Doelmatige inzet van radiozenders voor publieke omroep; Brief staatssecretaris over met de notitie over de wenselijkheid en de mogelijkheid van het terugbrengen van het aantal landelijke publieke radiozenders
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26684, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26684 nr. 1

14-07-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamDoelmatige inzet van radiozenders voor publieke omroep Onderzoek naar de wenselijkheid en de mogelijkheid van
het terugbrengen van het aantal landelijke publieke radiozenders InleidingProgrammatische aspecten in relatie tot publieke taakopdracht
en zenderomvang Taakopdracht publieke radioOmvang en zenderprofileringHet buitenlandPublieksvoorkeurenMarktaandeel en publieksbereikProgrammatische gevolgen van een reductieWensen van de NOS tot uitbreidingFinanciële aspectenFrequenties voor publieke omroepSamenvatting en conclusies
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26684Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 684Doelmatige inzet van radiozenders voor publieke omroepnr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 14 juli 1999Bijgaand doe ik u toekomen de resultaten van het in het regeerakkoord
aangekondigde onderzoek naar de wenselijkheid en de mogelijkheid van het terugbrengen
van het aantal landelijke publieke radiozenders in relatie tot de wens om
meer (frequentie) ruimte voor commerciële radiozenders te bieden. Deze
resultaten zijn opgenomen in de notitie Doelmatige inzet van radiozenders
voor publieke omroep. In het u onlangs toegezonden wetsvoorstel Concessiewet
(26 660) wordt naar deze notitie verwezen. Ik verzoek u derhalve de notitie
te betrekken bij de behandeling van dit wetsvoorstel.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,F. van der Ploeg Doelmatige inzet van radiozenders voor publieke omroep Onderzoek naar de wenselijkheid en de mogelijkheid van
het terugbrengen van het aantal landelijke publieke radiozenders InleidingIn het regeerakkoord, paragraaf 3 Cultuur, media en sport1 , wordt aangekondigd dat de mogelijkheid en wenselijkheid
van het terugbrengen van het aantal (publieke) radiozenders van vijf naar
vier zal worden onderzocht. De politieke besluitvorming over het aantal publieke
landelijke radionetten is relevant voor de eveneens in het regeerakkoord aangekondigde
concessiewetgeving voor de publieke omroep. Tevens kan dit onderzoek van belang
zijn voor de herplanning van etherfrequenties voor publieke en commerciële
radio, waarvoor ter voorbereiding een zero-base onderzoek is gedaan.Voor het uitwerken van de vraagstelling betreffende de gewenste omvang
van de publieke radiovoorziening is een aantal recente studies en adviezen
beschikbaar over de publieke omroepvoorziening, zowel televisie als radio.In 1996 heeft de Commissie Publieke omroep (Commissie-Ververs) op verzoek
van de regering, advies uitgebracht over de toekomst van de publieke omroep
in haar rapport «Terug naar het publiek». Het bureau McKinsey
& Co. heeft d.d. 6 mei 1998 een onderzoeksopdracht van de NOS afgerond
met het rapport, getiteld «De Publieke Omroep na 2000». Daarin
worden verschillende opties voor de vormgeving van de publieke omroep bezien
op hun programmatische, organisatorische en financiële consequenties.
Deze adviezen en onderzoeksresultaten heeft de raad van bestuur van de NOS
betrokken in zijn visie op de concessiewetgeving voor de publieke omroep na
2000 van mei 1998. Nadien verscheen het «Meerjarenplan Landelijke Publieke
Omroep 1999–2002» van 30 september 1998. Bij brieven van 1 april
en 6 mei 1999 heeft de raad van bestuur van de NOS voor de radio daar een
nadere uitwerking aan gegeven.De Raad voor Cultuur heeft eind september 1998 het door de regering gevraagde
advies over de concessiewetgeving landelijke publieke omroep na 2000 uitgebracht,
dat ook ingaat op de omvang van de publieke radio c.q. het aantal radiozendernetten.Gezien het in de tijd uiteenlopen van de beleidsbepaling ten aanzien van
de Concessiewet, waarin het aantal programmatische zendernetten van de landelijke
publieke omroep wordt vastgelegd, en de besluitvorming over de toewijzing
van frequenties aan publieke en commerciële radio op basis van het zero-base-onderzoek
gaat de voorliggende notitie in op het in het regeerakkoord voorgenomen onderzoek
naar het aantal publieke radiozenders. De besluitvorming over het totaal van
de beschikbaar komende frequenties op landelijk en niet- landelijk niveau
kan nog niet worden afgerond.In deze notitie prevaleren derhalve de programmatische en mediapolitieke
overwegingen betreffende de omvang van de publieke radiozenders. Voor de voortgang
van de besluitvorming op basis van nader technisch onderzoek naar de FM-frequenties
(zero-base) wordt verwezen naar de brief van de staatssecretaris van V&W
die dezer dagen aan de Tweede Kamer wordt gezonden waarin wordt aangegeven
waarom het noodzakelijk is deze met een half jaar uit te stellen.De regering zal haar (media)beleid ten aanzien van de beschikbaarstelling
van frequenties voor publieke en commerciële radio zo spoedig mogelijk
daarna uiteenzetten. De opbouw van de notitie is als volgt.Eerst wordt een overzicht gegeven van de programmatische aspecten in relatie
tot de publieke taakopdracht en de zenderomvang. Daarin wordt de vraag van
reductie van publieke radiozenders vanuit het programmatische aanbod bezien.
Daarna komen de financiële aspecten aan de orde. Vervolgens worden de
voorstellen voor de omvang van de publieke radio bezien in het geheel van
het frequentiebeleid.In de samenvatting en conclusies aan het eind van de notitie wordt het
oordeel van de regering geformuleerd over de wenselijkheid en mogelijkheid
van het terugbrengen van het aantal (publieke) radiozenders. Programmatische aspecten in relatie tot publieke taakopdracht
en zenderomvang Taakopdracht publieke radioDe opdracht aan de Nederlandse publieke omroep is het bereiken van een
breed en divers publiek met een veelzijdig, oorspronkelijk en kwalitatief
hoogwaardig programma-aanbod, onafhankelijk van politiek en commercie. Deze
taakopdracht geldt zowel voor de publieke televisie als de radio. Beide media
zijn voorzieningen sui generis, die niet als aanvulling op, of
afgeleide van het commerciële aanbod zijn te beschouwen. Op basis van
het volledig programmavoorschrift, zoals vastgelegd in de Mediawet, dient
de Nederlandse publieke radio zich als geheel te bewegen op het terrein van
informatie, cultuur, educatie en verstrooiing.Over het belang van een publieke omroep met een onderscheidend programma-aanbod
en een groot publieksbereik bestaat een brede consensus. Daarvan getuigen
zowel de bevindingen van de Commissie-Ververs over de toekomst van de publieke
omroep als het daarover ingenomen regeringsstandpunt van mei 1996. De Raad
voor Cultuur wijst in zijn advies voor de Concessiewet op het tweeledige karakter
van de taakopdracht. Hij beschrijft deze enerzijds als «maximaliseren»,
dat wil zeggen het onder alle omstandigheden zoeken naar het grootst mogelijke
publiek, en anderzijds als «optimaliseren», dat wil zeggen het
zo goed mogelijk bereiken van specifieke doelgroepen. Hieruit volgt ook dat
de publieke omroep duidelijk zichtbaar moet zijn in het geheel van omroepvoorzieningen
wil deze aan zijn publieke functie en doelstellingen kunnen beantwoorden.
Dit betekent logischerwijs voor zowel televisie als radio een substantieel
marktaandeel en hoge bereikdoelstellingen met een programma-aanbod van daarbij
behorende omvang. Hiermee wordt de financiering van de publieke omroep door
de bevolking gelegitimeerd.In zijn onderzoek naar de toekomst van de publieke omroep concludeert
McKinsey dat een groot publieksbereik van cruciaal belang is voor het vervullen
van de publieke functie. Omvang en zenderprofileringRegelmatig wordt de vraag gesteld of en, zo ja, op welke wijze het programma-aanbod
van de publieke radiozenders zich onderscheidt van het commerciële aanbod.
Deze vraag is recent onderzocht door het bureau McKinsey in het rapport «Publieke
Omroep na 2000». Daarin wordt vastgesteld dat voor Radio 1 als nieuwszender
op dit moment geen duidelijke commerciële concurrenten bestaan. Radio
2 (de nieuws- en amusementzender) onderscheidt zich door een breed aanbod,
waaronder populaire muziek, kleinkunst, cabaret, en nieuws en informatie.
Radio 3 onderscheidt zich van de commerciële zenders als Sky en Radio
538 door een groter aandeel van nieuwe, experimentele en onbekende muziek,
«live» opnamen en achtergrondinformatie. Het ontwerp-Concessiewet
vraagt op dit gebied nog meer van Radio 3. Bovendien besteedt Radio 3 door themaweken en radiosoaps gericht op de jeugd, aandacht aan sociaal-maatschappelijke
onderwerpen als racisme en verkiezingen. Radio 4, de klassieke muziekzender,
onderscheidt zich door een bredere programmering met concertregistraties,
festivals en minder bekende muziekgenres als niet-Westerse en religieuze muziek.
Daarnaast stimuleert Radio 4 ook Nederlandse producties, bijvoorbeeld door
het organiseren van concertseries. Nauw verbonden met deze zender is het Muziekcentrum
voor de Omroep. Radio 5 is een achtergrond- en opiniezender met programma's
voor een klein publiek en kleine doelgroepen. Dit laatste houdt direct verband
met de typisch Nederlandse opzet van het publieke bestel, met identiteitsgebonden
programma's, minderhedenprogrammering en programma's van kleine zendgemachtigden.
Tegelijkertijd probeert Radio 5 door middel van vaste punten en herkenbare
thema's (bv. muziek met een verhaal) in de programmering meer eenvormigheid
uit te stralen met behoud van die verscheidenheid. Het buitenlandIn het kader van dit onderzoek is nagegaan hoe omvang en zenderprofilering
van het Nederlandse publieke radiobestel zich verhoudt tot die in de ons omringende
landen: België, Duitsland, Frankrijk en Engeland. Dit leidt tot de volgende
informatie.In Vlaanderen opereren 5 publieke radiozenders; één zender
met informatief karakter, één familiezender met gedeeltelijke
regionale invulling, een populaire jongerenzender, een popzender en een klassieke
muziek-/culturele zender. Ook is er een familiezender die 's nachts uitzendt.
In Wallonië zijn er 5 publieke radiozenders: één informatieve
zender, twee regionaal ingevulde familiezenders, een klassieke muziek-/culturele
zender en een rockzender. Ten slotte kent België ook een publieke radiozender
voor de Duitstalige gemeenschap met een generalistisch aanbod. In België
bestaan bij elkaar dus 11 publieke radiozenders.In Duitsland zijn er twee nationale publieke zenders die beiden nieuws/cultuur
en klassieke muziek uitzenden. Daarnaast zijn er per deelstaat (of combinatie
van deelstaten) 4 tot 8 publieke zenders. In totaal bestaan er circa 50 publieke
zenders. In het algemeen bestaan de zenders van de deelstaten uit een zender
met een gemengd programma met veel informatie, een nieuws- en actualiteitenzender,
een popzender en een culturele zender.In het Verenigd Koninkrijk bestaan op nationaal niveau 5 publieke zenders:
een nieuwszender (in combinatie met radiohoor- en blijspelen en documentaires),
een familiezender, een nieuwszender waarop ook alle sportprogramma's worden
uitgezonden, een popzender en een zender voor klassieke muziek en cultuur.Frankrijk beschikt over 7 nationale publieke zenders: een nieuwszender,
een zender met een gemengd aanbod van drama, cultuur, nieuws, praatprogramma's
en educatie, een culturele zender, een zender voor Franstalige muziek, een
jeugd-/popzender, een klassieke muziekzender (inclusief jazz) en een zender
met een niet-onderbroken divers muziek-aanbod. De indeling van deze zenders
wijkt af van die in de meeste andere Europese landen.Uit deze vergelijking met het buitenland kan de conclusie getrokken worden
dat er, met inachtneming van accentverschillen, bepaald sprake is van een
overeenkomend beeld ten aanzien van omvang en profilering van de publieke
radiozenders in deze landen, ook als het om een fenomeen als muziekzenders
gericht op een jong publiek gaat. PublieksvoorkeurenRadio kent vanzelfsprekend specifieke (gebruiks)eigenschappen die reeds
langere tijd uitgekristalliseerd zijn. Meer dan bij televisie het geval is,
heeft radio zich inmiddels – nationaal en internationaal – ontwikkeld
tot een medium waarbij de luisteraar een sterke voorkeur heeft voor duidelijke
herkenbare zenders met een eigen programmatisch karakter. Er wordt dan ook
gestreefd naar helder geprofileerde zenders die aansluiten bij de voorkeuren
van het publiek.Een belangrijk gegeven is het oordeel van het luisterend publiek. Uit
recent marktonderzoek dat in het kader van het genoemde McKinsey-onderzoek
«De Publieke Omroep na 2000» werd uitgevoerd, blijkt dat een groot
deel van het Nederlandse publiek het huidige publieke programma-aanbod waardeert
en onderscheidend vindt van het commerciële aanbod. In de ogen van het
publiek onderscheidt de publieke omroep zich positief van de commerciële
netten ten aanzien van objectiviteit, maatschappelijke betrokkenheid en diversiteit
van de programmas. Radio 1, 2 of 3 worden door respectievelijk 80, 73
of 72 procent van de bevolking in de top-3 van de meest populaire publieke
radiozenders opgenomen. In het bijzonder jongeren en lager opgeleide luisteraars
hebben een grote voorkeur voor Radio 3. Radio 4 en Radio 5 blijken de geringste
steun van het publiek te hebben, hetgeen gezien de gerichtheid op specifieke
publieksgroepen en -voorkeuren van deze zenders niet verrassend genoemd kan
worden. Bij specifieke publieks- en doelgroepen, zoals bijvoorbeeld culturele
minderheden in de samenleving, is de behoefte aan en steun voor dit programma-aanbod
juist bijzonder groot. In de beleidsbrief over het media- en minderhedenbeleid
van 31 oktober 19971 is op basis van het laatste
«Media-onderzoek Etnische Groepen»2
aangegeven dat met name Radio 5 relatief veel wordt beluisterd door Chinezen,
Marokkanen en – in mindere mate – Turken. Marktaandeel en publieksbereikUit de rapportage van het bureau McKinsey & Co. blijkt dat de publieke
radio veel concurrentie heeft gekregen. Radio 1, 2 en 3 hebben een behoorlijk
marktaandeel (ruim 30%). De huidige marktpositie, in termen van marktaandeel
en bereik, van de publieke radiozenders is gezamenlijk ongeveer gelijk aan
die van de commerciële radiozenders. De marktpositie van de publieke
radiozenders ligt onder druk van toenemende concurrentie door uitbreiding
van de voor commerciële zenders beschikbare etherfrequenties. Bij het
huidige marktaandeel van Radio1 t/m 5 van 32,7%3
en een dagbereik van gemiddeld 35 procent en een weekbereik van 56% wordt
het Nederlandse publiek op een adequate wijze bediend. In de marktontwikkelingen
tekent zich een evenwicht af tussen de publieke en commerciële radiozenders. Programmatische gevolgen van een reductieReductie van het aantal landelijke publieke radiozenders zou ingrijpende
programmatische consequenties hebben, die – mede gelet op de genoemde
publieksvoorkeuren – ook niet zonder gevolgen zouden blijven voor het
marktaandeel en publieksbereik van de publieke omroep. Bij de radio worden
de verschillende programmacategorieën door de vijf gekleurde zendernetten
verzorgd en uitgezonden. Een vermindering van het aantal radiozendernetten
houdt dus in dat één of meer van deze programmacategorieën
zouden verdwijnen. Delen van de overblijvende programmering zullen verplaatst
worden naar relatief onaantrekkelijke tijdstippen. Daarmee wordt het uitgangspunt
van een voor een breed publiek functionerende publieke omroep verlaten en
zal de belangstelling van het publiek afnemen. Radio 1 (de nieuws-
en sportzender) en Radio 5 (de achtergrond- en opiniezender met veel ruimte
voor kleine en specifieke publieksgroepen) brengen bij uitstek een programma-aanbod
van betrouwbare en kwalitatief hoogwaardige informatie die de kern van de
publieke radio vormt. Reductie van het aantal publieke zenders door het laten
vervallen van één van beide zenders, waarvoor op dit moment
geen directe commerciële alternatieven bestaan, is daarom geen realistische
optie.Radio 2 onderscheidt zich door een brede programma-mix, met veel aandacht
voor kleinkunst, veel informatie, afgewisseld met toegankelijke muziek. Vrijwel
alle landen om ons heen beschikken over een dergelijke familiezender. Deze
zender biedt voor de verschillende zendgemachtigden een goede mogelijkheid
om zich met hun eigen identiteit bij de luisteraars te presenteren. Het wegvallen
van Radio 2 zou in velerlei opzicht een verarming en een verschraling betekenen.In de discussie wordt vooral door commerciële concurrenten het bestaansrecht
van Radio 3 betwist, omdat deze zender, die specifiek op jeugd en jongeren
is gericht, een muzieksoort zou verzorgen die al door diverse commerciële
radiozenders wordt gebracht. In het rapport «Publieke Omroep na 2000»
van het bureau McKinsey & Co. wordt aangegeven dat Radio 3 bij de bevolking
de meest populaire van de publieke radiozenders is, en dat juist het schrappen
van deze zender tot een versmalling van het totale publieke radio-aanbod zou
leiden. Marktonderzoek wijst uit dat 38% van de bevolking Radio 3 als de meest
populaire publieke radiozender aanmerkt en dat slechts een kwart van de luisteraars
de belangrijkste programmacategorieën waarin Radio 3 voorziet, zou willen
reduceren indien het aantal publieke radiozenders moet worden teruggebracht.
Ook wordt erop gewezen dat de kwaliteit van het totale radio-aanbod, publieke
en commercieel, zal afnemen omdat Radio 3 niet uitsluitend popmuziek uitzendt.
Radio 3 onderscheidt zich binnen dit genre van de commerciële zenders
door een groter aandeel nieuwe alternatieve en experimentele popmuziek, het
daartoe actief volgen van de ontwikkelingen in het clubcircuit, «live»-opnamen
van concerten en festivals en meer aandacht voor achtergrondinformatie en
sociaal-maatschappelijke vraagstukken. Het ontwerp-Concessiewet verlangt hier
overigens meer aandacht voor.De Raad voor Cultuur stelt in dit verband «dat het niet aangaat
een volledige demografische publieksgroep door het schrappen van een net buiten
het bereik van de publieke radio-omroep te plaatsen». Daarvan zou volgens
de Raad zeker sprake zijn als de positie van Radio 3 – die een brede
groep van jongeren bereikt en aanspreekt met (pop)muziekgenres die nergens
anders geproduceerd worden – zou worden heroverwogen. Het is volgens
de Raad bekend dat juist jongeren moeilijk worden bereikt door de publieke
omroep. Opheffen van deze zender zou deze categorie dan ook volgens het advies
onevenredig schaden en haaks staan op de taakstelling van de publieke radio.
Het opheffen van deze zender zou betekenen dat de publieke radio de verbinding
met het jongerenpubliek verliest.Voor Radio 4 geldt, gelet op de kleinere publieksgroepen waarop deze zender
zich richt, op een bijzondere manier eigenlijk hetzelfde als voor Radio 3.
Waar de commerciële radiozenders zich richten op het bedienen van een
zo groot mogelijk aantal luisteraars om daarmee optimale advertentie-inkomsten
te kunnen genereren, geeft deze zender – zoals hiervoor beschreven –
ruimte aan zowel gekend repertoire als de avant-garde, met veel aandacht voor
achtergrondinformatie, live-concerten en het Nederlandse muziekleven. Een
publieke omroep zonder klassieke zender is zonder precedent in Europa, terwijl
het handhaven van de omroeporkesten en -koren van het Muziekcentrum
voor de Omroep direct met het voortbestaan van deze radiozender verbonden
is. Via Radio 4 komen veel meer mensen in aanraking met klassieke muziek dan
via de concertzalen alleen.De Raad voor Cultuur geeft in zijn advies over de concessiewetgeving aan
het gewenst te achten dat de publieke omroep tenminste over het huidige aantal
netten (radio en televisie) kan blijven beschikken, vooral gelet op de ruime,
nog steeds toenemende, programmadistributiemiddelen waarover de commerciële
omroep inmiddels beschikt. Wensen van de NOS tot uitbreidingDe raad van bestuur van de NOS geeft in zijn nota over de concessiewetgeving
voor de publieke omroep na 2000 «Publiek in de toekomst» aan dat
van de goede vervulling van de publieke taakopdracht minimaal de huidige omvang
van drie televisiezenders en vijf radiozenders beschikbaar moet blijven. Daarbij
merkt hij op dat het vrijwel onmogelijk is alle jongeren tussen de 13 en 34
jaar met één popzender te bedienen. De distributiewijze van
Radio 5 via de AM-frequentie wordt voor deze zender onwaardig genoemd. Derhalve
wordt gepleit voor een extra landelijk dekkend FM-net voor Radio 5. Het aanvragen
van een extra FM-net voor de afsplitsing van Radio 3 wordt wel wenselijk maar
niet reëel geacht totdat uitbreiding van de zendcapaciteit zal ontstaan
ten gevolge van de invoering van digitale radio.In het «Meerjarenplan voor de Omroep 1999–2002» heeft
de raad van bestuur van de NOS, op basis van vernieuwingsplannen van alle
zendgemachtigden, aangegeven hoe de onderscheidende missie van de publieke
omroep, bij veranderende behoefte van luisteraars, beter vervuld kan worden.
Zo wordt een centrale redactie voor Radio 1, een vaste plek voor het betere
Nederlandstalige lied op Radio 2 en intensivering van de samenwerking met
het Muziekcentrum voor de Omroep op Radio 4 aangekondigd. In dit meerjarenplan
spreekt de raad van bestuur opnieuw de voorkeur uit voor het kunnen blijven
beschikken over FM-frequenties voor vijf landelijke dekkende netten. Daarbij
herhaalt de NOS het voorstel van enkele jaren geleden om de AM frequenties
van Radio 1 (747 kHz en 1251 kHz) te bestemmen voor Radio 5 en de AM-frequenties
van Radio 5 voor andere doeleinden beschikbaar te stellen. De raad van bestuur
kondigt aan zich op korte termijn over deze problematiek te buigen, ondermeer
in relatie tot de overgang van analoge naar digitale verspreiding. Radio 3
dat zich tegelijkertijd richt op 13–19-jarigen en de 20–34-jarigen
zou volgens de NOS idealiter opgesplitst moeten worden in één
zender voor 20–34-jarigen met alternatieve rockmuziek en één,
ook in vormgeving en presentatie, meer op de jeugd gerichte zender met lichtere
popmuziek. De NOS stelt in het vooruitzicht in 1999 te onderzoeken of, gegeven
het huidige aantal via de ether beschikbare zendernetten, verspreiding van
een nieuwe zender, «Radio 6» genoemd, via kabel, satelliet, Internet
en/of andere distributievormen mogelijk is.Bij brieven van 1 april en 6 mei 1999 heeft de raad van bestuur van de
NOS daaraan nadere uitwerking gegeven. In de brief van 1 april 1999 bepleit
de NOS toewijzing van een FM-net ten behoeve van Radio 5 onder inlevering
van de AM-frequenties 1008 kHz en 891 kHz. Verder stelt men voor de uitzending
van Radio 1 op de AM-frequenties 747 kHz en 1251 kHz te staken. Desgewenst
kan door de publieke omroep op de AM-frequenties van Radio 1 rechtstreeks
verslag worden gedaan van gebeurtenissen van nationaal belang en kan de overige
tijd gebruikt worden voor carous- selprogrammering van (sport)nieuws, weer,
verkeer, ANWB-oproepberichten en beursinformatie. De zender blijft dan een
publieke bestemming behouden. Deze wensen van de landelijke publieke omroep zullen worden bezien bij
de verdere beleidsbepaling in het kader van het zero-base frequentieonderzoek.
In de loop van dit jaar is, zoals reeds gezegd, daarover besluitvorming te
verwachten.Ook bij specifieke publieks- en doelgroepen leven behoeften aan uitbreiding
van het programma-aanbod van de publieke radio. Zo pleiten minderhedengroeperingen
voor uitbreiding van het publieke radio-aanbod met een multiculturele radiozender
naast het bestaande minderhedenaanbod op Radio 51.
Geïnspireerd door buitenlandse voorbeelden is de NPS een onderzoek gestart
naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een multiculturele radiozender.
Gedacht wordt aan een programmering van muziek en lichte informatie, toegesneden
op een jonger publiek van zowel allochtone als autochtone luisteraars. De
NPS heeft een wedstrijd uitgeschreven voor programmamakers om formats te ontwikkelen
voor een multicultureel station. De inzendingen zijn in maart 1999 te horen
geweest op Radio 5 en op Internet, in de week dat de NPS ook een conferentie
aan het onderwerp wijdde.In het kader van de ontwikkeling van het media- en minderhedenbeleid,
zoals beschreven in de d.d. 9 juni 1999 aan de Tweede Kamer toegezonden notitie
hierover2, zal bij de zero-base besluitvorming
in de tweede helft van 1999 de nodige aandacht worden gegeven aan de versterking
van het aanbod voor minderheden in de omroep. Financiële aspectenTerecht merkt de Raad voor Cultuur in zijn advies op dat de publieke omroep
tegenover het publiek de plicht heeft zich in te spannen voor de meest doelmatige
en efficiënte aanwending van middelen, gegeven het feit dat de publieke
omroep (mede) uit publieke middelen wordt gefinancierd.Het efficiency-onderzoek van McKinsey wijst uit dat de doelmatigheid van
de Nederlandse publieke omroep (televisie en radio) in de periode 1990–1996
is verbeterd3. Na correctie voor verstorende factoren
zoals inflatie en toename van uitzenduren zijn de kosten in die periode met
f 115 miljoen (8 procent) gedaald. Uit een doelmatigheidsvergelijking
met buitenlandse publieke omroepen (door McKinsey onderzocht op basis van
gegevens van de EBU en het Bureau of Labor Statistics) blijkt dat de Nederlandse
publieke omroep relatief efficiënt is. De totale programmakosten per
uitzenduur voor radio en televisie van de publieke omroep liggen, na correctie
voor programmamix en loonpeil, onder het Europese gemiddelde.Een structureel gezonde meerjarenbegroting is een belangrijke voorwaarde
voor het behoud van de huidige omvang van de publieke omroep. In 1997 heeft
de publieke omroep maatregelen genomen om zijn financiële positie structureel
gezond te maken. In 1998 is gebleken dat de meerjarenbegroting van de publieke
omroep verder verbetert als gevolg van kostenreducties, toegenomen inkomsten
uit de omroepbijdrage en hogere reclame-opbrengsten. In de brief over de omroepbegroting
1999 d.d. 25 november 19984 wordt (opnieuw) vastgesteld
dat door de besparingen en efficiencymaatregelen een structureel gezonde situatie
van de omroepfinanciën voor de komende jaren is te verwachten.Vervolgens is dan aan de orde welke consequenties inperking van het aantal
publieke radiozenders voor de financiering van de publieke omroep zou hebben.In het onderzoek van McKinsey zijn de verschillende opties die in het
debat over de toekomstige positie van de publieke omroep met enige regelmaat
over tafel gaan cijfermatig uitgewerkt. Deze objectivering is van groot belang,
omdat het daardoor mogelijk is de discussie over de omvang van de publieke
omroep, in casu radio, niet alleen te voeren op basis van opvattingen,
maar ook de consequenties te overzien op grond van feiten en cijfers.Uit het McKinsey-rapport blijkt dat een reductie van het aantal (televisienetten
of) radiozenders hoe dan ook leidt tot een verzwakking van het programma-aanbod,
de marktpositie en de financiële positie van de publieke omroep. Het
publieke karakter, de diversiteit en de onderscheidendheid van het programma-aanbod
worden door zon reductie onvermijdelijk aangetast. Publieksbereik en marktaandeel
nemen in dat geval sterk af. Dit gaat in tegen de publieksvoorkeur en kan
daardoor negatieve reacties oproepen.McKinsey schetst in zijn onderzoek (schema 20) de mogelijke kwantitatieve
effecten van reductie van radio, in bijzonder de optie van handhaving van
het huidige aanbod zonder Radio 3 FM, als volgt. 10 Bron: McKinsey, 1998 op basis van gegevens KLO, STER, Teamaanalyse,
Basisscenario is handhaving huidige vij publieke radiozenders.11 Bruto inkomsten omroepbijdrage radio zoals betaald door
de luisteraars; exclusief inningskosten Dienst OmroepbijdrageZoals uit dit schema blijkt zou dit een vermindering van uitzenduren met
21%, marktaandeel minus 36/41% en een vermindering van het bereik met 25/30%
betekenen. De reclame-inkomsten zouden afnemen met een bedrag van tussen de
f 56 en f 62 miljoen, terwijl de kosten met f 7 tot f 9
miljoen zouden verminderen.McKinsey houdt rekening met de logica dat vermindering van het aantal
publieke zenders gepaard wordt aan een evenredige reductie van de omroepbijdrage,
in casu berekend op f 20 miljoen. Opheffing van Radio 3 FM leidt dan
tot een negatief financieel saldo van -/- f 85 tot f 100 miljoen.
Voor Radio 3 en 2 zijn de gezamenlijke tekorten door McKinsey berekend op
f 140 tot f 160 miljoen.In het onderzoeksrapport geeft McKinsey ook aan dat er zowel bij de publieke
omroepen als daarbuiten werkgelegenheid verloren gaat.Mogelijke financiële compensatie van de publieke omroep voor deze
tekorten door verhoging van de omroepbijdrage zou bij de bevolking een merkwaardige indruk maken. Waarschijnlijk is niet goed uit te leggen
waarom de omroepbijdrage met een bedrag tussen de f 13,– tot f 20,–
omhoog moet, terwijl tegelijkertijd de meest populaire publieke radiozender
uit de lucht wordt gehaald.Hetzelfde geldt voor de noodzakelijke verhoging van het budget uit de
algemene middelen indien de fiscalisering van de omroepbijdrage wordt gerealiseerd. Frequenties voor publieke omroepHet in de afgelopen jaren door de overheid gevoerde frequentiebeleid is
erop gericht het aantal etherfrequenties voor radio substantieel te vergroten.
Begin 1997 is het zogenoemd zero-base-onderzoek gestart om te bekijken of
door een meer efficiënte technische planning extra frequentieruimte beschikbaar
kan komen voor commerciële omroep, onder handhaving van het voorkeursrecht
voor publieke omroep. Uit de rapportages van april en december 1998 van TNO
die bij brief aan de staatssecretaris van V&W van 23 december 1998 reeds
aan de Tweede Kamer zijn meegedeeld, blijkt dat er in het jaar 2000 een aanzienlijk
aantal FM-frequenties beschikbaar kan komen voor commerciële omroep,
onder handhaving van de 4 landelijke FM-netten, een regionaal netwerk voor
de publieke omroepen en het huidige beslag van de publieke lokale omroep.
Vooruitlopend op de definitieve uitkomsten op basis van het (nadere) zero-base-onderzoek
en de te hanteren planningstechniek voor publieke en commerciële radio,
is de verwachting gewettigd dat, na implementatie van de resultaten, op landelijk
niveau ten minste een evenwichtige verdeling tussen publieke en commerciële
omroep qua potentieel demografisch bereik tot stand zal komen. Regionale en
lokale commerciële omroep zijn nog in ontwikkeling. Uit het zero-base-onderzoek
blijkt dat ook op niet-landelijk niveau de nodige frequentieruimte is gevonden.De vaak door commerciële partijen gehanteerde stelling dat er sprake
zou zijn van een grote onevenwichtigheid in de verdeling van frequenties voor
publieke en commerciële omroep, in die zin dat 90% van de beschikbare
frequenties bij de publieke omroep in gebruik is en er voor commerciële
omroep slechts 10% zou resteren, wordt weerlegd. Het publieksbereik van zowel
de publieke als de commerciële zenders zal, zoals nu reeds uit de zero-base
resultaten blijkt, in dezelfde orde van grootte liggen. Op landelijk niveau
kunnen de verhoudingen wat het aantal frequenties betreft binnenkort definitief
worden recht getrokken. Dat gaat in de komende jaren eveneens gebeuren op
het regionale en lokale niveau.Op zichzelf zijn de de becijferingen van de aantallen frequenties overigens
weinig zeggend. Het gaat om het publieksbereik dat met elk van de toegewezen
frequentiepakketten kan worden behaald. Er is nu al sprake van een redelijke
verdeling van de marktaandelen van de landelijke publieke en commerciële
radiozenders, die op basis van de huidige verdeling van frequenties worden
behaald. Uit het zero-base onderzoeksmateriaal blijkt dat de landelijke commerciële
omroep de achterstand op het punt van de frequenties volledig zal inhalen.Het is verder aan te nemen dat het aantal beschikbare frequenties blijft
toenemen. Gezien het steeds nauwgezetter onderzoek kan dit worden afgeleid
uit de praktijk van de afgelopen jaren, waarin telkens meer frequentieruimte
bleek te bestaan dan eerder gedacht. Of deze extra frequentieruimte op korte
termijn kan worden ingezet moet blijken uit het nader onderzoek dat de komende
tijd verricht zal worden.Van grote betekenis voor het beleid is verder dat door technologische
ontwikkelingen (digitalisering) op afzienbare termijn een grote toename van de distributiemogelijkheden wordt voorzien. De huidige frequentie/distributieproblematiek
dient daarom ook beoordeeld te worden in het licht van de breed gedeelde verwachting
dat in de komende jaren als gevolg van de digitalisering van distributiekanalen,
invoering van digitale radio (DAB) en convergentie van distributienetwerken,
veel meer capaciteit zal ontstaan en bovendien meer alternatieve distributienetwerken
naast de huidige aardse zenders en kabelnetwerken beschikbaar komen. In dit
verband wordt verwezen naar het Groenboek over convergentie tussen telecommunicatie,
de audiovisuele en informatietechnologiesectoren1
van de Europese Commissie en de reactie hierop van de Nederlandse regering2 van 8 mei 1998. Daarin spreekt de regering de visie
uit dat in de toekomst diensten niet langer aan één bepaalde
transmissieweg zijn gebonden, maar over verschillende netwerken (telefoonkabels,
kabeltelevisienetwerken, omroepnetwerken, electriciteitsnetwerken) kunnen
worden aangeboden. Benadrukt wordt dat de techniek ervoor zorgt dat er efficiënter
gebruik van het schaarse spectrum kan worden gemaakt. Gelet op het bovenstaande
ziet de regering geen reden om gebruik te maken van de mogelijkheden tot compartimentering
van frequentiepakketten voor commerciële radio, die art. 82e van de Mediawet
biedt. Samenvatting en conclusiesOver het belang van een publieke omroep met een onderscheidend programma-aanbod
en een groot publieksbereik bestaat een brede consensus. De huidige omvang
van de landelijke publieke omroep past bij de maatschappelijke positie en
taakopdracht, en garandeert een voldoende zichtbaarheid in het geheel van
het steeds groter wordende aantal radiostations.De vergelijking met de ons omringende landen bevestigt de keuze van het
huidige aantal en de profilering van de Nederlandse publieke radiozenders,
ook als het om een fenomeen als op jong publiek gerichte muziekzenders gaat.Het Nederlands publiek waardeert het huidige publieke radio-aanbod. Het
vindt dit onderscheidend van het commerciële aanbod en ondersteunt een
vermindering met een radiozender niet.Een reductie van het aantal landelijke publieke radiozenders zou ingrijpende
programmatische consequenties hebben. Door de afname van het publieksbereik
van de publieke omroep zou de publieke taakstelling minder goed vervuld worden.
De veel gehoorde optie van het opheffen van Radio 3 vormt daarvan een voorbeeld.
Het opheffen van deze zender zou volgens de Raad voor Cultuur betekenen dat
de publieke radio de verbinding met het jongerenpubliek verliest, wat in strijd
is met de taakstelling van de publieke radio. Deze Raad adviseert in dit verband
«dat het niet aangaat een volledige demografische publieksgroep door
het schrappen van een net buiten het bereik van de publieke radio-omroep te
plaatsen». Ook aan het opheffen van een van de andere publieke radiozenders
zijn de nodige nadelen van programmatische, organisatorische en financiële
aard verbonden.De doelmatigheid van de Nederlandse publieke omroep is in de afgelopen
jaren verbeterd. De kosten liggen onder het Europese gemiddelde. Er zijn door
de publieke omroep reële voorwaarden geschapen voor de toekomstige financiëring
van de huidige omvang van vijf radiozendernetten (en drie televisienetten).
Reductie met een radiozender (in het bijzonder Radio 3) leidt tot een substantieel
verlies aan inkomsten van de publieke omroep en verlies aan werkgelegenheid
bij de publieke omroepen en daarbuiten. Compensatie van het financiële
tekort door verhoging van de omroepbijdrage is niet passend en niet wenselijk.Ook de toekomstig beschikbare frequentieruimte voor landelijke publieke
en commerciële omroep en het daarmee te realiseren publieksbereik noodzaakt
niet tot een reductie van het aantal landelijke publieke radiozendernetten.De regering is, alles overwegend, van oordeel dat een reductie van het
huidige aantal van 5 publieke radiozendernetten met landelijk bereik (waarvan
4 landelijk op de FM worden doorgegeven) niet wenselijk is. XNoot1Kamerstukken II, 1997–1998, 26 024, nr. 10.XNoot1Kamerstukken II 1996–1997, 23 968, nr. 24.XNoot1Kamerstukken II, 1997–1998, 25 601, nr. 8.XNoot2NOS/NPS, Media-onderzoek Etnische Groepen, Hilversum, 1995.XNoot3Bron: KLO, Overzicht Radio, Hilversum, jan./febr. 1999.XNoot1STOA-conferentie, «Meer kleuren, Meer kanalen», Utrecht, 2
oktober 1998.XNoot2Kamerstukken II, 1998–1999, 26 597, nr. 1.XNoot3McKinsey-onderzoek «Totale Omroep Produktiviteit», juni 1997.XNoot4Kamerstukken II, 1998–1999, 26 200 VIII, nr. 38.XNoot1Groenboek over convergentie van de telecommunicatie, media en informatietechnologiesectoren
SEC (97), Brussel, november 1997, en Werkdocument SEC (*) 1284 Samenvatting
van de resultaten van de publieke consultatie: aandachtsgebieden voor verdere
 bezinning), Brussel, 29 juli 1998.XNoot2Deze reactie is op 8 mei 1998 verzonden aan de Europese Commissie en in
afschrift aan de Tweede Kamer verzonden. Op 3 november 1998 is gereageerd
op het werkdocument van 29 juli 1998. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26684-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl