Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006; Verslag wetgevingsoverleg op 28 november 2005 over het cultuurdeel van de OCW-begroting 2006
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VIII, nr. 146

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

08-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VIII nr. 146

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 244 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006nr. 146VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 1 december 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 28 november 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris
Van der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het cultuurdeel van de OCW-begroting 2006.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,AptrootDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De Kler Stenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschapMaandag 28 november 2005 10.00 uurDe voorzitter: AptrootTegenwoordig zijn 9 leden der Kamer, te weten:Aptroot, Brinkel, Dittrich, Halsema, Kraneveldt, Leerdam, Nijs, Vergeer
en Van der Vlies,en mevrouw Van der Laan, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Aan de orde is de behandeling van:het cultuurdeel
van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (30300-VIII);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Van der Laan, d.d. 14 april 2005 inzake aankoop kerncollectie van de
Bibliotheca Philosophica Hermetica (29800-VIII, nr. 196);de brief
van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan,
d.d. 8 juli 2005 inzake selectie van rijksarchieven (29800-VIII, nr.
248);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, Van der Laan, en de staatssecretaris van Financiën, Wijn,
d.d. 12 juli 2005 inzake Filmstimuleringsbeleid (25434, nr. 24);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Van der Laan, d.d. 15 september 2005 inzake Orkesten; uitvoering amendement
Dittrich (28989, nr. 21);de brief van de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 1 juli 2005 inzake
Rijkscollectiebeheer (27470, nr. 2);de brief van de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 11 augustus
2005 inzake herzien verantwoordingsmodel voormalige rijksmusea (29800-VIII,
nr. 253);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 7 oktober 2005 inzake het Tweede deel
van het advies Erfgoedselectiebeleid (29314, nr. 18);de brief
van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan,
d.d. 13 oktober 2005 inzake de reactie OCW op aanbevelingen van de Ambtelijke
Commissie Toezicht II (27831, nr. 14);de brief van de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 18 oktober 2005
inzake het Verslag van de Rijksarchiefinspectie (30300-VIII, nr. 41);de brief van de Raad voor Cultuur, d.d. 16 juni 2005, over het
advies van de Raad voor Cultuur over de ondersteuningsstructuur cultuursector
(OCW0500609);de brief van de Raad voor Cultuur, d.d. 13 juli
2005, over het aanvullend advies van de Raad voor Cultuur over de ondersteuningsstructuur
cultuursector (OCW0500723);de brief van de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 23 augustus 2005
inzake Ondersteuningsstructuur cultuur (28989, nr. 19);de brief
van de Raad voor Cultuur, d.d. 29 oktober 2004, over het Jaarverslag
2003 Raad voor Cultuur (OCW0401198);de brief van de Raad voor
Cultuur, d.d. 25 maart 2005, over de Toekomst van de Cultuurnotasystematiek
(OCW0500319);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, Van der Laan, d.d. 16 september 2005 inzake "Verschil
maken": Herijking cultuurnotasystematiek (28989, nr. 22).De voorzitter:Ik open de vergadering en heet u allen welkom.Wij spreken vandaag over het cultuurdeel van de begroting van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap. De spreektijden bedragen 20 minuten voor de grootste
fracties en 15 minuten voor de andere fracties, voor de eerste en tweede termijn
samen. Mevrouw Halsema heeft laten weten dat zij helaas om 15.00 uur weg moet.
De herijking van de cultuurnotasystematiek vormt een apart onderdeel, maar
wordt in één keer samen met de begroting behandeld.Het woord is aan de heer Leerdam.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. In het legendarische nummer Trench town rock zong Bob Marley:
one good thing about music, when it hits you feel no pain. Dat is de kracht
van kunst. Kunst schudt je door elkaar, zonder je pijn te doen. Kunst grijpt
je, zonder je aan te raken. Kunst brengt vanzelfsprekendheden aan het wankelen.
Zo brachten Bob Marley's muziek en teksten emancipatie en trots voor velen
in de Caraïben en daarbuiten; door mensen vol in het gezicht te slaan
zonder dat het pijn doet. Bob Marley wist zwart en wit, jong en oud in heel de wereld te laten genieten van zijn kunsten. Hij heeft overal in de
wereld troost, blijdschap en hoop gebracht. Kunst brengt mensen samen en overstijgt
verschillen, zonder ze te negeren. Dat is de kracht van kunst.Bob Marley is tevens het bewijs dat de mooiste kunst overal kan ontstaan.
Opgegroeid in de sloppenwijken van een ontwikkelingsland, werd hij één
van de grootste sterren van de twintigste eeuw. Bob Marley kwam bovendrijven
doordat zijn talenten door de juiste mensen op het juiste moment werden erkend
en herkend. Evenzo zijn er veel talenten in de Nederlandse wijken en buurten,
die herkend moeten worden en die een steuntje in de rug nodig hebben. Wij
willen daarom onder andere meer ruimte en mogelijkheden voor nieuwe Nederlanders
en jongeren. De oogkleppen moeten af. De beste initiatieven, die het best
onze veranderende maatschappij in heel haar diverse pracht tonen, komen vaak
van onderaf. Dit talent moet wel erkend en herkend worden, en er moeten voldoende
middelen zijn om de talenten te kunnen laten bloeien. In het kader hiervan
vraag ik mij af waar de diversiteitsnota blijft waar de Kamer al zo lang op
wacht.Omdat zoveel mooie kunst op onverwachte plekken ontstaat en omdat er geen
top is zonder basis en geen boom zonder wortels, pleit de PvdA-fractie voor
meer waardering en steun vanuit de politiek voor de amateurkunst. De zes miljoen
liefhebbers die voor de verankering van de kunst in de maatschappij zorgen,
verdienen de begeleiding die zij wensen en voldoende financiële ondersteuning.
Als gevolg van de cultuurnotasystematiek lopen nieuwe initiatieven naar het
oordeel van de PvdA-fractie te vaak vast in een subsidiesysteem dat weinig
dynamisch is. Wij zijn blij dat de staatssecretaris een poging heeft gewaagd
om een nieuwe cultuurnotasystematiek te ontwerpen. De PvdA-fractie pleit al
langer voor herziening, en meent dat de politiek verder van de uiteindelijke
subsidieverdeling af moet staan en zich meer moet buigen over de hoofdlijnen.
Wij zijn blij dat de regering deze visie deelt en inziet dat er meer differentiatie
in procedures voor subsidieaanvragen moet komen. Ondanks de prijzenswaardige
doelstellingen lijkt de nieuwe cultuurnotasystematiek voornamelijk op bureaucratische
gronden te zijn geschreven. Zo zijn er veel meer subsidiebevoegdheden bij
de fondsen gelegd. Wat is hiervoor de inhoudelijke verklaring van de staatssecretaris?
Kan zij uitleggen waarom dit in de kunst- en cultuurwereld overkomt als het
verschuiven van problemen? Daarnaast komt de verdeling van het kunst- en cultuuraanbod
in drie categorieën op ons vrij willekeurig over. Het lijkt wel op technocratische
oppotplicht. Een andere bureaucratische oplossing uit de toverhoed van de
staatssecretaris is, dat de amateurkunst één entiteit moet worden.
De dynamiek tussen amateurkunst en professionele kunst loopt zo gevaar. Het
nut van dit besluit voor de kunsten is onduidelijk. Het lijkt wederom slechts
een papieren oplossing. Als de staatssecretaris het anders ziet, hoor ik het
graag.Waarom staan alleen de orkesten in de zogenaamde A-categorie? Waarom vallen
onder de podiumkunsten bijvoorbeeld niet instellingen als de Toneelgroep Amsterdam
en het Nationaal Toneel, en, uit de danswereld, het Nederlands Danstheater,
het Nationaal Ballet en de Operastichting? Hoe staat het met de rijksmusea,
het Stedelijk Museum, een van onze eigen musea voor "modern art",
en met het Landelijk Centrum voor Amateurkunst? Ik snap het niet helemaal. De systematiek kan niet worden veranderd zonder de vraag te stellen wat
kunst en cultuur voor de samenleving betekenen. Het bureaucratisch schrijven
dat nu voor ons ligt, lijkt niet geboren uit liefde voor de kunsten. Een kunstbeleid
zonder hart klopt niet.Dan kom ik nu op de visie van mijn fractie op het internationaal cultuurbeleid. "His
Holiness", zoals Bob Marley vaak eerbiedig werd genoemd, heeft met zijn
muziek Jamaica op de kaart gezet. Nederland heeft de reputatie een creatief
land te zijn. Via kunst en cultuur kan Nederland die reputatie voortzetten
en uitbouwen, wat direct positieve gevolgen heeft voor het toerisme en voor
onze economie. Zo heeft de grote reputatie van Rem Koolhaas een uitstralingseffect
op de hele Nederlandse architectuur. Er is voldoende talent om trots op te
zijn. De jongens van Bureau NL uit Amsterdam hebben laatst een Europese aanmoedigingsprijs
gekregen. Wat doet de Nederlandse regering om dit soort talenten de kans te
geven zich in het buitenland te profileren? Ik vind het zorgwekkend dat het
budget voor internationaal cultuurbeleid achteruit gaat en dat bijvoorbeeld
de subsidie voor beginnende bands wordt afgeschaft. Dit veroorzaakt een verminderde
zichtbaarheid van onze talenten. Internationale culturele instellingen laten
kunstenaars in aanraking komen met andere ideeën en andere invalshoeken,
wat het niveau van onze kunst doet verbeteren. Is de staatssecretaris zich
bewust van het belang van internationaal cultuurbeleid en van de enorme kansen
die het biedt? Wat gaat zij doen om het budget veilig te stellen?Een ander punt dat ik wil aanstippen, is de cultuureducatie. Mijn fractie
gelooft dat cultuureducatie de basis vormt voor het behoud van kunst en cultuur
in de toekomst. Velen zullen dit met ons eens zijn, maar in de praktijk krijgt
dit onderwerp niet de aandacht die het verdient. Wij geven er niet meer dan € 0,13
per hoofd van de bevolking aan uit. Ter vergelijking: in Frankrijk is dat € 0,23.
Deelt de staatssecretaris de visie van de PvdA dat cultuureducatie een van
de kerndoelen van het onderwijs is?Een andere manier waarop wij zo veel mogelijk mensen willen laten genieten
van, en confronteren met kunst is door staatsmusea één dag in
de week gratis toegankelijk te maken. Ik weet dat de staatssecretaris hierover
kritisch is, maar in Groot-Brittannië zijn alle staatsmusea gratis. Het
blijkt dat een groot deel van de bezoekers daar mensen zijn die anders niet
in aanraking met dit deel van het cultuuraanbod zouden komen.Aansluitend hierop breek ik een lans voor het behoud van ons cultureel
erfgoed. "In this great future, you can't forget your past".De heerDittrich(D66)Wij hebben onder staatssecretaris Van der Ploeg wel eens het voorstel
gedaan om musea één of meerdere dagen gratis toegankelijk te
maken. Toen was het argument daartegen dat dit heel veel geld zou kosten en
dat het niet per definitie zou leiden tot een breder publiek, dat blijvend
naar musea gaat. Daarop is de discussie destijds blijven steken. Begrijp ik
het nu goed dat u aanleiding hebt om te denken dat de situatie nu anders is?
Dit voorstel kost natuurlijk vrij veel geld. Waar wilt u dat vandaan halen?De heerLeerdam(PvdA)Private partijen staan naar ik verwacht best te trappelen voor dit idee.
Ook in de Verenigde Staten is dat het geval. In The Bronx en in Queens
zijn musea verhuisd vanwege een verbouwing en bleken veel mensen uit de buurt
erheen te gaan, op plaatsen waar voordien mensen helemaal niet naar een museum
voor moderne kunst gingen. De museumwinkels verkopen veel beter als er meer
mensen naar musea gaan, waardoor de inkomsten stijgen. Daarmee blijven de
inkomsten ook in balans. Vorig jaar hebben wij ook al bepleit dat publiek
en privaat geld veel meer samen zouden moeten optrekken. Zeker bij musea moeten
wij dit sterk onderstrepen.De heerDittrich(D66)U wilt dus niet een deel uit de cultuurbegroting halen om dit hiervoor
te reserveren? Ziet u andere oplossingen?De heerLeerdam(PvdA)Ik zie dat er hier en daar gaten zijn, bijvoorbeeld in de filmsector,
die niet worden gebruikt. Laten wij die gelden dan op een andere manier inzetten.De heerBrinkel(CDA)Ik heb goed naar de heer Leerdam geluisterd, die ik hoor spreken van staatsmusea.
Nu zijn de voormalige rijksmusea een aantal jaren geleden geprivatiseerd.
Begrijp ik nu dat de heer Leerdam die musea opnieuw tot staatsmusea wil "verheffen"?
Is het niet goed dat geprivatiseerde musea zelf de prijzen vaststellen die
zij berekenen aan bezoekers, en dus zelf de keuze kunnen maken of zij een
dag gratis open willen zijn of niet?De heerLeerdam(PvdA)Dat kunnen zij zeker zelf bepalen. De vrijheid om te werven om te zorgen
dat er meer mensen naar het museum komen moet er natuurlijk zijn. Wij kunnen
dit echter wel stimuleren.De heerBrinkel(CDA)U doet dus slechts een aanbeveling aan de geprivatiseerde rijksmusea?De heerLeerdam(PvdA)Jazeker.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik ben blij met het voorstel van de PvdA. Ik meen mij ook te herinneren
uit vroegere debatten dat daarmee een potentiële Kamermeerderheid is
ontstaan om musea één dag gratis toegankelijk te maken. De VVD
heeft zich hierover ook nog wel eens positief uitgelaten. Als dat nu nog zo
is, moet het mogelijk zijn om hierin stappen te zetten. Ik hoorde de heer
Leerdam zeggen dat er niet-bestede gelden in de filmsector zijn, waaruit wij
dit zouden kunnen financieren. Dat lijkt mij sterk.De heerLeerdam(PvdA)Wij weten dat er bij bijvoorbeeld bij de Film-CV gelden overblijven. Ik
heb film gezegd, maar ik bedoelde Film-CV. Mocht het niet lukken, dan moeten
wij in overleg met de Kamer en de staatssecretaris bezien waar wij die middelen
vandaan kunnen halen.De heerDittrich(D66)De Film-CV is nu genoemd, maar ik begrijp dat die jaarlijks moet worden
bezien. Dat zijn incidentele gelden. Als de heer Leerdam musea elk jaar gratis
een dag of meerdere dagen in de week open wil hebben, moet hij structureel
geld zien te krijgen. Hoe lost men het dan op?De heerLeerdam(PvdA)Als de bezoekersaantallen zullen stijgen, zullen de inkomsten van de musea
sowieso stijgen. Ik meen dat er ook inkomsten zullen zijn uit de winkeltjes
die de musea openstellen. Wij hebben ook begrepen dat de private sectoren
hebben aangegeven graag met de staatssecretaris te willen overleggen. Zij
vinden het ook een goed plan en hebben aangegeven dat zij daarvoor eveneens
middelen ter beschikking willen stellen. Uiteindelijk kunnen wij er dan voor
zorgen dat het meer samenwerken van publiek en privaat geld, waarvoor wij
hier hebben gepleit, zal kunnen plaatsvinden.MevrouwNijs(VVD)Ik zal hierop in mijn eigen bijdrage uitgebreid terugkomen. Waarom gaat
de heer Leerdam niet verder dan die ene dag? Wij betalen allemaal belasting
voor de grote rijksmusea, zij vormen ons cultureel erfgoed. Nederland heeft
toch een beetje last met de vraag wie wij zijn, wat onze geschiedenis is,
wat onze identiteit is. Ik zou het geweldig vinden als alle Nederlanders gratis
naar de musea zouden kunnen. Dat lijkt heel groot, maar dat valt eigenlijk
wel mee. Er zijn nu al 428 musea waar men gratis heen kan met de Museumkaart.
Daar horen deze grote musea ook bij. Zij kunnen het binnen hun bedrijfsvoering
oppakken. Vindt de heer Leerdam het niet een beter idee om wat grotere stappen
te zetten?De heerLeerdam(PvdA)Wij zijn niet voor die grotere stappen. Wij vinden het veel handige om
klein te beginnen. Ten eerste denk ik dat men de organisatie daarvan niet
voor elkaar zal krijgen en ten tweede ben ik ervoor om eerst te kijken hoe
het loopt met één dag in de week. Als het een succes mocht zijn,
kan men het verder uitbreiden. Ik denk dat men dat stapsgewijs kan doen.MevrouwKraneveldt(LPF)De PvdA-fractie maakt een onderscheid tussen enerzijds kwetsbare kunst
en anderzijds zelfredzamere kunst. Bij het plan om de musea open te stellen,
zullen dit meestal de musea zijn die dit kunnen hebben en die al een hogere
zelfredzaamheid hebben. Zou dit plan niet averechts kunnen werken voor de
kwetsbaardere groep, die niet die grote toestroom heeft? Bestaat de kans niet
dat de grote massa juist naar al die standaardmusea zal gaan waar zij wellicht
toch al een beetje komt en dat juist op die kwetsbaardere, meer bijzondere
kunst helemaal niemand meer afkomt.De heerLeerdam(PvdA)Ik denk het niet. Ik denk dat het heel belangrijk is dat ook die kwetsbare
kunst beter wordt gemarket. Heel veel musea denken niet genoeg na over hoe
zij hun marketingplannen verder moeten uitbreiden. Ik vind dat zij zich daarop
veel meer moeten richten, waardoor men veel meer toestroom krijgt. Ik vind
dat daar nog een slag te slaan is en dat wij ons heel goed moeten realiseren
dat wij in een andere tijd leven, waarin marketing en fondsenwerving onderdeel
moeten zijn van het beleid van de musea. Dat geldt trouwens voor alle kunstinstellingen.
Het is heel belangrijk dat mensen die switch maken in hun hoofd, maar ook
in hun beleid en in hun visie. Als je dat niet doet, zal het nooit goed lopen
en dat geldt vooral voor de bijzondere kunsten.Ik wil graag een lans breken voor het behoud van ons cultureel erfgoed. "In
this great future, you can't forget your past." Ik pleit
ervoor dat het geld dat niet is besteed via de Film-CV behouden blijft voor
kunst en cultuur en wordt besteed aan het redden van het Nederlands audiovisueel
erfgoed. Daarnaast wil ik de garantie van de staatssecretaris dat het traject
van de kanjermonumenten succesvol wordt afgerond.Het kwam mij ter ore dat de Kamer onvolledig is ingelicht over de vermiste
kunstwerken uit onze rijkscollectie. In het verleden moest er iedere keer
een voorziening worden getroffen om de kunstwerken terug te kopen. Hoe zit
dat precies? Kan de staatssecretaris dit uitleggen? Uit welk budget betaalt
zij dit?De heerBrinkel(CDA)Ik begrijp dat de heer Leerdam de vermiste kunstwerken belangrijk vindt.
Op 27 oktober was er een algemeen overleg gepland over dit onderwerp,
waar het plan van aanpak van de staatssecretaris aan de orde zou komen. Wij
hadden graag met de staatssecretaris gesproken, maar de heer Leerdam was een
van de mensen die het overleg niet nodig vonden. Waarom vindt hij dit punt
nu ineens zo urgent?De heerLeerdam(PvdA)Op dat moment was de informatie nog niet volledig. Wij hebben gewacht
tot alle informatie binnen was en daarom stellen wij het onderwerp nu pas
aan de orde.De heerBrinkel(CDA)Het plan van aanpak van de staatssecretaris was duidelijk. Het was een
goed aanknopingspunt voor dit soort terecht kritische vragen.De heerLeerdam(PvdA)En daarom doe ik dat nu.Ik ben begonnen met Bob Marley. Hij zegt: "One love, one life, let's
get together and feel alright." Laten wij er in ieder geval voor zorgen
dat de zaken op een positieve manier tot een einde worden gebracht.MevrouwHalsema(GroenLinks)Het verbaast mij dat de heer Leerdam al klaar is. Ik heb met belangstelling
het plan van de PvdA-fractie gelezen en had daarvan nu meer verwacht. Vooral
de voorstellen rond de arts council zijn interessant. Is de PvdA-fractie van
plan om bij de beoordeling van de cultuurnotasystematiek haar eigen plan als
een alternatief te presenteren?De heerLeerdam(PvdA)Dat is niet het geval. Er stonden zoveel onderwerpen op de agenda, dat
wij het bewust kort en krachtig hebben gehouden. Als de staatssecretaris heeft
geantwoord op onze vragen, kunnen wij inhoudelijk verder gaan.MevrouwHalsema(GroenLinks)Gaat de PvdA-fractie akkoord met de herziening van de cultuurnotasystematiek
die de staatssecretaris heeft voorgesteld, of wil zij een alternatief en hoe
ziet dat er dan uit?De heerLeerdam(PvdA)Wij denken zeker aan een paar alternatieven en daarom willen wij de staatssecretaris
eerst de mogelijkheid geven om te reageren op de cultuurnotasystematiek. Wij
hebben daar enkele vragen over gesteld. Ik herhaal dat wij de staatssecretaris
eerst de gelegenheid willen geven om daarop in te gaan. Vervolgens kunnen
wij dat verder doorzagen.De heerDittrich(D66)Dit antwoord begrijp ik niet. U hebt een op zichzelf heel aardige nota
gemaakt en die heb ik met belangstelling gelezen. Toch wekt die nota de indruk
dat u een heel ander alternatief hebt. U zegt nu dat u eerst de reactie van
de staatssecretaris wilt horen, maar u kent de plannen van de staatssecretaris
al. Nu is dus het moment dat u in die plannen fundamentele wijzigingen aanbrengt.
Als u dat niet doet, gaat u akkoord met het beleid van de staatssecretaris.De heerLeerdam(PvdA)Dat heb ik helemaal niet gezegd. Wij hebben vragen aan de staatssecretaris
gesteld. Daar is dit overleg voor. Wij willen dan ook graag eerst de antwoorden
vernemen op de vragen die de fractie van de Partij van de Arbeid heeft gesteld.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik wil toch graag een verdediging van de arts council hebben, zoals de
Partij van de Arbeid die bepleit heeft in het inderdaad aardige discussiestuk.
Ik wil namelijk de mogelijkheid hebben om mij daar al dan niet bij aan te
sluiten. Dat kan ik niet, als u uw plan niet uit de doeken doet.De heerLeerdam(PvdA)U moet nog even wachten.De heerDittrich(D66)De heer Leerdam moet er nu op terugkomen, want in de tweede termijn is
het te laat.De heerLeerdam(PvdA)Wij hebben de staatssecretaris enkele vragen gesteld en daar kunnen wij
zo op doorgaan.De heerBrinkel(CDA)Voorzitter. Ik beperk mij tot proza. Ik ga dus niet zingen. De stad Siena
kende in de Middeleeuwen een stormachtige groei, doordat mensen uit vele delen
van het land naar de stad trokken. Het stadsbestuur was overtuigd van de noodzaak
van sociale samenhang. Op vele manieren trachtte het de waarde tot uitdrukking
te brengen die de bevolking in de stad Siena samenbond. Een van de mooiste
voorbeelden van die pogingen is te vinden in het Palazzo Publico, en wel in
de vergaderzaal van het stadsbestuur. Daar bevinden zich schitterende fresco's,
met name van Ambrosio Lorenzetti, die de allegorie van de goede en de slechte
regering uitbeelden. Nog steeds vormen die fresco's inspirerende voorbeelden
van de wijze waarop kunst een publieke functie vervult.De kracht van cultuur ligt in het innovatieve en creatieve vermogen, in
het vormgeven van het aanzien van ons land, in het samenbindend vermogen,
in de verworvenheden van ons verleden en in andere manieren van kijken, in
het ter discussie stellen van zekerheden, alsook in het steeds opnieuw ijken
van waarden, zo staat het in de beleidsbrief, meer dan de som. Daaraan kan
worden toegevoegd: in het ontroeren door schoonheidsbeleving en in het ontplooien
van kunstzinnige vermogens van mensen.Daarvoor de voorwaarden scheppen, is een taak van de politiek. Vertrekpunt
daarbij zijn de mensen die professioneel of als liefhebber kunst beoefenen
en de mensen die van kunst genieten. Daar is allereerst vrije ruimte voor
nodig in de samenleving. Die ruimte wordt in Nederland voluit genomen: in
kleinkunst en cabaret, in musicals van internationale allure, in proza en
poëzie, in schilderkunst en orkesten, in architectuur. Waar kunst het
niet op eigen kracht kan, springt de overheid subsidiair bij. Uiteraard stelt
zij daarbij ambachtelijke kwaliteitseisen, waarover zij het oordeel aan deskundigen
overlaat. Voorts bevordert de overheid dat deze kunst- en cultuurbeleving
voor zo veel mogelijk mensen toegankelijk is. Samen vormen deze drie invalshoeken
in de politieke overtuiging van mijn partij, subsidiariteit, kwaliteit en
toegankelijkheid, het door de overheid te behartigen publieke belang.Wanneer de overheid opdrachtgever is van kunst en cultuur of wanneer zij
beheerder is van publieke ruimte, stelt zij terecht zelf eisen, niet alleen
aan de ambachtelijke kwaliteit, maar ook aan de door het kunstwerk bewerkstelligde
ervaringen bij het publiek. Te veel en te snel wordt het adagium van een negentiende-eeuwse
liberaal in het geweer gebracht. In de beantwoording van de feitelijke vragen
bij de begroting zegt de staatssecretaris dat de overheid, wanneer zij zelf
opdrachtgever is, verantwoordelijk is voor de te maken keuzen. Dat boeit mij.
Wat zou de staatssecretaris hebben gedaan, als het onder haar verantwoordelijkheid
viel, met het beeld van Santa Claus door McCarthy, dat nu in Rotterdam besmuikt
op een binnenpleintje is gezet?Na deze algemene opmerkingen kom ik bij een punt dat het CDA bijzonder
ter harte gaat, te weten de amateurkunst. Amateurkunstbeoefening is een ingrediënt
van sociale samenhang. Het doet recht aan mensen die zich kunnen en willen
uitdrukken en het geeft betekenis aan hun leven. Amateurkunstbeoefening levert
een enorme bijdrage aan het draagvlak voor professionele kunst. 45%
van het theaterbezoek in Rotterdam betrof amateurtheater. Voor het Wereldmuziekconcours
in Kerkrade, allemaal amateurs, zijn 140.000 kaarten verkocht. Ik wijs op
de plannen van Windkracht 6, een project dat uit is op vernieuwing van het
verenigingsleven. Ik vraag de aandacht van de staatssecretaris daarvoor.Tot teleurstelling van mijn fractie en van vele amateurkunstbeoefenaars
noemt de staatssecretaris in de cultuurbegroting de amateurkunst niet. Waarom
eigenlijk niet, als het zo belangrijk is? In het cultuurbeleid van Vlaanderen
gaat veel aandacht uit naar amateurkunstbeoefening. Het draagvlak voor het
cultuurbeleid is daar veel groter dan hier. Wil de staatssecretaris leren
van de ervaringen van onze taalgenoten? Welke conclusies trekt zij daaruit?De CDA-fractie staat voor een beleid dat de amateurkunstbeoefening nauwer
in contact brengt met de professionals in toneel, in muziek en in beeldende
kunst. Vorig jaar is een amendement van mijn collega Van Vroonhoven en mevrouw
Kraneveldt aangenomen dat vroeg € 300.000 vrij te maken om jonge
professionele musici te laten werken met amateur-muziekgezelschappen. Hoe
voert de staatssecretaris dit amendement uit?De CDA-fractie hamert voortdurend op het belang van regionale spreiding:
spreiding zodat het cultuurbeleid niet alleen een beperkte groep in de Randstad
bedient, maar ook spreiding vanuit het bewustzijn dat in het noorden, het
oosten en het zuiden van ons land een rijk cultureel leven plaatsvindt. Wij
weten ons daarin trouwens gesteund door de staatssecretaris. Die spreiding
is vastgelegd in de lopende Cultuurnota. Een goede manier om de toegankelijkheid
van cultuur te vergroten naar de regio's is de invoering van de aanwijzing
van een jaarlijkse culturele hoofdstad van Nederland. In Europa gebeurt dat
ook. Dit jaar bijvoorbeeld is de stad Cork culturele hoofdstad van Europa.
Zo'n uitverkiezing is een enorme steun in de rug voor een stad of voor een
regio, voor het culturele leven, voor de economie, voor het toerisme en voor
de recreatie. Het is een enorme steun in de rug voor museumtentoonstellingen,
voor theatergezelschappen, voor culturele routes door een stad en voor dweilbandjes
en -orkesten. Mijn fractie stelt zich voor dat zoiets ook in ons land kan
worden opgezet in een samenwerking van gemeenten, provincies en het Rijk.
Graag horen wij van de staatssecretaris of zij dit idee steunt en of zij samen
met provincies en gemeenten plannen in die richting wil ontwikkelen.De kracht van cultuur ligt in haar samenbindend vermogen. Het voorbeeld
van de stad Siena laat dat zien. Mijn fractievoorzitter heeft met die van
de VVD en de SP bij de algemene beschouwingen gepleit voor een nationaal historisch
museum: een museum dat bijdraagt aan het bevorderen en het onderhouden van
de nationale samenhang, een historisch museum dat aansluit bij het streven
om een canon vast te stellen van gedeelde waarden en gedeelde kennis over
onze geschiedenis, cultuur en samenleving. Er circuleren allerlei plannen
over een museum, een centrum voor de democratie, een mediterraan huis en wat
niet al. Aan die onduidelijkheid moet een einde komen.MevrouwHalsema(GroenLinks)De heer Brinkel verbindt een nationaal museum aan een nationale canon
waarin de geschiedenis van Nederland wordt vastgelegd. Is hij echt van mening
dat in één museum dé Nederlandse geschiedenis haar uitdrukking
moet gaan krijgen en daarmee ook min of meer gestold moet gaan raken?De heerBrinkel(CDA)Deze vraag wordt aan een historicus gesteld; ik zal mijn best doen om
me in te houden. Het aanreiken van een canon van de Nederlandse geschiedenis
staat gelijk aan het aanreiken van een focus, een verhaal waarover debat mogelijk
is. Het laatste verhaal, het laatste debat, de laatste geschiedenis van Nederland
wordt natuurlijk nooit geschreven; er is een voortdurend debat, een voortdurende
discussie. Een nationale canon, een nationaal museum kan een plaats bieden
waar het debat gevoerd, voortgezet en verder ontwikkeld kan worden. Dat is
de waarde van zo'n canon en museum. Het biedt een focus waarop het debat zich
kan richten. Ik zie niet dat een dergelijk museum of een dergelijke canon
zou moeten leiden tot een gestolde Nederlandse geschiedenis. Integendeel.
Ik kom uit een rooms-katholieke traditie die zelf eigen opvattingen en visies
heeft moeten inbrengen over de Nederlandse geschiedenis om daarmee een eigen
plek in deze samenleving te bevechten. Ik ben een groot voorstander van een
voortgezet debat. Zo'n museum is daar een schitterende plaats voor. Ik dank
u voor de interruptie!Ik zei dat er verschillende plannen waren, en dat daar veel onduidelijkheid
over bestaat. De fractie van het CDA wil graag dat er aan die onduidelijkheid
een einde komt en is een voorstander van een nationaal historisch museum zoals
dat bedoeld en ingebracht is door de heren Verhagen, Van Aartsen en Marijnissen.
De fractie hoopt dat de staatssecretaris namens de regering dezelfde ambitie
heeft en ontvangt graag een notitie waarin de plannen voor dat museum worden
uitgewerkt en waarin een tijdpad staat aangegeven.Ook een vertrouwde en waardevolle omgeving draagt bij aan een betrokken
samenleving. De fractie van het CDA juicht het van harte toe dat de regering
100 mln. extra heeft ingezet om de achterstanden bij de restauratie van monumenten
weg te werken. Dat maakt het mogelijk om kanjers als kasteel De
Haar, de Sint Jan of de Pieterskerk in Leiden te behouden. Maar ondanks die
stevige impuls lijkt er meer nodig. Verschillende provincies, bijvoorbeeld
Overijssel, hebben Den Haag laten weten dat zij bang zijn dat er geen geld
meer zal zijn voor het restaureren van andere monumenten, bijvoorbeeld de
Lebuïnus of andere monumentale kerkgebouwen die later in het Brim zullen
instromen. Wij houden de staatssecretaris aan de uitvoering van de moties-Van
Vroonhoven-Kok die vorig jaar zijn aangenomen.De motie over de kanjermonumenten wordt uitgevoerd, waarvoor dank, maar
de Kamer sprak zich ook uit over de wens dat er zekerheid komt over de beschikbare
middelen voor het wegwerken van restauratieachterstanden. De staatssecretaris
heeft aangegeven dat zij zich daarvoor wil inzetten. Zij spreekt van "een
of enkele injecties van extra middelen". In welke orde van grootte moeten
wij die injecties zien? In het begrotingsonderzoek van 16 november heeft
zij aangekondigd dat er nadere informatie over zal komen. Naar de mening van
de CDA-fractie kan de Brim-regeling pas van kracht worden als de staatssecretaris
zichtbaar heeft gemaakt dat er een verantwoorde voorziening is getroffen om
de verdere achterstanden weg te werken. Wij horen te veel klachten over bureaucratische
rompslomp voor de beheerders en eigenaars van monumenten. Ik noem het voorbeeld
van de St. Bavo in Haarlem, een eeuwenoude kerk waar normaal 1600 kerkgangers
in kunnen. Het hoofd brandweerpreventie in Haarlem bepaalde vanwege de geringe
vluchtmogelijkheden dat er nog maar maximaal 700 personen in de kerk mochten
komen, mits de deuren tijdens de dienst in geopende stand werden vastgezet.
Anders mochten er maximaal maar 125 personen in. In de kerstnacht –
die komt er weer aan – zouden mensen in een koude en halflege kerk moeten
zitten. Toen de burgemeester er achter kwam en schrok van de krantenkoppen,
heeft hij de beslissing meteen teruggedraaid. Een gebrek aan kennis van de
bijzondere kenmerken van een kerk en het gebruik ervan brengt veel ergernis
en onnodige aanpassingen en kosten met zich mee. Je moet mensen die betrokken
zijn bij de instandhouding, de restauratie en het gewone gebruik van monumenten
niet onnodig dwarszitten met dit soort dingen. De CDA-fractie verwacht een
duidelijk optreden, niet alleen door deze staatssecretaris, maar ook door
de andere betrokken bewindspersonen. Wij nodigen de regering uit, met een
plan van actie te komen.Wat het erfgoedbeheer betreft vragen wij de aandacht van de staatssecretaris
voor de problematiek van de regionale historische centra in Nederland. Ze
hebben te kampen met een verschillende indexering van de huurprijzen door
enerzijds de Rijksgebouwendienst, die de huurprijzen vaststelt, en anderzijds
het ministerie van OCW, dat de huurprijzen vergoedt. Door die uiteenlopende
vaststelling van prijzen hebben ze buiten hun schuld te kampen met een tekort
van € 300.000. Wat gaat de staatssecretaris daaraan doen?Internationaal cultuurbeleid valt onder de ministeries van OCW en van
Buitenlandse Zaken. Tijdens de behandeling van de begroting van Buitenlandse
Zaken heeft mijn collega daarover kort van gedachten gewisseld met staatssecretaris
Nicolaï. Wij begrijpen dat er een notitie komt met voorstellen voor een
verdere ontwikkeling en uitvoering van het internationaal cultuurbeleid. Mijn
fractie vindt dat daarin opnieuw gesproken moet worden over de aanwezigheid
van permanente Nederlandse culturele instituten in landen waarmee wij historische
en culturele banden hebben, waar mogelijk samen met Vlaanderen. Wij hebben
dergelijke instituten in Brussel, Parijs en Jakarta en dat moet ook in andere
landen mogelijk zijn. Wij nodigen de staatssecretaris uit om deze vraag nadrukkelijk
te behandelen.Ik dank de staatssecretaris voor haar voorzet over de systematiek van
de cultuurnota's. Zij heeft de ambitie om het systeem eenduidiger te maken
en meer ruimte te geven aan het cultuurpolitieke debat. De CDA-fractie steunt
haar daarin. Het gaat nu om een schets op hoofdlijnen. Ik zal daarom hier
een paar opmerkingen op hoofdlijnen maken. Een belangrijke rol in de hele
systematiek blijft weggelegd voor de Raad voor Cultuur. De CDA-fractie hecht
veel belang aan een representatieve samenstelling van de raad. Het gaat ons
om een representativiteit met meer dimensies: regionaal, etnisch maar ook
levensbeschouwelijk. Onze samenleving moet zich in al haar verscheidenheid
in de advisering en de beoordeling van de Raad voor Cultuur kunnen herkennen.
Ook regionale belangen moeten door de Raad voor Cultuur worden meegewogen.
Deelt de staatssecretaris deze opvatting en hoe wil zij dat bevorderen?De heerDittrich(D66)Ik heb het woord kwaliteit nog helemaal niet gehoord in de bijdrage van
de heer Brinkel. Bestaat niet het gevaar dat als elke politieke partij haar
eigen criteria gaat toevoegen aan de samenstelling van de Raad voor Cultuur,
er dan een soort politiek correct orgaan zal ontstaan, terwijl dat orgaan
nu juist op basis van kwaliteit en de intrinsieke waarde van kunst en cultuur
adviezen moet geven die sectoroverstijgend zijn? Staat de kwaliteit niet gewoon
voorop? Moet al het andere niet als bijzaak worden gezien?De heerBrinkel(CDA)Het vermogen om kunst op kwaliteit te beoordelen, staat uiteraard voorop.
Dat neemt echter niet weg dat de opvatting over en de beoordeling van kwaliteit
door deskundigen natuurlijk ook wordt ingegeven door subjectieve ervaringen
en opvattingen. Daarvoor willen wij begrip vragen. De samenstelling van de
Raad voor Cultuur is daarop van invloed. Ik geef een voorbeeld. Het Museum
voor Religieuze Kunst in Uden heeft bij de Raad voor Cultuur een aanvraag
ingediend voor instellingssubsidie. Er is nog nooit iemand van de Raad voor
Cultuur bij dat museum langs geweest. Er zijn meer van dat soort regionale
musea en instellingen die met het gevoel leven dat er bij de Raad voor Cultuur
geen belangstelling is voor datgene wat zich buiten de Randstad afspeelt.
Ik kan dat niet controleren en beoordelen, maar ik kan wel vragen voor begrip
voor de problemen waar men daar mee zit. Ik doe dat door te pleiten voor een
Raad voor Cultuur die niet alleen bestaat uit mensen die het vermogen hebben
om op kwaliteit te beoordelen, maar die tegelijkertijd een weerspiegeling
is van de opvattingen en de samenstelling van de Nederlandse samenleving.De heerDittrich(D66)U signaleert het probleem dat er dan niet gewoon een bezoek wordt afgelegd
aan een instelling die een aanvraag heeft ingediend. Misschien moet dat. Ik
kan niet helemaal beoordelen of dat altijd moet, maar laten wij daar even
van uitgaan. U geeft de oplossing om allerlei criteria een rol te laten spelen
bij de samenstelling van de Raad voor Cultuur. Ik vraag mij af
of die oplossing past bij het probleem dat u signaleert.De heerBrinkel(CDA)Ik ben ervan overtuigd dat dit wel het geval is. Nogmaals, het vermogen
om over kwaliteit te oordelen, hoort in de Raad voor Cultuur aanwezig te zijn.
Tegelijkertijd is het ontzettend belangrijk dat er in die Raad voor Cultuur
oog is voor de diversiteit van de culturele uitingen in Nederland en dat er
begrip is voor de verschillende belangen en de wijze waarop de Nederlandse
samenleving is samengesteld. Het is de overtuiging van mijn fractie dat wanneer
de Raad voor Cultuur – meer dan nu ervaren wordt – een afspiegeling
is van de Nederlandse samenleving, dat een bijdrage daaraan kan leveren.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik vind het vanzelfsprekend dat elke publieke instelling representatief
moet zijn voor de Nederlandse samenleving en dat die ook een afspiegeling
hoort te zijn van de mensen die deel uitmaken van de Nederlandse samenleving.
In zoverre ben ik het met de woordvoerder van de CDA-fractie eens. Maar hij
lijkt een stap verder te willen gaan door ook een soort levensbeschouwelijk
criterium te willen introduceren. Daarbij lijkt hij eigenlijk te pleiten voor
een verzuiling van ons cultureel bestel. Het lijkt mij toch nauwelijks de
bedoeling dat wij een katholiek of een moslim laten plaatsnemen in de Raad
voor Cultuur om vervolgens ook de aanwezigheid van moslimkunst of katholieke
kunst te gaan beoordelen.De heerBrinkel(CDA)Daar waar een dominantie is van de grachtengordel in het Nederlandse cultuurbeleid,
is al lang sprake van verzuiling. Ik pleit er juist voor om verzuiling binnen
een beperkte groep tegen te gaan. Om dat soort verzuiling te voorkomen, is
het van belang dat de Raad voor Cultuur oog heeft voor de representativiteit
van de Nederlandse samenleving in al haar verscheidenheid.MevrouwHalsema(GroenLinks)De heer Brinkel formuleert het nu nog scherper. Hij noemt de Raad voor
Cultuur een grachtengordelraad. Wij weten dat hij dat lelijk bedoelt, want
de grachtengordel is in een debat nog nooit op een positieve manier aan de
orde gekomen. Bedoelt de heer Brinkel met die opmerking ook te zeggen dat
hij de Raad voor Cultuur op dit moment niet representatief vindt?De heerBrinkel(CDA)Amsterdam met zijn grachtengordel is een schitterende stad met veel monumenten
en met een aantal uitstekende musea die vroeger tot de rijksmusea behoorden.
Het is dus niet zo erg als nu wordt gedacht. Nu ben ik de draad kwijt.MevrouwHalsema(GroenLinks)Is het juist dat de heer Van Brinkel bedoelt te zeggen dat de Raad voor
Cultuur op dit moment niet representatief is?De heerBrinkel(CDA)Die raad wordt door veel instellingen in het land inderdaad niet als representatief
ervaren. Daarvoor vraag ik begrip.De heerLeerdam(PvdA)Wat verstaat de heer Brinkel precies onder grachtengordel? Zijn meer mensen
uit Uden of uit het Land van Ooit representatief? Het gaat natuurlijk wel
om de kwaliteit. De grachtengordel heeft daarmee toch niets te maken?De heerBrinkel(CDA)Met zijn opmerking drukt de heer Leerdam uitstekend uit wat ik onder de
grachtengordel versta. Hij brengt een museum in Uden immers onmiddellijk in
verband met het Land van Ooit. Treffender kan hij het niet zeggen. De grachtengordel
is overigens ook een serie grachten in de stad Amsterdam, waaraan schitterende
monumenten en musea gevestigd zijn.De heerLeerdam(PvdA)Ik dacht dat Amsterdam-Zuidoost eerder als "de modder" werd
beschouwd. Misschien kan de heer Brinkel toch die verbinding leggen. De Raad
voor Cultuur is wel degelijk representatief. Los van Uden of Meppel is bij
de vertegenwoordiging van de Raad voor Cultuur in eerste instantie de kwaliteit
belangrijk. Ik begrijp niet precies wat de heer Brinkel meent te zeggen.De heerBrinkel(CDA)Het gaat mij niet om de kwaliteit maar om de afspiegeling van de Nederlandse
samenleving in al haar verscheidenheid, ook in de Raad voor Cultuur.Eerder heb ik gesproken over het tegengaan van onnodige bureaucratie.
In de nieuwe systematiek die de staatssecretaris voor ogen staat, moet bij
de fondsen niet een nieuwe bureaucratische laag ontstaan. Zijn de fondsen
op die nieuwe taak berekend? Blijven er in de bureaucratie niet te veel middelen
hangen ten koste van de kunst?Kan de staatssecretaris aangeven waarom zij heeft gekozen voor de door
haar genoemde drie groepen grote instellingen die uitzicht krijgen op langdurige
financiering? Zij zullen onder internationale visitatie vallen. Ik doel op
de Nederlandse opera, de orkesten en musea met een rijkscollectie. Voor die
langdurige financiering komen natuurlijk ook andere internationaal visiteerbare
instellingen in aanmerking, bijvoorbeeld kunstvormen die zich lenen voor internationale
beoordeling, beeldende kunsten en muziek. Het geldt echter net zo goed voor
de grote dans- en balletgezelschappen: het Nederlands Danstheater en het Nationaal
Ballet. Waarom vallen die er niet onder?Tot slot een opmerking over het stroomlijnen van de ondersteunende instellingen.
Ik ga mij niet met alle afzonderlijke instellingen bezighouden, maar wij steunen
de door de staatssecretaris aangegeven taakstelling van 5 mln. Tegelijkertijd
hechten wij aan de erkenning en bevordering van de gespreide verantwoordelijkheid
voor organisaties die vanuit het eigen initiatief zijn opgekomen, herkenbaar
zijn en gedragen worden door betrokkenen zelf. Het heeft onze voorkeur als
aan die organisaties zelf de gelegenheid wordt geboden om in onderling overleg
tot de vereiste efficiency te komen. Graag horen wij hoe de staatssecretaris
met die zorg wenst om te gaan.De heerDittrich(D66)Ik heb hierover een vraag, want ik wil straks op het punt van het Fonds
voor de Scheppende Toonkunsten met een voorstel komen om aan de sector zelf
een termijn van bijvoorbeeld zes maanden te geven om met een volledig uitgewerkt
plan te komen dat ook een breder draagvlak in de sector heeft. Zou u zo'n
voorstel steunen?De heerBrinkel(CDA)Ik wacht graag eerst de reactie van de staatssecretaris op dit punt af,
maar u redeneert vanuit dezelfde zorg als ik. Bij mij ligt het vooralsnog
echter breder. Het gaat mij om alle betrokken instellingen. Ik wacht dus graag
eerst de reactie van de staatssecretaris af.MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. Ik wil het eerst hebben over de ondersteunende instellingen,
dan over de systematiek van de Cultuurnota en tot slot over de begroting.
In het debat over de Cultuurnota van vorig jaar heb ik gesteld dat de staatssecretaris
de herindeling van de ondersteunende instellingen vooral doorvoert om te kunnen
bezuinigen. Ook het criterium dat één ondersteunende taak een
instelling geheel en al ondersteunend maakt, zodat zij bij "ondersteunend"
wordt ingedeeld, heb ik bekritiseerd. Ik ben het ermee eens dat er effectief
gewerkt moet worden, maar ik deel toch vooral de kritische kanttekening van
de Raad voor Cultuur dat afgewogen moet worden of schaalvergroting mogelijk
niet alleen tot efficiency leidt, maar juist ook tot onnodige bureaucratie,
nivellering van kwaliteiten en soms tot machtsconcentraties. De raad concludeert
ook dat het moeilijk is om helder aan te geven in hoeverre deze operatie zal
leiden tot meer doelmatigheid. De vraag is dus op basis van welke gronden
wij kunnen doorgaan. De staatssecretaris zegt wel dat in de toekomst gebruik
zal worden gemaakt van bedrijfskundige vergelijking en visitatie, maar de
vraag is welke garanties wij nu hebben dat wij nu de goede keuzes maken door
het samenvoegen van een groot aantal ondersteunende instellingen.Het lijkt er eigenlijk een beetje op dat de staatssecretaris voor elke
sector een wedstrijd groepsworstelen heeft georganiseerd en dat wij dan wel
zullen zien hoe gehavend de winnaar bovenkomt. De staatssecretaris schrijft
dat zij bereid is om bij te dragen aan de betaling van de frictiekosten, maar
zij heeft ook al uit dat budget geput. Hoeveel budget is er dan nog over?De werkgevers in de kunst en cultuur schrijven dat de staatssecretaris
tijdens de wedstrijd de spelregels heeft veranderd. Zij heeft in haar brief
van 23 augustus gezegd dat de instellingen die nu in het fusieproces
zitten, niet hoeven te rekenen op een verhoging van de subsidie of op nieuwe
subsidies. Wat is haar inhoudelijke argument voor deze keuze en wanneer waren
de instellingen daarvan op de hoogte?Mijn eerdere kritiek op de scheiding tussen "ondersteunend"
of "niet ondersteunend" is gelukkig niet voor niets geweest. Dat
blijkt uit het feit dat de staatssecretaris op 23 augustus een aantal
organisaties, zoals Marmoucha, toch als "producerend" heeft gekwalificeerd.
In het advies van 16 juni stelt de Raad voor Cultuur echter dat er veel
meer instellingen zijn die als "producerend" gekwalificeerd dienen
te worden en dus thuishoren in de Cultuurnota. Wat zijn nou precies de gronden
waarop de staatssecretaris bij deze instellingen afwijkt van het advies van
de raad? Ik zal dit concretiseren. In de popmuzieksector zijn er erg weinig
directe subsidies. De weinige subsidies die er zijn, lopen ten delen via de
al dan niet ondersteunende instellingen. Conamus is er daar één
van. De Raad voor Cultuur adviseert om de producerende taak van Conamus te
honoreren. Het gaat om het Amsterdam Dance Event. De Raad voor Cultuur is
het met Conamus eens dat het ontwikkelen van het avondprogramma een producerende
taak is. Het is te vergelijken met het ontwikkelen van andere muziekfestivals
zoals Noorderslag en Amsterdam Roots Festival die als producerend zijn gekwalificeerd.
Vorig jaar heeft de Kamer een amendement aangenomen waardoor Amsterdam Dance
Event subsidie krijgt voor 2005. Dat amendement beoogde echter een structurele
financiering. Onder het kopje "2006-2010" wordt gerept van structurele
financiering, maar bij de afzonderlijke jaren staat "nul". Mij is
nu onduidelijk wat er nu precies gaat gebeuren. Als argument wordt gehanteerd "geen
prioriteit". Graag meer duidelijkheid op dit punt.De heerDittrich(D66)Dat amendement hebben wij samen ingediend en ik ben ervan uitgegaan dat
het een structurele subsidie is. De staatssecretaris heeft ter gelegenheid
van de bespreking van de Cultuurnota een brief gestuurd waarin dat ook met
zoveel woorden staat.MevrouwVergeer(SP)Daar ben ik ook van uitgegaan, maar in de bijlage staat "nul"
bij de afzonderlijke jaren.De heerDittrich(D66)Dan sluit ik mij graag aan bij uw vraag aan de staatssecretaris. Het kan
niet de bedoeling zijn dat dit de nek wordt omgedraaid.MevrouwVergeer(SP)Mijn fractie heeft bij deze gelegenheid een amendement ingediend ten behoeve
van de subsidie aan het music export programma van het NPI. Dat is een zeer
succesvol programma dat Nederlandse bands die de stap naar het buitenland
willen maken, ondersteunt. Het innovatieplatform liet zich hierover lovend
uit en ook de staatssecretaris zegt dat dit een best practice is. Onze ambassades
zijn er lyrisch over en de Raad voor Cultuur zegt dat deze activiteit structureel
in de Cultuurnota moet. Buitenlandse Zaken geeft een bijdrage om het programma
op gang te brengen, maar nu het zo succesvol is, moet het een structureel
karakter krijgen. Ik verzoek de staatssecretaris na te gaan wat de gevolgen
zullen zijn als deze subsidie niet structureel wordt gemaakt. Buitenlandse
Zaken heeft opnieuw een subsidie toegekend van € 150.000, maar dat
is voor een ander project. De kans bestaat nu dat deze succesvolle activiteiten
onderuit worden gehaald.De heerBrinkel(CDA)Ik ken de SP als een partij die opkomt voor de zwakste groepen in de samenleving.
Mijn indruk is dat de popsector vooral bestaat uit talentvolle en kansrijke
jonge mensen. Nu hebben wij ook in de cultuursector te maken met schaarse
middelen. Moeten wij die middelen niet inzetten op plaatsen waar de nood het
hoogst is en dus niet in een sector die de commercie achter zich heeft staan?MevrouwVergeer(SP)Als je denkt aan de succesgroepen krijg je al snel de indruk dat het voornamelijk
een commerciële kwestie is. Het is echter heel moeilijk om Nederlandse
producties uit te brengen. Wij moeten dus niet afgaan op de grote successen,
maar op de beginners die op een vernieuwende manier Nederlandse producten
op de markt proberen te zetten. Als zij dat op de buitenlandse markt willen
doen, moet daar zeker subsidie voor komen. Het gaat niet om erg grote bedragen
en zij hebben al bewezen succesvol te zijn.De staatssecretaris heeft aan de Cultuurnota de kwalificatie "ontzield"
toegekend. Ik kan mij daarbij wel wat voorstellen, maar ik wil
wel de kanttekening plaatsen dat enkele problemen door de staatssecretaris
zelf zijn veroorzaakt. Ik denk met name aan het punt dat wij hier niet het
goede cultuurpolitieke debat zouden voeren en de aantijging dat politici onvoldoende
het Thorbecke-adagium aanhouden. De staatssecretaris heeft om te beginnen
minder geld beschikbaar gesteld dan de Raad voor Cultuur minimaal als strikt
noodzakelijk zag. Het waren de coalitiepartijen die onverwachts met extra
geld kwamen waardoor de instellingen inderdaad gedwongen waren om hier te
gaan lobbyen. Er ontstond een circus dat wij hier absoluut niet meer moeten
hebben. "Thorbecke" is inderdaad beschadigd, maar dan vooral door
het handelen van de staatssecretaris.Een cultuurpolitiek moet zicht hebben op de algehele stand van zaken in
het Nederlandse cultuurbestel. Daarbij moet de overheid de ontwikkelingen
in de sector ondersteunen en versterken. De instellingen en de kunstenaars
moeten grote vrijheid hebben. Het uitgangspunt van de staatssecretaris komt
erop neer dat de overheid weliswaar de autonomie respecteert maar aan de andere
kant de ontwikkeling van de cultuur op allerlei manieren probeert te sturen.
De rol van de Raad voor Cultuur zal worden gemarginaliseerd, waarmee ook de
rol van het parlement op de tocht komt te staan. De staatssecretaris bezuinigt
op de cultuurnota en creëert daarnaast een nieuwe geldstroom "cultuur
en economie", waarmee zij gaat sturen. Zij verplaatst bovendien middelen
naar de fondsen, die in haar visie een instrument zijn om de rol van de rijksoverheid
te versterken en de effectiviteit van de sector te verbeteren. Dit is allemaal
in het belang van de staatssecretaris maar niet in het belang van de kunst
en cultuur. Hoe kan de Raad voor Cultuur adviseren over het cultuurbeleid
en de sector als hij daar geen volledig zicht meer op heeft? Hoe kan er nog
democratische controle door de Kamer plaatsvinden als de Raad voor Cultuur
geen gezaghebbend oordeel meer kan geven over de feitelijke stand van zaken
in de gehele culturele sector? Wat bedoelt de staatssecretaris met "de
prioriteiten van de Raad voor Cultuur moeten gezien worden in het licht van
de beschikbare middelen"? Kan de Raad voor Cultuur nog adviezen uitbrengen
over hoe de cultuursector ervoor staat en wat er nodig is? Of mag de raad
zich daarover niet meer uitspreken omdat de staatssecretaris het budget al
heeft bepaald? Hoe kunnen wij dan nog een debat voeren?Het is van groot belang dat de Raad voor Cultuur een breed overzicht heeft.
Ik maak mij grote zorgen over het deel van de begroting dat naar de fondsen
gaat en zo uit zicht verdwijnt. De Raad voor Cultuur moet los van het beschikbare
budget kunnen zeggen wat er wel of niet goed is aan het Nederlandse culturele
bestel. Krijgen wij in de toekomst twee debatten, eerst over de cultuurnota
en vervolgens over het subsidiebesluit? Gaan wij bij het debat over het subsidiebesluit
dan weer steggelen over welke instelling wel geld krijgt en welke niet, zoals
het bij het tweede debat in de Kamer is gegaan? De staatssecretaris geeft
verder geen heldere criteria op basis waarvan instellingen in categorieën
worden onderverdeeld en wordt besloten of ze wel of niet naar de fondsen gaan.
Zij heeft gezegd dat het gaat om 100 tot 150 instellingen. Hoe kan zij echter
getallen noemen als zij nog geen criteria heeft vastgesteld? Waarom worden
wel twee opera-instellingen en orkesten in een meerjarig visitatiebestel opgenomen
maar Het Nationale Ballet en andere grote dans- en toneelgezelschappen niet?De staatssecretaris zegt in haar nota dat elke bewindspersoon in de toekomst
zal vaststellen wat moet worden gerekend tot het domein van de fondsen. Is
dat sturing van de staatssecretaris? Gaat de Raad voor Cultuur of een andere
instelling hierover adviseren? Heeft de Tweede Kamer er nog een zegje in?
Voordat de Kamer kan besluiten of dit een goede gang van zaken is, moet minstens
bekend zijn welke criteria de staatssecretaris gaat hanteren om instellingen
bij de fondsen onder te brengen. Ik overweeg om hierover met een motie een
Kameruitspraak te vragen. Zijn de fondsen er al klaar voor? Is het voor instellingen
in de toekomst mogelijk om over te stappen van fondssubsidiëring naar
de cultuurnota?Voorzitter, ik zie u een beetje bezorgd kijken...De voorzitter:Ik wil u er alleen voor waarschuwen dat u al bijna 10,5 minuut aan het
woord bent. U hebt nog 4,5 minuut voor het restant van uw betoog en de tweede
termijn.MevrouwVergeer(SP)Ik zal het kort houden. In mijn betoog heb ik al duidelijk gemaakt dat
wij ons zorgen maken over de weg die de staatssecretaris inslaat met haar
brief over cultuur en economie. Een aantal keer heb ik schriftelijke vragen
gesteld over problemen met financiële verwikkelingen rond musea. Zo zit
de topman van ABN AMRO in de raad van toezicht van het Stedelijk Museum in
Amsterdam. Het gaat in dit geval natuurlijk om een stedelijk museum maar het
probleem is algemeen. Ik vraag de staatssecretaris om uit te sluiten dat iemand
die een financieel belang bij een museum heeft, ook in de raad van toezicht
van dat museum kan zitten. Eigenlijk geldt dit voor iedere cultuurinstelling.
Bij Onderwijs hebben wij het daar ook al uitgebreid over gehad en gelukkig
heeft staatssecretaris Rutte gezegd dat in de raad van toezicht van een onderwijsinstelling
niet iemand zitting mag hebben die tevens een financieel belang bij die instelling
heeft.Wij hebben gemengde berichten ontvangen over het Fonds voor de Scheppende
Toonkunst. In een brief staat dat er misbruik van geld zou zijn gemaakt. Dat
is zorgelijk. Wil de staatssecretaris dit eerst goed uitzoeken en pas daarna
ons oordeel vragen over een fusie met het FAPK? Er zijn namelijk redenen om
daar niet toe over te gaan. Het Fonds voor de Scheppende Toonkunst lijkt meer
bij letteren thuis te horen dan bij het FAPK.Ik wil nog iets zeggen over de achterstand in de monumentenzorg. Wij kunnen
nu niet zeggen dat maar met het Brim van start moet worden gegaan, als niet
bekend is welke voorzieningen er genomen worden. De achterstand moet nog ingehaald
worden, terwijl men al aan het onderhoud wil beginnen.Ik ben erg blij met de inbreng van de heer Brinkel over een historisch
museum. De SP heeft al lang aangedrongen op de oprichting van een historisch
museum, daar Nederland al sinds lange tijd een immigratieland is. Het is voor
ons heel erg belangrijk om aan nieuwe Nederlanders duidelijk te kunnen maken
wat in ons veelstromenland – dat is Nederland – de gemeenschappelijke
beddingen zijn. Daarvan kan je zeggen: dat is iets waar je in Nederland rekening
mee moet houden en daar moet je je aan aanpassen. Met name de rechten van
de mens zijn bij ons heel belangrijk. Dat is ook neergelegd in onze wetgeving.
Op die manier kan er een debat gevoerd worden over de vraag wat wel of niet
gemeenschappelijk is en wat eenieder multicultureel zelf kan beleven. Een
historisch museum zou daarbij een heel goed middel kunnen zijn. Graag verneem
ik hierop de reactie van de staatssecretaris.De heerLeerdam(PvdA)Kent u het museum Imagine IC (imagine identity and culture) in Amsterdam-Zuidoost?
Daar gebeurt al wat u wenst.MevrouwVergeer(SP)Ik ken het niet. Dat vind ik heel jammer, want "imagine" is
natuurlijk het mooiste wat er is.De heerLeerdam(PvdA)De heer Brinkel en u kunnen daar misschien samen naartoe.MevrouwVergeer(SP)Wij gaan samen kijken.De heerLeerdam(PvdA)Ik nodig u daarvoor uit. Nogmaals, wat u beiden voorstelt, gebeurt daar
al.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik luister elke keer met gemengde gevoelens naar alle plannen over een
nationaal museum, maar ik moet zeggen dat ik meer gecharmeerd ben van de uitleg
van de heer Brinkel dan van die van mevrouw Vergeer. Ik krijg namelijk het
gevoel dat een dergelijk nationaal museum onderdeel moet worden van het inburgeringstraject,
waarbij de nationale geschiedenis aan iedereen van buiten uitgelegd moet worden.
Het kan dus niet zo zijn dat de geschiedenis een permanente inzet is van een
cultureel debat en een cultureel conflict. Dat is meer de benadering van de
heer Brinkel, maar mevrouw Vergeer wil er een pedagogisch tintje aan geven.MevrouwVergeer(SP)Het kan ook bijna niet anders, want ik kom uit het onderwijs. Ik heb bovendien
inburgeringscursussen gegeven. Het is niet alleen voor nieuwe Nederlanders
van belang, maar ook voor onze jeugd om heel goed te weten wat de historie
van Nederland is. Natuurlijk heeft het een educatief aspect. Daar voeg ik
direct aan toe dat uit de historie van Nederland blijkt dat wij een veelstromenland
zijn en dat wij toch, ondanks dat er heel wat voor gebeurd is, tot een gemeenschappelijke
wetgeving zijn gekomen. Daarvoor is overigens heel veel strijd geleverd. Ik
noem de sociale rechten en de gelijkheid van mannen en vrouwen. Dat is allemaal
onze gemeenschappelijke bedding geworden. Het is goed dat nieuwe Nederlanders
en de jeugd daar heel goed kennis van nemen. Het debat daarover gaat natuurlijk
voortdurend verder.MevrouwHalsema(GroenLinks)Als ik u goed begrijp, wilt u gewoon een educatief centrum waarin de officiële
geschiedschrijving gestold is in een aantal vitrines. Daarin ligt onze Grondwet
ter inzage. Elke nieuwe Nederlander zal aan het eind van zijn inburgeringscursus
daar verplicht langs geleid worden.MevrouwVergeer(SP)Ik vind het jammer dat u het zo uitlegt en dat u niet hebt begrepen wat
ik bedoel. Ik heb wel meer discussies met leden van uw partij gehad over wat
er op een inburgeringscursus verteld moet worden over Nederland. Ik heb dat
moeten doen; ik stond voor de klas. Je kunt dan niet zeggen dat alles kan
en alles mag in Nederland. Er zijn bepaalde dingen waar wij het over eens
zijn. Nogmaals, daar is in onze maatschappij strijd over geleverd. Dat zijn
de rechten van de mens en de wetgeving die voortdurend ter discussie staat.
Wij moeten dit wel heel goed duidelijk maken aan nieuwe Nederlanders en aan
onze jeugd. In die zin is het educatief. Voor de rest hoop ik dat het een
groot event en een belevenismuseum is, zodat de jeugd niet denkt: in die vitrines
van GroenLinks heb ik niet zo veel zin.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.MevrouwNijs(VVD)Voorzitter. Cultuur is voor de VVD meer dan het verdelen van een subsidiepot.
Cultuur en politiek hebben een enigszins gevaarlijke relatie met elkaar. Wij
mogen geen oordeel geven over cultuuruitingen. Althans, dat vond Thorbecke
en dat vinden wij nog steeds. Wij kunnen echter wel een oordeel hebben over
het cultuurbeleid. Dat wij onze handen af moeten houden van de uitingen van
cultuur is voor liberalen heel serieus. Wij zullen dan ook geen amendementen
indienen op welke subsidieverlening dan ook.Dat wil beslist niet zeggen dat wij cultuur niet belangrijk vinden. De
heer Van Aartsen heeft ook tijdens de algemene politieke beschouwingen zijn
zegje hierover gedaan. Om te laten zien dat hij het meent, heeft hij bij wijze
van symbool – dit is geen traditie bij de VVD – een subsidie gevraagd
om een dependance van de Hermitage in Amsterdam op te zetten.MevrouwVergeer(SP)Ik ben een beetje verbaasd over uw woorden. Het principe van Thorbecke
houdt u hoog, maar u juicht het wel toe dat uw fractievoorzitter 9 mln. voor
de Hermitage voor elkaar heeft gekregen. Dat voorstel hebben wij overigens
gesteund. Kan het zijn dat hierbij misschien wat tennisvrienden van de VVD
betrokken zijn geweest?MevrouwNijs(VVD)De heer Van Aartsen heeft dit gedaan omdat hij echt duidelijk wilde maken
dat wij als liberalen cultuur heel belangrijk vinden. De gedachte was om als
symbool iets zeer bijzonders in Nederland te ondersteunen, namelijk de dependance
van de Hermitage in Nederland. Verder heb ik hierover niet zo veel te zeggen.MevrouwVergeer(SP)Wij vinden cultuur ook heel belangrijk. Ik heb enkele amendementen opgesteld.
Ik verwacht dat ik uw steun daarvoor nu wel kan krijgen.MevrouwNijs(VVD)U mag zich rijk rekenen, maar ik meen dat dat in dit geval niet verstandig
is.Wat vinden liberalen van de kunst? Kunst om de kunst moet kunnen. Cultuur
om de cultuur moet ook kunnen. Maar cultuur heeft natuurlijk nog veel meer
rollen in onze samenleving. Cultuur, creativiteit en identiteit zijn heel
belangrijk voor ieders persoonlijke ontwikkeling. Creativiteit en innovatie
zijn ook voor onze economie heel belangrijk. Wij verheugen ons dan ook op
het debat naar aanleiding van de nota Cultuur en Economie. Cultuur kan ook
een rol spelen bij tolerantie als het erom gaat hoe veel verschillende culturen
er zijn en hoe men leert al die verschillen te leren kennen en waarderen.Genoeg redenen dus voor liberalen om cultuur belangrijk te vinden. Wij
hebben echter twee uitgangspunten waaraan wij het culturele beleid
toetsen. Het eerste is dat kunst om de kunst wel kan, maar dat uiteindelijk
cultuur en cultuurmakers een uitstraling moeten hebben. Kunst moet de individuele
maker kunnen overstijgen. Wij vinden ook dat veel meer betrokkenen bij het
cultuurbeleid moeten worden gehaald. Het zou eigenlijk zo moeten zijn bij
cultuur in Nederland dat iemand de hand opsteekt en zegt: ik ben daarin geïnteresseerd.
Wij vinden ook dat cultuur veel meer toegankelijk moet worden gemaakt. Wij
zien de staatssecretaris daarin wel een aantal bewegingen maken, met de nota's
Cultuur en Ruimte, Cultuur en School, Cultuur en Economie, Cultuur en Diversiteit.
Dat vinden wij ook een heel belangrijke stap om de integrale rol van cultuur
wat beter over het voetlicht te krijgen. Wel vinden wij dat de staatssecretaris
nog een stap verder zou kunnen gaan door de betrokkenen achter al die initiatieven
meer te betrekken bij het cultuurbeleid.Los van deze ruime benadering van cultuur is ons tweede uitgangspunt dat
het aanbod van cultuur in Nederland op een goede manier in stand moet worden
gehouden door het goed te organiseren. De staatssecretaris heeft hiervoor
een echte bestelverantwoordelijkheid. Dat wil zeggen dat er zo min mogelijk
lastige regels moeten zijn die niet nodig zijn, en zo min mogelijk administratieve
lasten. Ik zal daarop straks terugkomen. Dat betekent ook dat men niet moet
worden gebombardeerd met bezwaarschriften bij een proces van subsidieverlening.
Wat zijn de ervaringen van de staatssecretaris in haar periode met het aantal
bezwaarschriften op haar subsidieverleningen en zijn die bezwaren wel of niet
toegekend?Los van al deze regelgeving vinden wij dat cultuurinstellingen professioneel
en eigentijds moeten zijn. Men ziet steeds vaker de splitsing tussen zakelijke
en artistieke leiding. Dat vinden wij heel belangrijk. Nog belangrijker is
dat wij die cultuursectoren een eigen verantwoordelijkheid geven en hen niet
beschouwen als mensen die samen geen gemeenschappelijk beleid kunnen maken.
Wij moeten hen juist prikkelen als sector om te weten wat zij willen.Waar zal dit toe leiden? Allereerst vinden wij, zoals ik al heb gezegd,
de toegankelijkheid van de cultuur heel belangrijk. Dat is ook de reden waarom
wij vandaag het voorstel hebben gedaan om de grote musea die meer dan 1 mln.
van de staatssecretaris ontvangen gratis open te stellen voor het publiek,
dus voor alle mensen die in Nederland wonen. Wij begrijpen dat men dat niet
van de ene op de andere dag kan realiseren, want onze musea zijn daarop niet
helemaal ingericht. Wij moeten het ook weer niet overdrijven, want de Museumkaart,
die men voor € 25 kan kopen, geeft tot al deze musea al gratis toegang.
Het gaat erom voor iedereen die erheen wil geen obstakels neer te leggen.Wij verzoeken daarom de staatssecretaris om al deze grote instellingen –
het zijn er ongeveer twintig – te vragen om binnen één
jaar met een plan van aanpak te komen om gratis toegang te realiseren. Wij
verzoeken haar om na dat jaar, waarin de musea hun obstakels kunnen aangeven,
met een plan te komen om de toegang tot die grote musea te realiseren. Daarna
zouden de andere musea kunnen volgen.De heerVan der Vlies(SGP)Mevrouw Nijs heeft gezegd: "Daarna zouden de andere musea kunnen
volgen." Daarop zat ik te wachten. Als men het voor twintig musea regelt
dan zou dat jammer zijn voor het 21ste museum. Het is haar perspectief om
het uiteindelijk voor alle musea in beeld te brengen?MevrouwNijs(VVD)Inderdaad. Dat 21ste museum mag morgen al beginnen. Het probleem is dat
musea daarop helemaal niet zijn ingericht. Ik vind dat men ze daarvoor de
gelegenheid moet geven.Musea kunnen uiteraard wel entreegelden heffen voor buitenlandse toeristen,
maar niet voor de mensen in Nederland. Waarom niet? De mensen in Nederland
hebben belastinggeld betaald dat in die subsidies is gaan zitten. Al deze
musea hebben een erfgoed van ons land. Ik vind dat het dus ook aan de Nederlanders
behoort. Daarom vinden wij dat zij wel entreegelden kunnen heffen voor buitenlandse
toeristen.Wij willen de musea niet compenseren voor het verlies aan entree-inkomsten.
Dat klinkt heel hard, maar daartegenover staat dat de inkomsten van de verkoop
in winkels en cafés van musea door de verwachte forse toename van bezoekers
zullen toenemen. Wij hebben gezien dat dit in het Verenigd Koninkrijk ook
zo werkt. Een aantal musea heeft er zelfs veel meer inkomsten dan daarvoor
uit alleen de entreegelden. Musea worden zo gedwongen tot een actievere houding
op het gebied van vraaggericht opereren, het aangaan van creatieve partnerships
en professionele bedrijfsvoering. Musea kunnen natuurlijk wel een vrijwillige
bijdrage vragen.Van de huidige meer dan achthonderd musea in ons land, waarvan er ongeveer
vijftig geld van het Rijk krijgen, zijn er naar schatting een kleine tweehonderd
al gratis. Een aantal musea is een dag per maand open en sommige musea zijn
gratis voor jongeren. Wij vinden het goed om ook de musea uit hun comfortzone
te halen en te zorgen dat zij zich goed gaan organiseren, dat het museumbezoek
weer toeneemt en dat zij weer een goede plek krijgen in onze vrijetijdsbesteding.De heerBrinkel(CDA)Dat dit voorstel uitgerekend van de VVD-fractie komt, verbaast mij. Mevrouw
Nijs heeft zojuist gezegd dat zij instellingen een eigen verantwoordelijkheid
wil geven. Zij wil zo min mogelijk regels. Wij hebben voormalige rijksmusea
geprivatiseerd. Het is onze overtuiging dat de verantwoordelijkheid van de
musea voor hun eigen bedrijfsvoering in stand moet worden gehouden. Ik begrijp
niet dat de VVD-fractie van bovenaf de musea dwingt om gratis te worden. Er
is dan geen evenwicht meer tussen beslissen, betalen en genieten.De voorzitter:Ik verzoek de heer Brinkel een vraag te formuleren.De heerBrinkel(CDA)Dit is geen vraag, het is een probleem! Het is een probleem voor het liberalisme
en ik leg dat graag voor aan de woordvoerster van de VVD-fractie. Hoe rijmt
zij haar voorstel met haar pleidooi voor privatisering en voor minder regels?
Hoe zit het met het profijtbeginsel?De voorzitter:Ik verzoek u nogmaals een vraag te stellen. Dit duurt te lang voor een
interruptie.MevrouwNijs(VVD)Ik wist niet dat ik zo'n probleem bij mijn rechterbuurman op tafel leg.
De liberalen hebben verschillende uitgangspunten en soms moet je kiezen. De belastingbetalers betalen al mee aan de musea. Bovendien bezitten
de musea het erfgoed van Nederland en dat moet toegankelijk worden gemaakt
voor iedereen.De musea zijn inderdaad geprivatiseerd. De bedoeling daarachter is dat
zij op een actievere manier hun bedrijfsvoering uitoefenen. Dit voorstel geeft
een prikkel dat daadwerkelijk te realiseren. In de Verenigde Staten is een
museum waar de toegang gratis is. Je kunt er vrijwillig een klein of een groot
kaartje kopen. Als je een klein kaartje koopt voor een klein bedrag, krijg
je een bepaalde button mee. Als je een groot kaartje koopt voor een groter
bedrag, krijg je een nog mooiere button mee. Iedereen kan het museum bezoeken
en het werkt. Ook Engeland kent een vrijwillige bijdrage. Het is een manier
om musea voor iedereen toegankelijk te maken. Dat vinden wij heel belangrijk.De heerBrinkel(CDA)Mevrouw Nijs wil de musea dwingen tot een actievere bedrijfsvoering. Uitgerekend
bedrijfsvoering op basis van het toegangskaartje, dat de kern is van de bedrijfsvoering,
wordt hun ontnomen.MevrouwNijs(VVD)Ja. Ik heb geprobeerd om uit te leggen dat Nederland zich in een soort
identiteitscrisis bevindt. Iedereen vindt geschiedenis belangrijk. Waar komen
wij vandaan en wie zijn onze Nederlandse helden? Het zijn belangrijke vragen.
Als wij de musea niet gratis openstellen, ontnemen wij veel mensen juist deze
kennis van ons land. Nederland is beland op een punt waarop het heel goed
zou zijn als iedereen in alle musea ons erfgoed kan bekijken.De heerDittrich(D66)Ik ben bang dat mevrouw Nijs de identiteitscrisis juist versterkt. Zij
benadert het vanuit een nationale gedachte. Zij zegt dat de Nederlanders onze
geschiedenis moeten leren kennen en daarom mogen zij gratis naar binnen. Buitenlandse
toeristen moeten betalen van de VVD-fractie. Ik hoor niets over de Europese
gedachte. Moeten alle andere Europeanen dan wel betalen? Internationaal-rechtelijk
kan dat overigens helemaal niet. Ik vind dat het ontzettend navelstaarderig
klinkt. Een van de redenen van de crisis is dat wij te veel op onszelf gefixeerd
zijn. Ik had juist gehoopt een meer internationaal getinte argumentatie te
horen van de VVD-fractie. U stelt voor om van bovenaf op te leggen dat museumbezoek
gratis is, dus dat er geen toegangsgelden worden gevraagd. Als die toegangsgelden
wegvallen, die de VVD-fractie niet wil compenseren, is dit dan niet een vreselijke
sigaar uit eigen doos? Dan heeft het museum helemaal geen mogelijkheden meer
om met entreegelden bepaalde zaken beter over het voetlicht te brengen. Treedt
er dan niet een verschraling op?MevrouwNijs(VVD)Het is zeker geen sigaar uit eigen doos. Het is een enorme uitdaging aan
de musea. Ik zou het geen cadeautje noemen, maar het is wel heel belangrijk.
Waarom leggen wij dit van bovenaf op? Wij betalen allemaal al mee aan de musea.
Het cultureel erfgoed is van ons allen. Dan mag je toch eisen stellen om dat
toegankelijk te maken? Dat doen wij hiermee. Die collecties moeten voor iedereen
toegankelijk zijn. Dat is helemaal niet navelstaarderig. Je probeert de musea
helemaal open te stellen en een creatieve houding te laten aanmeten, zodat
zij weer helemaal in het middelpunt van de belangstelling komen. De groei
is helemaal uit het bezoek aan de musea. De groei van het bezoek door buitenlandse
toeristen is veel groter dan door de Nederlanders. De musea moeten concurreren
met allerlei vrijetijdsbestedingen. Het lijkt mij heel goed om hen een beetje
uit die "comfort zone" te duwen: zorg dat je dat aan kunt. Dat al
die musea zich al hebben opengesteld voor de museumjaarkaart, is voor mij
genoeg reden om te zeggen dat het in ieder geval mogelijk is. Wij hebben er
twee jaar de tijd voor gegeven.De heerDittrich(D66)Als het bij coffeeshops al niet mogelijk is om buitenlandse toeristen
entree te laten betalen, kan het dan wel bij musea?MevrouwNijs(VVD)Ik heb geen idee of het op die manier kan. Ik vind het bij coffeeshops
toch iets anders. Dat laat onverlet dat Nederlanders die zelf hebben betaald
voor de musea daar gratis naartoe moeten kunnen. Het gaat om ons eigen erfgoed.MevrouwHalsema(GroenLinks)Als ik een noodlijdend museum was, zou ik het wel weten. Dan zou ik mij
exclusief op de buitenlandse markt richten met uw voorstel, omdat daar nog
wat geld uit te halen is. Wilt u museumdirecties verplichten tot paspoortcontrole?
Als ik u goed begrijp, is het eigenlijk een verkapte bezuiniging.MevrouwNijs(VVD)Het is absoluut geen verkapte bezuiniging. Het idee is dat wij allen in
Nederland het cultureel erfgoed zonder enige drempel kunnen zien, wanneer
wij dat willen. Nogmaals, het is ongelooflijk belangrijk om Nederland een
stukje van zijn eigen identiteit gratis terug te geven.Musea kunnen zich meer richten op buitenlandse toeristen. Als zij dat
doen, is gratis bezoek nog steeds voor Nederlanders weggelegd. Ik heb ook
een aantal andere manieren aangegeven waarop musea zich kunnen voorbereiden.
Met een beetje creativiteit is dat absoluut te doen. In andere landen, bijvoorbeeld
Engeland en de Verenigde Staten, gebeurt het ook.Gaan wij hen verplichten om paspoorten te controleren? Nee, maar iedereen
in Nederland heeft zijn identiteitsbewijs op zak. Het is niet moeilijk om
op vertoon van dat identiteitsbewijs naar binnen te gaan. Ik kan mij nauwelijks
voorstellen dat mensen hun paspoort vervalsen om naar het Rijksmuseum te gaan.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik had eenzelfde vraag over de controle. Als mensen een museumjaarkaart
hebben, is het niet zo ingewikkeld. Die kun je tonen; een buitenlander heeft
die niet. Maar wat doe je met mensen die wel in Nederland wonen, maar niet
de Nederlandse nationaliteit hebben? Het is een heel ingewikkeld verhaal.MevrouwNijs(VVD)Je kunt het heel ingewikkeld maken, maar dat is het helemaal niet. Iedere
Nederlander draagt een identiteitsbewijs bij zich, iedere persoon die hier
is, heeft een verblijfsvergunning. Iemand die door de politie wordt aangehouden
moet zich ook legitimeren. Het is niet ingewikkelder dan dat.Cultuur moet de cultuurmakers overstijgen en er moeten veel meer mensen
betrokken worden bij cultuur. Die twee lijnen heeft de fractie van de VVD
ook toegepast bij de beoordeling van de cultuurnotasystematiek. De fractie
staat geheel achter de analyse van de staatssecretaris in haar rapport. De
staatssecretaris wil proberen om het circus af te schaffen dat
nu om de vier jaar plaatsvindt, om de politiek op een wat grotere afstand
te zetten en om de administratieve lasten te verlichten. Die doelen van de
staatssecretaris ondersteunt de fractie van de VVD.Er zijn nog wel een paar opmerkingen bij de oplossing te maken. Het idee
om beleid en verdeling te scheiden, en daar in twee verschillende debatten
in de Kamer over te praten, vindt de fractie erg goed. Het idee om voor een
aantal instellingen de enorme onzekerheid elke vier jaar over voortzetting
van subsidie weg te nemen, vindt de fractie ook erg goed. Ook het idee van
de internationale visitaties is prima. De fractie heeft zich met anderen wel
afgevraagd waarom er niemand van toneel en dans in die situatie komt. Is de
staatssecretaris wellicht tot het voortschrijdend inzicht gekomen dat daar
iets aan gedaan moet worden?De verantwoordelijkheid van de verschillende sectoren en anderen kan iets
steviger neergezet worden. De fractie vindt het erg belangrijk dat de sectoren
zelf met eigen beleid komen. De politiek moet het de sectoren niet te gemakkelijk
maken door een en ander te sluizen via sectorcommissies, en door daarnaast
onafhankelijke leden van de Raad voor Cultuur met een soort pick and choose
een eigen selectie te laten maken. De nieuwe Raad voor Cultuur zou geen beleidsinstituut
moeten zijn waar onafhankelijke mensen beleid maken, maar een instantie die
de sectoren helpt om eigen beleid te maken. Er wordt vaak gezegd dat dit heel
moeilijk is, want er zijn kleine en grote sectoren, en wellicht zijn ze het
niet allemaal eens met elkaar. Ik denk echter dat wij van de sectoren kunnen
verwachten dat ze die verantwoordelijkheid nemen. Zij zouden niet alleen naar
de kwaliteit moeten kijken, maar ook naar de manier waarop zij zich organiseren.
De sectorcommissies zou de fractie van de VVD graag vervangen door sectoren
die zelf met beleid komen en die dat rechtstreeks naar de staatssecretaris
sturen. Zij kan daar dan regie op maken.MevrouwHalsema(GroenLinks)Wil de VVD de politiek of de beleidsadvisering weghalen bij de Raad voor
Cultuur?MevrouwNijs(VVD)Onze fractie wil inderdaad niet een kleine groep van onafhankelijken de
uitkomsten van de sectorcommissies laten bepalen en op basis daarvan een advies
laten maken aan de staatssecretaris. De fractie wil de mankracht bij de Raad
voor Cultuur gebruiken om per sector, en samen met die sector, beleid te formuleren.
Die beleidsplannen kunnen naar de staatssecretaris zonder een filter daartussen
dat daar de regie over in handen neemt.MevrouwHalsema(GroenLinks)De sectorale conclusies moeten rechtstreeks naar de staatssecretaris gaan
die op basis daarvan een politieke of een beleidsconclusie trekt, die zij
vervolgens bespreekt met de Kamer. Hoe verhoudt dit model zich tot Thorbecke?
Eerlijk gezegd geeft mevrouw Nijs de staatssecretaris een veel grotere bevoegdheid
in de cultuurpolitieke beoordeling die wij gedelegeerd hebben aan een onafhankelijk
instituut. Ook het bewaken van de samenhang tussen de sectoren komt nu bij
de staatssecretaris te liggen. Dit is centralisatie, hetgeen ik eerlijk gezegd
niet zo liberaal vind.MevrouwNijs(VVD)Centralisatie zou absoluut niet liberaal zijn. In het huidige model laten
wij het advies aan de staatssecretaris over aan een aantal mensen in de Raad
voor Cultuur. Er is al een aantal opmerkingen gemaakt over de representativiteit
van die groep. Ik zorg ervoor dat de sectoren zelf de verantwoordelijkheid
nemen voor hun beleid. Ze worden ondersteund door de mensen in de Raad voor
Cultuur. Het beleid waar de sectoren de verantwoordelijkheid voor nemen, gaat
zonder enige filter door naar de staatssecretaris. Daarmee doorkruisen wij
Thorbecke helemaal niet, want Thorbecke vindt dat je beleid mag voeren. Dat
moet gebeuren met de rechtstreekse input van de sectoren en niet met een filter
daartussen van een aantal onafhankelijke personen. De subsidieverlening moet
wel verder van de politiek af komen te liggen.MevrouwHalsema(GroenLinks)Wij praten er al jaren over dat kunst in toenemende mate sectoroverstijgend
is. Het is van groot belang dat daarbij een afweging wordt gemaakt tussen
sectoren. Er moet gecontroleerd en nagegaan worden in hoeverre mensen de mogelijkheid
hebben om in sectoren te variëren. Mevrouw Nijs wil dat de sectoren hun
eigen zaak rechtstreeks bij de staatssecretaris bepleiten, maar dat de staatssecretaris
alle afwegingen tussen de sectoren maakt. Daar komt geen onafhankelijk instituut
meer aan te pas.MevrouwNijs(VVD)Dat klopt. Wij zijn er helemaal geen voorstander van om het beleid over
te laten aan een groep van onafhankelijken in een raad. Dat zal mevrouw Halsema
niet vreemd voorkomen. Het gebeurt wel vaker dat de VVD zegt dat wij veel
te veel van dat soort beleidsorganen hebben. Het voordeel is dat de sectoren
gedwongen worden om met elkaar om de tafel te gaan zitten en het beleid gezamenlijk
te formuleren. Dat zal een hele klus zijn, maar ik vind dat wij ze daartoe
moeten dwingen. Vervolgens moet de staatssecretaris zich verstaan met de originele
plannen en ideeën van de sectoren en niet met een afgeleide daarvan,
gemaakt door een groep van onafhankelijken.De heerLeerdam(PvdA)Het is mij nog niet helemaal duidelijk. Zegt u nu dat de raad onafhankelijker
moet opereren van de overheid? Of moet hij juist afhankelijker van de overheid
opereren?MevrouwNijs(VVD)In mijn situatie is er geen Raad voor Cultuur in de zin van een X aantal
onafhankelijke leden dat een advies geeft aan de staatssecretaris op basis
van de rapporten van de sectorcommissie. In mijn situatie worden de mensen
die deel uitmaken van de Raad voor Cultuur, gebruikt als een soort ondersteuning
voor de beleidssectoren om hun eigen plan te maken. Die plannen gaan vervolgens
naar de staatssecretaris, die de regie op zich zal moeten nemen.De heerLeerdam(PvdA)Betekent dit dat zij ook gemakkelijker relaties kunnen leggen met andere
terreinen, zoals onderwijs of integratie, of met andere ministeries?MevrouwNijs(VVD)Natuurlijk zullen zij dat doen. Een goede sector kijkt niet alleen naar
zichzelf, maar heeft een visie op zijn rol, op de wijze waarop de sector zou
moeten opereren. Daar zal de sector ook andere mensen bij betrekken. Ik ga
ervan uit dat een sector niet met oogkleppen op beleid maakt.
Het feit dat je de mensen van de Raad voor Cultuur als het ware aan de sector
geeft om ondersteuning te bieden, maakt dat dan ook mogelijk.De heerDittrich(D66)Ik ben het niet eens met het voorstel en heb nog een paar vragen daarover.
Ik hoorde u net zeggen dat de sectoradviezen dan rechtstreeks naar de staatssecretaris
gaan. Zij bekijkt die vervolgens zonder de filter van de Raad voor Cultuur.
Maar de Raad voor Cultuur moet nu toch juist een soort binding maken tussen
al die sectoradviezen en vanuit een soort helikopterzicht op het culturele
veld met een advies komen?Een tweede vraag is de volgende. De secretaris blijft toch altijd politiek
verantwoordelijk voor welk advies dan ook, of het nu rechtstreeks van de raad
afkomstig is of van de sectoren? Immers, uiteindelijk zullen wij in het debat
hier met de staatssecretaris om de tafel moeten zitten. In hoeverre verandert
dat laatste door uw voorstel?MevrouwNijs(VVD)Het voordeel van dit voorstel is dat sectoren de energie en de mensen
bij de Raad voor Cultuur kunnen gebruiken om hun eigen beleid te maken. Dat
is nu wat lastiger. Het betekent ook dat de staatssecretaris al die beleidsplannen
ongecensureerd ontvangt. Dit houdt in dat de staatssecretaris de helikopterview
zal hebben, en niet een groep van onafhankelijk gekozen mensen. Onze ervaring
met de Raad voor Cultuur en met een heleboel andere raden is namelijk dat
heel veel vraagtekens kunnen worden gezet bij de onafhankelijkheid van dit
soort mensen. Hoe komt dat? Omdat wij dat in Nederland toch vaak weer politieke
benoemingen maken. Wij willen dus dat de sectoren zo veel mogelijk direct
hun eigen beleid maken en dat zij dat rechtstreeks aan de staatssecretaris
geven. Wij achten haar absoluut in staat om zelf die helikopterrol te vervullen.De heerDittrich(D66)Mag ik het zo samenvatten dat u eigenlijk doelbewust de rol van de Raad
voor Cultuur wilt marginaliseren?MevrouwNijs(VVD)Ja, dat mag u absoluut. Wat mij betreft, mag de Raad voor Cultuur in de
huidige vorm worden afgeschaft. Het gaat mij erom, de mensen die er zitten
aan de cultuursector te geven en dan te zeggen: oké, hier hebben jullie
een instituut; dat kunnen jullie gebruiken om jullie eigen beleid vorm te
geven. Zoals het nu werkt, dat hoeft voor ons niet.MevrouwVergeer(SP)Ik vertrouw die helikopterview best wel toe aan de staatssecretaris, maar
zij heeft het heel druk. Er zijn altijd een hoop ambtenaren voor nodig om
dan zo'n helikopterview een beetje voor te bereiden. Is dat de nieuwe Raad
voor Cultuur, de ambtenaren op OCW?MevrouwNijs(VVD)Nee, bij de Raad voor Cultuur zijn er tien mensen mee bezig. Dat kunnen
de ambtenaren van OCW natuurlijk ook doen. Misschien onderschat u de ambtenaren
bij OCW?MevrouwVergeer(SP)Is de Raad voor Cultuur of de ambtenaar van het ministerie van OCW naar
het oordeel van mevrouw Nijs deskundiger op het punt van de kwaliteit?MevrouwNijs(VVD)Ik heb heel veel vertrouwen in de verschillende cultuursectoren en ben
van mening dat zij hun eigen rol moeten spelen. Zij dienen hun eigen visie
te hebben en hun eigen beleid te ontwikkelen. Op dit moment is het aan de
leden van de Raad voor Cultuur om contact op te nemen met het veld. Ook het
omgekeerde is mogelijk, maar er is niets wat ervoor zorgt dat de verantwoordelijkheid
wordt teruggelegd bij de mensen in het veld. Ik vind het dus belangrijk dat
de sector zijn verantwoordelijkheid neemt. Dan is het mogelijk om de mensen
van de Raad voor Cultuur te gebruiken om ervoor te zorgen dat men die verantwoordelijkheid
inderdaad neemt.Wij hebben de systematiek van de Cultuurnota beoordeeld aan de hand van
twee uitgangspunten. Zojuist hebben wij gesproken over het tweede uitgangspunt
dat alles goed moet worden georganiseerd en dat de verantwoordelijkheden behoren
te liggen bij diegenen die daadwerkelijk verantwoordelijk zijn. "Goed
georganiseerd" houdt onder andere in dat de administratieve lasten worden
teruggedrongen. De staatssecretaris komt dan ook met het voorstel om de fondsen
te gebruiken voor een deel van de subsidieverlening. Meent zij werkelijk dat
de administratieve last daardoor zal worden verlaagd? Ik zal geen genoegen
nemen met het antwoord dat de fondsen daarvoor verantwoordelijk zijn. Als
nu al is te voorzien dat die fondsen zelf de administratieve lasten opleggen,
lijkt het mij niet goed om te zeggen dat die lasten door die werkwijze zullen
worden verlaagd.De staatssecretaris heeft aangegeven wat de hoofdlijnen van de systematiek
van de Cultuurnota zijn. Wat is zij van plan om te doen met alle opmerkingen
die tijdens dit overleg worden gemaakt en wanneer kunnen wij haar definitieve
voorstel verwachten?De VVD-fractie is verheugd dat er extra geld is uitgetrokken voor de restauratie
van monumenten, al zal dat niet voldoende zijn. Wij verzoeken de staatssecretaris
dan ook om bij de Voorjaarsnota het resterende deel te bevechten. Bij de update
van de stand van zaken kunnen wij immers goed nagaan welk bedrag nog nodig
zal zijn. Wij hebben wat bedenkingen bij de manier waarop die achterstanden
zullen worden weggewerkt. Er lopen twee trajecten naast elkaar: de gemeente
moet de vergunningen afgeven en het Rijk verleent de subsidie. Hoe kunnen
wij die twee trajecten zodanig op elkaar afstemmen dat dit geen extra tijd
kost? Is de staatssecretaris bereid om de zogenaamde fatale termijn in te
zetten? Dat wil zeggen dat betrokkenen ervan uit kunnen gaan dat die vergunning
is gegeven als gemeenten binnen de verstreken termijn niet hebben gereageerd.Een ander lastig onderdeel van dit proces is dat de eigenaren een eigen
bijdrage moeten betalen. Welk bedrag zal door de eigenaren bij die 100 mln.
moeten worden gelegd om daadwerkelijk met de restauratie te kunnen beginnen?
Kan de staatssecretaris er dan wel van op aan dat die restauratie een succes
zal zijn?Wij hebben van de staatssecretaris begrepen dat het overleg met de VNG
nog niet zo goed verloopt. Het is mij niet bekend of zij nog steeds in gesprek
is. Graag vernemen wij wat de stand van zaken is. Zodra de update beschikbaar
is van de achterstand van de restauratie, willen wij ook een goede beschrijving
ontvangen van de procedure die zal moeten worden gevolgd. Wij
willen daarover meer duidelijkheid voordat het Brim daadwerkelijk gestalte
kan krijgen.Ook ik ben ten aanzien van de ondersteunende instellingen van mening dat
zij zelf verantwoordelijkheid moeten kunnen dragen voor de wijze waarop zij
invulling geven aan de bezuinigingen. Het past niet dat de overheid dit oplegt.
Wat dat betreft sluit ik mij aan bij de woorden van de vorige sprekers.De heerVan der Vlies(SGP)Ik heb een vraag over de monumentenzorg. Terecht stelt mevrouw Nijs dat
het bedrag van 100 mln. best van betekenis is, maar dat het te weinig is.
Toen verwees zij naar de Voorjaarsnota. Dat is een hele sprong vooruit in
de tijd. Wij krijgen ook nog de Najaarsnota. Heeft mevrouw Nijs niet overwogen
om die te gebruiken om de resterende 134 mln. los te peuteren?MevrouwNijs(VVD)Dat is eigenlijk een veel beter idee, die Najaarsnota. Ik geef dat onmiddellijk
toe.De heerVan der Vlies(SGP)Dat opent perspectief.MevrouwHalsema(GroenLinks)Voorzitter. Hoewel ik overwegend een optimist ben, betrap ik mezelf wel
eens op een sombere gedachte.De heerDittrich(D66)Dat komt omdat u in Den Haag zit.MevrouwHalsema(GroenLinks)Volgens de heer Dittrich komt dat doordat ik in Den Haag zit. Dat lijkt
mij een uitspraak die eerder de heer Pechtold zou doen dan ik.De heerDittrich(D66)Het slaat op uw eigen uitspraak over uw optimisme in Den Haag.MevrouwHalsema(GroenLinks)Die uitspraak was nogal uit haar verband gelicht, want die ging over iets
heel anders.De sombere gedachte is deze: wij beleven barre tijden in ons publieke
domein, in de eerste plaats omdat er al jaren sprake is van publieke armoede
in onze publieke instellingen, zoals het onderwijs en de zorg, maar ook in
een deel van onze publieke leefruimte, of het nou gaat om de ruimte die wij
samen delen – speeltuinen, pleinen of bepaalde wijken – of om
de leefruimte, bijvoorbeeld de groene ruimte. Daar heerst al een groot aantal
jaren armoede. Ook op een andere manier zie je een verslechtering van het
publieke domein, namelijk in de vergroving en verplatting van het publieke
debat. In toenemende mate is dat debat onderhevig aan vercommercialisering
en instrumentalisering van menselijke relaties, met name in commerciële
media. Je ziet het echter ook in de grofheid waarmee door sommigen het publieke
en politieke debat wordt gevoerd en in de mate waarin er gescholden wordt.Waarom noem ik dat? Omdat ik vind dat kunst en cultuur op dit punt een
heel grote functie hebben, allereerst omdat zij vanzelfsprekend het tegengif
vormen tegen vergroving en verplatting en omdat zij – om de mooie stelling
van Kurt Vonnegut te gebruiken – de zuurstof zijn in een maatschappij
waarin weinig zuurstof is. Kunstenaars hoeven die zuurstof niet te leveren
door maatschappelijk of politiek engagement, juist niet. Dat doen zij door
schoonheid te maken en door zich in alle vrijheid te kunnen ontwikkelen. Uiteindelijk
is kunst de meest welluidende expressie van ons vrije woord. Wij vergeten
wel eens dat het juist om welluidendheid zou moeten gaan. Wat mijn fractie
betreft, bestaat daaraan een grote behoefte.De heerBrinkel(CDA)Wat u nu zegt, interesseert mij zeer. U zegt dat kunst en cultuur een
functie hebben in het publieke debat, in de welluidendheid en de schoonheid.
U trekt ten strijde tegen vergroving en verplatting in het publieke debat.
Vindt u bijvoorbeeld dat het plaatsen van de olijke tuinkabouter – zo
zal ik "Santaclaus" maar even noemen – in Rotterdam een bijdrage
is aan de culturele omgeving en de publieke ruimte zoals u die voor ogen heeft?MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik ben blij dat u vooruitloopt op wat mijn volgende opmerking zou zijn
geweest: politici en bestuurders hebben op dit punt vooral als taak om kunst
te faciliteren, zonder kunstenaars en culturele instellingen te belasten met
onze slechte of goede smaak. Ik heb hier eerlijk gezegd mijn privé-opvattingen
over. Dat zouden wel eens andere opvattingen kunnen zijn dan uw opvattingen
en bijvoorbeeld de opvattingen van de heer Van der Vlies.De heerBrinkel(CDA)Dat vermoed ik ook.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik zou die opvattingen eerlijk gezegd privé willen laten. Er zijn
veel kunst- en cultuuruitingen waar ik van houd. Er is ook veel waar ik niet
van houd. Ik vind het voor dit debat volstrekt irrelevant waar ik van houd
en waar ik niet van houd. Het is duidelijk dat u liever de religieuze kunst
uit Uden hebt dan de tuinkabouter in Rotterdam. Dat is uw goed recht, maar
dat is niet zo relevant voor wat wij steunen, faciliteren en uiteindelijk
subsidiëren.De heerBrinkel(CDA)De overheid is beheerder van de publieke ruimte. Kunst in de publieke
ruimte kan bepaalde emoties oproepen. Vindt u ook niet dat de overheid als
opdrachtgever de publieke belangen heeft te behartigen? Dat is geen kwestie
van persoonlijke smaak. Het gaat om waarden die aan de rechtsstaat ten grondslag
liggen zoals respect en menselijke waardigheid.MevrouwHalsema(GroenLinks)Anders dan u denk ik niet dat de tuinkabouter in Rotterdam in strijd is
met de menselijke waardigheid. Je zou kunnen zeggen dat het beeld een specifieke
uitdrukking is van de menselijke waardigheid. Kunst heeft overigens niet alleen
de functie, de samenhang in de samenleving te versterken. Kunst kan de samenleving
ontwrichten, kan vragen stellen en kan uitermate ingewikkelde maatschappelijke
kwesties en conflict in heel ander daglicht stellen. Dat doet de kunstenaar
op een volstrekt eigen wijze. Het is niet aan de politiek en bestuur om daarin
de grenzen van het betamelijke te bewaken. Submission mag nooit getroffen
worden door politieke censuur, maar dat geldt ook voor de tuinkabouter. Het
is aan de kunstenaars zelf en in alleruiterste instantie kan het aan de rechter
zijn.Aan politiek en bestuur komt het toe om kunst in al haar vrijheid te faciliteren.
Dat doen zij in eerste instantie door voldoende geld ter beschikking te stellen.
Ik memoreer nog maar weer eens de door de Kamer aangenomen motie
waarin staat dat het budget voor kunst en cultuur moet worden verhoogd tot
1% van de rijksbegroting. De fracties van het CDA, de PvdA, D66, GroenLinks
en de SP steunden die motie. Het is buitengewoon treurig dat bij het opstellen
van regeerakkoorden en tijdens de jaarlijkse begrotingsbehandelingen fracties,
die deel uitmaken van de regering, deze oude motie vergeten.Het komt de politiek ook toe om een cultuurpolitieke visie op de langere
termijn te ontwikkelen. Deze staatssecretaris kiest voor een grote mate van
cultuurpolitieke distantie. Eigenlijk spreekt zij geen oordeel uit over de
ontwikkeling die kunst en cultuur in onze samenleving zouden mogen doormaken.
Daarmee doel ik niet op de verkapte oproep van het CDA om bepaalde beeltenissen
weg te censureren. Ik bedoel wel dat de staatssecretaris iets luider en duidelijker –
wellicht een tikje minder dan haar voorganger – moet aangeven wat naar
haar idee de betekenis van kunst en cultuur in onze samenleving is. Dat heeft
zij nog niet gedaan. Wel intervenieert zij zonder cultuurpolitieke visie ingrijpend
in de organisatorische samenstelling van de kunstensector. De vraag is of
dat zonder een dergelijke visie kan. Elke keer bestaat immers het risico dat
de staatssecretaris op uitsluitend technocratische en bureaucratische gronden
ingrijpt in het cultureel bestel. Dat vind ik jammer.De heerBrinkel(CDA)Ik moet even een misverstand wegnemen. Het CDA censureert natuurlijk helemaal
niets. Ik heb gezegd dat vrijheid en autonomie ontzettend belangrijk zijn
voor de kunstbeoefening. In mijn interrupties had ik het over de overheid
als opdrachtgever die daarbij de waarden waarvoor zij dient te staan moet
laten gelden. Ik herinner eraan dat de Kamer in 1991 het beeld van Kounellis
heeft geweigerd dat werd aangeboden door minister d' Ancona. De Kamer sprak
toen in haar rol van opdrachtgever een oordeel uit. Dat is dus wel degelijk
mogelijk en dat heeft niets met censuur te maken.MevrouwHalsema(GroenLinks)Mijn fractie was destijds niet zo gelukkig met het oordeel van de Kamer.
Wij zijn namelijk geen voorstander van staatskunst; dat is het gevolg van
zo'n opstelling. De kunstenaar moet in dat geval uitvoeren wat wij als overheid
willen. Onze smaak zou niet moeten bepalen wat kunst is.De taakstelling van 5 mln. voor de ondersteunende instellingen is een
al langer slepende kwestie. In navolging van de SP-fractie ben ik het met
de staatssecretaris eens dat het goed is als er een nieuwe, helderdere indeling
komt. Dit neemt niet weg dat het onderscheid tussen producerende en ondersteunende
instellingen niet in alle opzichten duidelijk is. Daarbij lijkt een aantal
instellingen tussen wal en schip te vallen. De opmerkingen van de SP-fractie
over de popmuziek maak ik tot de mijne; daarbij sluit ik mij aan.Mijn fractie pleit al geruime tijd voor herziening van de cultuurnotasystematiek.
De vierjaarlijkse carrousel is, zeker in zijn politieke eindfase, weinig verheffend.
Bij de behandeling van de afgelopen cultuurnota's hebben wij afgezien van
elke specifieke beoordeling van culturele instellingen, omdat die niet aan
ons is. Bovendien wordt de vierjaarlijkse carrousel nog een verergerd door
het chronische gebrek aan geld voor de kunst- en cultuursector. Elke vier
jaar wordt ad hoc en incidenteel door de Kamer gerepareerd wat natuurlijk
gewoon door de regering beschikbaar had moeten worden gesteld.De heerDittrich(D66)Wij zijn toch ook volksvertegenwoordigers. Als er een besluit wordt genomen
over een instelling dat je onrechtvaardig vindt, mag je voor die instelling
opkomen. Dat is iets anders dan dat je je voor een instelling inzet omdat
je het mooi vindt wat zij maakt. Als de Kamer ziet dat een besluit niet aan
de criteria voldoet, moet zij kunnen zeggen dat het anders moet. Bijvoorbeeld...
Ik zal maar geen voorbeeld geven.MevrouwHalsema(GroenLinks)Het is jammer dat de heer Leerdam niet verder inging op de arts council.
In het verleden heb ik de vergelijking ook wel eens gemaakt. Wij moeten wel
degelijk nadenken over die richting. De heer Dittrich en ik hebben de cultuurnota
al twee keer mogen behandelen. Beide keren heb ik grote bezwaren gehad tegen
de manier waarop wij als Kamer ingrepen in de uiteindelijke beoordeling van
de staatssecretaris. Naar mijn idee moet de staatssecretaris veel meer dan
zij nu doet, het oordeel van de Raad voor Cultuur volgen; dat heb ik ook betoogd
bij de behandeling van de laatste cultuurnota. Daarbij gaat het ook om de
eis van de Raad voor Cultuur dat er meer geld beschikbaar zou moeten om tot
een juiste beoordeling te komen. Ik zie de staatssecretaris fronsen, want
zij heeft een "klein" budgettair probleem met de heer Zalm. Als
je de Raad voor Cultuur serieus neemt als autonome instelling in de culturele
sector, moet je ook de gestelde minimumgrens voor een juiste beoordeling serieus
nemen. Indien het oordeel van de Raad voor Cultuur betekent dat instellingen
onrechtvaardig worden behandeld, dan staat voor hen de weg naar de rechter
open. Ik heb er moeite mee indien wij dit als Kamer gaan repareren. Dat leidt
tot nieuwe willekeur: de instellingen die het beste uit een Kamerdebat komen,
zijn de instellingen die aan ons het meeste papier hebben gespendeerd.De heerDittrich(D66)Ik constateer dat mevrouw Halsema destijds niet tegen alle amendementen
van de Kamer heeft gestemd, waardoor zij medeverantwoordelijk is voor wijzigingen
die de Kamer heeft aangebracht.MevrouwHalsema(GroenLinks)Neen, u herinnert zich mijn toelichting niet meer. Die was van een ijzeren
logica, en ik wil hem hier graag herhalen. Omdat wij vonden dat er te weinig
geld beschikbaar was gesteld, hebben wij zonder aanzien des persoons alle
amendementen gesteund die leidden tot het beschikbaar komen van meer geld.
Wij hebben daarin zelf geen onderscheid gemaakt, omdat wij vonden dat wij
daarmee in de buurt kwamen van de minimumgrens die de Raad voor Cultuur stelt.
Die lijn hebben wij gevolgd, maar het onderscheid dat door uw fractie en andere
fracties is gemaakt naar verschillende culturele instellingen en cultuuruitingen,
hebben wij niet gesteund. Dat heb ik zes jaar geleden en twee jaar geleden
ook niet gedaan.MevrouwNijs(VVD)Ik ben het helemaal eens met mevrouw Halsema. Aan de heer Dittrich zou
ik willen vragen of hij vindt dat hij...De voorzitter:Neen, neen, dat kan niet.MevrouwNijs(VVD)Natuurlijk kan dat.MevrouwHalsema(GroenLinks)Wat u kunt doen is dit: u stelt een vraag aan mij, maar hij gaat over
de heer Dittrich. Dat is de truc die wij hier gebruiken.De heerDittrich(D66)Maar ik wil niet dat mevrouw Halsema voor mij gaat antwoorden.MevrouwNijs(VVD)Ik wil graag een vraag stellen aan mevrouw Halsema. Kan mevrouw Halsema
zich enigszins indenken hoe de heer Dittrich het dan klaar kan spelen om een
helikopterview te hebben over al de subsidieverleningen en op basis daarvan
een afweging te maken over een individueel geval? Ik kan mij dat niet voorstellen.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik zal niet namens de heer Dittrich antwoorden, want daarmee doe ik hem
groot onrecht. U benadrukt de helikopterview. Welnu, het gaat om een groot
aantal beoordelingen. Dan is het van u niet zo verstandig om een en ander
in het vervolg over te willen laten aan een aantal ambtenaren.MevrouwVergeer(SP)Ik begrijp uw ijzeren logica niet zo goed. IJzer past überhaupt niet
bij u. Terecht zegt u dat u geen gelobby meer wilt. Welnu, dat wil ik ook
niet, maar voor mijn fractie is dat de reden geweest om amendementen in te
dienen op de onderdelen waarvan de Raad voor Cultuur zei: die verdienen geld,
maar de staatssecretaris wil het niet honoreren. De heer Dittrich heeft, namens
een coalitiepartij, nog ergens potjes vandaan gehaald voor subsidies voor
instellingen die niet door de Raad voor Cultuur positief waren beoordeeld.
Daartegen maak ik bezwaar, maar u hebt er uiteindelijk mee ingestemd.MevrouwHalsema(GroenLinks)Volgens mij hebben wij hierin behoorlijk samen opgetrokken. Bovendien
hebben wij, uitgaande van de 1%-gedachte, die bij lange na nog niet
in beeld is, gezegd dat overal geld naar toe moest. Om dezelfde, overigens
arbitraire, reden hebben zowel u als wij ook het gedrag van de tennisvrienden
van de VVD beloond. U hebt dat ook gedaan, vanuit de simpele gedachte dat
wij vinden dat er altijd geld naar kunst en cultuur moet. Wij hebben zelf
nog nooit een oordeel geveld over de kwaliteit van instellingen. Ik heb nog
nooit een motie ingediend om de ene instelling wel steun te verlenen en de
andere niet, en ik ga dat ook nu niet doen. Ik hoop dat wij in de toekomst
kunnen komen tot een systeem waarbij de politiek meer op afstand is geplaatst.
Ik hoop vooral ook dat er een periode komt waarin er meer geld vrijkomt voor
kunst en cultuur, het liefst met een links kabinet.MevrouwVergeer(SP)Ik stel vast dat GroenLinks een aanzoek doet voor een links kabinet. Ik
vind dat heel fijn, want berichten in de media wijzen daar niet altijd op.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik weet niet welke media de SP leest, maar ik sta op en ga naar bed met
de gedachte aan dat linkse kabinet.Wij zijn het eens met het onderdeel van de plannen van de staatssecretaris
waardoor er een grotere verscheidenheid kan ontstaan in de behandeling van
culturele instellingen en kunstenaars. Wij zijn het er ook mee eens dat een
aantal instellingen uit de vierjaarlijkse molen wordt gelicht. Het neemt niet
weg dat de indelingen in categorieën A, B en C die de staatssecretaris
introduceert, onhelder zijn. Eerlijk gezegd, betrapte ik mij ook even op de
gedachte dat er bij de staatssecretaris een geweldige voorliefde is om alles
in boxen en in categorieën in te delen. Eerder was er precies dezelfde
categorie-indeling. Toch wordt daarmee een soort bureaucratische helderheid
geïntroduceerd. De vraag is of de werkelijkheid zich ook in dit soort
boxen c.q. categorieën laat indelen. Ik neem aan dat wij hier uitgebreider
over komen te spreken.De positie van de Raad voor Cultuur is mij niet duidelijk genoeg. Ik vind
die ook wat zorgwekkend. De Raad voor Cultuur houdt natuurlijk zijn dubbele
positie: het geven van onafhankelijk advies over beleid of politiek en het
geven van een beoordeling, zij het dat die beoordeling beperkter wordt. Wat
de eerstgenoemde taak van de Raad voor Cultuur betreft, begrijpt mijn fractie
niet precies welke mate van beleids- en financiële vrijheid daarbij aan
de raad gegeven zal zijn. Ik verzoek de staatssecretaris toch om in te gaan
op de Engelse situatie. De woordvoerder van de fractie van de Partij van de
Arbeid heeft dat overigens nagelaten. Ik zou het toch interessant vinden om
daarmee een goede vergelijking te hebben. Aan de hand daarvan kan ik nagaan
of die situatie ook in Nederland nagestreefd kan of moet worden. Uit de interrupties
van zojuist moge duidelijk zijn dat mijn fractie streeft naar een onafhankelijker
Raad voor Cultuur. Dit houdt geen beleidsinstrumentele Raad voor Cultuur in
en evenmin dat de Raad voor Cultuur ontzield wordt, iets wat de VVD bepleit.
Ik hoop dus dat de staatssecretaris hierover wat meer helderheid kan verschaffen.De beoordeling van de Raad voor Cultuur op instellingenniveau wordt beperkt.
Dat zijn de visitaties. In categorie B zijn er de programmasubsidies. De fondsen
krijgen in categorie C een veel grotere rol toebedeeld. Daar zijn de fondsen
evenwel niet voor opgericht. In dit stadium is mijn vraag hoe je bewaakt dat
de beoordeling transparant zal zijn en controleerbaar. Hoe kan dat goed georganiseerd
worden? Wil de staatssecretaris daar wat uitgebreider op ingaan? Hier wil
ik het nu even bij laten, omdat ik veronderstel dat wij hierover nog uitgebreider
van gedachten zullen wisselen. Ik ga er ook van uit dat dit nog niet onomkeerbaar
is.Er is een hoop gedoe over de opheffing van het Fonds voor de Scheppende
Toonkunst. Mijn collega van de SP-fractie heeft daarover al een aantal behartigenswaardige
opmerkingen gemaakt. Ik kan het op dit moment evenwel moeilijk overzien. Ik
hoor dat een aantal muziekensembles grote zorgen heeft; er is ook ruzie en
gedoe. Ik wil het voorstel van de SP-fractie eigenlijk overnemen, dat eerst
beter onderzocht wordt wat er precies aan de hand is en wat de gevolgen zijn,
voordat er tot opheffing wordt overgegaan. De Kamer is dan ook in staat om
een goede beslissing te nemen; in dit stadium kan zij dat eigenlijk niet.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Voor D66 is cultuur van groot belang. Wij zien kunstuitingen
ook als een levensader voor een veerkrachtige samenleving. Hieraan voeg ik
direct toe dat wij niet kunst en cultuur in allerlei hokjes willen duwen.
Wij vinden ook de autonome expressie van de kunstenaar en de intrinsieke waarde
van kunst en cultuur van groot belang, zo niet van het grootste
belang. Dat zal dan ook de eerste plaats moeten behouden. Allerlei andere
zaken, zoals de vraag of kunst en cultuur goed zijn voor integratie van nieuwe
Nederlanders of dat die goed in de regio's verspreid naar voren gebracht kunnen
worden, vinden wij ook belangrijk, maar toch minder belangrijk dan de kwaliteit
van het werk, die voorop behoort te staan.Vernieuwing hoort ook wel onderdeel te zijn van het kwaliteitscriterium.
Alles bij het oude laten, wijst namelijk op stilstand. Er is dan geen doorstroming
en dat komt de kwaliteit niet ten goede. Daarom vinden wij het goed dat de
staatssecretaris onder andere met haar nota Verschil maken is gekomen en dat
zij het heeft aangedurfd om de knuppel in het hoenderhok te gooien. Dit roept
echter nog wel wat vragen op.Wij vinden het ook een goede zaak dat het cultuurpolitieke debat wordt
losgetrokken van een debat over subsidies voor instellingen. Als bepaalde
voorstellen worden gedaan en de beginselen van behoorlijk bestuur niet goed
zijn toegepast of de Raad voor Cultuur een instelling niet heeft bezocht maar
wel een bepaalde kwaliteitsbeslissing neemt, heeft een Kamerlid het recht
om daartegen op te komen, er vragen over te stellen en er desnoods ook verschuivingen
in aan te brengen. Dat recht wil ik mij niet laten ontnemen, ook niet in de
toekomst. Iets anders is het dat wij onze eigen smaak zouden volgen en daarmee
zouden kwartetten, maar dat zijn wij toch allemaal niet van plan.De staatssecretaris heeft de nota Verschil maken gepresenteerd. Al eerder
hebben verschillende mensen, ook uit het veld, gezegd dat er echt veranderingen
zouden moeten plaatsvinden. Ik neem enkele van die veranderingen door. De
staatssecretaris stelt dat er sectoranalyses moeten worden gemaakt. Dat vind
ik prima, maar bij het lezen van de voorstellen lijkt het toch alsof vooral
de provincies en de gemeenten nu een heel belangrijke rol krijgen in die sectoranalyses.
Ik zou het belangrijk vinden dat de Raad voor Cultuur hier de leiding in heeft.
Ik ben dan ook niet gecharmeerd van het voorstel van de VVD. Ik vind juist
dat de Raad voor Cultuur hierover vanuit kwaliteit en deskundigheid oordelen
moet kunnen geven en ook de samenhang moet kunnen duiden.De staatssecretaris heeft een functionele indeling gemaakt van subsidiecategorieën
en baseert die niet op boegbeelden of op kwaliteit maar redeneert vanuit de
functies. Daarmee ben ik het eens. Dat lijkt mij heel goed, maar de criteria
rond de categorieën A, B en C zijn nog niet helder.Ook de fractie van D66 vindt het vreemd, ook na lezing van de brief van
de Raad voor Cultuur, dat bijvoorbeeld de trekkers in de danssector hierin
niet worden meegenomen. Dat geldt eigenlijk ook voor de toneelsector. Graag
krijg ik op dit punt een verduidelijking. Een redenering vanuit de functie
impliceert dat dergelijke instellingen ook in de A-categorie een plaats zouden
kunnen vinden.Een ander punt is de afbakening tussen de categorieën A, B en C.
Wat zijn bijvoorbeeld de doorstroommogelijkheden van C naar B? Dat is nog
niet duidelijk. Ik kan mij voorstellen dat het voor een instelling echt een
voordeel is om in categorie B te zitten omdat men dan een exploitatiesubsidie
krijgt en men zich dan meer kan gaan richten op de culturele expressie. Een
instelling die in categorie C zit en die bij een fonds terechtkomt, krijgt
misschien heel veel programmasubsidies maar heeft dan meer moeite met het
vormgeven van de eigen organisatie. Als men daaraan heel veel aandacht moet
besteden, kan dat weer ten koste gaan van de kwaliteit. Hierover krijg ik
graag een verduidelijking.Verder maak ik mij er zorgen over of niet met deze pennenstreken zo veel
bureaucratie wordt doorgeschoven naar de fondsen dat het onhelder wordt welke
criteria daarbij worden aangelegd en of dit niet een geweldige rompslomp zal
opleveren in procedures. Wie controleert de fondsen en welke kwaliteitscriteria
hanteren zij? Wij hebben hierover allerlei vragen. Gelukkig hebben wij ook
een brief gekregen van het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten en een
brief van de Raad voor Cultuur, waarin staat dat men begin 2006 gezamenlijk
met voorstellen wil komen. Die voorstellen wachten wij af. Wij hopen dat daarin
wat meer duidelijkheid komt. Het moet voor de instellingen ook wel helder
zijn waaraan zij toe zijn. Daarover bestaat nu nog grote onzekerheid.Wij zijn het eens met de visitaties. De doelstelling van de staatssecretaris
is minder bureaucratie en minder administratieve lasten. Dat ondersteunen
wij, maar bij visitaties moeten instellingen allerlei vragen beantwoorden
en inzicht geven. Het is de vraag of dit inderdaad wel tot minder werk voor
de instellingen zal leiden. Daarop krijg ik graag een reactie van de staatssecretaris.Het Stedelijk Museum in Amsterdam is nu niet meer een gemeentelijk museum
maar is verzelfstandigd. Het heeft een internationaal vermaarde collectie.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat het Stedelijk Museum in Amsterdam een nationaal
museum voor moderne kunst is en dat het dus ook past in de A-categorie, vanuit
de functie redenerend. Ook hierop krijg ik graag een reactie van de staatssecretaris.
Wij zien graag een centrale, onafhankelijke rol voor de Raad voor Cultuur.MevrouwNijs(VVD)Vindt de heer Dittrich dat de huidige Raad voor Cultuur goed werkt?De heerDittrich(D66)Mevrouw Nijs is niet bij alle debatten geweest, maar wij hebben daarover
constant voorstellen gedaan omdat hij inderdaad niet optimaal functioneert.
Ik vind dat in de werkwijze van de Raad wel degelijk veranderingen moeten
plaatsvinden, maar ik ben het wel heel sterk eens met het idee dat er een
Raad voor Cultuur is, bestaande uit onafhankelijke, deskundige mensen die
bezien wat de cultuur in Nederland nodig heeft en waar de sterkten en zwakten
liggen en die met dat soort adviezen komen.MevrouwNijs(VVD)Vindt de heer Dittrich dan dat de leden van de huidige Raad voor Cultuur
niet onafhankelijk zijn en geen deskundigen zijn? Wat maakt het anders in
het volgende voorstel? Waar halen wij die onafhankelijkheid en deskundigheid
dan vandaan?De heerDittrich(D66)Om met de laatste vraag te beginnen: Nederland is natuurlijk een klein
land en iedereen kent elkaar. Ook in de culturele wereld heeft iedereen met
elkaar te maken, in allerlei dwarsverbanden. Dat is de reden waarom ik een
jaar of tien geleden met de discussie ben begonnen over de onafhankelijkheid
van de Raad voor Cultuur en hoe men die zo veel mogelijk kan waarborgen. Ik
vind het wel belangrijk dat er mensen zijn die het veld goed kennen en ook
weten wat nodig is en wat wel of niet verbeterd moet worden, ook
in de beoordeling van subsidies. Er zijn dezelfde dwarsverbanden inéén
sector te maken en dat maakt het in het voorstel van mevrouw Nijs over de
sectoren niet onafhankelijker. Ik wil een aantal mensen dat een soort helikopterzicht
houdt op wat nodig is in het culturele veld. Ik heb liever dat die mensen
wat hoger en verder van het veld af staan dan dat zij middenin het veld staan.De heerLeerdam(PvdA)Denkt de heer Dittrich dan eerder in een Frans model of in een Engels
model zoals de arts council?De heerDittrich(D66)Het is jammer dat de heer Leerdam daarover in dit debat geen voorstellen
heeft gedaan. In het Engelse model wordt één mijnheer of mevrouw
aangewezen en die doet allerlei voorstellen. Ik weet niet of ik daar zo voor
ben. Eigenlijk ben ik daarover nogal kritisch. Het zal je maar gebeuren dat
het iemand is die een heel sterke eigen voorkeur heeft, maar misschien ook
blinde vlekken heeft. Ik vind het prettiger als in een Raad voor Cultuur een
aantal mensen zit dat ook discussies met elkaar voert. De vrucht van die discussie
kan een heel mooi eindresultaat zijn. Dat hoeft niet altijd, maar het kan
wel. Ik ben tegen te veel macht bij één persoon.MevrouwHalsema(GroenLinks)Het Stedelijk Museum in Amsterdam lobbyt al heel lang voor de status van
nationaal museum. Hoe is het met het Groninger Museum, het Bonnefantenmuseum,
het Centraal Museum? Ik kan er nog een aantal noemen. Welke criteria legt
de heer Dittrich zelf aan?De heerDittrich(D66)Aan het woord "lobbyen" hangt de kwalijke geur dat het fout
zou zijn als een instelling trots is op haar eigen collectie en dat onder
de aandacht brengt. Dat vind ik onzin. De collectie van het Stedelijk Museum
heeft internationale faam. Wij hebben dan ook een aantal jaren geleden het
voorstel gedaan om uit het rijksbudget geld aan het Stedelijk Museum te geven.
Gelukkig heeft mevrouw Halsema dat gesteund.MevrouwHalsema(GroenLinks)Uiteraard.De heerDittrich(D66)Het geld ging van het landelijke budget af en ging naar het Stedelijk
Museum, dus er kwam geen extra geld bij. Toch heeft zij dat gesteund. Dat
vond ik heel fijn. Waarom? Omdat wij dat vanuit de inhoud hebben beredeneerd.
Nu het museum verzelfstandigd is en de rol kan spelen van nationaal museum
voor moderne kunst, vind ik dat zo'n museum in categorie A kan worden beoordeeld,
vanuit de functie. Bij het Groninger Museum ligt dat iets anders, want dat
heeft niet de pretentie een nationaal museum voor moderne kunst te zijn.Het valt mij op dat de staatssecretaris allerlei beleidsnota's heeft gemaakt
inzake cultuur en ruimte, cultuur en economie, cultuur en educatie en bij
cultuur en diversiteit. Zij weet daarvoor soms ook extra geld te genereren,
zoals bij het ministerie van Economische Zaken voor cultuur en economie. Ik
herinner mij dat tijdens het Kamerdebat schamper werd gereageerd toen zij
daar geen geld voor had. Nu heeft zij extra geld binnengehaald en dat is een
goede zaak. Ik vraag mij wel af of hier een rol is weggelegd voor de Raad
voor Cultuur. Er wordt al een bedrag van 80 mln. buiten de Cultuurnota om
weggezet. Voor de kwaliteit van het bestel is daarin is ook een rol weggelegd
voor de Raad van Cultuur.Een van de hoofddoelstellingen van de staatssecretaris is minder bureaucratie
en minder regels. Ik steun dat, maar vind het moeilijk om inzicht te krijgen
in hoeverre die beleidsdoelstelling kan worden gerealiseerd. Uit alle gesprekken
met het veld verneem ik dat er juist wel een grote regeldruk bestaat. Als
ik de contourennota lees, vraag ik mij af of de regeldruk niet wordt verplaatst
naar de fondsen.Wij hebben al gesproken over de gratis toegang tot de musea. Dit onderwerp
is al eerder aan de orde gekomen met staatssecretaris Van der Ploeg, die dat
om een aantal redenen niet wilde. Ik vind het interessant om te weten hoe
deze staatssecretaris erover denkt. Ik ben het in ieder geval niet eens met
het voorstel van de VVD-fractie, die een onderscheid wil maken in nationaliteit
en andere Europeanen wil laten betalen. Dat is een stap achteruit.Ik begrijp dat wij later terugkomen op de financiën rond cultuur
en economie. Zet het ministerie van Economische Zaken structureel geld in
of gaat het om een eenmalig bedrag? Zijn er onderhandelingen gaande om dat
bedrag structureel te maken?Het schenkingsrecht voor charitatieve instellingen wordt afgeschaft. Hoe
geeft de staatssecretaris de ontwikkeling handen en voeten en hoe kunnen culturele
instellingen hierop inspelen? Wij vinden het ook positief dat het mecenaat
wordt uitgebreid. Wij hebben al eerder aandacht gevraagd voor de geefcultuur.
De Britten hebben een prachtige voorlichtingscampagne om mensen en bedrijven
bewust te maken van het feit dat zij kunnen geven ten behoeve van de kunsten.
Hoe gaat de staatssecretaris dit verder vorm geven?Er is een proefschrift verschenen van Sigrid Hemels, getiteld Door de
muze omhelsd. Daarin wordt uitgebreid ingegaan op de bestaande fiscale instrumenten.
Het lage btw-tarief voor boeken, kranten en tijdschriften brengt jaarlijks
500 mln. aan belastingderving met zich mee. Het gaat daarbij ook om bijvoorbeeld
spoorboekjes en pornobanden, zaken die niets met cultuur te maken hebben.
Kunnen belastingmaatregelen gerichter worden ingezet, zodat vooral de cultuursector
wordt ondersteund? Het lage btw-tarief kan wel gelden voor boeken, maar niet
voor gebruiksboeken. Kan daarin een onderscheid worden gemaakt?Het Commissariaat voor de Media houdt zich bezig met de vaste boekenprijs.
Wij willen dat er een aanpassing komt van het successierecht bij het schenken
van een legaat aan culturele instellingen. Is de staatssecretaris bereid te
overleggen met de staatssecretaris van Financiën?Er zijn verschillende financiële constructies te bedenken waarmee
gestimuleerd kan worden dat de sector niet alleen afhankelijk is van overheidssubsidies.
Wij hebben al eerder de koppelsubsidies voorgesteld, de zogenaamde "matching
grands", waarmee in andere landen al veel ervaring is opgedaan. Wil de
staatssecretaris daarvoor een plan uitwerken?Het internationaal cultuurbeleid wordt apart besproken, maar ik laat een
aantal voorstellen de revue passeren. De danssector staat in zijn geheel internationaal
in hoog aanzien. Ik kan mij voorstellen dat er ook een visitatie voor de hele
sector komt en niet alleen voor het Nederlands Danstheater en het Nationaal
Ballet. Is de staatssecretaris daartoe bereid? Over dans en Amsterdam Dance Event hebben wij al in interrupties gesproken.
Dat moet structureel zijn, als ik de brief van de staatssecretaris goed lees.
Ik krijg graag een reactie.Ik sluit mij aan bij de vraag van de heer Leerdam over het internationaal
cultuurbeleid en de export van muziek. Ik krijg er graag verduidelijking over.Het IDFA, een heel belangrijk festival, wordt nu bedreigd vanwege zaalhuur
van bioscopen en dergelijke, terwijl het ontzettend veel jonge filmmakers
uit het buitenland naar Nederland haalt. Het is heel goed voor de naam van
Nederland in het buitenland. Ik vraag de staatssecretaris om het gesprek met
de gemeente Amsterdam daarover aan te gaan. Het zou doodzonde zijn als het
IDFA zijn twintigjarig bestaan niet kan vieren.Ik sluit mij aan bij degenen die zich sterk maken voor de monumenten.
Wij hebben ook monumenten in het buitenland. Ik noem expliciet het Nederlands
paradepaardje in Frankrijk. Het Collège Néerlandais, het gebouw
van Dudok in Parijs waar Nederlandse en ook buitenlandse studenten en onderzoekers
wonen, is in verval. Het is beschamend dat alleen het Nederlandse paradepaardje
in verval is en dat de boegbeelden van de andere landen prachtig gerestaureerd
zijn. Frankrijk heeft aangeboden om op eigen kosten dit gebouw te restaureren
op een klein onderdeel na. Kan die 2,4 mln. niet uit de monumentengelden worden
gehaald om dat Nederlandse boegbeeld in Parijs te restaureren?Ik kom ten slotte bij de ondersteuningsinstellingen. Er is al gesproken
over het Fonds voor de Scheppende Toonkunst. Ik kan mij heel goed voorstellen
dat de staatssecretaris ruimte geeft aan het veld om binnen zes maanden met
een breed gedragen plan te komen, dat de ondersteuning van een groot deel
van het veld heeft en dat voldoet aan de redelijke eisen die je aan een fonds
mag stellen. Als men in staat is om binnen zes maanden met zo'n plan te komen,
kan ik mij voorstellen dat de opheffing van het fonds en het onderbrengen
bij het Fonds voor de Amateurkunst en Podiumkunsten niet doorgaan. Er zijn
nogal wat zorgen over de kwaliteit van de muziek. Graag krijg ik een reactie
op dit voorstel.MevrouwKraneveldt(LPF)Voorzitter. Ik zal niet beginnen met een stukje uit een songtekst, maar
ik heb in de tussentijd een limerick gemaakt."Er was eens een Kamerlid ter linkerzijdeDat ons met een cultuurplan wist te verblijdenDe verwachting was grootHet debat sloeg echter een beetje doodOmdat hij er niet over uit wilde weiden".Ik begin met een stukje cultuurbegroting en ga dan over naar de cultuurnotasystematiek
en de herijking daarvan. Bij de vorige begroting heeft de staatssecretaris
gezegd dat de vitaliteit en de dynamiek van de sector gebaat zijn bij een
voelbare aanwezigheid van particulieren en bedrijven die willen investeren
in kunst en cultuur. Wij zijn het nog steeds van harte daarmee eens. Wij pleiten
voor meer goede fiscale mogelijkheden op dit vlak, die wel het beoogde effect
moeten hebben en dienstig zijn aan de beleidsprioriteiten en de keuzen binnen
het overheidsbeleid. De heer Dittrich zei al het een en ander over fiscaaleconome
Sigrid Hemels en haar proefschrift "Door de muze omhelsd". Dat scheelt
mij een heleboel spreektijd. Ik sluit mij voor een groot gedeelte bij zijn
opmerkingen aan. Het gekke is dat er, even los van het lage btw-tarief voor
schoolboeken, in de berekeningen van mevrouw Hemels toch nog ruim 170 mln.
overblijft van gelden die wij blijkbaar uitgeven via allerlei fiscale regelingen
aan kunst en cultuur. Wij ijken die nooit aan ons cultuurbeleid en onze prioriteiten.
Ik vraag de staatssecretaris om er nog eens heel goed naar te kijken. Neem
het btw-tarief op bioscoopkaartjes. Wij willen daarmee bereiken dat het filmbezoek
wordt gestimuleerd en dat de Nederlandse film en de alternatievere film er
baat bij hebben. Maar via dit lage tarief worden alle films gesubsidieerd,
niet alleen de commerciële grote Amerikaanse films, maar ook sekscinema's
en eenpersoonscabines met pornofilms. Dat lijkt mij niet de bedoeling. Houd
al die fiscale regelingen eens tegen het licht.De LPF-fractie vindt de kanjerregeling erg belangrijk en vindt dat de
restauratie en renovatie van de bestaande kanjers doorgang moet vinden. Gelukkig
is daar ook al een hele smak geld extra voor uitgetrokken. Daar zijn wij heel
blij mee, maar wij zijn er nog niet. Ik kan het geld ook niet zomaar uit mijn
achterzak halen, maar ik hoop dat daar in de nabije toekomst nog een tandje
bij gezet kan worden. De LPF-fractie zal dat zeker gaan steunen.Nederland mag trots zijn op zijn cultuurbezit. Het bewaren, archiveren
en toegankelijk maken ervan kost erg veel geld. In dit kader wil de LPF-fractie
een lans breken voor het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Bij de
mediabegroting heeft de fractie van de PvdA hetzelfde gedaan. Er ligt ook
al een motie over dit onderwerp. Over een periode van zeven jaar is een bedrag
van 99 mln. nodig om het vele unieke beeld- en geluidsmateriaal te kunnen
bewaren. Als wij dat geld kunnen ophoesten, kan het probleem van tafel. De
LPF zou het erg op prijs stellen als dat bedrag er komt, dus staatssecretaris,
doe net als bij de kanjerregeling: wees een kanjer en regel het.Ik kom op de cultuurnotasystematiek. Wij debatteerden een aantal weken
geleden over de plannen van de staatssecretaris voor de toekomst van de publieke
omroep. Ik zei toen dat ik die plannen met stip op één zou zetten
in mijn toptien van slechtste kabinetsplannen van de afgelopen tweeëneenhalf
jaar. Ik zal die opmerking vandaag een beetje goed maken door de staatssecretaris
aan het begin van mijn betoog over de cultuurnotasystematiek te complimenteren
met haar scherpe en daardoor ook moedige analyse van de oude systematiek.
Die analyse sluit naadloos aan bij het betoog dat ik vorig jaar namens de
LPF-fractie heb gehouden, en ook bij de woorden van de staatssecretaris zelf,
die zei dat zij de systematiek bureaucratisch en sleets vond.Ik heb vorig jaar namens de LPF-fractie in niet mis te verstane bewoordingen
mijn ongenoegen geuit over de bestaande cultuurnotasystematiek en de manier
waarop het hele subsidiecircus functioneert. Ik ben blij dat er nu, een jaar
later, een document ligt, een nieuwe opzet waarover wij voor het eerst kunnen
discussiëren. Die discussie is vandaag nog niet afgelopen; er zijn nog
heel veel details waarop wij later kunnen terugkomen. Toch kunnen belangrijke
piketpalen geslagen worden.De LPF-fractie is niet gelukkig met de manier waarop de cultuursubsidies
tot nu toe worden toebedeeld. De beoordeling van alle subsidieaanvragen is
uitbesteed aan de diverse fondsen en de Raad voor Cultuur. Daarin zitten mensen
uit de cultuursector die er verstand van menen te hebben. Zij behartigen volgens
onze fractie vooral de belangen van de cultuursector zelf, en te weinig de
belangen van de burger. Wat wil die burger? Waar heeft hij behoefte
aan? Wat is zijn kunst- en cultuurconsumptie? Bereiken wij hem wel? Doen wij
dat naar wens? Over de burger en diens kunst- en cultuurbehoefte blijft het
vaak angstvallig stil, want de wensen van de burger lopen niet altijd parallel
met de wensen en de behoeften uit de kunst- en cultuursector en de kunstenaars
zelf.Kamerleden zijn de vertegenwoordigers van de burger, en de burger in onze
achterban verwacht van Kamerleden dat zij zijn gevoel bij, en zijn visie op
kunst en cultuur verwoorden, dat zij ook hun mond opendoen over wat kunst
en cultuur is en wat kunst en cultuur voor rol in onze maatschappij zou moeten
spelen. En de burger verwacht dat Kamerleden hun mond opendoen als er iets
in de sector gebeurt wat hem niet bevalt. Als een burger vindt dat er te veel
seks of geweld te zien is, of dat de dildokabouter niet goed is, dan spreekt
hij daar zijn volksvertegenwoordiger of lokale vertegenwoordiger op aan. Waarom
zou je daar dan als politicus niet een mening over mogen hebben? Anders is
het als je gaat wegcensureren wat je niet bevalt. Laat de lokale of landelijke
democratie maar haar werk doen. Laten wij in de Kamer alsjeblieft niet in
een soort van politiekcorrecte brij vooral maar niets over kunst en cultuur
zeggen. Waarom zou dat niet mogen? Wat wij graag willen, zijn scherpe partijpolitieke
cultuurdebatten, waarin uitgesproken meningen te horen zijn. Wij zijn tegen
dat politiekcorrecte kaasschaafgedoe van alles en iedereen een beetje minder
of meer. Soms moeten wij heldere keuzes maken en die kunnen ook hard zijn.
De VSCD schrijft het in een brief heel erg mooi op: "Wij zijn een groot
voorstander van een veel directere confrontatie van de kunstwereld met de
politiekverantwoordelijke bewindslieden en Kamerleden, en het wegtrekken van
het gordijn dat Thorbecke heet".Subsidie is geen vrijblijvende gift. Zij vraagt om een tegenprestatie.
De gever bepaalt wat die tegenprestatie inhoudt. Zo simpel is het. Wat de
gever vraagt, is afhankelijk van de tijdgeest, die voortdurend verandert.
Het is altijd zo geweest dat de kunst met de tijdgeest meeveranderde. Sterker
nog, de kunst liep vaak voorop, en zo hoort het ook. Willen wij kunst ter
verheffing van het gewone volk, kiezen wij een meer elitaire insteek (kunst
om de kunst zelf) of willen wij kunst zien als middel om maatschappelijke
problemen aan te kaarten, om de allochtone medemens te laten integreren? Wie
het niet eens is met de eisen, criteria en kaders die de gever stelt, moet
geen subsidie aanvragen. Hij moet vooral geheel autonoom blijven of bij de
volgende verkiezingen voor een partij stemmen die meer geld voor cultuur wil
uittrekken of die andere beleidsprioriteiten stelt.MevrouwHalsema(GroenLinks)Mevrouw Kraneveldt is heel helder, maar toch is de vraag waar voor haar
de grens ligt. Waarom gaat zij niet zelf schilderen of toneelspelen?MevrouwKraneveldt(LPF)Hoe weet u of ik dat niet doe?MevrouwHalsema(GroenLinks)Dat kan, en misschien doet u dat ook wel heel verdienstelijk.MevrouwKraneveldt(LPF)Helaas niet.MevrouwHalsema(GroenLinks)Stel dat u subsidie geeft aan een bepaald toneelgezelschap. Bepaalt u
dan ook wat het gezelschap op de planken brengt? U zegt het namelijk heel
strikt: de gever bepaalt wat er met de subsidie gebeurt.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik zal zo meteen vertellen waar ik vind dat de politiek het wel over moet
hebben, maar ook waar ik vind dat de politiek er met haar handen van af moet
blijven. Ik zal mevrouw Halsema op haar wenken bedienen.Wij zijn het met het voornemen van de staatssecretaris eens om het debat
over de cultuurpolitieke agenda, het cultuurnotadebat, en het debat over de
individuele subsidieaanvragen uit elkaar te halen. Hoe regelen wij dat debat
over die individuele subsidieaanvragen dan? Als even later het debat over
het subsidieplan alsnog weer als vanouds plaatsvindt, wat is dan de winst
ten opzichte van de oude situatie? Het gaat dan misschien om minder instellingen,
maar wij blijven het instellingengedoe houden, terwijl wij daar nu juist zo
graag van afwillen. Wij zijn ervoor om als politiek de kaders en de beleidsprioriteiten,
en de daarbij behorende budgetten vast te stellen bij de Cultuurnota. Vervolgens
wordt door de fondsen en door de "Raad voor Cultuur nieuwe stijl"
geadviseerd over de toe te kennen subsidies. Ten slotte beslist de staatssecretaris
hoe het subsidieplan eruit komt te zien. Zij blijft immers altijd eindverantwoordelijk
voor het budget. De Kamer controleert bij het subsidieplan niet op instellingsniveau
of al die beslissingen juist zijn geweest, maar zij controleert of de kaders
en de prioriteiten zijn geëerbiedigd en of de fondsen en de Raad voor
Cultuur aan hun opdracht hebben voldaan. Het gaat dus om het bijsturen in
grote lijnen, en niet om het bijsturen op instellingsniveau. Dat is misschien
weer wat positiefs in uw richting, mevrouw Halsema.Tegenover het feit dat Kamerleden elkaar niet meer op instellingsniveau
vliegen gaan afvangen, staat dat de Kamer het functioneren van de fondsen
en de Raad voor Cultuur extra kritisch moet bekijken. Hebben zij hun taak
goed verricht? Hoe reflecteren zij op het eigen functioneren? Zijn zij onafhankelijk
genoeg? Is er sprake van vriendjespolitiek of willekeur, enz.? De LPF pleit
ervoor om in de nieuwe systematiek het toezichtskader goed op de rails te
zetten. Meer verantwoordelijkheid, meer budget om te verdelen, dan ook een
heldere verantwoording!De heerDittrich(D66)Ik vraag mij af in hoeverre dit afwijkt van het voorstel van de staatssecretaris.MevrouwKraneveldt(LPF)Het wijkt er inderdaad niet zoveel van af, maar ik zeg wat wij graag willen.
Ik hoor de staatssecretaris net zeggen dat zij het een prima verhaal vindt.
Ik zit redelijk op haar lijn, maar ik verwoord dat misschien even wat helderder
omdat ik ook vind dat ik duidelijk moet maken hoe de LPF erin staat en wat
wij er goed en minder goed aan vinden. Er is overigens wel sprake van een
verschil op instellingsniveau. De staatssecretaris wil nog steeds dat wij
er op instellingsniveau over discussiëren. Maar dat gevaar bestaat dus
wel. Dat leg ik ook een beetje bij haar neer. Hoe gaan wij dat voorkomen?MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik vind de wending die u eraan geeft, buitengewoon interessant. Waar u
eerst het gordijn van Thorbecke weg wilde trekken, hebt u het volgens
mij weer opgehangen. Ik heb begrepen dat u van mening bent dat een politicus
geen enkel inhoudelijk criterium ten aanzien van kunstuitingen behoort te
geven. De criteria die u net aangaf voor de Raad voor Cultuur en anderen,
zijn zuiver procedureel. Die hebben te maken met bestuurlijke integriteit.MevrouwKraneveldt(LPF)Als ik met mijn achterban communiceer over het kunst- en cultuurbeleid,
wordt mij van alles meegedeeld. Men zegt: je moet dit, je moet dat, je moet
daar aandacht aan besteden.MevrouwHalsema(GroenLinks)Wel of geen tuinkabouter!MevrouwKraneveldt(LPF)Bijvoorbeeld, wel of geen tuinkabouter. Ik vind het volkomen legitiem
als mijn achterban daar iets over zegt, als mijn achterban zegt dat ik er
iets aan moet doen of er iets over moet zeggen. Dan neem ik dat mee. Als wij
het hier over de grote lijnen hebben, dan mag ik daar best een heel duidelijke
mening over geven. Ik zou die dildokabouter ook niet op een pleintje voor
mijn huis willen hebben. Maar dat is wat anders dan dat ik er meteen aan koppel
dat wij dat maar gaan moeten censureren en dat ik op instellingsniveau de
ene instelling wel goed vind en de andere niet. Ik vind het prima dat wij
dat delegeren aan fondsen en voor een gedeelte aan de Raad voor Cultuur, maar
ik vind wel dat wij heel goed moeten kijken hoe die instellingen functioneren.
Wij moeten kijken of de instellingen de kaders eerbiedigen die wij met z'n
allen hebben afgesproken. De ene keer krijg ik bij de Cultuurnota waarin wij
het over de grote kaders hebben, wat meer mijn zin dan de andere keer.MevrouwHalsema(GroenLinks)Even voor mijn duidelijkheid: u geeft morele signalen af zonder politieke
consequenties. Dat doet u dus.MevrouwKraneveldt(LPF)Daar ben ik het niet mee eens. Als wij de grote lijnen vaststellen, zullen
wij misschien ook wel een paar inhoudelijke moties of amendementen indienen.
Als de Kamer het daarmee eens is, doen wij dat. Als de Kamer het er niet mee
eens is, dan gebeurt het niet. Maar vervolgens is het aan de fondsen en aan
de Raad voor Cultuur om dat door te vertalen in subsidies op instellingsniveau.De heerLeerdam(PvdA)Mevrouw Kraneveldt komt met een paar interessante denkweefsels. Is zij
ervan op de hoogte dat de fondsen zelf ook om de vier jaar een aanvraag moeten
indienen bij de Raad voor Cultuur en dat er daardoor toch een soort discrepantie
ontstaat tussen al die groepen die in die categorie terechtkomen en het voorstel
van de staatssecretaris?MevrouwKraneveldt(LPF)Dat is waar. Aan de ene kant zijn zij subsidiegever en aan de andere kant
zijn zij subsidieontvanger. Ik kan mij heel goed voorstellen dat daarbij een
discrepantie aan de orde is. Ik heb daar geen specifieke opmerkingen over
gemaakt, maar ik zie die discrepantie zeker. Daar moeten wij ook naar kijken.MevrouwNijs(VVD)Als ik het goed begrijp, wil mevrouw Kraneveldt nog wel kunnen ingrijpen
in de individuele subsidieverleningen als zij van mening is dat de Raad voor
Cultuur of een fonds niet de hoofdlijnen van het beleid heeft gehanteerd.MevrouwKraneveldt(LPF)Nee, ik wil het debat op de algemene en de grote lijnen voeren. Als ik
het geheel aan individuele subsidieverleningen aan bijvoorbeeld de danssector
bezie en als ik signalen uit het veld krijg dat er voor de sector als geheel
een slechte positie ontstaat, zou ik de voorbeelden van die individuele subsidietoekenningen
of –afwijzingen kunnen gebruiken om in algemene termen iets te zeggen
over het beleid in een sector. Ik wil dat in grote lijnen doen in plaats van
op instellingsniveau. Ik zal dus niet meer komen met een amendement daarover
en ik ben evenmin voornemens om steun te verlenen aan amendementen die daarop
betrekking hebben. Wat dat betreft zijn wij consequent en trekken wij één
lijn.In de oude systematiek moeten fondsen, musea, orkesten, theatergezelschappen
en ensembles door dezelfde deur. Dan is het dringen geblazen en men baalt
natuurlijk op het moment dat de deur voor de neus wordt dichtgeslagen. Die
instellingen moesten bovendien passen binnen dezelfde kaders. Dat werkt echter
niet. Wij juichen het daarom toe dat de staatssecretaris nu voornemens is
om flexibel te zijn en dat zij verschillende subsidies wil verstrekken. Het
soort instelling zal straks bepalend zijn voor de instantie waarbij subsidies
moeten worden aangevraagd en ook voor de wijze van beoordeling. Wij kunnen
ons daarin grotendeels vinden. Dat neemt niet weg dat het ons goed lijkt om
in latere discussies op de details in te gaan.Ten aanzien van de ondersteunende instellingen staan wij achter het principe
dat er per sector één instituut is met een onafhankelijke positie
ten opzichte van de sector. Het realiseren van die onafhankelijkheid is natuurlijk
heel lastig. Om goede ondersteuning te kunnen bieden, moet men verstand van
zaken hebben en bijvoorbeeld zelf in die sector hebben gewerkt. Welk soort
mensen is nodig in het bestuur van een fonds dat dicht op de artistieke praktijk
moet staan en dat flexibel dient te kunnen inspelen op artistieke ontwikkelingen
en innovatie? Hoe wenst de staatssecretaris die onafhankelijkheid concreet
te waarborgen en te monitoren? Nu de fondsen een grotere vinger in die subsidiepap
krijgen, dringen wij erop aan dat zij een duidelijke opdracht meekrijgen die
politiek controleerbaar is. Als ik mijzelf als Kamerlid op afstand wil plaatsen
en niet meer op het individuele niveau wens te spreken, moet de opdracht aan
die fondsen duidelijk zijn. Later, tijdens de evaluatie van een bepaalde cultuurnota,
moeten wij daarover van gedachten kunnen wisselen. Het moet mogelijk zijn
om fondsen op die missie af te rekenen om willekeur en versnippering te voorkomen.Wij begrijpen niet waarom er geen instituut voor de beeldende kunst komt.
Kan de staatssecretaris daarover duidelijkheid geven? Het is een goed plan
om programmasubsidies meer en gerichter in te zetten. Wij hebben liever dat
er bijvoorbeeld 20 mln. ter beschikking wordt gesteld voor jeugd en cultuur
en dat instellingen met een goed plan daarop kunnen inschrijven dan dat iedere
instelling iets met jeugd moet doen. Dat soort generieke opdrachten past immers
niet bij iedere instelling.Wij zien in de Raad voor Cultuur graag een zelfstandig, autonoom adviesorgaan
dat gevraagd en ongevraagd zijn licht laat schijnen over ontwikkelingen in
de Nederlandse kunst- en cultuurwereld. Dat adviesorgaan dient
niet te gouvernementeel te zijn en moet evenmin een belangenbehartiger van
de sector zijn. Wij trekken een parallel met de Onderwijsraad. Dat is een
zeer gezaghebbend orgaan waarvan ik de adviezen op waarde schat. Wij zijn
er echter geen voorstander van om voor het subsidieplan weer een andere instantie
op te tuigen. De Raad voor Cultuur is daarvoor uitermate geschikt. Die twee
functies dienen echter wel van elkaar te worden onderscheiden. Wij kunnen
ons dan ook vinden in die loskoppeling van de leden van de raad en het commissievoorzitterschap.Ik begrijp goed wat de heer Brinkel met het grachtengordelelement bedoelt
en ben het volledig met hem eens. Het boekje van de Raad voor Cultuur met
de titel "De fletsmatigheid van een imploderend systeem" heeft betrekking
op de toekomst van de Cultuurnota. Dat is een samenvatting van debatten. De
laatste pagina's bevatten namen van personen die daaraan hebben meegewerkt.
Mij is opgevallen dat er slechts twee namen zijn van mensen die uit een ander
land zouden kunnen komen. De heer Brinkel bedoelt waarschijnlijk te zeggen
dat kunst en cultuur nog steeds een zaak is van witte, hoog opgeleide, elitaire
mensen. Het lijkt mij goed dat de sector daarop reflecteert.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter. Zoals het zo vaak met veelgebruikte woorden gaat, is ook het
woord "cultuur" multi-interpretabel. Hoofdzakelijk zijn de verschillende
betekenissen echter te onderscheiden in twee groepen. De ene betekenisgroep
heeft betrekking op tastbare dingen; dat zijn cultuuruitingen. De andere betekenisgroep
richt zich op het geheel van waarden, normen, betekenissen en de daaruit voortvloeiende
handelingen, die op hun beurt weer wortelen in een expliciet of meer impliciet
mens- en wereldbeeld. Het cultuurbeleid van de regering richt zich vanzelfsprekend
vooral op de tastbare aspecten van cultuur. Cultuuruitingen zijn echter nauw
verbonden aan de onderliggende waarden, normen en betekenissen. Cultuur is
daarmee als het ware een graadmeter van het welbevinden, van de "morele
staat" van de samenleving.Omdat de samenleving als vanzelfsprekend in beweging is, is er ook sprake
van een voortdurende ontwikkeling in de uitingen van cultuur. Die voortgaande
ontwikkeling laat een indrukwekkend spoor achter, een zichtbaar en tastbaar
stuk geschiedenis dat in de samenleving als samenbindende factor kan werken.
Juist omdat in de cultuur het gedachtegoed van de samenleving zich manifesteert,
is het behoud van cultuurhistorisch erfgoed van grote betekenis, temeer als
wij beseffen dat de historische ontwikkeling niet willekeurig is.Eerder dit jaar publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau een rapport
over de belangstelling voor cultuur: Cultuurminnaars en cultuurmijders. Daaruit
blijkt onder meer dat een aanzienlijk deel van de bevolking zelf actief is
in de beoefening van een bepaalde kunstvorm, dat de belangstelling voor populaire
muziekevenementen in de laatste twintig jaar fors is toegenomen en dat de
waardering voor de traditionele cultuur zich heeft gehandhaafd, hoewel vooral
bij de ouderen. Wat mijn fractie vooral zorgen baart, zijn de ontwikkelingen
in het leesgedrag. Ondanks alle nieuwe mogelijkheden blijft lezen van wezenlijke
waarde, niet in het minst om het beroep dat het doet op de eigen denkkracht
en het eigen voorstellingsvermogen. Lezen heeft een grote vormende waarde
en is van duurzame betekenis. Ontlezing als exponent van een in cultureel
opzicht te passieve houding – beeldcultuur! – moet daarom, met
name onder jongeren, met kracht worden tegengegaan. Dat is makkelijker gezegd
dan gedaan, maar leesbevordering dient in elk geval een onbetwiste beleidsprioriteit
te zijn, niet in het minst in het onderwijs. Ik wijs in dit verband op de
zorgen die de Stichting Lezen in het licht van de vigerende bekostiging in
de Kamer heeft neergelegd. Graag verneem ik het standpunt van de staatssecretaris
over dit punt.De heerDittrich(D66)Ik las laatst een opiniestuk van Maarten Asscher in de Volkskrant over
ontlezing. Hij had een heel andere invalshoek: hij meent dat er eigenlijk
helemaal geen sprake is van ontlezing. Ik weet niet of u dat artikel hebt
gelezen. Zo niet, dan geleid ik die vraag direct door naar de staatssecretaris:
wat is haar reactie daarop?De heerVan der Vlies(SGP)Dat lijkt mij zeer verstandig, want de Volkskrant is niet mijn dagelijkse
menu. Ik erken wel dat ik zaterdag een exemplaar heb gehaald.De heerDittrich(D66)Die hebben wij allemaal gelezen!De voorzitter:Wij hoeven dus niet bang te zijn dat de heer Van der Vlies gaat ontlezen.De heerVan der Vlies(SGP)Ik probeer mij nooit beter voor te stellen dan ik ben. Ik heb dat artikel
dus niet gelezen. Dat verwijt ik mij nu, zeker na deze creatieve interruptie
van mijn collega Dittrich, maar ik kan daar in ieder geval een aantal opinies
en bevindingen van deskundigen naast leggen. Als de staatssecretaris het tot
haar visie zou maken dat dit geen probleem is, wens ik haar erg veel sterkte.
Het is immers wel degelijk een probleem; leg uw oor eens te luisteren.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik kan het niet laten om op dit punt een vraag te stellen over de wijze
waarop u beeldcultuur en lezen tegenover elkaar plaatst. Ik ben het direct
met u eens dat ontlezing, als zij plaatsvindt, een groot probleem is, maar
vindt u niet dat het voor jongeren ook van grote culturele waarde kan zijn
om bijvoorbeeld regelmatig naar de film te kunnen gaan?De heerVan der Vlies(SGP)Natuurlijk, dat heeft ook zijn nut.MevrouwHalsema(GroenLinks)Dat is zuinig.De heerVan der Vlies(SGP)Ik had het over het goede boek. Daar kun je een heleboel bij invullen.
Het onderdeel van de beeldcultuur dat in het onderwijs "visualisering"
wordt genoemd – de plaatjes en stripverhalen – moet dus maar even
niet. Dat is te weinig vormend. Ik verwerp deze tijdsbesteding niet geheel,
maar er wordt te weinig een beroep gedaan op de verbeeldingskracht van de
lezer. In de voorliggende stukken mis ik te weinig maatregelen, gericht op
leesbevordering. Ook attendeer ik de staatssecretaris en mijn gewaardeerde
collega's op de motie die de heer Van der Staaij tijdens de behandeling van
de begroting van Justitie heeft ingediend over de toekomst van de kleinschalige
vrijwilligersbibliotheken. Dergelijke initiatieven verdienen
krachtige ondersteuning, maar lijken nu juist door financiële aanspraken
van de Stichting Leenrecht in hun bestaan te worden bedreigd. Dat vind ik
uitermate contraproductief. Omdat dit dossier ook een cultuurdimensie heeft,
vind ik dat ook de staatssecretaris zich zou moeten bemoeien met het zoeken
naar een werkbare oplossing. Ik zie ook wel dat het wettelijk geregelde leenrecht
tot bepaalde implicaties kan leiden voor deze bibliotheken. Een terugvordering
tot aan het jaar 1996 is echter funest voor hun voortbestaan. Dat moeten wij
met elkaar gewoon niet willen.Ten aanzien van het monumentenbeleid staan we op het omslagpunt van restauratie
naar instandhouding. Dat heeft mijn fractie altijd krachtig ondersteund. Die
omslag vraagt om een zo beperkt mogelijke werkvoorraad, maar er zijn nog steeds
achterstanden. De impuls van 100 mln. is een prima zaak, maar eigenlijk was
234 mln. nodig. Ik daag al mijn collega's uit om mij te steunen in mijn streven
om het bij gelegenheid van de Najaarsnota nu eindelijk eens te regelen. Ik
heb al zo vaak het lied horen zingen dat er een extra impuls moet komen voor
het monumentenbeleid, maar als het erom gaat boter bij de vis te doen, wordt
het opmerkelijk stil. Ook het selectiebeleid is van grote betekenis. Daarover
wachten we het standpunt van de staatssecretaris af dat zij voor het komende
voorjaar heeft toegezegd.Wij hebben vorige week als Kamercommissie de Stuurgroep Radio Kootwijk
ontvangen en wij zijn zeer onder de indruk geraakt van het masterplan dat
men aan het ontwikkelen is. Radio Kootwijk is een uniek complex en verkeert
in de top-20 van de wereldranglijst. Het complex is hard aan restauratie toe
en moet een nieuwe bestemming krijgen. Er zijn verregaande plannen voor diverse
soorten cultuuruitingen. Dat past dus heel goed in hetgeen wij vandaag bespreken.
Bestuurlijke gezagsdragers en het particulier initiatief stellen zich achter
het masterplan. Het Rijk dient echter ook een helpende hand te bieden. Ik
hoop dat dit op zowel op materieel als op immaterieel vlak zal gebeuren. Dat
is onontbeerlijk; daarvan hebben wij ons laten overtuigen. Ik hoop dat de
staatssecretaris dit wil toezeggen. Zo niet, dan hoop ik haar daarbij met
een Kameruitspraak een handje te helpen en een duwtje te geven in de gewenste
richting.MevrouwKraneveldt(LPF)De heer Van der Vlies zei over Radio Kootwijk dat "wij" –
ik neem aan dat hij daarmee de Kamer bedoelde – onder de indruk waren
geraakt van het plan. Dat is niet helemaal juist. Op zich was ik wel onder
de indruk, maar er moet nog wel een masterplan worden geschreven. Is het in
dat licht niet verstandiger om te wachten tot de Voorjaarsnota? Zolang er
wel goede ideeën zijn maar nog geen masterplan, is onduidelijk aan welke
uitvoering geld wordt besteed.De heerVan der Vlies(SGP)Ik weet dat er nog een vervolg moet komen bij het uitvoeringstraject.
De contouren zijn er echter al wel en daarvoor vraag ik aandacht, ook van
de staatssecretaris. De heer Cornielje, commissaris van de Koningin in Gelderland,
heeft vorige week in deze zaal gezegd dat er enige urgentie is omdat het verval
toeslaat. Zaken moeten worden gesynchroniseerd; er is onvoldoende tijd om
alle fases op elkaar te laten wachten en in de juiste tijdvolgordelijkheid
af te werken.De heerBrinkel(CDA)Ik was aanwezig bij die indrukwekkende presentatie. Het is inderdaad een
schitterend complex, een "monumentale interventie in een verstilde omgeving"
naar ik heb begrepen. In het plan van aanpak wordt een rijksbijdrage van 23
mln. gevraagd. Waar wil de heer Van der Vlies die 23 mln. vandaan halen, of
beperkt hij zich tot immateriële steun aan het project?De heerVan der Vlies(SGP)Die vraag was ik niet voornemens te stellen. Mijn vraag aan de staatssecretaris
op dit moment is: neem de regie in handen, roep alle partijen bijeen en maak
een pakket goede afspraken. De inzet daarvan moet natuurlijk zijn om op kortere
termijn te komen tot een all-inplan, inclusief de financiering. Ik ben er
nog niet van overtuigd dat die 23 mln. à fond perdu door het Rijk moet
worden gefinancierd. Er zijn nog andere wegen begaanbaar. Zo zijn er fondsen
genoemd die zich kandidaat kunnen laten stellen om een bijdrage te leveren.
De staatssecretaris moet echter zorgen voor regie en het doorslaggevende zetje
geven. Het is wellicht te vroeg om dit te bespreken in het kader van de Najaarsnota
omdat die al over twee weken hier aan de orde is. Er is nog te weinig zicht
op de participatie van andere gegadigden. De Voorjaarsnota kan worden gebruikt
om het financieel dicht te spijkeren. Een dergelijke fasering is verstandig
om het komende halfjaar tot goede plannen te komen.De heerLeerdam(PvdA)Het verzoek van de heer Van der Vlies is toch enigszins eigenaardig. Hij
wil dat de staatssecretaris de regie neemt. Is dat geen verkapte manier om
te zeggen dat zij middelen beschikbaar moet stellen? Sturen wij haar zo niet
met twee, of misschien wel drie, boodschappen het bos in? Dat lijkt mij niet
de bedoeling, of begrijp ik het verkeerd?De heerVan der Vlies(SGP)Er is inderdaad heel veel bos rondom dat complex, maar er is ook een stiltecirkel.
Dat maakt het terrein daar zo uniek. Mijn verzoek aan de staatssecretaris
impliceert inderdaad dat ik een rijksverantwoordelijkheid voor dit unieke
complex zie. In de tweede fase zie ik wel hoe zich dit financieel vertaalt.
Ik erken dat er anderen bij betrokken dienen te zijn. De stuurgroep die gevormd
is, maakt zichtbaar wie dat zijn. Mijn verzoek is echter een onmisbare schakel
om de zaak rond te krijgen.De heerLeerdam(PvdA)Is het kunst- en cultuurbeleid niet veel breder dan alleen dit voorstel
van u?De heerVan der Vlies(SGP)Ja, uiteraard is dat heel veel breder. Wij praten er al de hele ochtend
over en zullen er nog een deel van de dag verder mee vullen. Het gaat echter
om een uniek complex. Het zou al gesloopt zijn, als sommigen niet een bepaald
persoonlijk engagement hadden "gevitaliseerd" om dat te voorkomen.
Het complex staat er dus gelukkig nog. Nu moet de zaak ook verder worden aangepakt:
restaureren, bestemmen en exploiteren. Het Rijk doet dat natuurlijk niet,
en dat vraag ik ook niet van de staatssecretaris. Wij moeten niet alles in
de collectieve sfeer willen aanhechten. Maar met het restaureren van monumenten
gaat het vaak zo dat wij even het beslissende stootje moeten geven om bepaalde
dingen waar wij aan hechten te behouden voor de volgende generaties. Het leuke
van het plan van de stuurgroep is dat het zich juist richt op kunst- en cultuuruitingen
en op kunstbeoefening. De scholen en de ckv-programma's worden
erbij betrokken, dus ik vind het project nogal perspectiefrijk.Ik sluit mij aan bij de vragen die zijn gesteld over het gratis museumbezoek.
Ik vind het een interessante optie, maar er zitten natuurlijk heel veel haken
en ogen aan. Ik wacht de reactie van de staatssecretaris af.De regering rekent het tot haar taak, mede ter uitvoering van Europese
verdragen, om het nationaal cultureel erfgoed te registreren en zo optimaal
mogelijk toegankelijk te maken; waarvan akte en waarvoor lof. Wat betreft
het kerkelijk kunstbezit is deze taak opgedragen aan de Stichting Kerkelijk
Kunstbezit in Nederland; de SKKN. De staatssecretaris heeft deze stichting
laten weten de subsidie per 2009 stop te zetten en ervan uit te gaan dat de
stichting in de tussentijd het project van registratie van de kerkelijke kunst
in Nederland zal afronden. Nog los van de daarvoor beschikbare middelen is
deze taakstelling niet in overeenstemming met de capaciteit en de werkwijze
van de stichting, zo is mij indringend gemeld. Het risico is dus aanwezig
dat de werkzaamheden moeten worden afgebroken. Dat zou heel jammer zijn. Ook
voor de staatssecretaris is dit naar ik aanneem onacceptabel. Ik vraag haar
dan ook, hierover met de SKKN in contact te treden en de Kamer over de uitkomsten
van dit overleg binnen afzienbare termijn te informeren.De Raad voor Cultuur heeft recentelijk een advies uitgebracht over filmbehoud.
Om het nationale filmerfgoed veilig te stellen is er een flinke impuls nodig,
waarbij er sprake is van urgentie. Hoewel teksten de meest duurzame drager
van de geschiedenis vormen, kunnen beelden daarop een waardevolle en aansprekende
aanvulling geven. Graag sluit ik mij daarom aan bij het pleidooi om ervoor
zorg te dragen dat ook de audiovisuele erfgoedcomponenten voor de toekomst
worden veiliggesteld. Graag verneem ik daarom van de staatssecretaris een
reactie op het advies van de Raad voor Cultuur hierover.Dan kom ik nu op de ondersteuningsstructuur. Gezien de onoverzichtelijkheid
en de niet altijd even efficiënte vormgeving van de ondersteunde instellingen,
is het begrijpelijk dat de regering voorstellen doet om de ondersteuningsstructuur
ingrijpend te herzien. Daarbij gaat het om een heldere structuur en een krachtige
organisatie, maar ook om het maken van scherpere keuzes. Mijn fractie steunt
die lijn. Uiteraard dienen er ook voor het bewerkstelligen van een omslag
voldoende middelen en tijd beschikbaar te zijn. Er wordt met name discussie
gevoerd over de positie van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst. Ik stel
vast dat de Raad voor Cultuur de staatssecretaris tot voorzichtigheid maant.
Anderzijds is het ook een feit dat het vertrouwen in dit fonds niet overdadig
is. Ik kan mij daarom voorstellen dat er gezocht wordt naar een breder verband,
maar er moet dan wel sprake zijn van een voor de hand liggende inhoudelijke
match. In een van de commentaren las ik de suggestie om het Fonds voor de
Scheppende Toonkunst niet over te hevelen naar het Fonds voor Amateurkunst
en Podiumkunsten, maar naar het Fonds voor de Letteren. Graag verneem ik hierop
de reactie van de staatssecretaris.In de nota Verschil maken, schetst de regering de contouren van een nieuwe
cultuurnotasystematiek. Een belangrijk deel daarvan is om te voorkomen dat
de behandeling van de Cultuurnota steeds verzandt in een belangenstrijd over
de subsidie van bepaalde instellingen, het "instellingengedoe",
zoals het inmiddels is gaan heten. De regering wil dat bereiken door de Cultuurnota
procedureel los te koppelen van de subsidieverstrekking. Mijn fractie kan
zich daarin goed vinden. Op die manier kan het debat over de Cultuurnota zich
op de cultuur zelf richten en op de richting die daarin gekozen moet worden.
Terecht wordt in de nota geconstateerd dat het zich onthouden van een artistiek
inhoudelijk oordeel nog geen afzijdigheid van de overheid inhoudt. Welke rol
de overheid dan wel heeft, wordt nog niet duidelijk uitgewerkt in de nota.
Daarom leg ik deze vraag nu voor aan de staatssecretaris.In dit verband interesseert mij ook de uitspraak van de staatssecretaris
in de beantwoording van de Kamervragen, dat de artistieke autonomie als zodanig
niet geheel onbegrensd is. Zo staat het er. Kan zij dit nader duiden? In de
Groen van Prinstererzaal moeten wij het gordijntje van Thorbecke op hoofdmomenten
toch met een gerust gemoed terzijde durven te stellen.Mijn fractie vindt het ook terecht dat er in de toekomst onderscheid wordt
gemaakt tussen instellingen die meer structureel op financiering kunnen rekenen
en instellingen die zich moeten voegen in een proces dat vergelijkbaar is
met de huidige cultuurnotaprocedure. Ik ga ervan uit dat hiervoor alsnog heldere
criteria opgesteld worden. Anders wordt het wel erg lastig voor nieuwe initiatieven,
voor innovatieve ideeën om zich in het subsidiebestel in te vechten.
Dat moeten wij niet willen.Ik wil nog iets zeggen over het ritme van het vierjaarlijkse overleg over
Cultuurnota en subsidieplannen. Hoe gaat het als er eens een kabinet struikelt?
Ik ben er niet op voorhand op uit; dat is bekend van mij. Ik sluit het echter
ook niet uit. Je komt dan heel snel in de problemen, zo kan ik me uit de parlementaire
historie herinneren. Ik wil graag dat hierover wordt nagedacht. Ik heb verleden
jaar ook al opgemerkt dat het dan heel lastig kan worden. De veldpartijen
zullen daarvan de nadelige consequenties ondervinden en dat is nooit de bedoeling
geweest. Ik wil even op dit bestuurlijk-technische probleem wijzen.De vergadering wordt van 13.25 uur tot 14.10 uur geschorst.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Ik dank de Kamer voor de inbreng in eerste termijn. In deze
kabinetsperiode spreken wij al voor de derde keer over de cultuurbegroting.
De eerste keer stond in het teken van mijn beleidsbrief Meer dan de som, die
misschien wel vergelijkbaar is met de nota Verschil maken. Daarin heb ik een
aantal thema's geagendeerd. Ik maak van de gelegenheid gebruik om goed neer
te zetten waar twee jaar geleden de kern van mijn visie voor deze periode
lag en ligt.Met name in reactie op de woorden van mevrouw Halsema over de wijze waarop
ik mijn verantwoordelijkheid voor het culturele debat neem citeer ik daartoe
enkele zinnen. In de beleidsbrief Meer dan de som, op basis waarvan wij nog
de resterende anderhalf jaar zullen opereren, staat het volgende: "Aan
het vergroten van de autonomie ligt de overtuiging ten grondslag dat de kwaliteit
van de kunst alleen goed tot zijn recht komt wanneer zij in vrijheid kan gedijen.
Alleen dan kan kunst zijn bijzondere betekenis vervullen, niet alleen als
immateriële verrijking van hen die eraan deelnemen, maar ook voor de
vergroting van de spankracht van de samenleving als geheel. (...)
Want een bloeiende cultuur draagt bij aan het creatief en innovatief vermogen
van de samenleving, de ondernemingszin en het aanzien van het land en heeft
ook een samenbindend vermogen. In die toegevoegde waarde voor de samenleving
is de rechtvaardiging gelegen voor de ondersteuning van kunst en cultuur."
Dit is de afgelopen twee jaar steeds weer het kader geweest voor alle beleidslijnen
die ik heb uitgezet.Het uitgangspunt van deze beleidsbrief was en is het cultureel zelfbewustzijn
van onze samenleving te versterken.MevrouwHalsema(GroenLinks)U beschrijft hier niet of minder dan het belang van culturele vrijheid.
Daaraan doe ik niets af; dat is van groot belang, maar dat is toch iets anders
dan een cultuurpolitieke visie. Die visie gaat ook over de toegankelijkheid
van kunst en cultuur voor verschillende groepen in de samenleving. Die visie
gaat er ook over of kunst ook een middel is voor verheffing, zoals de PvdA
onlangs weer heeft gestipuleerd. Dergelijke noties zijn niet terug te vinden
in uw cultuurpolitieke opvattingen, niet meer dan datgene wat wij allen onderschrijven,
namelijk dat cultuur vrij moet zijn.StaatssecretarisVan der LaanHet duurt te lang om andere passages uit Meer dan de som op te noemen,
maar naar mijn mening is de culturele visie die ik bijvoorbeeld op de verheffing
van het volk heb uitgedragen in de beleidsbrief Meer dan de som dat die verheffing
in mijn ogen geen doel op zichzelf is van het cultuurbeleid maar dat het gaat
om verbinding met de samenleving. Dat is nadrukkelijk een andere opvatting,
die misschien niet de uwe is, maar dat is wel mijn opvatting over de rol van
kunst en cultuur in de samenleving. Die is er dus niet voor de verheffing
van het volk. Het is mooi als die daartoe bijdraagt, maar het is niet een
doel op zichzelf. Kunst en cultuur zijn er ter verrijking van de samenleving
als geheel, die er in vrijheid voor kan kiezen om zich daarmee te verbinden
of niet. Vanuit die visie heb ik vier thema's benoemd waaraan ik prioriteit
zou geven in de komende jaren, te weten cultuur en economie, cultuur en onderwijs,
cultuur en diversiteit en cultuur en ruimte. Drie van die thema's zijn reeds
uitgewerkt in de afgelopen twee jaar. De uitwerking van één
thema – cultuur en integratie – hebt u nog van mij tegoed; daarop
zal ik straks terugkomen. Als u denkt dat dit ontbreekt in deze nota, stel
ik u toch voor dat u nogmaals de beleidsbrief Meer dan de som leest. Die is
uitgebracht in een periode dat u door privé-omstandigheden afwezig
was, dat begrijp ik wel. Dit is echter wel het stuk dat is gebaseerd op mijn
visie.MevrouwHalsema(GroenLinks)Ik dacht dat de staatssecretaris chiquer was dan te suggereren dat ik
de nota vanwege mijn zwangerschapsverlof niet zou hebben gelezen.StaatssecretarisVan der LaanVorig jaar rond deze tijd, bij de bespreking van de cultuurbegroting,
moest ik u ook al wijzen op het bestaan van deze nota. Nu ontkent u weer het
bestaan van de relevantie ervan. Ik had ook gedacht dat u hierover chiquer
zou zijn.Ik stel vast dat ik ook een aantal investeringen heb gedaan. Vaak gaat
het erom dat de cultuurinstellingen onvoldoende investeringen zouden doen
doordat er te weinig geld voor cultuur zou zijn, zoals mevrouw Vergeer heeft
gezegd. Dat vind ik nou jammer. Ik was natuurlijk al voorbereid op dit aandachtspunt,
dat steeds in de verschillende debatten naar voren komt. Ik heb op een rijtje
gezet wat er de afgelopen jaren allemaal is gebeurd. Naast een aantal inhoudelijke
initiatieven zijn minder bureaucratie – ik zal daarop straks terugkomen –
culturele diversiteit, actieprogramma Ruimte en Cultuur, herziening van de
ondersteuningsstructuur en creatieve industrie naar voren gekomen. Als wij
bezien wat er de afgelopen jaren is bij gekomen, dan constateer ik dat er
20 mln. is bij gekomen voor de openbare bibliotheken en 22 mln. voor cultuur
en school. Vorig jaar is er 10 mln. bij gekomen, met dank aan de motie-Verhagen,
waardoor een groot deel van de bezuinigingen is verminderd op de culturele
instellingen, wat men straks het subsidieplan moet noemen, en waardoor men
daarin tegelijkertijd veel heeft kunnen investeren. Voor de beveiliging van
musea is het bedrag opgelopen tot 13 mln. Voor de digitalisering van het erfgoed
is 9 mln. uitgetrokken. Ik constateer dat er 63 mln. structureel is toegevoegd
aan de cultuurbegroting, nog los van een incidentele impuls van bij elkaar
130 mln. Daarin neem ik de 110 mln. van dit jaar mee en de 20 mln. voor de
kanjers van vorig jaar.Ik veronderstel dat daarmee duidelijk is geworden dat de afgelopen jaren
een enorme impuls heeft plaatsgevonden van wat wordt besteed aan de culturele
sector. Dat staat los van de culturele instellingen, maar cultuurbeleid is
geen instellingenbeleid. Cultuurbeleid is veel breder dan dat. Het is ook
programmabeleid en dat is ook de reden waarom verschillende andersoortige
investeringen worden gedaan.Er zijn vragen gesteld over de ontwikkeling van de administratieve lastendruk.
Er is gevraagd of in algemene zin sprake is van verschillen, los van de paragraaf
daarbinnen. In 2003 is een nulmeting gedaan. Daaruit is gebleken dat er een
relatief lage lastendruk binnen de cultuursector bestond, althans voor zover
OCW daarop direct invloed kon uitoefenen. Daarnaast zijn er generieke regels
rond Arbo, veiligheid en noem maar op, waaraan elke instelling moet voldoen,
ook een culturele instelling. Dat dit tot kosten leidt, ontken ik niet. Alleen
willen wij toch allemaal dat men veilig weg kan als er brand uitbreekt. Het
kost geld om daarvoor voorzieningen te treffen in de gebouwen van die culturele
instellingen. Dat neemt niet weg dat ik samen met onder andere minister De
Geus bezig ben om te bezien hoe wij de onnodige regels, de onnodige administratieve
lastendruk of de onnodige kosten die daaruit voortvloeien tot een minimum
kunnen beperken, of die onnodige kosten kunnen wegnemen en daardoor de totale
kosten tot een minimum kunnen beperken.Wat mijn eigen deel betreft, vraag ik al bij het begin van de subsidiereeks
volgens de nieuwe Cultuurnota niet meer een jaarlijks maar een vierjaarlijks
activiteitenplan. Dat is een vermindering van 75%. Er wordt geen jaarlijkse
begroting en geen kasstroomoverzicht gevraagd. Verder heeft de vereenvoudiging
van de vormvereisten in het jaarverslag plaatsgevonden. Dit betekent een belangrijke
vermindering van de administratieve lastendruk.MevrouwNijs(VVD)Nog niet zo lang geleden hebben wij hier gezeten met de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap. Die presenteerde ons de voorstellen van het
hele ministerie voor het terugdringen van administratieve lasten. Daarin kwam
de cultuursector maar dunnetjes naar voren. De minister heeft toen beloofd
dat zij dit onderwerp wat breder zou behandelen. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris
dat ook zal doen. Er is echter meer dan administratieve lasten. Administratieve
lasten hebben alleen te maken met het verzamelen en het geven van informatie.
Er bestaan ook heel vervelende regels in de cultuursector. Is de staatssecretaris
bereid om bovenop die administratieve lasten een vermindering van andere regels
te bezien?StaatssecretarisVan der LaanHet is breed kabinetsbeleid om de regeldruk te verminderen. Het overgrote
deel ligt inderdaad bij andere regelgeving dan die onder mijn directe verantwoordelijkheid
valt. Ik ben volop in overleg met vooral minister De Geus. Die heeft daarin
het belangrijkste aandeel en hij is daarmee volop bezig. Wij zijn volop betrokken
bij het bezien van de zaken voor de cultuurinstellingen en vooral de specifiek
voor cultuurinstellingen ingewikkelde regels. Het beroemde en beruchte voorbeeld
is natuurlijk het tillen van een danseres, wat niet zou mogen in verband met
de Arbo-wet. Dat geldt voor alle regels die er zijn. Het is allemaal wetgeving
en het vraagt wel tijd om dat op te lossen. Vooral de tegenstrijdigheid in
de regels is een belangrijk aandachtspunt.MevrouwNijs(VVD)Ik begrijp dat en ik hoop dat het lukt om dat met andere ministeries te
bespreken. Het gaat mij echter ook om de regels die door het cultuurbeleid
worden opgelegd, zoals die voor de reizende gezelschappen, maar er zijn er
waarschijnlijk nog veel meer. Kan de staatssecretaris dat ook in haar eigen
beleid nog eens scherp tegen het licht houden?StaatssecretarisVan der LaanDat heb ik twee jaar geleden al gedaan. Veel zaken heb ik teruggebracht
naar eenmaal per vier jaar in plaats van eenmaal per jaar. Ik heb een aantal
voorwaarden uit de beschikkingen gehaald en een daarvan is de reisverplichting,
die nu een regulier onderdeel van het beleidsplan is. Zo probeer ik alles
tot een minimum te beperken. Voor zover dat binnen ons vermogen lag, hebben
wij echt het onderste uit de kan gehaald.Uit de sector verneem ik dat er veel tegenstrijdigheid van zaken is. Bij
de fondsen ligt ook nog een aantal vragen over de verantwoording, maar daarop
kom ik straks terug. Ook daar probeer ik de bureaucratie te verminderen, maar
ik heb er geen directe invloed op.De heerBrinkel(CDA)Ik sluit mij graag aan bij de woorden van mijn collega. Ik heb zelf gewezen
op het feit dat een groot aantal monumenten ook moet worden gebruikt. Ik denk
bijvoorbeeld aan kerkgebouwen, waar Monumentenzorg uiteraard bepaalde eisen
stelt aan de ruimte en de deuren en dergelijke. De brandweer komt weer met
heel andere voorschriften. De staatssecretaris gaat overleggen met haar collega
van SZW en ik ga ervan uit dat zij haar collega van BZK daarbij betrekt. Wij
zien de resultaten van dat overleg graag tegemoet.StaatssecretarisVan der LaanHier geldt hetzelfde als bij de Arbo. Er moet een balans worden gevonden
tussen de veiligheid van de bezoeker van het gebouw en het belang van het
culturele gebouw zelf. Ik zal niet de veiligheidseisen aan mijn laars lappen
door te zeggen dat voor een cultureel gebouw andere eisen gelden. Als er brand
uitbreekt, moet er geen situatie ontstaan waarin vragen over de veiligheid
aan minister Remkes worden gesteld. Er is een spanningsveld en daaraan zitten
grenzen. Bij elk monument moet worden bepaald hoe de kwestie wordt opgelost.
Ik heb niet graag op mijn geweten dat er brand uitbreekt in een gebouw waarin
vroeger zestienhonderd man konden en dat er grote ongelukken gebeuren. Niemand
wil dat. Het is wel belangrijk dat de brandweer bij haar inspectie goed meedenkt
met het bestuur van het betreffende monument. De toekomstige monumentale functie
van het gebouw mag echter niet in het gedrang komen.De heerBrinkel(CDA)De staatssecretaris praat nu over het resultaat. Ik vraag haar nogmaals
naar haar inzet om samen met de minister van BZK te kijken hoe je onwerkbare
en tegenstrijdige bepalingen zo veel mogelijk kunt verminderen.StaatssecretarisVan der LaanDat spreekt vanzelf.De heerDittrich(D66)Vorig jaar hebben wij al met minister De Geus gesproken over de onwerkbare
en tegenstrijdige regelgeving. Wij zijn nu een jaar verder en ik kan mij voorstellen
dat de staatssecretaris niet een volledige inventarisatie maakt, want de regels
staan vaak op zichzelf. Het een heeft vaak niets te maken met het ander. Kan
de staatssecretaris de Kamer een aantal voorbeelden geven van tegenstrijdige
regels, terwijl de inventarisatie verder gaat?StaatssecretarisVan der LaanIk wil liever geen toezeggingen doen waarmee ik ook mijn collega's opzadel.
Ik zeg toe dat ik overleg pleeg met mijn collega's over de belangrijkste punten,
maar niet tot in detail. Ik zal onderzoeken hoe ik de Kamer al op korte termijn
inzicht kan geven in de problemen respectievelijk de oplossingen. Ik kan niet
overzien wat dat betekent voor het stadium waarin mijn collega's nu verkeren.
Ik ben wel bereid om de Kamer te informeren over de gang van zaken bij de
culturele instellingen en de monumentale gebouwen.Voorzitter. Ik kom bij de algemene begrotingsvragen. De heer Dittrich
heeft vragen gesteld over Cultuur en economie, matching grants, het afschaffen
van het schenkings- en successierecht en de financiële middelen. Het
geld voor Cultuur en economie is een forse incidentele impuls, ook voor de
komende jaren; het is niet in één keer weg. Wij zullen deze
financiële inzet evalueren. Op basis van de ervaring die wij ermee opdoen,
zal over twee, drie jaar kunnen worden bepaald of en zo ja, op welke wijze
een structurele financiering van het thema Cultuur en economie aan de orde
moet zijn. Het deel van vorig jaar uit de 10 mln. is structureel, maar het
is alleen voor de cultuurnotaperiode bepaald. Daarna kan het een ander accent
krijgen. Wat mij betreft, blijft het beschikbaar voor cultuur en economie,
maar er zijn nog anderen na mij.Er zijn vragen gesteld over matching grants en over mecenaat. In het kader
van de nota Cultuur en economie komen wij er nog over te spreken. In dat debat
zal ik graag nader ingaan op die thema's. Op de gevolgen van het afschaffen
van schenkings- en successierecht, het lage btw-tarief voor boeken en dergelijke
zal ik graag schriftelijk ingaan als uitwerking van Cultuur en
economie. Wij zullen een aantal punten verder uitwerken op basis van Cultuur
en economie. Matching grants doen wij vooral met overheden, niet met het bedrijfsleven.
Per 1 januari 2006 wordt het schenkingstarief algemeenbelanginstellingen
verlaagd naar 0%. Veel theaters en musea waren overigens al vrijgesteld.
Er staan ongeveer tweeduizend negenhonderd culturele instellingen op de lijst
als algemeenbelanginstelling, die nu een nultarief krijgen. Het is een heel
belangrijke impuls. Als de belastinginning wegvalt bij gelijkblijvende schenkingen,
dan levert het dat op. Ik heb nu niet de cijfers van de afgelopen jaren paraat
over de fiscale derving voor dit stukje. Ik zal in de nadere brief graag ook
het fiscale palet aan mogelijkheden in relatie tot de cultuurinstellingen
aan de Kamer doen toekomen. Ik zal haar een totaal fiscaal overzicht geven
van mogelijkheden en van financiële middelen die toevloeien naar de culturele
sector. Ik zal de Kamer ook informeren over de voortgang onder cultureel beleggen.
Dan zal ik ook ingaan op het lage btw-tarief voor boeken.Als het verlangen van de Kamer is dat er onderscheid wordt gemaakt tussen
verschillende boeken, dan laat een eerste blik op dit idee toch een grote
en ingewikkelde uitvoeringspraktijk zien. Wie beoordeelt dan dat het geen
kunst is, maar een pornoboek? Die aardige discussie vond net al plaats. Je
kunt er hele debatten over laten plaatsvinden, maar het is een heel lastig
punt. Ik sta dan ook niet te trappelen om dit te doen. Ik vind het best een
charmant idee, maar de uitvoeringspraktijk is toch heel lastig. Je krijgt
een soort moreel oordeel of een boek tot de culturele sector behoort. Ik wil
het wel graag verder bekijken.MevrouwHalsema(GroenLinks)Op zichzelf vind ik het idee ook aantrekkelijk, al begrijp ik dat u direct
afbakeningsproblemen krijgt. Het zou echter niet mijn intentie zijn om enigszins
pornografische doch kunstzinnige afbeeldingen zwaarder te belasten. De vraag
is evenwel of dat geld ook ten goede zal komen aan kunst en cultuur. Bij mijn
weten gaan verhogingen van de btw altijd rechtstreeks naar de schatkist.StaatssecretarisVan der LaanDe heer Dittrich heeft mij gevraagd om ernaar te kijken. Dat wil ik graag
doen. Dat betekent dat je omgekeerd evenredig naar een verhoging voor niet-culturele
uitingen gaat. De volgende vraag is dan wat je met dat geld gaat doen.De heerDittrich(D66)Dat staat in het proefschrift van Sigrid Hemels, die er allerlei voorstellen
voor doet. Als je differentieert, dan moet de meeropbrengst voor de culturele
sector worden ingezet.StaatssecretarisVan der LaanIk begreep ook dat dit de achterliggende gedachte was van de heer Dittrich.
Om uitvoeringstechnische redenen ga ik hier heel voorzichtig mee om. Er zou
dan ook goed gekeken moeten worden wat de financiële gevolgen zijn van
een dergelijk gedachtegoed. Hetzelfde geldt voor de film, die nu onder een
laag tarief valt. Er is in het verleden een financiële overheveling geweest
vanuit de sector voor filmgelden. Als het tarief weer omhoog zou gaan, wat
is daar dan de consequentie van? Ik wil daar graag op ingaan en zal dat doen
binnen het totaaloverzicht dat ik wil gaan bieden over de fiscale elementen
rondom het cultuurbeleid. Ik schat in dat ik de Kamer daar in het tweede kwartaal
van 2006 verder over zal informeren.De heerDittrich(D66)De particuliere musea zijn al aan de orde geweest. Er zijn nogal wat heel
kleine musea, zoals het Jopie Huisman Museum in Friesland. Daar werken alleen
vrijwilligers. Met de opbrengsten van een klein winkeltje probeert men het
museum open te houden. De Hoge Raad heeft onlangs gezegd dat het hier in feite
gaat om stichtingen met een winstoogmerk. Daarom worden dit soort musea aangeslagen
over de inkomsten van de afgelopen tijd, waardoor zij moeten sluiten of subsidie
moeten aanvragen om de belasting te kunnen betalen. Dat lijkt mij belachelijk.
Wordt die problematiek ook in de brief van de staatssecretaris over de fiscale
elementen meegenomen?StaatssecretarisVan der LaanIk zeg toe dat ik de onbedoelde effecten van het fiscale regime bij culturele
non-profitinstellingen ook in de brief aan de orde zal stellen.In de begroting wordt weinig gezegd over amateurkunst; ik geef daarin überhaupt
geen overzicht van het totale palet van alle beleidsvelden. Ik ga steeds in
een beleidsbrief nader in op een specifieke sector. Amateurkunst is belangrijk
en heeft vorig jaar een belangrijke plaats gekregen in het debat. Er is in
dit verband gevraagd om een vergelijking met Vlaanderen. In Vlaanderen is
er een veel sterker gecentraliseerd model, wordt er veel meer vanuit het Rijk
gefinancierd en veel minder vanuit de regio en de gemeenten. In Nederland
is er een sterk gedecentraliseerd model waarbij wij veel meer vanuit de nationale
betekenis, het nationale belang kijken naar de culturele sector, en ook alleen
dat financieren dat daarmee verband houdt. Zo kijk ik ook naar amateurkunst.
Daarmee zeg ik niet dat amateurkunst niet belangrijk is, maar de actieve financiële
rol van het Rijk is relatief beperkt. Het is vooral een gemeentelijke verantwoordelijkheid
om de amateurkunst te laten bloeien. Maar wij zijn het volledig eens over
het belang van de amateurkunst voor de spankracht van de samenleving.De heer Leerdam heeft gezegd dat slechts 0,13% van het nationaal
inkomen aan cultuureducatie wordt uitgeven. Wij geven ongeveer € 2
per hoofd van de bevolking uit aan cultuur en school. Daarbij komen nog de
enveloppen voor de structurele verhoging van de cultuureducatie, de vouchers
in het voortgezet onderwijs (8 mln.) en de projectmiddelen (2,5 mln.). Eigenlijk
investeren wij vrij veel in cultuureducatie. In de afgelopen periode is gebleken
dat volop wordt geïnvesteerd in educatie en dat daarop niet is bezuinigd.
Men heeft er positieve ervaringen mee opgedaan. Als er ergens een discipline
is die over de volle breedte als belangrijk wordt gezien en waarop eigenlijk
weinig of niets wordt bezuinigd, lokaal, regionaal en landelijk, dan is het
de cultuureducatie. De muziekscholen staan wel onder druk, maar dat heeft
te maken met de daling van gemeentelijke bijdragen. Tegenover de VNG heb ik
daarover mijn zorgen geuit. Het is een item dat ik bij IPO en VNG vaak aan
de orde stel. De provincies en gemeenten besteden overigens relatief veel
geld aan cultuureducatie.Er is gevraagd hoe het amendement voor de muziekgezelschappen vorig jaar
is uitgevoerd. Dat is gebeurd door het FAPK € 150.000 extra te geven
voor de inzet van professionele componisten ten behoeve van de amateurkunstmuziek.
Dit is gemeld in de brief van december 2004. Daarnaast heb ik in samenspraak
met de provincie Zuid-Holland gezorgd voor extra ruimte ad € 28.000
voor de Stichting Educatieve Orkestprojecten. Dat stond overigens niet in
de brief.Het internationaal cultuurbeleid wordt vanuit verschillende bronnen gefinancierd.
De belangrijkste bron wordt gevormd door de zogenaamde HGIS-middelen. Twee
jaar geleden is erop bezuinigd in het kader van de grote bezuinigingsronde
van dit kabinet. Het HGIS-cultuurgeld blijkt nog steeds zeer succesvol. Wij
zullen het instrument continueren. Bij brief van 13 oktober heb ik mede
namens staatssecretaris Nicolaï aangekondigd een meer samenhangende ambitieuze
agenda voor het internationale cultuurbeleid te zullen opstellen. Ik verwacht
deze de Kamer begin 2006 te kunnen doen toekomen. Het internationale cultuurbeleid
krijgt veel aandacht van ons, hetgeen overigens niet betekent dat er opeens
ettelijke miljoenen naartoe zullen gaan. Er worden al vele miljoenen in geïnvesteerd,
hetgeen volgens ons toereikend is voor het voeren van een adequaat financieel
beleid. De kern van het samenhangende beleid in het internationale cultuurbeleid
is veel meer inhoudelijk. Het is dus niet financieel maar veel meer inhoudelijk.
Wij hebben tijdens het Europese voorzitterschap een cultureel programma als
omlijsting gehad. Dat experiment heeft heel positief uitgepakt voor het internationale
cultuurbeleid. Het ging daarbij om de vraag hoe Nederland zich in een samenhangend
perspectief kan presenteren in het buitenland en andersom. Die ervaringen
zijn zo positief geweest dat nu wordt gezegd dat wij eigenlijk veel meer vanuit
een bepaalde samenhang zouden moeten werken: wel vanuit "bottom-up"
maar ook duidelijk met een bepaalde regie en visie op datgene wat je internationaal
wilt positioneren vanuit Nederland. Die vraag zal centraal staan in de brief
die begin 2006 verschijnt.MevrouwNijs(VVD)Het was mij al opgevallen dat als het gaat om de prestatie-indicatoren,
er in de huidige begroting geen streefwaarde was voor het internationale beleid.
Wordt dat gat opgevuld in de nota over het internationale cultuurbeleid? De
huidige parameter is een beetje eng, want er staat alleen maar: het aantal
internationale culturele uitingen. Dat zou dus ook nog wel wat meer body kunnen
hebben.StaatssecretarisVan der LaanIk ben bereid om daarop in te gaan in de brief die begin 2006 zal verschijnen.
Prestatie-indicatoren worden vaak concreet gemaakt. Hoe concreter je het maakt,
hoe minder je recht doet aan de complexiteit om zo'n thema heen, aan de enorme
dimensies die eromheen hangen. Het succes is overigens vaak af te meten aan
de kwaliteit, en niet per se aan de kwantiteit. Ik zal naarstig op zoek gaan
naar de mogelijkheid om ook aan de kwaliteit van het internationale opereren
recht te doen. Maar het zal heel erg lastig worden om dat te verwoorden in
een concreet hanteerbare en afrekenbare prestatie-indicator. Ik zal echter
mijn best doen.De heerBrinkel(CDA)Ik heb opgemerkt dat mijn fractie er bijzonder prijs op stelt als in die
brief ook de visie van de regering wordt gegeven op de aanwezigheid van permanente
Nederlandse instituten.StaatssecretarisVan der LaanIk was juist op dat punt aangekomen.De voorzitter:Ik meen dat de heer Leerdam ook nog een vraag over het internationale
cultuurbeleid wil stellen.De heerLeerdam(PvdA)Mijn vraag is al beantwoord. De staatssecretaris en ik hadden oogcontact.
Dat noemen wij non-verbale communicatie. Toen kwam het er vanzelf uit.De voorzitter:Dat contact is toegestaan. Fijn dat u het even meldt!De heerVan der Vlies(SGP)Maar dat is mij ontgaan.De voorzitter:Mijnheer Van der Vlies, u moet continu alert blijven, want er gebeurt
hier van alles.De staatssecretaris vervolgt haar betoog.StaatssecretarisVan der LaanIk was inderdaad juist toegekomen aan de vraag van de heer Brinkel over
de positionering van de instituten. Ik ga niet toezeggen dat ik daar nader
op inga, want ik ben niet van plan om het staande kabinetsbeleid van de afgelopen
jaren te veranderen. Er wordt inderdaad elk jaar over gesproken in het kader
van het debat over de cultuurbegroting. En elk jaar bevestig ik weer dat het
kabinetsbeleid is om het aantal instituten dat wij op dit moment in de wereld
hebben, niet verder uit te breiden. Dat is gewoon een bewuste keuze geweest.
Wij denken dat het veel interessanter en ook veel dynamischer is om met concrete
programma's te gaan werken. In het ene jaar heb je een bijzondere relatie
met het ene land en in een ander jaar is er weer een speciale band met een
ander land. Zo hebben wij volgend jaar de viering van een speciale relatie
met Australië. Wij denken dat het veel interessanter is om financiële
middelen ter beschikking te stellen voor steeds weer actuele, dynamische ontwikkelingen
in een mondiaal verband. Bij het oprichten van instituten kan een bepaald
actueel moment wel interessant zijn, maar dat wil niet zeggen dat het over
tien jaar nog steeds interessant is om daar te zijn. Dat kabinetsbeleid wil
ik hier nogmaals verwoorden. Ik wil daar wel graag een passage aan wijden,
maar die zal dus ongeveer zo luiden. De heer Nicolaï en ik zijn momenteel
niet van plan om er verandering in aan te brengen. De meest recente verandering
was het Vlaams-Nederlands Huis. Dat was eigenlijk een uitzondering op de regel,
maar dat debat liep ook al twintig jaar. Dat hebben wij nu eindelijk tot ieders
tevredenheid kunnen afronden.De heerLeerdam(PvdA)Ik ben enigszins in verwarring gebracht door de woorden van de staatssecretaris.
Volgens mij hebben wij de Stichting Internationale Culturele Activiteiten
(SICA). Hoe ziet u dat dan?StaatssecretarisVan der LaanDe SICA is een instelling die tot doel heeft om het totale beleid verder
te ondersteunen. Ook bottum-up dient zij ondersteuning te bieden, te coördineren
enz. Tevens hebben wij de SICA extra ruimte gegeven om in voorkomende gevallen
intendantschappen te vervullen. Wij hebben gezegd dat zij daartoe op dat moment
de bevoegdheid zal krijgen, maar er is nog geen sprake van een duidelijk omschre ven beleidskader. In de brief zal de vraag aan de orde komen op welke
wijze moet worden gekomen tot een concreet beleidskader op cultureel terrein
ten behoeve van de totale positie van Nederland in het buitenland. Met de
SICA zal overleg worden gevoerd en zij zal worden betrokken bij de inhoud
van die brief.De heerBrinkel(CDA)In reactie op het antwoord van de staatssecretaris merk ik op dat wij
daarover graag een debat willen voeren. Ik hecht eraan om terug te komen op
de bewuste keuze om de instituten in het buitenland niet uit te breiden. Dergelijk
beleid behoort naar ons oordeel niet gebaseerd te zijn op toevalligheid. Daarover
moet men zijn gedachten laten gaan. Aan dat denkproces willen wij graag bijdragen.StaatssecretarisVan der LaanDe heer Van der Vlies heeft terecht de kwestie van de leesbevordering
aan de orde gesteld. Over dat onderwerp maak ik mij eveneens zorgen. Daaraan
heb ik dan ook bijzondere aandacht besteed. Ik verwacht dat ik de Kamer binnen
een paar maanden de beroemde letterenbrief kan sturen. Het thema van die brief
zal zijn: "Letteren en leesbevordering". Vooral het laatste zal
veel aandacht krijgen. Op dit moment ondersteun ik twee instellingen op het
terrein van de leesbevordering. In het kader van de ondersteuningsstructuur
is daarop niet bezuinigd, maar een en ander is gecontinueerd. Bij de Stichting
Lezen is een landelijke coördinator betrokken en de Vereniging van Openbare
Bibliotheken richt zich eveneens op de leesbevordering. In de bibliotheekvernieuwing
wordt het leesbevorderingsbeleid mede vormgegeven. Wij moeten ons realiseren
dat er misschien wel meer dan ooit wordt gelezen. Er komen bergen aan informatie
op kinderen en volwassenen af. Wij moeten bij leesbevordering onderscheid
maken tussen het lezen als zodanig, dat door kinderen veel wordt gedaan, en
het lezen van het cultureel verantwoorde boek. Het laatste vraagt veel aandacht.
Toch is het Kinderboekenbal heel succesvol. Dat krijgt veel media-aandacht.
In het artikel van Maarten Asscher staat dat er steeds meer aandacht is voor
het culturele boek. Misschien is daarvoor zelfs wel meer aandacht dan tien
jaar geleden, maar het gedrag ten aanzien van boeken verandert. Ik loop hiermee
vooruit op het debat daarover. Dat soort zaken zal ik ook verwoorden in mijn
brief over het leesbevorderingsbeleid en het letterenbeleid.De heerVan der Vlies(SGP)Ik wacht die brief graag af. In mijn betoog heb ik gedoeld op de tweede
interpretatie in plaats van op de eerste. De eerste ken ik immers ook. Daarmee
worden wij namelijk voortdurend geconfronteerd. Er zijn ten aanzien van de
tweede interpretatie echter veel signalen afgegeven die ons ongerust maken,
namelijk over een gebrek in de toekomst. Wij zullen daarvan de wrange vruchten
plukken als wij wat dat betreft geen adequaat beleid voeren. Het is zelfs
de vraag of een en ander met een goed beleid omkeerbaar is. Het is immers
ook een cultureel verschijnsel.StaatssecretarisVan der LaanDat is juist. Het is een maatschappelijke ontwikkeling die substantieel
lastig is te beïnvloeden.Er zijn ook vragen gesteld over erfgoed. Het aspect dat in het debat het
meest leefde, was het aspect van gratis musea – al dan niet een dag
of de hele week – en de vraag of dat vergoed moet worden. Natuurlijk
is dat een heel charmante gedachte. Niet voor niets is er in 2002 al een onderzoek
naar gedaan: wat zou het betekenen als wij in Nederland het fenomeen van het
gratis museum zouden invoeren? Het ging toen overigens om alle bij de Nederlandse
Museumvereniging aangesloten musea. Ik wil kort op dat onderzoek ingaan om
het denkkader duidelijk te maken. Uit dat onderzoek is gebleken dat dit zou
leiden tot een toename van het aantal bezoekers met 30%. Als op zondag
alle musea gratis zouden zijn, zou dat leiden tot een toename van het aantal
bezoekers met 2,1%. Dat valt dus reuze mee; je moet echt over de hele
week rekenen. Volgens mij was het in het onderzoek ook gratis voor toeristen.
Eén doordeweekse dag gratis musea zou leiden tot een toename van het
aantal bezoekers met 1,4%. Bij de volle hap van 30% –
dat gaat dus over alle musea – is sprake van een inkomstenderving van
87 mln. voor alle musea samen. Bij gratis musea op zondag gaat het om een
inkomstenderving van 21 mln. en op een doordeweekse dag om een inkomstenderving
van 10 mln. Ik heb het hier niet staan, maar ik neem aan dat daarin ook de
stijging van een aantal inkomsten is meegenomen, bijvoorbeeld van de restaurantvoorzieningen.
Als alleen rijksmusea permanent gratis toegankelijk zouden zijn, is de bezoekerstoename
slechts 2,9%. Althans, "slechts" ... Het is aan u om te beoordelen
of dat veel of weinig is. Het leidt echter ook tot concurrentie tussen rijksmusea
en gemeentelijke en provinciale musea. De gemeentelijke en provinciale musea
reageren vrij zorgelijk op zo'n ontwikkeling, want dat zou betekenen dat men,
als er op zondag moet worden gekozen voor een museum, uiteindelijk toch net
iets sneller voor een rijksmuseum zou kiezen dan voor niet-rijksmusea.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik ken het desbetreffende onderzoek niet. Ik zou dat graag willen hebben,
want ik vraag mij af of daarbij ook is onderzocht welke extra bezoekers wij
dan aantrekken. Als de bezoekers die toch al zouden komen, vier keer vaker
komen, is dat wel leuk, maar wij wilden juist de groep hebben die weinig of
niet komt. Ik vraag mij af of dat beoogde effect gerealiseerd wordt.StaatssecretarisVan der LaanAls ik het heel erg expliciet moet zeggen: uit dit onderzoek komt naar
voren dat dat niet het geval zou zijn. Ik zal u het onderzoek overigens graag
toesturen. Het is voor mijn tijd geweest, maar bij mijn weten is het in 2002
naar de Kamer gestuurd. U kwam echter pas een jaar later in de Kamer. Ik stuur
dat onderzoek dus met liefde nog een keer op; dat is helemaal geen probleem.
De verwachting dat er echt een onderscheidend aantal mensen uit nieuwe doelgroepen
wordt aangetrokken, wordt uit dat onderzoek niet duidelijk.MevrouwNijs(VVD)Ik vind dat een heel boute uitspraak. Ik heb dat onderzoek natuurlijk
ook gebruikt, voordat ik bedacht dat dat een goed plan zou zijn. Met name
gezinnen en studenten, maar ook allochtonen zouden veel vaker een museum bezoeken.
Ik zie het dus echt anders. U hield overigens een slag om de arm bij uw opmerking
dat bij de inkomstenderving van 87 mln. rekening wordt gehouden met een verhoging
van inkomsten uit bijvoorbeeld de museumwinkel en het café of met het
feit dat de kassa wat minder bemand hoeft te worden. Volgens
mij is er alleen rekening gehouden met de entreegelden.StaatssecretarisVan der LaanOp dit moment hebben wij helaas onvoldoende informatie. Wij lazen vanochtend
in de krant dat u dit vandaag naar voren zou brengen. Wij hebben het dus niet
heel erg in de diepte kunnen uitwerken. Ik sluit dus niet uit dat dit exclusief
de inkomsten is. Het is wel relevant om in te gaan op de situatie in Groot-Brittannië.
Daar heeft dit ook geleid tot een flinke kostenstijging. Daarbij moet worden
gedacht aan schoonmaak, slijtage en beveiliging. Er is gewoon meer beveiliging
nodig als er meer bezoekers door je zalen lopen. In Groot-Brittannië
weegt dat niet op tegen de inkomsten uit winkel en horeca.MevrouwNijs(VVD)Ook dat waag ik te betwijfelen. Een aantal musea in Engeland is er wel
degelijk netto op vooruitgegaan. Kennelijk heb ik andere informatie gekregen.De heerDittrich(D66)De staatssecretaris is kennelijk niet goed voorbereid op deze vraag. Zou
het niet mogelijk zijn om hierop in een brief terug te komen?StaatssecretarisVan der LaanDat zal ik graag doen, maar qua timing komt het even niet zo goed uit.
Ik verwacht deze week, begin volgende week, de brief over de museale strategie
uit te brengen. Op zo'n korte termijn kan ik deze cruciale informatie er niet
meer aan toevoegen. In mijn brief ga ik in ieder geval niet op dit voorstel
in, maar wellicht kan ik er een "nagekomen bericht" over dit specifieke
thema aan toevoegen.De voorzitter:Deze toezegging is genoteerd.StaatssecretarisVan der LaanDan zal ik dit onderwerp verder laten rusten.De heerDittrich(D66)Kunt u nu wel ingaan op het onderscheid naar nationaliteit? Ik vind dit
erg interessant.StaatssecretarisVan der LaanZoals wij het nu kunnen inschatten, is dat juridisch niet haalbaar. Er
ontstaat dan strijd met de regels.MevrouwNijs(VVD)Misschien is het dienstig om u nog even een vragenlijstje toe te sturen.StaatssecretarisVan der LaanDit lijkt mij een kwestie van de commissie zelf.De voorzitter:Wij zullen het erover hebben tijdens de procedurevergadering van aanstaande
donderdag. De vergadering is openbaar, dus de staatssecretaris weet wat er
dan wordt besloten.StaatssecretarisVan der LaanPrima.Mevrouw Vergeer heeft een vraag gesteld over het financiële belang
van de leden van de raad van toezicht van het Stedelijk Museum. "Financieel
belang" is een breed begrip. Ik ga niet over dit museum. De gemeente
heeft een subsidierelatie met deze instelling. In dit geval gaat het over
een sponsorrelatie en dat is iets anders dan een financieel belang. Een financieringsconstructie
is natuurlijk iets anders dan een privaatrechtelijke overeenkomst tussen museum
en sponsor. Het is geen financiële beheersrelatie. Ik vind dit dus toelaatbaar.MevrouwVergeer(SP)Deze discussie hebben wij ook gevoerd bij het onderwijs. Toen werd het
voorbeeld genoemd van iemand die in de raad van toezicht zit en die werkt
bij een bedrijf dat de computers voor de school levert. Dat werd ontoelaatbaar
geacht. Terugkerend naar het Stedelijk Museum, merk ik op dat een sponsor
geen liefdadigheid betracht. Hij heeft bepaalde belangen bij het sponsoren
en zou er dus ook belang bij kunnen hebben wat het museum met het geld doet.
Ik pleit er dus voor om het gescheiden te houden.StaatssecretarisVan der LaanHet Stedelijk Museum heeft de procedures van de Code Cultuursponsoring
gevolgd. In het voorbeeld van de scholen gaat het om "business";
daar krijgt het betreffende bedrijf geld van de school. In dit geval is het
precies andersom: de instelling krijgt geld van de betreffende bank in een
sponsorrelatie. Ik ga ervan uit dat er geen artistiek inhoudelijke bemoeienis
plaatsvindt; dat staat ook in de Code Cultuursponsoring. Voorzover wij weten,
is die gerespecteerd door het Stedelijk Museum. Overigens is het aan de gemeente
Amsterdam om hierop toe te zien, in haar subsidierelatie met het museum.MevrouwVergeer(SP)Op dat laatste punt heeft de staatssecretaris gelijk. Het sponsorcontract
is echter niet voorgelegd aan de stichting die het zou moeten controleren.
Op zich is het al niet prettig voor de democratische controle dat dit geheim
is gehouden. Het gaat er echter vooral om of iemand belang heeft bij het geld
dat hij verdient aan een instelling. Of het nu gaat om computers of sponsoring,
in beide gevallen is er een belang. De ABN AMRO heeft belang bij dat sponsorcontract.
Daarom pleit ik er toch voor om een regel te maken dat zo iemand niet in de
raad van toezicht van dezelfde instelling mag zitten. Laten wij hierop echter
nog een keer terugkomen. Ik overval de staatssecretaris er nu mee. Bovendien
gaat het om een stedelijk museum en niet om een rijksmuseum. Wellicht is het
goed als zij er nog een keer met staatssecretaris Rutte over praat.StaatssecretarisVan der LaanNiet de heer Rutte maar ik ga over de regels over de onverenigbaarheid
van functies van leden van de raden van toezicht van culturele instellingen.
De regels hiervoor staan in de genoemde code. Mevrouw Vergeer geeft aan dat
het bij het Stedelijk Museum niet volgens die code is verlopen. Het is bovendien
niet aan mij of deze Kamer maar aan de lokale democratie om daarop toe te
zien. Ik ken de casus niet en ben niet verantwoordelijk, dus ik zal er geen
uitspraken over doen. Het is aan de gemeenteraad van Amsterdam om hierover
vragen aan het college te stellen. De gemeente heeft een subsidierelatie met
het Stedelijk Museum en heeft in dat kader een relatie met de raad van toezicht.
In algemene zin geldt dat zolang de Code Cultuursponsoring wordt gehanteerd,
er voor mij geen aanleiding is om iedere financiële verbinding te verbieden.
Een dergelijk verbod zou overigens in de praktijk een flinke derving van inkomsten
voor culturele instellingen betekenen.MevrouwVergeer(SP)In het kader van "governance" – om dat vreselijke woord
maar eens een keer te gebruiken – ontstaat een nieuw zicht
op dat soort zaken. In dat licht is gezegd: wij moeten meer letten op financiële
belangen in de raad van toezicht. Laten wij er dus nog een keer op terugkomen.StaatssecretarisVan der LaanHet is goed dat mevrouw Vergeer dit thema aankaart. Er zijn echter variaties
in die financiële relaties, en in dat kader breng ik nuances aan. Ik
zal hierop verder ingaan in de brief die ik op dit punt al heb toegezegd.
Daarin zal ik uiteenrafelen over welk type financiële relaties het gaat,
zodat er genuanceerd over kan worden gesproken. Verder zal ik bezien waar
de grenzen van de Code Cultuursponsoring liggen ten aanzien van zakelijke
verbindingen van de leden van de raden van toezicht.De vragen over cultuur en diversiteit van de heer Brinkel, mevrouw Vergeer
en de heer Leerdam spitsten zich toe op het nationaal historisch museum. Zoals
de Kamer weet, is "cultuur en diversiteit" een van de hoofdthema's
van Meer dan de som. De afgelopen jaren heb ik daaraan al veel aandacht besteed.
Met de fondsen heb ik afgesproken dat meer middelen worden besteed aan projecten
die zijn gerelateerd aan diversiteit. Daarbij gaat het onder andere om het
presenteren van erfgoed aan minderheden en het stimuleren van de podiumkunsten.
Verder zie ik in het kader van governance toe op de diversiteit van bestuur.
Waar ik zelf over de samenstelling van besturen of raden van toezicht ga,
stuur ik daar sterk op. In dat kader heb ik extra geïnvesteerd in Netwerk
CS. Het gaat stapsgewijs; ik ben zeker nog niet klaar. Ik heb uitspraken gedaan
over mijn visie op cultuur en diversiteit en op cultuur en integratie. Daarbij
praat ik over de generatie Mix. Wij hebben een tijdje een generatie Nix gekend,
maar ik wil eigenlijk een nieuw type denken introduceren en typeren als de
generatie Mix. Op het gebied van culturele diversiteit zijn er twee aandachtspunten.
Ik denk dat de nieuwe, jonge groep mensen prioriteit moet krijgen. Zij hebben
een bepaalde vanzelfsprekendheid om met meerdere culturen om te gaan. De "urban"
jongere is daarvan het meest pregnante voorbeeld. Ik noem dit de generatie
Mix en ik ben volop aan het bezien hoe ik de desbetreffende slag kan maken.
Verder wijs ik op cultuur en school. Vorig jaar heb ik bij de cultuurnota
een aantal instellingen extra gefinancierd. Verder is het mogelijk om in de
desbetreffende groepen te investeren.In het eerste kwartaal van volgend jaar kom ik met een actieplan op het
gebied van cultuur en integratie. De financiële middelen zijn beperkt,
dus men moet zich daarbij niet voorstellen dat er grote bakken geld beschikbaar
komen. Het gaat mij er vooral om dat er meer samenhang komt en dat meer richting
wordt gegeven aan het beleid op het gebied van culturele diversiteit. Er gebeurt
al ontzettend veel, op allerlei plaatsen. In mijn ogen moet alles in een samenhangende
visie een plek krijgen. Ter voorbereiding op het plan ga ik een toer maken
door het land. Ik ga de komende maanden acht à tien werkbezoeken afleggen.
Naar aanleiding van dit debat kwam het idee in mij op om u van harte uit te
nodigen om met mij mee te gaan.De heerLeerdam(PvdA)Kijk eens aan. Ik ga helemaal blozen!StaatssecretarisVan der LaanIk bedoel de hele commissie.De heerLeerdam(PvdA)O, u keek mij aan. Ik dacht dat dit non-verbale communicatie was.De voorzitter:Ik grijp nu in, want het oogcontact tussen de staatssecretaris en de heer
Leerdam leidt tot verwachtingen die misschien tegenvallen.StaatssecretarisVan der LaanDe heer Leerdam is vanzelfsprekend uitgenodigd om bij alle werkbezoeken
aanwezig te zijn, maar ik kan mij voorstellen dat dit wat veel is, en ik kan
mij ook voorstellen dat hij bijna alles al kent. Hoe dan ook, wij zijn nu
bezig met de voorbereiding van de werkbezoeken. Als de leden van de commissie
dit op prijs stellen, zijn zij wat mij betreft van harte welkom om een dergelijk
werkbezoek mee te maken, mits ook de ontvangende partij het goed vindt. Ik
zal uw commissie een overzicht doen toekomen van de werkbezoeken en van de
data waarop deze plaatsvinden. De leden van de commissie kunnen dan zelf aangeven
waar zij bij aanwezig willen zijn.De heerLeerdam(PvdA)Ik dank u voor dit uitgebreide antwoord. Vorig jaar bij de behandeling
van de Cultuurnota is het onderwerp aan de orde geweest. Toen hebt u aangekondigd
dat u met een diversiteitsnota zou komen. Ook in uw brieven geeft u meerdere
malen aan dat u hiermee zult komen. Ik zat er hunkerend op te wachten en dacht:
wanneer komt de climax nu, of de vulkaanuitbarsting? Die was er nog niet,
en daarom dacht ik: ik grijp mijn kans om het nogmaals te vragen, in de trant
van: als ik het nu niet doe, wanneer dan wel? Daarom vroeg ik het nogmaals.
Ik dank u hartelijk voor uw uitleg en uw tegemoetkoming.StaatssecretarisVan der LaanIk had het nogal druk met een heleboel dingen het afgelopen jaar, dus
het heeft wat langer geduurd, maar het komt er inderdaad aan. De kwestie heeft
mijn volle aandacht, en de komende maanden heb ik er volop tijd voor. Vandaar
deze intensivering.Er zijn ook opmerkingen gemaakt over de vele "huizen" die langzamerhand
tot stand komen vanuit allerlei ideeën. Aan de ene kant is dit een positieve
ontwikkeling, en er is dan ook volop aandacht voor. Ook in het culturele veld
moeten wij iets met de nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, die steeds
dringender worden. Dat gevoel heb ik zelf ook. Binnen het kabinet leven er
op dit moment verschillende ideeën, variërend van mediterrane huizen
tot het huis voor de interculturele dialoog en het huis voor de culturen.
Wat mij betreft, verbinden wij een dergelijke ontwikkeling met elkaar. Dat
gaan wij ook in het kabinet bekijken. Het ene is wel een beoogd museum en
het andere absoluut niet. Er zijn variaties. Het is wel duidelijk dat het
allemaal iets met cultuur heeft te maken.Het centrum voor geschiedenis en democratie is een initiatief van collega's
Van der Hoeven en Pechtold. Dat bevat een culturele component, maar het is
niet enkel en alleen cultuur. Hier ben ik dan ook bij betrokken. De andere
ideeën zijn puur op grond van cultuur ontstaan. Ik zeg dan ook toe dat
in de loop van volgend jaar duidelijkheid ontstaat over wie van de collega's
precies wat doet en hoe. Wij zijn ook aan het zoeken naar de beste vormgeving.
Ook ik ben dus van mening dat daarover duidelijkheid moet komen. Op basis
van verschillende onderzoeken bekijken wij wat de beste vorm
is om de bestaande behoefte op een goede manier vorm te geven.Het nationaal historisch museum wil ik ook in dit perspectief plaatsen.
De Raad voor Cultuur heeft hierover negatief geadviseerd. Ik heb dat advies
overgenomen, niet omdat de Raad voor Cultuur dat advies heeft gegeven. Ik
wijk namelijk ook wel eens af van een advies van de Raad voor Cultuur. Ik
heb de raad in dezen evenwel heel bewust gevolgd. Daarbij heb ik de volgende
overwegingen. Dit is een integraal onderdeel van de overwegingen over de verschillende
huizen. Het totale bestand in de musea is eigenlijk al een nationaal historisch
cultuurgoed op zichzelf. Wij moeten dus eerder op zoek gaan naar de samenhang
tussen de bestaande musea. Dat kan digitaal of anderszins. Het organiseren
van tentoonstellingen is ook een mogelijkheid. Daarbij gaat het er dus om,
de Nederlandse geschiedenis meer actief vorm te geven. Misschien is die vorm
interessanter en dynamischer dan puur een nationaal historisch museum. Nogmaals,
alle musea bevatten stukjes van een nationaal historisch museum. Tegen deze
achtergrond heb ik het advies van de Raad voor Cultuur gevolgd. Wel neem ik
het gedachtegoed van een nationaal historisch museum mee bij de overwegingen
aangaande de verschillende huizen en centra, die bij verschillende bewindspersonen
leven. Die gedachten werken wij uit.De heerBrinkel(CDA)De Raad voor Cultuur had een negatief advies over het nationaal historisch
museum. Dit is typisch een voorbeeld waarbij deze raad politiek bedreef. Hij
gaf namelijk een visie op de relevantie van de nationale gemeenschap. Volgens
mij is de vraag hoe relevant de nationale gemeenschap is en hoe relevant integratie
daarin is, alsmede hoe wij dat aanpakken, primair een politieke vraag. Die
vraag kan niet gezaghebbend in de Raad voor Cultuur behandeld worden. Daarom
wijs ik de staatssecretaris toch maar even op de uitspraken die in deze Kamer
zijn gedaan door de fractievoorzitters van CDA, VVD en SP. Daar worden wél
politieke uitspraken gedaan. Daarbij is uitdrukkelijk gezegd dat het moest
gaan om een nationaal museum dat onze Nederlandse geschiedenis behandelt en
dat het moet gaan om een museum. In de schriftelijke beantwoording van de
vragen die bij de algemene en politieke beschouwingen zijn gesteld, is ook
ingegaan op dit element. Ik bedoel dus een nationaal museum.StaatssecretarisVan der LaanDe Raad voor Cultuur heeft volgens mij geen politiek oordeel geveld. Als
ik het advies goed heb gelezen, is daarin aangegeven dat het nationaal historisch
erfgoed reeds in voldoende mate aanwezig is in het totale museale veld. Dat
is geen politiek oordeel over de wens of er al dan geen museum moet komen.
De Raad voor Cultuur beweegt zich per definitie ook altijd in het politieke
domein. Deze raad doet uitspraken over meer en minder geld. Een aantal leden
vindt dat de raad dat nog meer moet doen en dat het ter plekke opgevolgd moet
worden. Dat zijn ook politieke uitspraken. Dus er zijn verschillende aspectenDe heerBrinkel(CDA)De staatssecretaris heeft ons een rapportage in het vooruitzicht gesteld.
Ik neem aan dat die dan ook het komend voorjaar bij de Kamer zal worden aangeboden
opdat wij daarover verder kunnen praten.StaatssecretarisVan der LaanDat is geen probleem. Het kabinet heeft voor volgend voorjaar een duidelijk
perspectief voor ogen hoe wij de lijnen willen uitzetten met de verschillende
ideeën die er leven.De heerDittrich(D66)Voor de brief hierover geef ik aan de staatssecretaris mee dat het begrip "nationaal
museum" wel wat versluierend werkt. Daarbij denk je meteen aan erfgoed,
terwijl het in dit debat ook sterk gaat over onderwijs, democratie en de rechtsstaat.
Ik geef de staatssecretaris mee dat in die brief ook de financiering duidelijk
wordt gemaakt. Het is in ieder geval niet de bedoeling van mijn fractie dat
dit zal gaan drukken op de begroting voor cultuur.StaatssecretarisVan der LaanDit punt wordt in dit debat aan de orde gesteld, maar dat wil zeker niet
zeggen dat ik de financiële of de politieke verantwoordelijkheid hiervoor
alleen draag, integendeel. De verschillende ideeën die leven, komen van
verschillende departementen, naast mijn eigen departement natuurlijk de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken. Ik zal dit overbrengen aan de
minister-president en aan mijn collega's. De minister-president is hierop
vorige week ook ingegaan naar aanleiding van vragen in de Eerste Kamer. Kortom,
dit leeft kabinetsbreed. Als kabinet moeten wij inderdaad een uitwerking geven
aan deze ideeën. Wat mij betreft, zullen wij daarbij ook aangeven hoe
de financiële aspecten hiervan vorm kunnen krijgen.MevrouwVergeer(SP)Er wordt al gesproken over een huis van de democratie. Ik kon mij niet
goed voorstellen wat de bedoeling daarvan was. Worden er op dit moment geen
onomkeerbare stappen gezet in een bepaalde richting? Mevrouw Halsema heeft
mij gevraagd of ik op dit punt nog namens haar wil spreken. Het gaat ons er
vooral om dat wij niet een statisch beeld geven van de verschillende periodes
die wij in de geschiedenis hebben gekend; het gaat ons juist om de wordingsgeschiedenis.
Dat is wat met name mijn fractievoorzitter steeds heeft benadrukt. Dan gaat
het erom hoe je van het ene stadium in het andere komt en welke richting wij
nog op gaan. Het gaat er dus om hoe een maatschappij zich ontwikkelt. Daarbij
komt de pluriformiteit ook aan de orde.StaatssecretarisVan der LaanIk begrijp de nadere invulling van mevrouw Vergeer. Op dit moment zijn
wij wel bezig met een verkenning van de verschillende mogelijkheden. Dat is
ook openlijk al meermalen aangegeven, in de media of anderszins. Het gaat
nu vooral om de samenhang tussen de ideeën en om eventuele combinaties
daarvan. Er zijn nu echter nog geen onomkeerbare stappen gezet, voorzover
mij nu bekend is. Wel zijn al serieuze onderzoeken gaande, maar is er nog
geen geld en er is nog geen beslissing genomen.Er zijn ook vragen gesteld over het Brim, waarvan is gezegd dat het er
pas kan komen als er duidelijkheid bestaat over de overige achterstanden.
Dit plaatst mij wel voor een heel ingewikkeld dilemma. Ik heb het Brim nodig
om het bedrag van 100 mln. uit te geven. In het Brim staat namelijk een artikel
op grond waarvan ik dat bedrag uitgeef. Daarin staan ook de criteria. Als
wordt gezegd dat het Brim niet in werking kan treden voordat duidelijk
is waar de overige miljoenen vandaan komen, zadelt men mij op met een probleem,
want dat betekent dat ik die 100 mln. niet kan uitgeven. Wij zijn nu bezig
met de criteria voor het uitgeven van die 100 mln. Er gaat 40 mln. naar de
kanjers, 20 mln. naar de woonhuizenproblematiek en 35 mln. naar de overige
zaken. Bij die 40 mln. voor de kanjers is duidelijk waar het geld naartoe
gaat. Ik heb begrepen dat iedereen het er zeer mee eens is om dat in één
keer echt af te ronden. Dat betekent wel dat er van die 100 mln. een kleiner
budget beschikbaar is voor het overige deel. Dat is waarover die andere besturen
zich zeer grote zorgen maken. Dat begrijp ik ook. De Kamer heeft echter zo
veel waarde gehecht aan de kanjers, dat ik heb gemeend indachtig de Kamer
te handelen door die kanjers prioriteit te geven. De commissie heeft ook steeds
aangegeven dat ik daaraan prioriteit moet geven. De consequentie is wel dat
er voorlopig 35 mln. over is voor de rest, naast de inspanningsverplichting
van het kabinet, waarover ik eerder heb gesproken, om in deze kabinetsperiode
ook een oplossing te vinden voor die aanvullende achterstanden.Ook heb ik moeten investeren omdat het woonhuizenbeleid zo succesvol is
dat er een overvraag is gekomen bij het Nationaal Restauratiefonds (NRF).
Dat is minder zichtbaar voor die besturen en dergelijke; die denken dat zij
maar 35 mln. van deze 100 mln. krijgen. Wij krijgen meer aanvragen dan wij
hadden verwacht. Het woonhuizenbeleid is eigenlijk heel succesvol. Daarin
moeten wij dus extra geld stoppen en wij moeten het prioriteit geven want
men kan moeilijk tegen burgers met fiscale mogelijkheden zeggen: "Sorry,
dit jaar hebt u geen fiscale aftrek." Zo werkt dat niet; dat moet een
heel consistent en goed beleid zijn. Er is een verplichting om daaraan toe
te geven.Het zou jammer zijn als de Kamer zou besluiten dat het Brim niet kan worden
ingevoerd omdat naast die 35 mln. de overige miljoenen niet beschikbaar zouden
komen. De criteria zal ik zo snel mogelijk sturen, zodra wij eruit zijn. Daarover
overleggen wij met de verschillende partners over de criteria. Het gaat niet
om de grootte en dergelijke. Belangrijk zijn ook de mate van achterstand en
de urgentie. Dat moet echter goed en eerlijk worden afgewogen. Het is de vraag
of zal gelden wie het eerst komt, het eerst maalt of dat wij een cyclus zullen
houden waarin wij pas een verdeling maken na drie maanden waarin iedereen
kan aanvragen. Dat soort zaken willen wij nu goed bekijken op de consequenties
en merites. Daarna zal ik daarop graag bij de Kamer terugkomen. Ik verzoek
echter dringend om het Brim zelf in werking te laten treden. Wij kunnen daarna
nog spreken over criteria en dan kan ik die altijd nog nader invullen als
de Kamer er moeite mee heeft.De heerBrinkel(CDA)Bij het begrotingsonderzoek van ongeveer tien dagen geleden heeft de staatssecretaris
aangegeven dat nog een speciaal artikel in het Brim moet worden opgenomen
over het wegwerken van achterstanden. De staatssecretaris heeft nu gesproken
over nadere criteria die binnenkort naar de Kamer komen. Ik neem aan dat dit
in hetzelfde pakket zal plaatsvinden. Ik kan mij in dat geval niet voorstellen
dat de Brim-regeling al van start zal gaan voordat de Kamer dat artikel en
die criteria heeft kunnen bezien.StaatssecretarisVan der LaanIn het restauratieartikel komen inderdaad die criteria. In het Brim staat
meer dan dat ene artikel. Ik wil toch graag per 1 januari 2006 de overige
onderdelen van het Brim wel in werking laten treden. Wij hebben afgesproken
dat vooral de grotere restauraties, niet de kleintjes, die meer omvatten dan
alleen onderhoud pas in aanmerking komen voor een Brim-aanvraag als zicht
bestaat op het inhalen van de restauratieachterstand. Ik zal zorgen dat ik
het artikel zo snel mogelijk heb en dat ik de criteria daarin heb verwoord,
maar het overige deel van het Brim wil ik wel in werking laten treden. Ik
kan niet toezeggen dat het geld voor 1 januari is geregeld. Het besluit
is geen punt, maar het geld wel.De heerBrinkel(CDA)Het gaat mij niet om het geld, maar om duidelijkheid voor de Kamer. Ik
verwacht die duidelijkheid bijvoorbeeld van het toegezegde artikel met de
criteria voor het wegwerken van de achterstanden. Volgens mij had de Brim-regeling
al lang in het Staatsblad moeten staan. Naar mijn mening gaat de staatssecretaris
de datum van 1 januari niet halen.StaatssecretarisVan der LaanIk wil drie zaken onderscheiden. De Kamer heeft zojuist gezegd dat zij
het Brim niet in werking wil laten treden, als ik ook niet de overige 134
mln. regel. Ik heb gevraagd mij dat niet aan te doen, want dan kan het hele
Brim niet in werking treden. Ik kan niet toezeggen dat ik voor 1 januari
het geld bij elkaar heb. Ik zie knikkende gezichten, dus ik denk dat dit punt
duidelijk is.Het artikel over de restauratieachterstand wordt om praktische redenen
in het Brim opgenomen. Het Brim regelt echter veel meer dan dat. Het regelt
de gehele instandhoudingsproblematiek, die per 1 januari direct in werking
treedt om de monumenten die in een redelijke staat verkeren al meteen van
financiële middelen te voorzien. Als de Kamer dit niet in werking wil
laten treden voordat het restauratieartikel op orde is, kan ook dit artikel
niet in werking treden. Wij verwachten de Kamer op tijd duidelijkheid te kunnen
verschaffen.Ik kan de Kamer ook helderheid verschaffen over de criteria, alleen niet
nu. Ik moet namelijk schatten hoeveel aanvragen er zullen komen. Een en ander
moet leiden tot een investering van 35 mln. Wij zijn op zoek naar een goede
balans om een te grote overvraag van het artikel te voorkomen. Daar is even
tijd voor nodig, want het is werk voor deskundigen. Ik zorg ervoor dat de
Kamer in december het artikel en de criteria krijgt. In januari begint het
nieuwe budgetjaar.De heerVan der Vlies(SGP)De uiteenzetting van de staatssecretaris roept bij mij een nieuwe vraag
op. Wat is nu leidend? De restauratie en onderhoudsbehoefte of het beschikbare
budget? De verwarring werd gewekt door de opmerking van de staatssecretaris
dat zij wil kijken hoe de criteria moeten worden gemaakt, zodat het een niet
al te groot budgettair beslag krijgt. Ik dacht altijd dat het gaat om de restauratie
en onderhoudsbehoefte.StaatssecretarisVan der LaanOm verwarring te voorkomen, merk ik op dat de instandhoudingsregeling
Brim uitgaat van bepaalde criteria, die zijn gebaseerd op behoefte. Daar zijn
regels voor. Daarnaast hebben wij extra geld, dat echter niet genoeg is om
in de totale behoefte te voorzien. Wij maken nu een soort voorrangsregeling.
Wij moeten nu zeer specifieke criteria maken en tegen de een "ja"
zeggen en tegen de ander "nee, later." Wij hebben tenslotte een
relatief klein budget van 35 mln. Dat is de enige manier waarop ik het
probleem kan samenvatten. Zodra er genoeg geld is, kunnen die criteria vervallen
en kan de reguliere procedure in werking treden.MevrouwNijs(VVD)Komt de staatssecretaris nog terug op haar gesprek met de VNG en op de
fatale termijn bij gemeentevergunningen?De heerDittrich(D66)De staatssecretaris zegt dat de Brim-regeling niet tijdig is gepubliceerd
in de Staatscourant, waardoor het niet per 1 januari in werking kan treden.
Hoe zit dat?StaatssecretarisVan der LaanIk zorg ervoor dat de artikelen en de criteria tijdig in december in uw
Kamer zijn. Dan kan de regeling in beginsel per 1 januari in werking
treden. Mocht het een of twee weken later zijn, dan kunnen wij het met terugwerkende
kracht regelen. Alle financiële toezeggingen kunnen daarop worden gebaseerd.Ik kom bij de fatale situatie rondom wijziging van monumenten voor de
toekenning van subsidie. Met het nieuwe Brim vallen de gemeente en de provincie
er tussenuit en is er een rechtstreeks verzoek aan de RDMZ. Dan is de vergunningsproblematiek
er niet meer. Er is ook de verbouwing als zodanig, een wijziging van het pand.
De bouwvergunning is een bevoegdheid van de gemeente. Daaraan willen wij niet
tornen, want het is een prima situatie. Hoe de gemeenten in het kader van
de bouwvergunning omgaan met hun eigen procedures, is echt aan de gemeenten.
De vergunningen worden autonoom verleend. Overigens ligt de proceduretijd
tussen de vier en negen maanden. Als een gemeente die termijn overschrijdt,
wordt de vergunning nu al van rechtswege verleend. Dat is mijn informatie
op dit moment.MevrouwNijs(VVD)Ik kan mij voorstellen dat de staatssecretaris zegt dat zij de gemeenten
bepaalde dingen niet kan verplichten. Toch vind ik het heel belangrijk dat
wij aangeven dat wij die achterstanden willen opheffen en dat je daarover
afspraken maakt met gemeenten, opdat die processen hand in hand gaan. Anders
maak je er een hele toer van, ook wat de administratieve lasten betreft. Het
is misschien moeilijk om dat met de gemeenten af te spreken, maar ik zou er
toch aan hechten.Het verbaast mij dat de fatale termijn zo geldt, want bij mijn weten is
dat anders. Ik ben er echter minder zeker over dan over de musea. Ik ben hier
nog niet helemaal klaar mee.StaatssecretarisVan der LaanIn het kader van de uitvoering van deze 100 mln. voeren wij overleg met
de VNG. Een van de afspraken die wij willen maken en waarvoor de VNG ook openstaat,
is dat wij parallel optrekken bij de verschillende aanvragen. Parallel aan
de RDMZ gaan ook de gemeenten aan de slag, zodat er een positieve driehoeksrelatie
ontstaat tussen de aanvrager, de gemeente en de RDMZ. Met name bij grotere
monumenten is het cruciaal dat zij elkaars hand goed vasthouden in het totale
proces. Wij willen concrete afspraken maken met de VNG; wij kunnen dat niet
met 468 gemeenten doen. De ene zal beter zijn dan de andere, maar alles is
erop gericht om het goed te laten verlopen in een goede driehoeksrelatie.
Wat ons betreft, gebeurt dat ook in lijn met de daarvoor geldende vergunningstermijnen.MevrouwNijs(VVD)Dat is een geweldige toezegging. Ik vind het net zo belangrijk voor al
die huiseigenaren als voor de grote projecten.StaatssecretarisVan der LaanDat is goed, maar daar heb ik iets minder grip op.De heer Van der Vlies heeft vragen gesteld over Radio Kootwijk. Ik ben
er zes à acht weken geleden geweest. Het is overigens zo ongeveer bij
mij om de hoek, dus ik ken het gebied goed. Het is een heel interessant rijksmonument.
Het is een prachtig complex, uniek in zijn soort. Er liggen echter heel veel
complexe vragen omheen. Het ligt bijvoorbeeld in een natuurlijke omgeving,
middenin een stiltegebied. De inzet van de plannenmakers is gericht op een
structureel interessante exploitatiebegroting. Het moet geen eindeloze subsidiekraan
worden, maar een betaalbare situatie. Ik heb met hen gesproken. Het overleg
met de buurtbewoners ligt op dit moment nog open. Ik heb de provincie Gelderland
en de gemeente Apeldoorn laten weten dat ik het belangrijk vind dat eerst
het masterplan er ligt en dat het overleg met de buurtbewoners, met Natuur
en Milieu en dergelijke verder moet zijn voordat er vanuit het Rijk interesse
in zo'n project kan zijn. De haalbaarheid van het project is heel sterk daarvan
afhankelijk. Het is althans een heel belangrijke component in het geheel.
Het perspectief, het rendabel maken van het complex heeft heel sterk met dat
aspect te maken en is daar mede afhankelijk van. Dat is de complexe situatie
die hier speelt. Ik laat me er goed over informeren. De heer Van der Vlies
geeft aan dat er vrij dringend behoefte aan geld is. Ik denk dat het belangrijker
is dat er eerst een masterplan komt waarin meer zicht geboden wordt op betrokkenen
en mogelijke bezwaarschriftenmakers, en op de toekomstbestendigheid van het
plan, vooral in relatie tot de omgeving. Vooral dat laatste is een groot probleem.De heerVan der Vlies(SGP)De staatssecretaris heeft de diverse kenmerken goed op een rij. Ik heb
niet gezegd dat er urgent geld beschikbaar moet komen, maar ik bedoelde te
zeggen dat er urgentie is in het perspectief op haalbaarheid. Als er een adequaat
masterplan is, moet er ook perspectief zijn van realisering, wat nodig is
om het complex niet te laten verkommeren. Zover zal het overigens waarschijnlijk
niet komen, want er is voldoende engagement, maar alle neuzen moeten wel dezelfde
kant op komen te staan. Vandaar dat ik pleit voor erkenning van een stuk rijksverantwoordelijkheid,
medeverantwoordelijkheid. Vanuit die erkenning kunnen partijen om tafel gaan
zitten om het perspectief vast te stellen.StaatssecretarisVan der LaanHet voortouw ligt bij de provincie Gelderland en de gemeente Apeldoorn.
Eigenaren hebben altijd het voortouw bij rijksmonumenten. Ik ga zelf het initiatief
niet nemen. Tegen alle andere eventuele financiële partners heb ik gezegd
dat zij echt eerst een aantal stappen verder moeten zijn voordat er überhaupt
sprake kan zijn van een meer formele positie van het Rijk. Ik
ga nu niet op voorhand al zaken toezeggen voor het moment dat er een goed
plan ligt. Pas als er een plan is, is er een nieuw momentum waarop wij kunnen
bezien hoe het ermee staat, en hoe een en ander zich verhoudt tot de rijksmonumentale
status van het complex. Daarnaast heeft de overheid een verantwoordelijkheid
omdat het complex een rijksmonument is. De overheid moet ervoor zorgen dat
de gebouwen zelf niet verkommeren. Maar ook als wij daarin investeren, vraagt
dat investeringen van de eigenaar. De situatie is complex. Wij begrijpen elkaar
volgens mij prima, maar het stadium waarin ik concreter wordt, ligt echt verder
weg dan de heer Van der Vlies wellicht nu van mij zou willen horen.Ik ben in gesprek met de collega's van Buitenlandse Zaken en VROM over
de financiering van de verbetering van het Collège Néerlandais
van Dudok. Mijn voorgangers hebben bij de Franse overheid aangegeven dat een
monumentenstatus een voorwaarde voor medefinanciering is. Die status is er
inmiddels. Dat betekent dat wij op dit moment in gesprek zijn over een mogelijke
medefinanciering en over de wijze waarop Nederland zou kunnen bijdragen aan
het verbeteren van dat mooie monument. De heer Dittrich noemt een bedrag.
In het verleden zijn daar uitspraken over gedaan, maar ik ga daar nu niet
openlijk over spreken in de Kamer.De heerDittrich(D66)Kan de staatssecretaris wel duidelijkheid geven over het moment waarop
die uitspraak te verwachten is? De Franse autoriteiten zitten er gewoon op
te wachten. Het pand is in verval. Het lijkt qua monumentale uitstraling trouwens
heel erg op Radio Kootwijk. Dudok heeft daar echt een heel mooi pand neergezet.
Er is echt spoed vereist.StaatssecretarisVan der LaanIk verwacht er in het eerste kwartaal van volgend jaar uitsluitsel over
te kunnen geven. Het gesprek moet niet alleen met OCW worden gevoerd, maar
ook met mijn collega's van Buitenlandse Zaken en van VROM. De drie departementen
zijn onderling en met de Fransen in overleg over het te bieden perspectief.De heerDittrich(D66)Er wordt al wat langer over gesproken. Zal in het eerste kwartaal van
2006 de besluitvorming afgerond zijn?StaatssecretarisVan der LaanJa.Ik kom op de ondersteuningsstructuur. Ik heb steun voor de operatie gehoord,
maar er wordt ook gevraagd of het wel efficiënt wordt. Wij hebben een
keuze gemaakt in relatie tot de bezuinigingen. Los daarvan zagen wij in de
ondersteunende sfeer door de bomen het bos niet meer. Wat mij betreft wordt
het weer een prachtig samenhangend bos. Overlap zal wegvallen. De meeste sectoren
zijn in een vrij vergevorderd stadium van gesprekken. Er worden constructieve
gesprekken gevoerd. Ik ben heel blij met de stand van zaken van dit moment.
De weg naar meer samenhang in de sectoren tussen de verschillende subinstituten
wordt voor het grootste deel gezien als niet geheel onredelijk. Het wordt
efficiënter.Als én de Raad voor Cultuur én de sector van de beeldende
kunst zelf menen dat een sectorinstituut niet nodig is, wie zou ik dan zijn
om te zeggen dat zo'n instituut "er mot komen". Dat vind ik niet
logisch. Ik heb de vraag serieus aan de orde gesteld. Er was dus geen sprake
van twee stromingen. Naar aanleiding van het heel heldere en vrij eensluidende
antwoord uit de sector heb ik gezegd: waarom zou ik iets willen wat (a) nog
geld kost ook en (b) niet eens gewenst wordt? Laat wij dan nu maar kijken
hoe het zich verder ontwikkelt. Misschien moet de tijd wel z'n werk doen.Mevrouw Kraneveldt heeft een vraag gesteld over de onafhankelijkheid van
de sectorinstituten. Door die hele operatie van de ondersteuningsstructuur
hebben wij de belangenbehartiging juist losgekoppeld van het ten dienste staan
van de sector zelf. De brancheorganisatie is een vertegenwoordiger van de
sector. Brancheorganisaties kunnen overigens ook opdrachttaken krijgen, omdat
wij denken dat een deel van de ontwikkeling van die organisaties afkomstig
moet zijn. De sectorinstituten zijn, wat ons betreft, juist onafhankelijk.
Die zijn niet alleen onafhankelijk van mij maar ook van de sector, in die
zin dat zij ook nieuwe initiatieven kunnen nemen en een voortrekkersrol bij
nieuwe ontwikkelingen kunnen vervullen. Ik zou het mooi vinden als dat zou
gebeuren. De brancheorganisaties zijn er voor de belangenbehartiging en voor
het vormgeven van de mening van de sector. Een instituut kan zeggen: ik zie
daar nieuwe kansen, ik zie daar braakliggende terreinen, ik ga dat exploreren,
ik ga daarmee aan de slag en ik ga kijken of ik ook wat trekkracht in die
sector kan organiseren. De onafhankelijkheid zit 'm gewoon in de besturen.
Dat zijn, wat mij betreft, gewoon onafhankelijke besturen, zoals elke culturele
instelling onafhankelijk is.Het kan in theorie zo zijn dat een brancheorganisatie het niet eens is
met het sectorinstituut. Dat is ook precies de reden waarom wij het uit elkaar
hebben getrokken. Dat is dus de ultieme onafhankelijkheid. Dat moet eigenlijk
ook mogelijk zijn, om echt een stukje gesprek en dynamiek in de ondersteunende
sfeer te stimuleren.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik vind dat de staatssecretaris iets te gemakkelijk zegt dat het gewoon
onafhankelijke mensen moeten zijn. Zij moeten verstand hebben van de sector.
Anders zet je hen immers niet in zo'n sectorinstituut. Op de een of andere
manier moeten zij daar feeling mee hebben. Dan komen zij dus meestal uit die
sector of zij hebben er nauwe banden mee. Je moet die mensen ergens vandaan
halen. Aan wat voor mensen denkt de staatssecretaris dan? Het is nog niet
zo gemakkelijk. Wij horen immers heel veel over dingen die niet goed zouden
gaan bij fondsen of andere organisaties, omdat er vriendjespolitiek of willekeur
aan de orde is. De staatssecretaris stapt dus iets te gemakkelijk over het
feit heen dat die mensen wel gevonden moeten worden.StaatssecretarisVan der LaanIk weet niet zeker of wij het nu wel over hetzelfde hebben. Als wij het
over fondsen hebben, dan is het iets anders. Zij geven subsidie. Het sectorinstituut
geeft juist geen subsidie.MevrouwKraneveldt(LPF)Dat begrijp ik. Wij horen steeds de term "onafhankelijkheid".
Dat geldt ook voor de Raad voor Cultuur. Dat geldt voor alle instanties die
op de een of andere manier iets te zeggen hebben, die u adviseren of die subsidies
voor u verdelen. Maar waar haal je die onafhankelijke mensen vandaan als zij
wel gefundeerde adviezen moeten geven die gestoeld zijn op kennis van zaken
van een sector?StaatssecretarisVan der LaanIk word niet geadviseerd door een sectorinstituut. Een sectorinstituut
is van de sector, in die zin dat het de sector ondersteunt. Het is een ondersteunende
instelling in optima forma. Een van de redenen waarom wij het allemaal ontvlochten
hebben, is dat er sectorinstituten waren die wel subsidies gaven en daardoor
verschillende petten op hadden. In voorkomende gevallen kon niet uitgesloten
worden dat die verschillende taken door elkaar begonnen te lopen. Wij vonden
dat dit niet kon. Daarom hebben wij in een aantal situaties de subsidiegevende
rol eruit gehaald en naar een fonds overgeplaatst. Een sectorinstituut moet
onafhankelijk zijn. Ik vind dat elke culturele instelling een bepaalde onafhankelijkheid
moet hebben. Zo'n instituut moet de sector ondersteunen en doet, als het goed
is, wat de sector graag wil. In zoverre is het dus niet onafhankelijk van
de sector. Als het instituut zelf bedenkt dat er een veel grotere bibliotheek
nodig is, terwijl de sector zegt dat die niet nodig is omdat er internet is,
dan moet het sectorinstituut dat vooral niet doen. Er moet sprake zijn van
een interactie tussen het sectorinstituut en de sector zelf om te kijken waar
behoefte aan is en waarin de sector het beste kan worden ondersteund. Ik kan
opdrachttaken bij een sectorinstituut neerleggen als ik meen dat er iets ontbreekt,
als er sprake is van een witte vlek. Dan geef ik geld aan het sectorinstituut
om die taak in het bijzonder een tijdje te doen. Maar de basisondersteuning
is echt een stabiele taak van de sectorinstituten die zij in samenspel met
de sector doen. De fondsen zijn de subsidiegevers. Op die onafhankelijkheid
kom ik later terug.MevrouwKraneveldt(LPF)De staatssecretaris bedoelt dus te zeggen dat er sprake zal zijn van meer
onafhankelijkheid ten opzichte van zichzelf? Dat neemt echter niet weg dat
zij zaken aan die organisatie kan voorleggen.StaatssecretarisVan der LaanDie organisatie voert een besteltaak uit. Uiteraard stuur ik wel op die
taak. Ik heb een subsidierelatie met het sectorinstituut. Die organisatie
heeft dus een unieke positie in het totale bestel.MevrouwKraneveldt(LPF)Het is wel ingewikkeld om die onafhankelijkheid te waarborgen.StaatssecretarisVan der LaanEr moet altijd sprake zijn van onafhankelijke personen. Dat geldt overigens
voor elk vak, ook voor dat van Kamerlid. Het is immers van belang om altijd
tot een eigen afweging te komen. Daarnaast is er een subsidierelatie. Dat
brengt een bepaalde mate van afhankelijkheid met zich mee in de vorm van een
verantwoordingsplicht. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik de hele dag bezig
ben met het regelen van allerlei zaken, zonder dat het sectorinstituut daarbij
wordt betrokken. Ik vraag de mensen van dat instituut om het beleidsplan dat
zij zelf indienen daadwerkelijk uit te voeren. Daarop toets ik ook.MevrouwNijs(VVD)Ik heb ook behoefte aan verduidelijking over de rol van de sectorinstituten
en -commissies die binnen de Raad voor Cultuur opereren. Mij is niet duidelijk
waar het beleid van een sector moet worden gemaakt. Het is ook mogelijk om
te zeggen dat het de rol van het sectorinstituut is om voor een bepaalde sector
faciliterend op te treden en het beleid daarvan te laten ontwikkelen. Nu heeft
het die opdracht niet. Dat kan ik niet goed rijmen met de rol van de sectorcommissies.StaatssecretarisVan der LaanEr zijn verschillende rollen. Er worden adviezen gevraagd aan de onafhankelijke
Raad voor Cultuur. Daarnaast zijn er sectorcommissies ter ondersteuning van
de Raad voor Cultuur. Die commissies zijn vooral van belang voor het subsidieplan.
Daarnaast kan de Raad voor Cultuur gebruikmaken van de eigen sectorcommissie,
namelijk in geval van een concreet advies, of hij kan een ad-hoccommissie
inrichten die betrekking heeft op een bepaald thema. De Raad voor Cultuur
is vrij om die keuze te maken. Daarnaast is er een sectorinstituut –
dat is als het ware de bodem onder een totaal functionerend bestel –
en een branchevereniging.Op het punt van beleidsontwikkeling is sprake van een samenspel tussen
vier partijen. Op een bepaald moment leg ik een idee voor aan de Raad voor
Cultuur. Dat is namelijk mijn enige officiële adviesorgaan. Het is ook
mogelijk dat ik draagvlak wil voor een bepaald idee. Dan kan ik een beroep
doen op de brancheorganisatie om als belangenbehartiger op te treden. Die
brancheorganisatie kan dan eindelijk een onafhankelijk oordeel geven, omdat
zij niet meer afhankelijk is van mijn financiering. Als het heel specifieke
zaken betreft, kan ik het sectorinstituut vragen om daarover zijn opvatting
te geven. Dat kan ik altijd doen. Het is mogelijk dat de brancheorganisatie
als vertegenwoordiger van het veld van mening is dat het sectorinstituut een
rol zou kunnen vervullen in een debat. De brancheorganisatie kan dan aan het
sectorinstituut vragen om een debat te organiseren of om zijn opvatting over
een bepaald thema te geven. De organisaties kunnen ook zelf een beleidsnota
schrijven. Dat hebben zij ook gedaan om verschil te maken. Op die manier ontstaat
een samenstel van actoren die bij beleidsontwikkeling betrokken zijn. Voor
mij zijn de Raad voor Cultuur en de brancheorganisatie de meest logische gesprekspartners
als beleidsontwikkeling aan de orde is, al heeft het sectorinstituut daarvan
ook verstand. Er is dus sprake van een samenspel van verschillende partijen
die dat debat over dat specifieke thema kunnen voeden. In het ene geval zal
dat gebeuren onder mijn regie, omdat ik een idee heb waarmee ik aan de slag
wil. In het andere geval initieert de brancheorganisatie dat. De volgende
keer doet het sectorinstituut dat en op een ander moment krijg ik ongevraagd
advies van de Raad voor Cultuur.MevrouwNijs(VVD)Begrijp ik het goed dat nergens een beleidsplan wordt gemaakt voor een
totale sector? Waar wordt een beleidsplan gemaakt voor bijvoorbeeld de sectoren
dans en toneel en muziek?StaatssecretarisVan der LaanDaarvoor worden geen beleidsplannen gemaakt. De Raad voor Cultuur maakt
een sectoranalyse in het kader van de vierjaarlijkse cyclus. Dat is een basis
voor de besluitvorming over de subsidie aan de instellingen. Ikzelf maak in
voorkomende gevallen een beleidsbrief over de verschillende sectoren. Het
initiatief voor beleidsontwikkeling ligt dus bij mij, tenzij de brancheorganisatie
zegt: wij brengen een nota uit over een bepaald onderwerp. Dat is dan een
eigen initiatief van de branchevereniging. Als dat voor mij aanleiding is
om er officieel iets mee te gaan doen, is dat de stap. Het initiatief voor
de beleidsontwikkeling ligt vaak bij mij, maar ook vaak bij anderen.
Het is niet zo dat één partij dat mag doen of dat het is toegesneden
op één partij. Ik maak natuurlijk wel beleidsbrieven per sector.
Dat geldt in deze periode niet voor alle sectoren. Ik heb in deze periode
een aantal sectoren uitgekozen waarover ik een beleidsbrief wilde schrijven.MevrouwNijs(VVD)Maar dan nog vind ik het eigenlijk de verantwoordelijkheid van de overheid
om die sectorbeleidsplannen te laten maken. Ik vind het juist goed dat dit
van onderaf komt en dat het initiatief niet alleen bij de staatssecretaris
ligt.StaatssecretarisVan der LaanDat is een vrij principieel punt. Ik vind persoonlijk niet dat ik –
of mijn opvolger over twee jaar – ook weer overal beleidsplannen over
moet maken. Op een bepaald moment moet je de vrijheid hebben om ergens geen
nieuw beleid te ontwikkelen omdat het prima gaat. Mijn vraag is: waar ligt
het initiatief? Volgens mij moet het initiatief overal kunnen liggen. Het
initiatief ligt soms bij mij, als ik vind dat er ergens een opvatting over
moet zijn. Ik vind niet dat ik de sector moet dwingen om een opvatting te
hebben die de sector zelf niet wil hebben. Het is een eigen verantwoordelijkheid
van de sector om een aanleiding te zien voor het hebben van een opvatting,
bijvoorbeeld omdat de sectoranalyse van de Raad voor Cultuur aanleiding geeft
om er eens goed naar te kijken of om een brief van een paar regels aan de
staatssecretaris te schrijven, omdat men vindt dat zij het initiatief moet
nemen. Ik vind dat dit echt bij de sector ligt. Twee jaar geleden heb ik juist
heel rustig aan gedaan: toen heb ik over vier thema's een aantal nota's geschreven.
Uiteindelijk kwam er een soort verzoek uit verschillende sectoren om toch
ergens een brief over te schrijven. Dat vind ik een prima situatie. Ik heb
liever dat er een verzoek uit het veld komt in de zin van: beste staatssecretaris,
wij zijn ontzettend aan het denken en gaan graag met u in gesprek; kan er
een nieuw beleidskader of een nieuw beleidsinitiatief komen? Daar ben ik in
een aantal gevallen graag op ingegaan. In andere gevallen zegt de sector:
het gaat goed met ons; gaat u rustig door, staatssecretaris, en wij zien de
volgende cultuurnotaperiode of bij de volgende staatssecretaris wel weer.
Ik vind dat prima. Ik zie de ruimte wel om het zo in te vullen.De heerDittrich(D66)Als de sectorinstituten braakliggend terrein zien, daar iets willen doen
en daarvoor misschien ook de steun van de brancheorganisaties krijgen, zodat
het in de sector redelijk wordt gedragen, wat is dan de verhouding tot de
Raad voor Cultuur? Als de Raad voor Cultuur dat helemaal niet vindt passen
in het grotere geheel, wat is dan de situatie?StaatssecretarisVan der LaanAls het goed is, geeft de Raad voor Cultuur op eigen initiatief of op
mijn verzoek een advies aan mij. Voorzover ik ervoor nodig ben – want
voor heel veel dingen ben ik niet eens nodig, omdat zij dat helemaal zelf
kunnen – neem ik op basis van dat advies van de Raad voor Cultuur en
de aan mij weergegeven opvattingen van de twee instituten of van de brancheorganisatie
een beslissing, heb ik een opvatting of zet ik een beleidslijn uit. Het komt
vaak voor dat ik een knoop moet doorhakken. Als ik daarvoor nodig was, is
het de afgelopen twee jaar wel eens voorgekomen dat ik moest zeggen: en zo
gaan wij het nu doen. Dat is ook het geval geweest bij een aantal beslissingen
die nu voorliggen.Wat het budget voor de frictiekosten betreft: in mijn brief van december
2004 over de gevolgen van de motie-Verhagen heb ik aangegeven dat ik daarvoor
een reservering heb gemaakt van € 400.000. De frictiekosten zijn
dus geen probleem.MevrouwVergeer(SP)U hebt uit het frictiebudget ook een aantal van de besluiten gefinancierd,
zoals u zelf hebt geschreven. Toen dacht ik: hé, hoe kan dat nou? Dat
staat in de brief van 28 september. Daarin staat dat u in principe bereid
bent om naar redelijkheid bij te dragen aan de eenmalige kosten die samenhangen
met het fusieproces, maar u schrijft ook dat u voor de financiering van het
besluit hebt geput uit het beschikbare frictiebudget. Daar zou ik graag een
toelichting op krijgen.StaatssecretarisVan der LaanDie zal ik u straks geven. Ik vraag eerst om die dingen uit te schrijven.
In tweede termijn zal ik daarop terugkomen. Dan heb ik daar iets meer informatie
over.Er is een vraag gesteld over het Fonds voor de Scheppende Toonkunst en
de opheffing daarvan. Er is ook gevraagd of wij niet zes maanden de tijd zouden
moeten nemen om te bekijken of de partijen tot elkaar zouden kunnen komen.
Daar praten wij over. Er vallen twee stromingen te ontwaren rondom dit fonds.
Ik heb positieve maar ook zorgelijke reacties gekregen op mijn plan. Beide
partijen hielden elkaar min of meer in evenwicht. Er was geen eenstemmig en
breed draagvlak voor het fonds. Ik meen dat het componistenwerk goed moet
aansluiten bij de uitvoerende sector. Met dat laatste houdt met name het Fonds
voor de Amateurkunst en Podiumkunsten zich bezig. In mijn brief staat dat
er in financieel opzicht niets verandert. Het geld gaat 1:1 over naar dit
fonds. Dat heeft dan betrekking op de vigerende cultuurnotaperiode, want ik
regeer niet over die periode heen. Het is de bedoeling dat het geld in een
breder kader wordt ingezet, dus ook op basis van de overige subsidiebesluiten
van het Fonds voor de Amateurkunst en Podiumkunsten. Het lijkt mij een goede
zaak om voor een bredere benadering te kiezen. Ik heb er een hard hoofd in
dat partijen alsnog tot overeenstemming kunnen komen. De emoties spelen af
en toe hoog op en ik denk niet dat de zaak binnen een half jaar opeens anders
komt te liggen. Daar is de zaak te complex voor. Ik heb gekozen voor een breder
artistiek verband.De heerDittrich(D66)Die verschillende geluiden zijn niet van vandaag of gisteren. Een deel
van de sector kan niet instemmen met de beslissing van de staatssecretaris
omdat men bang is dat expertise en onafhankelijkheid verloren gaan. Wat is
erop tegen om tegen partijen te zeggen dat, als zij er na zes maanden niet
uit zijn, het plan wordt doorgezet? Misschien dat er wat meer druk op de ketel
moet komen, want het is van groot belang dat er een breed gedragen beslissing
wordt genomen door de sector zelf.StaatssecretarisVan der LaanDegenen die het plan niet willen, schrikken op dit moment. Degenen die
het wel willen, hebben mij positieve brieven geschreven. Ik zie voorlopig
niet werkbare compromissen opdoemen. Los van de ontstane situatie
vind ik het een goede zaak om het componistenbudget in een bredere context
te plaatsen, naast het budget voor de uitvoerenden. Het was bepaald niet alleen
een Salomonsoordeel, want ook op grond van inhoudelijke argumenten ben ik
tot mijn keuze gekomen. Het lijkt mij beter om met het oog op een meer integrale
positionering van de diverse disciplines het budget bij het Fonds voor de
Amateurkunst en Podiumkunsten onder te brengen. Bovendien was een deel van
de mensen die van het budget gebruikmaken, daar positief over. Ik aarzel dus
sterk om nu een soort uitstel van executie te verlenen.De heerDittrich(D66)De mensen die geschrokken zijn van de beslissing van de staatssecretaris,
begrijpen dat zij bepaalde dingen moeten veranderen. Dat kan de basis vormen
voor een gesprek met degenen die het juist toejuichen. Het zou toch mooi zijn
als dit door de sector wordt gedragen. Het is begrijpelijk dat de staatssecretaris
er niet zo veel voor voelt, maar de Kamer kan zich hierover nog uitspreken.
Het veroorzaakt bovendien geen tijdverlies. Indien de betrokkenen het niet
binnen zes maanden eens kunnen worden, zal er toch uit een ander vaatje moeten
worden getapt, namelijk het vaatje van de staatssecretaris.StaatssecretarisVan der LaanIk wil best nog wel een keer gaan praten; geen moeite is mij te veel.
Ik wil daar echter geen zes maanden de tijd voor nemen, maar het regelen in één
gesprek met alle betrokkenen bij het Fonds voor de Scheppende Toonkunst. Uit
dat gesprek moet duidelijk worden of er perspectief is om tot een andere oplossing
te komen.De heerDittrich(D66)Er is een misverstand. Ik stel niet voor dat de staatssecretaris allerlei
gesprekken moet gaan voeren. Men moet onderling tot overeenstemming komen
en binnen zes maanden met een breed gedragen kwalitatief goed voorstel komen.
Indien dat niet lukt, kan de staatssecretaris gewoon voortgaan op haar eigen
pad.StaatssecretarisVan der LaanStraks kom ik nog op de fondsen terug; ook in dat kader kan ik hierop
nog ingaan. Er is tijd nodig om de fondsenstructuur verder uit te werken.
Zes maanden is in dat licht veel te lang. Deze zaak speelt al dertien jaar.
Ik ben bereid om de betrokkenen een brief te sturen en hun drie maanden de
tijd te geven voor het realiseren van het benodigde draagvlak. Indien er na
drie maanden geen witte rook is, handhaaf ik mijn beslissing. Zes maanden
is erg lang.De voorzitter:Zo langzamerhand word ik wat lastiger met het toestaan van interrupties,
maar pas nadat ik mevrouw Vergeer het woord heb gegeven.MevrouwVergeer(SP)Ik heb voorgesteld om een onafhankelijke commissie ernaar te laten kijken.
Gezien de voorgeschiedenis ben ik bang dat men er anders niet uitkomt. Eigenlijk
had de Raad voor Cultuur dat ook moeten signaleren. Er is gezegd dat de criteria
niet transparant zijn. Dan moet er toch een onafhankelijk oordeel komen?StaatssecretarisVan der LaanIn de sector leven twee verschillende opvattingen over deze beweging.
De Raad voor Cultuur heeft er inderdaad ook een opvatting over. Op basis van
inhoudelijke motieven heb ik een voorstel gedaan. Mijn streven is om het geld
voor de scheppende toonkunst in een breder verband – daarbij gaat het
met name om de uitvoering – te plaatsen. De Kamer lijkt zich vooral
zorgen te maken over de voor- en tegenstanders van het plan. Dit staat los
van de inhoudelijke redenen om het Fonds voor de Scheppende Toonkunst te verbinden
aan het FAPK. Ook als deze situatie niet al dertien jaar had geduurd, had
ik deze beslissing dus genomen.De heerDittrich(D66)De staatssecretaris doet de Kamer geen recht door te stellen dat wij ons
alleen maar druk maken over voor- en tegenstanders. Er ligt een inhoudelijke
motivatie aan ten grondslag: de inhoudelijke bezwaren tegen het onderbrengen
van het ene fonds bij het andere. Bij dat andere fonds zit geen expertise.
De staatssecretaris stelt dat de overdracht een op een plaatsvindt, maar daarover
valt te discussiëren. Dat is de reden waarom de Kamer in meerderheid
aan u vraagt om hun zes maanden de tijd te geven. U vindt dat te lang, dus
laten wij dit gesprek dan maar staken; er komt nu gewoon een Kameruitspraak.StaatssecretarisVan der LaanIk wil nog wel even aangeven dat inhoudelijke expertise altijd valt te
organiseren. Het gaat erom, een goede overgang te regelen en ervoor te zorgen
dat binnen het fonds de expertise aanwezig is. Expertise en oormerking van
het geld vormen geen probleem. Ik stel de Kamer voor, niet uit te gaan van
zes maanden, maar een korte, strakke periode aan te geven, om te voorkomen
dat het een voortslepend proces wordt. Ik denk dat de sector ook zelf de kans
moet grijpen om een zelfstandig oordeel te vormen, maar dat moet wel voortvarend
gebeuren. Maar goed, ik wacht graag de uitspraak van de Kamer af.Music Export wordt niet afgeschaft. Het Nationaal Popinstituut heeft in
de periode van 2001 tot 2004 gemiddeld € 94.000 per jaar ontvangen
als incidentele bijdrage uit het HGIS-budget. Er is een nieuwe projectaanvraag
van het NPI in het kader van Music Export gehonoreerd vanuit de HGIS-middelen
voor de periode 2006 tot 2008. Daarbij gaat het om € 150.000. Er
is dus sprake van een hogere bijdrage. Wij begrijpen het probleem dus niet
dat nu wordt aangekaart. Als men Music Export zo belangrijk en succesvol vindt,
kan men ook binnen het Nationaal Popinstituut financiële keuzes maken,
of andere partners zoeken die dit net zo succesvol en belangrijk vinden. Vanaf
2009 is er een nieuwe situatie. Wij kennen niet langer dan tot en met 2008
structureel geld toe.MevrouwVergeer(SP)Ik zal het nog eens toelichten. Het gaat om een vermindering van de subsidie
uit de OCW-middelen aan het NPI. Vorig jaar bedroeg die nog 1,4 mln. Dit jaar
is de subsidie € 200.000 minder, en voor volgend jaar is geadviseerd
om de subsidie weer omhoog te brengen. U doet dat niet, maar blijft op 1,2 mln.
zitten. Het jaar daarna gaat er weer € 200.000 af. U zegt dat dit
gebeurt wegens de fusie. Laten wij eerst vaststellen dat het bedrag naar beneden
gaat. De HGIS-middelen waren bestemd voor een project dat succesvol is gebleken.
Het is de bedoeling dat Buitenlandse Zaken een en ander niet blijft betalen,
maar dat een en ander structureel bij OCW terecht komt, als het goed gaat.
Daarom pleiten wij ervoor dat OCW subsidie verleent. U kunt niet
zeggen dat het bedrag van € 150.000 daarvoor in de plaats komt,
want dat is bestemd voor een nieuw experiment dat het NPI gaat starten. Het
gaat dus om het structureel maken van de succesvol gebleken middelen uit het
HGIS-budget.StaatssecretarisVan der LaanEr zijn bij het Nationaal Popinstituut financiële keuzes gemaakt
in generieke zin, wat los staat van het project Music Export. Dit heeft te
maken met de bezuiniging op de ondersteuningsstructuur. Het is aan het NPI
om te bepalen wat men nog wel prioriteert. Wij hebben in de periode 2001-2004
Music Export gefinancierd uit de HGIS-middelen. Het Nationaal Popinstituut
kiest ervoor om dat niet uit de reguliere middelen te betalen. Wij hebben
ervoor gekozen om het Nationaal Popinstituut niet apart hiervoor te financieren,
maar te kiezen voor het HGIS-budget. Dit betekent dat het Music Export project
gewoon kan doorgaan. Men kan daarnaast nog nieuwe zaken initiëren, maar
aanvragen voor financiering daarvan hebben wij niet gehonoreerd, mede op basis
van het advies van de Raad voor Cultuur. Het advies van de Raad voor Cultuur
leidde tot overschrijding van het budget voor de ondersteuningsstructuur.
Ik heb het geld niet. De Raad voor Cultuur kan overschrijden wat hij wil,
maar uiteindelijk maak ik mijn keuzes. Die keuzes moeten binnen het budgettaire
kader vallen. De verhoging die de Raad voor Cultuur had bedacht voor het NPI
hebben wij niet overgenomen. Dat daarmee een aantal plannen van het NPI niet
kan doorgaan, is per definitie een consequentie van het niet toegekend krijgen
van aangevraagd geld. Heel veel instellingen waren meer van plan, kregen een
lager budget, en hebben op basis daarvan keuzes moeten maken. Daar Music Export
zo succesvol is, maken wij hiervoor binnen HAGIS toch middelen vrij. Eigenlijk
zouden die uit de reguliere cultuurmiddelen moeten komen. Aangezien wij die
middelen daar niet hebben, hebben wij besloten om ze uit de HAGIS-middelen
te halen. Ik vind het een beetje raar, als wordt gezegd dat het geld toch
uit de cultuurbegroting gehaald moet worden. Dat vind ik een beetje zonde.
Laten wij daar dus het HAGIS-geld voor gebruiken. Het is per slot van rekening
internationaal cultuurbeleid.MevrouwVergeer(SP)Het verschil van mening is volgens mij hierin gelegen dat de 150.000 die
uit de HAGIS-middelen worden toegekend, niet voor Music Export zijn, maar
voor acht speciale bands die gepromoot worden. Music Export komt dus stil
te staan, omdat u vanuit OCW bezuinigt. Er gaat een lijn voor de NPI gelden.
Het kan dat dit in het kader van de fusie gebeurt. Voor Music Export verwacht
ik dat u het structureel maakt.StaatssecretarisVan der LaanIk heb voor de periode 2006-2008 voor Music Export via de HAGIS-middelen
samen met collega Nicolaï geld vrijgemaakt in het kader van internationaal
cultuurbeleid. Daardoor kunnen er andere dingen bij NPI gedaan worden. Als
ik het uit de OCW-cultuurbegroting zou moeten doen, had ik het nu bij NPI
geplaatst. Dan had ik tegen NPI gezegd: lost u het zelf maar fijn op. Dat
heb ik dus niet gedaan. Ik heb naar een oplossing gezocht. Die heb ik gevonden
bij de HAGIS-middelen. Dat men het vervelend vindt dat het bedrag minder wordt
en dat daardoor keuzes gemaakt moeten worden, is logisch. Dat geldt op dit
moment voor meer instellingen binnen de Cultuurnota. Het is wel een consequentie
van het beleid dat wij met steun van de meerderheid van deze Kamer voeren.
Ik denk aan ondersteunende instellingen. De raad is buiten het kader gegaan.
Nogmaals, ik heb keuzes moeten maken om binnen het kader te blijven. Ik heb
de verhoging voor NPI niet gehonoreerd, maar ik heb er wel voor gezorgd dat
Music Export kon doorgaan. Dat bedrag heb ik zelfs verhoogd met behulp van
de HAGIS-middelen.Voorzitter. Mevrouw Vergeer heeft een vraag gesteld over het Amsterdam
Dance Event. De heer Dittrich heeft zich daarbij aangesloten. Inderdaad heb
ik verleden jaar bij de beslissingen over de Cultuurnota structureel € 100.000
hiervoor vrij gemaakt, althans voor deze periode. Toen heb ik reeds aangegeven
dat wij dat bedrag zouden halen uit de middelen voor cultuur en economie.
Dat geldt nog steeds. Het geld blijft de komende jaren dus beschikbaar op
basis van een plan.Het geld voor de ondersteuningsstructuur was dus exclusief dat geld. Dat
zat in een ander potje. Wij hebben de titel "ondersteuningsstructuur"
niet voor dit project willen gebruiken. Immers, onder een andere titel hadden
wij dat geld reeds beschikbaar gesteld voor het dance event. Daaruit zou het
ook gefinancierd worden. Dit is gebeurd op basis van plannen van het dance
event en in overleg met EZ. Het geld dat wij hebben, is in goede samenwerking
met EZ verkregen. Dat geld laten wij dus beschikbaar zijn voor het dance event.
Op basis van de plannen die worden ingediend, zullen wij het geld regulier
toekennen, alleen niet in het kader van de Cultuurnota en de ondersteuningsstructuur.MevrouwVergeer(SP)Dat klinkt positief, maar ik denk dat u toch even een officieel berichtje
moet laten uitgaan waarin staat dat u een vergissing hebt gemaakt door op
de bijlage te zetten: Amsterdam Dance Event vanaf 2006, 000. Dat is heel verwarrend.
Conamus heeft het niet zo kunnen begrijpen als u het nu aangeeft.StaatssecretarisVan der LaanDit is geen vergissing, maar dit is de financieel-technische werkelijkheid.
Dit is namelijk het budget voor de ondersteuningsstructuur. Dat budget staat
op 000. In een ander deel van mijn begroting heb ik echter € 100.000
beschikbaar. Dat bedrag is ondergebracht bij het budget voor cultuur en economie.
Daar zit die € 100.000 dus. Het geld is er. Ik kan mij wel voorstellen
dat dit misverstand gerezen is, maar, nogmaals, het is beschikbaar. Ik hoop
dat dit voor dit moment een voldoende geruststelling is.De heerDittrich(D66)Ik zet nog even de puntjes op de i. Naar aanleiding van het amendement
van de fracties van de SP en D66 van vorig jaar zegt u dus dat men ook de
komende drie jaar nog dat geld krijgt per jaar?StaatssecretarisVan der LaanJa, dat is beschikbaar, maar wel op basis van plannen die moeten worden
ingediend.De heer Van der Vlies heeft een vraag gesteld over het kerkelijk kunstbezit,
waarover hij zijn zorgen heeft geuit. Ik meen dat het belangrijk is om verschil
te maken tussen de opdrachttaak, de besteltaak en de branchetaak. In dit geval
spreken wij over een opdrachttaak en niet over een besteltaak, omdat wij van
mening zijn dat dit niet een structureel te financieren taak is als ondersteunende
instelling. Wel vinden wij dat de Stichting Kerkelijk Kunstbezit
een zodanig belangrijke rol vervult in het gehele erfgoed dat een opdrachttaak
voor de komende periode op zijn plaats is. Onze inzet is erop gericht om,
ook in goede samenwerking met de wel aanwezige besteltaak bij het Rijksbureau
voor Kunsthistorische Documentatie, deze taken te gaan verbinden met elkaar
voor de langere termijn, ook vanaf 2009.Ik constateer dat er, ondanks vragen over de uitwerking, toch in ruime
mate steun is voor de beweging die met de nota Verschil maken in gang is gezet.
Ik heb bewust gekozen voor een discussie op hoofdlijnen, omdat een tot in
detail uitgewerkte blauwdruk het verkeerde debat in deze Kamer zou veroorzaken.
Ik meen dat het interessanter is om met elkaar over de hoofdbeweging te spreken
en mij daarna door de Kamer te laten voeden, opdat ik de verschillende details
en de zorgpunten kan meenemen en die ook in het verdere gesprek met de sector
naar voren kan brengen. Wij hebben een jaar gebruikt om dat gesprek ook al
te voeren met de sector. Daaruit is gebleken dat er geen eensluidende opvatting
bestaat over de ideale subsidiesystematiek. Wat ik ook had gekozen, er komen
altijd brieven waarin staat dat men bepaalde punten toch liever anders had
gezien. Tijdens de discussie had ik wel het gevoel dat dit de weg was die
wij op moesten gaan. Er waren wel voorstanders van het arts-councilmodel,
maar dat was zeker niet een in volle breedte gedragen opvatting. Ik heb uiteindelijk
meer geluiden in het gehele debat gehoord over politieke betrokkenheid, waarbij
men zei het juist prima te vinden als ik persoonlijk zou zeggen dat een bepaalde
instelling goed is en geld nodig heeft. Er bleek echt een bepaalde behoefte
aan een bijna persoonlijk commitment vanuit de politieke verantwoordelijkheid
op inhoudelijke gronden. Daarvan heb ik steeds in het gesprek gezegd dat ik
dat iets ver vind gaan en dat dit niet aan de orde is. Aan de orde is een
beleidsverantwoordelijkheid, om van daaruit financiële keuzes te maken
en ook de financiële middelen zodanig te geleiden dat er een excellent
cultureel aanbod uit voortvloeit.MevrouwNijs(VVD)Kan de staatssecretaris uitleggen wat de voor- en nadelen zijn van de
invoering van een stelsel zoals dat van de arts councils en waarom zij dan
toch voor een andere weg heeft gekozen?StaatssecretarisVan der LaanZoals ik ook in mijn brief heb aangegeven, was eigenlijk het belangrijkste
argument tegen een arts council dat wij daarmee te zeer afstand nemen vanuit
de politiek. Juist omdat wij heel cruciale verbindingen hebben met het provinciale
en het gemeentelijk niveau – op dit niveau wordt tweederde van de kunstsubsidies
uitgegeven, niet op rijksniveau, en heel veel grote instellingen worden gecofinancierd
via gemeenten, provincies en rijk – bestaat er een sterke samenhang.
Ik vind dat er een politieke betrokkenheid moet zijn. Bij een arts-councilmodel
zeg je eigenlijk: hier hebt u een zak met geld, verdeelt u het maar. Dan hebben
wij helemaal geen debat meer in deze Kamer. Dat was mijn belangrijkste argumentatie.
Wel vind ik dat het debat zich in de afgelopen jaren aan het verengen was
doordat in het hoogtepunt van de cultuurnotaperiode het geld aan de instellingen
was. Dat proces heb ik, met Meer dan de som, willen doorbreken. Ik heb daarvan
gezegd dat cultuurbeleid geen instellingenbeleid is; het is breder dan dat.
Je kunt op verschillende manieren het cultuurbeleid, het culturele veld, het
culturele aanbod dynamiseren, inspireren en ondersteunen. Een van de instrumenten
daarvoor is het financieren van een aantal instellingen vanuit het Rijk. Ook
de fondsen zijn rijksgeld. Ook daarvoor stel ik beleidskaders. Met het arts-councilmodel
creëren wij een zodanige afstand tot de politiek dat wij helemaal nergens
meer over gaan en dat wij het culturele aanbod in Nederland doorploegen naar
onafhankelijke mensen, zonder dat wij politieke verantwoordelijkheid dragen
voor de kern van dat culturele aanbod. Ik vind dat wij die politieke verantwoordelijkheid
te allen tijde moeten kunnen maar ook moeten willen dragen. Ik vind het mijn
verantwoordelijkheid om zelf verantwoording af te leggen aan uw Kamer over
de wijze waarop wij het culturele beleid in Nederland voeren, voor dat deel
dat neerslaat bij de instellingen. Ik vind dat je te veel de verantwoordelijkheid
voor dat cultuurbeleid, voor dat cruciale deel van de instellingen, buiten
de politieke kaders plaatst. Dat zou ik doodzonde vinden. Dat is mijn voornaamste
argument.MevrouwNijs(VVD)Als wij de arts councils verlaten, wil ik daarover nog iets zeggen. Het
is maar hoe men dat voor zichzelf organiseert. Als men zegt wat het beleidskader
is en wat de opdracht is aan de arts councils, heeft men daarop wel degelijk
politieke invloed, al zijn er natuurlijk ook regionale councils mogelijk waarbij
men juist een heel interessante dynamiek kan krijgen tussen gemeente, provincie
en instellingen. Ik vind het dus niet een heel sterk argument. Het is niet
afdoende om een arts council opzij te zetten.StaatssecretarisVan der LaanIk heb twee hoofdargumenten gebruikt. Het eerste is waarnaar mevrouw Nijs
verwijst, maar ik heb in het kader van de systematiek van deze nieuwe Cultuurnota
overleg gevoerd met de VNG en gemeenten. Met een arts-councilmodel loopt men
het risico dat de verbinding volledig wegvalt met de regionale infrastructuur,
de hoofdstructuur in de regio die cruciaal voor het culturele aanbod in Nederland.
Voor mij is het belangrijk dat een gesprek zal blijven plaatsvinden tussen
de verschillende bestuurslagen. Dat is een tweede argument geweest. Door de
combinatie van die twee argumenten heb ik uiteindelijk gezegd dat de arts
council in ieder geval geen oplossing is voor de problemen die wij hebben
geconstateerd.Een veel groter probleem dat in de gesprekken naar voren kwam, was het
black-boxgehalte van het hele gebeuren. Men gaat er met een beleidsplan in
en men komt er met een goedkeuring of een afkeuring uit en wat daartussen
gebeurt, was weinig transparant. In mijn beeld lost het arts-councilmodel
dat probleem in ieder geval niet op. Het blijft een black box.Ik zal nu eerst de fondsen behandelen, want die houden hiermee verband.De heerDittrich(D66)Daarvóór heb ik nog een vraag. Ik had aangenomen dat de
staatssecretaris nog iets zou zeggen over het cultuurpolitieke debat. Zij
haalt het uit elkaar. Dat is prima, maar het cultuurpolitieke debat moet in
mijn ogen over meer gaan dan alleen de gesubsidieerde zaken. Dat moet breed
zijn. Ik heb het advies van de Raad voor Cultuur naar aanleiding van de brief
van de staatssecretaris gelezen. Hoe staat de staatssecretaris daartegenover?
Dat blijkt niet uit de stukken.StaatssecretarisVan der LaanIk hoop dat dit vol doende voorop staat in de stukken. Voor
mij is cruciaal dat cultuurbeleid meer is dan instellingenbeleid. In de vorige
periode, van 2001 tot 2004, ging het alleen over de instellingen, want daarin
was de Cultuurnota één met de subsidiebeslissingen. In mijn
periode, heb ik binnen de mogelijkheden die er voor mij waren Meer dan de
som gepositioneerd als een beleidsstuk dat nu in een nieuwer model, dat is
geschetst en een verschil maakt, tot de Cultuurnota worden gerekend. Die is
vergelijkbaar met Meer dan de som. Het totale cultuurbeleid wordt daarin vormgegeven,
inclusief programmasubsidies, wat je reserveert voor de instellingen en wat
je verder gaat doen: cultuur en economie en dat soort zaken. Dat zal straks
in de Cultuurnota staan. Meer dan de som zal straks de Cultuurnota zijn waarover
iedere bewindspersoon wat mij betreft aan het begin van zijn periode zal zeggen
dat dit zijn cultuurbeleid zal worden voor de komende vier jaar, maar mijn
opvolger mag het altijd zelf beslissen. Ik kom terug op de vraag over de termijn
van vier jaar. Veel subsidies houden zich niet aan het vallen en opstaan van
de diverse kabinetten. De Cultuurnota is hét document van een bewindspersoon.
Als het kabinet tussentijds valt, kan niemand daar iets aan doen. Iedere bewindspersoon
maakt aan het begin van zijn periode een Cultuurnota. Op enig moment in die
periode moet hij een subsidieplan maken. Als het kabinet slechts korte tijd
zit, heb je kans dat de bewindspersoon dat nooit hoeft te doen, maar als het
kabinet vier jaar zit, moet hij het in ieder geval eenmaal doen.Het cultuurpolitieke debat gaat over de Cultuurnota, die nu vergelijkbaar
is met Meer dan de som. Daarnaast heb je het subsidieplan. Ik ga niet over
de orde van de Kamer. Mevrouw Kraneveldt heeft aangegeven hoe de Kamer met
het subsidieplan zal omgaan. Ik leg over elke uitgegeven euro verantwoording
af. De Kamer beslist zelf over de wijze waarop zij aan mijn oordeel invulling
wil geven. Het debat moet inderdaad niet gaan over twee of drie euro meer
of minder voor een bepaalde instelling. Als het goed is, is in een veel eerder
stadium al gesproken over de financiële prioriteiten per sector of over
de sector heen. De thema's zijn dan al uitgebreid met elkaar besproken.De heerDittrich(D66)Is het wel zo logisch dat elke bewindspersoon de Cultuurnota aan het begin
van zijn of haar periode opstelt? Ik kan mij voorstellen dat je eerst een
inwerkperiode nodig hebt en pas als je weet hoe een en ander werkt, kun je
een eigen invulling geven aan je plan. Als je dat meteen in de eerste maanden
van je zittingsperiode moet doen, word je wellicht gestuurd door de ambtenaren.
Daar is overigens niets op tegen, maar het is beter als zoiets pas na een
jaar gebeurt.StaatssecretarisVan der LaanHet is aan iedere bewindspersoon om dat te bepalen. Zelf vond ik het heel
vervelend dat ik binnen drie weken met een uitgangspuntenbrief moest komen.
Ik had er graag wat meer tijd voor gehad. Ik vond toen al dat het veel te
veel over subsidies ging en veel te weinig over het echte politieke debat.
De eerste drie weken heb ik besloten een uitgangspuntenbrief te schrijven
als uiterste grens waaraan de subsidies moeten voldoen. Bovendien heb ik mij
voorbereid op een bredere beleidsvisie, die vijf maanden na mijn aantreden
klaar was. Je kunt twee of drie jaar echt krachtig beleid voeren. Het eerste
jaar kom je op gang en het laatste jaar is een afhechting van alles wat je
tot stand hebt gebracht. Aan het eind wil je ook alles zichtbaar maken. Over
een jaar leg ik graag verantwoording af aan de Kamer over de wijze waarop
ik Meer dan de som heb uitgewerkt en vormgegeven. Dat is volgens mij het debat
dat wij met elkaar moeten voeren.De heerBrinkel(CDA)De staatssecretaris heeft gezegd dat zij overstapt op de fondsen, maar
ik heb nog een vraag over de Raad van Cultuur. Deze Raad moet volgens mijn
fractie representatiever zijn voor de verscheidenheid in de Nederlandse samenleving,
nog afgezien van zijn deskundigheid. Wat zijn de opvattingen van de staatssecretaris?StaatssecretarisVan der LaanDit onderwerp komt later in mijn betoog aan de orde.De vraag is gesteld waarom de topgezelschappen niet in de langjarige financieringen
en internationale visitatie zitten. In mijn ogen is er geen A-, B- of C-categorie.
Zo staat het ook niet in de nota. Er is één categorie en dat
is de categorie die in aanmerking komt voor het subsidieplan. Binnen het subsidieplan
is er een categorie waarvan je alleen maar de hoogte van het geld bepaalt.
Het is daar niet de vraag of er subsidie wordt verstrekt, maar hoeveel subsidie
dat is. Dat dit in de wandelgangen de categorie A, B en C wordt genoemd, vind
ik prima, maar ik hanteer ze niet. Sectorinstituten zijn uitgezonderd van
het elke vier jaar opnieuw ter discussie stellen in een subsidieplan, omdat
je er maar een hebt. Zij kunnen alleen maar worden beoordeeld op hun aanwezigheid.
Als je verbeteringen wilt, moet je daarmee verder.Hetzelfde geldt voor de musea. Ik kan en zal de rijkscollectie nooit afstoten.
Ik zal nooit een museum niet financieren dat een rijkscollectie beheert, maar
ik kan wel nadenken over de hoogte van de subsidie en over eventuele impulsen.Ook de orkesten zitten erbij. Elk besluit dat je over een orkest neemt,
meestal over het opheffen ervan, heeft direct consequenties voor het totale
bespelingsarsenaal van het symfonieorkestenbestel. Als je er eentje uit trekt,
heeft dat enorme consequenties op gemeentelijk en provinciaal niveau voor
de bespeling van de podia. Het is een gesloten en enorm samenhangend stelsel.
Dat moet je altijd in samenhang bekijken. Je neemt nooit een individueel oordeel
over een orkest: men voldoet niet aan de kwaliteit, dus wij trekken de stekker
eruit. Een orkest kan misschien onder de maat presteren, maar dan is een andere
vraag aan de orde: gaan andere orkesten die bespeling opvangen of gaan wij
investeren in dat orkest, omdat het cruciaal is voor het totale orkestenaanbod
in Nederland? Het is een heel ander debat. Dit geldt niet voor alle andere
disciplines. Er bestaan toptoneelgezelschappen of topdansgezelschappen; die
gooi je niet elke vier jaar weg om opnieuw te beginnen. Maar de vraag over één
orkest heeft betrekking op alle orkesten in Nederland. Als een orkest wegvalt,
wordt dat in de volle breedte op nationaal niveau gevoeld. In het nieuwe model
is er volledig ruimte om per sector een totale balans op te maken.De internationale visitatie staat los van de langjarige financiering.
Omdat men bijna verzekerd is van continuïteit, heb ik een achteroverleuneffect
willen voorkomen. Van daaruit heb ik de gedachte ontwikkeld om geen garantie
op geld te geven, maar dat te laten fluctueren. Omdat deze instituten een
lang perspectief krijgen, heb ik in het bijzonder gedacht aan
de internationale visitatie. Al vanaf september, toen de brief naar buiten
kwam, en ook nu in uw Kamer krijg ik te horen dat men het raar vindt dat een
aantal topinstellingen niet voor internationale visitatie in aanmerking lijkt
te komen. Dat is een andere vraag. Wat mij betreft, is het volop mogelijk.
Maar ik vind dat dit aan de Raad voor Cultuur is, omdat ik er geen principiële
onderbouwing voor heb behalve die van de boegbeelden. Ik wilde namelijk niet
in een boegbeeldendebat terechtkomen. Dat vond ik heel cruciaal. Het is een
fundament van deze visie: geen boegbeelden. Het boegbeeldendebat is al jarenlang
een statusdiscussie: wie is nog net wel een boegbeeld en wie is net niet meer
een boegbeeld? Dat is volgens mij niet het juiste debat. Daarmee zeg je dat
het ene belangrijker is dan het andere. Vanuit kwaliteitsinhoudelijk perspectief
is er natuurlijk een verschil in rol in het totale culturele aanbod, met verschillen
in niveau en internationaal aanzien. Die verschillen zijn er wel. Met een
boegbeeldendebat misken je echter het belang van alle andere instellingen
die geen boegbeeld zijn. Zijn dat dan een soort tweederangs instellingen?
Nee, die zijn net zo cruciaal voor het culturele voorzieningenniveau. Zij
hebben een andere rol en een iets andere functie, maar zij zijn net zo cruciaal
voor het cultureel aanbod in Nederland. Ik wil ver van het boegbeeldendebat
vandaan blijven. Dat neemt niet weg dat voor een aantal typen instellingen
de internationale visitatie onder coördinatie en regie van de Raad voor
Cultuur – dat geldt voor de totale internationale visitatie –
heel interessant en heel goed kan zijn en een enorme kwaliteitsimpuls kan
geven. Daarover wil ik volop meedenken in dit debat. Maar laten wij alsjeblieft
geen boegbeeldendebat voeren, want dat staat echt haaks op het fundament van
deze visie.De heerLeerdam(PvdA)Het boegbeeldendebat wil ik aan de staatssecretaris overlaten. Door de
PvdA is die discussie niet op die manier gevoerd. De argumenten die zij gebruikt
bij de symfonieorkesten, kan zij ook gebruiken voor theater of dans.StaatssecretarisVan der LaanIk merkte ook in het debat met de sector de afgelopen weken dat daar een
enorme kanteling in het denken nodig is. Decennia lang hebben wij met elkaar
het boegbeeldenverhaal gevoed. Nu gaan wij voor het eerst op een heel andere
manier kijken naar het totale palet aan mogelijkheden dat de overheid heeft
om met instellingen om te gaan. Het grote verschil tussen de orkesten en alle
andere disciplines is het feit dat wij maar tien orkesten hebben. Als je één
daarvan niet goed genoeg meer vindt, heeft dat direct gevolgen voor de andere.
Alle andere disciplines kennen een enorme variatie en veel verschillende posities
binnen het bestel. Als er daar een wegvalt, heeft dat wel consequenties, maar
het is dan niet zo dat plotseling de totale sector onderling in de problemen
komt. Dat is het grote onderscheid tussen de orkesten en de andere sectoren.Een en ander staat los van het feit dat de internationale visitatie een
heel goede vorm zou kunnen zijn die past bij de aard van de instellingen die
niet tot de orkesten behoren. Tot die conclusie ben ik gekomen na gesprekken
in de afgelopen weken. De zorgen die zijn geuit, kan ik op dat punt wegnemen.
Maar ik aarzel ook hier weer om over boegbeelden te praten. Liever zou ik
dan aan de Raad voor Cultuur vragen om aan te geven welke typen instellingen
in aanmerking zouden moeten kunnen komen voor internationale visitatie. Het
betekent inderdaad ook nogal wat voor de instellingen zelf. Als een instelling
dat wil, en ook de Raad voor Cultuur vindt dat dat moet, dan moet dat absoluut
kunnen. Dat wil ik echter loskoppelen van de langjarige financiering. Ik heb
een en ander echt proberen toe te kennen aan "totaaldisciplines",
aan "totaalbestellen", en niet aan aparte groepjes uit elke discipline,
want dan praat je toch weer over boegbeelden.Ik kom op de fondsen. Er is een verhaal op hoofdlijnen gepresenteerd,
dus het verbaast mij niet dat er nog vragen op dit punt leven. Ik schets een
kader. Eigenlijk praten wij over een situatie waarin vooral voor de podiumkunsten
sprake is van een enorme ontwikkeling. Voor bijna alle andere disciplines
gaat het om veel kleinere veranderingen. Van oudsher zitten de podiumkunsten
volop in de Cultuurnota. Alle andere disciplines zijn min of meer volledig
afhankelijk van de fondsen. Het varieert van twaalf tot achttien instellingen
op het gebied van de beeldende kunst tot 238 instellingen voor podiumkunsten.
Het is in de loop der jaren zo gegroeid. Er werd met een podiumkunstenplan
begonnen en toen is iedereen erbij gehaald. Nu wordt een duidelijke keuze
gemaakt. Mijn bestuurlijke en politieke besluit tot subsidiëren heeft
weinig toegevoegde waarde bij flink wat instellingen. Vaak wordt het voorstel
van de Raad voor Cultuur zonder een kritische noot overgenomen. Het is soms
beter om het aan een echte deskundige in het veld over te laten, zie de arts
council. Over dat stuk zou ik niet moeten willen gaan. De consequentie dat
dit type instellingen nooit meer in aanmerking zou komen voor een vierjarige
subsidie, heb ik ondervangen door bij de fondsen een vierjarige regeling mogelijk
te maken. De niet-podiumkunstinstellingen vinden dat een verrijking van hun
mogelijkheden. Opeens kan een beeldendekunstinstelling voor vier jaar subsidie
krijgen. Productiehuizen krijgen meer geld om juist dit type fondsachtige
uitgaven in één hand te leggen.Er is voorts een vraag gesteld over de administratieve lasten. Er zijn
nu 800 instellingen, waarvan wij er 400 afwijzen. Zo'n 350 nieuwe aanvragen
in deze ronde zijn ook weer zo afgewezen. Dat heeft een enorme administratieve
rompslomp veroorzaakt. Als al op voorhand aan de voorkant volstrekt duidelijk
is dat een instelling überhaupt geen kans maakt, omdat zij niet voldoet
aan de heldere criteria, dan zal dat in ieder geval in de ronde bij het Rijk
al tot een enorme vermindering van de administratieve lasten leiden, nog los
van het feit dat al die 400 instellingen geen beleidsplan hoeven in te dienen.
Die winst heb je dan sowieso al. Dan komt er nog een stukje dat in de volgende
ronde door de fondsen wordt gefinancierd. Ik ga in overleg met de fondsen
om daar de procedure zo soepel, simpel en eenvoudig mogelijk te maken. Ik
heb ook veel geluiden gehoord uit de sector dat de fondsen hier en daar erg
bureaucratisch zijn. Dat geldt overigens niet voor alle fondsen. Het geldt
voor een aantal regelingen binnen de fondsen. Dat is ook mijn zorg. Het mag
absoluut niet zo zijn dat men qua bureaucratische procedures van de regen
in de drup komt. Ik ga dus volop in gesprek met de fondsen om die procedures
te vereenvoudigen, om het inderdaad binnen drie maanden met een eenvoudige
toelatingsprocedure te regelen. Ook aan de voorkant moet volstrekt helder
zijn wanneer een instelling voor een subsidie van vier jaar of
voor minder in aanmerking komt.Ik zal in gesprek gaan met de verschillende fondsen over de wijze waarop
zij het gaan regelen. Daarbij is het FAPK het belangrijkste fonds. Dat fonds
krijgt de meeste veranderingen over zich heen. Met dat fonds zal in het bijzonder
in gesprek moeten worden gegaan om te kijken hoe een soepele overgang mogelijk
wordt gemaakt. Ook daar moet een ontbureaucratiseringsslag worden gemaakt,
juist op grond van die korte projecten en de langjarige projecten. Na overleg
met de fondsen krijgt de Kamer in de loop van het tweede kwartaal van 2006
een uitgewerkt plan over de fondsprocedures in het nieuwe systeem.Daarnaast is er de Raad voor Cultuur. Hoe gaat de Raad voor Cultuur in
relatie tot de fondsen opereren? De fondsen zitten nu zogenaamd in de Cultuurnota.
Dat is natuurlijk ook een beetje een rare relatie. Wij zullen die dan ook
apart zetten. De fondsen krijgen dus een gewone subsidierelatie met het ministerie.
Zij zullen ook door de Raad voor Cultuur kunnen worden beoordeeld. Het mag
van mij ook via een internationale visitatie gebeuren. Dat kan allemaal aan
de orde zijn. Ik zal de Raad voor Cultuur vragen om een oordeel over de wijze
waarop dat moet gebeuren. Daar moet ook worden gesproken over de beleidskaders.
Dat moet niet worden afgedaan met een beoordeling van anderhalf A4'tje, maar
dat moet grondig gebeuren. Daarbij is de subsidierelatie nadrukkelijk aan
de orde. Het zijn immers cruciale partners. Het moet dus ook niet op individuele
punten worden beoordeeld, maar op beleidskaders. Het gaat om de vraag of de
beleidskaders voldoende zijn uitgevoerd. Het gaat om vragen als: wat doen
de fondsen, wat speelt zich in dat veld af en wat gebeurt er met de vierjarige
subsidies? De Raad voor Cultuur kan op die wijze een integrale afweging maken.
Wat mij betreft, is hij volop betrokken bij de prestaties van de fondsen.Ik proef een bepaald draagvlak in de Kamer om de Raad voor Cultuur een
algemeen karakter te geven en daarnaast sectorcommissies te hebben die hun
advies geven. Dat staat even los van het arts-councilmodel, omdat dat binnen
het model op draagvlak kan rekenen.De heer Brinkel heeft gesproken over de samenstelling van de Raad voor
Cultuur. Ik ben het met hem eens dat goed gekeken moet worden naar de diversiteit
van de raad. Dan praat ik over jong, oud, man, vrouw, allochtoon, autochtoon
en regionaal gespreid. Dat is belangrijk. Ik ga niet mee met zijn punt van
de levensbeschouwing. De selectie wordt overigens door de benoemingsadviescommissie
gedaan. Ik ga mensen niet vragen naar hun geloofsovertuiging. Ik vraag overigens
ook niet naar hun politieke kleur. Ik vind dat een benoeming op basis van
deskundigheid moet plaatsvinden. Etniciteit en diversiteit spreken vanzelf.Voorzitter. Ik wil nog even reageren op het voorstel van mevrouw Nijs.
Zij heeft een heel concreet en serieus voorstel gedaan.De heerLeerdam(PvdA)Ik heb ook nog een vraag gesteld.StaatssecretarisVan der LaanMevrouw Nijs heeft een begeleidende rol voor de Raad voor Cultuur in gedachten
in plaats van een wegspelende. Ik plaats ook haar interruptie in eerste termijn
in dat perspectief. Als de achterliggende gedachte van mevrouw Nijs is dat
het een belangrijke rol van de sector is om aan beleidsontwikkeling te doen,
kan ik mij daarin vinden. De uiteindelijke rol van de Raad voor Cultuur is
dan een uitwerkingsvraag. De afgelopen twee jaar heb ik heel bewust gezegd
dat het uit de sector moet komen en dat is tot mijn vreugde inderdaad gebeurd.
Eén van de disciplines in de sectoren heeft mij destijds om een opvatting
gevraagd. Die heb ik gegeven, maar ik heb ook een ronde gehouden om te weten
te komen wat de verschillende opvattingen waren.Er zijn ook momenten waarop de power niet van de sector komt. Uit de woorden
van mevrouw Nijs maak ik op dat zij dat heeft geconstateerd en dat zij daaraan
graag iets wil doen. Ik betwijfel of dit de oplossing is. Als ik daarvan overtuigd
was geweest, had ik dat wel genoteerd. De achterliggende gedachte begrijp
ik echter goed en ik ben bereid om na te gaan hoe de rol van die sector in
de verdere uitwerking wat zwaarder kan worden aangezet en op welke wijze het
mogelijk is om het eigen initiatief te stimuleren. Dat wil niet zeggen dat
ik de rol van de Raad voor Cultuur fundamenteel zal veranderen.In een brief heb ik de Kamer geïnformeerd over de vermiste kunstwerken.
Het betrof een situatie waarover de staatssecretaris voor het eerst sinds
25 jaar verantwoording aan de Kamer heeft afgelegd. Het is dan ook betreurenswaardig
dat in het afgelopen weekend in de pers werd gesuggereerd dat dit opeens naar
voren is gekomen en dat ik de Kamer daarover niet heb geïnformeerd. Ik
heb de Kamer terecht pro-actief over die kwestie geïnformeerd en ben
de eerste staatssecretaris in 25 jaar die dat heeft gedaan. Ik ben gelukkig
met de rustige reactie van de Kamer op mijn brief, want ik ben bezig om schoon
schip te maken. Dat het om kunstroof gaat, werp ik verre van mij. Ik sluit
niet uit dat er in een aantal gevallen sprake is geweest van diefstal, maar
ik kan dat niet beoordelen. Bij de departementen waar de meeste verhuizingen
hebben plaatsgevonden, zijn verhoudingsgewijs de meeste kunstwerken vermist.
Dat duidt mijns inziens niet op kwade wil, maar op slordigheid. Misschien
wist men op dat moment niet dat men een waardevol kunstwerk in handen had.
In geval van terugkoop wordt het kunstwerk in veilinghuizen aangeboden aan
personen die te goeder trouw zijn. Dat is een privaatrechtelijke situatie.
In een aantal gevallen kiezen wij ervoor om het kunstwerk terug te kopen,
omdat wij niet iemand het slachtoffer willen laten worden van een persoon
die ooit te kwader trouw iets heeft gedaan. In de afgelopen vijf jaar is dat
drie keer gebeurd. Als de inbrenger niet te goeder trouw is, leggen wij beslag
op het kunstwerk. Dat is tot nu toe echter nog niet gebeurd. De lijst van
vermissingen zal op het internet worden geplaatst. De bedoeling daarvan is
dat mensen zich ervan bewust worden dat zij per ongeluk beschikken over een
kunstwerk. Dat is mogelijk. Er zijn dingen kapot gegaan en die kunnen wij
weggooien. Dat soort dingen gebeurt gewoon. Het gaat eerder daarom dan om
heel bewuste vermissingen. Laat ik daar echt afstand van nemen. De lijsten
zullen worden gepubliceerd op internet, zodat burgers zelf actief kunnen bijdragen
aan het eventueel nog terugvinden van objecten. Ook de bonafide handel kan
door die lijst eventueel vroegtijdig signaleren of men beschikt over een kunstwerk
dat eigenlijk eigendom is van het Rijk. In de brief staat een plan van aanpak.
Als het goed is, is dat volstrekt helder. Een zorgvuldige afwikkeling hiervan
heeft mijn volle aandacht.MevrouwVergeer(SP)Kunt u uitleggen dat de fondsen geen black box worden? Hoe groot kan het
gedeelte van de cultuur zijn dat niet meer onder de Raad voor Cultuur terechtkomt?
Kan dat bijna een hele sector worden, waardoor wij het overzicht kwijtraken?StaatssecretarisVan der LaanNee, het zal zeker geen hele sector worden, temeer omdat het juist de
bedoeling van dit model is dat het Rijk een fundamentele visie heeft op wat
behoort tot de kern, de basis, van het culturele aanbod in Nederland, zodat
het Rijk zich daarover wil ontfermen. Dat betekent dat je voor alle disciplines
de fundamenten gaat bepalen in de zin van: daar wil ik als Rijk over gaan,
omdat het toegevoegde waarde heeft om daarover te gaan.Is het een black box? Zoals ook in de brief "Verschil maken"
staat, kijken wij ook op dat punt naar een palet van mogelijkheden, zoals
intendanten en meerdere commissies, met name bij fondsen die over heel veel
geld gaan. Zo krijg je, in ieder geval in theorie, meer mogelijkheden om te
voorkomen dat persoonlijke voorkeuren een rol gaan spelen. Wij geven de fondsen
juist de ruimte om met een palet van beslissers de subsidietoekenning mogelijk
te maken. Zodra er een commissie aan de orde is, gaat het altijd om een aantal
mensen die als groep een beslissing moet nemen. Volgens mij is dat een gezond
systeem.MevrouwNijs(VVD)Wij hebben vandaag de hoofdlijnen besproken. Er zijn nog een aantal losse
punten. Wanneer komt de staatssecretaris met haar definitieve voorstel?StaatssecretarisVan der LaanIn het tweede kwartaal. Dat betreft met name de uitwerking van hoe het
met de fondsen zal gaan. Ik zal dan ook in het bijzonder op de internationale
visitaties ingaan.De heerLeerdam(PvdA)Ik had de vraag gesteld over de vermiste kunstwerken die terug worden
gekocht, maar ik vroeg daarbij ook uit welk budget die kunstwerken terug worden
gekocht.StaatssecretarisVan der LaanDat gaat in voorkomende gevallen uit het aankoopfonds. Het gaat echt om
heel kleine bedragen. In die drie gevallen ging het in totaal om € 5200.
Dat zijn dus geen bedragen waar wij heel erg wakker van liggen. Dat zijn gewoon
reële bedragen.De heerBrinkel(CDA)De staatssecretaris heeft twee punten niet behandeld. Ik heb aandacht
gevraagd voor de huurprijzenproblematiek van de regionale historische centra
en ik heb volgens mij een hartstochtelijk pleidooi gehouden voor de aanwijzing
van een culturele hoofdstad van Nederland.StaatssecretarisVan der LaanIk zal daar in tweede termijn op terugkomen.De heerBrinkel(CDA)Dat is lastig.StaatssecretarisVan der LaanDan zal ik er heel kort op antwoorden. De culturele hoofdstad is een aantal
jaren geleden, onder mijn voorganger de heer Van Leeuwen, aan de orde geweest.
Het is op zich een sympathiek idee, maar je moet dit soort dingen wel met
z'n drieën willen: gemeente, provincie en Rijk. Het is misschien meer
een financiële vraag dan een beleidsvraag. Zonder extra geld heeft dit
soort ideeën geen nut, omdat je echt een impuls moet geven. Het is op
zich echter een interessant idee.Het klopt dat er bij de RHC's door indexeringsverschillen een financieel
verschil is ontstaan. Dit probleem moet door de RHC's zelf worden opgelost.
Daarvoor is ook geen extra geld beschikbaar. Bij de evaluatie van de stelselwijziging
van de rijkshuisvesting door de RGD wordt deze indexeringsproblematiek wel
meegenomen om te bekijken of wij dat één op één
kunnen maken met elkaar, zodat dit soort verschillen niet gaat ontstaan. In
theorie zou er overigens ook sprake kunnen zijn van een hogere vergoeding
dan de indexering, maar in dit geval werkt het negatief uit.De heerDittrich(D66)Ik heb nog vragen gesteld over de relatie tussen het Internationaal Documentairefestival
Amsterdam en de gemeente. Bent u bereid om een gesprek aan te gaan? En wilt
u ook nog een antwoord geven op mijn vragen over de teloorgang van audiovisueel
materiaal?StaatssecretarisVan der LaanDe kwestie van de vertoningsplaatsen in Amsterdam is in de eerste plaats
iets tussen het IDFA en de gemeente. Binnenkort heb ik echter een gesprek
met de gemeente over het cultuurconvenant en dan zal ik deze kwestie agenderen.Op basis van een advies van de Raad voor Cultuur wordt momenteel onder
andere bezien waarop het bedrag van de 99 mln. is gebaseerd. Het kabinet vindt
dit een serieus probleem dat alle aandacht verdient.De voorzitter:Na de schorsing houd ik iedereen exact aan de overgebleven spreektijden:
de heer Leerdam 8 minuten, de heer Brinkel 5 minuten, mevrouw Vergeer 2 minuten,
mevrouw Nijs 5 minuten, de heer Dittrich 1 minuut, mevrouw Kraneveldt 2 minuten
en de heer Van der Vlies 2 minuten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.MevrouwKraneveldt(LPF)Voorzitter. Ik wil graag een reactie van de staatssecretaris op het ijken
van fiscale instrumenten aan geldend cultuurbeleid. Ik heb de staatssecretaris
ook niet gehoord over de wensen en behoeften van de burger. Gaat zij in een
nieuwe systematiek daaraan recht doen?De staatssecretaris ging heel snel heen over het punt van de autonomie
en de vrijheid van de kunst. Wat betreft ongesubsidieerde kunst is die vrijheid
voor mijn fractie ongelimiteerd, maar gesubsidieerde kunst zal binnen het
geldende cultuurbeleid moeten passen. Wij geven niet zomaar een blanco cheque
aan iedere instelling of aan elke individuele kunstenaar. Daarom dien ik de
volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat in een nieuwe subsidieverdelingsystematiek, waarbij de
fondsen meer subsidies gaan verdelen, het van groot belang is dat de cultuurfondsen zo onafhankelijk mogelijk zijn ten opzichte van de sector, zodat willekeur
en versnippering kunnen worden voorkomen;van mening dat derhalve hogere eisen moeten worden gesteld aan de verantwoording
die de fondsen aan de overheid dienen af te leggen;verzoekt de regering, de fondsen in een nieuwe systematiek bij de Cultuurnota
een heldere en controleerbare opdracht mee te geven, zodat zij daarop goed
kunnen worden geëvalueerd en beoordeeld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kraneveldt. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 90 (30300-VIII).MevrouwKraneveldt(LPF)Voorzitter. Dan kom ik op het punt van het cultureel ondernemerschap.
De LPF-fractie wil geen doorgewinterde subsidieplanschrijvers, maar initiatiefrijke
kunstenaars, en het liefst ook echte ondernemers, want concurrentie is ook
in de kunst- en cultuursector gezond. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat kunst en cultuur een belangrijke bijdrage leveren aan
de Nederlandse economie;van mening dat het daarom belangrijk is dat cultureel ondernemerschap
meer wordt gestimuleerd dan nu het geval is;verzoekt de regering, het cultureel ondernemerschap een belangrijke factor
te laten zijn in de opdracht die aan de fondsen in de kunst- en cultuursector
wordt gegeven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt, Leerdam, Nijs en Dittrich.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 91 (30300-VIII).MevrouwKraneveldt(LPF)In mijn eerste termijn heb ik gepleit voor het doortrekken van het principe
van één ondersteunend instituut per sector, ook naar de beeldende
kunst. De staatssecretaris zegt dat het geld er niet is en dat de sector het
niet wil. Ik ben het daar niet mee eens. Ik denk dat de sector het wel degelijk
wil, maar een aantal grote instellingen niet. De VNG heeft ons daarover een
prima brief gestuurd. Ik dien hierover de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering per kunst- en cultuursector één
instituut instelt, dat de sector ondersteunt;van mening dat dit principe voor alle kunst- en cultuursectoren zou moeten
gelden, dus ook voor de beeldende kunst;verzoekt de regering, dit principe daarom ook op de beeldende kunst toe
te passen en met de sector in gesprek te gaan over de vraag hoe een dergelijk
sectorinstituut vorm zou kunnen krijgen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Leerdam. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 92 (30300-VIII).De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar uitgebreide antwoorden.
Ik ben blij om te bemerken dat er zoveel enthousiasme is over de plannen uit
ons boekje "De kracht van kunst". Bij een enkeling van ons haalt
dit zelfs een verhulde dichter naar boven. Het is duidelijk een geïnspireerd
en inspirerend boekwerk, en ik ga graag in op het verzoek van mevrouw Halsema
en mevrouw Kraneveldt om kort uit te wijden over de plannen van de PvdA-fractie
voor de Kunstraadnieuwe stijl. Ik wilde echter de staatssecretaris de mogelijkheid
geven antwoorden te geven voordat ik met ons alternatief kwam. Wij willen
een Kunstraadnieuwe stijl die onafhankelijk van de politiek functioneert,
gemodelleerd naar de Britse arts council. De besluitvorming over de uiteindelijke
subsidieverdeling komt verder van de politiek te staan, zodat aanvragers de
politiek niet naar de mond zullen praten. Wij willen dat de staatssecretaris
de grote lijnen uitzet, waarin het belang van kunst en cultuur voor onze maatschappij
tot uitdrukking komt. Achteraf vindt er een openbare verantwoording plaats.
Wij menen dat juist deze structuur een levendig politiek debat zal bevorderen,
ongehinderd door de subsidiedans. Wij zijn het dan ook niet eens met de staatssecretaris
dat de rol van de politiek gemarginaliseerd wordt. Integendeel. Dit zeg ik
ter verheldering.Niettemin dien ik de volgende moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende het belang van cultuureducatie voor het behoud van onze kunst
en cultuur in de toekomst;constaterende grote financiële problemen die scholen aangeven te
hebben met het ondernemen van culturele activiteiten; verzoekt de regering om medio 2006 een notitie aan de Kamer te doen toekomen
over de stand van het cultuuronderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Leerdam, Kraneveldt, Nijs, Vergeer,
Halsema en Dittrich.Zij krijgt nr. 93 (30300-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een internationaal cultuurbeleid grote toegevoegde waarde
heeft voor de creatieve sector en de economie;overwegende dat de staatssecretaris hierbij de initiatiefnemer en toezichthouder
moet zijn;constaterende dat de regering nog geen streefwaarde voor het internationaal
cultuurbeleid heeft gezet;verzoekt de regering om op korte termijn te komen met een voorstel voor
deze streefwaarde en de bijbehorende beleids- en de financiële consequenties,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Leerdam, Nijs, Vergeer en Halsema.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 94 (30300-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het project Kanjermonomenten een omvattend project is
waarbij veel factoren van invloed zijn op de afloop;overwegende dat een goede en tijdige afronding van het project van nationaal
belang is;verzoekt de regering om zekerheid te geven dat het project met het benodigde
geld tot een goed einde komt,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Leerdam, Kraneveldt, Nijs, Vergeer
en Halsema. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 95 (30300-VIII).De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter...De heerBrinkel(CDA)Dit lijkt mij een volslagen overbodige motie. Er wordt door dit kabinet
namelijk ruimschoots voorzien in monumenten met 100 mln. Ik noem ook de gelden
die daarbinnen zijn aangegeven voor het wegwerken van de restauratieachterstanden
bij de zogeheten kanjers. Ik begrijp dus niet wat de heer Leerdam met deze
motie voor ogen heeft.De heerLeerdam(PvdA)Wij willen dat het traject goed verloopt. De staatssecretaris gaf het
ook enigszins aan met de woorden dat alles goed in het zadel zat. Wij willen
dat het tot een goed einde wordt gebracht. Dit is dus onze insteek. Vandaar
de motie.Ik dien nog een motie in. Die luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende het belang van de amateurkunst voor de doorstroming naar professionele
kunst;overwegende dat de amateurkunst maatschappelijk gezien de kunst- en cultuursector
draagt;verzoekt de regering om meer mogelijkheden voor amateur-kunstenaars om
gebruik te maken van professionele begeleiding en om erkenning en bijbehorende
beloning voor de professionals die in de amateursector werken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Leerdam, Vergeer en Halsema. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 96 (30300-VIII).De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter...De heerBrinkel(CDA)De eerste gedachte die ik had bij het horen van deze motie was: nou breekt
mijn klomp. Allereerst is dit het beleid van de staatssecretaris, zo hebben
wij zojuist in dit debat gehoord. Voorts heeft mijn fractiegenote mevrouw
Van Vroonhoven samen met mevrouw Kraneveldt twee jaar geleden een motie ingediend
die exact hetzelfde onder woorden bracht wat nu volgens mij in de geheel overbodige
motie van de Partij van de Arbeid wordt bepleit. Zie wat er indertijd bij
de stemmingen gebeurde?! De fractie van de Partij van de Arbeid stemde tegen
die motie! Wat is er nadien in hemelsnaam gebeurd? Waarom komt u nu ineens
met deze motie?De heerLeerdam(PvdA)De motie was toen door mevrouw Van Vroonhoven ingediend. Die ging ervan
uit dat professionele kunstenaars, als zij geen werk zouden hebben, onder
dwang ingezet zouden moeten worden om de amateurs te helpen. In deze motie
stellen wij dat de professionals naar behoren moeten worden betaald, als zij
met amateurs werken. Dat is het verschil. Misschien moet u toch even teruggaan
naar uw fractie en het goed lezen. U kunt dan misschien nog meer klompen laten
breken.De heerBrinkel(CDA)Ik lees graag even het dictum van de motie voor. Dan moet u maar zeggen
waar de dwang precies zit: "Verzoekt de regering, te bezien op welke
wijze kunstenaars die volledig betaald worden uit rijkssubsidies kunnen worden
ingezet ten behoeve van het stimuleren, adviseren en ondersteunen van amateurkunst
in de brede zin des woords." Ik begrijp werkelijk niet wat u nu voor
nieuws zou willen toevoegen aan het debat.De heerLeerdam(PvdA)Dan zou u toch het hele debat dat toen is gevoerd nog eens moeten nalezen.
Toen was het iets heel anders wat mevrouw Van Vroonhoven-Kok voorstelde. Dat
is precies wat ik daarnet heb gezegd.De heerDittrich(D66)De vraag van de heer Brinkel is nog niet beantwoord wat dit nu toevoegt
aan het beleid van de staatssecretaris. Wat is de meerwaarde van deze motie?De heerLeerdam(PvdA)De meerwaarde van deze motie is dat professionals die met amateurs werken
vaak worden onderbetaald. In deze motie staat dat professionals die met amateurs
werken naar behoren moeten worden betaald, niet dat zij veel minder verdienen
dan collega's die met professionals werken. Het is namelijk even veel, zo
niet meer werk voor professionals om met amateurs te werken.MevrouwVergeer(SP)Ik heb de motie van de heer Leerdam mede-ondertekend. Ik herinner mij
ook nog heel goed dat mevrouw Van Vroonhoven als toelichting gaf dat een heleboel
van die kunstenaars kennelijk niet acht uur per dag werk hadden en dat zij
daarom wel konden worden ingezet bij de amateurkunst zonder daarvoor betaald
te worden.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Tot besluit dank ik u en de staatssecretaris.De heerBrinkel(CDA)Voorzitter. Ik dank ook de staatssecretaris voor haar uitgebreide beantwoording
van de vragen.Mijn fractie deelt het belang dat de staatssecretaris eraan hecht dat
het Brim van start gaat. Een belangrijk element hierbij is de vermindering
van de administratieve belasting. Ik houd wel overeind dat het nodig is om
achterstanden weg te werken. Ik heb goed beluisterd dat de staatssecretaris
zei dat zij op tijd duidelijkheid wil bieden over de wijze waarop die achterstanden
worden weggewerkt. Zij heeft toegezegd dat wij zo spoedig mogelijk in december
helderheid krijgen over het restauratieachterstandsartikel en over de criteria.
Dat debat zullen wij dus voeren voor de invoering van de Brim-regeling.Dit staat overigens los van de inspanningsverplichting die de staatssecretaris
heeft en die voortvloeit uit de motie-Van Vroonhoven om geld te vinden, ook
als de inventarisatie zou laten zien dat het meer wordt dan 234 mln.
Die inspanningsverplichting blijft naar het oordeel van mijn fractie gelden.
Daarover hoor ik de staatssecretaris graag nog.Ik dank de staatssecretaris voor haar toezegging op het punt van de samenstelling
van de Raad voor Cultuur, dat zij goed oog wil hebben voor de diversiteit
van de raad, waardoor ook een regionale vertegenwoordiging gegarandeerd kan
zijn en de raad daarmee een minder randstedelijk karakter krijgt. Ik stel
dat zeer op prijs.Ik blijf bij het punt van de regionale historische centra. De huurprijzenproblematiek
is buiten hun schuld veroorzaakt. Ik vraag de staatssecretaris om hierover
toch wat constructiever na te denken en ons op de hoogte te stellen van het
resultaat van die gedachtevorming.Ik dien ten slotte twee moties in omdat ik over de culturele hoofdstad
van Nederland toch meer verlang dan de staatssecretaris heeft toegezegd. Ik
dien een motie in over de culturele hoofdstad van Nederland.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat toegang tot en deelname aan cultuur over het hele land
verspreid moet zijn;overwegende dat de jaarlijkse aanwijzing van een culturele hoofdstad van
Nederland een belangrijke culturele en economische impuls is voor de cultuurbeleving
in steden en gemeenten;verzoekt de regering, in samenwerking met provincies en gemeenten een
plan te ontwikkelen voor de invoering van de jaarlijkse aanwijzing van een
culturele hoofdstad van Nederland naar analogie van de culturele hoofdstad
van Europa;verzoekt de regering, de Kamer hierover in het voorjaar van 2006 te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Brinkel, Kraneveldt, Leerdam,
Nijs, Dittrich en Vergeer.Zij krijgt nr. 97 (30300-VIII).De heerBrinkel(CDA)De tweede motie gaat over de oprichting van een nationaal historisch museum
voor democratie en rechtsstaat.De Kamer,gehoord de beraadslaging,in de overtuiging dat cultuurbeleid bijdraagt aan sociale samenhang;overwegende dat een nationaal historisch museum bijdraagt aan de gemeenschappelijke
binding aan de waarden van democratie en rechtsstaat in Nederland;verzoekt de regering, een plan op te stellen voor de oprichting van een
nationaal historisch museum voor democratie en rechtsstaat in Den Haag;verzoekt de regering, de Kamer hierover in het voorjaar van
2006 te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Brinkel, Kraneveldt, Vergeer en
Van der Vlies. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 98 (30300-VIII).MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. De structurele subsidie van OCW voor het Nederlands Popinstituut
gaat jaarlijks met € 200.000 achteruit. De HGIS-middelen voor het
geweldige Music Exportproject stoppen. Er komt wel een nieuwe HGIS-bijdrage
van € 150.000 voor een andere Music Export; het heet ook niet zo.
Kortom, de staatssecretaris zorgt ervoor dat Music Export niet meer door kan
gaan. Ik blijf dus bij het indienen van mijn amendement, waarbij wij vragen
om uit de middelen voor cultuur en economie daarvoor middelen beschikbaar
te stellen.Het is fijn dat de staatssecretaris heeft gezegd dat de bijdrage voor
het Amsterdam Dance Event structureel is, maar zij had even een telefoontje
moeten plegen naar de verontruste mensen die hier een petitie zijn komen aanbieden,
want kennelijk bestond hierover een heel groot misverstand.Wij hebben vandaag een heel groot onderwerp bij de kop gehad: de cultuurnotasystematiek.
Wat mijn fractie betreft is het groene licht niet aan de staatssecretaris
gegeven om dit volgens haar manier van denken verder uit te werken. Ik sluit
mij aan bij de motie-Leerdam/Nijs op dat gebied. Omdat ik geen tijd heb gehad
om de zaak goed af te stemmen, zal ik ook een eigen motie voorlezen. Misschien
kunnen wij daarna bezien of wij de moties kunnen samenvoegen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat grote delen van het culturele bestel bij de fondsen
komen te liggen;van mening dat de Raad voor Cultuur in de plannen van de staatssecretaris
niet langer in staat zal zijn om een helder overzicht te geven van de stand
van zaken in de gehele culturele sector;van mening dat het in het belang is van het inhoudelijk cultuurpolitiek
debat dat de Raad voor Cultuur een onafhankelijk advies kan uitbrengen, waarbij
de Raad adviseert los van de door het kabinet beschikbaar gestelde financiële
middelen;verzoekt de regering, in de verdere uitwerking van de herziening van de
cultuurnotasystematiek uit te gaan van een systematiek waarin de Raad voor
Cultuur in staat wordt gesteld om zicht te houden op het gehele culturele
bestel en waarin de Raad voor Cultuur los van het financiële kader een
advies uitbrengt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vergeer. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 99 (30300-VIII).MevrouwVergeer(SP)Ik voeg daaraan als motivatie toe dat de bedoeling hiervan is te onderzoeken
of wij met het grote, brede advies dat de Raad voor Cultuur kan geven een
differentiatie in tijd, procedure en duur kunnen aanbrengen en de stand van
zaken en de financiële behoeften toch integraal in beeld kunnen brengen.MevrouwNijs(VVD)Voorzitter. De staatssecretaris is begonnen met te zeggen dat zij cultuur
belangrijk vond voor een cultureel bewustzijn. Ik vond haar zelf zeer cultureel
bewust. Mijn complimenten. Het is plezierig om met een staatssecretaris te
debatteren die deskundig is op haar eigen terrein. Wij hebben natuurlijk veel
te kort met haar gesproken over de cultuurnotasystematiek. Ik dien daarover
straks nog een motie in. Voor alle duidelijkheid zeg ik dat het niet een motie
is met de strekking van de motie van mevrouw Vergeer. Ik kan daar niet achter
staan.Ik vind het plezierig dat de staatssecretaris nog komt met informatie
over ervaringen met gratis museabezoek. Bij de museale strategie komen wij
er dan wel op terug en anders bij een andere gelegenheid.Ik twijfel niet aan de intentie van de staatssecretaris om de administratieve
lasten te verminderen. Toch heb ik twijfels over de wijze waarop dat wordt
gerealiseerd. Ik dien dan ook de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het kabinet het terugdringen van administratieve lasten
tot een van zijn prioriteiten heeft gemaakt;constaterende dat de huidige voorstellen tot terugdringen van administratieve
lasten in de cultuursector nog weinig concreet zijn;overwegende dat op het gebied van cultuur administratieve lasten hoog
zijn en dat ook andere onnodige regelgeving bestaat bij bijvoorbeeld monumentenzorg,
musea en podiumkunsten;verzoekt de regering om op korte termijn met een plan van aanpak voor
vermindering van regelgeving in de cultuursector te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Nijs, Brinkel, Dittrich, Kraneveldt,
Leerdam, Vergeer en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 100 (30300-VIII).MevrouwNijs(VVD)Ik vind het fijn om te horen dat de staatssecretaris wel ziet dat sectoren
een handje geholpen moeten worden om zelf de verantwoordelijk heid
te nemen voor hun beleid. Ik hoop dan ook dat zij dat in de uitvoering van
haar verdere plannen meeneemt, ook al weet zij nog niet precies hoe. Ik verneem
graag haar toezegging.Haar argumenten voor de arts councils vond ik verre van overtuigend. Omdat
wij de discussie niet hebben afgemaakt, dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering terecht een scheiding aanbrengt tussen cultuurbeleid
en subsidieverlening;overwegende dat de door de regering gestelde doelstellingen van minder
administratieve lasten en een grotere betrokkenheid van de sector bij de subsidieverlening
waardering verdienen;overwegende dat het verschuiven van de subsidieverdeling naar productiehuizen
en fondsen deze doelen niet noodzakelijkerwijs realiseert;verzoekt de regering:- om de voor- en nadelen van het aanpassen van de huidige voorstellen
voor de nieuwe cultuurnotasystematiek aan de wijze waarop de arts councils
in Engeland opereren te onderzoeken en de Kamer hierover te informeren, voordat
definitieve voorstellen die in het kwartaal 2 van 2006 zijn toegezegd;- om te komen tot een oordeel over de definitieve voorstellen over de
herijking van de cultuurnotasystematiek,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Nijs en Leerdam. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 101 (30300-VIII).MevrouwNijs(VVD)Wat Monumentenzorg betreft, ben ik ook blij met de toezegging dat de staatssecretaris
met de VNG gaat overleggen om het subsidietraject parallel te laten lopen
aan de vergunning van de gemeente.De heerDittrich(D66)Ik geef de staatssecretaris een groot compliment. Op drie punten wil ik
een wijziging van beleid en daarom dien ik drie moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de nota "Verschil maken" voor de subsidiëring
van kunstinstellingen door de regering een driedeling wordt gemaakt, waarbij
onder de eerste categorie onder andere de orkesten vallen; overwegende dat de regering de indeling op functionele gronden heeft gemaakt;overwegende dat het logisch is dat de grote dans- en toneelinstellingen,
gelet op de functie die zij in hun sectoren vervullen, eveneens onder de eerste
categorie kunnen worden geschaard,verzoekt de regering,de grote dans- en toneelinstellingen onder de eerste
categorie te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Brinkel, Halsema, Leerdam
en Nijs.Zij krijgt nr. 102 (30300-VIII).De heerDittrich(D66)Ik dien de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de opheffing van het Fonds voor de scheppende toonkunst
en de onderbrenging van de werkzaamheden bij het Fonds voor de Amateurkunst
en Podiumkunsten (FAPK) tot grote ongerustheid in muzikaal Nederland heeft
geleid;overwegende dat de voordelen van bovenstaande operatie nog niet overtuigend
zijn;overwegende dat het veld zelf een goed alternatief voor de plannen van
de staatssecretaris wil ontwikkelen;overwegende dat die kans aan het veld geboden moet worden, maar dat wanneer
een goed alternatief dat op ruim draagvlak kan rekenen niet gevonden wordt,
de plannen van de staatssecretaris doorgang dienen te worden;verzoekt de regering, aan het Fonds voor de Scheppende Toonkunst de opdracht
te geven binnen zes maanden een plan uit te werken dat op ruim draagvlak in
de relevante muzieksector kan rekenen en dat tegemoetkomt aan de eisen die
aan een goed functionerend fonds gesteld mogen worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Brinkel, Halsema, Leerdam,
en Nijs.Zij krijgt nr. 103 (30300-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in andere landen (VS, Groot-Brittannië) het instrument
van koppelsubsidies veel particulier geld genereert dat ten behoeve
van kunst c.q. kunstinstellingen wordt besteed;overwegende dat in Nederland niet of nauwelijks door overheden van dit
instrument gebruik wordt gemaakt ten behoeve van de culturele sector;verzoekt de regering, een plan van aanpak uit te werken hoe het instrument
van koppelsubsidies ten behoeve van de culturele sector door de rijksoverheid
en lagere overheden kan worden benut,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Nijs, Leerdam, Kraneveldt,
Halsema en Vergeer.Zij krijgt nr. 104 (30300-VIII).De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter. Ik zeg de staatssecretaris graag dank voor haar beantwoording.
Ik heb een constatering, een verzoek en een motie.De constatering is dat ik mijn ongeduld over stimulantia in het kader
van de leesbevordering nog een paar maanden levend moet houden. Over een paar
maanden komt er een brief over onder andere de leesbevordering. Ik hoop dat
daarin goede aanpakken worden verwoord.Vervolgens komt het verzoek. Ik heb de positie van de SKKN ingebracht,
de Stichting Kerkelijk kunstbezit in Nederland. De staatssecretaris heeft
er iets over gezegd. Ik heb voor mij een brief liggen, gedateerd 7 november
jongstleden, waarin wel degelijk een mij verontrustend signaal is vastgelegd.
Ik heb dat niet kunnen terugkoppelen na de beantwoording. Ik vraag de staatssecretaris,
zich met de stichting te verstaan en aan de Kamer te melden hoe het nu precies
zit. Het is mogelijk dat de ongerustheid met het antwoord van de staatssecretaris
is weggenomen, maar het is ook mogelijk dat dit niet gebeurt. Ik krijg er
graag helderheid over.De motie gaat over het radiostation te Kootwijk. De inzet van de staatssecretaris
is op zichzelf niet verkeerd, maar zij heeft wel een tijdsvolgorde in haar
hoofd die niet helemaal de mijne is; vandaar de motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Stuurgroep Radio Kootwijk vergevorderde plannen heeft
voor de restauratie en herbestemming van het unieke en monumentale complex
van het voormalige radiostation te Kootwijk;overwegende dat het betreffende complex onmiskenbaar een nationale, maar
ook internationale allure heeft en dat daarom bemoeienis van het Rijk gerechtvaardigd
is;constaterende dat een masterplan wordt opgesteld, waarvan reeds nu duidelijk
is dat de verwerkelijking ervan staat of valt met de participatie van het
Rijk, die als aanvulling op de bijdragen van de provinciale en lokale besturen
onontbeerlijk is;verzoekt de regering, in overleg te treden met de stuurgroep en zo nodig
andere betrokkenen, met als inzet dat op korte termijn een adequaat plan van
aanpak tot stand komt met toereikende financiering,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 105 (30300-VIII).StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Mevrouw Kraneveldt heeft een motie ingediend op stuk nr. 90,
waarin wordt voorgesteld om de fondsen een heldere en controleerbare opdracht
mee te geven zodat zij kunnen worden geëvalueerd en beoordeeld. In de
brief die ik heb aangekondigd voor het tweede kwartaal van 2006 kan ik deze
motie overbodig maken of overnemen.Daarnaast is er op stuk nr. 91 een motie door mevrouw Kraneveldt ingediend
waarin wordt voorgesteld om het cultureel ondernemerschap een belangrijke
factor te laten zijn in de opdracht aan de fondsen. Deze motie is door een
meerderheid ondertekend, dus ik weet nu al dat zij wordt aangenomen. Toch
vind ik de uitvoering lastig omdat ik vorig jaar afspraken gemaakt heb met
de verschillende fondsen over hun beleidsplannen. Die plannen voeren de fondsen
nu uit. Mevrouw Kraneveldt vraagt dus eigenlijk om een aanpassing van het
beleidsplan en ik heb daar aarzelingen bij. Je geeft een fonds voor vier jaar
het vertrouwen dat men uitvoert wat is afgesproken. Het thema van de motie
is een logisch thema voor een volgende ronde. Ik vind het ook prima om dit
thema mee te nemen in de tweede-kwartaalbrief. Maar het gaat dan per definitie
over de periode vanaf 2009. Dat staat niet duidelijk in deze motie. Als dat
wel zo bedoeld is, kan ik de motie overnemen want cultureel ondernemerschap
is ook voor mij een belangrijk thema. Ik wil graag in overleg met de fondsen
over de vraag of en, zo ja, hoe zij dat eventueel kunnen uitwerken.MevrouwKraneveldt(LPF)Als wij met de plannen van de staatssecretaris akkoord gaan, is er een
nieuwe systematiek. Daarin zou dat onderwerp bij de opdrachten aan de fondsen
een belangrijk onderdeel moeten vormen. Bij de uitwerking volgend jaar in
de toegezegde brief zouden wij daar wat uitgewerkte gedachten over willen
zien. De huidige afspraken lopen uiteraard.StaatssecretarisVan der LaanAls deze motie bedoeld is voor het gesprek met de fondsen over de toekomst,
dan kan ik haar overnemen.De motie van de leden Kraneveldt en Leerdam op stuk nr. 92 strekt ertoe
dat ik in overleg treed met de sector voor de beeldende kunst om te komen
tot één instituut. De sector heeft aangegeven daar niet direct
behoefte aan te hebben. Misschien heeft een aantal spelers er wel behoefte
aan, maar dan is er dus een verdeelde sector, waardoor ik in al mijn wijsheid
gedwongen word een beslissing te nemen. Ik heb de beslissing genomen om het
niet te doen. Ik aarzel dus sterk om positief op dit voorstel te reageren,
te meer daar het ook nog eens flink wat geld kost. Omdat het ongewenst is én
veel geld kost, heb ik ervoor gekozen om er in ieder geval in deze periode
niet aan te beginnen. Indachtig de bijdrage van mevrouw Nijs kan ik mij voorstellen
dat de sector zelf met een eensluidend voorstel met een groot draagvlak komt. Het is dan aan de orde om te kijken of daar voor de volgende
periode geld voor vrijgemaakt kan worden. Als ik het door de keel van de sector
zou duwen, wordt het natuurlijk ook geen succes. Ik raad aanneming van de
motie dus af.De motie op stuk nr. 93 gaat over het belang van cultuureducatie. Mevrouw
Van der Hoeven en ik bieden regelmatig voortgangsrapportages aan over cultuur
en school. Ik zal het verzoek van de Kamer aan haar overbrengen. Het kan geen
kwaad, maar wij deden het al. Ik vind de motie een tikje overbodig.De motie op stuk nr. 94 betreft het internationaal cultuurbeleid en is
gericht op het komen tot streefwaarden en bijbehorende beleidsconsequenties
en financiële consequenties. Ik ben altijd bereid om te proberen, streefwaardes
te bereiken. De huidige financiële ruimte acht ik voldoende. Ik zie geen
aanleiding om deze voor het reguliere internationaal cultuurbeleid te vergroten.
Er staat volgens mij net een meerderheid onder de motie. Als de financiële
consequenties duiden op een stijging van het budget, is sprake van een ongedekte
motie en kan ik aanvaarding niet anders dan afraden. Maar goed, er staat een
meerderheid onder.De heerDittrich(D66)Uw oordeel is ook erg van belang voor die fracties die de motie niet hebben
ondertekend. Als de motie ongedekt is, weet ik ook zeker dat er in de fractie
van mevrouw Nijs een hele discussie over zal ontstaan.StaatssecretarisVan der LaanDat kan betekenen dat er weer namen onder de motie verdwijnen. Ik raad
aanvaarding van de motie af. Ik heb in eerste termijn een toezegging gedaan.
Een deel van de motie wordt al uitgevoerd; ik ben best bereid om te kijken
naar streefwaarden voor het internationaal cultuurbeleid. Ik heb een voorbehoud
gemaakt bij de haalbaarheid daarvan. Maar ik wil zeker wel een poging wagen,
inclusief de bijbehorende beleidsconsequenties. Ik vind de financiële
consequenties in deze motie echter te ver gaan. Er zijn voldoende financiële
middelen voor het internationale cultuurbeleid. Vanuit die financiële
middelen kunnen en moeten prioriteiten worden gesteld. Ik raad om die reden
de aanvaarding van deze motie af.MevrouwNijs(VVD)U vindt zelf dat u terecht een voorbehoud hebt gemaakt. Ik vind dat dit
voorbehoud van tafel moet en dat er een streefwaarde moet komen. U hebt gesproken
over de financiële consequentie, maar u weet helemaal niet of dat wel
of niet ongedekt is. Het kan immers nul zijn, het kan ook negatief zijn. Het
is daarom ook zo neutraal geformuleerd.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Met deze toelichting kan ik er in ieder geval aan toevoegen
dat ik de motie natuurlijk zal uitvoeren als daarvoor een meerderheid in de
Kamer bestaat. Dat spreekt vanzelf. Ik wil echter de verwachtingen over de
financiële kant dempen.De voorzitter:Wij gaan er altijd van uit dat een aangenomen motie wordt uitgevoerd.
Het is wel van belang dat u het advies namens het kabinet meegeeft.StaatssecretarisVan der LaanIk raad de Kamer uiteindelijk toch de aanvaarding van deze motie af, omdat
ik gewoon al in eerste termijn iets heb toegezegd. Ik raad de motie derhalve
in deze vorm af.De voorzitter:Dat zullen de leden in overweging nemen en in hun fractieberaad naar voren
brengen.StaatssecretarisVan der LaanIk heb al een toezegging gedaan waarmee ik voor een deel deze motie uitvoer.Ik kom te spreken over de motie-Leerdam c.s. op stuk nr. 95. Als ik 40
mln. beschikbaar stel voor kanjermonumenten, dan kunt u uitgaan van de zekerheid
dat het project kanjermonumenten met het benodigde geld tot een goed einde
komt. Ik sta niet in voor de stichtingen en de wijze waarop zij de stenen
op elkaar zullen metselen. Dat is echt een zaak van de stichtingen zelf die
het geld besteden. De Kamer kan er echt op vertrouwen dat de toegezegde 40
mln. er daadwerkelijk aan besteed zal worden. In die zin is de motie overbodig.De heerLeerdam(PvdA)Na deze toezegging van de staatssecretaris wil ik de motie intrekken.De voorzitter:Aangezien de motie-Leerdam c.s. (30300-VIII, nr. 95) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.StaatssecretarisVan der LaanDe motie op stuk nr. 96 gaat over het belang van de amateurkunst voor
doorstroming naar de professionele kunst. Vorig jaar is met een motie van
het CDA al een belangrijke impuls gegeven aan de verbinding tussen professionals
en de amateursector. Daar waar het gaat om de beloning, is deze motie onuitvoerbaar.
Ik ga niet over de beloning van professionals binnen de verschillende stichtingen.
Ik ga niet over de rechtspositie. Dat is een autonome bevoegdheid van besturen
van instellingen. Deze motie is derhalve voor mij onuitvoerbaar. Ik kan ook
niet overleg gaan voeren met wie dan ook om salarissen te verhogen.De motie-Brinkel c.s. op stuk nr. 97 gaat over de jaarlijkse aanwijzing
van een culturele hoofdstad van Nederland. Ik zie aan de ondertekening dat
er een groot draagvlak voor deze motie is. Ik wil de motie best uitvoeren
door te verkennen wat ervoor nodig is om op dit gebied een zinvol beleid op
poten te zetten. Wij hebben het eerder geprobeerd. Daar zat weinig geld bij.
Toen leidde het ook niet tot een initiatief van substantiële betekenis.
Ik ben dus bereid om te kijken hoe het zou kunnen worden vorm gegeven. De
tweede vraag daarbij is hoeveel financiële middelen iedereen in zijn
eigen rol daaraan zou willen bijdragen. Het is immers niet alleen een rijksverantwoordelijkheid.
Ook de financiële vraag zou in samenwerking met provincies en gemeenten
gestalte moeten krijgen. Met die interpretatie van de motie op stuk nr. 97,
kan ik haar overnemen.De motie-Brinkel c.s. op stuk nr. 98 gaat over de sociale samenhang en
een nationaal historisch museum. Ik heb niet veel toe te voegen aan mijn woorden
daarover in eerste termijn. In deze motie wordt al uitgegaan van de oprichting
van een nationaal museum. Ik heb in eerste termijn aangegeven dat ik daar
nog niet van uitga, omdat ik het nadrukkelijk in een breder kader wil plaatsen.
Er leven immers vele ideeën rondom centra, musea, huizen of andere instituten.
Ik kan in dat verband wel toezeggen dat ik het verzoek van de Kamer inzake een nationaal museum daarin zal betrekken en dat het kabinet daarover
een opvatting zal ventileren in zijn standpunt over de ontwikkeling van huizen,
van welke aard dan ook.De heerDittrich(D66)Wat is nu het oordeel over de motie?StaatssecretarisVan der LaanIk raad de aanvaarding van deze motie af, omdat er al direct wordt gekozen
voor de oprichting van een nationaal museum. Er zijn verschillende ideeën
die daar nadrukkelijk aan verbonden moeten worden. Hiermee zou je een aantal
andere opties uitsluiten. Dat zou ik erg jammer vinden.Ik kom bij de motie-Vergeer op stuk nr. 99. Daarin wordt verzocht om de
Raad voor Cultuur in staat te stellen om zicht te houden op het gehele culturele
bestel. In eerste termijn heb ik opgemerkt dat de Raad voor Cultuur de ruimte
heeft om dat te doen. Ook aan hem zal advies worden gevraagd over de fondsen,
want hij brengt immers voor alle disciplines advies uit. Het bestaande beeld
is niet juist. Ook de Raad voor Cultuur gaat over alle fondsen en de uitvoering
van het beleidskader daarbinnen. Daarnaast staat het hem als onafhankelijk
adviesorgaan altijd vrij om een opvatting te hebben over de beschikbare financiële
middelen. Als advisering over het toekennen van subsidies aan de orde is,
geef ik een financieel kader mee. Uiteindelijk is het aan de Raad voor Cultuur
om te bepalen of hij zich daaraan al dan niet houdt. In geval van overschrijding
staat het mij vanuit mijn politieke verantwoordelijkheid vrij om binnen het
door mij vastgestelde financiële kader te blijven en om in dat opzicht
af te wijken van het advies van de Raad voor Cultuur. Deze motie is overbodig,
want daaraan wordt reeds uitvoering gegeven en dit zit eveneens in "Verschil
maken" vervat.De motie-Nijs op stuk nr. 100 heeft betrekking op de terugdringing van
administratieve lasten en op het plan van aanpak voor vermindering van de
regelgeving in de cultuursector. In generieke zin wordt de Kamer door het
kabinet steeds over de verschillende aspecten van de administratieve lastendruk
geïnformeerd. Ik begrijp dat mevrouw Nijs behoefte heeft aan een samenhangend
beeld voor de cultuursector. In overleg met mijn collega's zal ik nagaan of
het mogelijk is om dat specifiek voor de cultuursector inzichtelijk te maken.
Op dit moment weet ik namelijk niet of ik voldoende specifieke informatie
heb over hoe het nu is en wat de effecten zijn van de activiteiten die reeds
door minister De Geus en staatssecretaris Van Hoof zijn ontplooid. Mij is
nu niet duidelijk wat er dan nog overblijft om ten aanzien van de sector cultuur
tot een plan van aanpak te komen. Ik ben dus bereid om inzicht te geven in
de activiteiten die nu al worden ondernomen. Tevens zal ik informatie geven
over eventuele aanvullende, noodzakelijke maatregelen. Als mevrouw Nijs mij
een verkokerd plan van aanpak vraagt, raad ik de Kamer af om haar motie aan
te nemen. Ik raad aanneming aan als mij de ruimte wordt gegeven om die verbinding
met andere kabinetsleden te leggen en om een aanvullend plan van aanpak te
maken.MevrouwNijs(VVD)Het laatste is inderdaad de bedoeling van de motie, maar wij willen de
staatssecretaris eraan houden dat zij nagaat of er een aanvulling mogelijk
is op haar eigen terrein.StaatssecretarisVan der LaanIk heb alles al gedaan wat mogelijk is. Ik zeg toe dat ik bereid ben om
een brief aan de Kamer te sturen met de activiteiten die ik in de afgelopen
jaren samen met mijn collega's heb ondernomen om tot administratieve lastenvermindering
te komen. De effecten daarvan zullen later duidelijk worden. Tevens ben ik
bereid om na te gaan of er binnen mijn portefeuille nog meer mogelijk is,
al kan ik mij dat niet voorstellen. Als er nog meer mogelijk was geweest,
had ik dat immers al in gang gezet. Ik kan de motie dus uitvoeren en zal de
Kamer daarom niet ontraden om die aan te nemen.Mevrouw Nijs heeft een motie ingediend waarbij mij niet helemaal duidelijk
is of zij mij en "Verschil maken" nou echt steunt of niet helemaal.
Ik ben natuurlijk altijd bereid om nog eens uit te leggen hoe het precies
zit met de arts counsel en de voor- en nadelen daarvan. Om de administratieve
lastendruk in ons departement tot een minimum te beperken, kan ik mij heel
goed voorstellen dat ik in de nog volgende brief over de wijze waarop de fondsen
vorm gaan geven aan de verdere invulling van "Verschil maken" ook
op een belangrijke manier zal ingaan op de voor- en nadelen van het arts-councilmodel.
Ik wijs er overigens op dat de fondsen eigenlijk een vorm van arts councils
zijn. Je draagt een stuk over aan het arts-councilmodel en je houdt een stuk
in handen van de nationale politiek. In die zin vind ik het moeilijk om deze
motie precies te duiden, maar ik kan mij goed voorstellen dat ik in dat verband
inga op deze motie en dat ik haar op die manier zal uitvoeren. Als het echt
een aparte brief moet zijn met weer een apart exposé, raad ik de aanneming
van de motie af, want ik denk dat het beter is om de motie in de context van "Verschil
maken" te plaatsen.MevrouwNijs(VVD)De staatssecretaris vroeg terecht of zij mijn steun heeft. Nee, die is
er nog niet. Daarom staat in de motie: "om te komen tot een oordeel over
de definitieve voorstellen". Daarom maakte ik de procedureopmerking:
ik verwacht dat naar aanleiding van dit debat nog een aantal openliggende
zaken worden afgehecht. Ik vind het belangrijk dat wij dan toch nog eens goed
over die arts councils kunnen nadenken.De voorzitter:Wij moeten de discussie niet opnieuw gaan voeren. De staatssecretaris
geeft een bepaalde vorm aan de motie: in de brief die in het tweede kwartaal
komt, wordt dit punt meegenomen en nader op een rijtje gezet. Zou zij de motie
in die zin kunnen uitvoeren of vindt u dat geen uitvoering van de motie?MevrouwNijs(VVD)Zij kan ons wel die brief schrijven. Dan kunnen wij beoordelen of dat
een oordeel mogelijk maakt. Zij vroeg mij echter ook of ik achter de huidige
voorstellen sta. Daarop antwoord ik: nog niet.StaatssecretarisVan der LaanDat is helder. Mevrouw Nijs zal dus op basis van de passages die worden
opgenomen in de brief van het tweede kwartaal, beoordelen of deze motie voldoende
is uitgevoerd. Ik zal proberen om de motie in dat verband naar beste kunnen
uit te voeren.Ik ben een beetje verbaasd over de motie op stuk nr. 102. Het fenomeen "grote
dans- en toneelinstellingen" rijt immers het debat open dat ik juist
te allen tijde wilde voorkomen: wat is in hemelsnaam "een grote dans-
en toneelinstelling"? Ik zou het niet weten. Ik zal u vertellen
dat daar in de hele sector volstrekt verschillend over wordt gedacht. Ik zal
het ook zeker niet aan de sector vragen, want dan wil iedereen "een grote
dans- of toneelinstelling" zijn. Iedereen die daar dan net niet toe behoort,
is dan alsnog diep gekwetst. Zeker gelet op de ondertekening, doet deze motie
mij echt een beetje pijn. Met alle respect: het gaat om het fundament van "Verschil
maken". Ik hoorde in eerste termijn een redelijk positief geluid, terwijl
de kern van "Verschil maken" juist is om geen boegbeeldenbeleid
te hanteren. Als de Kamer dan toch vindt dat er een ongelijke behandeling
van gelijke gevallen is – gelet op de ondertekening van de motie, is
dat het oordeel van de Kamer – heb ik nog liever dat de orkesten uit
het langjarig financieringsperspectief worden gehaald, want dan praat je over
een volstrekt gelijke situatie. De Kamer heeft er kennelijk moeite mee dat
er binnen dat stelsel een onderscheid wordt gemaakt. Het gaat niet om sectorinstituten
en musea. Ik geloof dat daar geen verschil van opvatting over is. Dan zeg
ik: dan gaan wij de orkesten er weer uit halen, want als er per sector meer
dan een of twee grote instellingen zijn, waarom doen we dan niet de grote
beeldende kunstinstellingen en de grote filminstellingen erbij? Ik begrijp
echt niet waarom nu opeens wordt gekozen voor de grote dans- en toneelinstellingen.
Wat betreft de orkesten is er ook geen sprake van een boegbeeldenbenadering
en bovendien is het criterium "grote dans- en toneelinstellingen"
niet te hanteren. Ik proefde enige aarzeling in de Kamer, vandaar dat ik de
Kamer heb gezegd dat het uiteindelijk niet gaat om de langjarige financiering.
Ook de orkesten hebben geen garantie op geldelijke middelen. Het is nog steeds
mogelijk dat er gewoon eentje wordt opgeheven. Je laat alleen de fictie los.
Er is een samenhangend bestel van orkesten en daar moet je iets van vinden.
Daarbij hoort een internationaal visitatieproces. Een flink aantal van de
dans- en toneelvoorstellingen zal de komende twintig toch wel worden gefinancierd
met het oog op de noodzakelijke continuïteit in kwaliteit, maar deze
motie introduceert de boegbeeldenbenadering. Ik vind al met al de motie moeilijk
uitvoerbaar. Misschien vindt de sector alles "groot" wat er in het
subsidieplan overblijft. Dan moeten alle"niet grote" naar de fondsen
en dan heb ik een permanent langjarig financieringsmodel. Ik vind het erg
moeilijk. Als het zo moet, gooi ik de orkesten er alsnog uit.De heerDittrich(D66)Als eerste ondertekenaar van de motie merk ik op dat het niet over boegbeelden
gaat. De Kamer hanteert de op functionele gronden gebaseerde indeling van
de staatssecretaris. De Raad voor Cultuur schrijft in zijn brief van 16 november
dat zonder nadere beschouwing de grote dans- en toneelgezelschappen buiten
beschouwing worden gelaten. Dat wordt overigens gekoppeld aan visitatie en
daarover heeft de staatssecretaris al het nodige gezegd. Het is overigens
niet onze bedoeling dat de orkesten er opeens uit worden gegooid. Voor het
overige zullen wij het antwoord van de staatssecretaris op ons laten inwerken.MevrouwNijs(VVD)De staatssecretaris doet ons tekort als zij zegt dat wij het boegbeeldenverhaal
weer willen introduceren. Er is ook een samenhang tussen enkele dansgezelschappen
en orkesten, maar beide partijen komen wel op twee verschillende manieren
in de nieuwe systematiek terecht. Er is verder sprake van een nationaal belang.
De staatssecretaris zei zelf al dat de internationale visitatie op een aantal
van deze instellingen van toepassing is. Deze motie kan dus niet worden beschouwd
als een gril van de Kamer.StaatssecretarisVan der LaanAlleen bij Het Nationale Ballet is er echt sprake van de door mevrouw
Nijs bedoelde samenhang. Bij het NDT is dat minder het geval. Toneelinstellingen
hebben geen enkele relatie met het orkestenbestel en het toneel is een veel
grotere sector dan de dans. Ik zou echt niet weten waar ik de grens moet leggen.
De motie is niet consistent met de redenering die ik naar voren heb gebracht.
Ik heb geprobeerd om aan de zorgen van de Kamer tegemoet te komen door te
zeggen: laten wij de zaak loskoppelen van de langjarige financiering. Internationaal
visiteren vind ik een heel terecht punt. Laten wij dan aan de Raad voor Cultuur
vragen welke instellingen naar diens oordeel voor een internationale visitatie
in aanmerking komen. Dit geldt voor de grote dans- en toneelgezelschappen,
maar ik kan mij voorstellen dat het ook voor andere disciplines geldt. Met
de langjarige financiering wordt bijna de totale cultuurbegroting dichtgetrokken.
Er blijft dan maar een paar miljoen over voor de overige instellingen. De
internationale visitatie wil ik graag een onderscheidend element maken, om
tegemoet te komen aan de behoefte aan een bijzondere categorie, naast de orkesten.In de motie op stuk nr. 103 wordt de regering verzocht om aan het Fonds
voor de Scheppende Toonkunst de opdracht te geven om binnen zes maanden een
plan uit te werken. Ik vind het logischer om dat aan de sector te vragen.
Dan hebt u de volle breedte van de argumenten die worden gewisseld in de sector.
Ik zie aan de ondertekening dat er een meerderheid van de Kamer voor de motie
is. Daarom doe ik de suggestie, dat aan de sector wordt gevraagd om hierover
een opvatting te hebben.De heerDittrich(D66)U overtuigt mij, dus "Fonds voor de Scheppende Toonkunst" vervangen
wij door "de relevante sector".StaatssecretarisVan der LaanOp basis van mijn betoog in de eerste termijn ontraad ik de aanneming
van de motie, maar omdat er een Kamermeerderheid onder deze motie staat, zal
ik haar uitvoeren als zij wordt aangenomen. Na zes maanden zal ik dan definitief
vaststellen of men eruit is, en als dat het geval is, kan dit worden meegewogen
in de brief die eraan komt voor het tweede kwartaal. Daarin zal ik de uitkomsten
verwoorden. Wij komen er dan verder over te spreken.Ik neem aan dat het in de motie op stuk nr. 104 om privaat geld gaat.
Een plan van aanpak is wel heel voortvarend, alsof een en ander al uitvoerbaar
is. Ik zal echter in het kader van de brief over onder meer de fiscale aspecten
dit punt meenemen en bezien of, en zo ja hoe, dit uitvoerbaar zou kunnen worden
gemaakt.Ik ontraad de aanneming van de motie-Van der Vlies over de Stuurgroep
Radio Kootwijk. In mijn eerste termijn heb ik al heel veel argumenten gegeven.
De heer Van der Vlies is het waarschijnlijk niet met mij eens, maar het spreekt
vanzelf dat wij onze reguliere restauratieverantwoordelijkheid zullen nemen
op grond van de status van rijksmonument, ook in het licht van het plan.
Voor dat deel onttrekken wij ons absoluut niet aan onze verantwoordelijkheid.
Er wordt echter meer gevraagd, namelijk een extra investering. Tegen deze
achtergrond moet ik de Kamer aanvaarding van deze motie ontraden. Wel worden
wij informeel en formeel volledig op de hoogte gesteld door de stuurgroep.
Tevens laat ik mij op de hoogte houden van deze ontwikkeling. Immers, het
betreft een rijksmonument. Ook uit dien hoofde is het voor mij belangrijk
om op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen. Er komt een moment dat de extra
financiële vraag vanzelf weer aan de orde komt. Ik ontraad de Kamer dus
aanvaarding van deze motie vanwege een gebrek aan financiële dekking.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik wil graag een voorstel van orde doen. Gelet op de emoties
van de staatssecretaris bij de ene motie en de verbrokkelde discussie daarover
is mijn verzoek of de staatssecretaris de Kamer hierover op zeer korte termijn
een brief kan sturen met daarin onder andere alle pregnante argumenten voor
en tegen. De fracties kunnen die dan bij hun beoordeling betrekken voordat
er gestemd wordt.De voorzitter:Ik zie dat de staatssecretaris knikt. Zij zal de beoordeling van de motie
met alle argumenten in een brief verwoorden.StaatssecretarisVan der LaanDat zal ik inderdaad doen. Daarbij zal ik in het bijzonder ingaan op alternatieven.
Daarmee zal ik tegemoetkomen aan het speciale belang dat wordt gehecht aan
een aantal "grotere instellingen".De voorzitter:Kan die brief er tegen het einde van deze week zijn?StaatssecretarisVan der LaanJa, vrijdag.De heerVan der Vlies(SGP)Mijn fractie heeft geen behoefte aan een dergelijke brief.De voorzitter:De Kamer is groter dan de SGP-fractie.De beraadslaging wordt gesloten.Sluiting 18.10 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP),
Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GroenLinks), Roefs (PvdA) en Jungbluth (GroenLinks). Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Brinkel (CDA),
Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma
(PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum
(CDA), Van der Sande (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA),
De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Nijs (VVD), Halsema (GroenLinks),
Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VIII-146.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl