Afrika-beleid; Brief van de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 67

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29237 nr. 67

19-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamTerugblik vanaf de verkiezingenGevolgen van de crisisHet bezoek van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
aan Kenia 7–9 februariAnalyse van de situatieVervolg en Nederlandse inzetOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleidnr. 67BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 februari 2008Onder verwijzing naar de brief van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken van 1 februari jl., met kenmerk 08-Buza-B-014 informeren wij u
hierbij over de situatie in Kenia. De bevindingen van het bezoek van de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking aan Kenia op 8 en 9 februari jl. vormen
daarbij een belangrijke basis.Terugblik vanaf de verkiezingenDe situatie in Kenia is na de aanvankelijk redelijk goed verlopen verkiezingen
op 27 december 2007 snel verslechterd. De uitslag liet lang op zich wachten
en geruchten over verkiezingsfraude begonnen de ronde te doen. De uiteindelijke
bekendmaking door de Keniaanse verkiezingscommissie van de omstreden uitslag
dat zittend President Kibaki had gewonnen en het feit dat de president een
uur later werd beëdigd, vormden de aanleiding voor de ernstige gewelddadigheden
die Kenia wekenlang teisterden. Tot nog toe zijn er meer dan duizend doden
te betreuren en zijn er meer dan 600 000 mensen op de vlucht geslagen.Alle onafhankelijke waarnemers uitten grote bezorgdheid over de wijze
waarop de einduitslagen werden vastgesteld, zo ook de waarnemingsmissie van
de Europese Unie die op 1 januari 2008 haar voorlopige bevindingen bekend
maakte. Het eindrapport van de EU-waarnemingsmissie is nog niet afgerond.Door de omvangrijke onregelmatigheden, onder meer ten aanzien van het
berekenen van de totaaltellingen, was het feitelijk onmogelijk vast te stellen
wie de presidentsverkiezingen had gewonnen: Mwai Kibaki van de Party of National Unity (PNU) of Raila Odinga van het Orange Democratic Movement (ODM). Dat gold overigens niet voor de
parlements- en de gemeenteraadsverkiezingen die tegelijkertijd plaatsvonden.
De uitslagen van deze verkiezingen werden door de meeste waarnemers bestempeld
als een redelijke afspiegeling van de wens van het electoraat.De Afrikaanse Unie zond zijn voorzitter, president Kufuor van Ghana, naar
Nairobi om te bemiddelen. Hij keerde zonder tastbare resultaten terug en droeg
de bemiddeling over aan het Panel of Eminent African Personalities (ex-Secretaris-Generaal van de VN Kofi Annan, Graça Machel-Mandela
en ex-president Mkapa van Tanzania). Eerdere pogingen tot bemiddeling van
onder meer Desmond Tutu en de Oegandese president Museveni hadden evenmin
resultaat.De rol van de EU is er steeds op gericht de bemiddeling van het Panel
te ondersteunen. De EU stelde daartoe eind januari Raadsconclusies vast, waarin
tevens opgeroepen werd tot beëindiging van het geweld en waarin, mede
op aandringen van Nederland, werd aangedrongen op een politieke oplossing,
waarin niet alleen de stabiliteitsvraag aan de orde moest komen, maar ook
de vraag naar de legitimiteit van het verkiezingsproces. Tevens werd aangekondigd
dat de politieke crisis een «business as usual» beleid onmogelijk
maakt. Dat houdt in dat er in het kader van ontwikkelingssamenwerking, ofschoon
uiteraard bestaande contracten worden gerespecteerd, geen committeringen worden
aangegaan en betalingen, missies en vergaderingen worden opgeschort. EU Commissaris
Michel reisde 7 februari naar Kenia af om deze boodschap af te geven.Vanaf begin februari 2008 is het relatief rustig geweest in Kenia. De
rust keerde vooral weer nadat voormalig VN Secretaris-Generaal Kofi Annan
op 28 januari jl. met beide partijen overeenstemming bereikte over de
noodzaak onderhandelingen aan te gaan. De onderhandelingen onder Annans leiding
bevinden zich thans in een cruciaal stadium en richten zich op een agenda
voor de korte termijn (enkele weken) waarbij het stoppen van het geweld, het
aanpakken van de humanitaire crisis en een aanzet tot een oplossing van de
politieke crisis centraal staan. Daarnaast is er een agenda voor de langere
termijn voorzien voor het aanpakken van de onderliggende oorzaken van de crisis.Gevolgen van de crisisSinds het begin van het geweld leidden de geweldsexplosies tot de dood
van meer dan 1000 Kenianen. Tegelijkertijd zijn er volgens John Holmes, VN-coördinator
voor humanitaire hulp, meer dan 600 000 personen ontheemd.De helft hiervan bevindt zich in meer dan 300 grotere en kleinere opvangkampen
die slechts zijn ingericht voor verblijf van beperkte duur. De andere helft
heeft zijn toevlucht gezocht bij familie en vrienden in delen van het land
waar zij zich veilig voelen. Onder de laatste groep bevinden zich ook veel
goed opgeleide mensen met een belangrijke rol in de overheidsdienstverlening
zoals medisch personeel, onderwijzers, universitaire docenten, provinciale
en districtsambtenaren. In delen van het land is de overheidsdienstverlening
hierdoor op een kritiek punt beland.Het bedrijfsleven kampt met vergelijkbare problemen en vooral in de landbouw
en in de transportsector doen zich door de moeilijke inzetbaarheid van personeel
behorend tot bepaalde bevolkingsgroepen problemen voor die ernstige gevolgen
hebben voor de economie van zowel Kenia als de buurlanden. De toeristische
sector is zwaar getroffen door het wegblijven van toeristen. In plaats van
de verwachte 100 000 toeristen ontving Kenia er in januari 2008 slechts
8000. Sinds het begin van de crisis heeft de economie meer dan € 2
miljard verloren en de verwachting is dat er in de formele sector een half
miljoen banen verloren zullen gaan.Het bezoek van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
aan Kenia 7–9 februariVanwege de aanhoudende ongeregeldheden in Kenia en de aanvankelijk moeizame
bemiddelingspogingen heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking een
bezoek gebracht aan Kenia. Het doel bij dit bezoek was het ondersteunen van
de bemiddelingspogingen van het Panel onder leiding van de heer Annan en solidariteit
betuigen met de slachtoffers van het geweld en met mensenrechtenverdedigers
ter plaatse. Daarnaast wilde de minister zich op de hoogte stellen van lokale
initiatieven op het gebied van het oplossen en voorkomen van conflicten.Tijdens het bezoek heeft de minister overleg gevoerd met de heer Annan,
minister van Buitenlandse Zaken Moses Wetangula, de voorzitter van het parlement
Kenneth Marende en oppositieleider Raila Odinga. In die gesprekken heeft de
minister zijn zorg uitgesproken over de ontwikkelingen sinds de verkiezingen,
de straffeloosheid van het geweld en steun betuigd aan de bemiddeling van
het Panel om tot een aanvaardbare politieke oplossing tussen beide partijen
te komen. Hij heeft tevens aangegeven dat er onder de huidige omstandigheden
geen sprake kan zijn van business as usual.Daarnaast heeft de minister vertegenwoordigers van het maatschappelijk
middenveld, media en de private sector ontmoet. Op de tweede dag van zijn
verblijf bezocht hij ontheemden in Naivasha en Eldoret, evenals de in Naivasha
gevestigde Nederlandse bloemenkwekers en een mobiele medische kliniek van
AMREF in Kibera. Tijdens het bezoek aan Eldoret bracht SNV hem in contact
met vertegenwoordigers uit verschillende gemeenschappen met wie hij sprak
over de diepere oorzaken van de crisis, waarbij landverdeling, jeugdwerkloosheid,
ongelijkheid en de problematiek van migranten naar voren kwamen.Tijdens het bezoek heeft de minister een initiële bijdrage van € 150 000
toegezegd voor medefinanciering van de kosten van het bemiddelingssecretariaat
van het Panel en – naast een eerdere bijdrage aan het Keniaanse Rode
Kruis van € 1,5 miljoen – een additionele bijdrage van € 1
mln. voor de opvang en zorg van slachtoffers van het geweld. Hiervan is € 700 000
voor het werk van het International Rescue Committee (via Stichting Vluchteling)
en € 300 000 voor in de sloppenwijk Kibera in te zetten mobiele
gezondheidsklinieken van de African Medical and Research Foundation (AMREF).Analyse van de situatieSinds de eerste meerpartijenverkiezingen in 1992 was er een duidelijk
opgaande lijn te zien in de kwaliteit en betrouwbaarheid van Keniaanse verkiezingen.
Juist ook daarom had een recordaantal kiesgerechtigden zich geregistreerd
en was de opkomst op 27 december 2007 bijzonder hoog. Het Keniaanse electoraat
was zich bewust van zijn macht en wilde verandering, zoals opiniepeilingen
ook duidelijk aangaven. Bijna 70 procent van de zittende parlementsleden verloor
hun zetel, terwijl ook meer dan 20 leden van President Kibaki’s kabinet
het veld moesten ruimen. De wens tot verandering was dus duidelijk zichtbaar
maar werd gedwarsboomd door ernstige onregelmatigheden bij de presidentsverkiezing.
Woede en teleurstelling over wat veel Kenianen de «gestolen verkiezing»
noemen, waren groot. De regering verergerde de situatie door normale uitlaatkleppen
voor de frustraties, zoals vreedzame demonstraties, te verbieden. Zij droeg
daarmee bij aan de geweldsspiraal.Hoewel de manifestaties van de crisis die volgde in veel gevallen een
etnisch karakter droegen, is het riskant om van een etnische crisis te spreken.
Zoals Maina Kiai, voorzitter van de Keniaanse nationale mensenrechtencommissie,
begin februari 2008 zei tijdens een hoorzitting voor het Amerikaanse congres: What is going on in Kenya is a political crisis with ethnic manifestations
because politics in Kenya is organized ethnically. Clearly there are cleavages
and differences in Kenyan society that have erupted brutally to the surface.
But these have erupted due to the failure of peaceful means of resolving and
addressing these differences (...). De langjarige problemen waarop
Kiai wijst, betreffen vooral de grote inkomensongelijkheid en de landproblematiek.Tijdens de gesprekken met de minister is uitvoerig ingegaan op de fundamentele
problemen van de Keniaanse maatschappij die een belangrijke oorzaak vormen
in het ontstaan van het huidige conflict. Deze kenmerken zich o.a. door:• Een onevenwichtig systeem van «checks and balances»
dat de president zeer grote bevoegdheden toekent en waarbij bevoegdheden sterk
gecentraliseerd zijn in Nairobi.• Een kiesstelsel dat uitgaat van het «first past the post»
beginsel waardoor grote groepen zich uitgesloten voelen en een verkiezingscommissie
waarvan de neutraliteit niet is gegarandeerd.• Een sterke mate van ongelijkheid, zowel naar inkomen, naar gender
als naar geografische herkomst.• Onvoldoende voortgang op het gebied van goed bestuur waarbij corruptiepraktijken
een belangrijke plaats innemen. Zorgen over onder andere de straffeloosheid
van hooggeplaatsten, van corruptie verdachte personen, over de partijdigheid
van de rechterlijke macht en over disproportioneel geweldsgebruik van veiligheidsdiensten.• Veronachtzaamde conflicten over land, soms teruggaand tot de koloniale
periode en zelfs tot de tijd daarvoor.• Onvoldoende aandacht voor een hoge mate van urbanisatie die zich
onder meer manifesteert in mensonwaardige leefomstandigheden in stedelijke
sloppenwijken.• Een bevolkingsdynamiek en -problemen die gerichte aandacht vergen,
o.a. voor het groeiende aantal jonge werklozen en voor nomadische veehouders.Op vrijwel al deze terreinen is sinds de jaren negentig veel werk verricht.
De analyses zijn bekend en er liggen concrete voorstellen om de problemen
gericht aan te pakken. Hoewel Kenia dus niet van voren af aan hoeft te beginnen,
heeft het politici tot nog toe aan politieke wil ontbroken. Door de schok
van de ontwikkelingen in de afgelopen anderhalve maand lijkt er een kans te
zijn dat die wil nu toeneemt. Politici van beide zijden beseffen, dat als
gevolg van het aanhoudende geweld, de economische consequenties en toenemende
internationale druk, de tijd gekomen is voor daadkracht.In dit kader zal het niet alleen nodig zijn transparantie en het afleggen
van verantwoording beter te verankeren in de grondwet en in andere wetgeving,
maar ook het functioneren van de rechterlijke macht te verbeteren. Daarnaast
is het van groot belang dat er een proces van waarheidsvinding plaatsvindt,
in de eerste plaats gericht op de ernstige onregelmatigheden rond de presidentsverkiezingen,
maar ook naar praktijken die in Kenia’s recente geschiedenis hebben
bijgedragen tot het vergroten van de kloof tussen arm en rijk, tot landconflicten
en etnische spanningen.De onderhandelingen onder leiding van Kofi Annan bevinden zich nu in een
belangrijke fase. In een eerste stadium maakten de partijen afspraken over
de humanitaire situatie en over enkele andere punten die weinig conflictstof
opleverden. Deze week buigen de onderhandelaars zich over de politieke structuur
van het land, waarbij President Kibaki’s PNU vooralsnog blijft vasthouden
aan een presidentschap dat zowel het staatshoofdschap als het regeringsleiderschap
in zich verenigt, terwijl Odinga’s ODM streeft scheiding van deze functies
door het invoeren van een premierschap.Volgens de PNU is het aan de president om te besluiten wie hij uitnodigt
zitting te nemen in het kabinet, terwijl ODM aandringt op gelijke verdeling
van kabinetsposities en hoge ambtelijke functies. Beide zijn het er echter
over eens dat er na drie jaar nieuwe verkiezingen zouden moeten worden gehouden
en beide wensen ook een waarheidscommissie in te stellen. Het mandaat van
een dergelijke commissie moet echter nog worden uitgewerktVervolg en Nederlandse inzetNederland heeft de heer Kofi Annan verzekerd volledig achter zijn bemiddelingspoging
te staan. In de gesprekken met beide partijen is voortdurend gewezen op het
enorme belang van Annans wereldwijd gesteunde werkzaamheden. De door Annan
voorgestelde weg biedt Kenia een mogelijkheid om tot fundamentele veranderingen
te komen. Beide partijen hebben immers geen alternatief om tot een oplossing
te komen. Een akkoord kan de weg bereiden om de eerder beschreven problemen
op serieuze en systematische wijze aan te pakken. Mocht zijn poging mislukken
dan moet immers worden gevreesd voor verdere chaos en anarchie.In de huidige omstandigheden is het essentieel dat de EU eensgezind optreedt.
Daartoe wordt zowel op het niveau van Europese hoofdsteden als in Nairobi
nauw met EU-partners samengewerkt. De EU heeft zich in Kenia een geloofwaardige
positie verworven door vanaf het begin van de crisis eensgezind op te treden
en duidelijk en consistent te zijn in zijn uitspraken. Daarbij is ook steeds
een neutrale positie ingenomen en zijn beide partijen aangespoord het geweld
te staken en tot een politieke oplossing te komen. Bij de regering is erop
aangedrongen haar op juridische gronden gebaseerde verweer te staken en te
erkennen dat een dergelijk verweer de oplossing van de problemen niet naderbij
brengt.Samen met andere in Nairobi vertegenwoordigde landen speelt Nederland
een belangrijke rol in het overleg met mensenrechtenorganisaties en andere
vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. De Nederlandse ambassade
heeft daarbij een faciliterende rol gespeeld. Gezien specifieke dreigingen
aan het adres van een aantal human rights defenders
en journalisten, trachten zowel de Nederlandse als andere ambassades hen zoveel
mogelijk bij te staan.Indien er een geloofwaardig akkoord tot stand komt, zal Nederland in overleg
met andere donoren bezien welke steun kan worden geboden om het tot uitvoering
te brengen. Daarbij zal moeten worden gekeken naar de hierboven al genoemde
grote structurele problemen. Voor sommige onderwerpen bestaan al werkverdelingsafspraken
tussen donoren. Het zal echter belangrijk zijn deze opnieuw te toetsen en
vast te stellen in hoeverre aanpassing en intensivering noodzakelijk zijn.Dit geldt te meer omdat een nieuwe regering wellicht het karakter zal
dragen van een overgangsregering met een nadrukkelijk mandaat om gedurende
een periode van drie/twee jaar de onderliggende oorzaken van de geweldsgolf
aan te pakken. Bestaande overheidsprioriteiten voor samenwerking met donoren
kunnen derhalve veranderen. Naar verwachting zal er nog meer aandacht moeten
worden besteed aan het versterken van instellingen op het gebied van onder
meer justitie, corruptiebestrijding en veiligheid. De afgelopen
weken hebben immers aangetoond dat het falen van deze instellingen een belangrijke
oorzaak is geweest van het onvermogen de crisis te voorkomen of snel de kop
in te drukken.Wat de bestaande programma’s van donoren betreft, kan in het licht
van de huidige crisis worden geconstateerd dat de dominantie van ondemocratische
krachten is onderschat en dat kwesties zoals jeugd(werkloosheid) en de snelle
stedelijke ontwikkeling onvoldoende aandacht hebben gekregen. Daaruit zal
lering moeten worden getrokken.Om tegemoet te komen aan de behoefte aan plaatselijke conflictoplossingsmechanismen
bereiden donoren in Nairobi de instelling voor van een centraal fonds waaruit
initiatieven van Keniaanse NGO’s kunnen worden gefinancierd. Ook Nederland
overweegt aan een dergelijk fonds bij te dragen. Tegelijkertijd wordt ook
bekeken in hoeverre dergelijke initiatieven uit bestaande programma’s
kunnen worden gefinancierd, bijvoorbeeld uit het Gender
and Governance Programme waaraan ook Nederland bijdraagt. Dit programma
beheert ook een noodfonds dat onder andere bedoeld is om vrouwen die het slachtoffer
zijn geworden van verkrachting en andere misdrijven te helpen. Daarnaast wordt
al een mediaprogramma gefinancierd, dat inzet op een verantwoordelijke rol
van de media in de huidige crisis, zodat deze een constructieve rol kunnen
spelen in de oplossing van de crisis.Indien er een geloofwaardig politiek akkoord wordt overeengekomen, zal
het Nederlandse programma ook duidelijker moeten worden ingezet op een zodanige
versterking van «groei en verdeling» dat er nog meer aandacht
gaat naar de oorzaken en de oplossingen van deze ongelijkheid. In een economie
die zo snel is gegroeid als de Keniaanse (2007: ca. 7%), zou het voor
kleine starters en voor het midden- en klein bedrijf veel gemakkelijker moeten
zijn commerciële activiteiten te beginnen, zonder te worden overspoeld
met administratieve vereisten en vergunningen. Deze schrikken niet alleen
af, maar werken ook corruptie in de hand en drukken veel initiatieven de kop
in. Afhankelijk van de politieke ontwikkelingen zal Nederland hierop inzetten
en er ook naar streven juist kleine ondernemers en bedrijven meer te laten
profiteren van het bedrijfsleveninstrumentarium van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. VerhagenDe minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. G. Koenders 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-67.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl