Wijziging Wetboek van Strafvordering houdende enkele wijzigingen in de regeling van voorlopige hechtenis; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29253, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29253 nr. 7

17-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingVoorlopige hechtenis in eerste aanlegVoorlopige hechtenis na het vonnis in eerste aanlegOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29253Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 253Wijziging van het Wetboek van Strafvordering houdende enkele wijzigingen
in de regeling van de voorlopige hechtenisnr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 17 mei 2004De vaste commissie voor Justitie heeft een verslag uitgebracht van haar
bevindingen inzake dit wetsvoorstel. Graag zal ik hieronder op de daarin gemaakte
opmerkingen reageren en de gestelde vragen beantwoorden.InleidingHet verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie met instemming hebben
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Met hen meen ik dat het wetsvoorstel
niet tekort doet aan de rechtsbescherming van de verdachte.De leden van de PvdA-fractie betreurden dat de regering heeft gekozen
voor partiële wijzigingen in plaats van een meer integrale herziening
van het Wetboek van Strafvordering. Naar mijn mening behoeft de keuze voor
partiële wijzigingen niet in de weg te staan aan een veelomvattende herziening
van het Wetboek van Strafvordering. Integendeel, juist het opknippen van een
herziening over partiële wijzigingen bevordert dat een dergelijke herziening
daadwerkelijk op afzienbare termijn tot stand kan komen. Het verheugt mij
dat de aan het woord zijnde leden daarbij begrip uitten voor het verlangen
om op korte termijn veranderingen door te voeren waar efficiencywinst mee
te behalen valt.De leden van de VVD-fractie stelden terecht vast dat de verlenging van
de maximale termijn van bewaring van tien naar veertien dagen de mogelijkheden
vergroot om in de eerste fase van de voorlopige hechtenis onderzoek te doen.
Daarmee wordt ook de toepassing van snelrecht bevorderd.De leden van de SP-fractie gaven aan het wetsvoorstel in samenhang met
de andere wetsvoorstellen ter stroomlijning van het strafproces te bezien.
De realisatie van die wens heb ik willen bevorderen door de verslagen die
bij deze wetsvoorstellen zijn uitgebracht gelijktijdig te beantwoorden. Met
hen meen ik dat zowel instrumentaliteit als rechtsbescherming een rol dient
te spelen bij de beoordeling van deze wetsvoorstellen.De leden van de GroenLinks-fractie benadrukten dat de thans gekozen oplossingen
niet ten koste mogen gaan van de erkenning en waarborging van aan de verdachten
toekomende rechten. Naar ik meen blijft een goede rechtspositie van de verdachte
bij aanvaarding en inwerkingtreding van dit wetsvoorstel onverminderd gewaarborgd.De leden van de fractie van D66 signaleerden dat critici hebben gesteld dat de regering van de onderzoeksresultaten van het project Strafvordering
2001 vooral die aanbevelingen uitvoert die in financiële zin besparingen
opleveren, en dat dit wetsvoorstel daarvan een voorbeeld vormt. Fundamentele
veranderingen die voor extra kosten kunnen zorgen, zouden niet worden aangevat,
en dat zou kunnen leiden tot een onevenwichtige strafrechtspleging. Die kritiek
deel ik niet. De wetgevingsvoorstellen die tot dusver mede op basis van de
onderzoeksresultaten van Strafvordering 2001 zijn gedaan, leiden niet tot
een bezuiniging op de voor de strafrechtspleging beschikbare middelen. Zij
hebben verbeteringen van de strafrechtspleging ten doel, die ertoe leiden
dat de voor de strafrechtspleging beschikbare middelen doelmatiger worden
besteed. Ook dit wetsvoorstel illustreert dat. Waar, om een voorbeeld te noemen,
evident is dat de verdachte voorafgaand aan de terechtzitting negentig dagen
in voorlopige hechtenis zal blijven, ligt het in de rede dat de wet een bevel
voor een dergelijke duur mogelijk maakt. Tijd en middelen gemoeid met verlengingszittingen
in dergelijke zaken kunnen beter op een andere wijze worden besteed. Daarbij
worden, zo is de Kamer in de notitie Algemeen kader herziening Wetboek van
Strafvordering reeds gemeld (Kamerstukken II, 2003/04, 29 271, nr. 1),
een aantal fundamentele veranderingen voorbereid. Ik noem de voorgenomen herstructurering
van het vooronderzoek en de thans voorbereide wetgeving inzake de positie
van het slachtoffer in het strafproces.Tenslotte verheugt het mij dat de leden van de ChristenUnie de noodzaak
onderschreven om tot zoveel mogelijk efficiency in het strafproces te komen,
zonder de rechten van de verdachten aan te tasten. Het onderhavige wetsvoorstel
spoort met deze gedachte.Voorlopige hechtenis in eerste aanlegDe leden van de CDA-fractie vroegen om de rechtbanken te verzoeken bij
te houden in welke gevallen bevelen tot gevangenhouding voor negentig dagen
worden gegeven. Ook mij komt het wenselijk voor dat, bij aanvaarding van dit
wetsvoorstel, de eerste jaren na inwerkingtreding nagegaan wordt in welke
gevallen bevelen voor negentig dagen gegeven gaan worden. Ik zal met de Raad
voor de rechtspraak bespreken, op welke wijze dit inzicht het best kan worden
verkregen.Als de rechtbank het bevel tot gevangenhouding voor een kortere duur dan
negentig dagen geeft, schrijft de wet geen termijn voor. Voorgeschreven is
slechts, in het voorgestelde artikel 66, derde lid, Sv, dat de termijn van
het bevel ten hoogste twee maal kan worden verlengd, en dat de duur van het
bevel en de verlengingen de negentig dagen niet te boven kunnen gaan. Denkbaar
is daarmee in beginsel ook dat een bevel voor vijfenveertig dagen wordt gegeven,
waarvan de duur met vijfenveertig dagen verlengd wordt. Ook is mogelijk dat
van een bevel voor dertig dagen de duur met zestig dagen verlengd wordt; dat
zou bijvoorbeeld in de rede kunnen liggen als de verdachte in deze periode
bekend heeft. Naar verwachting zal in de praktijk slechts een beperkt aantal
modaliteiten gehanteerd worden, waarvan een keer negentig dan wel drie keer
dertig dagen het meest in de rede ligt. Uit de formulering van het huidige
en voorgestelde artikel 66, derde lid, Sv volgt, zo kan een nadere vraag van
deze leden worden beantwoord, dat de wet er in deze gevallen van uit gaat
dat de termijn verlengd wordt.Het verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie de verlenging van de
termijn van bewaring met vier dagen een zeer belangrijke verbetering voor
de praktijk vonden. Met hen zie ik in de wijziging van artikel 180 Sv een
vergroting van de mogelijkheden voor de rechter-commissaris om zich bij nodeloze
vertraging met het vooronderzoek te bemoeien. De exacte uitwerking van de
voorgestelde aanpassingen zal inderdaad in de loop der jaren duidelijk worden;
graag zeg ik deze leden toe dat zij zullen worden gemonitord.De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe kan worden voorkomen dat bevelen
tot gevangenhouding voor een termijn van negentig dagen een automatisme gaan
worden. De beslissing in welke gevallen van deze mogelijkheid gebruik gaat
worden gemaakt, is aan de rechter. Er mag op worden vertrouwd dat deze zorgvuldig
van deze mogelijkheid gebruik zal maken. Met de Raad voor de rechtspraak zal
besproken worden op welke wijze inzicht kan worden verkregen in de gevallen
en de mate waarin gebruik gemaakt gaat worden van de bevoegdheid om een bevel
gevangenhouding voor negentig dagen te geven.Het verheugt mij dat de leden van de PvdA-fractie waardering uitspraken
voor het zoeken naar een aanvullende waarborg tegen nodeloze vertraging van
het opsporingsonderzoek, die geresulteerd heeft in de voorgestelde wijziging
van artikel 180 Sv. Dat artikel verschaft de rechter-commissaris de mogelijkheid
om bij nodeloze vertraging op te treden. Ingevolge het voorgestelde tweede
lid kan de rechter-commissaris de onverwijlde of spoedige beëindiging
van het opsporingsonderzoek bevelen. Voorts kan de rechter-commissaris op
grond van artikel 69 Sv aan de raadkamer voorstellen de voorlopige hechtenis
op te heffen. De rechter-commissaris heeft derhalve wettelijke mogelijkheden
om handen en voeten te geven aan de taak die hem in het voorgestelde artikel
180 Sv wordt opgedragen. Ook feitelijk heeft de rechter-commissaris daartoe
de mogelijkheid. Hij is – anders dan de raadkamer van de rechtbank,
die in het huidige artikel 180 Sv centraal staat – in veel gevallen
betrekkelijk intensief betrokken bij het voorbereidend onderzoek, omdat hij
de bewaring bevolen heeft, doorzoekingen gehouden heeft dan wel machtigingen
verstrekt heeft. In welke mate rechters-commissarissen in de praktijk aanleiding
zullen zien van deze bevoegdheden gebruik te maken, valt evenwel moeilijk
te voorspellen. Er zijn namelijk meer omstandigheden die bevorderen dat het
opsporingsonderzoek met de vereiste voortvarendheid wordt afgerond, zeker
in de gevallen waarin voorlopige hechtenis wordt toegepast. In de eerste plaats
kan worden vastgesteld dat opsporingsambtenaren en het Openbaar Ministerie,
dat leiding geeft aan het opsporingsonderzoek, de zaak gewoonlijk met de vereiste
voortvarendheid onderzoeken. Waar voorlopige hechtenis wordt toegepast levert
de maximering van de duur van het bevel gevangenhouding met eventuele verlengingen
tot negentig dagen voor de terechtzitting eveneens de nodige druk op. Tenslotte
kan de verdachte of diens advocaat om opheffing van de voorlopige hechtenis
verzoeken. De waarborg van artikel 180 Sv heeft in dit licht een subsidiair
karakter.De aan het woord zijnde leden vroegen de aandacht voor de vrees van het
Openbaar Ministerie dat het aangepaste artikel 180 Sv een nieuwe dode letter
zal worden. In aansluiting bij het voorgaande kan worden vastgesteld dat naarmate
het Openbaar Ministerie zijn taken in het vooronderzoek beter vervult, er
een grotere kans is dit artikel niet behoeft te worden toegepast. Dat is ook
allerminst bezwaarlijk, want als het Openbaar Ministerie de voortgang van
het onderzoek adequaat bewaakt, zal de rechter-commissaris niet in actie komen.
Het Openbaar Ministerie heeft daarop door de wijze van taakuitoefening en
de informatieverstrekking daarover zelf invloed. Daarmee staat tevens vast
dat ook een weinig toegepast artikel 180 Sv een wezenlijke functie kan hebben,
doordat het een adequate taakuitoefening van het Openbaar Ministerie bevordert.
Een parallel valt te trekken met de beklagprocedure van artikel 12 e.v. Sv:
ook als gerechtshoven niet zeer dikwijls een bevel tot vervolging zouden geven,
vervult de in deze procedure geregelde controle op de vervolgingsbeslissing
een nuttige functie.De leden van de PvdA-fractie informeerden voorts naar de voorgestelde
wijziging van artikel 80, vierde lid, Sv, waardoor de regels rondom het horen
van de verdachte in verband met verzoeken om schorsing en opheffing van de
voorlopige hechtenis meer met elkaar in lijn worden gebracht. Deze wijziging
betekent dat de mogelijkheden van de rechtbank om van het horen
van de verdachte op schorsings- en opheffingsverzoeken af te zien, worden
verruimd. In artikel 69, tweede lid, Sv is vastgelegd dat de verdachte die
voor de eerste maal opheffing verzoekt, wordt gehoord. Bij latere opheffingsverzoeken
is horen niet verplicht. Artikel 80, vierde lid, Sv bepaalt, kort gezegd,
dat de verdachte op een schorsingsverzoek wordt gehoord tenzij het verzoek
niet met redenen is omkleed. In de praktijk maakt dat de beperking van de
hoorplicht, vastgelegd in artikel 69, tweede lid, Sv betrekkelijk illusoir,
nu een opheffingsverzoek en een schorsingsverzoek veelal gecombineerd worden.
Voorgesteld wordt daarom, aan artikel 80, vierde lid, Sv toe te voegen dat
van het horen kan worden afgezien indien de verdachte eerder op een schorsingsverzoek
is gehoord. Deze wijziging maakt het de rechtbank mogelijk om, bij herhaalde
opheffings- of schorsingsverzoeken, het horen van de verdachte te beperken
tot de gevallen waarin het verzoek daartoe daadwerkelijk aanleiding geeft.De leden van de PvdA-fractie gaven aan het noodzakelijk te achten dat
de rechtbank de verdachte altijd in persoon hoort alvorens de gevangenhouding
te bevelen. Het wetsvoorstel wil het, door een aanpassing van artikel 65,
eerste lid, Sv, mogelijk maken dat horen bij een schriftelijke afstandsverklaring
van de verdachte achterwege blijft. Met de leden van de PvdA-fractie hecht
ik aan persoonlijk contact tussen de verdachte en de rechter, maar een dergelijk
contact is geen doel op zich. Als noch de strafrechter, noch de verdachte
van mening is dat horen van de verdachte, die bij het bevel bewaring reeds
door de rechter-commissaris gehoord is (artikel 63 Sv), van belang is voor
de te nemen beslissing, behoeft de wet een dergelijk contact niet verplicht
te stellen. De voorgestelde aanpassing spaart daarmee tijd en geld uit, en
respecteert de processuele autonomie van de verdachte, die – voorzien
van rechtsbijstand – niet zonder noodzaak tegen zijn zin voor de rechtbank
wordt geleid.De leden van de VVD-fractie vroegen of het Openbaar Ministerie voortaan
als een vorm van automatisme een termijn van negentig dagen zal vorderen.
Dat ligt niet in de rede. Kerntaak van de officier van justitie is, de strafrechter
tegen de achtergrond van het wettelijk kader te adviseren over de door deze
te nemen strafvorderlijke beslissingen. Dat wettelijk kader gaat, bij aanvaarding
van dit wetsvoorstel, niet uit van de gedachte dat een bevel gevangenhouding
voor negentig dagen een automatisme is. In elke zaak zal een afweging moeten
worden gemaakt, waarbij vooral de ernst van het feit en de onderbouwing van
de verdenking van groot belang zijn. Ook de officier van justitie zal tegen
die achtergrond in de concrete strafzaak zijn vordering inrichten. Het wettelijk
vastleggen van een verplichting om de vordering in deze te motiveren, acht
ik niet noodzakelijk. Het Wetboek van Strafvordering geeft de officier van
justitie op tal van plaatsen de mogelijkheid vorderingen te doen die, willen
zij de rechter overtuigen tot toewijzing, adequaat toegelicht zullen moeten
worden, zonder dat zulks expliciet is bepaald.Het verheugt mij dat de leden van de VVD-fractie instemden met het voorstel
tot aanpassing van artikel 258 Sv. Zij wilden voorts weten hoe de regering
kan waarborgen dat de voorlopige hechtenis in alle gevallen niet langer duurt
dan strikt noodzakelijk, en refereerden daarbij aan de voorgestelde aanpassingen
van artikel 180 Sv. Graag verwijs ik deze leden naar het hierboven gegeven
antwoord op een vraag van de leden van de PvdA-fractie, waar is aangegeven
welke waarborgen er zijn dat het opsporingsonderzoek voortvarend plaatsvindt
en de voorlopige hechtenis zodra dat in de rede ligt beëindigd wordt,
en tevens de functie van artikel 180 Sv als subsidiaire waarborg is geschetst.
Tenslotte verheugt het mij dat de aan het woord zijnde leden konden instemmen
met de opgenomen overgangsbepaling.De leden van de SP-fractie vroegen of het in andere Europese landen gebruikelijk
is dat een termijn van gevangenhouding op negentig dagen in één
keer wordt gesteld. Graag verwijs ik deze leden naar het rechtsvergelijkend
onderzoek, verricht in het kader van het grondslagenonderzoek Strafvordering
2001. In het tweede interimrapport (Het Vooronderzoek in Strafzaken, red.
M.S. Groenhuijsen en G. Knigge, 2001) wordt in het zesde hoofdstuk (Voorarrest)
een beschrijving gegeven van de regeling in Duitsland. Daar staat het Haftbefehl
centraal, ingevolge welk de voorlopige hechtenis maximaal zes maanden kan
duren (vgl. p. 639). Daarna moet het Oberlandesgericht iedere drie maanden
over de verlenging beslissen. Een termijn van negentig dagen is in dit perspectief
niet lang. Op de vraag van de aan het woord zijnde leden of het niet in de
rede ligt het OM in de wet te verplichten een vordering tot gevangenhouding
voor negentig dagen te motiveren, ben ik hierboven reeds ingegaan in reactie
op een vergelijkbare vraag van de leden van de VVD-fractie; graag verwijs
ik deze leden daarnaar. Op de vraag van de leden van de SP-fractie of het
niet voor de hand ligt om meer capaciteit voor het OM te reserveren in verband
met de werklast, kan worden geantwoord dat de voor het Openbaar Ministerie
bestemde gelden zijn vastgelegd in de begroting.De leden van de SP-fractie constateerden terecht dat de voorgestelde wijzigingen
onverlet laten dat de verdachte op elk moment aan de rechtbank opheffing van
de bewaring kan vragen. Zij wilden weten of de regering globaal kan aangeven
in hoeveel gevallen opheffing van de bewaring plaatsvindt door de strafrechter.
Uit het onderzoek van de onderzoekers van Strafvordering 2001 volgen enkele
kwantitatieve gegevens die in deze van belang zijn. Aangegeven wordt dat in
de meeste rechtbanken 90 tot 95% van de vorderingen bewaring worden toegewezen,
waarvan gemiddeld 10 tot 15% wordt geschorst (p. 622). Opheffing is, zo kan
worden aangenomen, slechts bij uitzondering aan de orde, nu de afweging daarbij –
anders dan bij schorsing – gelijk is aan de afweging die bij het bevelen
van bewaring moet worden gemaakt. Mede daarom ligt het in veel gevallen niet
voor de hand snel een opheffingsverzoek te doen, en is daarvoor ook weinig
gelegenheid en aanleiding omdat betrekkelijk kort na het bevel bewaring de
voorgeleiding bij de raadkamer plaatsvindt in verband met de gevangenhouding
(p. 615). Deze gegevens sporen met cijfers die ter beschikking zijn gesteld
door de Raad voor de rechtspraak. De Raad geeft aan dat de bewaring zelden
wordt opgeheven, doch dat schorsingsverzoeken met enige regelmaat worden toegewezen.
Tijdens raadkamerzittingen werd in 2002 in 72 984 voorlopige hechteniszaken
uitspraak gedaan; in 2003 in 75 651 zaken. Het aantal in 2002 en 2003
toegekende schorsingsverzoeken tijdens bewaring was respectievelijk 4 527
en 5 464 en het aantal toegekende schorsingsverzoeken tijdens gevangenhouding
respectievelijk 3 204 en 3 468. Het antwoord op de vraag van deze
leden of opheffing van de bewaring door de voorgestelde wijzigingen in meer
gevallen zal plaatsvinden, luidt dat daaromtrent niet met stelligheid uitspraken
kunnen worden gedaan. Mogelijk zullen meer schorsingsverzoeken worden gedaan
en toegewezen, ook bij gelegenheid van de vordering gevangenhouding, nu er
meer tijd beschikbaar komt om dergelijke verzoeken tijdens de bewaring voor
te bereiden.Graag voldoe ik aan het verzoek van de aan het woord zijnde leden, nader
te motiveren waarom geen gevolg is gegeven aan het advies van de Raad van
State om de mogelijkheid tot het opleggen van een bevel tot gevangenhouding
voor negentig dagen uit te sluiten voor jeugdigen. De centrale overweging
om een bevel gevangenhouding voor negentig dagen ineens mogelijk te maken,
is dat de twee verlengingszittingen in een deel van de strafzaken feitelijk
een zinloze formaliteit inhouden. Als er overvloedig bewijs is dat de verdachte
een zeer ernstig misdrijf gepleegd heeft, is de kans dat de verlenging wordt
afgewezen immers uitgesloten. Die overweging nu ligt ten aanzien van jeugdigen
niet anders dan ten aanzien van volwassenen. Ook bij minderjarige verdachten
die een zeer ernstig misdrijf hebben gepleegd, kunnen de zaken
zo liggen dat de kans dat een verlengingsvordering afgewezen wordt, uitgesloten
is. Er is in die gevallen ook bij jeugdigen geen aanleiding om rechtbanken,
die hier beleidsvrijheid hebben, er toe te verplichten het bevel gevangenhouding
tot dertig dagen te beperken. Bij deze centrale overweging komt nog dat de
leeftijd van de verdachte niet in alle gevallen onomstotelijk kan worden vastgesteld.Een nadere motivering van het voorstel tot wijziging van artikel 180 Sv,
waar de leden van de SP-fractie om vroegen, heb ik hierboven gegeven in antwoord
op vragen van de leden van de fractie van de PvdA; graag verwijs ik deze leden
daarnaar. Tenslotte wilden de aan het woord zijnde leden wettelijk regelen
dat bij jeugdigen niet schriftelijk afstand kan worden gedaan van het recht
om bij de behandeling van de vordering van de gevangenhouding te worden gehoord.
Daarvoor is naar mijn mening geen aanleiding. Als noch de strafrechter, noch
de verdachte van mening is dat horen van de verdachte, die bij het bevel bewaring
reeds door de rechter-commissaris gehoord is (artikel 63 Sv), van belang is
voor de te nemen beslissing, behoeft de wet een dergelijk contact niet verplicht
te stellen. Dat geldt ook bij minderjarige verdachten.Het verheugt mij dat de leden van de fractie van GroenLinks aangaven weinig
bezwaren te hebben tegen een verlenging van de termijn van bewaring van tien
naar veertien dagen, en dat zij instemden met bevelen tot gevangenhouding
voor negentig dagen in gevallen waarin het evident is dat de voorlopige hechtenis
zal voortduren tot en met de behandeling op de terechtzitting. Ten aanzien
van de vraag hoe wordt gewaarborgd dat het bevel voor negentig dagen slechts
wordt verleend in deze evidente gevallen verwijs ik deze leden graag naar
mijn hierboven gegeven antwoorden op vragen van de leden van de fracties van
PvdA, CDA en VVD. Daar heb ik aangegeven dat wat dit punt betreft vertrouwen
kan worden gesteld in de rechter, die bij zijn bevel alle relevante omstandigheden
van het geval dient mee te wegen, en dat in overleg met de Raad voor de rechtspraak
zal worden nagegaan hoe de toepassing in de praktijk van deze bevoegdheid
zal worden vastgelegd.De gevallen die voor een bevel tot gevangenhouding voor de duur van negentig
dagen in aanmerking komen, zijn de gevallen waarin het reeds verzamelde bewijsmaterieel
de verdenking tegen de verdachte zeer sterk maakt, en waarin bij bewezenverklaring
een straf of maatregel aan de orde is waarvan de duur die van de voorlopige
hechtenis duidelijk overstijgt. In die gevallen is het immer betrekkelijk
illusoir dat een vordering tot verlenging van de voorlopige hechtenis zal
worden afgewezen. Het is echter niet zo, dat een bevel voor negentig dagen
bij een ontkennende verdachte niet aan de orde kan zijn. Als er ruim bewijsmateriaal
voorhanden is, mogelijk ook technisch bewijs, kan tegen de ontkennende verdachte
een bevel tot gevangenhouding voor negentig dagen ineens worden gegeven. Ook
de enkele omstandigheid dat voorlopige hechtenis mede op basis van de onderzoeksgrond
bevolen wordt, impliceert nog niet dat een bevel voor negentig dagen nooit
aan de orde kan zijn. Dat nog onderzoek plaatsvindt om extra bewijs te verzamelen,
impliceert niet dat het beschikbare bewijs niet voldoende overtuigend kan
zijn. Voorts kunnen de resultaten van het aanvullende (mogelijk technische)
onderzoek pas na geruime tijd beschikbaar komen. Het kan in de rede liggen
een bevel van langere duur dan dertig dagen te geven, als bij verlengingszittingen
in de tussenliggende periode redelijkerwijs geen additioneel materiaal verkregen
zal kunnen zijn.Met de leden van de GroenLinks-fractie meen ik dat preventieve hechtenis
bij minderjarigen terughoudend dient te worden toegepast, en dat langdurige
vrijheidsbeneming bij de minderjarige schadelijk kan zijn voor diens verdere
ontwikkeling. Anders dan deze leden meen ik echter niet dat zulks ertoe dient
te leiden dat in gevallen waarin zonneklaar is dat de minderjarige
verdachte gelet op de ernst van het misdrijf tot aan de terechtzitting vast
dient te blijven zitten, verlengingszittingen verplicht moeten blijven. Ik
verwijs deze leden naar het antwoord, gegeven op een vergelijkbare vraag van
leden van de SP-fractie. De aan het woord zijnde leden achtten het juist dat
aan de verdachte de keus wordt gelaten om afstand te doen van het recht, voorafgaand
aan het bevel gevangenhouding gehoord te worden; tegelijk achtten zij het
een onwenselijke verschraling van de toetsing van de vrijheidsbeneming als
de rechtbank de gevangenhouding voor negentig dagen beveelt, terwijl zij de
verdachte nooit lijfelijk heeft gezien. Graag wijs ik deze leden erop dat
de verplichting voor de – tot de rechtbank behorende – rechter-commissaris
om de verdachte in verband met het bevel bewaring te horen, niet wordt aangepast
(vgl. artikel 63 Sv). Van dat verhoor wordt ook proces-verbaal opgemaakt.
Juist in het licht van dat verhoor kan er voor rechtbank en verdachte aanleiding
zijn, van horen in verband met de vordering gevangenhouding af te zien.Inderdaad wordt de verplichting om de verdachte te horen op een schorsingsverzoek
door dit wetsvoorstel beperkt; de mogelijkheid om opheffings- en schorsingsverzoeken
in te dienen wordt door dit wetsvoorstel evenwel niet beperkt. De rechtbank
houdt ook ten allen tijde de mogelijkheid om de verdachte te horen op diens
verzoek. Mij komt de voorgestelde regeling adequaat voor. Een regeling die
ertoe verplicht de verdachte te horen als deze daar om verzoekt, zoals door
de aan het woord zijnde leden wordt voorgesteld, biedt een chicaneuze verdachte
veel te veel ruimte.Met de leden van de fractie van GroenLinks ben ik van mening dat denkbaar
is dat er in een concrete strafzaak redenen bestaan om de voorlopige hechtenis
te laten voortduren, doch dat er tegelijkertijd een nodeloze vertraging van
het opsporingsonderzoek plaatsheeft. In dat geval kan de rechter-commissaris
de spoedige beëindiging van het onderzoek bevelen, ingevolge het voorgestelde
artikel 180, tweede lid, Sv. Met lege handen staat de rechter-commissaris
derhalve niet. Verwacht mag worden dat een dergelijk bevel bij officier van
justitie en opsporingsambtenaren effect zal sorteren in de gevallen waarin
versnelling van het opsporingsonderzoek tot de mogelijkheden behoort. Of de
verdediging veelvuldig gebruik zal gaan maken van de mogelijkheid om de rechter-commissaris
te consulteren zal moeten worden afgewacht, maar het ligt niet in de rede.
In veel gevallen heeft de verdachte geen haast met de strafzaak; berechting
door de strafrechter en de oplegging en tenuitvoerlegging van straffen en
maatregelen vormen dikwijls geen wenkend perspectief. Van mogelijkheden die
thans reeds beschikbaar zijn (en blijven) om nodeloze vertraging in het opsporingsonderzoek
tegen te gaan (zoals het sturen van brieven aan de behandelend officier van
justitie) wordt niet in ruime mate gebruik gemaakt. Verwacht wordt dat de
verdediging slechts in een beperkt aantal gevallen aan de rechter-commissaris
zal verzoeken op te treden op basis van deze bepaling.Met de leden van de fractie van D66 meen ik dat de mogelijkheid van een
bevel tot gevangenhouding voor negentig dagen er niet toe mag leiden dat de
opsporing minder voortvarend zal plaatsvinden. Daar ben ik ook niet bevreesd
voor. Zeker bij de strafzaken waarin een bevel tot gevangenhouding voor negentig
dagen ineens aan de orde is, zal in de regel een strafbaar feit aan de orde
zijn dat politie en justitie ook zonder de aansporing van tussentijdse raadkamerzittingen
zo spoedig mogelijk volledig tot klaarheid willen brengen. Daarbij impliceert
de omstandigheid dat een bevel van deze duur aan de orde is, dat er reeds
veel bewijsmateriaal verzameld is. Tenslotte vormen de mogelijkheid om opheffings-
en schorsingsverzoeken te doen, alsmede de taak die de rechter-commissaris
in het voorgestelde artikel 180 Sv toebedeeld krijgt, aanvullende waarborgen.Inderdaad is het geldende artikel 180 Sv min of meer een dode letter geworden.
Dat behoeft niet echt te verbazen: deze bepaling ziet van oorsprong slechts
op het gerechtelijk vooronderzoek, waarvan de betekenis in de afgelopen decennia
sterk is verminderd. De raadkamer is bovendien minder rechtstreeks bij het
voorbereidend onderzoek betrokken dan de rechter-commissaris. Ook bij de rechter-commissaris
wordt, zo is in het voorgaande in antwoord op vragen van de leden van de fracties
van PvdA en GroenLinks aangestipt, niet verwacht dat artiikel 180 Sv tot een
substantiële vermeerdering van diens werklast leidt. De inbedding van
de rechter-commissaris in het voorbereidend onderzoek waarborgt echter wel
dat deze, waar daartoe aanleiding is, aan zijn wettelijke taak inhoud kan
geven. Een actieve opstelling van de rechter-commissaris, waarbij deze geheel
zelfstandig en zonder concrete aanleiding de voortgang in lopende onderzoeken
intensief gaat bewaken, is niet beoogd. Het bewaken van de voortgang is in
de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de officier van justitie, die
de leiding over het opsporingsonderzoek heeft. De rechter-commissaris heeft
een tweedelijns-verantwoordelijkheid.Voor een antwoord op de vraag van de aan het woord zijnde leden inzake
het voorstel om een eenmalig bevel gevangenhouding voor negentig dagen ook
ten aanzien van minderjarigen mogelijk te maken, verwijs ik hen naar het hierboven
door mij gegeven antwoord op een vergelijkbare vraag van leden van de SP-fractie.
De aan het woord zijnde leden informeerden tenslotte op welke wijze de voordelen
verbonden aan telepleiten worden uitgebreid. Inzake telehoren is een wetsvoorstel
in consultatie gegeven; de ontvangen adviezen zijn verwerkt en het wetsvoorstel
wordt naar verwachting in mei om advies aan de Raad van State voorgelegd.
Het streven is om het wetsvoorstel deze zomer bij de Tweede Kamer in te dienen.Het verheugt mij dat de leden van de fractie van de ChristenUnie onderschreven
dat in een groot aantal gevallen aanstonds duidelijk kan zijn dat vrijlating
voorlopig niet aan de orde kan zijn, en een bevel gevangenhouding voor negentig
dagen in één keer in de rede kan liggen. Zij refereerden aan
het advies van de Raad van State, waarin is geadviseerd in de memorie van
toelichting uitdrukkelijk te vermelden dat de officier van justitie een vordering
gevangenhouding voor negentig dagen zal dienen te motiveren. Daaraan is, zo
is in het Nader rapport aangegeven, tegemoetgekomen (vgl. memorie van toelichting,
p. 5). De Raad van State heeft niet verzocht om het wettelijk vastleggen van
een verplichting om de vordering in deze te motiveren, en dat acht ik ook
niet noodzakelijk of gewenst. Het Wetboek van Strafvordering geeft de officier
van justitie op tal van plaatsen de mogelijkheid vorderingen te doen die,
willen zij de rechter overtuigen, adequaat toegelicht zullen moeten worden,
zonder dat zulks expliciet is bepaald.De aan het woord zijnde leden achtten het mogelijk dat bij aanvaarding
van het wetsvoorstel mogelijk vaker opheffings- en schorsingsverzoeken
zullen worden gedaan. Zij wilden weten of dergelijke verzoeken niet ontvankelijk
kunnen worden verklaard, bijvoorbeeld omdat de motivering niet wezenlijk verschilt
van die van een voorgaand verzoek. Dat is niet het geval; dergelijke verzoeken
kunnen echter wel zonder veel omslag afgewezen worden. De grootste werklast
vloeit bij dergelijke verzoeken uit verplichtingen tot het horen van de verdachte
voort; die verplichtingen worden door het wetsvoorstel beperkt.De leden van de fractie van de ChristenUnie gaven aan enige aarzeling
te hebben bij het mogelijk maken van bevelen gevangenhouding voor negentig
dagen bij jeugdigen. Zij meenden dat de mogelijkheid volwassenenstrafrecht
toe te passen bij jeugdigen van zestien jaar en ouder ook tot de conclusie
kan leiden dat alleen in dat geval een gevangenhouding van negentig dagen
in één keer kan worden bevolen. Deze suggestie stuit echter
reeds af op het gegeven dat ten tijde van het bevel gevangenhouding
nog geenszins duidelijk is welk strafregime, bij bewezenverklaring, toegepast
zal worden. Mede in het licht van artikel 6 EVRM acht ik het ook ongewenst,
bij beslissingen in het kader van de voorlopige hechtenis een voorschot op
de keuze van het strafregime te nemen. Daarbij kan ook bij toepassing van
het strafregime voor minderjarigen een straf in de rede liggen die de negentig
dagen verre overschrijdt (vgl. artikel 77i Sv).De aan het woord zijnde leden meenden dat de voorgestelde wijziging van
artikel 180 Sv vergezeld gaat van een betrekkelijk vrijblijvende interpretatie
van deze bepaling. Ik hoop dat door mijn uiteenzetting in deze nota naar aanleiding
van het verslag over deze bepaling haar beoogde toepassing is verduidelijkt.
De gedachte dat het voorgestelde eerste lid net zo goed geschrapt kan worden,
en dat volstaan zou kunnen worden met het tweede lid, gaat er van uit dat
beide leden min of meer los van elkaar staan. Beoogd is een interpretatie
waarbij beide leden min of meer in elkaars verlengde liggen: het eerste lid
legt een (tweedelijns) taak bij de rechter-commissaris, die tot toepassing
van de bevoegdheden in het tweede lid (en andere bevoegdheden) kan leiden.
Het tweede lid kan zo bezien niet zonder het eerste lid.Voorlopige hechtenis na het vonnis in eerste aanlegDe leden van de SP-fractie wilden graag nader toegelicht zien waarom artikel
282 Sv in artikel 415 Sv van overeenkomstige toepassing wordt verklaard. Artikel
282 Sv schrijft voor het geval de verdachte in voorlopige hechtenis zit voor
dat de rechtbank, als zij het onderzoek op de zitting schorst, de termijn
op niet meer dan een maand stelt, behoudens klemmende redenen, in welk geval
het maximum drie maanden bedraagt. De ratio van deze regeling is, dat bij
voorlopig gehechten spoed moet worden betracht met de berechting, en aantal
en duur van schorsingen beperkt dienen te blijven. Die ratio doet zich bij
berechting in appel eveneens voor, zodat er dan ook geen reden is artikel
282 Sv in appel niet van toepassing te doen zijn.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29253-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl