Wijziging o.a. Wet voorkoming verontreiniging door schepen (rechtsmachtsuitbreiding als kust- en havenstaat); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28984, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28984 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEEL§ 1. Inleiding§ 2. Uitbreiding Nederlandse rechtsmacht ten
aanzien van lozingena. het VN-Zeerechtverdragb. het MARPOL-verdragc. de exclusieve economische zoned. artikel 218 VN-Zeerechtverdrag (havenstaatrechtsmacht)e. artikel 220 VN-Zeerechtverdrag (kuststaatrechtsmacht)f. voorwaarden en waarborgen uit het VN-Zeerechtverdragg. vestiging en verankering van rechtsmachth. melden van voorvallen en nemen van verkeersmaatregelen§ 3. Uitbreiding Nederlandse rechtsmacht ten
aanzien van stortingena. onderscheid «lozen» en «storten»b. het VN-Zeerechtverdragc. verankering van rechtsmacht§ 4. Nederlandse overheidsschepena. opheffing uitzonderingspositie rijksvaartuigenb. behoud uitzonderingspositie oorlogsschepenc. buitenlandse overheidsschepen§ 5. Aanpassing van het wettelijke certificeringssysteema. MARPOL-certificatenb. certificeringsstelsel van de Wvvsc. effecten voor het bedrijfsleven§ 6. Handhavinga. strafrechtelijke handhavingb. volkenrechtelijke beperkingenc. privaatrechtelijke handhavingd. gevolgen voor de overheid§ 7. Reorganisatie inspectiefunctie Verkeer
en WaterstaatARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IABCDEFGHIJKLMNOQRSTUVArtikel IIArtikel IIIABArtikel IVArtikel VOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28984Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 77 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 984Wijziging van de Wet voorkoming verontreiniging door schepen, de Wet
verontreiniging zeewater en de Scheepvaartverkeerswet in verband met de instelling
van de Nederlandse exclusieve economische zone en enkele andere onderwerpennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN DEEL§ 1. InleidingDit wetsvoorstel heeft twee hoofddoelstellingen. In de eerste plaats heeft
het tot doel gebruik te maken van de mogelijkheden die het op 10 december
1982 te Montego-Bay totstandgekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake
het recht van de zee (Trb. 1983, 83), hierna te noemen het VN-Zeerechtverdrag,
biedt om ter bescherming van het mariene milieu de rechtsmacht van Nederland
als kuststaat en als havenstaat uit te breiden. Daartoe wordt voorgesteld
om de Wet voorkoming verontreiniging door schepen (Wvvs), de Wet verontreiniging
zeewater en de Scheepvaartverkeerswet op onderdelen te wijzigen. Aanleiding
voor deze rechtsmachtuitbreiding is de instelling van de Nederlandse exclusieve
economische zone.In de tweede plaats strekt het voorstel ertoe om de tot nog toe uitgezonderde
categorie «rijksvaartuigen» onder de werkingssfeer van de Wvvs
te brengen. Eerder al werden deze vaartuigen ook onder de werkingssfeer van
de Schepenwet gebracht: zie de rijkswet van 12 april 1995 houdende wijziging
van de Schepenwet (Stb. 301), in werking getreden op 1 mei 1998 (koninklijk
besluit van 20 april 1998, Stb. 239).Daarnaast bevat het wetsvoorstel nog enkele andere wijzigingen van de
Wvvs, onder meer in verband met de aanpassing van het wettelijke certificeringsstelsel,
die verderop in deze memorie zullen worden toegelicht.§ 2. Uitbreiding Nederlandse rechtsmacht ten
aanzien van lozingena. het VN-ZeerechtverdragDe rechtsmacht die een staat kan uitoefenen ten aanzien van zeegebieden
en schepen, wordt in belangrijke mate beheerst door het VN-Zeerechtverdrag.
Dit verdrag, dat op 16 november 1994 in werking is getreden, is bij rijkswet
van 26 juni 1996 (Stb. 357) voor het gehele Koninkrijk goedgekeurd en
op 28 juni 1996 voor Nederland geratificeerd.Tegenwoordig is algemeen aanvaard dat het VN-Zeerechtverdrag, naast een
hercodificatie van de bestaande zeerechtverdragen, vooral ook de neerslag
van internationaal gewoonterecht is. Dit laatste betreft in elk geval de instelling
van exclusieve economische zones, waartoe veel kuststaten al voor de inwerkingtreding
van het verdrag waren overgegaan. De bepalingen over de met de exclusieve
economische zone samenhangende rechten, bevoegdheden en verplichtingen zullen
door de uitoefening daarvan in de statenpraktijk nog nadere invulling moeten
krijgen.In het kader van dit wetsvoorstel is het VN-Zeerechtverdrag met name van
belang vanwege de uitbreiding van de kust- en havenstaatrechtsmacht waarin
het verdrag ten aanzien van het mariene milieu voorziet. In de artikelen 218
en 220 zijn de mogelijkheden om de internationaal totstandgekomen milieuvoorschriften
ook ten aanzien van buitenlandse schepen te handhaven, aanzienlijk verruimd.
Zo kunnen op grond van artikel 220 kuststaten thans ook optreden met betrekking
tot verboden lozingen in hun exclusieve economische zones en kunnen, onder
voorwaarden, havenstaten op grond van artikel 218 optreden tegen verboden
lozingen in zeegebieden buiten hun eigen rechtsmacht. In de onderdelen d en
e van deze paragraaf zal nog nader op deze artikelen worden ingegaan.Voorts zijn in het kader van dit wetsvoorstel de artikelen 210 en 216
van het VN-Zeerechtverdrag van belang. Deze artikelen voorzien in een uitbreiding
van de normstellende en handhavende rechtsmacht van kuststaten met betrekking
tot het storten van afvalstoffen («dumping») vanaf schepen of
vanuit vliegtuigen binnen de exclusieve economische zone. Op dit aspect van
het wetsvoorstel zal nader worden ingegaan in paragraaf 3. In de onderhavige
paragraaf komt eerst de uitbreiding van de rechtsmacht ten aanzien van lozingen
aan de orde.b. het MARPOL-verdragDe uitbreiding en uitoefening van de kuststaat- en havenstaatrechtsmacht
ten aanzien van lozingen moet mede worden bezien in relatie tot het op 17 november
1973 te Londen totstandgekomen Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging
door schepen (Trb. 1975, 147) met het op 17 februari 1978 te Londen totstandgekomen
Protocol bij dat Verdrag (Trb. 1978, 188) , hierna: het MARPOL-verdrag. Dit
verdrag is van belang, omdat met de «internationale voorschriften»
waaraan in de artikelen 218 en 220 van het VN-Zeerechtverdrag wordt gerefereerd,
in ieder geval wordt gedoeld op de in het MARPOL-verdrag opgenomen lozingsvoorschriften.
Ook andere verdragen kunnen een normatief kader bieden voor de handhavingsrechtsmacht
uit de artikelen 218 en 220, mits het daarbij gaat om internationale normen
«vastgesteld via de bevoegde internationale organisatie of een algemene
diplomatieke conferentie» (vgl. artikel 218, eerste lid). Een voorbeeld
hiervan is het op 4 oktober 1991 te Madrid totstandgekomen Protocol betreffende
milieubescherming bij het Verdrag inzake Antarctica (Trb. 1992, 110), dat
in Bijlage IV onder meer voorschriften met betrekking tot lozingen in het
Antarctisch gebied bevat.Een vergelijking van het MARPOL-verdrag met het VN-Zeerechtverdrag geeft
goed aan, in welke opzichten het VN-Zeerechtverdrag voorziet in een uitbreiding
van de handhavingsbevoegdheden. Op grond van het MARPOL-verdrag was een staat
alleen bevoegd om ten aanzien van een buitenlands schip zelf handhavend op
te treden of tot rechtsvervolging over te gaan, indien dat schip in de territoriale
zee of de binnenwateren van die staat de lozingsvoorschriften van het MARPOL-verdrag
had overtreden. Ten aanzien van lozingen buiten de territoriale zee of de
binnenwateren was uitsluitend de vlaggenstaat van het schip tot handhaving
bevoegd. Overigens zijn in het MARPOL-verdrag wel reeds de voortekenen van
de op handen zijnde rechtsmachtuitbreiding te zien. Zo bepaalt artikel
9 dat de term «rechtsmacht», zoals die onder meer in artikel 4,
tweede lid, van het verdrag voorkomt, moet worden uitgelegd «in overeenstemming
met het internationaal recht, geldend ten tijde van toepassing of uitlegging
van dit verdrag». Aldus werd in het MARPOL-verdrag reeds op flexibele
wijze geanticipeerd op de wijzigingen in de balans tussen enerzijds de rechtsmacht
van vlaggenstaten en anderzijds de rechtsmacht van kust- en havenstaten, die
zich ten tijde van de totstandkoming van het MARPOL-verdrag reeds hadden aangediend
en nadien hun neerslag zouden vinden in het VN-Zeerechtverdrag.c. de exclusieve economische zoneIn de inleiding is reeds aangegeven dat de uitbreiding van de rechtsmacht
verband houdt met de instelling van de Nederlandse exclusieve economische
zone. In dit opzicht hangt het wetsvoorstel samen met de op 28 april
2000 in werking getreden Rijkswet instelling exclusieve economische zone (Stb.
1999, 281), waarbij de Nederlandse exclusieve economische zone is ingesteld.
De grens van die zone wordt aan de kustzijde gevormd door de 12-mijlsgrens
van de Nederlandse territoriale zee; de buitengrens valt samen met die van
het aan Nederland toebehorende deel van het continentale plat. In het Besluit
grenzen Nederlandse exclusieve economische zone (Stb. 2000, 167) zijn deze
grenzen aanschouwelijk gemaakt op een als bijlage bij dat besluit gevoegde
kaart.De bevoegdheid tot het instellen van een exclusieve economische zone vloeit
voort uit het VN-Zeerechtverdrag. De exclusieve economische zone is een gebied
tot maximaal tweehonderd zeemijl uit de kust, waarin de kuststaat op grond
van artikel 56 van het VN-Zeerechtverdrag soevereine rechten heeft met betrekking
tot activiteiten voor de economische exploratie en exploitatie van de zone,
functionele rechtsmacht voor enkele andere doeleinden, waaronder de bescherming
van het mariene milieu, en andere rechten en plichten, bepaald in het verdrag.
In de memorie van toelichting bij de Rijkswet instelling exclusieve economische
zone is een uitvoerige uiteenzetting gegeven van de verscheidene rechtsmachtsaspecten
van de exclusieve economische zone (zie Kamerstukken II 1996/97, 25 446
(R 1594), nr. 3). In het kader van dit wetsvoorstel is met name de functionele
rechtsmacht van belang, vanwege de extra bevoegdheden die de exclusieve economische
zone biedt op het gebied van de handhaving van de milieuvoorschriften die
gelden voor de zeescheepvaart.De Rijkswet instelling exclusieve economische zone en het onderhavige
wetsvoorstel zijn beide een direct gevolg van de ontwikkelingen die op 22 september
1992 te Parijs hebben geleid tot de ondertekening door de Noordzeelanden en
de Europese Gemeenschap van een Verklaring (Declaration
on the Co-ordinated Extension of Jurisdiction in the North Sea Area),
die er onder meer toe strekte dat de Noordzeelanden het proces op gang zouden
brengen om exclusieve economische zones in te stellen en hun rechtsmacht anderszins
uit te breiden. In de Verklaring is ook opgenomen dat deze uitbreiding van
rechtsmacht in overeenstemming met het VN-Zeerechtverdrag moet plaatsvinden.
Van de Noordzeelanden hebben behalve Nederland ook België, Denemarken,
Duitsland, Frankrijk, Noorwegen en Zweden een exclusieve economische zone
ingesteld. Het Verenigd Koninkrijk kent geen exclusieve economische zone,
maar wel een zone die, wat betreft de bescherming van het mariene milieu,
vergelijkbaar is met een exclusieve economische zone.d. artikel 218 VN-Zeerechtverdrag (havenstaatrechtsmacht)In het voorgaande is reeds kort aan de orde geweest dat de artikelen 218
en 220 van het VN-Zeerechtverdrag voorzien in een uitbreiding van de bevoegdheden
ten aanzien van buitenlandse schepen. Daarbij is van belang of
een staat optreedt als kuststaat of als havenstaat. Onderstaand wordt eerst
ingegaan op de bevoegdheden van Nederland als havenstaat, waarna in onderdeel
e zal worden ingegaan op de bevoegdheden van Nederland als kuststaat.Als havenstaat kan Nederland op grond van artikel 218 rechtsmacht uitoefenen
met betrekking tot:a. verboden lozingen door schepen op volle zee, d.w.z. buiten de binnenwateren,
de territoriale zee of de exclusieve economische zone van Nederland of een
andere staat;b. verboden lozingen in de binnenwateren, in de territoriale zee of in
de exclusieve economische zone van een andere staat die verontreiniging hebben
veroorzaakt of dreigen te veroorzaken in de Nederlandse binnenwateren, de
Nederlandse territoriale zee of de Nederlandse exclusieve economische zone;c. verboden lozingen in de binnenwateren, in de territoriale zee of in
de exclusieve economische zone van een andere staat, indien deze staat daarom
verzoekt;d. verboden lozingen in de binnenwateren, in de territoriale zee of in
de exclusieve economische zone van een andere staat die verontreiniging hebben
veroorzaakt of dreigen te veroorzaken in de binnenwateren, in de territoriale
zee of in de exclusieve economische zone van een derde staat, indien deze
laatste daarom verzoekt.Nadrukkelijke aandacht verdient in dit verband artikel 218, eerste lid,
dat er in voorziet dat staten onderzoeken kunnen doen en rechtsvervolging
kunnen instellen met betrekking tot overtredingen begaan in zeegebied buiten
hun rechtsmacht, ook als zij daardoor niet direct in hun eigen belangen worden
aangetast. Waar het hier gaat om het optreden tegen lozingsovertredingen op
volle zee reikt de uitbreiding van de nationale rechtsmacht in het wetsvoorstel
op dit punt overigens verder dan strikt genomen nodig is in verband met de
instelling van een exclusieve economische zone door Nederland of door andere
landen. Het verdient echter de voorkeur om bij de onderhavige rechtsmachtuitbreiding
door Nederland ook dit aspect van de havenstaatrechtsmacht te regelen, en
wel om de volgende redenen.De havenstaatsrechtmacht ten aanzien van lozingsovertredingen die op volle
zee hebben plaatsgevonden wordt soms «universele havenstaatjurisdictie»
genoemd, hoewel van toepassing van het universaliteitsbeginsel welbeschouwd
geen sprake is. Hooguit zou op basis van het in artikel 218 tot uitdrukking
komende beschermingsbeginsel van een «beperkt universaliteitsbeginsel»
kunnen worden gesproken. Op grond van artikel 218 kan weliswaar rechtsmacht
worden uitgeoefend ter zake van lozingsovertredingen door buitenlandse schepen
op volle zee, maar het eerste lid van dat artikel beperkt die bevoegdheid
tot de gevallen waarin een schip zich vrijwillig in een haven (of op een laad-
of losplaats buitengaats) bevindt. De havenstaat is met betrekking tot verboden
lozingen niet bevoegd tot feitelijk optreden tegen buitenlandse schepen op
volle zee. Om die reden is van toepassing van het universaliteitsbeginsel
ook geen sprake. Kenmerkend voor echte universele rechtsmacht zou immers zijn,
wanneer ook op volle zee tegen schepen kan worden opgetreden, zoals bijvoorbeeld
bij universele delicten als piraterij en zeeroverij het geval is.Naast de eis dat het schip zich vrijwillig in een haven bevindt, gelden
voor de uitoefening van havenstaatjurisdictie op grond van artikel 218, eerste
lid, ook andere beperkingen. Zo moet er bewijsmateriaal zijn – bijvoorbeeld
op grond van meldingen of waarnemingen – dat het uitoefenen van de havenstaatjurisdictie
rechtvaardigt. Ten slotte dient er sprake te zijn van schending
van internationale regels en normen die op de desbetreffende lozing van het
schip van toepassing zijn.Onder bepaalde voorwaarden kan een door een verboden lozing getroffen
kuststaat de door een havenstaat ingestelde rechtsvervolging overnemen (artikel
218, vierde lid). Bovendien bestaat er met betrekking tot buiten de territoriale
zee begane overtredingen tot zes maanden na de datum waarop een staat een
rechtsvervolging heeft ingesteld concurrente rechtsmacht van de vlaggenstaat,
tenzij de rechtsvervolging betrekking heeft op een geval van grote schade
voor de kuststaat, of de vlaggenstaat er herhaaldelijk blijk van heeft gegeven
het met de handhaving ten opzichte van onder zijn vlag varende schepen niet
zo nauw te nemen (artikel 228 van het VN-Zeerechtverdrag).Een en ander betekent dat uitoefening van de hier bedoelde havenstaatrechtsmacht
naar verwachting niet frequent zal voorkomen. Voor die gevallen echter, waarin
wel aan alle voorwaarden is voldaan en waarin de kuststaat respectievelijk
vlaggenstaat zijn concurrente rechtsmacht niet wenst uit te oefenen, is het
uit het oogpunt van de handhaving van de lozingsovertredingen gewenst, dat
Nederland hiervoor een titel heeft in de Nederlandse wetgeving. Het onbenut
laten van de uitdrukkelijke mogelijkheid van het VN-Zeerechtverdrag op dit
punt is ook moeilijk verdedigbaar in het licht van de hedendaagse wereldwijde
opvattingen over de bescherming van het milieu. Bovendien is uitvoering van
artikel 218 nodig om gevolg te kunnen geven aan verzoeken van andere staten
om rechtsvervolging in te stellen in geval van verboden lozingen in hun binnenwateren,
territoriale zee of exclusieve economische zone (artikel 218, tweede lid).Nederland heeft zich ten tijde van de onderhandelingen over het VN-Zeerechtverdrag
sterk gemaakt voor artikel 218 in al zijn onderdelen. Het uitvoering geven
aan artikel 218 als geheel is consistent met het door Nederland tijdens de
onderhandelingen ingenomen standpunt. Hierbij is van belang dat artikel 218
reeds in een vrij vroeg stadium van de onderhandelingen over het VN-Zeerechtverdrag,
in 1977, bij consensus is aanvaard. De implementatie van artikel 218, eerste
lid, is vooral van belang als rechtsgrondslag voor het in voorkomend geval
vervolgen van lozingsovertredingen begaan op volle zee. Overigens moet ook
de preventieve functie die het opnemen in wetgeving van de havenstaatrechtsmacht
in de ruimst mogelijke zin heeft, niet worden onderschat. Nederland kan daaraan
als een van de belangrijkste havenstaten ter wereld een positieve impuls geven.e. artikel 220 VN-Zeerechtverdrag (kuststaatrechtsmacht)Als kuststaat kan Nederland op grond van artikel 220 rechtsmacht uitoefenen
met betrekking tot verboden lozingen door schepen in de Nederlandse territoriale
zee of de Nederlandse exclusieve economische zone (artikel 220, eerste lid).
In verband hiermee kan Nederland als kuststaat:a. schepen inspecteren en daartegen rechtsvervolging instellen, indien
varend in de Nederlandse territoriale zee illegaal is geloosd of andere overtredingen
zijn begaan (artikel 220, tweede lid);b. bepaalde maatregelen nemen, in zwaarte oplopend van het vragen van
informatie en inspectie van het schip tot het opbrengen van het schip en het
instellen van rechtsvervolging, tegen schepen die varend in de Nederlandse
exclusieve economische zone of territoriale zee illegaal hebben geloosd (artikel
220, derde, vijfde en zesde lid).Wat betreft de uitoefening van kuststaatrechtsmacht met betrekking tot
overtredingen begaan binnen de territoriale zee of de exclusieve economische
zone vloeien uit het VN-Zeerechtverdrag een aantal beperkende voorwaarden
voort. Daarbij moeten twee situaties worden onderscheiden. In de eerste situatie
bevindt het betrokken schip zich reeds in een Nederlandse haven. In die situatie
geldt, evenals bij de uitoefening van havenstaatrechtsmacht, de beperkende
voorwaarde dat het schip zich vrijwillig in de haven moet bevinden.In de tweede situatie zijn er duidelijke redenen om aan te nemen dat het
betrokken schip een overtreding van de lozingsvoorschriften heeft begaan tijdens
zijn doorvaart door de territoriale zee of de exclusieve economische zone.
Voor deze situatie geldt op grond van artikel 220 een reeks nadere voorwaarden
voor optreden door de kuststaat, waarmee in zwaarte oplopende bevoegdheden
corresponderen:a. Als er duidelijke redenen zijn om aan te nemen dat een in de territoriale
zee varend schip tijdens zijn doorvaart in de territoriale zee een overtreding
van de lozingsvoorschriften heeft begaan, kan de kuststaat overgaan tot feitelijke
inspectie van het schip en, wanneer het bewijsmateriaal zulks rechtvaardigt,
een rechtsvervolging instellen, met inbegrip van de opbrenging van het schip
(artikel 220, tweede lid).b. Als er duidelijke redenen zijn om aan te nemen dat een in de exclusieve
economische zone of territoriale zee varend schip in de exclusieve economische
zone een overtreding van de lozingsvoorschriften heeft begaan, kan de kuststaat
bepaalde informatie verlangen van het betrokken schip (artikel 220, derde
lid).c. Wanneer er in het geval bedoeld onder b duidelijke redenen zijn om
aan te nemen dat een overtreding een aanzienlijke lozing of een aanmerkelijke
verontreiniging van het mariene milieu veroorzaakt of dreigt te veroorzaken,
kan de kuststaat onder weer nadere voorwaarden overgaan tot feitelijke inspectie
van het schip (artikel 220, vijfde lid).d. Als de verboden lozing grote schade aan de kustlijn of daarmee samenhangende
belangen heeft veroorzaakt of dreigt te veroorzaken, kan de kuststaat het
schip opbrengen en een rechtsvervolging instellen (artikel 220, zesde lid).f. voorwaarden en waarborgen uit het VN-ZeerechtverdragHet uitoefenen van zowel de havenstaatrechtsmacht van artikel 218 als
de kuststaatrechtsmacht van artikel 220 is onderhevig aan een gedetailleerd
geheel van nadere voorwaarden. Enkele van deze voorwaarden zijn al ter sprake
gekomen, namelijk het vereiste dat voor de uitoefening van havenstaatrechtsmacht
het betrokken schip zich vrijwillig in de haven moet bevinden en het gegeven
dat er bewijsmateriaal moet zijn dat het instellen van een rechtsvervolging
rechtvaardigt (artikel 218, eerste lid).Met betrekking tot lozingsovertredingen begaan in de binnenwateren, de
territoriale zee of de exclusieve economische zone van een andere staat, geldt
dat de havenstaat op grond van artikel 218, tweede lid, alleen een rechtsvervolging
mag instellen hetzij op verzoek van de staat in wiens binnenwateren, territoriale
zee of exclusieve economische zone de verboden lozing heeft plaatsgevonden,
hetzij op verzoek van een derde staat die schade ondervindt of dreigt te ondervinden
van die verboden lozing, hetzij op verzoek van vlaggenstaat. De havenstaat
mag zelfstandig rechtsvervolging instellen indien een lozingsovertreding die
is gepleegd in de binnenwateren, territoriale zee of exclusieve economische
zone van een andere staat, verontreiniging veroorzaakt of dreigt te veroorzaken
in de exclusieve economische zone, territoriale zee of binnenwateren van de
havenstaat (hieronder valt verontreiniging die in een aangrenzende exclusieve
economische zone is veroorzaakt, maar vervolgens de Nederlandse exclusieve
economische zone binnendrijft). Een verzoek van de vlaggenstaat of kuststaat
kan ertoe leiden dat de rechtsvervolging in de havenstaat moet worden beëindigd
(artikel 218, vierde lid).Naast voorwaarden als hier bedoeld, kent het VN-Zeerechtverdrag ook nog
waarborgen die kust- en havenstaten bij het uitoefenen van rechtsmacht in
acht moeten nemen. Zo moet de kuststaat het betrokken schip zijn reis laten
voortzetten als vanwege het schip een borg of andere financiële zekerheid
is gesteld (artikel 220, zevende lid). Met betrekking tot overtredingen door
buitenlandse schepen buiten de territoriale zee kunnen alleen boetes worden
opgelegd (artikel 230, eerste lid). Met betrekking tot overtredingen door
buitenlandse schepen in de territoriale zee geldt hetzelfde, behalve in het
geval van een opzettelijke en ernstige daad van verontreiniging in de territoriale
zee (artikel 230, tweede lid). Ook aan de feitelijke inspectie van het schip
zijn nadere voorwaarden gesteld, en staten dienen een schip niet langer op
te houden dan nodig is (artikel 226).Deze voorwaarden en waarborgen zijn te beschouwen als volkenrechtelijke
uitzonderingen waarmee degenen die daadwerkelijk met de handhaving zijn belast,
rekening zullen moeten houden. De uitoefening van rechtsmacht in de bovenbedoelde
zin is daarmee aan bepaalde beperkingen en voorwaarden gebonden. Hieraan is
in de artikelen 5, 16 en 36 van de Wvvs door middel van verwijzingen naar
de relevante bepalingen van het VN-Zeerechtverdrag uitdrukking gegeven (zie
artikel I, onderdelen C, I en Q).g. vestiging en verankering van rechtsmachtOm havenstaat- en kuststaatrechtsmacht in de zin van de artikelen 218
en 220 van het VN-Zeerechtverdrag te kunnen uitoefenen, is het noodzakelijk
om deze artikelen in nationale wetgeving uit te voeren. Voor artikel 220 is
dat reeds gedeeltelijk gebeurd door de instelling van een exclusieve economische
zone, doch hiermee is ten aanzien van het milieu slechts in algemene zin rechtsmacht
gevestigd. Om deze rechtsmacht ook daadwerkelijk te kunnen uitoefenen is het
tevens nodig om bestaande wetgeving aan te passen, opdat die wetgeving ook
op buitenlandse schepen in de Nederlandse exclusieve economische zone van
toepassing wordt.Voor artikel 218 is eveneens aanpassing van bestaande wetgeving nodig,
opdat voortaan ook kan worden opgetreden tegen buitenlandse schepen die buiten
Nederlandse wateren en buiten de Nederlandse exclusieve economische zone illegaal
hebben geloosd. Anders dan bij artikel 220 is de rechtsmacht uit artikel 218
niet aan de instelling van een bepaalde zone gekoppeld. De vestiging van de
rechtsmacht valt ten aanzien van artikel 218 volledig samen met de uitvoering
van dat artikel in Nederlandse wetgeving.De (verdere) uitvoering in wetgeving van de artikelen 218 en 220 van het
VN-Zeerechtverdrag zal in hoofdzaak bij en krachtens de Wvvs geschieden, waarin
voor Nederland ook het MARPOL-verdrag is uitgevoerd. Momenteel biedt deze
wet alleen een basis voor voorschriften voor Nederlandse schepen en voor buitenlandse
schepen die zich in Nederlandse wateren bevinden. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om ook verboden lozingen door buitenlandse schepen in de Nederlandse
exclusieve economische zone en verboden lozingen door buitenlandse schepen
buiten Nederlandse wateren en buiten de Nederlandse exclusieve zone onder
de Wvvs te brengen.Met de uitvoering van de artikelen 218 en 220 wordt tevens uitvoering
gegeven aan een van de aanbevelingen uit het rapport «Milieuvervuiling
door schepen» van de Algemene Rekenkamer (Kamerstukken II 2001/02, 28 040,
nr. 2). In dat rapport onderstreept de Algemene Rekenkamer nog eens de noodzaak
van het onderhavige wetsvoorstel voor een doelmatige handhaving
van de internationale milieuvoorschriften voor de zeescheepvaart.h. melden van voorvallen en nemen van verkeersmaatregelenIn het voorgaande zijn twee niet onbelangrijke aspecten nog niet aan bod
gekomen: de plicht tot het melden van voorvallen met schadelijke stoffen,
opdat door de kuststaat maatregelen ter voorkoming of beperking van verontreiniging
kunnen worden genomen, en het nemen van verkeersmaatregelen ter minimalisering
van het risico van potentieel verontreinigende (verkeers)ongevallen. Voor
de meldingsplicht dient de rechtsmacht te worden uitgebreid tot de exclusieve
economische zone, hetgeen geschiedt door middel van een wijziging van de Wvvs.
Mede gelet op artikel 211, vijfde lid, van het VN-Zeerechtverdrag, wordt de
thans in artikel 12 van de Wvvs opgenomen meldingsplicht uitgebreid met de
verplichting voor de kapitein van een buitenlands schip om ook voorvallen
in de Nederlandse exclusieve economische zone aan de Nederlandse autoriteiten
te melden (zie artikel I, onderdeel F).In Nederland vormt de Scheepvaartverkeerswet het wettelijke kader voor
het nemen van verkeersmaatregelen. De instelling van de exclusieve economische
zone heeft voor deze wet eveneens gevolgen (zie artikel III).§ 3. Uitbreiding Nederlandse rechtsmacht ten
aanzien van stortingena. onderscheid «lozen» en «storten»Zowel de kuststaatrechtsmacht als de havenstaatrechtsmacht in het kader
van de Wvvs is beperkt tot lozingen. Storting van afvalstoffen (of andere
stoffen) in zee vanaf schepen of luchtvaartuigen valt daar niet onder. Deze
materie wordt geregeld in de Wet verontreiniging zeewater (Wvz). In de Wvz
wordt weliswaar eveneens gesproken van «lozen», doch om verwarring
met het begrip «lozen» uit de Wvvs te voorkomen zal in het vervolg
van deze memorie in het kader van de Wvz de term «storten» worden
gehanteerd, daarmee aansluitend bij de in onderdeel b van deze paragraaf aangekondigde
wijziging van de Wvz, waarin onder meer zal worden voorgesteld om het begrip
«lozen» in de Wvz te vervangen door «storten». In
het VN-Zeerechtverdrag worden beide begrippen eveneens met verschillende woorden
aangeduid: een lozing in de zin van de Wvvs is een «discharge», terwijl voor het storten van afvalstoffen in de zin van de Wvz
de term «dumping» wordt gebruikt.b. het VN-ZeerechtverdragOp grond van het VN-Zeerechtverdrag is Nederland, nu het een exclusieve
economische zone heeft ingesteld, bevoegd om regels te stellen met betrekking
tot stortingen in de exclusieve economische zone of op het continentaal plat.
Artikel 210, vijfde lid, bepaalt dat in deze zeegebieden geen stortingen mogen
geschieden zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de kuststaat.
In het verlengde hiervan bepaalt artikel 216, eerste lid, onderdeel a, dat
aan de kuststaat ook handhavingsrechtsmacht toekomt. Evenals bij de artikelen
218 en 220 van het VN-Zeerechtverdrag (zie paragraaf 2) geldt dat het
daarbij moet gaan om «internationaal aanvaarde regels». Die internationaal
aanvaarde regels waarop artikel 216 van het VN-Zeerechtverdrag doelt, betreffen
in het bijzonder het op 29 december 1972 te Londen totstandgekomen Verdrag
inzake de voorkoming van verontreiniging van de zee ten gevolge van het storten
van afval en andere stoffen (Trb. 1973, 172) en het op 7 november 1996
te Londen totstandgekomen Protocol bij het Verdrag inzake de voorkoming van
verontreiniging van de zee ten gevolge van het storten van afval en andere
stoffen (Trb. 1998, 134) (hierna: het protocol) en het op 22 september
1992 te Parijs tot stand gekomen Verdrag inzake de bescherming van het mariene
milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (Trb.
1993, 16). Een voorstel voor een rijkswet houdende goedkeuring van het protocol
en een voorstel tot wijziging van de Wvz ter uitvoering van het protocol zijn
thans in voorbereiding.c. verankering van rechtsmachtThans kunnen op grond van de Wvz voor stortingen buiten de territoriale
zee alleen de bemanning en opvarenden van Nederlandse schepen en luchtvaartuigen
worden vervolgd. Om in geval van storting binnen de Nederlandse exclusieve
economische zone ook ten aanzien van buitenlandse schepen en luchtvaartuigen
te kunnen optreden, dient de Wvz te worden gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
voorziet daartoe in een wijziging van de Wvz, waarmee uitvoering wordt gegeven
aan artikel 216 van het Zeerechtverdrag. Opgemerkt zij nog dat het niet nodig
is om met het oog op de normstellende rechtsmacht waarin artikel 210, vijfde
lid, van dat verdrag voorziet, ook de stortingsverboden uit de artikelen 3
en 4 van de Wvz te wijzigen. Deze verboden zijn reeds zo geformuleerd dat
zij zich tot een ieder richten en door de uitdrukkelijke uitbreiding van de
werking van de strafwet in het voorgestelde nieuwe artikel 1a van de Wvz is
duidelijk dat de normen dienovereenkomstig worden verruimd.§ 4. Nederlandse overheidsschepena. opheffing uitzonderingspositie rijksvaartuigenVan oudsher werden in het merendeel van de wettelijke regelingen die golden
voor de scheepvaart, overheidsschepen die (onder uiteenlopende benamingen)
werden ingezet voor niet-commerciële doeleinden, uitgezonderd. Zo is
bijvoorbeeld in artikel 3 van de Wvvs nog steeds een (aan artikel 3, derde
lid, van het MARPOL-verdrag ontleende) uitzondering opgenomen voor oorlogsschepen,
schepen die in gebruik zijn als marinehulpschepen en andere schepen die in
eigendom of beheer zijn van een Staat ten tijde dat zij uitsluitend worden
gebruikt in dienst van de overheid voor andere dan handelsdoeleinden.Onder het begrip Nederlandse overheidsschepen vallen schepen die naar
hun aard en doel zeer uiteenlopend zijn. In de eerste plaats worden hiertoe
gerekend oorlogsschepen, marinehulpschepen of andere schepen die in gebruik
zijn voor de uitvoering van de militaire taak, die onder beheer zijn van het
Ministerie van Defensie. Voorts behoren hiertoe alle overheidsschepen die
onder beheer zijn van de andere ministeries («rijksvaartuigen»).
Tot 1 november 1988 werd het veiligheids- en milieutoezicht op deze rijksvaartuigen
uitgeoefend door de Dienst Vaartuigen van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.
Voor deze rijksvaartuigen golden eigen regels, vastgesteld door de Staatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat. In 1988 werd het niet langer nodig geoordeeld om
het veiligheids- en milieutoezicht op de rijksvaartuigen door een specifiek
daarvoor ingerichte dienst te laten uitoefenen, noch om voor rijksvaartuigen
eigen regels te stellen. Het veiligheids- en milieutoezicht wordt sindsdien
door de Scheepvaartinspectie (thans: de divisie Scheepvaart van de Inspectie
Verkeer en Waterstaat) uitgeoefend. De door de Staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat vastgestelde bijzondere regels voor rijksvaartuigen zijn vervallen.Inmiddels is de uitzonderingspositie die rijksvaartuigen onder de Schepenwet
en Binnenschepenwet hadden, opgeheven (zie de rijkswet van 12 april 1995,
Stb. 301, en de wet van 27 mei 1993, Stb. 318). In het onderhavige wetsvoorstel
wordt voorgesteld om ook de uitzonderingspositie onder de Wvvs te beëindigen
en de rijksvaartuigen ook onder de werking van die wet te brengen. Artikel
3, derde lid, van het MARPOL-verdrag kent weliswaar een uitzondering waaronder
ook deze categorie schepen valt, maar nationaal heeft de vlaggenstaat
de vrijheid om de desbetreffende regelgeving ook op zijn eigen rijksvaartuigen
van toepassing te verklaren.b. behoud uitzonderingspositie oorlogsschepenDe uitzondering blijft wel gelden voor Nederlandse oorlogsschepen, marinehulpschepen
en andere schepen in gebruik voor de uitvoering van de militaire taak. Deze
schepen zullen, evenals thans het geval is, onderworpen blijven aan de regelgeving
van het Ministerie van Defensie. De uitzondering houdt verband met de noodzaak
dat de operationele inzetbaarheid van deze categorie schepen onder alle omstandigheden
moet zijn gewaarborgd. Ook in de Schepenwet en de Binnenschepenwet hebben
deze schepen hun uitzonderingspositie behouden. De uitzondering betreft alle
schepen in gebruik voor de uitvoering van de militaire taak. Het feit dat
een oorlogsschip in vredestijd ook kan worden ingezet voor de vervulling van
civiele taken, zoals taken op het terrein van bijstand aan politiediensten
of de hulpverlening op zee, is op deze uitzonderingspositie niet van invloed.
Anderzijds vallen schepen onder het beheer van het Ministerie van Defensie
die niet in gebruik zijn voor de uitvoering van de militaire taak, zoals de
patrouillevaartuigen van de Koninklijke Marechaussee, niet onder de uitzonderingspositie.c. buitenlandse overheidsschepenVoor de goede orde zij nog opgemerkt dat de beëindiging van de uitzonderingspositie
voor rijksvaartuigen alleen voor Nederlandse rijksvaartuigen geldt. Ten aanzien
van buitenlandse overheidsschepen blijft Nederland uiteraard gebonden aan
artikel 3, derde lid, van het MARPOL-verdrag. Buitenlandse overheidsschepen
blijven derhalve uitgezonderd van de Wvvs.§ 5. Aanpassing van het wettelijke certificeringssysteema. MARPOL-certificatenDe voorschriften ter voorkoming van verontreiniging van de zee ten gevolge
van het lozen van schadelijke stoffen in zee vanaf schepen staan vermeld in
vijf verschillende bijlagen bij het MARPOL-verdrag. Elke bijlage heeft betrekking
op een andere categorie van schadelijke stoffen. De Bijlagen I, II en IV kennen
een stelsel van certificaten. Bijlage I heeft betrekking op voorkoming van
verontreiniging van de zee door het lozen van olie, Bijlage II heeft betrekking
op voorkoming van verontreiniging van de zee door met schepen in bulk vervoerde
schadelijke vloeistoffen, en Bijlage IV heeft betrekking op voorkoming van
verontreiniging van de zee door het lozen van sanitair afval.Een certificaat wordt afgegeven nadat uit een onderzoek van het betrokken
schip is gebleken dat het schip voldoet aan de in de bijlagen gestelde eisen
met betrekking tot de bouw, de inrichting en de uitrusting van het schip.
Ten aanzien van de onderzoeken van het schip is in de bijlagen voorgeschreven,
dat deze uitgevoerd moeten worden hetzij door ambtenaren van de administratie
zelf, hetzij door daartoe benoemde deskundigen of door de overheid erkende
onderzoekingsbureaus (voorschrift 4 van Bijlage I, voorschrift 10 van Bijlage
II en voorschrift 3 van Bijlage IV). De overheid blijft in alle gevallen verantwoordelijk
voor de volledigheid en doelmatigheid van het onderzoek.b. certificeringsstelsel van de WvvsNederland geeft aan de bijlagen bij het MARPOL-verdrag uitvoering door
middel van algemene maatregelen van bestuur op grond van de Wvvs. Van de drie
hiervoor genoemde bijlagen bij het MARPOL-verdrag heeft Nederland uitvoering
gegeven aan de Bijlagen I en II. Bijlage IV bij het MARPOL-verdrag is door
Nederland nog niet aanvaard. Deze bijlage isinternationaal nog
niet van kracht. Aan Bijlage I heeft Nederland uitvoering gegeven door middel
van het Besluit voorkoming olieverontreiniging door schepen en aan Bijlage
II door middel van het Besluit voorkoming verontreiniging door met schepen
in bulk vervoerde schadelijke vloeistoffen. Overeenkomstig de Bijlagen I en
II bij het MARPOL-verdrag kennen deze beide besluiten derhalve een stelsel
van certificering.De Wvvs delegeert thans de regeling betreffende de afgifte van certificaten
(artikel 8, derde lid: «bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
worden regelen gegeven met betrekking tot de autoriteiten die het certificaat
afgeven») en bevat geen bepaling omtrent het uitvoeren van het daaraan
voorafgaande onderzoek van het schip.Ten aanzien van de afgifte van het certificaat is in artikel 8 van het
Besluit voorkoming olieverontreiniging door schepen en in artikel 12 van het
Besluit voorkoming verontreiniging door met schepen in bulk vervoerde schadelijke
vloeistoffen bepaald dat deze geschiedt door of namens het Hoofd van de Scheepvaartinspectie,
daargelaten diens bevoegdheid om een bevoegde buitenlandse autoriteit te verzoeken
het certificaat af te geven of een onderzoek te doen waaraan een schip is
onderworpen ter verkrijging van het certificaat.Uit het oogpunt van wetssystematiek is het wenselijk om de hoofdzaken
van het stelsel van certificaten in de Wvvs zelf te regelen, zoals de afgifte
van het certificaat door – rekening houdend met de reorganisatie van
de inspectiefunctie binnen het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (zie paragraaf 7
van deze memorie) – de inspecteur-generaal van de Inspectie Verkeer
en Waterstaat en het uitvoeren van het daaraan voorafgaande onderzoek van
het schip door de ambtenaren van de divisie Scheepvaart van de Inspectie Verkeer
en Waterstaat. Zie in dit verband ook de toelichting op artikel I, onderdeel
D.c. effecten voor het bedrijfslevenAangezien het wetsvoorstel er op het punt van de certificering van schepen
slechts toe strekt om de reeds in lagere regelgeving opgenomen certificeringsstelsels
ook in de wet te verankeren, heeft het voorstel geen financiële gevolgen
voor het bedrijfsleven. Aangezien de (uit het MARPOL-verdrag voortvloeiende)
certificeringsstelsels inhoudelijk geen wijzigingen ondergaan, leidt het wetsvoorstel
evenmin tot een verandering in de met de uitvoering van de Wvvs verband houdende
administratieve lasten.§ 6. Handhavinga. strafrechtelijke handhavingNaar aanleiding van de gang van zaken bij de opsporing en vervolging van
een milieu-incident in januari 1988 (waarbij de Roemeense bulkcarrier «Borcea»
na op een onbekend obstakel te zijn lek gestoten delen van de Zeeuwse binnenwateren
en vervolgens, op weg naar Noorwegen via de territoriale wateren en de huidige
exclusieve economische zone, de Nederlandse kust had besmeurd met zware stookolie
zonder dat de kapitein de lekkage, waarvan hij al vroeg op de hoogte was,
had gemeld) is in het kader van de toenmalige Permanente Kontaktgroep Opsporingsdiensten
Noordzee (PKON) een evaluatierapport uitgebracht, namelijk de rapportage ter
verbetering van de controle-, opsporings- en vervolgingsinstrumenten bij milieudelicten
Noordzee. Een van de aanbevelingen van dit evaluatierapport was dat de strafbepalingen
in de Wvvs zouden moeten worden aangepast in die zin, dat ingeval van een
dusdanige verontreiniging dat er schade of dreiging van schade aan het milieu
is op de overtreding een vrijheidsstraf van maximaal twee jaar wordt gesteld, teneinde het verkrijgen van internationale rechtshulp in strafzaken
mogelijk te maken.Aan deze aanbeveling is uitvoering gegeven in de Wet van 4 februari
1994 tot wijziging van de Wet op de economische delicten en andere wetten
met het oog op de verhoging van de straffen gesteld op ernstige milieudelicten,
de strafbaarstelling van een aantal feiten als economische delicten en de
aanpassing van de indeling van de economische delicten (Stb. 135). In deze
wet zijn de milieudelicten, waaronder de overtredingen van de voorschriften,
gesteld bij of krachtens de Wvvs, in een afzonderlijk artikel 1a van de Wet
op de economische delicten (WED) bijeengebracht. De overtredingen van de voorschriften,
gesteld bij of krachtens de Wvvs, zijn daarbij verdeeld over twee categorieën.
In de eerste categorie zijn de ernstige milieudelicten opgenomen, die een
directe aantasting van het milieu opleveren dan wel daarvoor een ernstige
en rechtstreekse bedreiging vormen (overtredingen van de artikelen 5, 12,
13, 13a, 23, tweede, vierde en vijfde lid, en 35, derde lid, van de Wvvs),
waarop bij opzettelijke overtreding een maximumvrijheidsstraf van zes jaar
is gesteld. De tweede categorie is die van de minder ernstige milieudelicten,
die voornamelijk betrekking hebben op de schending van administratieve verplichtingen
(overtredingen van de artikelen 6, tweede lid, 10, eerste lid, onder b en
d, 11, eerste, derde en vijfde lid, 16, 17, en 31 van de Wet voorkoming verontreiniging
door schepen) en waarop bij opzettelijke overtreding een maximumvrijheidsstraf
van twee jaar is gesteld. Het wetsvoorstel behelst enkele aanpassingen van
deze artikelen van de WED, die voortvloeien uit de voorgestelde wijzigingen
van de desbetreffende artikelen.Een belangrijk strafrechtelijk aspect van dit wetsvoorstel betreft de
uitbreiding van het toepassingsbereik van het strafrecht tot ieder die buiten
Nederland illegaal loost of die zich in de Nederlandse exclusieve economische
zone niet houdt aan de verplichting tot melding van incidenten waarbij schadelijke
of gevaarlijke stoffen vrijkomen (zie het voorgestelde nieuwe artikel 36 van
de Wvvs; artikel I, onder Q). Deze uitbreiding hangt samen met de instelling
van het in artikel 5, derde lid, van de Wvvs bedoelde lozingsverbod voor buitenlandse
schepen, alsmede met het opleggen van de in artikel 12 van die wet bedoelde
meldplicht aan buitenlandse schepen in de exclusieve economische zone. Evenzo
wordt het toepassingsbereik van het strafrecht uitgebreid tot overtredingen
van de Wvz, betreffende het storten in zee van afvalstoffen en verontreinigende
of schadelijke stoffen in of boven de exclusieve economische zone vanaf schepen
of vanuit luchtvaartuigen (zie het voorgestelde nieuwe artikel 1a van de Wvz;
artikel II, onder B).b. volkenrechtelijke beperkingenDe mogelijkheden om overtredingen, begaan door buitenlandse schepen, strafrechtelijk
te vervolgen worden beperkt door afdeling 7 van Deel XII van het VN-Zeerechtverdrag.
Een belangrijke beperking is bijvoorbeeld artikel 230, dat bepaalt dat ter
zake van overtredingen door buitenlandse schepen geen andere straffen mogen
worden opgelegd dan geldboeten, met uitzondering van opzettelijke en ernstige
daden van verontreiniging in de territoriale zee. Alsdan is ook het opleggen
van gevangenisstraf toegestaan. Andere beperkingen uit afdeling 7 zijn bijvoorbeeld
de bij opsporingshandelingen in acht te nemen regels uit artikel 226, dat
ziet op inspecties van buitenlandse schepen, en artikel 228, tweede lid, dat
bepaalt dat de bevoegdheid tot het instellen van strafrechtelijke vervolging
na drie jaren verjaart.Behoudens de waarborgen waarin afdeling 7 van Deel XII voorziet, bevatten
ook de handhavingsrechtsmacht verlenende artikelen 218 en 220 van het VN-Zeerechtverdrag
zekere beperkingen. Zo bepaalt bijvoorbeeld artikel 218, vierde
lid, dat de door een illegale lozing getroffen kuststaat de rechtsvervolging
kan overnemen, waarna de havenstaat de vervolging dient te staken.De uit het VN-Zeerechtverdrag voortvloeiende beperkingen zijn tot uitdrukking
gebracht in de voorgestelde artikelen 36 van de Wvvs en 1a van de Wvz (zie
de artikelen I, onder Q, en II, onder B). Omdat niet kan worden uitgesloten
dat in bijzondere gevallen het toezicht op de naleving van de Wvvs of de Wvz
overvloeit in opsporing, is in het wetsvoorstel bovendien geregeld dat ook
de toezichthouders zich rekenschap dienen te geven van de beperkingen van
het VN-Zeerechtverdrag (zie de artikelen I, onder I, en II, onder C).c. privaatrechtelijke handhavingDe strafrechtelijke sanctionering door middel van de WED is niet het enige
middel waarmee de overheid verboden lozingen van schadelijke stoffen door
de scheepvaart wil terugdringen. Te denken valt ook aan de mogelijkheid om
met gebruikmaking van het privaatrecht verboden lozingen op de Noordzee te
bestrijden, bijvoorbeeld door het instellen van een vordering uit onrechtmatige
daad. In artikel 229 van het VN-Zeerechtverdrag is bepaald dat het verdrag
aan dergelijke civiele procedures niet in de weg staat. Het is de uitdrukkelijke
wens van de overheid om naast de sanctiemogelijkheden die de WED biedt, ook
van de privaatrechtelijke mogelijkheden gebruik te kunnen maken.d. gevolgen voor de overheidDe handhaving van deze wet past binnen het Beleidsplan Handhaving Noordzee
van de Permanente Kontaktgroep Handhaving Noordzee en de bestaande handhavingspraktijk
van de divisie Scheepvaart van de Inspectie Verkeer en Waterstaat (Wvvs en
Scheepvaartverkeerswet) en de directie Noordzee van Rijkswaterstaat (Wvz).
De samenwerking tussen de divisie Scheepvaart, de directie Noordzee van Rijkswaterstaat,
het Korps Landelijke Politiediensten en het openbaar ministerie (OM) is uitgewerkt
in het Handhavingsplan Milieu van het OM. Voor de werkzaamheden van de divisie
Scheepvaart en de directie Noordzee zullen de onderhavige wijzigingen van
de Wvvs, de Scheepvaartverkeerswet en de Wvz naar verwachting geen significante
gevolgen hebben. De divisie Scheepvaart en de directie Noordzee verrichten
ook nu al onderzoeken in de havens respectievelijk op zee naar overtredingen
buiten de territoriale zee, waarna de naar aanleiding van die onderzoeken
opgestelde rapporten aan de vlaggenstaat van het betrokken schip worden gestuurd.
Voor de door bijvoorbeeld de politie geconstateerde overtredingen buiten de
territoriale zee door buitenlandse schepen die bij het OM binnenkomen, geldt
in de praktijk vrijwel hetzelfde: de betreffende dossiers worden doorgaans
via de divisie Scheepvaart naar de vlaggenstaat en in een enkel geval door
het OM zelf naar de vlaggenstaat of de bevoegde autoriteiten van de eerstvolgende
aanloophaven van het schip gestuurd.Dit wetsvoorstel betreft met name de uitbreiding van de Nederlandse rechtsmacht
ter voorkoming van verontreiniging door schepen buiten de Nederlandse territoriale
zee. Daardoor kan het OM in de toekomst, in overeenstemming met het VN-Zeerechtverdrag
(bijvoorbeeld artikel 228, zie paragraaf 2, onderdeel d, van deze memorie),
beslissen om zelf tot vervolging van geconstateerde overtredingen over te
gaan. Voor het justitiële apparaat kan deze wetswijziging dus tot een
groter aantal vervolgingen en strafzaken leiden, doch de daarvoor benodigde
inzet kan naar verwachting binnen de gegeven capaciteit worden opgevangen.
Deze capaciteit wordt nu alleen ingezet voor de vervolging van overtredingen
op zee waarvoor Nederland thans rechtsmacht heeft, zoals overtredingen van
de lozingsvoorschriften van de Wvvs in de Nederlandse territoriale zee.
Het gebruik en de mate van gebruik van de nieuwe mogelijkheden tot vervolging
zijn onderwerp van een nog lopende discussie tussen de betrokken ministeries
(Justitie en Verkeer en Waterstaat) en de handhavingsinstanties, die primair
is gericht op een optimale inzet van de thans beschikbare middelen. In een
later stadium zal moeten worden beslist over de eventuele wenselijkheid van
uitbreiding hiervan.Op grond van het aantal dossiers dat de laatste jaren bij geconstateerde
overtredingen van de internationale lozingsvoorschriften buiten de Nederlandse
territoriale zee is doorgezonden aan de vlaggenstaat, kan een indruk worden
gegeven van het aantal mogelijk te vervolgen schepen; in de jaren 1999, 2000,
2001 en 2002 ging het om respectievelijk 33, 35, 28 en 20 dossiers (inclusief
enkele dossiers van onderzoeken die zijn gedaan op verzoek van de vlaggenstaat);
in de meeste gevallen ging het om lozingen van minerale olie in de Nederlandse
exclusieve economische zone.§ 7. Reorganisatie inspectiefunctie Verkeer
en WaterstaatMet ingang van 1 juli 2002 is de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW)
ingesteld, ter uitvoering van het besluit de inspectiefunctie binnen het Ministerie
van Verkeer en Waterstaat zelfstandiger te positioneren (zie het Instellingsbesluit
Inspectie Verkeer en Waterstaat, Stcrt. 2001, 115). De IVW is gevormd door
de samenvoeging van de voorheen in organisatorisch opzicht op zichzelf staande
inspectiediensten op de diverse beleidsterreinen van het Ministerie van Verkeer
en Waterstaat. Ook (het Nederlandse deel van) de Scheepvaartinspectie is daarbij
organisatorisch in de IVW opgegaan.Bij wet van 18 april 2002 tot wijziging van enkele wetten in verband met
de reorganisatie van de inspectiefunctie binnen het Ministerie van Verkeer
en Waterstaat (Stb. 244) zijn, met uitzondering van de Scheepvaartinspectie,
ook de in formele wetten voorkomende aanduidingen van de voorheen afzonderlijke
inspectiediensten aangepast aan de nieuwe organisatie van de inspectiefunctie.
De Scheepvaartinspectie, die ook inspectietaken in de Nederlandse Antillen
en Aruba heeft, kon om redenen die in de memorie van toelichting bij genoemde
wet nader zijn uiteengezet (Kamerstukken II 2001/2002, 28 061, nr. 3),
in die aanpassingsoperatie nog niet worden meegenomen.Inmiddels zijn de noodzakelijke voorbereidingen om de instelling van de
IVW ook in de scheepvaartwetgeving te laten doorklinken evenwel gereed. Binnenkort
zal daartoe aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal een voorstel van wet worden
aangeboden, waarin onder meer wordt voorgesteld om in de Wvvs de benaming
«Scheepvaartinspectie» te vervangen door «divisie Scheepvaart
van de Inspectie Verkeer en Waterstaat» en de functieaanduiding «Hoofd
van de Scheepvaartinspectie» door «inspecteur-generaal Verkeer
en Waterstaat». In het onderhavige wetsvoorstel is er om redenen van
doelmatigheid voor gekozen om bij deze nieuwe benamingen aan te sluiten.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IAAan het MARPOL-verdrag wordt door de landen van het Koninkrijk elk in
eigen landswetgeving uitvoering gegeven. De Wvvs geldt dan ook alleen voor
Nederland en voor schepen die op grond van Nederlandse rechtsregels gerechtigd
zijn de vlag van het Koninkrijk te voeren. Voor de toepassing van de Wvvs
dienen Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse schepen derhalve als buitenlandse
schepen te worden beschouwd. Deze toepassing doet niets af aan de nationaliteit
van Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse schepen van het Koninkrijk der Nederlanden
en daarmede aan het recht van deze schepen onder de vlag van het Koninkrijk
te varen. Derhalve is een verduidelijking van de tekst van de Wvvs op haar
plaats. Hiertoe wordt aan artikel 1 van die wet een nieuw onderdeel f met
een definitie van «Nederlands schip» toegevoegd. De definitie
van «buitenlands schip» wordt dienovereenkomstig aangepast (zie
het nieuwe onderdeel g).Tevens zijn aan artikel 1 van de Wvvs de begrippen «VN-Zeerechtverdrag»
en «SOLAS-verdrag» toegevoegd (zie de nieuwe onderdelen c en d).
De toevoeging van deze begrippen houdt verband met de in de Wvvs op te nemen
verwijzingen naar die verdragen.BDe wijziging van artikel 2 houdt in de eerste plaats verband met de opneming
van de definitie van «Nederlands schip» in artikel 1.Tevens heeft het artikel een redactionele wijziging ondergaan. De huidige
tekst «(...), tenzij in artikelen van deze wet uitdrukkelijk anders
is bepaald, (...)» bleek in de praktijk regelmatig vragen op te roepen
of, gegeven het feit dat een bepaald (normatief) voorschrift ook voor buitenlandse
schepen geldt, de met dat voorschrift samenhangende meer procedurele bepaling
inzake bijvoorbeeld toezicht en beroep wel of niet ook van toepassing zijn
op buitenlandse schepen. Het huidige artikel 2 zou zo kunnen worden uitgelegd
dat bij alle meer procedurele bepalingen steeds ook uitdrukkelijk moet worden
aangegeven of zij gelden ten aanzien van buitenlandse schepen. Met de nieuwe
formulering is beoogd om aan die onduidelijkheid een einde te maken door te
bepalen dat de wet in «bepaalde gevallen» ook op buitenlandse
schepen van toepassing kan zijn, waarmee dan uiteraard niet alleen de normstellende
bepalingen, maar ook de daarmee samenhangende meer procedurele bepalingen
van die wet zijn bedoeld (zie hiervoor bijvoorbeeld ook de artikelsgewijze
toelichting bij artikel I, onderdeel J).«Krachtens», tenslotte, is opgenomen met het oog op EU-regelgeving,
die steeds vaker bepaalt dat een bepaald gedragsvoorschrift of een bepaald
uitrustingsvoorschrift ook ten aanzien van buitenlandse schepen in Europese
wateren moet worden geïmplementeerd. Opneming van «gevallen (...)
krachtens deze wet bepaald» maakt het mogelijk om ter implementatie
van deze EU-regelgeving bepaalde voorschriften uit gedelegeerde regelgeving
ook op buitenlandse schepen van toepassing te verklaren.De voorgestelde wijziging van artikel 3 heeft tot doel om ook de Nederlandse
rijksvaartuigen onder de werkingssfeer van de Wvvs te brengen (zie paragraaf 4).
Voor (Nederlandse en buitenlandse) oorlogsschepen en dergelijke blijft evenwel
een algemene uitzondering gelden, terwijl uiteraard ook de buitenlandse
overheidsschepen voor niet-commerciële doeleinden uitgezonderd blijven.CIn het huidige artikel 5, derde lid, is de toepasselijkheid van het lozingsverbod
op buitenlandse schepen beperkt tot de tijd dat deze zich in de Nederlandse
territoriale zee bevinden. In het voorgestelde nieuwe derde lid vervalt deze
beperking. Deze verruiming is noodzakelijk om, zoals uiteengezet in paragraaf 2
van het algemeen deel van deze memorie, een wettelijke basis te creëren
voor de daadwerkelijke uitoefening van kust- en havenstaatrechtsmacht met
betrekking tot overtredingen van de lozingsvoorschriften door buitenlandse
schepen in de Nederlandse exclusieve economische zone, in de binnenwateren,
de territoriale zee of de exclusieve economische zone van een andere staat
of op volle zee. Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen de kuststaatjurisdictie
enerzijds (zie onderdeel a) en de havenstaatjurisdictie anderzijds (zie onderdeel
b). Tevens is daarbij de clausulering aangebracht dat buiten de territoriale
zee het lozingsverbod slechts op buitenlandse schepen van toepassing is, voorzover
dat verbod betrekking heeft op de voorschriften van het MARPOL-verdrag of
strekt tot uitvoering van het VN-Zeerechtverdrag. Met de verwijzing naar de
uitvoering van de artikelen 218 en 220 van dit verdrag wordt aangegeven dat
het lozingsverbod van artikel 5 alleen geldt voor buitenlandse schepen voorzover
dit verbod op grond van de artikelen 218 en 220 ook door de kust- en havenstaat
gehandhaafd mag worden. Deze handhaving is toegestaan voorzover het een lozing
betreft in overtreding van «van toepassing zijnde internationale regels
en normen, vastgesteld via de bevoegde internationale organisatie of een algemene
diplomatieke conferentie», waaronder in ieder geval het MARPOL-verdrag
wordt begrepen. Het MARPOL-verdragt wordt in artikel 5 apart genoemd vanwege
de wetssystematiek van de Wvvs, het feit dat de Wvvs primair aan dit verdrag
uitvoering geeft en het feit dat dit verdrag primair de internationale regels
bevat waarop het VN-Zeerechtverdrag in (onder andere) de artikelen 218 en
220 doelt.DIn paragraaf 5 is reeds toegelicht dat het wetsvoorstel mede tot
doel heeft om de hoofdzaken van het certificeringsstelsel van de Wvvs in de
wet te regelen. In het voorgestelde nieuwe artikel 8, dat in zekere zin de
pendant is van de artikelen 3a en 6 van de Schepenwet, wordt hierin voorzien.
In het nieuwe eerste lid wordt geregeld dat het vereiste certificaat door
de inspecteur-generaal van de IVW wordt afgegeven, terwijl in het nieuwe tweede
lid ook wordt vastgelegd dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
moet worden geregeld aan welke onderzoeken een schip ter verkrijging van een
certificaat of tijdens de geldigheidsduur van dat certificaat wordt onderworpen.
Daarbij is, evenals in artikel 6 van de Schepenwet, voorzien in de mogelijkheid
om deze onderzoeken te laten uitvoeren door particuliere onderzoekingsbureaus,
de zogeheten «klassenbureaus».De inschakeling van klassenbureaus bij de uitvoering van de Wvvs was voorheen
geregeld in de artikelen 4, derde lid, van het Besluit voorkoming olieverontreining
door schepen en 10, tweede lid, van het Besluit voorkoming verontreiniging
door met schepen met in bulk vervoerde schadelijke vloeistoffen. Deze regeling
is echter bij koninklijk besluit van 6 december 1997 (Stb. 57) komen
te vervallen, aangezien artikel 30 van de Wvvs terzake een voorziening bevat.
De inschakeling van de klassenbureaus berust thans op dat artikel. In het
licht van de aanpassing van het wettelijke certificeringsstelsel komt het
echter wenselijk voor om de betrokkenheid van de klassenbureaus
duidelijker in de Wvvs te verankeren (zie het derde lid van het voorgestelde
artikel 8). Met het oog op richtlijn nr. 94/57/EG van de Raad van de Europese
Unie van 22 november 1994 inzake gemeenschappelijke voorschriften en
normen voor de met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties
en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties (PbEG L 319)
is daarbij tevens voorzien in de bevoegdheid om nadere regels te stellen inzake
de aanwijzing van klassenbureaus (zie het voorgestelde vijfde lid), opdat
op grond van de Wvvs voortaan ook zelfstandig uitvoering kan worden gegeven
aan die richtlijn. Thans berust, door de feitelijke koppeling tussen de op
grond van de Wvvs aangewezen klassenbureaus en de op grond van de Schepenwet
tot stand gebrachte implementatieregelgeving, de uitvoering van de richtlijn
nog in hoofdzaak op de Schepenwet.Het huidige tweede lid van artikel 8 bepaalt dat de Minister van Verkeer
en Waterstaat de modellen van de certificaten vaststelt. Tegenwoordig geschiedt
de vaststelling van modellen echter ook in Brussel, in een aantal gevallen
bij verordening. Zo voorziet bijvoorbeeld het in 2002 door de Commissie van
de Europese Gemeenschappen ingediende voorstel voor een verordening van het
Europees Parlement en de Raad voor de Europese Unie, houdende een verbod op
organische tinverbindingen op schepen (PbEG 2002, C 262 E) in een certificaat,
waarvan het model reeds bij die verordening wordt vastgesteld. Met het oog
op de rechtstreekse werking van verordeningen komt het niet juist voor om
een reeds bij verordening vastgesteld certificaat nogmaals door de Minister
te laten vaststellen. Om deze reden bevat het nieuwe vijfde lid van artikel
8 niet langer een opdracht, doch nog slechts een bevoegdheid om regels te
stellen met betrekking tot de modellen van certificaten.Tot besluit kan ten aanzien van artikel 8 nog worden opgemerkt dat de
thans in het derde lid, onderdeel d, geregelde bevoegdheid om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels te stellen met betrekking tot de vergoeding
van kosten is geschrapt in verband met de in artikel I, onderdeel U, voorgestelde
nieuwe tariefbepaling.Het voorgestelde nieuwe artikel 8a strekt ertoe een wettelijke grondslag
te geven aan de thans in algemene maatregelen van bestuur geregelde bevoegdheid
om certificaten af te geven ten behoeve van buitenlandse schepen of deze schepen
aan een onderzoek te onderwerpen. Omdat het hier buitenlandse schepen betreft,
is ervoor gekozen om deze bevoegdheid niet in artikel 8, maar in een afzonderlijk
artikel op te nemen.De wijzigingen van artikel 9, dat voor de duidelijkheid opnieuw wordt
vastgesteld, houden verband met de uitvoering van het certificeringssysteem
in het Besluit voorkoming olieverontreiniging door schepen (artikelen 4 tot
en met 8) en het Besluit voorkoming verontreiniging door met schepen in bulk
vervoerde schadelijke vloeistoffen (artikelen 10 tot en met 12) en komen inhoudelijk
overeen met de wijzigingen die bij rijkswet van 12 april 1995 (Stb. 301)
in artikel 7 van de Schepenwet zijn aangebracht. Aan het certificeringssysteem
uit genoemde besluiten liggen zeer gedetailleerde voorschriften uit het MARPOL-verdrag
ten grondslag (resolutie MEPC.39(29) (Trb. 1995, 158)).In de ten opzichte van het huidige artikel 9 nieuwe onderdelen d, e en
f van artikel 9, eerste lid, zijn drie nieuwe omstandigheden opgenomen waaronder
een certificaat vervalt. Met betrekking tot de voorgestelde vervalgronden
onder d en e wordt daarbij opgemerkt dat in de bovengenoemde besluiten de
geldigheidsduur van de certificaten is vastgesteld. Bovendien is ten aanzien
van elk op de afgifte of verlenging van een certificaat gericht onderzoek
bepaald op welk moment of binnen welke periode dit onderzoek
moet worden verricht. Hieruit kan worden afgeleid, wanneer het tijdstip aanbreekt
dat een onderzoek niet of niet tijdig heeft plaatsgevonden, hetgeen ertoe
leidt dat een certificaat vervalt. Voor wat betreft de bijzondere omstandigheden,
bedoeld in onderdeel e, is gedoeld op de bevoegdheid van het Hoofd van de
Scheepvaartinspectie (in de toekomst: de inspecteur-generaal Verkeer en Waterstaat)
om onder bijzondere omstandigheden de geldigheid van een certificaat te herstellen,
indien dat certificaat zijn geldigheid heeft verloren, omdat een tussentijds
of een jaarlijks onderzoek niet binnen de gestelde periode is verricht (artikel
8, twaalfde lid, van het Besluit voorkoming olieverontreiniging door schepen
en artikel 12, twaalfde lid, van het Besluit voorkoming verontreiniging door
met schepen in bulk vervoerde schadelijke vloeistoffen). In bijzondere gevallen
kan het voorkomen dat een tussentijds of een jaarlijks onderzoek geen doorgang
heeft kunnen vinden, bijvoorbeeld omdat het schip van zijn voorgenomen route
is afgeweken. Omdat alsdan de certificaten vervallen, zou het schip moeten
worden voorzien van geheel nieuwe certificaten en is verlenging niet meer
mogelijk. Aangezien dit niet in alle gevallen redelijk is voor de betrokkenen
en bovendien een grote hoeveelheid administratief werk met zich brengt, is
het Hoofd van de Scheepvaartinspectie bevoegd om de geldigheidsduur van het
desbetreffende certificaat te laten herleven. Deze bevoegdheid is overigens
door de Internationale Maritieme Organisatie op 4 november 1993 in Resolutie
A.746(18) als richtsnoer voor de toepassing van het certificeringssysteem
aanvaard. Het nieuwe onderdeel e strekt ertoe een expliciete wettelijke grondslag
voor bedoelde bevoegdheid op te nemen.Het ten opzichte van het huidige artikel 9 eveneens nieuwe tweede lid
is opgenomen om te voorkomen dat bij onttrekking van het schip aan zijn oorspronkelijke
bestemming op grond van artikel 7, tweede lid, van de Schepenwet wel de ingevolge
die wet benodigde certificaten zouden kunnen vervallen, doch niet de op grond
van de Wvvs afgegeven certificaten.EIn het voorgestelde nieuwe artikel 11a is een verplichting voor de kapitein
opgenomen om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen
schadelijke stoffen of restanten daarvan af te geven aan een voorziening als
bedoeld in artikel 6, een havenontvangstvoorziening. Hiermee krijgt de reeds
bestaande afgifteplicht op grond van artikel 5, tweede lid, van het Besluit
voorkoming verontreiniging door met schepen in bulk vervoerde schadelijke
vloeistoffen de vereiste wettelijke grondslag die tot dusverre ontbrak.FHet voorgestelde nieuwe artikel 12 bevat een aantal wijzigingen ten opzichte
van het huidige artikel. De wijziging van het eerste lid van artikel 12 strekt
er in de eerste plaats toe om naast het melden van voorvallen met (voor het
mariene milieu) schadelijke stoffen ook het melden van gebeurtenissen waarbij
(voor de veiligheid aan boord) gevaarlijke stoffen vrijkomen, verplicht te
stellen. Dit zijn twee verschillende categorieën stoffen. Het MARPOL-verdrag
en de Wvvs ter uitvoering van dit verdrag hebben betrekking op het lozen van
schadelijke stoffen in zee. Het SOLAS-Verdrag en de Schepenwet en het Schepenbesluit
1965 ter uitvoering van dit verdrag hebben betrekking op het vervoer van gevaarlijke
stoffen. De regimes betreffende schadelijke en gevaarlijke stoffen overlappen
elkaar echter in belangrijke mate, omdat voor veel stoffen de criteria samenvallen
op grond waarvan zij worden aangemerkt als schadelijk of gevaarlijk. Voor
de uitvoeringspraktijk verliest het onderscheid dan ook steeds meer
aan betekenis. Een belangrijke doelstelling van de meldplicht is het voorkomen
van verontreiniging van het mariene milieu als gevolg van incidenten op zee
en schadelijke gevolgen daarvan tot een minimum te beperken. Voor de praktijk
verdient het omwille van de duidelijkheid aanbeveling om de verplichting tot
melding van voorvallen met schadelijke of gevaarlijke stoffen in één
meldingsregeling te combineren. Om deze redenen wordt voorgesteld ook de grondslag
voor de meldplicht met betrekking tot voorvallen met gevaarlijke stoffen op
te nemen in de Wvvs. Dit is in lijn met de samenvoeging van schadelijke en
gevaarlijke stoffen met het oog op de aangifte die daarvan moet worden gedaan,
voordat dergelijke stoffen worden aangeboden voor vervoer of aan boord worden
genomen van een schip ingevolge artikel 13a, eerste lid. Dit artikel is ingevoegd
bij de wet van 3 juli 1996, houdende wijziging van de Wvvs, de Wet bestrijding
ongevallen Noordzee (hierna: Wet BON) en de Wet op de economische delicten
in verband met richtlijn nr. 93/75/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 13 september 1993 betreffende de minimumeisen voor schepen die gevaarlijke
of verontreinigende goederen vervoeren en die naar of uit de zeehavens van
de Gemeenschap varen (PbEG L 247) (Stb. 1996, 400).In de tweede plaats strekt de wijziging van het eerste lid, in samenhang
met het tweede lid, ertoe om op wetsniveau de gevallen te regelen waarin de
kapitein verplicht is om een voorval waarbij zijn schip betrokken is te melden.
Deze gevallen zijn nu nog opgenomen in artikel 2 van het Besluit melding voorvallen
van verontreiniging door schepen. De in dat artikel opgenomen gevallen komen
geheel overeen met de gevallen die op grond van het voorgestelde artikel 12,
eerste lid, in samenhang met het tweede lid, van de Wvvs moeten worden gemeld.Op grond van het voorgestelde vijfde lid van artikel 12 worden bij ministeriële
regeling regels gesteld met betrekking tot de melding. De bestaande Regeling
melding ongevallen en voorvallen op zee zal op onderdelen aangepast worden.
Nu het voorgestelde artikel 12 geen grondslag meer bevat voor het stellen
van regels bij of krachtens algemene maatregel van bestuur, komt het Besluit
melding voorvallen van verontreiniging door schepen bij inwerkingtreding van
de onderhavige wetswijziging te vervallen. Om te voorkomen dat daarmee ook
de genoemde ministeriële regeling zou komen te vervallen, is in artikel
V van het wetsvoorstel voorzien in een nieuwe grondslag voor die regeling.In de derde plaats wordt een wettelijke basis gegeven voor een verplichting
van de kapitein om informatie te verschaffen aan de bevoegde autoriteiten,
indien die daarom vragen, bijvoorbeeld als is geconstateerd dat een voorval
heeft plaatsgevonden en de kapitein niet uit zichzelf aan zijn meldingsplicht
voldoet.De meldingsplicht ter zake van voorvallen onder de Wvvs geldt voor Nederlandse
schepen overal ter wereld. Voor buitenlandse schepen geldt zij op grond van
het huidige artikel 12, vierde lid, alleen indien het voorval plaats vindt
in de Nederlandse territoriale zee. Het nieuwe zesde lid (dat in de plaats
komt van het huidige vierde lid) strekt ertoe om de meldingsplicht uit te
breiden tot buitenlandse schepen in de exclusieve economische zone. Daarbij
is van belang om op te merken dat in het kader van de Internationale Maritieme
Organisatie regels tot stand zijn gekomen die met betrekking tot deze meldingsplicht
procedurele voorschriften geven. Genoemd kan in dit verband worden de richtsnoeren
en criteria betreffende meldingssystemen voor schepen, vastgesteld bij resolutie
MSC.43(64) van de Maritieme Veiligheidscommissie van 9 december 1994.
In het kader van artikel 12 zal uiteraard met dergelijke voorschriften en
eventuele meldingen aan de IMO rekening worden gehouden.GIn het huidige artikel 13a van de Wvvs wordt bij de beschrijving van gevaarlijke
stoffen verwezen naar artikel 130 van het Schepenbesluit 1965. Het in de wet
met name verwijzen naar die lagere regeling is niet wenselijk, omdat bij intrekking,
vervallen of vervanging daarvan tevens de wet moet worden aangepast. Om die
reden wordt voorgesteld om voortaan bij de beschrijving van gevaarlijke stoffen
te verwijzen naar hoofdstuk VII van het SOLAS-verdrag, ter uitvoering waarvan
artikel 130 van het Schepenbesluit 1965 strekt. Een bijkomende overweging
is dat thans wordt gewerkt aan een algehele herziening van het Schepenbesluit
1965, waardoor een verwijzing naar dat besluit spoedig aanpassing zou behoeven.
Om dezelfde reden wordt ook in het voorgestelde artikel 12 naar hoofdstuk
VII van het SOLAS-verdrag verwezen.HHet huidige artikel 14, eerste lid, bepaalt dat de ambtenaren van de Scheepvaartinspectie
hun toezichtstaak overal ter wereld uitoefenen. In het licht van de voorgestelde
uitbreiding van de werkingssfeer van de Wvvs ten aanzien van buitenlandse
schepen dient deze wereldwijde taakuitoefening uiteraard te worden beperkt
tot Nederlandse schepen.IZoals reeds aangegeven in paragraaf 6, onderdeel b, van het algemene
deel van deze memorie, wordt voorgesteld om in het nieuwe artikel 16 te bepalen
dat de toezichthouder bij het toezicht op de naleving door buitenlandse schepen
van artikel 5, derde lid, de artikelen 218 en 220 en afdeling 7 van Deel XII
van het VN-Zeerechtverdrag in acht neemt. De beperkingen en de waarborgen
die het VN-Zeerechtverdrag stelt ten aanzien van de handhaving van het verbod
om te lozen, hebben naar Nederlandse maatstaven met name betrekking op de
opsporing van strafbare overtredingen van het lozingsverbod. Dat blijkt uit
het feit dat bij sanctionering geldboetes kunnen worden opgelegd of –
in een beperkt aantal gevallen – een vrijheidsstraf (artikel 230 VN-Zeerechtverdrag).
Ook de vasthouding van een schip (in terminologie van het VN-Zeerechtverdrag)
dient dat doel (zie hierover verder de artikelsgewijze toelichting bij artikel
I, onderdeel R). Naar hun aard zijn dan niet de toezichtsbevoegdheden van
de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing, maar de opsporingsbevoegdheden
van het strafrecht. Dit neemt echter niet weg dat zich de situatie zou kunnen
voordoen dat een toezichthouder in de zin van de Awb bij de uitoefening van
zijn toezichtstaak op een (strafbare) overtreding van de lozingsvoorschriften
stuit of een verdenking daarvan opvat. In een dergelijke situatie kunnen de
waarborgen en beperkingen van het VN-Zeerechtverdrag die bij een eventueel
strafrechtelijk vervolgtraject in acht dienen te worden genomen, hun schaduw
reeds vooruitwerpen. Te denken valt bijvoorbeeld aan artikel 226 van dat verdrag,
dat regelt onder welke voorwaarden een schip aan een feitelijke inspectie
of nadere feitelijke inspectie mag worden onderworpen. Overigens kan op grond
van bijvoorbeeld artikel 218 ook onderzoek worden gedaan, zonder dat daaraan
een verdenking van overtreding van de lozingsvoorschriften ten grondslag ligt.
Ook voor dit stukje bestuurlijk toezicht bevat het VN-Zeerechtverdrag waarborgen
en beperkingen, zoals de voorwaarde dat het schip zich vrijwillig in een haven
bevindt. Om die redenen is in het voorgestelde artikel 16 bepaald dat ook
de toezichthouder bij het uitoefenen van zijn toezichtbevoegdheden de desbetreffende
bepalingen van het VN-Zeerechtverdrag in acht neemt.JDe bepalingen van afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht zijn
van toepassing op het toezicht op de naleving van elke (Nederlandse) wettelijke
bepaling, tenzij een bijzondere wet die bepalingen expliciet geheel of gedeeltelijk
uitzondert. Bedoelde bepalingen gelden, voorzover een Nederlands wettelijk
voorschrift (mede) van toepassing is op buitenlandse schepen, ook ten aanzien
van buitenlandse schepen. Aan de thans in artikel 17 van de Wvvs opgenomen
bepaling, waarbij een aantal artikelen uit afdeling 5.2 van de Algemene wet
bestuursrecht uitdrukkelijk ook op buitenlandse schepen van toepassing wordt
verklaard, bestaat derhalve geen behoefte. Artikel 17 kan daarom vervallen.Ook het huidige artikel 19 kan om dezelfde reden vervallen. De uitbreiding
van het lozingsverbod in het voorgestelde artikel 5, derde lid, leidt ertoe
dat het toezicht op de naleving van de Wvvs voortaan ook de naleving van lozingsverboden
buiten de Nederlandse territoriale zee zal omvatten, terwijl bij (verdenking
van) overtreding van het lozingsverbod de opsporingsbevoegdheden van de WED
van toepassing zijn. Aan de thans in artikel 19 opgenomen bijzondere bevoegdheid
tot het onderzoeken van buitenlandse schepen en de in dat kader overeenkomstige
toepassing van afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht bestaat derhalve
geen behoefte meer.KHet voorgestelde artikel 20, onderdeel d, voorziet in een nieuwe aanhoudingsgrond
betreffende de niet-naleving van de in artikel 10, eerste lid, bedoelde voorschriften.De aanwezigheid aan boord van instructies, gebruiksaanwijzigingen en waarschuwingen,
genoemd in artikel 10, eerste lid, onderdeel a, en van meet- en registratie-apparatuur,
genoemd in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, maakt deel uit van de uitrusting
van een schip, en wordt gecontroleerd bij het onderzoek ten behoeve van de
afgifte of verlenging van een certificaat. Artikel 10, eerste lid, onderdelen
b en d, betreft zogenoemde operationele voorschriften en operationele handelingen.
Bij onderdeel b gaat het om voorschriften waaraan de stuwage, de verpakking,
de etikettering en de ladingdocumenten van schadelijke stoffen moeten voldoen
op grond van het ter uitvoering van Bijlage III bij het MARPOL-verdrag vastgestelde
Besluit voorkoming verontreiniging door met schepen vervoerde schadelijke
stoffen in verpakte vorm. Bij onderdeel d gaat het om voorschriften over het
aan boord verrichten van een aantal operationele handelingen met betrekking
tot schadelijke stoffen of restanten daarvan op grond van het Besluit voorkoming
olieverontreiniging door schepen en het Besluit voorkoming verontreiniging
door met schepen in bulk vervoerde schadelijke vloeistoffen, alsmede om voorschriften
ten aanzien van het aan boord verrichten van zodanige handelingen met betrekking
tot vuilnis van schepen op grond van het Besluit voorkoming verontreiniging
door vuilnis van schepen. De controle op de naleving van bedoelde operationele
voorschriften geschiedt tijdens reguliere inspecties van het desbetreffende
schip in de haven door ambtenaren van de Scheepvaartinspectie. Overtreding
van deze voorschriften kan een ernstige bedreiging voor het mariene milieu
betekenen.Het opnemen van deze aanhoudingsgrond houdt verband met de in november
1994 tijdens de Conferentie van partijen bij het MARPOL-verdrag aangenomen
resoluties tot wijziging van de Bijlagen van het verdrag (Trb. 1996, 24).
Bedoelde wijzigingen zijn internationaal van kracht geworden op 3 maart
1996. Hierbij is voorzien in toezicht op de naleving van deze
voorschriften, eventueel uitmondend in aanhouding, uit te oefenen in (buitenlandse)
havens die schepen aanlopen op grond van de Wet havenstaatcontrole. Opneming
van de aanhoudingsgrond in artikel 20, dat van toepassing is op Nederlandse
schepen, bewerkstelligt dat ook Nederlandse schepen bij controle door de ambtenaren
van de Scheepvaartinspectie kunnen worden aangehouden in geval van niet-naleving
van bedoelde voorschriften.In dit verband wordt opgemerkt dat overtreding van de (operationele) voorschriften,
gesteld bij of krachtens algemene maatregel van bestuur op grond van artikel
10, eerste lid, onderdelen b en d, van de Wvvs strafbaar is gesteld in de
WED. Omdat, zoals hierboven opgemerkt, de aanwezigheid aan boord van instructies,
gebruiksaanwijzigingen en waarschuwingen, genoemd in artikel 10, eerste lid,
onderdeel a, en van meet- en registratie-apparatuur, genoemd in artikel 10,
eerste lid, onderdeel c, deel uitmaakt deel van de uitrusting van een schip
en wordt gecontroleerd bij het onderzoek ten behoeve van de afgifte of verlenging
van een certificaat, is overtreding van deze voorschriften niet afzonderlijk
strafbaar gesteld.LDe wijzigingen in het opnieuw vast te stellen artikel 22 behelzen een
aanpassing aan de Algemene wet bestuursrecht. In het eerste en tweede lid
is in afwijking van de Algemene wet bestuursrecht bepaald dat de bekendmaking
van een besluit tot aanhouding van een schip geschiedt door uitreiking van
dit besluit aan de kapitein. Doorgaans is echter niet de kapitein, maar de
exploitant van het schip belanghebbende in de zin van de Algemene wet bestuursrecht
bij een dergelijk besluit. Deze zal echter in het merendeel der gevallen niet
snel te bereiken zijn, omdat hij zich ten tijde van het nemen van het besluit
door een ambtenaar van de Scheepvaartinspectie in het buitenland zal bevinden.
Gelet op de spoed die is geboden bij de bekendmaking van het besluit tot aanhouding,
is het wenselijk dat dit besluit door middel van uitreiking aan de kapitein
bekend wordt gemaakt. Ten aanzien van de bekendmaking van een besluit waarbij
de kapitein als vertegenwoordiger van de eigenaar kan worden beschouwd, kan
deze bekendmaking overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht geschieden.
Voor de nieuwe formulering van artikel 22 is aangesloten bij artikel 8 van
de Wet havenstaatcontrole.MDe voorgestelde wijziging van artikel 25 houdt verband met die van artikel
22.NParagraaf 1 heeft als opschrift «Bezwaar», maar regelt
het administratieve beroep. Onderdeel N strekt ertoe opschrift en inhoud met
elkaar in overeenstemming te brengen.ODe vervanging van het woord «beslissing» door «besluit»
in artikel 27 betreft een terminologische aanpassing aan de Algemene wet bestuursrecht.
Door in het voorgestelde nieuwe tweede lid van artikel 27 te bepalen dat artikel
6:5, derde lid, van de Awb niet van toepassing is op beroepschriften in de
Engels taal, wordt beoogd te regelen dat, indien een beroepschrift in de Engelse
taal is gesteld, van de indiener niet zal worden verlangd zorg te dragen voor
een Nederlandse vertaling.QIn het nieuwe artikel 36 wordt voorzien in de uitbreiding van de werking
van de Nederlandse strafwet met betrekking tot overtredingen van de in dit
artikel bedoelde voorschriften. Onder de Nederlandse strafwet moet in dit
verband in het bijzonder de WED worden begrepen, die in artikel 1a de strafbaarstelling
regelt van overtreding van voorschriften, gesteld bij of krachtens de Wvvs.In de onderdelen d en e van paragraaf 2 van het algemene deel van
deze memorie is al uiteengezet in welke gevallen Nederland als haven- of kuststaat
rechtsmacht kan uitoefenen op grond van het VN-Zeerechtverdrag. Zoals voorts
in onderdeel I van deze artikelsgewijze toelichting is uiteengezet, betreft
het uitoefenen van deze rechtsmacht met name het instellen van strafrechtelijke
vervolging. De toepasselijkheid van de Nederlandse strafwet op overtredingen
buiten Nederland is dan ook beperkt tot die gevallen waarin aan Nederland
op grond van het VN-Zeerechtverdrag rechtsmacht toekomt, hetgeen met de formulering
«met inachtneming van» in het voorgestelde artikel 36 Wvvs tot
uitdrukking komt. Als havenstaat mag aldus bijvoorbeeld tegen een overtreding
van lozingsvoorschriften begaan door een buitenlands schip in de exclusieve
economische zone van een andere staat, alleen vervolging worden ingesteld
wanneer het schip zich vrijwillig in een haven bevindt, er voldoende bewijsmateriaal
is en die andere staat daarom verzoekt (artikel 218, eerste lid, in samenhang
met het tweede lid). Door een kuststaat mag bijvoorbeeld een buitenlands schip
varend in de eigen territoriale zee dat een overtreding heeft begaan in de
eigen exclusieve economische zone worden aangehouden, indien er duidelijke
redenen zijn om aan te nemen dat het die overtreding heeft begaan, de lozing
leidt tot grote schade aan de kustlijn en er voldoende bewijs is (artikel
220, zesde lid). Dat het overigens moet gaan om overtredingen van «van
toepassing zijnde internationale regels en normen, vastgesteld via de bevoegde
internationale organisatie of een algemene diplomatieke conferentie»
volgt uit het voorgestelde artikel 5, derde lid, van de Wvvs. In het algemeen
geldt nog dat het recht om buitenlandse schepen als kust- of havenstaat te
vervolgen op grond van artikel 228, tweede lid, van het VN-Zeerechtverdrag
in ieder geval vervalt na het verstrijken van drie jaar vanaf de datum waarop
de overtreding is begaan.De formulering «met inachtneming van» houdt tevens in dat
bij de toepassing van de Nederlandse strafwet ook de overige in het VN-Zeerechtverdrag
opgenomen beperkingen en voorwaarden in acht moeten worden genomen, die met
name zijn opgenomen in afdeling 7 van Deel XII (zie paragraaf 2, onderdeel
f en paragraaf 6, onderdeel b). Op deze plaats wordt nog eens herhaald
dat van deze beperkingen en voorwaarden met name van belang is dat met betrekking
tot overtredingen door buitenlandse schepen alleen boetes mogen worden opgelegd,
tenzij het een overtreding in de territoriale zee betreft waarbij sprake is
van een opzettelijke en ernstige daad van verontreiniging in de territoriale
zee (artikel 230 van het VN-Zeerechtverdrag).In de formulering van het artikel komt verder tot uitdrukking dat rekening
is gehouden met de mogelijkheid dat de vlaggenstaat of een andere betrokken
staat naast Nederland als kust- of havenstaat rechtsmacht wil uitoefenen overeenkomstig
het VN-Zeerechtverdrag. Zoals in paragraaf 2, onderdelen d en f, reeds
is aangegeven, dient in dat geval de rechtsvervolging door Nederland te worden
gestaakt (zie ook artikel 228, tweede lid, van het VN-Zeerechtverdrag). Zo
kan een door een verboden lozing getroffen kuststaat de door een havenstaat
ingestelde rechtsvervolging overnemen (artikel 218, vierde lid). Verder wordt
een strafrechtelijke vervolging van een buiten de territoriale
zee van een staat begane overtredingen geschorst indien de vlaggenstaat binnen
zes maanden na de datum waarop een staat een rechtsvervolging heeft ingesteld
ook tot vervolging overgaat, tenzij de rechtsvervolging betrekking heeft op
een geval van grote schade voor de kuststaat, of de vlaggenstaat er herhaaldelijk
blijk van heeft gegeven het met de handhaving van overtredingen begaan door
onder zijn vlag varende schepen niet zo nauw te nemen (artikel 228, eerste
lid, van het VN-Zeerechtverdrag).RDe wijziging van de reeks artikelen, opgenomen in het eerste lid van artikel
37, houdt in de eerste plaats verband met de voorgestelde wijzigingen onder
J, E en F. Voorts wordt het ten onrechte eerder niet opgenomen artikel 10,
eerste lid, onderdelen b en d, aan de reeks toegevoegd. Artikel 16 is in de
reeks niet meer opgenomen, aangezien dit artikel reeds is vervallen; het nieuwe
artikel 16 komt voor strafbaarstelling in de WED niet in aanmerking.De mogelijkheid om bij vermoeden van overtreding van een van de in artikel
37 genoemde artikelen een waarborgsom te vorderen, teneinde het mogelijk te
maken dat het schip hangende het strafrechtelijk onderzoek kan uitvaren, is
van toepassing op zowel Nederlandse als buitenlandse schepen. De toevoeging
van het nieuwe vijfde lid betreft een verduidelijking op dit punt. Uiteraard
is de mogelijkheid om een waarborg te vorderen voor buitenlandse schepen alleen
aanwezig voor zover zij op grond van de in het eerste lid bedoelde voorschriften
strafrechtelijke vervolgd kunnen worden.Verder wordt voorgesteld om artikel 37 in die zin uit te breiden dat het
voortaan ook mogelijk zal zijn om een kapitein bevel te geven dat hij zich
begeeft naar een Nederlandse haven. Dit bevel kan voorafgaan aan een bevel
om (vervolgens) een haven niet te verlaten dan nadat een geldsom is gestort.
Het expliciet opnemen van de mogelijkheid om zo'n bevel te geven, geeft een
betere invulling van de bevoegdheden die Nederland als haven- of kuststaat
heeft om schepen «vast te houden» (in de terminologie van het
VN-Zeerechtverdrag, bijvoorbeeld artikel 220). Het verdrag spreekt zich niet
duidelijk uit over de precieze betekenis, de reikwijdte en de instrumentele
vorm van een vasthouding. Een redelijke uitleg brengt met zich dat «vasthouding»
neerkomt op een verbod met een vastgehouden schip een haven te verlaten, alsmede
dat ook het opbrengen en naar een haven bevelen van een schip, dat zich niet
in een haven bevindt, onder het begrip «vasthouding» van artikel
220, tweede en zesde lid, van het VN-Zeerechtverdrag gerekend moet worden.
Als dit laatste niet het geval zou zijn, zou de maatregel van de vasthouding
van een zich niet in een haven bevindend schip volstrekt illusoir zijn. Het
verschil dat artikel 220 van het VN-Zeerechtverdrag zelf al maakt tussen gevallen
(eerste lid) waarin een schip zich vrijwillig in een haven bevindt en andere
gevallen (tweede en zesde lid) waarin een schip zich niet in een haven bevindt
(in welk geval «vasthouding» mogelijk is), ondersteunt deze uitleg.SHet huidige artikel 38 bevat een tamelijk ruim geformuleerde delegatiebepaling,
waartegen uit rechtsstatelijk oogpunt bezwaren bestaan. De bepaling is daarom
teruggebracht tot een grondslag om ter uitvoering van verdragen of besluiten
van volkenrechtelijke organisaties nadere regels met betrekking tot de in
de Wvvs geregelde onderwerpen te stellen. Daarbij dient met name te worden
gedacht aan besluiten van de Europese Unie en besluiten van de
Mariene Milieucommissie van de Internationale Maritieme Organisatie.TTen eerste wordt voorgesteld om door het schrappen van het woord «Ons»
de formulering van het eerste lid van artikel 39 in overeenstemming te brengen
met het huidige taalgebruik. Ten tweede wordt het tweede lid aangepast. Het
schrappen van artikel 12 in dat lid hangt samen met het feit dat op grond
van het voorgestelde nieuwe artikel 12 meldingsvoorschriften als bedoeld bij
ministeriële regeling zullen worden gesteld. Het schrappen van artikel
39 houdt verband met het vervallen van het huidige artikel 39; voorzover de
regels, bedoeld in het voorgestelde nieuwe artikel 39, voorschriften betreffende
de milieuhygiënische normstelling bevatten, zullen deze in overeenstemming
met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
worden opgesteld. Verder wordt, conform de huidige praktijk en overeenkomstig
Aanwijzing voor de Regelgeving 111, de gezamenlijke voordracht door de Minister
van Verkeer en Waterstaat en de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer, vervangen door een voordacht «mede namens».
Ten slotte wordt de verouderde benaming van de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer vervangen.UHet bestaande artikel 40 strekte tot wijziging van andere regelingen en
kan thans vervallen. Het voorgestelde nieuwe artikel 40 behelst een bepaling,
op grond waarvan bij ministeriële regeling de tarieven kunnen worden
vastgesteld voor de vergoedingen die verschuldigd zijn voor de door de ambtenaren
van de divisie Scheepvaart en andere ambtenaren op grond van deze wet verrichte
werkzaamheden en verleende diensten. Die bepaling komt in de plaats van het
huidige artikel 8, derde lid, onder d, waar op dit punt nog sprake is van
het geven van regels voor de vergoeding van kosten in verband met het onderzoek
en de afgifte van een certificaat bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur. Het gaat hier om de ingevolge artikel 104 van de Grondwet vereiste
wettelijke grondslag voor het opstellen van tariefregelingen.De delegatie van de bevoegdheid tot het vaststellen van tarieven aan de
Minister van Verkeer en Waterstaat kan gelet op het administratieve karakter
van de tariefregelingen in de wet zelf plaats vinden en behoeft daarom niet
bij wijze van subdelegatie in de uitvoeringsvoorschriften te worden geregeld.
Daarbij is het wenselijk de mogelijkheid voor het in rekening brengen van
kosten te verruimen zodat niet alleen kosten in rekening gebracht kunnen worden
voor onderzoeken ter verkrijging van een certificaat maar ook kosten voor
andere werkzaamheden of diensten die geen verband houden met de afgifte van
een certificaat, zoals tussentijdse onderzoeken met het oog op de verlenging
van een certificaat en de goedkeuring van uitrusting of handleidingen die
aan boord aanwezig moeten zijn.De bestaande tariefregelingen worden in het voorgestelde artikel V voorzien
van een nieuwe wettelijke grondslag.VArtikel 41 is inmiddels uitgewerkt en kan daarom vervallen.Artikel IITen aanzien van stortingen buiten de territoriale zee heeft het in de
artikelen 3 en 4 van de Wvz neergelegde verbod om in zee te storten op grond
van de door WED aan het toepassingsbereik van de Nederlandse strafwet gestelde
grenzen, alleen gelding voor Nederlandse schepen en vliegtuigen. Het storten
van afvalstoffen, verontreinigende en schadelijke stoffen door buitenlandse
schepen en in het buitenland geregistreerde luchtvaartuigen is derhalve thans
alleen strafbaar onder de WED voorzover in de territoriale zee wordt geloosd.
De voorgestelde wijziging strekt ertoe ook het lozen in de exclusieve economische
zone door buitenlandse schepen en in het buitenland geregistreerde luchtvaartuigen
strafbaar te stellen.In het eerste lid van het voorgestelde artikel 1a (zie artikel II, onderdeel
B) is daarbij tot uitdrukking gebracht dat rekening moet worden gehouden met
de mogelijkheid dat de vlaggenstaat rechtsmacht wil uitoefenen overeenkomstig
het VN-Zeerechtverdrag. In het tweede lid is bepaald dat de opsporing en vervolging
van strafbare feiten slechts kan geschieden met inachtneming van de op storting
betrekking hebbende bepalingen van het VN-Zeerechtverdrag, bijvoorbeeld de
artikelen 226 en 230 uit afdeling 7 van Deel XII. Zie voor een bespreking
van deze waarborgen paragraaf 2, onderdeel f, en paragraaf 6, onderdeel
b, van deze memorie. In het voorgestelde artikel 13 (zie artikel II, onderdeel
C) wordt bepaald dat de toezichthouder ook bij het uitoefenen van zijn toezichtbevoegdheden
ten aanzien van buitenlandse schepen dezelfde bepalingen van het VN-Zeerechtverdrag
in acht moet nemen (zie ook paragraaf 6, onderdeel b, van het algemene
deel van deze memorie en de artikelsgewijze toelichting bij artikel 16 Wvvs,
artikel I, onderdeel I). Zeker bij de handhaving van de bepalingen van de
Wvz is dit van groot belang, aangezien alle normen zowel bestuurlijk als strafrechtelijk
kunnen worden afgedaan en het bij het constateren van een overtreding niet
(altijd) meteen duidelijk zal zijn via welke weg die afdoening uiteindelijk
zal plaatsvinden.Ten slotte wordt in artikel II, onderdeel A, voorgesteld om in verband
met de in de artikelen 1a en 13 van de Wvz op te nemen verwijzingen, in artikel
1, eerste lid, van de Wvz een begripsbepaling op te nemen van het VN-Zeerechtverdrag.Artikel IIIDe voorgestelde wijzigingen van de Scheepvaartverkeerswet (Svw) hebben
tot doel dat Nederland met betrekking tot de ordening van het scheepvaartverkeer
voor de Nederlandse kust doelmatig gebruik kan maken van de bevoegdheden die
op dit punt in het belang van de bescherming van het mariene milieu voortvloeien
uit de instelling van een Nederlandse exclusieve economische zone.ADe voorgestelde wijziging van artikel 21, eerste lid, van de Svw is gericht
op de mogelijkheid tot het stellen van regels betreffende de ordening van
het scheepvaartverkeer «voor de Nederlandse kust buiten de Nederlandse
territoriale zee». In het bestaande artikel is het stellen van die regels
beperkt tot de ordening van het scheepvaartverkeer in scheepvaartroutes «in
volle zee voor de Nederlandse kust». Door deze wijziging wordt buiten
twijfel gesteld dat zowel in de Nederlandse exclusieve economische zone als
in de volle zee daarbuiten maatregelen betreffende de ordening van het scheepvaartverkeer
kunnen worden getroffen.Thans kunnen op grond van artikel 21 van de Svw voor buitenlandse schepen
verkeersmaatregelen worden genomen met betrekking tot de ordening van het
scheepvaartverkeer in de internationaal vastgestelde scheepvaartroutes voor
de Nederlandse kust. Door de instelling van de Nederlandse exclusieve economische
zone kunnen onder nadere voorwaarden, genoemd in artikel 211, zesde lid, van
het VN-Zeerechtverdrag, in de exclusieve economische zone bijzondere gebieden
worden aangewezen, waarbinnen in het belang van de bescherming van het mariene
milieu, eveneens ook voor buitenlandse schepen verkeersmaatregelen kunnen
worden genomen. In het tweede lid is nu bepaald dat daarbij de voorschriften
van dat verdrag in acht genomen worden.De instelling van de Nederlandse exclusieve economische zone is niet van
invloed op de bestaande bevoegdheden met betrekking tot de scheepvaartroutes,
die deels binnen en deels buiten de Nederlandse exclusieve economische zone
liggen. De voorgestelde wijziging van het eerste lid van artikel 21 beoogt
de bestaande bevoegdheden met betrekking tot de ordening van het scheepvaartverkeer
in de scheepvaartroutes voor de Nederlandse kust te handhaven, en deze uit
te breiden tot het nemen van verkeersmaatregelen in de exclusieve economische
zone buiten de scheepvaartroutes.BDeze wijziging hangt samen met de wijziging van artikel 21, eerste lid. Artikel IVArtikel IV beoogt de strafbaarstelling in de WED voor de Wvvs opnieuw
vast te stellen. Zo kan bijvoorbeeld het nieuwe artikel 11a erin worden opgenomen
en kunnen andere artikelen vervallen.Het voorgestelde artikel 11a verplicht de kapitein van een Nederlandse
schip dat een haven als bedoeld in artikel 6, eerste lid, aandoet, bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen schadelijke stoffen
en restanten van schadelijke stoffen af te geven aan een havenontvangstvoorziening.
Overtreding van deze bepaling dient strafbaar gesteld en, gelet op het grote
(milieu)belang van de naleving ervan, ondergebracht te worden in categorie
1o van artikel 1a WED.De artikelen 16 en 31 waren eerder al vervallen en kunnen nu ook in de
opsomming in de WED worden geschrapt. De strafbaarstelling van artikel 17
was ten onrechte nog opgenomen en kan daarom ook worden geschrapt. Overigens
wordt in dit wetsvoorstel ook voorgesteld om artikel 17 te laten vervallen.Artikel VArtikel V van het wetsvoorstel beoogt een aantal algemene maatregelen
van bestuur en ministeriële regelingen een nieuwe wettelijke grondslag
te geven in verband met het bij inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
wijzigen van de bestaande grondslag.De Minister van Verkeer en Waterstaat,K. M. H. Peijs 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28984-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl