waarbij de algemene
vorming van de leerling op zichzelf belangrijk is, maar ook ondersteunend
aan de praktijkcomponent.De Adviesgroep vmbo constateert verder een groot draagvlak voor programmatische
vernieuwing. Er is een breed gevoelde behoefte aan meer mogelijkheden voor
maatwerk en voor invulling van een groter deel van het programma door de school.
De scholen zeggen zeker gebruik te gaan maken van meer mogelijkheden voor
maatwerk. Overigens wordt ook aangegeven dat de bestaande ruimte door scholen
nog niet altijd optimaal wordt benut.Over de behoefte aan volledige planningsvrijheid wordt verschillend gedacht,
net als over de mogelijkheid om nieuwe programma’s alleen toe te staan
binnen een regionaal arrangement.De Adviesgroep vmbo constateert een ambivalente houding van scholen ten
opzichte van het bedrijfsleven. Enerzijds werken zij graag samen, maar een
verplichte betrokkenheid van het bedrijfsleven bij regionaal ingevulde programma’s
vindt een deel van de scholen niet nodig.Er heerst brede overeenstemming tussen scholen, mbo en bedrijfsleven over
een goede aansluiting van het vmbo bij het vervolgonderwijs als criterium
voor nieuwe programma’s. Ook landelijke vaststelling van programma’s
wordt hierbij zeer belangrijk gevonden.Ontwikkelingsperspectief zoals geschetst door de Adviesgroep
vmboAls mogelijk ontwikkelingsperspectief schetst de Adviesgroep een overzichtelijk
(beperkt) aantal globaal geformuleerde beroepsgerichte programma’s die
ruimte laten voor verschillende concrete invullingen: van inhoudelijk smalle
uitstroomrichtingen tot sectorbreed en sectoroverschrijdend. Programma’s
die een goede basis bieden voor een doorlopende leerlijn van vmbo naar mbo.
De concrete invulling in een specifieke context vindt in de regio plaats op
basis van afspraken tussen vmbo en mbo.Voor de toekomst zouden alle vmbo-scholen volgens de Adviesgroep vmbo
over een vbo-licentie moeten beschikken. Over het aanbod worden dan (kwantitatief
en kwalitatief) afspraken gemaakt in een regionaal samenwerkingsverband van
vmbo-scholen, waarbij het mbo is betrokken en deelname van scholen voorwaarde
is voor aanbodsvrijheid.Examinering vindt plaats in een mix van schoolexamen en centraal examen,
het centraal examen is flexibel en beslaat het landelijk vastgestelde programma.De door vmbo en mbo gedeelde zorg voor de doorstromende leerling/deelnemer
is dan volgens de Adviesgroep vmbo geborgd in de vorm van een voorzorgplicht
voor het mbo en een nazorgplicht voor het vmbo. Hierbij wordt het belang van
een goede doorlopende loopbaan- en beroepenoriëntatie erg belangrijk
gevonden.Aanbevelingen van de Adviesgroep vmboDe Adviesgroep vmbo geeft een aantal criteria zowel voor de korte termijn
(nieuwe experimentele programma’s) als voor de langere termijn (meer
beleidsruimte in de reguliere programma’s) aan.Daarnaast worden twee maatregelen aanbevolen die kunnen bijdragen aan
meer maatwerk voor vmbo-leerlingen. Het gaat dan om beperking van het vakkenvoorschrift
voor het sectordeel tot één doorstroomrelevant vak, waardoor
leerlingen zelf het tweede vak kunnen kiezen. En om de vereenvoudiging van
de procedure om vanuit de gemengde leerweg door te stromen naar het havo,
door de vereiste toestemming van de inspectie te laten vervallen en scholen
zelf te laten bepalen of een leerling geschikt is. Verder wordt aanbevolen om het geschetste ontwikkelperspectief samen met
scholen verder te verkennen en uit te werken, waarbij keuzes inzichtelijk
kunnen worden gemaakt in de vorm van scenario’s.Reactie op de rapportage van de Adviesgroep vmboBevindingenBij de bevindingen blijkt dat scholen over de hele linie behoefte aan
voldoende ruimte hebben. Dat is logisch en het totaal van maatregelen op basis
van Vmbo het betere werk! voorziet daarin. Opvallend is echter dat duidelijk
blijkt dat scholen de beschikbare ruimte nog lang niet optimaal gebruiken.
Hier ligt nog een schone taak zou heer Bommel zeggen. Ik heb de Adviesgroep
vmbo daarom gevraagd om aan dit aspect, ook in haar ondersteunende activiteiten
voor scholen, expliciet aandacht te besteden.Voor wat betreft een grotere planningsvrijheid wordt verschillend gedacht
over de mate van vrijheid en de rol van de regio daarbij. Ik ben ervan overtuigd
dat in verband met een praktijkgericht vmbo en een goede aansluiting bij vervolgonderwijs
en arbeidsmarkt regionale afstemming nodig is. In dit kader kan ook de nazorg
van het vmbo en de voorzorg van het mbo voor leerlingen verder samen worden
opgepakt. En bij het meer praktijkgericht maken van het vmbo is de rol van
het bedrijfsleven onontbeerlijk. De opmerkingen die de Adviesgroep vmbo maakt
over de examinering in het vmbo neem ik mee in het bredere beleid voor examinering
in het voortgezet onderwijs, waarbij flexibeler en praktijkgerichter vormen
van examinering belangrijke aandachtspunten zijn.Ontwikkelingsperspectief en scenario’sIk ben het met de Adviesgroep vmbo eens dat vernieuwing van en meer ruimte
in de vmbo-programmering een groeiproces is. De Adviesgroep vmbo schetst hiervoor
een mogelijk ontwikkelingsperspectief.De hamvraag daarbij is hoe vanuit de bestaande beroepsgerichte programma’s
meer programmeringsruimte aan scholen kan worden geboden. Hoe kan vervolgens
zonodig worden gekomen tot een betere of andere ordening van programma’s
die goed aansluit op de nieuwe kwalificatiestructuur in het mbo. En wel zodanig
dat belangrijke verworvenheden (zoals civiel effect) intact blijven. In dit
verband ligt bijvoorbeeld de vraag voor wat het effect is van globaal geformuleerde
programma’s die door scholen verder (regionaal) worden ingevuld op de
(centrale) examinering.Ik heb de Adviesgroep vmbo daarom gevraagd nader te kijken naar de vraag
welke onderdelen van (nieuwe) beroepsgerichte programma’s in elk geval
kenmerkend en kerndeel zijn en welke meer vrij door scholen kunnen worden
ingevuld en welke (inhoudelijke) kaders en criteria daarbij moeten gelden.
Daarbij zijn vanzelfsprekend meerdere varianten mogelijk, aan de adviesgroep
is gevraagd deze in beeld te brengen. Als hier duidelijkheid over is (eind
2006) komt de vraag aan de orde wat dit betekent voor de ordening van de programma’s.Mijn voorstel tot wijziging van de WVO (dat binnenkort aan de Raad van
State zal worden aangeboden) om de vrijheid van scholen bij de voorzieningenplanning
te vergroten is een grote stap in de door de Adviesgroep vmbo geschetste richting
voor meer ruimte bij de planning van voorzieningen.Voor wat betreft de examinering ben ik het met de Adviesgroep vmbo eens
dat moet worden uitgegaan van een mix van schoolexamen en een (vorm van) centraal
examen dat flexibel is vormgegeven. Hieraan wordt bij de uitvoering van de
maatregelen uit mijn Uitwerkingsnotitie examens VO van eind 2004 hard gewerkt,
een voorbeeld hiervan zijn de centraal schriftelijke praktijkexamens. Ook ben ik het met de Adviesgroep vmbo eens dat het belangrijk is dat
scholen goed samenwerken en verantwoording afleggen aan partners in de regio.
Onder meer in het kader van governance worden hier verdere stimulansen aan
gegeven.Criteria voor nieuwe programma’sDe Adviesgroep vmbo formuleert een aantal criteria voor nieuwe programma’s.
Deze zijn zowel bruikbaar voor de korte termijn (nieuwe experimentele programma’s)
als de langere termijn (meer beleidsruimte in de reguliere programma’s).In hoofdlijnen kan ik mij in deze criteria vinden. Het moet duidelijk
zijn dat een nieuw programma niet binnen een bestaand programma kan worden
aangeboden. Met inachtneming van de eigenheid van het vmbo moet het programma
in lijn zijn geformuleerd met de nieuwe kwalificatiestructuur van het mbo.
Ik vind evenals de Adviesgroep vmbo dat regionale samenwerking voorwaarde
is voor het aanbieden van nieuwe programma’s. Een doorlopende leerlijn
naar het mbo moet zijn gegarandeerd en ook hoe het mbo in de examinering is
betrokken. Ik vind het wenselijk om experimenteel de mogelijkheden voor regionale
examinering (voor het programma dat niet centraal wordt geëxamineerd)
te onderzoeken. Met betrokkenheid van het mbo en het bedrijfsleven.Ook de betrokkenheid van werkgevers in de regio in verband met praktijkervaringen
en arbeidsmarkt vind ik belangrijk.En in de bekwaamheidseisen van onderwijsgevenden moet op een goede manier
zijn voorzien.Ik zal deze criteria stellen bij eventuele nieuwe experimentele programma’s,
die meer ruimte voor scholen bieden (per 1 augustus 2007).Verdere aanbevelingenIk kan mij vinden in het voorstel van de Adviesgroep vmbo om het aantal
verplichte sectorvakken te beperken tot één. Hierbij krijgt
de leerling extra keuzeruimte, maar er moet wel gekozen worden tussen een
aantal voor de doorstroom relevante vakken. Een en ander sluit aan bij de
Doorstroomregeling vmbo-mbo die al uitgaat van één sectorvak.
Ik zal na overleg met het veld over de verdere uitwerking (bijv. welk vak
wordt per sector het verplichte sectorvak) een voorstel tot wijziging van
de Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO) indienen. Deze grotere keuzevrijheid
voor scholen en leerlingen zal zodoende zodanig worden vormgegeven dat deze
het civiel effect en de doorstroomrelevantie van het vmbo-diploma onverlet
laat.Verder stelt de Adviesgroep vmbo voor om het vereiste van toestemming
van de inspectie voor doorstroom van de gemengde leerweg naar de havo te laten
vervallen. De inspectie geeft aan dat dit goed past bij de nieuwe bestuurlijke
verhoudingen. Aanvragen in dit verband moeten steeds heel individueel worden
bezien en het overgaan van deze bevoegdheid naar het bevoegd gezag is dan
ook logisch. Ik wil daarom in deze zin het Inrichtingsbesluit VO wijzigen.Samenloop met de vernieuwing van de voorzieningenplanningZoals u weet wordt door mij nu gewerkt aan een wijziging van de WVO om
de vrijheid van scholen bij de voorzieningenplanning te vergroten en daarbij
het aantal regels zoveel mogelijk terug te brengen.Hierbij zal onder meer binnen een regionale samenwerkingsovereenkomst
sprake zijn van aanbodsvrijheid op vbo-niveau. Scholen met vbo (AOC’s
uitgezonderd) kunnen binnen een regionale samenwerkingsovereenkomst hier vrij
afspraken over maken. Daarnaast is het de bedoeling dat de voorwaarden voor
(nieuwe) programma’s in het Inrichtingsbesluit VO worden geregeld
en de programma’s zelf in een daarop gebaseerde regeling. Dat betekent
dat veel sneller en flexibeler op nieuwe ontwikkelingen in een regio kan worden
ingespeeld dan nu het geval is (omdat zodanig ruimte wordt geboden dat voor
nieuwe ontwikkelingen niet meer telkens de WVO of het Inrichtingsbesluit VO
aangepast hoeven worden). Deze wetswijziging is zodoende complementair met
en toegesneden op de nieuwe mogelijkheden die voor de beroepsgerichte programma’s
worden voorzien. VervolgIn de loop van volgend jaar zal de Adviesgroep vmbo een volgende rapportage
uitbrengen, waarbij nader zal worden geadviseerd met betrekking tot de vergroting
van de ruimte voor scholen ten aanzien van beroepsgerichte programma’s.
Ook zal in deze rapportage nader worden ingegaan op de ondersteunende activiteiten
van de Adviesgroep vmbo.Vanzelfsprekend zal ik Uw Kamer verder informeren over de vervolgtrajecten
in dit kader.ActiesSamenvattend zal ik de volgende acties nemen:– wijziging van de WVO om het aantal verplichte sectorvakken te
beperken tot één sectorvak;– wijziging van het Inrichtingsbesluit VO om het vereiste van toestemming
van de inspectie voor doorstroom van de gemengde leerweg naar de havo te laten
vervallen;– wijziging van de WVO om de vrijheid van scholen bij de voorzieningenplanning
te vergroten en daarbij het aantal regels zoveel mogelijk terug te brengen;– gebruik van de door de Adviesgroep vmbo voorgestelde criteria
bij nieuwe experimentele programma’s.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der Hoeven XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30079-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl