Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 2000; Verslag schriftelijk overleg i.v.m. het nieuwe accreditatiestelsel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26807, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26807 nr. 20

09-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen van de PvdA-fractie123456789101112Vragen van de VVD-fractie13141516171819Vragen van de D66-fractie20212223Vragen van de RPF- en GPV-fracties2425Vragen van de SGP-fractie26272829303132Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26807Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 807Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 2000nr. 20VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 9 oktober 2000Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 hebben enkele fracties de behoefte over de notitie Keur
aan Kwaliteit (26 807, nr. 19) enkele vragen aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen ter beantwoording voor te leggen. Bij brief van 9
oktober 2000 heeft de minister de vragen beantwoord. Vragen en antwoorden
worden hieronder afgedrukt.Vragen van de PvdA-fractie1Op welke gronden berust de keuze voor één
overheidsorgaan met daarbinnen twee raden voor accreditatie? (blz. 2)De keuze voor één orgaan voor het gehele hoger onderwijs,
dus voor hbo en wo, en voor bekostigd en onbekostigd onderwijs, berust op
een aantal gronden. Ten eerste draagt de keuze voor één accreditatieorganisatie
bij aan het gezag van het keurmerk, zowel nationaal als internationaal. Ten
tweede wordt door één orgaan bewerkstelligd dat voor het gehele
hoger onderwijs de criteria op dezelfde systematiek berusten en dat dezelfde
werkwijze wordt gehanteerd.De keuze voor twee raden hangt samen met het onderscheid in oriëntatie
tussen hbo en wo in ons hoger onderwijsstelsel. De raden hanteren daarvoor
onderscheiden criteria, maar dezelfde systematiek. Hbo en wo kunnen op veel
aspecten gelijk worden behandeld, maar met name bij de inhoudelijke criteria
moet aan het verschil in oriëntatie recht worden gedaan.De keuze voor een overheidsorgaan, dat overigens niet hiërarchisch
ondergeschikt zal zijn aan de minister, vloeit voort uit het verbinden van
rechten aan accreditatie. Het gaat om het recht van studenten op studiefinanciering
en titulatuur en om het recht van instellingen op het afgeven van getuigschriften
en op bekostiging (alleen bekostigd onderwijs).Het streven is het nieuwe systeem van accreditatie begin 2002 van start
te laten gaan. Om het accreditatieorgaan een vliegende start te geven zal
ik een groep «kwartiermakers» instellen
om het accreditatiesysteem te gaan voorbereiden.2Kan de minister aangeven hoe het instrument eruit ziet
dat PAEPON heeft ontwikkeld voor zelfevaluatie. Kan hij tevens aangeven hoeveel
projecten PAEPON wil starten om te experimenteren met accreditatie in het
aangewezen onderwijs? (blz. 3)Het instrument voor de zelfevaluatie is een handreiking voor de aangewezen
instellingen gebaseerd op het toetsingskader dat de inspectie voor het aangewezen
onderwijs heeft ontwikkeld.In de handreiking wordt aangegeven aan welke kwaliteitsaspecten in de
zelfevaluatie aandacht moet worden besteed, welke kwaliteitseisen daarbij
worden gesteld en welke (mogelijke) indicatoren gebruikt kunnen worden om
te bepalen in welke mate aan deze eisen wordt voldaan.Accreditatie stelt dezelfde eisen aan zowel het bekostigde als het aangewezen
onderwijs. Veel aangewezen hogescholen maken gebruik van ISO-certificering.
Deze reeds aan een externe toets onderworpen gegevens worden bij zelfevaluatie
direct meegenomen.Om met accreditatie te experimenteren start PAEPON een pilot waarin alle
opleidingen Bedrijfseconomie (inclusief SPD) zijn betrokken. Hierdoor valt
een groot aantal PAEPON-leden onder de pilot. Voor deze opleidingen wordt
in het voorjaar van 2001 een externe evaluatie uitgevoerd op basis van de
zelfevaluaties die dit najaar worden gemaakt.3De keuze voor een overheidsorgaan met twee raden, doet
recht aan het huidige binaire stelsel. Past dit orgaan ook binnen een bachelor/masterstructuur?
(blz. 6)Ja. Bachelor- en masteropleidingen zullen apart geaccrediteerd moeten
worden. De accreditatie van de bachelor- en mastersopleidingen van het hbo
kan in beginsel uitgevoerd worden door de accreditatieraad voor het hbo en
de accreditatie van bachelor- en mastersopleidingen van het wo door de accreditatieraad
voor het wo.Het is echter mogelijk dat functioneren en samenstelling van de accreditatieraden
voor hbo en wo in de toekomst wijzigen als gevolg van de ontwikkeling naar
een bachelor/master-model. Een ander punt van ontwikkeling betreft de vraag
of de accreditatieraden alleen de eigen sectoren bedienen. In de notitie «Keur
aan kwaliteit» wordt daarvan uitgegaan. Geconstateerd kan echter worden
dat deze benadering onder druk kan komen te staan door aanbod van instellingen
in Nederland die niet eenduidig zijn te typeren als hogeschool of universiteit.
Daarnaast komt de institutionele benadering onder druk te staan door eventuele
fusies tussen Nederlandse hogescholen en universiteiten. Op dit vraagstuk
zal ik in mijn beleidsreactie op het advies van de door de Onderwijsraad ingestelde
commissie onder voorzitterschap van dr. A.H.G. Rinnooy Kan over de invoering
van een bachelor-master systeem nader ingaan.4Bestaat de kans dat de onderlinge vergelijkbaarheid
van opleidingsniveaus door meerdere accrediteringsraden wordt bemoeilijkt?Maximale vergelijkbaarheid van de opleidingsniveaus kan worden verwacht
doordat de criteria per niveau zoveel mogelijk gemeenschappelijk zijn. Alleen
op de onderscheidende kenmerken van de oriëntatie van de opleidingen –
hbo of wo – zullen criteria verschillen. 5Hoeveel leden telt een accreditatieraad en hoe lang
is de zittingstermijn van de leden? (blz. 6)Het aantal leden van de accreditatieraden en de periode waarvoor ze worden
benoemd zullen in de wet worden vastgelegd. Vooralsnog denk ik aan minimaal
5 en maximaal 7 leden per raad die voor ten hoogste vijf jaren worden benoemd.
De groep kwartiermakers (zie mijn antwoord op vraag 1) zal de samenstelling
van de raden voorbereiden. Ik ben voornemens personen te benoemen die deskundig
zijn op het gebied van bekostigd en niet-bekostigd hoger onderwijs, beroepspraktijk
en kwaliteitszorg.6De wet zal criteria bevatten waaraan de accreditatieprotocollen
in ieder geval moeten voldoen. Is de minister voornemens deze criteria af
te stemmen op de criteria in andere landen? (blz. 7)De wettelijke criteria voor de accreditatieprotocollen hebben betrekking
op hetgeen in de accreditatieprotocollen uitgewerkt dient te worden, zoals
de werkwijze van het accreditatieorgaan en de criteria aan de hand waarvan
visitaties worden beoordeeld.De wettelijke criteria waaraan de accreditatieprotocollen zullen moeten
voldoen, zullen waar mogelijk en zinvol, afgestemd worden op criteria in andere
landen.Overigens vind ik het vanzelfsprekend dat de inhoudelijke criteria voor
de kwaliteit van de opleidingen worden afgestemd met criteria in andere landen.
Zie ook mijn antwoord op vraag 24.7Kan de minister aangeven of internationale instellingen
ook gevisiteerd worden? (blz. 7)De notitie «Keur aan kwaliteit» heeft in het bijzonder betrekking
op de bekostigde en de aangewezen instellingen. Internationale instellingen
zullen in de regel in hun eigen land geaccrediteerd en gevisiteerd worden.
Ik heb het voornemen in mijn beleidsreactie op het advies van commissie Rinnooy
Kan over de invoering van een bachelor-master systeem, nader in te gaan op
de accreditatie van internationale instellingen.8Kan de minister een kostenplaatje schetsen van de vaste
en variabele kosten voor het accreditatieorgaan? (blz. 8)De «kwartiermakers» voor accreditatie (zie mijn antwoord op
vraag 1) zal gevraagd worden een begroting te maken van de vaste en variabele
kosten.In mijn begroting ga ik vooralsnog uit van f 2 miljoen gulden per
jaar per accreditatieraad ten behoeve van de vaste kosten van het accreditatieorgaan
(voorzitter, leden, huisvesting, secretariaat, bureaupersoneel). De variabele
kosten zullen vooral bepaald worden door de omvang en het functieniveau van
het personeel dat nodig is voor beoordeling van de visitatierapporten en de
toets vooraf bij de start van nieuwe opleidingen.9De inspectie is bevoegd om nader onderzoek in te stellen
als er sprake is van tekortkomingen. Wat verstaat de minister precies onder
tekortkomingen? (blz. 9) Wanneer sprake is van tekortkomingen is de inspectie inderdaad bevoegd
om nader onderzoek in te stellen. In de beleidsnotitie is vermeld dat het
toezicht van de inspectie zich richt op het functioneren van het systeem als
geheel en op het functioneren van het accreditatieorgaan en de accreditatieraden.
Bij tekortkomingen gaat het niet meer om tekortkomingen in de opleidingen
zelf, maar om tekortkomingen in het systeem en in het accreditatieorgaan.
Als voorbeeld is te denken aan eventuele tekortkomingen in de wijze waarop
een accreditatieraad de eerder vastgestelde criteria toepast.10Kan de minister nauwkeuriger aangeven hoe hij de rol
en de taak van de inspectie in dit vernieuwde stelsel van kwaliteitszorg ziet?
(blz. 9)In het huidige systeem heeft de inspectie bij elke individuele visitatie
een evaluatieve rol (de meta-evaluatie). De inspectie geeft haar bevindingen
per visitatie weer. In overkoepelende zin worden in het onderwijsverslag trends
of signaleringen weergegeven of thematische onderzoeken.In het vernieuwde systeem is de evaluatieve rol per visitatie neergelegd
bij het accreditatieorgaan. De inspectie concentreert zich op het systeem
als geheel, waarin de rol van de inspectie te onderscheiden is naar het stelsel
voor hoger onderwijs, het accreditatiesysteem en de opleidingen. Daarnaast
blijft de inspectie toezien op de naleving van de wettelijke voorschriften,
indien daar aanleiding toe is.Wat het functioneren van het stelsel betreft rapporteert de inspectie
over aspecten van de kwaliteit van het hoger onderwijs die vanuit het oogpunt
van informatievoorziening aan de burger in het algemeen en de student in het
bijzonder van belang zijn. Daarbij valt te denken aan onderwerpen als studeerbaarheid,
studielast en de positie van bijzondere doelgroepen. Ze doet dit aan de hand
van analyses op basis van visitatie- en accreditatierapporten, en gebruikt
daarbij tevens andere gegevensbronnen zoals door instellingen zelf verrichte
onderzoeken, studentenevaluaties, resultaten uit onderzoeken naar kengetallen
en naar klachten(patronen) en dergelijke. Ook kan de inspectie aan eigenstandige
gegevensverzameling doen, zoals betreffende de monitoring van ICT ontwikkelingen
in het hoger onderwijs. Ook monitort de inspectie op sectorniveau hoe de instellingen
in het algemeen omgaan met de bestuurlijke hantering van resultaten van visitaties
(zie ook het antwoord op vraag 16).Ten aanzien van het accreditatiesysteem toetst de inspectie of voldaan
wordt aan de doelen die met accreditatie worden beoogd: pluriformiteit in
de kwaliteitsbeoordeling, internationale benchmarking met het oog op het handhaven
van het gewenste hoge kwaliteitsniveau, transparantie van de kwaliteit van
het onderwijs, een onafhankelijke positionering van de kwaliteitszorg ten
opzichte van zowel de brancheorganisaties als de overheid, heldere bestuurlijke
consequenties bij onvoldoende kwaliteit. Verder toetst ze ten aanzien van
het accreditatieorgaan de naleving van accreditatieprotocollen. Ze monitort
de gehanteerde werkwijze en toetst of dezelfde eisen aan zowel het bekostigd
als het aangewezen onderwijs gesteld worden. De inspectie participeert als
waarnemer in de accreditatieraden, zodat zij snel kan beschikken over informatie
die voor het vervullen van haar toezichtfunctie en voor het jaarlijks verslag
over de stand van zaken in het hoger onderwijs van belang is. Indien de inspectie
vermoedt dat ergens in het systeem van accreditatie sprake is van tekortkomingen
kan zij nader onderzoek instellen (zie ook het antwoord op vraag 9).Ten aanzien van individuele opleidingen heeft de inspectie geen specifieke
taak meer anders dan toezicht op wettelijke voorschriften die betrekking hebben op opleidingen. Uit de hierboven opgesomde taken van de inspectie
blijkt tegelijkertijd dat veel informatie die de inspectie genereert gebaseerd
zal zijn op materiaal dat per opleiding beschikbaar komt.De resultaten en bevindingen van al haar activiteiten geeft de inspectie
jaarlijks weer in het onderwijsverslag waarin de staat van het hoger onderwijs
in Nederland beschreven wordt en waarmee tevens een overzicht beschikbaar
is van het functioneren van het stelsel als geheel en van de componenten ervan.11De accreditatieraad voor hbo of wo geeft het accreditatiekeurmerk
af namens het accreditatieorgaan. Doet dit model geen afbreuk aan de gewenste
transparantie en legitimiteit? (blz. 11)Neen. Juist met het oog op transparantie ziet het er naar uit dat de accreditatiekeurmerken
in de praktijk zullen worden verleend door de accreditatieraad voor hbo of
wo. Dit maakt immers onmiddellijk duidelijk of accreditatie op basis van het
accreditatieprotocol voor hbo of op basis van het accreditatieprotocol voor
wo is verleend.De legitimiteit van het keurmerk wordt ontleend aan het accreditatieorgaan
namens welke het keurmerk wordt verleend. Ik doel dan op zowel het internationale
gezag van het accreditatieorgaan als op de wettelijke bevoegdheid van het
accreditatieorgaan om het accreditatiekeurmerk af te geven.12Wanneer kan de Kamer de resultaten van de proef-accreditatie
in het hoger beroepsonderwijs verwachten? (blz. 11)Naar verwachting wordt u ultimo 2001 geïnformeerd over de resultaten
van de proefaccreditaties die in de periode oktober 2000–maart 2001
door de HBO-raad worden uitgevoerd.Vragen van de VVD-fractie13De leden van de VVD-fractie hebben met grote belangstelling
kennis genomen van de notitie «Keur aan kwaliteit». Zij zijn voorstander
van een stelsel van accreditatie. Wel zijn ze van mening dat het hier om een
eerste stap gaat en dat het uiteindelijke doel een Europese accreditatiestelsel
moet zijn. Deze leden hebben waardering voor de positieve invloed die een
systeem van accreditatie kan hebben voor studenten door de grotere transparantie
van de kwaliteit, de rol voor studenten bij de zelfevaluatie en visitatie
en de rapportage door de inspectie over aspecten van de kwaliteit die voor
de studenten van belang zijn, zoals de positie van bijzondere doelgroepen
waaronder studenten met een functiebeperking.Zoals de minister al aangeeft (blz. 2–3) draagt
accreditatie bij aan verschillende doelstellingen, waaronder versterking van
internationale benchmarking in de kwaliteitszorg en transparantie van de kwaliteit
van het onderwijs. Een Europese accreditatie zou met name op deze twee doelstellingen
tot nog betere resultaten kunnen leiden. Een Europese accreditatie zal zo
bijdragen aan een grotere mobiliteit van studenten in Europa. Kan de minister
een reactie hierop geven?Europese samenwerking op het terrein van accreditatie kan bijdragen aan
versterking van internationale benchmarking in de kwaliteitszorg en transparantie
van de kwaliteit van het onderwijs. Ik denk daarbij aan een wederzijdse erkenning
van de nationale kwaliteitszorgstelsels c.q. accreditatiesystemen. Daarvoor
moeten landen onderling overeenstemming hebben over de te hanteren
minimumstandaarden. Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 24. Een dergelijke
aanpak doet recht aan de diversiteit binnen Europa aan hoger onderwijs en
aan kwaliteitszorgsystemen.14Op verschillende plaatsen in de notitie geeft de minister
aan dat criteria moeten of zullen worden vastgesteld. Sommige criteria zullen
in de wet worden vastgelegd («De wet zal criteria bevatten waaraan de
accreditatieprotocollen in ieder geval moeten voldoen», blz. 7),
andere zullen later worden vastgesteld («Het orgaan stelt accreditatieprotocollen
vast voor hbo en wo. In deze protocollen worden de criteria beschreven aan
de hand waarvan visitaties en opleidingen worden beoordeeld, blz. 6).
De leden van de VVD-fractie vinden het voor een goede beoordeling van de aangekondigde
wet van belang dat zij zoveel mogelijk inzicht heeft in de criteria die in
het hele accreditatieproces zullen worden gehanteerd. Kan de minister een
overzicht geven van criteria die moeten worden vastgesteld, en daarbij zoveel
mogelijk aangeven door wie die zullen worden opgesteld en wat de inhoud zal
zijn? Zowel voor bestaande als nieuwe opleidingen. De VVD-fractie wijst in
dit verband ook op de opmerkingen van de minister bij het nota-overleg over
het HOOP2000: «De universiteiten en hogescholen, dus de beroepsbeoefenaren,
wil ik, samen met deskundigheid uit het buitenland, een stelsel van criteria
voor de accreditatie van nieuwe HBO- en WO-opleidingen doen opstellen».Criteria zullen op twee niveaus worden vastgesteld.Ten eerste zullen in de wet criteria worden vastgelegd waaraan de accreditatieprotocollen
dienen te voldoen. Deze criteria hebben betrekking op hetgeen in de accreditatieprotocollen
in ieder geval uitgewerkt dient te worden. Voor een toelichting hierop verwijs
ik naar mijn antwoord op vraag 6.Ten tweede zullen in de accreditatieprotocollen zelf de criteria beschreven
worden aan de hand waarvan de visitaties van opleidingen worden beoordeeld.
Het gaat daarbij om criteria voor de basiskwaliteit waaraan de visitatie aandacht
moet besteden. Bij «basiskwaliteit» ga ik uit van een internationaal
gezien hoog niveau van de kwaliteit van het onderwijs. Het accreditatieorgaan
is verantwoordelijk voor het vaststellen van de accreditatieprotocollen voor
hbo en wo. De inspectie heeft kwaliteitseisen ontwikkeld aan de hand waarvan
visitaties worden beoordeeld. De in de accreditatieprotocollen vast te stellen
criteria zouden daar grotendeels op kunnen aansluiten.Ik zal studentenorganisaties, brancheorganisaties en werkgevers consulteren
bij het opstellen van de criteria waar de accreditatieprotocollen aan moeten
voldoen. Ik ga ervan uit dat ook het accreditatieorgaan deze organisaties
consulteert bij het opstellen van de accreditatieprotocollen.15De leden van de VVD-fractie vragen de minister een
schematisch overzicht te geven van het nieuwe accreditatie stelsel. Zij denken
hierbij aan een schema dat de verschillende stappen (zelfevaluatie, visitatie,
accreditatie, inspectie) in beeld brengt en wie voor uitvoering en inhoud
van deze stappen verantwoordelijk zijn (Instellingen, werkgeversorganisaties,
inspectie, accreditatieorgaan en -raden, enz.) en wie erbij worden betrokken
(studentenorganisaties, werkgeversorganisaties, enz.).Het nieuwe accreditatiesysteem is op te delen in vier stappen. De start is de zelfstudie van de betrokken opleiding. De zelfstudie dient
als voorbereiding op het bezoek van de visitatiecommissie (stap 2). De instelling
is verantwoordelijk voor de zelfstudie.De tweede stap bestaat uit visitaties waarbij de opleiding beoordeeld
wordt door externe deskundigen. Het initiatief tot het laten plaatsvinden
van een visitatie is de verantwoordelijkheid van de instelling. De organisatie
kan zoals nu in handen zijn van de VSNU of de HBO-raad, maar kan ook uitgevoerd
worden door een andere organisatie. Het ligt in de rede dat het accreditatieorgaan
een lijst bijhoudt van organisaties die visitaties uitvoeren die naar het
oordeel van het orgaan qua samenstelling, deskundigheid en werkwijze voldoen.
In de visitatiecommissie participeert tenminste een student. In het hbo is
ook het beroepenveld vertegenwoordigd in de visitatiecommissie.De derde stap bestaat uit de accreditatieprocedure. Formeel gezien is
de accreditatieorganisatie verantwoordelijk voor de toets of de visitatie
voldoet aan de vereisten die zijn neergelegd in het accreditatieprotocol.
Ik kan mij echter voorstellen dat het accreditatieorgaan deze bevoegdheid
overlaat aan de desbetreffende accreditatieraad. Indien de visitatie voldoet
dan wordt het oordeel van de visitatie gevalideerd en wordt het keurmerk,
bij een positief oordeel, verleend. De samenstelling van het accreditatieorgaan
wordt door de minister bepaald (zie ook mijn antwoord op vraag 5).De vierde stap is het toezicht op het accreditatiesysteem en het accreditatieorgaan.
De inspectie is hiervoor verantwoordelijk. Voor een toelichting op het toezicht
door de inspectie verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 10.16In de nota wordt de rol van de inspectie van het onderwijs
beperkt tot het toezicht op het accreditatieorgaan en op het functioneren
van het systeem van accreditatie. Toch wordt van de inspectie wel verwacht
dat zij in hun onderwijsverslag aangeven hoe de instellingen in zijn algemeenheid
omgaan met de uitkomsten van de visitaties, de zogenaamde «bestuurlijke
hantering.» Daarvoor zal net als nu het geval is met de instellingen
contact moeten worden opgenomen. Dat lijkt strijdig met de rol van toezichthouder.
Kan de minister preciezer aangeven hoe hij de rol en de taak van de inspectie
in dit vernieuwde stelsel van kwaliteitszorg ziet?De inspectie beschrijft op welke wijze instellingen invulling geven aan
de zogenaamde bestuurlijke hantering van de uitkomsten van visitaties. Dit
gebeurt niet op het niveau van de individuele instelling. De inspectie zal
zich hiervan een beeld moeten kunnen vormen op basis van de jaarverslagen
van de instellingen. Deze taak van de inspectie is gericht op maatschappelijke
verantwoording en is niet strijdig met de rol van toezichthouder op het accreditatieorgaan.
Dit zou wel het geval zijn als de monitoring door de inspectie op het niveau
van de individuele opleiding zou plaatsvinden.Voor een beschrijving van de rol en taak van de inspectie in het vernieuwde
stelsel van kwaliteitszorg verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 10.17Kan de minister nader ingaan op de gevolgen voor de
studenten van het «ontnemen van rechten» aan een opleiding. De
minister stelt (blz. 10–11): «Voor zittende studenten heeft de
instelling de inspanningsverplichting er voor te zorgen dat deze in een redelijke
termijn de opleiding kunnen afronden dan wel hun opleiding aan
een andere instelling kunnen voortzetten». Deze leden vragen wat de
waarde van de inspanningsverplichting is om studenten in staat te stellen
hun opleiding af te ronden, wanneer de opleiding niet aan minimumkwaliteitseisen
voldoet. Krijgen zij niet een gedevalueerd diploma? Acht de minister het in
dit verband mogelijk dat opleidingen die op korte termijn voor een nieuwe
accreditatie staan door studenten gemeden zullen worden uit onzekerheid over
de gevolgen?Studenten die aan het eind van hun studie zitten kunnen erbij gebaat zijn
hun studie aan dezelfde opleiding af te ronden, omdat dit bijvoorbeeld niet
leidt tot afbreken van stages of studievertraging. Voor deze studenten hoeft
het afronden van de studie aan dezelfde opleiding niet nadelig te zijn omdat
de betreffende opleiding tijdens het grootste deel van hun studie wel geaccrediteerd
was.Ik acht het niet waarschijnlijk dat opleidingen die op korte termijn voor
een nieuwe accreditatie staan door studenten gemeden zullen worden uit onzekerheid
over de gevolgen.18«De invoering in Nederland van een bachelor/master-structuur
zal op termijn consequenties kunnen hebben voor de accreditatie van opleidingen.
Het advies van de commissie Rinnooy Kan biedt daarvoor nieuwe aanknopingspunten»
(blz. 4). Kan de minister aangeven op welke consequenties en welke aanknopingspunten
hij hier doelt?Gedoeld wordt op het voorstel van de commissie Rinnooy Kan om bij de invoering
van een bachelor- en master structuur de bachelors- en mastersopleidingen
apart te accrediteren. Ik kom hierop terug bij mijn beleidsreactie op het
advies van de commissie Rinnooy Kan.19Registratie, en op termijn accreditatie van deze opleidingen,
beoogt bij te dragen aan marktordening en het tegengaan van oneigenlijke «U-bocht-constructies».
De leden van de VVD-fractie zijn hier een voorstander van en zouden graag
van de minister horen aan welke termijn hij hier denkt.De uitwerking van accreditatie van postinitiële mastersopleidingen
zal van meet af aan ter hand worden genomen. Ik kom hierop terug bij mijn
beleidsreactie op het advies van de commissie Rinnooy Kan.Vragen van de D66-fractie20De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling
kennis genomen van de brief van 14 juli ter aanbieding van de notitie «Keur
aan kwaliteit». Allereerst willen de leden aangeven dat zij blij zijn
dat het kabinet nu ook kiest voor een systeem van accreditatie met één
orgaan en twee afzonderlijke raden voor hbo en wo. Dit in tegenstelling tot
een eerder voorstel voor een systeem met verschillende accreditatieorganisaties.
De leden zijn het eens met het voorstel dat het orgaan de accreditatieprotocollen
vaststelt voor hbo en wo, waarin de criteria beschreven worden aan de hand
waarvan visitaties en opleidingen worden beoordeeld. Ook kunnen zij zich vinden
in de op bladzijde 7 voorgestelde genoemde criteria.De leden willen wel graag weten hoe de verhouding tussen
een orgaan met twee raden verder precies vormgegeven gaat worden. Worden dat
twee totaal gescheiden raden of is er ook overleg over inrichting, normen
en vormen? Dat laatste zou de voorkeur van D66 hebben, omdat één
systematiek, eenheid in norm en vorm, de werking versterkt. Het is de bedoeling dat er nauwe samenhang is in het functioneren van
beide accreditatieraden. Om die reden is het het orgaan dat de accreditatieprotocollen
vaststelt waarin de criteria beschreven staan aan de hand waarvan visitaties
en opleidingen worden beoordeeld. Deze criteria berusten voor beide raden
op dezelfde systematiek en kunnen naast gemeenschappelijk elementen verschillen
vanwege de verschillende oriëntatie van hbo en wo. Voor de samenhang
in het functioneren zullen de voorzitters van de afzonderlijke raden afwisselend
als voorzitter van het orgaan kunnen optreden. Mij staat verder voor ogen
dat beide raden in één gebouw gevestigd zullen worden en een
gemeenschappelijk secretariaat kennen. Zo mogelijk treden personele unies
op van de leden van de raden. Een verdere uitwerking van het bevorderen van
samenhang in functioneren verwacht ik van de «kwartiermakers»
voor accreditatie (zie mijn antwoord op vraag 1). De formele verhouding tussen
het orgaan en de raden en tussen de raden onderling zal bij de wetgeving aan
de orde komen.21Moet PAEPON een eigen evaluatie moet organiseren (blz.
3)? Kan PEAPON niet aanhaken bij de systematiek van het door de minister bekostigde
hoger onderwijs?De leden van de fractie van D66 vinden het terecht
dat studenten participeren in de zelfevaluaties en deel gaan uit maken van
visitatie-commissies.De systematiek van kwaliteitszorg is voor het aangewezen hoger beroepsonderwijs
dezelfde als voor het bekostigd hoger onderwijs. Instellingen dragen er zorg
voor dat er, zoveel mogelijk in samenwerking met andere instellingen, wordt
voorzien in een regelmatige beoordeling van de kwaliteit, mede door onafhankelijke
deskundigen. Het initiatief voor deze beoordeling ligt bij de instellingen.
De HBO-raad en VSNU organiseren de beoordeling van de kwaliteit thans voor
de eigen leden. PAEPON kan voor de aangewezen hogescholen heel goed bij het
bekostigde hoger onderwijs aansluiten, zoals ook het aangewezen Nijenrode
zich aansluit bij de VSNU. Mij is gebleken dat PAEPON er de voorkeur aan geeft
de kwaliteitsbeoordeling zelf voor haar leden te organiseren. Aangewezen instellingen
die geen lid zijn van PAEPON organiseren de onafhankelijke beoordeling zelf.22Worden de resultaten van de visitaties en accreditatie
opgenomen in de Keuzegids Hoger Onderwijs (blz. 8)De resultaten van de visitaties worden thans reeds opgenomen in de Keuzegids
Hoger Onderwijs. Het is voor mij vanzelfsprekend dat ook de resultaten van
accreditatierapporten zullen worden opgenomen. Het bieden van inzicht in kwaliteit(sverschillen)
in het onderwijs is voor mij een reden om de Keuzegids te subsidiëren.
Overigens gebruikt ook de inspectie (zie mijn antwoord op vraag 10) de gegevens
uit de visitatie- en accreditatierapporten bij het opmaken van de staat van
het onderwijs.23De hoofdlijnen van de voorstellen omtrent het toezicht
van de overheid in het beoogde accreditatiestelsel spreken de D66-fractie
aan: een belangrijke toezichthoudende rol voor de inspectie, toegespitst op
toezicht achteraf. Toch zouden de leden de rollen en de taken van de inspectie
in dit vernieuwde stelsel van kwaliteitszorg wat preciezer omschreven willen
zien.Zie het antwoord op vraag 10. Vragen van de RPF- en GPV-fracties24Het systeem van accreditatie moet leiden tot een versterking
van internationale benchmarking. Is de minister
van mening, dat in het kader daarvan het van belang is, dat er internationaal
overeenstemming is over de algemene criteria voor de basiskwaliteit van opleidingen?
En zo ja, bestaat deze overeenstemming op dit moment al? (blz. 3)Internationaal bestaan geen eenduidige eisen voor basiskwaliteit. Wel
zijn veel landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, bezig eisen te formuleren.
Ik wil met andere landen overleggen over de standaarden waaraan opleidingen
moeten voldoen. Eerst bilateraal later mogelijk ook multilateraal. Tussen
deskundigen uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk heeft reeds een expertmeeting
plaatsgevonden en zijn onder andere afspraken gemaakt over vergelijking van
standaarden. De bedoeling is ook met deskundigen uit Duitsland een bijeenkomst
te beleggen. Een belangrijke taak voor zowel de groep van «kwartiermakers»
voor accreditatie (zie mijn antwoord op vraag 1) als in de toekomst voor het
accreditatieorgaan zal het leggen en onderhouden van dit soort internationale
contacten zijn.25De inspectie zal blijkens de notitie geen meta-evaluaties
op basis van het visitatierapport meer uitvoeren. Hoe verhoudt zich dit tot
de toezichtstaak van de inspectie die haar op grond van de wet toekomt? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 10.Vragen van de SGP-fractie26Kan de regering nader aangeven wat de inhoud van en
daarmee ook wat het verschil is tussen instellingsaccreditatie en programma-accreditatie,
zoals dat in de Verenigde Staten plaatsvindt? (blz. 4)Instellingsaccreditatie in de Verenigde Staten richt zich op de beoordeling
van een gehele instelling. Instellingsaccreditatie kent een termijn van in
de regel 10 jaar. Hoewel de standaarden verschillen per accreditatieorganisatie,
omvatten ze in het algemeen een beoordeling van de missie van de instelling,
van de interne planning en evaluatieprocessen, van de bestuursstructuur, de
onderwijsprogramma's, het personeel, de studentenvoorzieningen, bibliotheek,
infrastructuur (onder andere huisvesting) en financiële bronnen. Kenmerkend
voor de instellingsaccreditatie is dat de missie en doeleinden van de instelling
centraal staan. De andere standaarden worden beoordeeld in relatie tot de
eigen missie van de instelling.Bij programma-accreditatie gaat het in hoofdzaak om opleidingen met een
beroepsgericht karakter, dan wel opleidingen in een veld met een in hoge mate
georganiseerde professie of academische gemeenschap. Er bestaan bijvoorbeeld
accreditatieorganisaties voor medische en paramedische opleidingen, ingenieurs,
leraren, bedrijfskundigen, psychologen. De standaarden voor programma-accreditatie
vertonen overlap met die voor instellingsaccreditatie, maar zijn daarnaast
ook gericht op het curriculum als middel om te zorgen dat afgestudeerden over
de vereiste kennis en vaardigheden beschikken.In zowel instellingsaccreditatie als programma-accreditatie is de gevolgde
procedure dezelfde: zelfstudie, visitatie door onafhankelijke deskundigen,
rapportage. Het voornaamste verschil tussen instellings- en programma-accreditatie
is het niveau van de beoordeling: een gehele instelling of een opleiding.
Verder ligt het accent bij instellingsaccreditatie op de missie van de instelling
terwijl dit accent bij programma-accreditatie op het curriculum van de opleiding
ligt.In het Nederlandse hoger onderwijs zal accreditatie zich richten op opleidingen
en is daarmee vergelijkbaar met wat in de Verenigde Staten programma-accreditatie
wordt genoemd.27Het beoogde stelsel van accreditatie in Nederlandse
hoger onderwijs zal betrekking hebben op de opleidingen. Richt deze accreditatie
zich zowel op instellingsaccreditatie als op programma-accreditatie? (blz. 5)Zie mijn antwoord op vraag 26.28Vanuit het oogpunt van samenwerking binnen het te vormen
accreditatie-orgaan wordt het wenselijk geacht dat er zo mogelijk personele
unies optreden. Wordt hiermee gedoeld op leden die zowel lid van één
van de raden als lid van het overkoepelende orgaan zijn of gaat het daarbij
om leden die lid zijn van beide raden? (blz. 6)Bij personele unies wordt gedacht aan personen die zowel als lid van de
accreditatieraad voor het hbo als als lid van de accreditatieraad voor het
wo worden benoemd. Daarmee wordt beoogd een extra waarborg in te bouwen voor
een zelfde werkwijze van beide raden.29De randvoorwaarden voor accreditatie, accreditatieprotocollen,
de inhoudelijke kwaliteitseisen en het toezicht door de inspectie dienen voor
het bekostigd onderwijs en het aangewezen onderwijs zoveel mogelijk gelijk
te zijn. Kan uit deze opsomming worden geconcludeerd dat accreditatie van
het aangewezen hoger onderwijs niet door het in te stellen accreditatie-orgaan
hoeft te worden uitgevoerd? Zo ja, welke middelen staan de minister ten dienste
om de inhoudelijke gelijkwaardigheid van het bekostigd onderwijs en het aangewezen
onderwijs te waarborgen en zodoende de waarde van de accreditatie te handhaven?
(blz. 7)Het bekostigd en het aangewezen hoger onderwijs dienen aan dezelfde kwalitatieve
maatstaven te voldoen. Met het oog op het waarborgen van deze gelijkwaardigheid
zal de scope van het accreditatieorgaan zich zowel over het bekostigd- als
het aangewezen hoger onderwijs uitstrekken.30De mogelijke toekomstige aanpassing van de accreditatieraden
lijkt door de regering gemotiveerd te worden met het naast elkaar bestaan
van opleidingen in het wo en hbo die verschillen in oriëntatie. In de
huidige situatie is dat echter ook het geval. Kan nader worden aangegeven
op welk verschil met de huidige situatie wordt gedoeld? (blz. 7)Zie het antwoord op vraag 3.31Als een opleiding er niet in slaagt om de accreditatie
na vijf jaar te verlengen, dan verliest zij voor nieuwe studenten de rechten
waarop voorheen aanspraak kon worden gemaakt. Nu is het voorstelbaar dat dit
moment ongeveer gelijkvalt met de aanvang van het cursusjaar. Nieuwe studenten
kunnen daardoor onverwacht in een voor hen vervelende situatie
terechtkomen. Hoe denkt de regering een dergelijke situatie te kunnen voorkomen?
(blz. 10)Een opleiding die er niet in slaagt om de accreditatie na vijf jaar te
verlengen kan geen nieuwe studenten meer inschrijven. Althans de instelling
ontvangt geen bekostiging voor deze studenten, deze studenten hebben geen
recht op studiefinanciering en afgestudeerden mogen geen wettelijk erkende
titel voeren. Zittende studenten, dus ook studenten die net begonnen zijn,
kunnen hun opleiding afronden binnen een redelijke termijn. Het is echter
goed voorstelbaar dat «nieuwe» studenten die nog aan het begin
van de studie zitten ervoor kiezen niet hun studie aan de eigen maar aan een
andere instelling of opleiding voort te zetten.32Is de tijd tussen de visitatie en de accreditatie van
een opleiding aan een kleiner maximum dan vijf jaar gebonden? Zo nee, waarom
niet? (blz. 11)Ja. Accreditatie is het sluitstuk van een proces dat begint met visitatie.
Op het moment van accreditatie mag de beoordeling door de visitatiecommissie
nog niet aan actualiteit hebben ingeboet. De periode tussen visitatie en accreditatie
zal dus ten hoogste maanden kunnen zijn, geen jaren. Het accreditatieorgaan
zal in het accreditatieprotocol vastleggen om welk termijn het precies gaat.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,CoenenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (GPV), Van de Camp (CDA), Van der
Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Rabbae (GroenLinks), Lambrechts
(D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD), Wijn (CDA), Ross-van Dorp (CDA),
Örgü (VVD), Nicolaï (VVD), Kortram (PvdA), Halsema (GroenLinks),
Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Hamer (PvdA),
vacature PvdA.Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF), Mosterd (CDA), Atsma (CDA),
Van Baalen (VVD), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E.
Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Verhagen
(CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Middel
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn (CDA), Gortzak (PvdA), Poppe
(SP), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), De Cloe (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26807-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl