Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25478, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

27-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25478 nr. 6

21-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. Inleiding2. Voorgeschiedenis3. De arbeidsgehandicapte4. Relatie arbeidsgehandicapte/werkgever5. VerantwoordelijkheidsverdelingCasus 1Casus 26. Budgetstructuur en budgetten7. De reïntegratie-uitkering bij scholing8. Kwijtschelding en korting van de basispremie WAO; quotering9. Overige instrumenten10. Rechtmatigheid en doelmatigheid11. Informatievoorziening12. VoorlichtingVóór aanvaard beleidNa aanvaard beleid13. Het Reïntegratiefonds14. Financiële aspecten15. Tot SlotArtikelsgewijze opmerkingen AlgemeenArtikel 3Artikel 4Artikel 5, eerste lidArtikel 5, vierde lid, onderdeel eArtikel 6, tweede lidArtikel 9Artikel 10Artikel 16, eerste lid en 17, derde lidArtikel 16, derde lid en 17, derde lidArtikel 18, tweede lidArtikel 19Artikelen 20 en 21Artikel 24, vijfde lidArtikel 26Artikel 35, derde lidArtikel 38, tweede lid en 39, zesde lidArtikel 46, eerste en tweede lidArtikel 50, eerste lidArtikel 50, derde lidOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25478Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 218 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 478Vaststelling van nieuwe regels met betrekking tot de (re)integratie
van arbeidsgehandicapten (Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 oktober 1997 Inhoudsopgave 1 Inleiding2 2. Voorgeschiedenis7 3. De arbeidsgehandicapte13 4. Relatie arbeidsgehandicapte/werkgever24 5. Verantwoordelijkheidsverdeling29 6. Budgetstructuur en budgetten46 7. De reïntegratie-uitkering
bij scholing51 8. Kwijtschelding en korting van de basispremie
WAO; quotering53 9. Overige instrumenten56 10.
Rechtmatigheid en doelmatigheid59 11. Informatievoorziening6112. Voorlichting62 13. Het Reïntegratiefonds6414. Financiële aspecten66 15. Tot slot75   Artikelsgewijze
opmerkingen761. InleidingHet kabinet heeft met veel waardering kennis genomen van de snelle en
uitvoerige becommentariëring van het voorstel van Wet op de (re)integratie
arbeidsgehandicapten (Wet REA). Het verheugt ons te mogen constateren dat
de hoofddoelstelling van dit wetsvoorstel breed wordt onderschreven. De uitdrukkelijke
instemming van de leden van de PvdA-fractie en de ondersteuning van de leden
van de vrijwel alle fracties van het hierin verwoorde streven, sterkt ons
in de verwachting dat dit voorstel met een gezamenlijke inspanning, als voorzien
per 1-1-'98 in werking zal kunnen treden.Ook de complimenten van de leden van de fractie van D66 over de wijze
waarop de voorbereiding van de hoofdlijnennota heeft plaatsgevonden nemen
wij gaarne in dank aan.De nadere invulling van het regeerakkoord waarvan dit wetsvoorstel het
resultaat is heeft, zo leiden wij uit het verslag af, bijgedragen aan een
aanmerkelijke verdieping van het inzicht in de concrete knelpunten in de complexe
praktijk van de reïntegratie van arbeidsgehandicapten.De vele vragen over de specifieke uitwerking van de voorstellen zien wij
dan ook tegen deze achtergrond, wat met zich brengt dat wij Uw commentaar
over het geheel bezien als kritisch positief opvatten.De samenhang tussen de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling met
het nog recente kabinetsstandpunt SWI en de procesmatige ontwikkeling van
de samenwerking tussen de uitvoeringsinstellingen van de werknemersverzekeringen
(de uvi's), gemeenten en de arbeidsvoorzieningorganisatie, geeft terecht aanleiding
tot veel vragen over de risico's die dit proces met zich brengt voor de continuïteit
van het reïntegratiebeleid voor arbeidsgehandicapten. In algemene zin
willen wij daarom hier reeds opmerken dat wij de groeiende samenwerking tussen
uitvoeringsorganisaties bovenal zien als een extra kans voor een bredere toepassing
van dit beleid in de praktijk, terwijl omgekeerd de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
een stimulans zal zijn voor verdere uitwerking en realisering van de beoogde
samenwerking. Dat laat overigens onverlet dat wij ons realiseren dat de gevraagde
inspanningen fors zijn. Ongetwijfeld zullen zich in de aanloopfase ook problemen
kunnen voordoen. Maar dat zou ook bij latere invoering het geval zijn. De
uitvoeringspraktijk zal immers altijd enige tijd nodig hebben om met de nieuwe
regelgeving vertrouwd te raken. Het kabinet heeft er vertrouwen in dat de
thans voorliggende voorstellen op adequate wijze geïmplementeerd kunnen
worden.Hieronder willen wij allereerst nader ingaan op de opmerkingen en vragen
over respectievelijk verdergaande vereenvoudiging van het instrumentarium,
de inwerkingtreding per 1 januari a.s. en de relatie met WULBZ en PEMBA.De leden van de fractie van de VVD dringen aan op verdere vereenvoudiging.Waar vereenvoudiging en stroomlijning te bereiken zouden zijn zonder de
complexiteit te vergroten zou dit naar de mening van de leden van de fractie
van de VVD wel moeten gebeuren. Bovendien achten zij het van belang om, daar
waar regelgeving met betrekking tot reïntegratie op verschillende plaatsen
vastligt, wel te bewerkstelligen dat die regelgeving op elkaar is afgestemd,
zowel qua regelgeving zelve als voor wat betreft het praktisch gebruik. Daarbij
moet ook de bekendheid van regelgeving, ongetwijfeld een van de huidige knelpunten,
niet uit het oog worden verloren. Zij verwijzen in dit verband ook naar de opmerkingen van het Lisv omtrent
vereenvoudiging van regelgeving. Hoewel zij het eens zijn met de prioriteitsstelling
van het kabinet in de richting van vergroting van toegankelijkheid, onderstrepen
zij hier nogmaals de noodzaak tot vereenvoudiging en inzichtelijkheid van
regelgeving waar dat ook maar enigszins mogelijk is. Deze leden vragen het
kabinet een toezegging om aan dit aspect, eventueel na invoering van deze
wet, alsnog aandacht te geven.Ook de leden van de RPF-fractie vragen zich af in hoeverre de regering
er echt in is geslaagd een wezenlijke vereenvoudiging van het reïntegratie-instrumentarium
te verwezenlijken. Is sprake van meer transparantie in de regelgeving? Zij
verzoeken de bewindslieden in dit kader een vergelijkend overzicht te geven
van het huidige instrumentarium en het instrumentarium, zoals dat vanaf volgend
jaar moet gelden.Wij kunnen de wensen van deze leden onderschrijven, waar het gaat om een
zo groot mogelijke vereenvoudiging. Bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel
is met dit doel ook een grondige analyse uitgevoerd om tot een verdergaande
vereenvoudiging van het instrumentarium te komen. Daarbij gold voor ons wel
als aandachtspunt dat het streven naar vereenvoudiging het achterliggende
beginsel van doelmatigheid niet mag overschaduwen. Het gaat er tenslotte om
dat de instrumenten goed aansluiten in alle verschillende situaties waarin
de brede doelgroep van arbeidsgehandicapten zich kan bevinden. Daarbij is
ook met name gelet op de samenloop van regelgeving die prikkels bevat voor
de werkgever om zich ook daadwerkelijk in te zetten voor de (re)integratie
van arbeidsgehandicapte werknemers. In wetgevingstechnische zin resulteert
dit niet in de grootst mogelijke eenvoud. In de praktijk zal echter wel voor
een ieder duidelijk zijn aan welke taken hij gehouden is en welke facilitering
daarbij in een specifieke situatie wordt geboden. Er wordt, zeker ook gelet
op de voorgenomen aanvullende en gerichte voorlichting, voor de praktijk een
grotere doorzichtigheid van de regelgeving bewerkstelligd. Monitoring en evaluatie
van de feitelijke gang van zaken in de praktijk zal moeten uitwijzen of dit
inderdaad in voldoende mate tot verbetering van de inzet van het instrumentarium
en van de reïntegratie-inspanningen leidt. Blijvende aandacht voor vereenvoudigingsmogelijkheden –
wij zijn het op dat punt met genoemde leden eens – blijft daarbij geboden.Voor een vergelijking van het huidige en nieuwe instrumentarium willen
wij verwijzen naar het bij het SER-advies over de Hoofdlijnennnota opgenomen
overzicht. Dit biedt op zichzelf een goed inzicht, zij het dat dit op onderdelen
nadere invulling verdient. Een meer definitief overzicht wordt momenteel voorbereid
in het kader van de voorlichting over de Wet REA.De uitspraak dat de kost voor de baat uitgaat, dat uitvoerders zich niet
te terughoudend moeten opstellen rekening houdend met de gedachte dat «wanneer
het alternatief een levenslange uitkering is, men niet snel te veel geld uitgeeft
voor reïntegratie» spreekt de leden van de VVD-fractie zeer aan.
Is overwogen, zo vragen deze leden, om tegen de achtergrond van deze gedachte
een nog meer grensverleggende benadering te kiezen door bij reïntegratie
daadwerkelijk een afweging te maken van de kosten van een levenslange uitkering
enerzijds en een maximaal beschikbaar bedrag dat daarvan een substantieel
percentage bedraagt, ter preventie van uitstoot uit het arbeidsproces dan
wel reïntegratie daarin anderzijds? In zo'n benadering wordt direct uitgegaan
van schadelastbeperking omdat de schadelast op lange termijn in de afweging
wordt meegenomen. Een dergelijke verstrekkende benadering is wel overwogen maar wij hebben
daar om de volgende redenen niet voor gekozen. Wij zijn in de eerste plaats
tot de conclusie gekomen dat met deze methode niet de meest efficiënte
allocatie van middelen wordt bereikt. Deze benadering zou, als wij het goed
zien, er toe leiden dat het maximumbedrag aan reïntegratiekosten die
voor iemand kunnen worden gemaakt direct gekoppeld zou zijn aan het totaalbedrag
dat hij in theorie tot zijn vijfenzestigste aan uitkering zou kunnen ontvangen.
Dit bedrag wordt enerzijds bepaald door de hoogte van de uitkeringen die betrokkene
in de loop van de tijd zou ontvangen en anderzijds door de duur ervan. Hoogte
en duur worden op hun beurt weer door vele omstandigheden beïnvloed:
voor de werknemersverzekeringen gaat het bijvoorbeeld om het eerder verdiende
loon, de mate van arbeidsongeschiktheid en de leeftijd, terwijl het voor de
sociale voorzieningen gaat om de leeftijd, partnerinkomen en vermogen. Deze
omstandigheden zijn niet, of in elk geval niet direct, bepalend voor de vraag
hoeveel arbeidstoeleiding iemand nodig heeft en welke plaatsingsbevorderende
instrumenten men met zich moet meebrengen, wil een werkgever bereid zijn iemand
in dienst te nemen. Strikte doorvoering van deze benadering zou er bijvoorbeeld
toe leiden, dat voor twee bijstandsgerechtigden die louter van elkaar verschillen
op grond van het feit dat de ene een verdienende partner heeft en de andere
niet, verschillende maxima voor de in te zetten reïntegratiemiddelen
zouden gelden. Ook zou dit betekenen dat voor twee gedeeltelijk arbeidsgeschikten
wier theoretisch uitkeringsbedrag exact gelijk is hetzelfde maximumbedrag
aan reïntegratiekosten zou gelden, ook al zou bij plaatsing voor de ene
een dure voorziening nodig zijn en voor de andere niet (met als gevolg het
risico dat voor eerstgenoemde van reïntegratie-activiteiten wordt afgezien).Strikte toepassing van de door de leden van de VVD-fractie beschreven
benadering zou er voorts toe leiden dat een uvi om het maximum-bedrag vast
te stellen dat voor de reïntegratie van haar cliënt beschikbaar
is, niet alleen zou moeten berekenen welk totaalbedrag zij aan betrokkene
zou moeten betalen indien geen reïntegratie zou plaatsvinden, maar ook
na zou moeten gaan op welk bedrag aan sociale voorzieningen (bijstand, uitkering
IOAW) betrokkene tot zijn vijfenzestigste recht zou kunnen krijgen na beëindiging
van de uitkering werknemersverzekering. Strikt uitgevoerd, zou dit betekenen
dat de uvi reeds vragen zou moeten stellen over partnerinkomen of vermogen
en daarmee vooruit zou moeten lopen op een eventuele toekomstige beoordeling
van een aanvraag van een sociale voorziening. In onze ogen gaat dit te ver.
Overigens zou bij dit alles bovendien geen rekening kunnen worden gehouden
met een eventuele toekomstige wijziging in omstandigheden van de betrokkene,
die mogelijkerwijs van invloed zou kunnen zijn op het recht op uitkering en
daarmee op het totale uitkeringsbedrag en het maximum-reïntegratiebedrag.Dit neemt niet weg dat ook naar ons oordeel het theoretisch maximum van
de toekomstige schadelast wel degelijk een rol mag spelen bij de afweging
welke instrumenten zouden moeten worden ingezet.Het valt de leden van de D66 fractie op dat de staatssecretaris in het
voorliggende wetsvoorstel nergens refereert aan het rapport Van Verdelen naar
Verdienen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid waarin negen
aanbevelingen worden gedaan om tot een participatiebevorderend beleid te komen
dat zich richt op het investeren in mensen. De leden van de D66 fractie nodigen
de staatssecretaris uit om dit wetsvoorstel in het licht van de negen aanbevelingen
te bezien.Zoals het kabinet in reaktie op dit rapport van de WRR heeft aangegeven
zijn deze aanbevelingen vooral van betekenis voor de volgende regeerperiode
en kan het rapport worden betrokken bij de opstelling van verkiezingsprogramma's
van de politieke partijen en bij de kabinetsformatie. Overigens merken wij
op dat het voorstel van wet REA als een ontwikkeling in de richting van de
belangrijkste aanbevelingen kan worden gezien, waar het gaat om individueel
maatwerk en wederkerigheid van rechten en plichten.Voor een standpuntbepaling inzake andere aanbevelingen, onder meer die
inzake hoogte en duur van de WAO-uitkeringen, is dit wetsvoorstel niet de
aangewezen aangelegenheid.De fractie van GroenLinks vraagt aandacht voor de personen die in het
kader van TBA in de jaren 1994 tot en met 1996 zijn herbeoordeeld, en hun
AAW of WAO-uitkering (gedeeltelijk) zijn verloren, zonder dat er daadwerkelijk
reïntegratiemogelijkheden waren. Hoe beoordeelt de regering nu uiteindelijk
dit resultaat, zo vragen zij, en wat is de oorzaak van dit teleurstellende
resultaat.In het najaar van 1996 heeft de staatssecretaris van SZW uitvoerig met
de vaste commissie van gedachten gewisseld over dit specifieke onderwerp.
Het kabinet verwijst in dit verband naar het verslag van dit overleg (TK '96–97,
23 259,nr.19).Voorts vragen de leden van GroenLinks in hoeverre de Wet REA voor deze
groep alsnog een reële kans op werk zal opleveren.De inzet van dit wetsvoorstel is er met name op gericht om ook arbeidsgehandicapten
die al langere tijd buiten het arbeidsproces staan kansen te bieden. In de
voorlichting over het instrumentarium wordt hieraan specifiek aandacht besteed.Gezien de resterende tijd tussen de huidige Kamerbehandeling en de datum
van inwerkingtreding vragen de leden van de CDA-, SGP- en GPV-fracties de
regering of betrokken uitvoerders van het wetsvoorstel voldoende gelegenheid
geboden wordt om op een goede manier uitvoering te geven aan de verplichtingen
die voortvloeien uit het wetsvoorstel en of de betrokken instellingen wel
in staat zullen zijn om de wet met ingang van 1 januari 1998 adequaat uit
te voeren. Is te verwachten dat vanaf 1 januari a.s. optimaal gebruik wordt
gemaakt van de instrumenten die in het wetsvoorstel zijn opgenomen en hoe
wordt voorkomen dat een snelle invoering ten koste gaat van de zorgvuldigheid?De leden van de fractie van Groep Nijpels merken op dat een zeer groot
aantal bepalingen nog nadere invulling behoeft. Ook zij vragen zich in verband
hiermee af of de wet op verantwoorde wijze kan worden ingevoerd per 1 januari
1998.Naar onze mening zal bij een inwerkingtredingsdatum van 1 januari 1998
weliswaar sprake zijn van een korte maar niet van een tè korte implementatietermijn.
De uvi's zullen de wet tijdig kunnen uitvoeren, waarbij – wij hebben
daar in de inleiding van deze nota al op gewezen – vanzelfsprekend
de eerste maanden sprake zal zijn van een aanlooptijd. Ten aanzien van de
gemeenten geldt dat de instrumentering ten behoeve van arbeidsgehandicapte
bijstandsgerechtigden via het voorliggende wetsvoorstel zal worden ingevlochten
in de WIW, het activeringsinstrument bij uitstek voor de gemeenten. Hiermee
maakt de uitwerking ervan ten behoeve van deze categorie integraal onderdeel
uit van de implementatie, nadere inkleuring en operationalisering van de WIW.
Ten behoeve hiervan is een speciaal implementatietraject in gang gezet onder
primaire aansturing van de VNG. Men is momenteel bezig de randvoorwaarden
vorm te geven waarbinnen de bedoelde implementatie kan plaatsvinden. Hierbij
worden aspecten, samenhangend met de (re)activering van arbeidsgehandicapte
bijstandsgerechtigden meegenomen. Voor de mogelijkheid van Arbeidsvoorziening
om onmiddellijk een goede start te maken, ten slotte, zal een tijdige overkomst
van het personeel GAK AI van groot belang zijn. Met het oog daarop zijn Arbeidsvoorziening
en GAK dan ook reeds enkele maanden bezig de overkomst voor te bereiden.De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat de regering met dit
wetsvoorstel een antwoord probeert te geven op het probleem dat de reïntegratie
van arbeidsgehandicapten nog te weinig van de grond komt en dat de uitsluiting
van arbeidsgehandicapte daarentegen onverminderd doorgaat. Zou het niet beter
zijn de PEMBA-wetgeving te heroverwegen, althans uit te stellen, voordat hierdoor
nog verdere schade wordt toegebracht aan de positie van arbeidsgehandicapten?
Is de regering hier eigenlijk niet bezig te dweilen met de kraan open?Het kabinet ziet, nu de Wet REA tezamen met de PEMBA-wetgeving in werking
zou kunnen treden geen aanleiding om de PEMBA-wetgeving te heroverwegen.Wij willen in dat verband de nadruk leggen op de complementaire functie
van dit wetsvoorstel met de PEMBA-wetgeving.De leden van de SGP-fractie wijzen erop, dat het wetsvoorstel een noodzakelijke
aanvulling is op de Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte (WULBZ)
en Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(PEMBA). Deze leden vragen of het kabinet hiermee erkent, dat beide wetten
onvoldoende handvatten bevatten om risicoselectie tegen te gaan. Zij vragen
hoe dit zich verhoudt tot de uitlating van het kabinet dat zij bij de behandeling
van die wetten heeft ingenomen en of er in zoverre eigenlijk sprake is van
reparatiewetgeving?Een vraag bij de behandeling van de wetsvoorstellen WULBZ en PEMBA was
steeds of deze wetsvoorstellen de risicoselectie in aanmerkelijke zin zouden
versterken. Deze vraag is door het kabinet steeds beantwoord, in die zin dat
beide wetsvoorstellen slechts een element zijn in een economisch rationaliseringsproces
dat veel diepere oorzaken kent dan wijzigingen in de ziekte- arbeidsongeschiktheidsregelingen
alleen. Dit wetsvoorstel is een antwoord op dit algemene proces van uitstoot
van arbeidskrachten, die naar het oordeel van de werkgever onvoldoende produktief
zijn, dan wel geacht worden een te groot risico voor de werkgever te vormen.
Van reparatiewetgeving op WULBZ of PEMBA zouden wij dan ook niet willen spreken.De leden van de SGP-fractie hechten eraan dat absolute duidelijkheid bestaat
over de reïntegratie-inspanningen van de eigenrisicodrager. Zij wensen
niet geconfronteerd te worden met het gegeven, dat niet alleen een selectie
van risico's bij de poort plaatsvindt, maar ook bij de uitgang. Deze leden
willen helder hebben welke incentives het systeem op dit moment bevat om de
eigenrisicodrager aan te zetten tot resultaatgericht gedrag ook voor de moeilijker
gevallen. Voorts vragen zij of niet het gevaar bestaat dat de moeilijker te
reïntegreren gevallen zullen worden overgedragen aan de uvi's.In dit verband vragen de leden van de SP-fractie een nadere uiteenzetting
over de positie van de eigenrisicodragers. Gelden voor hen precies dezelfde
regels als voor de werkgevers die in het publieke bestel zijn gebleven, zo
vragen deze leden, en spelen de uvi's, de gemeenten, en de Arbeidsvoorziening
ten aanzien van hen ook precies dezelfde rol?De leden van de fractie van de GPV merken op dat de uvi voor eigenrisicodragers
pas een taak krijgt, als reïntegratie bij de eigenrisicodrager niet meer
mogelijk is. Zij vragen de regering aan te geven wie bepaalt of reïntegratie
bij de bewuste werkgever niet haalbaar is. Zij wijzen er op dat ook een werknemer
van de eigenrisicodrager zelfstandig de uvi kan verzoeken een reïntegratieplan
op te stellen. Heeft de uvi de mogelijkheid dit verzoek te negeren, zo vragen
deze leden.De eigenrisicodrager draagt net als alle werkgevers op grond van het civiele
recht en op grond van de WAO de verplichting om de arbeidsongeschikte werknemer
passende arbeid aan te bieden tenzij dat in redelijkheid niet van hem kan
worden gevergd. De eigenrisicodrager dient na 13 weken ziekte een reïntegratieplan
op te stellen en de werknemer bij de reïntegratie te begeleiden conform
door het Lisv op te stellen minimum-eisen. Indien de eigenrisicodrager nalatig
is een (adequaat) reïntegratieplan op te stellen kan de werknemer de
uvi verzoeken dit te doen. De uvi zal een reïntegratieplan moeten opstellen
als blijkt dat de werkgever na 13 weken geen reïntegratieplan heeft opgesteld
of dit plan niet voldoet aan de daarvoor door het Lisv gestelde minimumnormen.
Nu de eigenrisicodrager zelf de WAO-uitkering gedurende 5 jaar financiert
is hij vrijgesteld van de verplichting om na 13 weken arbeidsongeschiktheid
aangifte daarvan te doen en daarbij het reïntegratieplan aan het Lisv
te overleggen.Het zwaartepunt van de inspanningen gericht op de reïntegratie ligt
in het algemeen in het WAO-wachtjaar. In de optiek van het kabinet heeft de
eigenrisicodrager in het kader van de WAO er het grootst denkbare belang bij
om tot spoedige reïntegratie van een werknemer over te gaan. De kosten
van volledige arbeidsongeschiktheid van een werknemer bedragen voor een gemiddelde
werknemer immer al snel enkele honderdduizenden guldens. Indien de eigenrisicodrager –
of een niet-eigenrisicodragende werkgever – echter weloverwogen tot
het oordeel komt dat er geen reïntegratiemogelijkheden in zijn onderneming
zijn kan hij de uvi verzoeken de reïntegratietaak van hem over te nemen.
Bij dat verzoek zal hij onder meer moeten aangeven welke activiteiten zijn
ondernomen om de werkhervatting te bewerkstelligen, en waarom deze niet succesvol
zijn gebleken. De uvi zal de reïntegratietaak van de werkgever overnemen
indien zij eveneens concludeert dat er in zijn onderneming geen reïntegratiemogelijkheden
zijn. Dit betekent vanzelfsprekend niet dat de WAO-uitkering dan vervolgens
niet langer voor rekening van de eigenrisicodrager zou komen.De eigenrisicodrager kan ten aanzien van de uvi's dezelfde aanspraak op
ondersteuning bij de reïntegratie van zijn werknemers maken als de werkgever
in het publieke bestel. Naar aanleiding van de vraag naar de rol van gemeenten
en Arbeidsvoorziening zij nog opgemerkt dat waar het gaat om de reïntegratie
van arbeidsgehandicapte werknemers, een rechtstreekse relatie tussen de werkgever
en de gemeenten, respectievelijk de Arbeidsvoorzieningsorganisatie ontbreekt.
Dat is voor eigenrisicodragers niet anders dan voor werkgevers in het publieke
bestel. 2. VoorgeschiedenisDe leden van de RPF-fractie vragen of het juist is dat de voorbereidingen
voor de hoofdlijnennota pas in het najaar van 1996 zijn gestart. Waarom is
het hele voorbereidingstraject niet eerder gestart?In tegenstelling tot de indruk die deze leden hebben gekregen over de
voorbereiding van de hoofdlijnennota zij vermeld dat hiermee reeds in het
voorjaar '96, aansluitend op de nadere invulling van het regeeraccoord, waarin
het voornemen voor een Wet op de reïntegratie is opgenomen, is gestart. Voor de goede orde geven wij hierbij een korte schets van de aan de hoofdlijnennota
voorafgaande fase. Na een eerste inventarisatie van de problematiek, de aanverwante
wet- en regelgeving, het beschikbare onderzoeksmateriaal en internationale
gegevens is een interdepartementale projectgroep gestart, waarin ook waarnemers
vanuit de uitvoering deelnamen (Lisv, VNG en Arbeidsvoorziening). Simultaan
met dit traject waarin het accent lag op de afbakening van de doelgroep, inventarisatie
van knelpunten en oplossingen, is, naast verkennende gesprekken met de uitvoeringspraktijk
bij uvi-districtskantoren, arbodiensten, particuliere verzekeraars en gemeenten,
ook met de cliëntenorganisaties regelmatig contact onderhouden over de
uitwerking van door deze organisaties naar voren gebrachte voorstellen. Wij
verwijzen in dit verband bijvoorbeeld naar het verzoek aan de NCCZ om een
nadere uitwerking van een persoonsgebonden reïntegratiebudget. Tegelijkertijd
zijn onderzoeksopdrachten verstrekt om ook derden meer inzicht te geven in
de beschikbare informatie en zicht te krijgen op het reïntegratiebeleid
in andere landen.Naar onze mening heeft deze onorthodoxe en ook zeer arbeidsintensieve
wijze van voorbereiding binnen een zo korte tijdsspanne ook vruchten afgeworpen
zoals wij hebben mogen afleiden uit de reacties van de geconsulteerde organisaties.De analyse van instrumentarium, doelgroep, financiering en verantwoordelijkheidsverdeling
is vervolgens bezien op aspecten van doelmatigheid, waarbij vanuit het streven
naar verkorting van procedures en ruimere maatvoering is gezocht naar openingen
voor een meer effectieve toepassing van het instrumentarium.De zich inmiddels aftekenende contouren voor de hoofdlijnennota konden
begin '97 worden getoetst op raakvlakken met overige wetsvoorstellen (WSW
en WIW, OSV 1997, PEMBA, WAZ en WAJONG) en aan de eerste concept-rapporten
van de regiegroep SWI. Het voorstel van het toenmalige Tica voor een integrale
benadering van de reïntegratie binnen de werknemersverzekeringen werd
hierin mede betrokken. Dit resulteerde onder meer in de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
die, zoals uit de hoofdlijnennnota blijkt, uiteindelijk het raamwerk voor
de Wet REA vormt.Tenslotte is ook in de hier beschreven fase reeds gestart met het uitstippelen
van het voorlichtingstraject en is de Kamer steeds in een zo vroeg mogelijk
stadium inzicht geboden in de gekozen aanpak, de vergaarde informatie en op
de hoogte gesteld van de streeftermijnen.De leden van de fractie van de PvdA constateren dat de Wet REA in sterke
mate gericht is op toeleiding naar betaald werk. Deze leden vragen naar de
mogelijkheden om de reïntegratie-uitkering en het verstrekken van voorzieningen
ook van toepassing te verklaren voor onbetaald werk. Onder welke voorwaarden,
zo vragen deze leden, zou uitbreiding van de Wet REA naar vormen van onbetaalde
arbeid mogelijk zijn? De leden van de fractie van D66 vragen het kabinet in
te gaan op het voorstel van de VNG waar zij verzoekt het instrumentarium nog
verder uit te breiden naar sociale activering voor de groep (zeer) moeilijk
bemiddelbare arbeidsgehandicapten.Wij willen in dit verband allereerst verwijzen naar antwoord nummer 5
op de schriftelijke vragen over de hoofdlijnennota (Kamerstukken II, 1996/97,
25 478, nr 4). Hierin is aangegeven dat naast de nu al voor WAO-gerechtigden
bestaande mogelijkheid om door middel van proefplaatsing via het voorstadium
van onbetaalde arbeid in reguliere arbeid te (re)integreren, dit nu mogelijk
wordt met behoud van een bijstandsuitkering of een uitkering op basis van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) of de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).Daarnaast is naar de mogelijkheden in het kader van de WIW, de bijzondere
bijstand en de experimenten o.g.v. art. 144 ABW verwezen.Gezien de hoofddoelstelling van het onderhavige wetsvoorstel is er voor
gekozen om een relatie te leggen met de WIW en de WSW, doch niet om deze wetgeving
tezamen in één wet op de reïntegratie onder te brengen.
In reactie op de vraag van de leden van de fractie van D66, stelt de VNG weliswaar
in haar brief van 16 september 1997: «Een extra impuls voor specifiek
deze groep ABW-gerechtigden vanuit de Wet op de Reïntegratie is naar
onze mening noodzakelijk», maar voegt daar tegelijk aan toe dat de WIW
al mogelijkheden biedt voor sociale activering. Indien mocht blijken dat voor
een arbeidsgehandicapte ABW-er de weg naar de arbeidsmarkt vooralsnog niet
begaanbaar lijkt, staat niets in de weg om te bezien in hoeverre het mogelijk
is betrokkene een alternatief in de sfeer van sociale activering aan te bieden.
Sociale activering zoals in de WIW wordt ontwikkeld is daarbij ook een mogelijkheid
voor arbeidsgehandicapten met een sociale verzekeringsuitkering. Overigens
moet bedacht worden dat zeer moeilijk te bemiddelen arbeidsgehandicapten niet
zelden in aanmerking komen voor of zelfs zijn aangewezen op voorzieningen
voor dagbesteding die vanuit zorginstellingen wordt aangeboden.Met betrekking tot de keuze van de doelgroep verwijzen de leden van de
PvdA naar de reactie in de MvT (p.10) op vragen van het Lisv en de SER over
de keuze die het kabinet maakt om «arbeidsgehandicapten» en niet
«moeilijk plaatsbare» als doelgroep van de Wet REA aan te merken.
De leden van de fractie van de PvdA vragen of het opwerpen van dit extra schot
in regelgeving en financiering, niet belemmerend werkt voor wat één
van de belangrijkste doelstellingen van de wet is: stroomlijning van bestaande
regelgeving zodat het voor werkgevers, werknemers en uvi's duidelijk wordt
wat allemaal mogelijk is op het gebied van reïntegratie? Deze leden vragen
wat, in termen van afstand tot de arbeidsmarkt, het verschil is tussen arbeidsgehandicapten
en moeilijk plaatsbare?De leden van de CDA-fractie constateren met instemming dat het kabinet
het advies van de SER om het onderscheid tussen arbeidsgehandicapten en andere
categorieën werkzoekenden te laten vervallen niet heeft gevolgd. De opvatting
van het kabinet dat er wel degelijk grond is onderscheid te maken tussen arbeidsgehandicapten
en andere werkzoekenden wordt door deze leden onderschreven. De noodzaak voor
extra reïntegratieinstrumenten voor arbeidsgehandicapten is juist toegenomen
door de invoering van de WULBZ en de PEMBA. Het valt deze leden op dat ook
het kabinet dit erkent en in de memorie van toelichting aangeeft dat deze
wetten ertoe geleid hebben dat gezondheidsproblemen bij werknemers een extra
belemmering zijn gaan vormen voor (re)integratie in het arbeidsproces.De leden van de VVD-fractie zijn het eens met standpunt van het kabinet
ten aanzien van het, anders dan de SER voorstelt, blijven maken van een onderscheid
tussen arbeidsgehandicapten en andere werkzoekenden. Dat sluit niet uit, zo
stellen zij, dat op een later moment nagegaan kan worden of en welke van de
gerealiseerde instrumenten ook bruikbaar zijn voor andere werkzoekenden. Ook
op dit punt zijn deze leden het dus eens met kabinet.Allereerst zij opgemerkt dat bij de voorbereiding van het onderhavige
wetsvoorstel een afweging is gemaakt ten aanzien van de afbakening van de
doelgroep. Daarbij is met name de vraag aan de orde geweest of een onderscheid
tussen arbeidsgehandicapten enerzijds en andere achterstandsgroepen op de
arbeidsmarkt anderzijds verdedigbaar is. Bij de keuze voor een gericht reïntegratiebeleid
voor arbeidsgehandicapten heeft het feit dat, mede gezien het
nog steeds veel te lage percentage werkzame arbeidsgehandicapten en in verband
met de herbeoordelingen in de WAO, een inhaalslag nodig is voor werkzoekenden
die als gevolg van ziekte of gebrek een belemmering ondervinden bij intrede
of terugkeer in het arbeidsproces, de doorslag gegeven. Daarbij zij, in antwoord
op de vraag van de leden van de PvdA-fractie, opgemerkt dat onderscheid moet
worden gemaakt tussen de arbeidsproblematiek als gevolg van afstand tot de
arbeidsmarkt en die welke het gevolg is van een arbeidshandicap. Een arbeidsgehandicapte
kan een zeer goede arbeidsmarktpositie hebben in termen van opleiding en ervaring,
maar door een al dan niet vermeend risico van lagere productiviteit in verband
met ziekte of gebrek, problemen ondervinden bij het vinden of behouden van
werk. In die zin achten wij het van belang, mede naar aanleiding van de eerdere
discussies over de risicoselectie door werkgevers, vooralsnog een extra impuls
te geven om specifiek (re)integratie van arbeidsgehandicapten (werknemer of
werkzoekend) te bevorderen.In dit verband vragen de leden van de fracties van de PvdA en D66 het
kabinet ook om een reactie op het punt van de handhaafbaarheid: het bestaan
van verschillende regelingen voor min of meer dezelfde groepen werkt mogelijk
in de hand dat doelgroepen onder de regeling worden gebracht die als de gunstigste
wordt aangemerkt, hetgeen de handhaafbaarheid bemoeilijkt. Deze leden willen
het kabinet ook vragen wat de positie is van oudere werkzoekenden: ook deze
groep loopt door invoering van wetgeving als WULBZ en PEMBA aan tegen risicoselectie
door werkgevers (bij aanname én bij ontslag) vanwege hun leeftijd en
vermeende (toekomstige) gezondheidsproblemen. Kunnen deze oudere werkzoekenden
en oudere werknemers die met risicoselectie te maken hebben, op grond van
de Wet REA worden aangemerkt als arbeidsgehandicapte? Op basis van welke overwegingen
komt het kabinet tot haar conclusie, zo vragen deze leden.Zoals elders in deze nota is aangegeven heeft de brede definitie van het
begrip arbeidsgehandicapte tot gevolg dat voor een deel van de doelgroep een
afzonderlijke beoordeling nodig is. Vanzelfsprekend kunnen ook oudere werkzoekenden
in beginsel als arbeidsgehandicapte worden aangemerkt, zij het dat een relatief
hoge leeftijd alleen geen voldoende voorwaarde kan zijn. Wij verwijzen in
dit verband naar onze brief aan het Lisv met het verzoek om hiervoor criteria
te ontwikkelen. Meer in het algemeen willen wij hier nog aan toevoegen dat
dit wetsvoorstel vooral bedoeld is als een «plus-pakket» voor
arbeidsgehandicapten. Naarmate die groep wordt verbreed met allerlei andere
categorieën, komt het karakter van «plus-pakket» minder uit
de verf.De leden van de fractie van de PvdA vragen het kabinet nogmaals in te
gaan op de aanbevelingen van de SER, om in plaats van hoge budgetten een bescheiden
bedrag ter beschikking te stellen. In de MvT (p. 12) schrijft het kabinet
dat hoe meer geld de werkgever zonder bureaucratie kan ontvangen, hoe meer
hij voor de werknemer zal kunnen doen. Daarbij refereren zij aan de brief
van VNO/NCW dd. 25 september 1997 aan de vaste commissie van sociale zaken
en werkgelegenheid waarin de benadering van de SER – kleine bedragen,
pakket-op-maat, geen terugvordering – wordt ondersteund. De leden van
de fractie van de PvdA vragen het kabinet om een reactie op deze stellingname
van de werkgeversorganisatie.De afweging die het kabinet met de voorgestelde bedragen voor de budgetten
heeft gemaakt is erop gericht om in eerste instantie de inzet van reïntegratiebeleid
door werkgevers zodanig te faciliteren dat de middelen die tot nog toe daarvoor
beschikbaar waren ook daadwerkelijk worden gebruikt. Daarmee
wordt tegemoet gekomen aan het door werkgevers gesignaleerde knelpunt van
de bureaucratie en lange beslistermijnen bij de inzet van maatregelen. Het
SER-advies en het standpunt van de werkgeversorganisatie VNO/NCW op dit punt
lijkt sterk op de bestaande situatie waarin een loonkostensubsidie kan worden
aangevraagd en daarnaast een beroep kan worden gedaan op werkgevers- en werknemersvoorzieningen.
Het idee achter dit wetsvoorstel is óf een standaardbudget (zonder
rompslomp) óf een pakket op maat. Naar onze mening moet het budget
zo hoog zijn dat de (meer bewerkelijke) weg van het aanvragen en toekennen
van een pakket op maat in de meeste gevallen niet behoeft te worden bewandeld.Wij
menen voorshands dat de voorgestelde bedragen aan dit doel kunnen beantwoorden.
Mocht de praktijk uitwijzen dat een hoger of lager bedrag doelmatiger is,
dan is herziening uiteraard mogelijk. Het idee van VNO/NCW komt neer op én
een (lager) budget én een pakket op maat. Wij zien daar geen efficiëncywinst
in. De standaardbudgetten moeten overigens niet zonder meer worden toebedeeld,
wanneer enige duurzaamheid van de dienstbetrekking niet wordt gerealiseerd.
Een mogelijkheid van terugvordering acht het kabinet daarom noodzakelijk.
Naar aanleiding van het SER-advies op dit punt zal terugvordering niet plaatsvinden
voorzover al kosten door de werkgever zijn gemaakt.Met name door de leden van de fractie van de RPF is een aantal vragen
gesteld over de relatie tussen WSW en de Wet REA. Ook de leden van de fracties
van CDA en SGP hebben vragen gesteld over de relatie tussen deze twee wetten.Zowel de leden van de fracties van RPF als CDA verzoeken het kabinet duidelijkheid
te geven over de positionering van de uitvoering van de WSW. Aanleiding voor
dit verzoek is onder andere de aandacht die Fvo en CBA hiervoor hebben gevraagd.
De leden van de fractie van het CDA concluderen hieruit dat die verduidelijking
nodig is, met name ook aan de uitvoeringsinstanties. De uvi's moeten op de
hoogte zijn van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente in het
kader van de WSW en het LISV voor haar arbeidsgehandicapte uitkeringsgerechtigden.
Hiermee samenhangend vragen zowel de RPF- als de SGP-fractieleden naar de
verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente in het kader van de WSW
en het LISV voor arbeidsgehandicapten die begeleiding op de werplek behoeven
en ook aangewezen zijn op het zgn «art 11/12» artikel. Met name
de leden van de fractie van de RPF herinneren het kabinet er aan dat het kabinet
toezeggingen hierover heeft gedaan en verwachten reeds voor plenaire behandeling
van de Wet REA een voorstel om een adequate voorziening te treffen voor «art
11/12». Ook vragen de leden zich af of het in de bedoeling ligt van
het kabinet de inkomensverschillen tussen begeleid werkers via het Lisv en
via de gemeente zo weinig mogelijk te laten verschillen. Tenslotte gaan deze
leden er van uit dat ook recht wordt gedaan aan de wijze waarop de Stichting
Rozij werk gestalte geeft aan het begeleid werken.Ten aanzien de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente en de
WSW aan de ene kant en Lisv aan de andere kant kan er mogelijk onduidelijkheid
ontstaan wanneer een uitkeringsgerechtigde met een Lisv-uitkering een SW-indicatie
heeft verkregen. Het Lisv blijft verantwoordelijk voor reïntegratie tot
het moment dat de toegang tot de SW daadwerkelijk is verkregen. Daarmee wordt
tot het uiterste voorkomen dat onnodig beroep gedaan wordt op de WSW en gewaarborgd
dat het Lisv over voldoende instrumentarium beschikt om direkte plaatsing
op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen.Bij de behandeling van de WSW is de toezegging gedaan dat begeleid werken
en de «artt. 11/12» gehandhaafd blijven. Hierin past naar de mening van het kabinet de mogelijkheid dat het Lisv zelf de uitstroom
naar werk, ook middels begeleid werken, kan realiseren.De artt. 11 en 12 van de regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid is nu nog gebaseerd op de artikelen 33 en 44 van
respectievelijk de AAW en WAO. Deze regeling voorziet in feite in een verhoging
van de uitkering tot het minimumloon, in het geval de combinatie van uitkering
en inkomen lager dan dat niveau uitvalt. Dit betreft overigens alleen situaties
waarin de loondispensatie op grond van art. 8 WAGW resp. art. 7 van de Wet
REA wordt toegepast.Na het vervallen van de AAW zal deze regeling worden gebaseerd op art.
58 van de WAZ, art. 50 van WAJONG. Wat de WAO betreft blijft de regeling gebaseerd
op art. 44.Of er recht kan worden gedaan aan de wijze waarop Rozij werk gestalte
geeft aan begeleid werken is overigens onderwerp van evaluatie die door het
Lisv wordt uitgevoerd. In 1997 is een contract gesloten tussen Lisv, Gak Nederland
en Rozij werk. Het Lisv zal hier een evaluatie over opstellen en het kabinet
wacht eerst de resultaten hiervan af.De leden van de VVD-fractie kunnen zich, gezien de reacties in de verschillende
op de hoofdlijnennota gegeven adviezen, niet altijd aan de indruk onttrekken
dat veel betrokkenen, zoals bijvoorbeeld Arbeidsvoorziening, de rol en het
belang van de eigen organisatie meer meewegen dan de meest optimale reïntegratie-aanpak.
De noodzakelijke gezamenlijke inzet en samenwerking, die toch ook ten grondslag
ligt aan de opzet van SWI valt naar de mening van de aan het woord zijnde
leden slechts moeizaam te ontdekken. Dat is voor deze leden een grote zorg.
Zij vrezen dat straks zal blijken dat het instrumentarium er wel is, maar
dat er een kans is dat een optimaal gebruik ervan sneuvelt in de sfeer van
de uitvoering. Het betekent in ieder geval dat bij de toetsing van de ontwikkelingen
rond SWI de wijze waarop met deze (wet op de) reïntegratie wordt omgegaan
een belangrijk element moet zijn. In dat kader wijzen zij op de gesignaleerde
overdrachtsproblematiek. Een goede samenwerking en het «ene-dossier»
zullen hier naar de mening van deze leden in belangrijke mate oplossend kunnen
werken. Het gaat hier dus niet alleen om een «warme overdracht»,
maar ook om een «warme samenwerking». De aan het woord zijnde
leden willen graag een reactie van het kabinet over de door hen uitgesproken
zorg in deze.Met de leden van de VVD-fractie zijn wij van mening dat de ontwikkelingen
in het kader van SWI van het grootste belang zijn voor het welslagen van het
in het voorliggend wetsvoorstel neergelegd reïntegratiebeleid, voor zover
dat ziet op reïntegratie bij een nieuwe werkgever. Bij de verdere vormgeving
van het SWI-proces, zal de dienstverlening aan deze groep arbeidsgehandicapten
dan ook een belangrijk aandachtspunt vormen. Overigens hebben wij geen aanwijzingen
dat de betrokken organisaties hun eigen belangen zouden laten prevaleren boven
die van een goed reïntegratiebeleid in het algemeen. Uiteraard zullen
wij de ontwikkelingen op dit terrein nauwlettend volgen.Daarnaast geven de commentaren op de hoofdlijnennota – bijvoorbeeld
dat van het Ctsv – naar de mening van de leden van de VVD-fractie het
beeld dat er eerder behoefte bestaat aan een zeer enge, bureaucratische regelgeving
en uitvoering dan aan een praktische en pragmatische aanpak. Indien de uitvoeringspraktijk
bepaald blijft worden door een veronderstelde noodzaak tot strakke regelgeving
en de daarbij behorende bureaucratie, dan moet gevreesd worden dat de effectiviteit
van de in deze wet voorziene instrumenten verre van optimaal zal zijn, aldus
deze leden. Zij zouden ook hier willen vernemen in hoeverre het kabinet deze zorg deelt. Deze leden zouden het kabinet willen verzoeken om na
te gaan hoe aan de uitvoering maximale ruimte kan worden gegeven.Het kabinet heeft uit de commentaren op de hoofdlijnennota geen behoefte
aan enge, bureaucratische regelgeving of uitvoering kunnen afleiden. Ook het
kabinet heeft daar vanzelfsprekend geen behoefte aan. Dat in het wetsvoorstel
desalniettemin gekozen is voor het handhaven van afzonderlijke reïntegratie-instrumenten
met daarbij de voorwaarden waaronder deze kunnen worden ingezet, heeft twee
redenen. Ten eerste zou het vervangen van alle instrumenten door één
ongedifferentieerd door de uitvoeringsorganen in te zetten budget er toe leiden
dat de uitvoeringsorganen (beleids)regels voor het gebruik ervan zouden moeten
stellen. Er zou derhalve nog steeds sprake zijn van regelgeving, maar dan
op een lager niveau. Aangezien dan bovendien per orgaan (Lisv, gemeenten,
Arbeidsvoorziening) besloten zou kunnen worden voor een andere invulling,
zou de inzichtelijkheid hiermee eerder af- dan toenemen. Ten tweede is een
aantal instrumenten (bijvoorbeeld de reïntegratie-uitkering bij proefplaatsing)
dusdanig met de in de wet geregelde uitkeringsregelingen verknoopt, dat regeling
in de wet alleen daarom al in de rede ligt. Opgemerkt wordt, dat door de in
het wetsvoorstel opgenomen instrument van inkoop – waarmee onder meer
niet in regelgeving neergelegde, op arbeidstoeleiding gerichte instrumenten
kunnen worden ingekocht – en de introductie van de (her)plaatsingsbudgetten
en het experiment met het persoonsgebonden reïntegratiebudget naar onze
mening voldoende flexibiliteit en vernieuwingsmogelijkheden worden ingebracht.
Het totaal overziende, is het kabinet derhalve van mening dat in het wetsvoorstel
de rechtsgelijkheid en de inzichtelijkheid die voortvloeit uit het bij of
krachtens de wet regelen van instrumenten, op een goede wijze gepaard gaan
met de mogelijkheid van ontwikkeling van nieuwe produkten en maatwerk. 3. De arbeidsgehandicapteDe leden van de fractie van de PvdA onderschrijven het uitgangspunt dat
het niet alleen gaat om de feitelijke belemmeringen die iemand ondervindt
bij het verrichten van werk, maar ook om het negatieve beeld dat uitgaat van
het hebben van een arbeidsongeschiktheidsverleden of de aanwezigheid van een
handicap. Naar aanleiding van de brief van 19 september jl. aan het Lisv over
het vaststellen van een arbeidshandicap wijzen deze leden er op dat de verruiming
in het arbeidsgehandicaptebegrip ten opzichte van het arbeidsongeschiktheidsbegrip
is gelegen in het feit dat arbeidsmarktkansen in het medisch-arbeidskundig
onderzoek wél meetellen. Zij vragen of vooroordelen (etikettering)
ten aanzien van het functioneren van – bijvoorbeeld – een voormalig
arbeidsongeschikte werkzoekende, nu wél of niet als een zelfstandige
grond kunnen worden gezien een arbeidshandicap aan te nemen. In dit verband
vragen de leden van de fractie van de PvdA het kabinet speciaal in te gaan
op de positie van personen die minder dan 15/25% arbeidsongeschikt –
dus voor de wet arbeidsgeschikt – zijn verklaard: de groep die per definitie
een medisch-arbeidskundig onderzoek moet ondergaan om te toetsen of zij als
arbeidsgehandicapt aangemerkt kunnen worden. Met betrekking tot de negatieve
beeldvorming vragen de leden van de fractie van D66 of aan de hand van voorbeelden
kan worden aangegeven wat doorslaggevende argumenten zijn om iemand als arbeidsgehandicapt
aan te merken.De vraag in hoeverre in de maatschappij levende vooroordelen moeten meewegen
bij de vaststelling van het aanwezig zijn van een arbeidshandicap is een kernvraag
bij dit wetsvoorstel. Het algemene uitgangspunt waar op pagina 28 van de memorie
van toelichting aan wordt gerefereerd is dat het negatieve beeld dat door
een bepaalde aandoening wordt opgeroepen, een belangrijke belemmering
kan zijn bij het vinden van werk. Zoals in de Memorie van Toelichting ook
wordt aangegeven dient dit punt echter wel nader gespecificeerd te worden.
Met name de afgrenzing ten opzichte van personen met problemen en aandoeningen
van voorbijgaande aard is hierbij een kernprobleem. Deze overkomen iedereen,
maar het is natuurlijk niet de bedoeling om op grond hiervan alle Nederlanders
als arbeidsgehandicapt aan te merken. Ook bestaan er veel min of meer ernstige
fysieke of psychische aandoeningen die te genezen zijn, maar die in bepaalde
gevallen toch een nadelig beeld omtrent de betrokken persoon kunnen oproepen.
Indien een persoon in het verleden aan een bepaalde, als negatief ervaren
kwaal heeft geleden, hoeft dit echter op zich nog geen reden te zijn een arbeidshandicap
aan te nemen. De negatieve beeldvorming moet het gevolg zijn van het bestaan
van een wellicht kleine, maar toch reële mogelijkheid dat de betrokken
persoon in de toekomst weer om reden van de eerder geconstateerde aandoening
zal uitvallen. Aan het vooroordeel moet – vreemd als het klinkt –
een reëel probleem ten grondslag liggen. Teneinde de uitvoerders van
de diverse socialezekerheidsregelingen niet in alle gevallen voor moeilijke
afbakeningsvragen te stellen, wordt er in het systeem van dit wetsvoorstel
van uitgegaan dat de ernst van de aandoening van personen met een arbeidsongeschiktheidsverleden,
een WSW-indicatie of een voorziening van dien aard is dat het predikaat arbeidsgehandicapt
op zijn plaats is. Bij de overblijvende groep personen, degenen die niet arbeidsongeschikt
zijn bevonden, of – zoals bijstandsgerechtigden – hierop nooit
zijn gekeurd, dient dit echter apart te worden vastgesteld, aan de hand van
de bovenomschreven afweging. In de brief aan het Lisv is een eerste aanzet
gegeven om dit terrein in kaart te brengen. Daarbij is – dit naar aanleiding
van de vraag van de leden van de fractie van D66 – uitdrukkelijk afgezien
van het geven van voorbeelden, omdat het er in eerste instantie om gaat tot
een algemeen werkbare afgrenzing van het arbeidsgehandicaptebegrip te komen,
die later met concrete voorbeelden kan worden toegelicht. Het lijkt ongewenst
om nu bij bepaalde groepen van personen verwachtingen te wekken, waar in een
later stadium op teruggekomen zou moeten worden.De leden van de fractie van de PvdA constateren dat voor het gevaar van
«dead weight loss», het aanmerken als arbeidsgehandicapte van
een werknemer die toch al aangenomen zou worden, alles afhangt van de interpretatieruimte
in het begrip arbeidsgehandicapte. Naar aanleiding van de opmerking dat een
zekere mate van onrechtmatige verstrekking onvermijdelijk is, vragen deze
leden met welke marges van onrechtmatige verstrekking rekening wordt gehouden.Deze vraag is niet precies te beantwoorden. Het is op voorhand niet aan
te geven, en ook niet in te schatten, hoe groot de groep personen is die ook
zonder het instrumentarium van dit wetsvoorstel aangenomen zou worden. Het
is wellicht denkbaar dat men hier – na onderzoek – in individuele
gevallen achter zou kunnen komen, doch het zal ook duidelijk zijn dat een
dergelijk onderzoek praktisch moeilijk uitvoerbaar, en ook contraproductief
zou zijn waar het gaat om de effectiviteit van dit wetsvoorstel. De essentie
van dit wetsvoorstel is dat vergoedingen voor het in dienst nemen en houden
van arbeidsgehandicapten sneller en minder bureaucratisch worden verstrekt,
en daarmee moet geaccepteerd worden dat dit ook geschiedt in die gevallen
waarin daaraan strikt gesproken geen behoefte bestaat. Dat is inherent aan
globalere, forfaitaire regelingen. Vandaar de opmerking dat een zekere marge
van «onrechtmatige verstrekking» geaccepteerd moet worden, waarbij
dan nog moet worden opgemerkt dat de term «onrechtmatig» hier
misverstand zou kunnen wekken en beter zou kunnen worden aangeduid als «niet
in overeenstemming met de bedoeling van de wet»: de verstrekking is rechtmatig, doch zou bij een meer gespecificeerde wettelijke regeling
wellicht niet worden verstrekt. Natuurlijk is dit een punt dat de aandacht
verdient. Zou uit een latere evaluatie van deze wet blijken dat deze situatie
zich op grote schaal voordoet, dan is wellicht aanpassing van de regelgeving
op zijn plaats, doch als men wil dat een effectieve reïntegratie van
de grond komt dan zal het gevaar van enig «dead weight loss» voor
lief moeten worden genomen. Ook bij eerdere plaatsingsbevorderende maatregelen
(bijvoorbeeld loonkostensubsidies) is dat uitgangspunt steeds gehanteerd.De leden van de PvdA-fractie stellen een aantal vragen omtrent de omvang
en samenstelling van de groep personen die minder dan 15/25% arbeidsongeschikt
worden verklaard.Uit de Ctsv-rapportage «In en uit de WAO» blijkt dat in 1995
32% van de 93 000 aanvragers (ca. 30 000 personen) arbeidsgeschikt
verklaard werden. Van deze groep personen kan het kabinet geen samenstellingskenmerken
geven, omdat de uvi's die niet registreren. Omdat betrokkenen geen arbeidsongeschiktheidsuitkering
ontvangen is er voor de uvi's immers geen reden van deze personen gegevens
op te nemen in de uitkeringsadministratie. In de toekomst zal ruimer inzicht
ontstaan, doordat er een aparte groep komt van mensen die geen uitkering krijgen
en wèl als arbeidsgehandicapte worden aangemerkt. Deze groep zal moeten
worden geregistreerd, bijvoorbeeld om vast te kunnen stellen of iemand bij
indiensttreding een budget meebrengt.Daarnaast vraagt de PvdA-fractie welk percentage van de arbeidsgeschiktverklaarden
in de WW of Bijstand terechtkomt en welk percentage weer aan het werk gaat.Uit «In en uit de WAO» blijkt dat een jaar na de einde-wachttijdkeuring
57% van de (gedeeltelijk) goedgekeurden aan het werk is, 25% een WW-uitkering
ontvangt, 8% een ABW of een andere uitkering ontvangt, 4% alsnog volledig
arbeidsongeschikt is verklaard en 6% geen andere uitkering ontvangt. Er zijn
geen gegevens beschikbaar hoe deze situatie na langer dan 1 jaar na einde
wachttijd-keuring is. Het kabinet kan dan ook niet aangeven hoeveel personen
uiteindelijk in de bijstand terechtkomen en welk percentage van de mensen
afhankelijk wordt van het inkomen van de partner.Verder vragen de leden van de PvdA-fractie zich af welk percentage van
de werknemers die 13 en 26 weken in de wachttijd van de WAO zitten uiteindelijk
in de WAO belanden.Uit cijfers van het Lisv blijkt dat deze percentages in 1996 op ca. 22%
en 47% liggen.De leden van de PvdA-fractie vragen of personen die de wachttijd voor
de WAO nog niet geheel hebben doorlopen, in aanmerking komen voor een medisch-arbeidskundige
beoordeling? Deze leden vragen het kabinet ook een reactie te geven op de
situatie waarin mensen terechtkomen die eerst arbeidsgeschikt worden verklaard
en geen recht hebben op WAO/AAW, en vervolgens – op het moment dat de
deur naar de werkgever op een kier staat – na een keuring als arbeidsgehandicapt
aangemerkt worden om voor reïntegratie in aanmerking te komen?Voor einde wachtjaar kan een medisch-arbeidskundige beoordeling inderdaad
in verschillende situaties aan de orde zijn. Indien een werkgever voor een
werknemer een voorziening of een herplaatsingsbudget aanvraagt moet een reïntegratieplan
worden ingediend, waarvan een medisch-arbeidskundige beoordeling door de arbodienst
deel uitmaakt. In beide gevallen zal de uvi de medisch-arbeidskundige
beoordeling van de arbodienst toetsen. Deze beoordeling en toetsing moet wel
onderscheiden worden van een medisch-arbeidskundige beoordeling ten behoeve
van een eventuele toekenning van een arbeidsongeschiktheidsuitkering.Zoals elders in deze nota wordt opgemerkt is er overigens geen sprake
van tegenstrijdigheid tussen het niet toekennen van een arbeidsongeschiktheidsuitkering
in verband met voldoende geschiktheid tot het verrichten van arbeid en de
mogelijkheid om daarna betrokkene met het oog op een door ziekte of gebrek
bestaande belemmering bij reïntegratie als arbeidsgehandicapt aan te
merken.De leden van verscheidene fracties stelden vragen over het orgaan dat
bevoegd is vast te stellen of iemand arbeidsgehandicapt is. Zo vragen de leden
van de fractie van het CDA of het uitgangspunt dat orgaan de arbeidshandicap
vaststelt, dat verantwoordelijk is voor de reïntegratie, niet leidt tot
willekeur. Ook vroegen zij of deze verantwoordelijkheid wel kan worden waargemaakt
indien Arbeidsvoorziening, de belangrijkste uitvoerder van de bemiddeling,
ook de instantie is die de fase-indeling (zwaarte-categorie of moeilijkheidsgraad)
van de werkzoekende vaststelt. Hoe wordt selectie op kansrijken voorkomen?
De leden van de VVD-fractie vinden de opmerkingen van het CBA omtrent de medisch-arbeidskundige
expertise zeer interessant. Zij hebben daaruit gelezen dat het CBA onderscheid
maakt tussen medisch-arbeidskundige expertise in het kader van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling
enerzijds en in het kader van de arbeidstoeleiding anderzijds. Ook de leden
van de VVD-fractie vrezen gezien het aantal instanties dat vaststelt of iemand
arbeidsgehandicapt is voor willekeur. Zij pleiten ervoor deze indicatiestelling
over de afstand tot de arbeidsmarkt op één plaats neer te leggen,
en wel bij een onafhankelijke instantie, die zowel deskundig is op medisch
als op arbeidsmarkttechnisch gebied. Deze leden lijken daarbij aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
te denken. De leden van de GPV-fractie, ten slotte, vragen wie voor personen
zonder werkgever of uitkering de arbeidshandicap vaststelt. Is dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
of kan de betreffende persoon zelf bepalen welke organisatie het oordeel geeft?Zoals in het hiernavolgende uitgebreider aan de orde zal komen, heeft
het kabinet voorzien in maatregelen om te voorkomen dat er te grote interpretatieverschillen
tussen organisaties ontstaan bij de invulling van het begrip «arbeidsgehandicapte».
Bij algemene maatregel van bestuur kunnen terzake van dit begrip nadere regels
worden gesteld, terwijl bovendien een (hoger-)beroepsprocedure bij één
instantie is geregeld. Met het antwoord op de vraag of iemand een arbeidshandicap
heeft, is niet tevens de vraag naar de afstand tot de arbeidsmarkt beantwoord.
De arbeidshandicap – en het werk dat betrokkene daardoor niet (meer)
kan verrichten – vormt slechts één van de elementen die
Arbeidsvoorziening of straks de medewerkers van het centrum SWI bij het vaststellen
van de afstand tot de arbeidsmarkt in ogenschouw moet nemen. Andere elementen
die voor deze vaststelling van belang zijn, zijn bijvoorbeeld opleiding, werkervaring
en duur van de werkloosheid. Het is daardoor best mogelijk dat iemand met
een lichte arbeidshandicap toch in fase 3 wordt ingedeeld, bijvoorbeeld indien
hij slecht Nederlands spreekt en langdurig niet heeft gewerkt, terwijl het
ook mogelijk is dat iemand met een zware handicap in fase 1 wordt ingedeeld,
bijvoorbeeld indien hij pas onlangs zijn baan heeft verloren en een courante
opleiding heeft. Gezien het bovenstaande kunnen de uvi's en de gemeenten hun
verantwoordelijkheid bij de beoordeling van de vraag of één
van «hun» uitkeringsgerechtigden arbeidsgehandicapt is volledig
waarmaken. Rekening houdend met wat zij bij Arbeidsvoorziening c.q. het centrum
SWI aanleveren over de arbeidshandicap van betrokkene, zorgt vervolgens Arbeidsvoorziening resp. het centrum SWI voor een toetsing aan de andere factoren die
van belang zijn voor het vaststellen van de afstand tot de arbeidsmarkt en
komt zo tot een fase-indeling. Overigens wordt opgemerkt dat het procesmanagement
SWI werkt aan een in SWI-verband toe te passen meetlat op grond waarvan de
afstand tot de arbeidsmarkt zal kunnen worden bepaald.En daarbij is dan nog
geen rekening gehouden met een eventuele toekomstige wijziging in omstandigheden
van betrokkene, die mogelijkerwijs van invloed kan zijn op het recht op een
uitkering.Niet alleen het CBA, maar ook het kabinet is van mening dat er een verschil
is tussen de medisch-arbeidskundige expertise die van belang is bij de vaststelling
van de mate van arbeidsongeschiktheid enerzijds en die nodig is bij de vraag
welke vorm van arbeidstoeleiding en welk werk voor betrokkene geschikt is,
anderzijds. De eerste vorm van expertise is van belang om de zogenaamde «Fis-functies»
te bepalen, d.w.z. om te bepalen in welke functies betrokkene gezien zijn
beperkingen nog de hoogste loonwaarde zou kunnen realiseren. Dit leidt vervolgens
tot vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid. De tweede vorm van
arbeidsmedische expertise is van belang om na te gaan naar welk werk betrokkene
nog daadwerkelijk zou kunnen reïntegreren. Daarbij spelen factoren als
de regionale arbeidsmarktsituatie en de motivatie van betrokkene, anders dan
bij het bepalen van de Fis-functies, een rol. De gedachte van de leden van
de VVD om de beoordeling van de vraag of iemand een arbeidshandicap heeft
te laten verrichten door een onafhankelijke instelling, vindt het kabinet
op zich een interessante. Echter, in de huidige constellatie zou dit betekenen
dat een nieuw, onafhankelijk orgaan zou moeten worden ingesteld dat dergelijke
beoordelingen verricht, omdat ook Arbeidsvoorziening als opdrachtnemer van
in te kopen arbeidstoeleidingsdiensten niet als een onafhankelijke organisatie
is te beschouwen. Aangezien het kabinet het, mede gezien alle ontwikkelingen
die de komende tijd op het terrein van de uitvoering van de sociale zekerheid
en het reïntegratiebeleid zullen plaatsvinden (verdere ontwikkeling en
implementatie SWI, OSV 2000) het minder efficiënt acht via de instelling
van een dergelijk onafhankelijk orgaan weer een wijziging aan te brengen in
bestaande uitvoeringsverantwoordelijkheden, heeft het besloten deze vaststelling
neer te leggen bij degene die c.q. het orgaan dat verantwoordelijk is voor
de reïntegratie van betrokkene en die resp. dat de reïntegratie
ook betaalt.In antwoord op de vragen van de leden van de fractie Groep Nijpels merken
wij op dat Arbeidsvoorziening vaststelt of iemand zonder werkgever èn
zonder uitkering arbeidsgehandicapt is. Daartoe dient betrokkene zich uiteraard
wel als werkloos werkzoekende bij Arbeidsvoorziening in te schrijven.De vraag van de leden van de PvdA-fractie, hoe selectie op kansrijken
kan worden voorkomen, wordt beantwoord in paragraaf 10 van deze nota.De leden van de fractie van het CDA merken op dat in de memorie van toelichting
op pag. 32 wordt opgemerkt dat onder andere als arbeidsgehandicapte worden
beschouwd personen die een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen.
Moeten hierbij niet ook worden genoemd de (theoretisch) volledig arbeidsongeschikten
met restcapaciteit, zo vragen deze leden. De leden van de fractie van D66
wijzen er op dat op pagina 28 van de mvt het kabinet formuleert wat onder
arbeidsgehandicapt moet worden verstaan en vervolgens stelt dat wie geen resterende
verdiencapaciteit heeft, niet aan het werk kan. De leden van de D66 fractie
merken op dat het kabinet hier verwarring zaait door met de term resterende
verdiencapaciteit naar het verzekeringstechnische arbeidsongeschiktheidscriterium
uit de WAO te verwijzen. In dit verband vragen de leden van de fractie van
D66 waarom personen die volledig arbeidsongeschikt zijn niet onder het begrip
arbeidsgehandicapt kunnen vallen. Zij stellen dat het feit dat er geen restverdiencapaciteit
is, niet altijd wil zeggen dat de betrokkene niet productief
kan en wil zijn. Het arbeidsongeschiktheidspercentage zegt niets over functioneren.
Deze leden vragen een reactie op hun suggestie de doelgroep van het wetsvoorstel
uit te breiden tot personen die een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering
ontvangen.De aangehaalde passage uit de memorie van toelichting dient men te lezen
als een illustratie voor de afgrenzingsproblematiek waarvoor men staat (het
brede scala van personen tussen volledig arbeidsongeschikt en zonder beperkingen
arbeidsgeschikt). Vanzelfsprekend is het niet de bedoeling op dit punt verwarring
te zaaien. Ter nadere adstructie willen wij hier opmerken dat de betreffende
passage bedoelt aan te geven dat – strikt geredeneerd – volledig
arbeidsongeschikten niet arbeidsgehandicapt zijn in de zin van dit wetsvoorstel.
Het hebben van een arbeidshandicap impliceert immers dat – voorzover
het werknemers betreft – reeds is vastgesteld dat men wel in betekenende
mate arbeidsgeschikt is, maar dat men desondanks verminderde kansen heeft
om met betaalde arbeid inkomen te genereren.Het niet aanwezig zijn van een restverdiencapaciteit wil inderdaad niet
zeggen dat een persoon niet productief wil en kan zijn. Veel volledig arbeidsongeschikten
trachten immers uit de situatie van arbeidsongeschiktheid te komen en herstellen
weer (gedeeltelijk). Volledige arbeidsongeschiktheid hoeft geen onomkeerbare
eindsituatie te zijn. Om die reden vallen ook volledig arbeidsongeschikten
onder de doelgroep en het instrumentarium van dit wetsvoorstel (artikel 2,
eerste lid).De leden van de fractie van de VVD wijzen er op dat waar verschillende
instanties bevoegd zijn om vast te stellen of iemand arbeidsgehandicapt is,
dat zal leiden tot een grote mate van verschillende invulling van het begrip
en dat de eenduidigheid en rechtsgelijkheid, in ieder geval in de perceptie
van betrokkenen, daarmee niet gediend zijn. De leden van de groep Nijpels
dringen er op aan dat op korte termijn duidelijkheid wordt gegeven over de
invulling van de nadere criteria van dit begrip, zodat door de verschillende
instanties een eenduidige lijn kan worden gesteld wie onder deze omschrijving
valt en wie niet.Zoals de leden van de fractie van de VVD zelf terecht aangeven sluit ook
het kabinet niet uit dat dit tot problemen kan leiden en creëert het
kabinet derhalve de mogelijkheid van nadere regels te stellen bij algemene
maatregel van bestuur. Hoe meer instellingen aan een bepaalde regeling uitleg
geven, des te groter is de kans op interpretatieverschillen. Om die reden
is dan ook het verzoek aan het Lisv gedaan om – in overleg met de andere
betrokken instanties – tot een nadere invulling van het arbeidsgehandicaptebegrip
te komen. Overeenstemming is ook daarom gewenst omdat indien een persoon als
arbeidsgehandicapt wordt beoordeeld, hij dat vijf jaar blijft, ook als betrokkene
onder de reïntegratieverantwoordelijkheid van een andere organisatie
komt te vallen. Gezamenlijke initiatieven op dit punt worden toegejuicht.
Een tweede reden om te veronderstellen dat de praktijk bij de verschillende
instanties niet te zeer uiteen zal gaan lopen is dat er voor het arbeidsgehandicaptebegrip
één hogerberoepsprocedure is bij dezelfde rechter. Ook van beslissingen
van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie staat in hoogste instantie beroep open
op de Centrale Raad van Beroep.Op het punt van de definitie van het arbeidsgehandicaptebegrip vragen
de leden van de RPF-fractie zich af of niettemin toch bepaalde categorieën,
met name personen met psychische aandoeningen, buiten de boot dreigen te vallen.Ten
gevolge van de Wet TBA komt deze categorie in toenemende mate niet in aanmerking
voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Of personen met een psychische aandoening na TBA inderdaad vaker niet
in aanmerking komt voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering, willen wij hier
in het midden laten. In de toegezegde schriftelijke reactie op vragen terzake
gesteld in het algemeen overleg met de Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van uw Kamer van 8 oktober jl. zal hierop nader worden ingegaan. Vaststaat
echter dat een groot deel van de personen die arbeidsongeschikt wordt bevonden
dit zijn op grond van psychische klachten. Voor dit wetsvoorstel maakt het
niet uit wat de aard van iemands beperkingen zijn: het gaat om de verminderde
kansen op de arbeidsmarkt.De tweede categorie arbeidsgehandicapten zijn personen omtrent wie een
deskundig medisch-arbeidskundig oordeel moet worden gegeven. De leden van
de RPF-fractie hechten eraan om in dit kader aandacht te vragen voor hun suggestie,
gedaan bij de behandeling van de Wet medische keuringen (Initiatiefwet Van
Boxtel), om personen die een uitgebreid onderzoek ambiëren en personen
met een partiële WAO-uitkering een Arbopas te geven. Daarin worden noodzakelijke
ergonomische adviezen opgenomen en wordt vooral aangegeven welke arbeid voor
belanghebbende veilig en gezond is. Deze leden verwijzen in dit verband naar
de inhoud van de motie-Van Dijke terzake (Kamerstuk 23 259, nr. 40).
Zij verzoeken de regering in te gaan op de vraag welke meerwaarde de toepassing
van een Arbopas in het kader van het doelgroepenbeleid kan hebben.In de motie Van Dijke werd het kabinet verzocht een onderzoek te verrichten
naar de mogelijkheden van de invoering van een Arbopas, ten behoeve van partiële
WAO-ers en afgewezen keurlingen die daar uitdrukkelijk om vragen. In deze
Arbopas zou het belastbaarheidsprofiel van de betrokkene moeten worden vastgelegd.
Doel hiervan is het creëren van een deugdelijk bemiddelingsinstrument
naar gezonde arbeid.Hoewel het idee, zoals dit in de motie Van Dijke is vastgelegd, op zich
interessant is, kleven er ons inziens toch enkele belangrijke nadelen aan.In de eerste plaats impliceert een dergelijk pas dat het belastbaarheidsprofiel
van de betrokken werknemer een vaststaand feit is. Dit is feitelijk niet juist
aangezien:a) er slechts sprake is van een momentopname. Enkele maanden nadat een
Arbopas is verstrekt kan het belastbaarheidsprofiel van betrokkene er geheel
anders uitzien;b) belastbaarheid moet worden beoordeeld in relatie tot de belasting in
een specifieke functie en in het kader van de bijzondere omstandigheden in
een bedrijf. Met andere woorden: het is niet goed mogelijk uitspraken te doen
omtrent belastbaarheid in het algemeen. Wellicht kan iemand in het ene bedrijf
een functie heel goed uitoefenen en in het andere niet, omdat bijvoorbeeld
de werktijden anders zijn of een lift aanwezig is.Een tweede nadeel is dat een dergelijke pas heel gemakkelijk zou kunnen
gaan werken als een verkapte keuring. Werkgevers vragen naar een Arbopas.
Zeker aan mensen van wie zij weten dat deze partieel arbeidsongeschikt zijn.
Is er geen Arbopas, dan nemen zij het risico niet, en nemen deze mensen niet
aan. Omgekeerd zou ook het wel hebben van zo'n pas reden kunnen zijn werknemers
niet aan te nemen. Kortom, het introduceren van een Arbopas bergt vele risico's
in zich. Om deze redenen staan wij derhalve niet positief tegenover het idee
van een Arbopas.De leden van de D66 fractie wijzen op de verschillende onderzoeks- en
andere rapporten waarin de nadruk wordt gelegd op zo snel mogelijke reïntegratie,
en niet aan het einde wachttijd WAO. Zij maken uit de memorie van toelichting
op dat dit mogelijk wordt gemaakt en vragen de staatssecretaris dit te bevestigen. De indruk die deze leden hebben ontleend aan de memorie van toelichting
omtrent de vergroting van mogelijkheden voor vroege reïntegratie, is
juist. Wij wijzen daarbij vooraf op de introductie van het herplaatsingsbudget,
waarmee wordt beoogd herplaatsing in een andere functie tijdens het wachtjaar
te stimuleren en te voorkomen dat de werkgever het zoeken naar andere mogelijkheden,
wanneer de werknemer niet kan terugkeren in de eigen functie, uitstelt.De leden van de fractie van D66 wijzen op de verschillen in classificering
van de doelgroep van dit wetsvoorstel, vergeleken met die van de WAGW. Zij
constateren dat een persoon in het systeem van dit wetsvoorstel op twee manieren
als arbeidsgehandicapt kan worden aangemerkt: ofwel het vloeit direct voort
uit de wet of iemand dient als zodanig worden aangewezen. De eerste manier
zal niet veel problemen opleveren zo menen de leden van de D66-fractie, de
tweede manier daarentegen lijkt minder probleemloos te zijn. Voor deze categorie
is altijd een medisch-arbeidskundig oordeel nodig, gericht op de vraag of
deze wet van toepassing is. Uit de memorie van toelichting en uit de brief
van de staatssecretaris aan het Lisv d.d.19/09/97 blijkt dat de scheidslijn
vaak niet zo makkelijk is te trekken. De leden van de D66-fractie merken op
dat de staatssecretaris het Lisv heeft gevraagd te onderzoeken of het eigenlijk
wel mogelijk is om «harde» criteria voor die beoordeling te ontwikkelen.
Voor deze leden is het van het grootste belang dat er «harde»
criteria zijn, die door de verschillende instellingen op uniforme wijze worden
gehanteerd. De vaststelling of iemand arbeidsgehandicapt is mag namelijk niet
nodeloos ingewikkeld zijn omdat dit juist een van de knelpunten was in de
huidige situatie, en dat moet kost wat kost voorkomen worden.De leden van de fractie van het CDA stellen in dit verband dat onduidelijk
is welke definitie van «ander werk bij de eigen werkgever» geldt.
Zo'n definitie achten zijn noodzakelijk om te kunnen beoordelen of een herplaatsingsbudget
kan worden verstrekt.De leden van de SGP-fractie merken omtrent de verruiming van het arbeidsgehandicaptebegrip
op dat een persoon wordt aangemerkt als arbeidsgehandicapt op grond van een
aan die persoon toegekende uitkering of op basis van een medisch-arbeidskundige
toetsing. In dat laatste geval dient het te gaan om objectief aantoonbare
beperkingen om te functioneren. De leden van de SGP-fractie vragen de regering
de consequenties van dit criterium voor ME-patiënten aan te geven.Met de leden van de fractie van D66 zijn wij van mening dat de vaststelling
van de vraag of iemand als arbeidsgehandicapt dient te worden beschouwd, niet
nodeloos ingewikkeld moet worden. Dit klemt des te meer omdat het hier –
de aan het woord zijnde leden wijzen hier terecht op – geen eenvoudige
materie betreft. Of daarvoor «harde» criteria, zoals die in de
brief worden genoemd, kunnen worden gevonden is nog de vraag. Waar het in
de optiek van het kabinet vooral om gaat is dat het bruikbare criteria betreft:
duidelijke aanwijzingen voor de uitvoering over hoe te handelen bij de vaststelling
van een arbeidshandicap. Gelijke uitgangspunten met betrekking tot de toetsing
van de criteria en vergelijkbare toetsingsprocedures zullen moeten garanderen
dat de verschillende instanties op dezelfde wijze oordelen.Met betrekking tot de opmerking van de leden van de fractie van het CDA
als zou een definitie van het begrip «ander werk» noodzakelijk
zijn, willen wij opmerken dat een sluitende definitie van dit begrip niet
goed te geven valt. Het gaat altijd om de omstandigheden van het geval, het
soort werk. Wel is duidelijk dat het bij ander werk in ieder geval moet gaan
om arbeid die op essentiële punten verschilt van het werk
dat betrokkene placht te verrichten, en dat hij juist vanwege dat verschil
wel kan verrichten. In hoeverre aan dit uitgangspunt nadere uitwerking kan
worden gegeven, zal in nader overleg met het Lisv worden bezien.Met betrekking tot de vraag of ME-patiënten over het algemeen als
arbeidsgehandicapte worden aangemerkt, zij het volgende opgemerkt. Wij willen
vooropstellen dat wij ons – zoals elders in deze nota opgemerkt –
tot nu toe van het geven van voorbeelden over wie als arbeidsgehandicapt moet
worden beschouwd hebben onthouden, om geen verwachtingen te wekken bij betrokkenen.
De uitkomst van het overleg met het Lisv staat nog niet vast. Onder dit voorbehoud
moet met betrekking tot ME-patiënten worden opgemerkt dat het zeer wel
denkbaar is dat zij in het algemeen als arbeidsgehandicapt moeten worden beschouwd:
ofwel omdat zij een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben,
ofwel omdat zij, hoewel hun beperkingen niet leiden tot arbeidsongeschiktheid,
wel degelijk door hun beperkingen bij het verrichten van hun werkzaamheden
structureel worden belemmerd. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat er sprake
moet zijn van beperkingen die leiden tot structureel verminderd functioneren.
Hierbij wordt aangesloten bij de Richtlijn Medisch arbeidsongeschiktheidscriterium
van het Lisv van september 1996. De naam van de aandoening is zowel bij de
arbeidsongeschiktheidskeuring, als bij de vaststelling van een arbeidshandicap
in principe irrelevant. De leden van de fractie van D66 wijzen er op dat teneinde bijstandsgerechtigden
met een arbeidshandicap te onderscheiden van andere bijstandsgerechtigden,
een medisch-arbeidskundig oordeel vereist is. De gemeente zal de desbetreffende
persoon moeten laten keuren. Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld een gemeentelijke
indicatie-commissie, doch ook is denkbaar dat de gemeente kennis inhuurt van
een uvi, de Arbeidsvoorzieningsorganisatie of een arbodienst. De leden van
de fractie van D66 zijn van mening dat dit onvoldoende duidelijk maakt hoe
en door wie een werkzoekende gekeurd wordt.De opmerking van de leden van D66 dat nog onvoldoende duidelijk is hoe
en door wie een arbeidsgehandicapte die onder de verantwoordelijkheid van
de gemeenten valt daadwerkelijk wordt gekeurd, willen wij niet bestrijden,
in die zin dat daarover nog nader overleg en afstemming noodzakelijk zijn.
Gemeenten zijn in principe vrij de wijze waarop de keuring geschiedt, zelf
in te richten. Zoals ook elders in deze nota wordt opgemerkt gaan wij er daarbij
van uit dat op effectieve wijze zal worden samengewerkt met de andere uitvoerende
instanties. Dit laat vanzelfsprekend onverlet dat de gemeenten bij de beoordeling
uitgaan van de in de algemene maatregel van bestuur vast te leggen criteria.
Voor gemeenten bestaat er dus geen onduidelijkheid over welke criteria van
toepassing zijn. Daarnaast zal de wijze waarop door de gemeenten aan dit onderdeel
vorm en invulling wordt gegeven onderdeel uitmaken van de reguliere procedures
met betrekking tot het toezicht op de uitvoering van de ABW, de WIW en ook
de WSW.Zowel de leden van de PvdA-fractie als die van D66 vragen welke meer of
minder actieve opstelling van gemeenten wordt verwacht: moeten gemeenten alle
cliënten met een ABW-, IOAW-, IOAZ-uitkering of WIW-dienstbetrekking
oproepen voor een keuring of een indicatie, of gebeurt dit alleen op initiatief
van de werkzoekende?Vooropgesteld zij, dat het kabinet niet voor ogen staat dat al deze uitkeringsgerechtigden
binnen een bepaalde periode dienen te worden opgeroepen voor een keuring dan
wel een indicatie. Op grond van de ABW, IOAW en IOAZ heeft de
gemeente tot taak de inschakeling in het arbeidsproces van de uitkeringsgerechtigden
te bevorderen en er voor te zorgen dat de uitkeringsgerechtigden daartoe gebruik
maken van de noodzakelijke voorzieningen. Daarnaast heeft de uitkeringsgerechtigde
de verplichting beschikbaar te zijn voor de voorzieningen op grond van de
WIW en daarvan gebruik te maken. Tot de voorzieningen op grond van de WIW
behoren ook de voorzieningen speciaal voor arbeidsgehandicapte uitkeringsgerechtigden.
Het behoort dus op grond van de genoemde wetten tot de algemene gemeentelijke
zorgplicht van de gemeente ook de arbeidsgehandicapte uitkeringsgerechtigde
in te schakelen in het arbeidsproces.Ten behoeve van het beleid voor arbeidsgehandicapte uitkeringsgerechtigden
en WIW-werknemers wordt 85 mln. geoormerkt aan het Werkfonds toegevoegd. Het
ligt in de rede dat ten aanzien van deze categorie, overigens net als voor
andere bijstandsgerechtigden waarop de WIW van toepassing is, door gemeenten
in een plan van aanpak wordt aangegeven hoe een en ander in de uitvoering
vorm krijgt. Dit plan van aanpak zal dan logischerwijs onderdeel uitmaken
van het gemeentelijk uitstroomplan, en de resultaten zullen onder meer hun
neerslag dienen te krijgen in het gemeentelijk beleidsverslag. Het is immers
de bedoeling dat gemeenten op een meer gestructureerde en geïntensiveerde
wijze aandacht aan ook deze groep geven. Onderdeel hiervan zou bijvoorbeeld
kunnen uitmaken dat gemeenten op een duidelijke wijze naar hun cliënten
communiceren welke mogelijkheden ter beschikking staan om arbeidsgehandicapte
ABW-ers weer toe te geleiden naar de arbeidsmarkt. Als uitvloeisel hiervan
zullen zich ongetwijfeld bijstandsgerechtigden aanmelden, voor wie via een
arbeidsmedische keuring moet worden vastgesteld in hoeverre sprake is van
een door ziekte of gebrek verminderde kans op de arbeidsmarkt. Tevens zullen
cliënten met een (gedeeltelijke) bijstandsuitkering in principe reeds
ingeschreven staan bij Arbeidsvoorziening, indien ze werkzoekend zijn. In
de komende twee jaren zal Arbeidsvoorziening bij iedereen die staat ingeschreven
administratief gaan bekijken of er mogelijk sprake is van een arbeidshandicap.
Indien hiervan sprake is zal bekeken worden of in het kader van de basisdienstverlening
extra ondersteuning moet worden gegeven. Indien de cliënt in principe
in aanmerking komt voor prestatiedienstverlening zal dit door Arbeidsvoorziening
worden gesignaleerd.Een deel van de cliënten met een (gedeeltelijke) bijstandsuitkering
zal wegens arbeidsongeschiktheid een ontheffing van de arbeidsverplichtingen
hebben gekregen. Aan de beslissing tot een dergelijke ontheffing kan ook een
medisch-arbeidskundig advies ten grondslag liggen. Van deze bijstandsgerechtigden
zou op grond daarvan eventueel al vastgesteld kunnen worden of zij als arbeidsgehandicapte
kunnen worden aangemerkt.Daarnaast zal het voorkomen dat in het reguliere contact tussen de gemeente
en de cliënt het beeld kan ontstaan dat het vinden van betaald werk (mede)
wordt belemmerd door een arbeidshandicap. In een dergelijk geval zal een arbeidsmedische
keuring uitsluitsel kunnen geven of hier inderdaad sprake van is en, zo ja,
in welke mate.Een en ander laat overigens onverlet dat werkzoekenden zich zelf ook altijd
kunnen aanmelden, indien ze de indruk hebben dat voor een goede dienstverlening
een aanvullende indicatie of keuring wenselijk is.De gemeente zal dus enerzijds zelf actief zijn in het kader van het uitstroombeleid
en anderzijds kunnen de uitkeringsgerechtigde werkzoekenden ook zelf het initiatief
nemen.De leden van de D66 fractie wijzen op hetgeen in het Nyferrapport De weg
naar werk wordt aangehaald. Voor Zweden geldt, net als voor Nederland dat
de werkgever het reïntegratieplan moet opstellen. Dat gebeurt in Zweden
niet na dertien maar na vier weken. Na acht weken moet het plan
worden ingediend bij de betreffende uitvoeringsinstantie. In het plan wordt
vastgelegd wat iemands beperkingen zijn en hoe de reïntegratie bij de
eigen werkgever kan worden bevorderd. Als de werknemer niet bij de eigen werkgever
terecht kan, is de werkgever verplicht de werknemer aan ander werk te helpen.
De leden van de D66 fractie vragen het kabinet in te gaan, op zowel het tijdstip
van het reïntegratieplan als de verplichting van de werkgever om de arbeidsgehandicapte
werknemer aan ander werk te helpen.Wat betreft het tijdstip van beoordeling in Zweden willen wij hier opmerken
dat wij hier niet kunnen beoordelen in hoeverre dit effectief is. Veel hangt
daarbij af van het socialezekerheidssysteem van een land, en niet alle oplossingen
die in het ene land werken kunnen zonder meer worden overgeplant naar een
ander land. In de Nederlandse situatie, met zijn vergaande loondoorbetalingsregeling,
is een vroege melding in ieder geval ineffectief gebleken. Op signalen van
vrijwel alle betrokkenen uit de praktijk is de vroege indiening van reïntegratieplannen
juist naar een later tijdstip verschoven (zie ook mijn aan uw Kamer toegezonden
brief van 18 april 1997 over informatie-uitwisseling en samenwerking arbodiensten
en uitvoeringsorganisaties sociale verzekeringen bij reïntegratieplan).
Wij zijn niet voornemens hier verandering in aan te brengen.Wat betreft de voorgestelde verplichting van werkgevers hun werknemers
aan ander werk te helpen willen wij er op wijzen dat alle werkgevers reeds
op grond van het civiele recht en op grond van de WAO de verplichting hebben
om de arbeidsongeschikte werknemer passende arbeid aan te bieden tenzij dat
in redelijkheid niet van hem kan worden gevergd. Een verplichting voor de
werkgever om een zieke werknemer bij een andere werkgever aan ander werk te
helpen gaat ons inziens te ver. De wet kent de werkgever een dergelijke mogelijkheid
toe en de wettelijke loondoorbetalingsverplichting vormt daartoe ook een krachtige
impuls. Wij betwijfelen echter ten zeerste of dit van alle werkgevers verlangd
kan worden, en ook of zij in staat zouden zijn aan een dergelijke verplichting
te voldoen.De leden van de fractie van het GPV begrijpen dat om te voorkomen dat
een persoon tegen zijn zin als arbeidsgehandicapte wordt aangemerkt, hij daarmee
zelf moet instemmen. Zij wijzen er echter op dat het aangemerkt zijn als arbeidsgehandicapte
een voorwaarde is om de potentiële werkgever in aanmerking te laten komen
voor de in dit voorstel opgenomen voorzieningen. Dit kan volgens deze leden
dus betekenen dat door een weigerende houding van de op zijn verzoek niet
als zodanig aangemerkte arbeidsgehandicapte, de bemiddeling wordt gefrustreerd.
Zij vragen of dit aanvaardbaar is. Zij vragen voorts of, indien duidelijk
is dat de bemiddelingskansen worden vergroot als de betreffende persoon wordt
aangemerkt als arbeidsgehandicapte, kan worden geconcludeerd dat betrokkene
er niet alles aan gedaan heeft om een baan te bemachtigen en of in zo'n geval
een strafkorting kan worden toegepast.Ook de leden van de SP-fractie wijzen op dit punt: wat gebeurt er als
een arbeidsgehandicapte niet instemt, zo vragen deze leden, en heeft dit consequenties
voor zijn uitkering? Wat precies houdt de eis van instemming in zo'n geval
in?Eén van de uitgangspunten van de sociale zekerheid is dat de uitkeringsgerechtigde
er zelf zoveel mogelijk aan moet doen om weer betaalde arbeid te verkrijgen,
en dat impliceert de mogelijkheid van het opleggen van een maatregel als betrokkene
weigert mee te werken aan reïntegratie-activiteiten. Dat betekent dat
het wel of niet geduid worden als arbeidsgehandicapte niet zo vrijblijvend
is als in de memorie van toelichting lijkt te worden aangegeven. In de aangehaalde
passages is bedoeld aan te geven dat een arbeidsgehandicapte
werknemer zich naar buiten toe niet als zodanig hoeft te afficheren, indien
hij meent dat daardoor zijn kansen op de arbeidsmarkt worden verkleind. Indien
echter een werknemer zonder goede gronden weigert mee te werken aan reïntegratieverplichtingen,
en dat kan ook de keuring op een arbeidshandicap zijn, dan kan dit er toe
leiden dat een maatregel wordt opgelegd. Overigens volgt het arbeidsgehandicapt
zijn in de grote meerderheid van de gevallen direct uit de wet, en is er op
dit punt geen keuzemogelijkheid.Rest nog de situatie dat betrokkene op zich wel bereid is het nodige te
doen voor zijn reïntegratie, doch dat hij om hem moverende redenen onoverkomelijke
bezwaren heeft dit als arbeidsgehandicapte te doen. In een dergelijk geval
kan het instrumentarium van dit wetsvoorstel niet voor hem werken, en vermindert
hij in die zin zijn arbeidsmarktkansen. Het komt ons voor dat als blijkt dat
de betrokken persoon overigens wel veel moeite doet weer aan het werk te komen,
en daartoe – zonder inzet van het reïntegratie-instrumentarium –
ook nog reële kansen bestaan, een sanctie niet voor de hand ligt. Dit
hangt echter sterk af van de omstandigheden van het geval.De leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe het begrip passende arbeid
moet worden gezien binnen de systematiek van het onderhavige wetsontwerp.
Zij zijn van mening dat voorkomen moet worden dat plaatsingen mislukken als
gevolg van het feit dat de opgedragen functie niet past bij de krachten en
bekwaamheden van betrokkene.Aan de plaatsing van een werknemer met een arbeidshandicap gaat een proces
vooraf, waarin verschillende momenten zijn gelegen waarop de vraag centraal
staat welke werkzaamheden gezien de krachten en bekwaamheden van betrokkene
kunnen worden gevergd. Bij de vaststelling van de mate van arbeidsgeschiktheid
wordt het belastbaarheidspatroon vastgelegd en aan de hand daarvan wordt aan
de hand van het Fis bepaald welke functies voor betrokkene in aanmerking kunnen
komen. Daarnaast kan het zijn dat gedurende scholing en stages aan de hand
van praktijksituaties kan worden beoordeeld waartoe betrokkene in staat is.
 4. Relatie arbeidsgehandicapte/werkgeverDe PvdA-fractie vraagt naar de precieze financiële risico's voor
werkgevers van de invoering van PEMBA. Zijn deze risico's voor werkgevers
wel voldoende helder? Hoe zit het met arbeidsgehandicapten die in het verleden
geen WAO/AAW-uitkering hebben gehad, bijvoorbeeld chronisch zieken. Komt het
risico van uitval door ziekte volledig ten laste van de werkgever? Zo ja,
vragen deze leden, wat zijn de gevolgen van de verschillen in financiële
risico's die arbeidsgehandicapten met zich mee brengen, voor het gevaar van
«afroming» van de arbeidsgehandicapten met het «beste»
risico?Ook de leden van de VVD-fractie vragen zich af of er naast de door het
kabinet reeds genoemde risico's nog andere risico's zijn die in het kader
van deze wet kunnen worden weggenomen. De leden van de VVD-fractie wijzen
op de noodzaak om bij werkgevers de angst weg te nemen voor risico's die men
loopt bij het in dienst nemen van arbeidsgehandicapte personen. Naar de mening
van deze leden is een van de mogelijkheden om werkgevers over de streep te
trekken hen te laten zien dat zij geen risico lopen met het in dienst nemen
van arbeidsgehandicapte personen, dan wel dat dat risico wordt gecompenseerd. De leden van de fractie van D66 verzoeken ook om commentaar op de suggestie
van de Gehandicaptenraad om een «no risk polis» in te voeren.
De gehandicaptenraad heeft dit idee geopperd vanuit de gedachte dat artikel
29b ZW alsmede de met PEMBA ingevoerde beschermingsmaatregelen bij veel werkgevers
onvoldoende bekend zijn.De personen die onder de werkingssfeer van deze maatregelen vallen zouden
daarvan een bewijs (een «no risk polis») moeten krijgen waarmee
werkgevers overtuigd kunnen worden.Wat de financiële risico's betreft die werkgevers lopen bij de indienstneming
van arbeidsgehandicapte werknemers moet onderscheid worden gemaakt tussen
het risico van kortdurend ziekteverzuim, en het risico van langerdurende arbeidsongeschiktheid.
Voor het kortdurend ziekteverzuim is met artikel 29b ZW, zoals aangepast in
dit wetsvoorstel, geregeld dat de werkgever gevrijwaard is van dit risico
ten aanzien van álle arbeidsgehandicapte werknemers die hij in dienst
neemt, gedurende de eerste 5 jaar van het dienstverband. Het begrip «arbeidsgehandicapt»
is ruim gedefinieerd. Ingevolge artikel 2 van het onderhavige wetsvoorstel
wordt daaronder eenieder begrepen, die in verband met ziekte of gebrek een
belemmering ondervindt bij het verkrijgen of behouden van arbeid. Dat betekent
dus, dat chronisch zieken wier beperkingen niet zo ernstig zijn dat zij een
WAO-uitkering hebben, ook onder het bereik van dit reïntegratie-instrument
kunnen vallen, aangenomen dat hun aandoening een belemmering vormt om aan
het werk te komen.Met betrekking tot het financiële risico van langerdurende arbeidsongeschiktheid
is in PEMBA een aantal maatregelen opgenomen ter verbetering van de arbeidsmarktpositie
van bepaalde groepen arbeidsgehandicapten. Deze maatregelen houden in, dat
de werkgever gevrijwaard is niet alleen tegen het risico van kortdurend ziekteverzuim,
maar ook tegen het risico van langerdurende ziekte, leidend tot een verhoging
van de WAO-premie. Deze vrijwaring geldt zowel voor eigen risico-dragers (namelijk
door deze WAO-lasten buiten het eigen risico van de werkgever te laten vallen),
als voor omslagleden (namelijk door deze WAO-lasten buiten beschouwing te
laten bij de vaststelling van het gegenereerde arbeidsongeschiktheidsrisico). Het gaat hierbij om werknemers, (a) die op het moment van indiensttreding
al een AAW- of WAO-uitkering hebben, of (b) in het verleden al eens de wachttijd
van 52 weken hebben doorgemaakt. Indien een werknemer in één
van deze situaties toegenomen arbeidsongeschikt raakt, dan komt de (hogere)
WAO-uitkering niet voor rekening van de werkgever. Voor werknemers van de
onder (b) genoemde groep geldt wel als voorwaarde, dat de toename van de arbeidsongeschiktheid
plaats moet vinden binnen 5 jaar na einde wachttijd, en niet uit een andere
oorzaak mag voortkomen. Achterliggende gedachte bij dit systeem is, dat de
werkgever in principe alleen met WAO-lasten geconfronteerd wordt terzake van
arbeidsongeschiktheid die is ontstaan tijdens het dienstverband met díe
werkgever.Er is dus sprake van verschillende gradaties in bescherming tegen de door
WULBZ en PEMBA geïntroduceerde risico's. De mate van bescherming is afgestemd
op de positie waarin de betreffende werknemer verkeert.De meest vergaande bescherming is voorbehouden aan personen die naar verwachting
die bescherming het meest nodig hebben, omdat zij vanuit een WAO-uitkeringssituatie
op zoek zijn naar werk. In die gevallen is niet alleen het risico van kortdurend
verzuim, maar ook het risico van langerdurend verzuim volledig afgedekt.Voor personen die vanwege bepaalde gezondheidsproblemen al eens 52 weken
ziek zijn geweest, maar geen WAO-uitkering (meer) hebben geldt een iets minder
vergaande bescherming. In die gevallen is de bescherming beperkt
tot het risico dat die klachten binnen een bepaalde periode opnieuw de kop
opsteken, waardoor betrokkene alsnog (of opnieuw) in een WAO-uitkeringssituatie
belandt.De minst vergaande bescherming tenslotte, namelijk beperkt tot het financiële
risico van het eerste ziektejaar, geldt voor al degenen die bij een werkgever
in dienst treden terwijl zij als «arbeidsgehandicapte» in de zin
van het wetsvoorstel (Re)integratie Arbeidsgehandicapten kunnen worden aangemerkt.Het is uiteraard van het grootste belang de regeling zoals hiervoor weergegeven
brede bekendheid te geven, met name onder werkgevers. Hieraan zal dan ook
in de voorlichtingscampagne in het bijzonder aandacht worden geschonken.Het gaat hier om een afgewogen systeem, waarin van verschillende gradaties
van bescherming sprake is, al naar gelang de situatie waarin de werknemer
verkeert.Het voorgestelde geheel van beschermingsmaatregelen voor mensen met een
arbeidshandicap is tot stand gekomen na een zorgvuldige afweging van alle
mogelijke vormen van bescherming. Enerzijds bevat het pakket directe positieve
stimulansen om mensen met een arbeidshandicap in dienst te nemen of te houden
in de vorm van onder meer budgetten en de premiekwijtscheldingsregeling. Anderzijds
worden mogelijke negatieve gevolgen voor werkgevers van het in dienst hebben
of nemen van arbeidsgehandicapten voor een groot deel weggenomen, zowel wat
betreft het kortdurend verzuim als het langdurend verzuim. Een no-risk-polis
zou het financiële risico voor een werkgever volledig wegnemen. Met andere
woorden, het restant financiële risico dat een werkgever zou kunnen lopen
indien hij een arbeidsgehandicapte werknemer in dienst neemt (bijvoorbeeld
hernieuwde arbeidsongeschiktheid na vijf jaar) zou op deze wijze teniet gedaan
worden.Daarbij moet worden bedacht dat een werkgever voor personen met een no-risk-polis,
als ze eenmaal in dienst zijn, geen incentive meer heeft om die personen in
dienst te houden mocht toch enerlei vorm van arbeidsongeschiktheid optreden.
De no-risk-polis heeft dus ook een keerzijde. De grotere bescherming bij het
in dienst nemen van arbeidsgehandicapte werknemers vertaalt zich derhalve
in een geringere bescherming als zij eenmaal in dienst zijn.Introductie van een no-risk-polis zou, het zij hier terzijde opgemerkt,
overigens ook dienen te leiden tot grootscheepse aanpassingen van het systeem
van premiedifferentiatie en eigenrisicodragen. Personen met een arbeidshandicap
moeten worden uitgezonderd van de premiedifferentiatie en het eigenrisicodragen.Een en ander neemt niet weg dat wij het een positieve gedachte vinden
om aan werkgevers ook in individuele gevallen duidelijk te maken dat het in
dienst nemen van arbeidsgehandicapten voor hem geen risico's met zich brengt.
Zo zou overwogen kunnen worden aan een persoon die arbeidsgehandicapt bevonden
wordt een op naam gestelde verklaring mee te geven, waarin wordt aangegeven
welke regels op betrokkene van toepassing zijn, en welke risico's bij voorbaat
zijn afgedekt. Met andere woorden: de voorlichting met betrekking tot dit
wetsvoorstel vindt dan ook op individueel niveau plaats. Op deze wijze kan
ons inziens aan het terechte verlangen van de leden van de fractie van D66
naar een effectief middel om werkgevers te overtuigen voldaan worden.Voorts vragen de leden van de D66 fractie om een reactie op de suggestie
van de Gehandicaptenraad om een «pool» van werknemers met een
wisselend ziektebeeld op te zetten, teneinde tegemoet te komen aan het probleem
van continuïteit van de bedrijfsvoering. Het kabinet heeft grote twijfels over de werkbaarheid van dit voorstel.
De achterliggende veronderstelling is blijkbaar dat de ene werknemer met een
wisselend ziektebeeld de andere onmiddellijk kan vervangen. Dit zal in de
praktijk alleen met zeer eenvoudig, routinematig werk het geval kunnen zijn.
Ook lijken er veel arbeidsrechtelijke haken en ogen aan dit voorstel te zitten.De leden van de fractie van D66 vragen voorts aandacht voor het rapport
«De weg naar werk»: reïntegratie van arbeidsgehandicapten»
van het onderzoeksinstituut Nyfer.In dit rapport wordt de conclusie getrokken dat – liefst permanente –
subsidies de voorkeur verdienen boven bestraffing in de vorm van hogere premies.
In het kabinetsbeleid ligt de nadruk op positieve stimulansen, waarvan er
enkele een meer permanent karakter kunnen hebben, (zoals de premievrijstellings-
en kortingsregeling basispremie WAO, de loondispensatieregeling, en de werkvoorzieningen),
maar komen ook «negatieve prikkels» voor (zoals een premieverhoging
voor een werkgever die een relatief grote instroom in de WAO genereert). Het
kabinet meent dat het gedifferentieerde stelsel van samenhangende maatregelen
dat – gedeeltelijk – in het voorliggende wetsvoorstel is neergelegd,
de meeste kans biedt op een evenwichtige reïntegratiepraktijk.De leden van de fractie van D66 verwijzen naar het onder meer in dit rapport
beschreven Duitse model van «Stufenweise Wiedereingliederung»
en achten het voorstelbaar dat een dergelijk model ook in Nederland wordt
ingevoerd. In het Duitse model is het proces van therapeutische werkhervatting
per soort aandoening nader gespecificeerd en in een protocol vastgelegd.Ook in Nederland is de therapeutische werkhervatting een veelgebruikte
methode bij de reïntegratie. Het langzaam opbouwen van bijvoorbeeld het
aantal uren dat men weer gaat werken biedt veelal meer kans op een geslaagde
reïntegratie dan het van de ene op de andere dag weer volledig aan de
slag gaan. Welke methode van reïntegratie het meest geëigend is
hangt evenwel van vele factoren af, waarvan de aard van de aandoening niet
de belangrijkste is. In hoeverre diagnosespecifieke benaderingen bij de reïntegratie
succesvol zijn, is niet bekend. De research-nota «Reïntegratie-instrumenten
in het buitenland» van maart 1997 (Bureau AS/tri, Vuga Uitgeverij BV,
bladzijde 33) zegt hierover: «daar waar onderzoek gedaan is, worden
de resultaten als beperkt omschreven».Het kabinet onderschrijft overigens de opmerking van D66 dat onvoldoende
gegevens bekend zijn omtrent de reïntegratie van arbeidsgehandicapten
op de arbeidsmarkt. Het Ctsv heeft daar in de augustusrapportage 1997 ook
op gewezen. Systematisch verzamelde gegevens betreffende dit onderwerp zullen
eerst beschikbaar komen bij de invoering van de reïntegratiemonitor eind
1997.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de arbeidsgehandicapte invloed
heeft op de aard en of inhoud van de noodzakelijke aanpassingen, de om-, her-
en bijscholing, het inwerken en begeleiden van hemzelf.Wanneer een werkgever een arbeidsgehandicapte in dienst houdt of aanneemt,
zal die werkgever de betrokken arbeidsgehandicapte moeten inpassen op zo'n
wijze dat deze optimaal voldoet aan de eisen van de functie. Het is derhalve
voor de hand liggend dat het kabinet de werkgever verantwoordelijk heeft gemaakt
voor de inpassing binnen zijn bedrijf. Om de inpassingsmogelijkheden van arbeidsgehandicapten
te vergroten, heeft het kabinet besloten de werkgever tegemoet te komen door
de extra kosten voor inpassing van een arbeidsgehandicapte te vergoeden. Dit
kan op zeer snelle wijze via een herplaatsingsbudget dan wel
een plaatsingsbudget of – een bewerkelijkere weg – via een pakket
op maat. Ook kunnen de kosten van alleen een werkvoorziening worden vergoed
wanneer de arbeidsgehandicapte hervat in het eigen werk bij de eigen werkgever.Dat de werkgever primair belast is met de feitelijke inpassing van de
arbeidsgehandicapte in zijn bedrijf, betekent niet dat de arbeidsgehandicapte
geen beïnvloedingsmogelijkheden heeft over de wijze van inpassing. Inpassing
in arbeid is altijd een tweezijdig proces. De werkgever, zijn Arbodienst en
de arbeidsgehandicapte zullen moeten overleggen over de te verrichten werkzaamheden
en de wijze waarop de inpassing zal geschieden. Beide partijen hebben een
natuurlijk belang hier overeenstemming over te hebben. De werkgever zal, eventueel
met ondersteuning van zijn arbodienst, een bemiddelingsinstantie of de toeleidingsverantwoordelijke,
naar een optimale inrichting van de werkplek komen en zal daarbij rekening
houden met de individuele wensen, capaciteiten en behoeften van de arbeidsgehandicapte.De leden van de fractie van de PvdA vragen het kabinet of het vanuit een
overweging van emancipatie van mensen met een handicap wenselijk is dat de
werkgever eigenaar wordt van de meeste voorzieningen. Ook vragen de leden
van deze fractie naar eventuele knelpunten wanneer de arbeidsgehandicapte
van werkgever verandert of start als zelfstandige. Ook de leden van de fractie
van de Groep Nijpels vragen verduidelijking over het kunnen meenemen van voorzieningen
wanneer de arbeidsgehandicapte van baan verandert.Het kabinet heeft gemeend dat slechts bepaalde voorzieningen die per definitie
verbonden zijn aan de arbeidsgehandicapte en onafhankelijk van welke werkplek
dan ook aan de werknemer worden vergoed. Wij wijzen u op voorzieningen als
de Jobcoachregeling en vervoersvoorzieningen. Andere voorzieningen worden
echter wel aan de werkgever vergoed. Wij verwijzen voor de argumentatie hiervan
naar de beantwoording op de vraag naar de invloed van de arbeidsgehandicapte
zelf op de inhoud van de voorziening.Wanneer een arbeidsgehandicapte van werkgever wisselt, kunnen er verschillende
situaties ontstaan. Er zijn situaties waarbij de werkvoorziening niet meeneembaar
is, niet bruikbaar is in de nieuwe situatie of reeds verouderd. De nieuwe
werkgever zal eventueel een vergoeding voor een andere voorziening aanvragen.
Er zijn ook situaties denkbaar waarbij het wel zinvol en praktisch mogelijk
is dat de werknemer die meeneemt. In de meeste situaties zal dit geen probleem
vormen omdat voorzieningen vrijwel altijd zijn toegesneden op individuele
arbeidsgehandicapten. De oude werkgever heeft er in zo'n geval geen belang
bij de voorziening te houden. Omdat tegenover de kosten van die voorziening
ook een financiële tegemoetkoming aan de werkgever heeft gestaan, verwachten
wij dat werkgevers onderling geen onredelijke eisen zullen stellen.Een arbeidsgehandicapte die blijft werken als zelfstandige of start als
zelfstandige kan zelf de vergoeding voor een voorziening aanvragen of onderhandelen
over overname van een voorziening bij de oude werkgever.Het kabinet wijst er naar aanleiding van vragen van de fractie van D66
op dat ter versterking van de positie van de arbeidsgehandicapten het Lisv
een bestuurscommissie vroeggehandicapten heeft ingesteld met daarin vertegenwoordigers
vanuit de gehandicaptenorganisaties. Arbeidsvoorziening heeft plannen om gehandicaptenorganisaties
meer te betrekken bij het beleid en ook vanuit de bijstandsoptiek wordt er
door het ministerie van SZW periodiek overleg gevoerd met vertegenwoordigers
van landelijke cliëntenorganisaties. Deze vormen van cliëntenparticipatie
zijn uiteraard niet bedoeld om individuele problemen over toeleidingsinspanningen
en de invulling van budgetten te beoordelen.De suggestie van de Gehandicaptenraad om gehandicapten in te zetten als
jobcoach is naar onze mening een interessante suggestie, maar niet een zaak
voor de overheid. Gehandicapten kunnen solliciteren bij organisaties die diensten
verlenen als jobcoach. Wij hebben ook begrepen dat er inmiddels opleidingsaanbod
bestaat voor mensen die als jobcoach werkzaam willen zijn.Verschillende fracties hebben gevraagd naar de mogelijkheid om bezwaar
en beroep in te stellen tegen beschikkingen op grond van de Wet (Re)integratie
Arbeidsgehandicapten.In antwoord op deze vragen merken wij op dat van de zijde van het kabinet
geen behoefte bestaat aan een aanvulling van het bestaande recht van bezwaar
en beroep in het voorstel van wet REA. Een dergelijke aanvulling zou eerst
overwogen moeten worden indien gesteld zou moeten worden dat de huidige regeling
van bezwaar en beroep zoals neergelegd in de Algemene wet bestuursrecht onvoldoende
is. Hiervan is echter naar de opvatting van het kabinet geen sprake. In de
AWB wordt het recht op bezwaar of beroep voorbehouden aan de belanghebbende.
Als belanghebbende wordt aangemerkt een ieder die door het bestreden besluit
rechtstreeks in zijn belang wordt getroffen. Derhalve is het recht om rechtsmiddelen
aan te wenden niet slechts voorbehouden aan degene die de beschikking heeft
aangevraagd, maar kunnen ook anderen die rechtstreeks in hun belang worden
getroffen hiervan gebruik maken. Naar de opvatting van het kabinet biedt deze
regeling voldoende ruimte voor betrokkenen om op te komen tegen hen niet welgevallige
besluiten.Volgens de regeling van de AWB kan uitsluitend tegen besluiten bezwaar
of beroep worden ingesteld. In de situatie waarin niet of nog geen sprake
is van een besluit en een betrokkene zich onheus bejegend of onvoldoende bediend
voelt door het bestuursorgaan, staat voor hem de weg open over deze gedraging
een klacht in te dienen. Binnenkort zal bij Uw kamer een wetsvoorstel worden
ingediend dat voorziet in een uniforme in de AWB op te nemen regeling inzake
de interne behandeling van klachten door bestuursorganen. De voorschriften
die in dit voorstel zullen worden gegeven voor de klachtbehandeling zijn in
belangrijke mate een codificatie van de eisen die thans reeds voortvloeien
uit de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en de eisen die de Nationale
Ombudsman stelt aan behoorlijke interne klachtenbehandeling. 5. VerantwoordelijkheidsverdelingHet verheugt mij dat de leden van de PvdA- en de SGP- en GPV-fracties
zich goed kunnen vinden in de hoofdlijn van de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
en dat de leden van de SP-fractie van mening zijn dat deze helder is. De leden
van de fracties van D66 en de Groep Nijpels vinden de voorstellen op het terrein
van de verantwoordelijkheidsverdeling echter juist onduidelijk. De leden van
de fractie van D66 baseren zich hierbij op een door hen gehouden schriftelijke
enquête onder arbeidsdeskundigen, waaruit onder meer volgt dat de arbeidsdeskundigen
vrezen voor overlappende competenties, tegenstrijdige belangen en mogelijkheden
tot afschuiven. De leden van de VVD-fractie zien – mede in verband met
de voorgestelde verplichte inkoop bij Arbeidsvoorziening – in de praktijk
grote problemen ontstaan met betrekking tot de door het kabinet gesuggereerde
opzet dat uvi's en gemeenten wel verantwoordelijk zijn voor de reïntegratie,
maar dat Arbeidsvoorziening kennelijk de verantwoordelijkheid heeft voor de
trajectplannen. Ook de gewenste mandatering van Arbeidsvoorziening door
de uvi's zien zij in dit verband als complicerend. Of de uvi is verantwoordelijk
en heeft dan ook zeggenschap over trajectplan en in te zetten instrumenten,
hetgeen overigens vrijwillige overdracht van taken op het gebied van trajectplan
en in te zetten instrumenten niet uitsluit, of de uvi is niet verantwoordelijk.
Deze leden zijn van mening dat de huidige constructie niet goed is en geven
het kabinet dringend in overweging hier een effectiever en minder potentieel
conflictueuze constructie mogelijk te maken. De leden van de fracties van
de GPV en de SP stellen enkele vragen over de positie van Arbeidsvoorziening.
Zo vragen eerstgenoemde leden of het zoeken van een baan aan het einde van
een toeleidingstraject een taak is die normaliter door Arbeidsvoorziening
in het kader van de basisdienstverlening wordt uitgevoerd. Tevens vragen zij
nader te omschrijven wat moet worden verstaan onder toeleidingstrajecten en
waar hierbij de grens ligt met de basisdienstverleningstaak van de Arbeidsvoorziening.
Kan in dit kader nogmaals de verantwoordelijkheidsverdeling tussen Arbeidsvoorziening,
de uvi en de gemeenten helder worden aangegeven? De leden van de SP-fractie
vragen de regering in hoeverre hetgeen de regering in de memorie van toelichting
opmerkt over de positie van Arbeidsvoorziening (pag. 43) nu leidt tot een
doorkruising van de eerder door de regering vastgelegde verantwoordelijkheden
van alle betrokken instanties. Neemt de Arbeidsvoorziening toch een belangrijker
positie in, of heeft hetgeen de regering hier opmerkt alleen betrekking op
de basisdienstverlening door Arbeidsvoorziening?Mede op verzoek van de leden van de GPV-fractie, zullen in het hiernavolgende
nogmaals kort de hoofdlijnen van de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
tussen Lisv/uvi's, gemeenten en Arbeidsvoorziening uiteen worden gezet. Vooraf
wordt opgemerkt, dat deze verantwoordelijkheidsverdeling alleen aan de orde
is op het moment dat is komen vast te staan dat een arbeidsgehandicapte niet
meer kan reïntegreren bij zijn eigen werkgever (indien hij een werkgever
heeft).1. Arbeidsvoorziening is verantwoordelijk voor de basisdienstverlening
aan alle werkzoekenden, arbeidsgehandicapt of niet.2. Arbeidsvoorziening is verantwoordelijk voor de reïntegratie van
bij haar als werkloos werkzoekende ingeschreven arbeidsgehandicapte niet-uitkeringsgerechtigden
en ANW-gerechtigden (tenzij deze laatsten tevens een arbeidsongeschiktheidsuitkering
hebben; dan is de uvi verantwoordelijk; zie onder 3).3. Uvi's en gemeenten zijn ieder verantwoordelijk voor de reïntegratie
van arbeidsgehandicapten aan wie zij een uitkering verstrekken. De volgende
aspecten zijn hierbij van belang:a. gezien het gestelde onder 1 valt onder de reïntegratieverantwoordelijkheid
niet de verantwoordelijkheid voor de basisdienstverlening. Wel valt hieronder
de verantwoordelijkheid voor de arbeidstoeleiding en voor de inzet van de
wettelijke reïntegratie-instrumenten.b. indien voor een uitkeringsgerechtigde arbeidstoeleidingactiviteiten
(d.w.z. het opstellen en uitvoeren van trajectplannen) nodig zijn, dienen
deze activiteiten de eerste tijd in belangrijke mate bij Arbeidsvoorziening
te worden ingekocht. Deze verplichte winkelnering zal fasegewijs worden afgeschaft.c. indien het bij Arbeidsvoorziening aanbestede trajectplan voorziet in
het inzetten van een of meer wettelijke reïntegratie-instrumenten, kan
het wenselijk zijn dat het uitkeringsorgaan Arbeidsvoorziening tot de inzet
ervan (onder)mandateert, om te voorkomen dat Arbeidsvoorziening voor elk onderdeel
steeds apart toestemming moet vragen.Gezien het bovenstaande kan aan de leden van de VVD-fractie worden geantwoord
dat in geval van een arbeidsgehandicapte met een uitkering van een uvi, de
uvi verantwoordelijk is voor de trajectplannen. Onder volledig behoud van
deze verantwoordelijkheid, dient de uvi het opstellen en, na
haar goedkeuring, de uitvoering van het trajectplan echter in de meeste gevallen
op te dragen aan Arbeidsvoorziening. De verantwoordelijkheid van Arbeidsvoorziening
in dezen is niet meer dan die van iedere andere opdrachtnemer, d.w.z. dat
Arbeidsvoorziening ervoor moet zorgen haar opdrachten goed uit te voeren.
Ook blijft de uvi volledig verantwoordelijk voor het inzetten van de wettelijke
reïntegratie-intrumenten. Op vrijwillige basis kan deze bevoegdheid worden
(onder)gemandateerd aan Arbeidsvoorziening, maar dat betekent niet dat Arbeidsvoorziening
daarmee verantwoordelijk wordt. De situatie verschilt in dezen niet van die
tussen Lisv en een uvi: hoewel het Lisv de uitvoering van de werknemersverzekeringen
aan de uvi's heeft gemandateerd, blijft het Lisv de eindverantwoordelijkheid
voor een goede uitvoering van die verzekeringen behouden.Men zou een toeleidingstraject kunnen omschrijven als een weg die een
werkzoekende die niet direct plaatsbaar is op de arbeidsmarkt moet volgen
om weer wèl direct plaatsbaar te worden. Deze weg wordt neergelegd
in het trajectplan. In dat plan kan bijvoorbeeld staan dat betrokkene eerst
een cursus Nederlands moet volgen, vervolgens een cursus programmeren en daarna
deel zou moeten nemen aan een sollicitatieclub.Het zoeken van een baan aan het einde van een toeleidingstraject is inderdaad
een taak die veelal door Arbeidsvoorziening in het kader van de basisdienstverlening
wordt uitgevoerd. Dat neemt niet weg dat personen ook soms zelf een baan vinden,
bijvoorbeeld via een uitzendbureau. Indien het echter gaat om «maatwerk»,
d.w.z. dat het wenselijk is bij één specifieke werkzoekende
die een traject heeft afgerond een op maat gesneden baan te vinden (hetgeen
juist bij arbeidsgehandicapten relatief vaak nodig kan zijn), kan dergelijk
zoekwerk worden beschouwd als een (inkoopbaar) onderdeel van de prestatiedienstverlening
c.q. arbeidstoeleiding. Bij trajecten die door andere intermediairs dan Arbeidsvoorziening
worden uitgevoerd, zorgen deze intermediairs vervolgens ook veelal voor bemiddeling
naar een baan.Het gestelde op pagina 43 van de memorie van toelichting leidt niet tot
een doorkruising van wat elders in het wetsvoorstel of in de toelichting wordt
gesteld. Het enige dat «extra» is, is dat op pagina 43 een verbinding
wordt gelegd met de werkzaamheden die in het kader van SWI plaatsvinden. In
dat kader vindt in de toekomst steeds de kwalificerende intake plaats. Inderdaad
is dat een onderdeel van de basisdienstverlening. Arbeidsvoorziening krijgt
door het op pagina 43 gestelde dus geen belangrijkere positie dan ten opzichte
van wat elders in het kader van het voorliggende wetsvoorstel wordt gesteld.De leden van de D66-fractie constateren dat de toepassing van de Wet op
de (re)integratie bijzondere eisen stelt aan de afstemming tussen de uitvoeringsinstanties
op het terrein van sociale zekerheid en van de arbeidsbemiddeling. In het
SWI-project wordt getracht te komen tot samenwerkingsmodellen op regionaal
niveau met als hoofddoel voor de cliënten duidelijkheid te scheppen en
de dienstverlening doelmatiger te laten zijn. De uitkomsten van dit proces
zijn op dit moment nog onzeker en zullen moeten worden afgewacht. De leden
van de D66-fractie merken op dat de effectiviteit van de voorgestelde Wet
op de (re)integratie in hoge mate afhankelijk is van en derhalve eisen stelt
aan de wijze waarop de betrokken instanties in de concrete gevalsbehandeling
met elkaar weten samen te werken. Waarop wordt de stelling gebaseerd, zo vragen
de leden van D66, dat de reeds bestaande knelpunten in communicatie en organisatie
minder zullen worden? Het wetsvoorstel gaat er volgens de leden van D66 teveel
van uit dat er in praktijk een dermate goede afstemming komt
tussen de verschillende instellingen dat de arbeidsgehandicapten en werkgevers
zo weinig mogelijk van de achterliggende formele bevoegdheidsverdeling merken.
En wat, zo vragen de leden van D66 als die wens niet uitkomt? Is het niet
te risicovol de effectiviteit van deze wet teveel te laten afhangen van de
praktijkafstemming tussen de betrokken partijen? Is het geen zaak om dan tenminste
de positie van de arbeidsgehandicapte te versterken zodat deze niet het slachtoffer
wordt van ingewikkelde bestuurlijke verhoudingen?Het is juist dat het welslagen van de samenwerking tussen uitkeringsinstanties
en Arbeidsvoorziening zoals in het project SWI nagestreefd een belangrijke
bijdrage zal kunnen leveren aan een gestroomlijnde dienstverlening zoals in
dit wetsvoorstel voorzien. Anders dan de leden van de fractie van D66, hebben
wij geen reden te veronderstellen dat deze samenwerking onvoldoende tot stand
zal komen. Het gaat hier om een ingewikkeld traject waaraan door zeer velen
hard wordt getrokken. Het zou een zeer verkeerd signaal zijn nu al twijfel
uit te spreken over de uiteindelijke resultaten van deze inspanningen. In
het kader van SWI wordt voorzien in centra waarin uvi's, gemeenten en Arbeidsvoorziening
werkzaamheden die nauw samenhangen gezamenlijk uitvoeren, zodat de communicatie
daarmee automatisch sterk zal verbeteren. Ook CVCS zal daartoe bijdragen.
Vooruitlopend op de totstandkoming van de SWI-centra zullen vóór
eind 1998 samenwerkingsovereenkomsten moeten zijn afgesloten waarin al afspaken
worden gemaakt gericht op onderlinge afstemming van werkzaamheden. Gedurende
de periode waarin de samenwerking nog niet overal optimaal is, zal de Wet
op de (re)integratie zeker niet onuitvoerbaar zijn, maar de uitvoeringsorganisaties
laten dan wel kansen op een betere uitvoering liggen. In die zin zou men kunnen
stellen dat van de verantwoordelijkheidsverdeling en het proces zoals in dit
wetsvoorstel uitgelijnd, een impuls uitgaat om vorm te geven aan de samenwerking
volgens het SWI-model. Wat betreft de versterking van de positie van de arbeidsgehandicapten
wordt verwezen naar het experiment met het persoonsgebonden reïntegratiebudget.
Slaat dat aan, dan kan uitbreiding te zijner tijd uiteraard worden overwogen.De leden van de SP-fractie vragen wie het voortouw moet nemen bij de beoogde
reïntegratie. Is dat de arbeidsgehandicapte zelf? Deze moet dan wel op
de hoogte zijn van alle in deze wet vastgelegde instrumenten. Of moet juist
de werkgever het initiatief nemen? Of de uvi? Maar wat dan als er geen werkgever
(meer) is? Moeten in die situatie de gemeente of de Arbeidsvoorziening stappen
gaan ondernemen?Er is niet één persoon of instelling die het voortouw bij
de reïntegratie dient te nemen. Onder alle omstandigheden kan in ieder
geval de ziek geworden werknemer zelf of, indien er geen werkgever (meer)
is, de werkzoekende zelf op reïntegratie gerichte activiteiten ondernemen.
Hij heeft daar immers het meeste belang bij. Voor zover hij nog niet weet
of hij arbeidsgehandicapt is, kan hij daarover een oordeel vragen bij zijn
uitkeringsinstantie dan wel, indien er geen werkgever of uitkering van uvi
of gemeente is, bij Arbeidsvoorziening. Nadat is vast komen te staan dat hij
een arbeidshandicap heeft, kan hij òf het voor de reïntegratie
verantwoordelijke orgaan (werkgever/arbo-dienst, uvi, gemeente of Arbeidsvoorziening)
vragen het voortouw te nemen, òf zelf op zoek gaan, waarbij hij indien
hij een reïntegratie-instrument nodig heeft dit kan aanvragen bij het
verantwoordelijke orgaan (dan wel, voor zover van toepassing, het hem toegekende
persoonsgebonden reïntegratiebudget kan inzetten). Indien betrokkene
zelf aan de slag gaat, kan hij bij de reïntegratieverantwoordelijke of
bij de «informatiepunten reïntegratie arbeidsgehandicapten»
(in te stellen bij de arbeidsbureaus en, in de toekomst, bij de
centra SWI) terecht voor een overzicht van de in zijn situatie toepasbare
reïntegratie-instrumenten.Is iemand arbeidsgehandicapt geworden terwijl hij in dienst was bij een
werkgever, dan dient ook de werkgever op reïntegratie gerichte activiteiten
te ondernemen, daarbij ondersteund door zijn arbo-dienst. In eerste instantie
dient dan te worden onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor reïntegratie
in zijn eigen bedrijf. Indien is komen vast te staan dat reïntegratie
bij de eigen werkgever niet mogelijk is, dient vervolgens de uvi het voortouw
te nemen. Heeft betrokkene geen recht op loondoorbetaling of een uitkering
van de uvi, maar wel een sociale voorziening, dan ligt het voortouw bij de
gemeente. Indien betrokkene, ten slotte, noch een werkgever, noch een uitkering
heeft (of een ANW-uitkering) kan Arbeidsvoorziening voor betrokkene acitviteiten
ondernemen. Uiteraard dient betrokkene dan wel bij deze organisatie bekend
te zijn, d.w.z. als werkloos werkzoekende te zijn ingeschreven.Aan de hand van de door D66 aangereikte casusposities zal het voorgaande
worden geïllustreerd. Casus 1Meneer A verdiende voordat hij arbeidsongeschikt werd het minimumloon.
Uit het Fis blijkt dat er nog voldoende andere functies zijn waarmee hij het
minimumloon kan verdienen. Zijn verlies aan verdiencapaciteit is dus gelijk
aan nul en meneer A wordt volledig arbeidsgeschikt verklaard.Waar moet meneer A zich vervoegen, vragen de leden van de D66-fractie?
Is meneer A arbeidsgehandicapt? Welke reïntegratiemaatregelen zijn op
meneer A van toepassing?Direct aansluitend op de vaststelling dat meneer A niet arbeidsongeschikt
is en dus geen recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, dient de
uvi te beoordelen of betrokkene dan misschien wèl arbeidsgehandicapt
is. Is dat niet zo, dan is betrokkene te zien als een gewone werkloze, en
vinden de reïntegratie-activiteiten plaats volgens de voor hen geldende
mogelijkheden. Wordt betrokkene wèl arbeidsgehandicapt geacht, dan
is de uvi, indien betrokkene recht heeft op een WW-uitkering, verantwoordelijk
voor de reïntegratie bij een andere werkgever. Betrokkene zal zich moeten
inschrijven bij het arbeidsbureau c.q. bij het centrum SWI (intake), waar
allereerst wordt nagegaan of er misschien direct werk voor hem is. Is dat
niet het geval en behoort betrokkene tot fase 2 of 3, dan wordt de kwalificerende
intake verricht. Bij deze werkzaamheden baseren de medewerkers in het centrum
zich onder meer op de reïntegratievisie van de uvi, waarin is opgenomen
dat betrokkene arbeidsgehandicapt is en waarin tevens wordt vermeld welke
beperkingen betrokkene bij het verrichten van arbeid zal ondervinden. Vervolgens
kan de uvi besluiten het opstellen en, na goedkeuring, het uitvoeren van een
trajectplan in te kopen. De eerste tijd zal de inkoop, gezien de verplichte
winkelnering, veelal bij Arbeidsvoorziening gebeuren.Het is ook mogelijk dat de uvi vaststelt dat meneer A geen recht op WW-uitkering
heeft. In dat geval zal hij een sociale voorziening aanvragen, waarvoor ook
dan een inschrijving bij het arbeidsbureau c.q. centrum SWI, een toetsing
van de vraag of er voor hem een beschikbare vacature is en – voor personen
in fase 2 of 3 – een kwalificerende intake zullen plaatsvinden. De uvi
dient de informatie t.a.v. de arbeidshandicap die voor deze werkzaamheden
van belang is ook in dat geval aan het arbeidsbureau c.q. centrum te zenden;
het is dus niet zo dat de gemeente nogmaals vaststelt of er een arbeidshandicap
is. Hierna is het aan de gemeente om te besluiten tot inkoop. De laatste mogelijkheid
is dat meneer A ook geen recht blijkt te hebben op een sociale voorziening.
Voor ondersteuning bij zijn pogingen weer aan de slag te komen,
zal hij zich – indien dat niet reeds is gebeurd – bij het arbeidsbureau
c.q. het centrum SWI kunnen inschrijven, en zal de confrontatie met werk en
de eventuele kwalificerende intake ook hier weer mede op basis van de door
de uvi aangeleverde informatie dienen te geschieden (ook dus hier geen hernieuwde
toetsing of iemand arbeidsgehandicapt is). Vervolgens kan Arbeidsvoorziening
besluiten voor meneer A prestatiedienstverleningsactiviteiten te verrichten.Het kabinet realiseert zich dat in de laatste twee gevallen wordt afgeweken
van het hoofdprincipe dat het orgaan dat verantwoordelijk is voor de reïntegratie,
ook de arbeidshandicap vaststelt. Echter, de informatie en deskundigheid die
van belang is voor de vaststelling van de arbeidshandicap is nauw verbonden
aan de informatie en deskundigheid nodig voor het vaststellen van de mate
van arbeidsongeschiktheid. De vaststelling van de arbeidshandicap kan in dit
geval dan ook het meest efficiënt in één moeite door de
uvi plaatsvinden. Het kabinet vindt het onwenselijk éérst de
arbeidsongeschiktheidsbeoordeling plaats te laten vinden, vervolgens de beoordeling
of er recht is op WW-uitkering en zo ja, daarna pas de beoordeling of sprake
is van een arbeidshandicap door de uvi (en anders door de gemeente of door
Arbeidsvoorziening). Aan de afwijking in dezen op eerdergenoemd principe moet
niet te zwaar worden getild, gezien het feit dat het wetsvoorstel voorziet
in instrumenten om te komen tot een zo gelijk mogelijke interpretatie van
het begrip «arbeidsgehandicapt». Casus 2Mevrouw B verdiende voordat zij arbeidsongeschikt werd een dagloon van
f 250. Zij lijdt aan dezelfde aandoening als meneer A, en ook zij zou
nu nog een functie op minimumloonniveau kunnen verrichten. Het minimumloon
per dag is f 104. Haar verlies aan verdiencapaciteit bedraagt dan 58%.
Zij wordt ingedeeld in de arbeidsongeschiktheidsklasse 55–65%. Hoe vergaat
het mevrouw B, bij wie zal zij zich moeten vervoegen? Hoe komt zij weer aan
een baan?Wat betreft de vraag welk orgaan verantwoordelijk is voor reïntegratie,
is deze casus aanzienlijk eenvoudiger dan de vorige: mevrouw B zal aanspraak
kunnen maken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, en zal daarom op basis
van de wet arbeidsgehandicapt zijn. Een aparte vaststelling is niet nodig.
Omdat zij een arbeidsongeschiktheidsuitkering heeft, is de uvi verantwoordelijk
voor haar reïntegratie (ervan uitgaande dat is komen vast te staan dat
mevrouw B niet meer kan reïntegreren bij haar werkgever). Zeker indien
naast de arbeidsongeschiktheidsuitkering recht bestaat op een WW-uitkering
(en in andere gevallen vaak ook), zal vervolgens weer inschrijving bij het
arbeidsbureau c.q. het centrum SWI dienen plaats te vinden. Voor de rest van
het proces wordt verwezen naar hetgeen hierover bij de bespreking van de vorige
casus is vermeld. Het is de leden van de CDA-fractie niet duidelijk wie verantwoordelijk
is voor de kosten in verband met de uitstroom in de situatie dat er sprake
is van een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering en een WIW-dienstverband.
Is dit het Lisv of de gemeente?Krachtens het wetsvoorstel is de gemeente verantwoordelijk voor de uitstroom
van mensen met een WIW-dienstbetrekking, óók als zij daarnaast
recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het is dan ook de gemeente
die bij plaatsing vanuit een WIW-dienstbetrekking in reguliere arbeid, het
plaatsingbudget of het pakket op maat betaalt. Op pagina 43 van de memorie van toelichting staat dat opstelling en uitvoering
van een trajectplan niet voor iedere arbeidsgehandicapte nodig of zinvol zal
zijn, waarbij met name gedacht kan worden aan fase 1- en fase 4-cliënten
en ongemotiveerden. De bijzondere doelgroepen (zoals bijvoorbeeld blinden)
zijn fase 4-cliënten, waarvoor nu veelal met succes wordt bemiddeld.
Het kan toch niet de bedoeling zijn dat voor de bijzondere doelgroepen geen
trajectplannen meer zullen worden opgesteld, zo vragen de leden van de CDA-fractie?
Ook bij de leden van de fracties van D66 en GroenLinks leeft deze vraag.Volgens de in het kabinetsstandpunt SWI gehanteerde begrippenapparaat
worden cliënten alleen in fase 4 ingedeeld indien toeleiding tot de arbeidsmarkt
om in de persoon gelegen problemen nog geen zinvolle doelstelling is. Dit
impliceert dat het opstellen van een trajectplan, dat gericht is op reïntegratie
naar betaald werk, voor deze personen (nog) geen zin heeft. Voor hen zullen
overigens wèl andere – veelal gemeentelijke – instrumenten
moeten worden ingezet, zoals specifieke zorgtrajecten, gesubsidieerd werk
en sociale activering. Voor zover er op dit moment sprake is van een praktijk
die ertoe leidt dat bepaalde groepen, waaronder blinden, per definitie als
fase 4-klanten worden aangemerkt, is het kabinet van mening dat er sprake
is van een ongewenste interpretatie. Het kabinet ziet niet in waarom een blinde
niet zou kunnen behoren tot fase 3 of 2 of zelfs, indien er bijvoorbeeld sprake
is van recente werkervaring of een goed in de markt liggende opleiding, fase
1. Dat betrokkene in geval van plaatsing bij een werkgever mogelijkerwijs
dure voorzieningen nodig zal hebben, is niet relevant voor het bepalen van
betrokkenes afstand tot de arbeidsmarkt; zeker niet nu deze voorzieningen
op basis van voorliggend wetsvoorstel aan de werkgever kunnen worden vergoed.
In het kader van SWI wordt een meetlat voor een uniforme bestandsindeling
ontwikkeld. Hierbij zal aandacht worden besteed aan het voorkómen van
dit soort automatismen.De leden van de fractie Groep Nijpels constateren dat het niet duidelijk
is wie het overall toezicht heeft op de verschillende instanties.De verschillende organisaties die het voorliggende wetsvoorstel zullen
moeten uitvoeren, hebben verschillende toezichthouders. Het kabinet heeft
ervan afgezien om voor de uitvoering van de Wet (re)integratie arbeidsgehandicapten
één toezichthouder aan te wijzen die toezicht houdt op alle
uitvoerders. Dit zou namelijk voor sommige instanties betekenen dat zij al
naar gelang de wet die zij uitvoeren met een andere toezichthouder te maken
krijgen. Ook is het kabinet vooralsnog van mening dat het niet nodig is één
toezichthouder aan te wijzen als coördinator of primus inter pares. Uiteraard
zullen de bewindslieden van SZW eindverantwoordelijk zijn voor een goede uitvoering
van de wet en zullen zij hierop door het parlement kunnen worden aangesproken.De leden van vrijwel alle fracties vragen wat er met arbeidsgehandicapten
gebeurt die in afzienbare tijd voor ondersteuning onder de verantwoordelijkheid
van wisselende organisaties vallen. Dreigen betrokkenen niet tussen wal en
schip te vallen? Hoe wordt voorkomen dat uvi's voor arbeidsgehandicapten die
naar verwachting op afzienbare termijn niet meer onder hun reïntegratieverantwoordelijkheid
vallen dan wel voor cliënten met een kleine arbeidsongeschiktheidsuitkering
en een relatief hoge IOAW-uitkering geen reïntegratie-activiteiten entameren
omdat dat voor hen financieel geen voordelen oplevert? En hoe wordt in dergelijke
gevallen gegarandeerd dat een door de uvi gestart traject door de volgende
reïntegratieverantwoordelijke (meestal de gemeente, soms, als er geen
recht op een sociale voorziening is, Arbeidsvoorziening) wordt voortgezet?
De meeste fracties geven daarbij aan te vinden dat de passages
in de memorie van toelichting – namelijk dat in het kader van SWI afspraken
moeten worden gemaakt over een warme overdracht en over meefinancieren van
trajecten door gemeenten of Arbeidsvoorziening, dat de mate waarin dit daadwerkelijk
gebeurt zal worden gemonitord en dat zonodig stappen overwogen zullen worden –
onvoldoende garanties geven voor een goede afloop. De leden van de PvdA-fractie
merken daarbij op dat niet overal in dezelfde mate sprake is van samenwerking
in het kader van SWI. Tevens vragen zij in te gaan op hetgeen de VNG op bovengenoemd
punt in haar brief van 16 september 1997 aan de Tweede Kamer stelt en aan
te geven waarom enerzijds in de MvT wordt gewaarschuwd voor het gevaar van
afroming (p. 62) en anderzijds, als het gevaar zich daadwerkelijk aandient,
het kabinet de partijen met hun verschillende belangen onderling afspraken
wil laten maken.In antwoord op de laatste vraag het volgende. Op pagina 62 wordt aangegeven
dat het Lisv door middel van het opleggen van taakstellingen per «moeilijkheidsgraad»
afroming kan voorkomen. Hiermee is echter niet zeker gesteld, dat uvi's ook
degenen die op korte termijn onder de reïntegratieverantwoordelijkheid
van een gemeente of van Arbeidsvoorziening zullen komen te vallen –
ongeacht hun afstand tot de arbeidsmarkt – in aanmerking brengen voor
een reïntegratietraject. Om te bereiken dat ook voor hen trajectplannen
worden opgesteld en uitgevoerd, èn om te bereiken dat trajectplannen,
indien ingezet, door de volgende reïntegratieverantwoordelijke worden
vervolgd, zijn afspraken nodig. Afspraken die gaan over overname van een reeds
onder verantwoordelijkheid van de uvi gestart traject door de volgende reïntegratieverantwoordelijke
èn over medefinanciering van trajecten voor diegenen, die naar verwachting
op afzienbare termijn buiten de verantwoordelijkheid van de uvi's komen te
vallen. Immers, zonder deze afspraken zou de uvi kunnen besluiten niets meer
voor betrokkene te doen, aangezien de te maken reïntegratiekosten niet
opwegen tegen de eventueel te besparen uvi-uitkering. De meeste fracties geven
aan dat deze oplossing, die in wezen vertrouwt op een goede samenwerking tussen
volwassen uitvoeringsorganen, naar hun mening te weinig zekerheid geeft. Wij
hebben ons daarom, mede gezien de brief van de VNG van 16 september, afgevraagd,
of het, zonder de hoofdlijnen van de verantwoordelijkheidsverdeling aanzienlijk
te wijzigen, mogelijk is toch meer garanties in te bouwen voor een warme overdracht.
Naar aanleiding hiervan stellen wij voor om het Lisv en de VNG te vragen gezamenlijk
een modelovereenkomst op te stellen op grond waarvan uvi's met de gemeenten
afspraken kunnen maken over bovengenoemde «naadloze» overdracht
en medefinanciering. Het gebruik van deze modelovereenkomst zal vervolgens
door het Lisv dwingend aan de uvi's kunnen worden opgelegd. Hierdoor kan een
gemeente die bereid is volgens de modelovereenkomst mede te financieren, van
de uvi gedaan krijgen dat zij het traject reeds in de WW-fase start. Vanuit
haar positie als medefinancier zal de gemeente dan uiteraard ook bij de inhoud
van het traject betrokken zijn.De leden van de fractie van D66 vragen een reactie op de door hun geconstateerde
onhelderheid over de uitvoering van de motie Schimmel. De leden hechten nog
steeds belang aan uitvoering hiervan, maar vragen zich nu af hoe in 1998 de
uitvoering ervan gerealiseerd moet worden en door wie. Deze leden constateren
enerzijds dat het niet meer voor de hand ligt dat de uvi's de motie Schimmel
uitvoeren, omdat Arbeidsvoorziening de basisdienstverlening biedt. Anderzijds
constateren de leden van de D66-fractie dat de uitvoering van de motie Schimmel
juist wel een taak is van uvi's, en in het verlengde hiervan wellicht ook
van de gemeente, omdat die de primaire reïntegratieverantwoordelijkheid
dragen en bovendien ook belanghebbende zijn bij de reïntegratie. Tevens
constateren de leden van de fractie van D66 dat het bevorderen
van een vroege start van het reïntegratieproces door SWI iets anders
is dan de verplichting dat snel na een (her)keuringsbesluit – zo mogelijk
binnen een maand – een individueel trajectplan voor de reïntegratie
op de arbeidsmarkt tot stand komt.Het kabinet erkent dat de motie Schimmel in een ander daglicht is komen
te staan als gevolg van de ontwikkelingen met betrekking tot SWI. Het kabinet
is het eens met de constatering dat de uvi zo snel als mogelijk de reïntegratie
moet opstarten en dat de uvi een primaire verantwoordelijkheid voor reïntegratie
van haar uitkeringsklanten draagt. Het inmiddels vastgestelde Lisv-beleid
ten aanzien van de reïntegratieverantwoordelijkheid van de uvi bestaat
uit drie kernpunten: de opstelling van de reïntegratievisie, het case-managerschap
en de inzet van reïntegratie-instrumenten. De reïntegratievisie
is een document waarin de uvi in ieder geval neerlegt welke belemmeringen
betrokkene ten gevolge van zijn arbeidshandicap ondervindt. Daarnaast kan
in de visie ook andere relevante informatie worden opgenomen, bijvoorbeeld
of op onderdelen gericht onderzoek nodig is en in welke richting de bemiddelaar
het zou moeten zoeken, maar ook dat reïntegratie gezien de gezondheidstoestand
van betrokkene de eerste tijd minder zinvol is. Het kabinet voegt hieraan
toe dat ook de activiteiten die de arbo-dienst reeds voor betrokkene heeft
verricht of zijn visie op de reïntegratie van belang zijn. De reïntegratievisie
wordt toegezonden aan degenen die naar werk bemiddelen of de kwalificerende
intake verrichten en dient derhalve als basis voor de verder met de arbeidsgehandicapte
te ondernemen stappen. Daarnaast vervult de medewerker van de uvi op basis
van deze visie zijn case-managerschap en wordt mede aan de hand daarvan het
instrumentarium ingezet. Het is niet de bedoeling dat de uvi een kwalificerende
intake uitvoert of een bemiddelingstraject opstelt. Deze rol is wat het eerste
betreft aan Arbeidsvoorziening c.q. het centrum SWI toebedeeld, terwijl wat
het tweede betreft in ieder geval de eerste tijd Arbeidsvoorziening een belangrijke
rol zal spelen. Bij de confrontatie met de haag van vacatures en de intake
dient Arbeidsvoorziening resp. het centrum SWI uiteraard wel rekening te houden
met de reïntegratievisie. Nadat het resultaat van de kwalificerende intake
(fasen 2 en 3), en daarmee de fasering, bekend is, zal de case-manager van
de uvi bepalen of het opstellen van een trajectplan wordt ingekocht. Na goedkeuring
ervan koopt hij ook de uitvoering ervan in. De eerste tijd zal de opstelling
en uitvoering van trajectplannen veelal aan Arbeidsvoorziening moeten worden
opgedragen.Concluderend kan worden gesteld dat de uvi voor al de arbeidsgehandicapten
voor wie zij verantwoordelijk is een reïntegratievisie moet opstellen,
een visie die gebruikt zal worden bij de intake en bij de opstelling van het
trajectplan. Met de combinatie van reïntegratievisie, kwalificerende
intake en trajectplan wordt naar de mening van het kabinet volledig aan de
bedoeling van de motie Schimmel tegemoetgekomen.De leden van de fractie van de PvdA vragen welke consequenties het voor
de arbodiensten heeft indien uit het statistisch materiaal dat door het Lisv
wordt bijgehouden over de prestaties van arbodiensten blijkt dat zij onder
de maat presteren. De leden van GPV-fractie vragen in dit verband naar de
betekenis van het signaal dat daarover wordt afgegeven aan de instelling die
arbodiensten certificeert.Het Lisv kan in de eerste plaats zelf de betreffende arbodienst tot de
orde roepen door van deze arbodienst vaker de indiening van een volledig reïntegratieplan
te verlangen en de plannen intensiever te toetsen. Verder is afgesproken dat
het Lisv in zulke gevallen de certificerende instelling daarover zal informeren.
Zo'n signaal is voor de certificerende instelling dan aanleiding
om bij de jaarlijkse hercontrole na te gaan of hieraan systematische kwaliteitsgebreken
ten grondslag liggen. De arbodienst moet zulke gebreken dan herstellen op
straffe van – uiteindelijk – het verlies van het certificaat.Voorts vragen de leden van de GPV-fractie of de uvi de mogelijkheid heeft
af te wijken van het advies van de arbodienst over het toekennen van het predikaat
arbeidsgehandicapt. Is de toelichting dat de uvi in eerste instantie mag afgaan
op dit advies niet strijdig met de elders in de toelichting benadrukte actieve
toetsing door de uvi van de door werkgever/arbodienst ingediende reïntegratieplannen?De uvi beslist over de toekenning van het predikaat arbeidsgehandicapt
en de toekenning van een herplaatsingsbudget. De uvi heeft daarbij ook feitelijk
de mogelijkheid om af te wijken van het advies van de arbodienst. Dit advies
zal in de regel vervat zijn in het (volledige) reïntegratieplan dat werkgever/arbodienst
bij de uvi indient. Indien dit reïntegratieplan gericht is op herplaatsing
in het eigen bedrijf en daarvoor een herplaatsingsbudget wordt aangevraagd,
zullen arbodienst/werkgever moeten onderbouwen waarom de betrokken werknemer
als arbeidsgehandicapt moet worden beschouwd en waarom betrokkene niet in
het eigen werk kan terugkeren, maar wel in ander werk bij dezelfde werkgever.
In deze gevallen gaat het hoofdzakelijk om een professionele arbeidsgezondheidskundige
beoordeling van belasting en belastbaarheid van de betrokken werknemer door
de gecertificeerde arbodienst. De bereidheid van de werkgever om de werknemer
te reïntegreren is aanwezig. Onder die omstandigheden kan de uvi in de
regel afgaan op dit professionele oordeel, onverlet de mogelijkheid om dit
nader te toetsen.Een meer actieve toetsing wordt van de uvi verwacht indien in het door
werkgever/arbodienst ingediende reïntegratieplan gesteld wordt dat herplaatsing
in het eigen bedrijf niet mogelijk is. Ook dan zal het niet zo zeer gaan om
de vraag of het arbeidsgezondheidskundig oordeel correct is, maar om de vraag
of werkgever/arbodienst zich voldoende hebben ingespannen om herplaatsingsmogelijkheden
in het eigen bedrijf te zoeken die passen bij de belastbaarheid van de werknemer.
De uvi kan dan adviserend en eventueel corrigerend optreden om toch herplaatsingsmogelijkheden
aan te geven, eventueel onder toepassing van een budget.De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet om het functioneren van
de arbodiensten bij de reïntegratie onder verantwoordelijkheid van de
werkgever in het eigen bedrijf te volgen. Het gaat daarbij volgens deze leden
niet alleen om de deskundigheid, maar ook om een soms te beperkte rol in verband
met het afsluiten door werkgevers van minimale contracten.Het functioneren van de arbodiensten bij de reïntegratie wordt actief
gevolgd. Het Lisv en de uvi's krijgen ingevolge de nieuwe werkwijze goed zicht
op de prestaties van arbodiensten en kunnen zowel in algemene zin corrigerend
optreden jegens de arbodienst (door vaker volledige reïntegratieplannen
te vragen en door signalering aan de certificerende instelling) als ten aanzien
van ondeugdelijke reïntegratieplannen. Indien de uvi correcties aanbrengt
op reïntegratieplannen waaraan de arbodienst heeft meegewerkt en de werkgever
dwingt aan zo'n plan mee te werken, brengt dit de arbodienst ook in problemen
met de werkgever. Deze mechanismen zullen zowel de arbodienst als de werkgever
afhouden van te geringe inzet, bijvoorbeeld in termen van deskundigheid of
tijd, bij het opstellen van reïntegratieplannen. Voorts verricht NIA/TNO
op verzoek van het ministerie een periodiek herhaald onderzoek onder arbodiensten
om informatie over de gang van zaken in de praktijk en eventueel zich daarbij
voordoende knelpunten te vergaren. Het ministerie houdt ook door
rechtstreekse contacten met uvi's en arbodiensten zicht op de ontwikkelingen.Voorts vragen deze leden of de arrangementen rond de dertienwekenmelding
voldoende tegemoet komen aan de wenselijkheid van een zo vroeg mogelijke aanpak
van de reïntegratie. En hoe wordt voorkomen dat te snel wordt uitgesproken
(door werkgever/arbodienst) dat reïntegratie bij de eigen werkgever niet
mogelijk is? Komt de uvi dan direct in actie?De afspraken die geleid hebben tot de nieuwe werkwijze rond het reïntegratieplan
houden ook in dat de arbodiensten zich verbonden hebben om in geval reïntegratie
bij de eigen werkgever twijfelachtig is, zo spoedig mogelijk een volledig
reïntegratieplan in te dienen. De dertiende week is niet het vaste tijdstip
voor de indiening daarvan, maar de uiterste datum. Ook de directe belangen
van de werkgever en de arbodienst bij reïntegratie nopen tot een zo vroeg
mogelijke aanpak. De rol van de arbodiensten bij de advisering aan de uvi
over de eventuele toekenning van een herplaatsingsbudget versterken de noodzaak
voor de arbodienst om tijdig een reïntegratieplan op te stellen en de
uvi daarover te berichten.De nieuwe werkwijze is er vooral op gericht om te bevorderen dat de uvi
haar capaciteit kan concentreren op de actieve toetsing van die reïntegratieplannen
waarin wordt uitgesproken dat terugkeer in het eigen bedrijf niet (zonder
meer) mogelijk is of twijfelachtig is. Indien dit oordeel te snel is uitgesproken
zal de uvi dit corrigeren.De leden van de D66-fractie menen dat de knip tussen uvi en arbodiensten
tot dezelfde problemen dreigt te leiden als destijds tussen BV en GMD. Deze
leden wijzen daarbij ook op de negatieve houding van de door hen bevraagde
arbeidsdeskundigen van de uvi's over de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling,
met name ook die tussen arbodiensten/werkgevers en uvi's. Arbodiensten zouden
teveel naar de wensen van de werkgevers werken, en er is nog steeds verwarring
tussen arbodiensten en de uvi's. Hoe kan dit voorkomen worden?Wij menen dat de verdeling van verantwoordelijkheden tussen arbodienst
en uvi niet goed te vergelijken is met die tussen BV en GMD destijds. Bij
BV en GMD ging het om competentiegeschillen tussen uitvoeringsorganen in de
publieke sector over het voortouw bij één reïntegratie-traject.
Bij arbodienst/werkgever enerzijds en uvi anderzijds gaat het om de private
verantwoordelijkheid voor reïntegratie in het eigen bedrijf versus de
publieke taak van de uvi om de werkgever aan diens verantwoordelijkheid te
houden en de verantwoordelijkheid voor reïntegratie (naar een andere
werkgever) alleen dan over te nemen indien beide partijen het er over eens
zijn dat in het eigen bedrijf geen mogelijkheden zijn. Beide partijen, omdat
het in de regel de werkgever zal zijn die het eerst tot het oordeel komt dat
hij geen mogelijkheden meer heeft en middels het reïntegratieplan de
uvi verzoekt de verantwoordelijkheid over te nemen. De uvi neemt die verantwoordelijkheid
pas over na actieve toetsing. Het omgekeerde geval, dat de werkgever de verantwoordelijkheid
te lang onder zich houdt hoewel hij geen mogelijkheden heeft, en de uvi moet
gaan proberen de verantwoordelijkheid tegen de zin van de werkgever/arbodienst
over te nemen, zal zich in de praktijk niet voordoen. Het (financieel) belang
van de werkgever bij zo snel mogelijk reïntegratie zal dit voorkomen.
Van competentie-geschillen is derhalve geen sprake.Niettemin verdient de noodzakelijke goede samenwerking tussen arbodiensten
en uvi's de aandacht. Wij hebben al eerder signalen gekregen dat in deze samenwerking
rond het reïntegratieplan verbeteringen mogelijk waren. De Staatssecretaris
heeft om die reden in februari 1997 een ronde-tafelgesprek met de meest betrokkenen
georganiseerd. Een en ander heeft geresulteerd in een nieuwe
werkwijze, waarover de Kamer is geïnformeerd bij brief van 18 april 1997,
en die is ingevoerd per 1 september 1997. Wij hebben de indruk dat de door
de leden van de D66-fractie gesignaleerde negatieve houding van arbeidsdeskundigen
(in overgrote meerderheid bij uvi's werkzaam) jegens de samenwerking met arbodiensten,
gebaseerd is op ervaringen van vóór deze nieuwe werkwijze. Wij
hebben er vertrouwen in dat de nieuwe meer efficiënte en doelmatige werkwijze
alsmede de verheldering van de verantwoordelijkheidsverdeling die daarmee
samenhangt, zullen leiden tot een betere samenwerking.Uit de meergenoemde D66-enquête blijkt dat de arbeidsdeskundigen
het wetsvoorstel als een stap in de goede richting beschouwen, maar dat zij
negatief zijn over de verplichte inkoop. Men verwacht overdrachtsproblemen
en een expertisegebrek. De leden van de fractie van D66 hebben begrepen dat
het voornemen bestaat om binnen enkele jaren de uitvoering van bemiddelingstaken
in belangrijke mate te privatiseren. Desondanks wordt besloten om de zich
snel ontwikkelende marktwerking bij bemiddeling te beëindigen, GAK AI
onder te brengen bij Arbeidsvoorziening en voor deze werkzaamheden, die tot
nu toe nauwelijks door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie worden uitgevoerd
een hoge mate van gedwongen winkelnering aan uvi's en gemeenten op te leggen.
Tot nu toe was het mogelijk om dienstverlening in te kopen bij het GAK, maar
ook bij Arbeidsvoorziening of bij derden. De leden van de D66 fractie blijven
deze beslissing moeilijk te begrijpen vinden omdat zij impliceert dat een
bestaande gematigde marktsituatie wordt omgezet in een vrijwel volledige monopolie
van een organisatie die in het verleden niet het imago heeft opgebouwd sterk
met de betreffende doelgroep te zijn. Het voornemen om deze gedwongen winkelnering
op een termijn van 2 à 3 jaar af te schaffen, maakt volgens de leden
van de D66-fractie de tijdelijke introductie ervan op dit terrein extra wrang.
Ook de VNG, het GAK en Nyfer pleiten ervoor af te zien van de verplichte winkelnering.
De leden van de D66-fractie wijzen ten slotte op het advies van de SER over
Economische Dynamiek en Sociale Uitsluiting. Naar de opvatting van de commissie
zal een grotere betrokkenheid van private bemiddelaars bij de uitvoering van
bemiddelingsactiviteiten onder de huidige omstandigheden de effectiviteit
en doelmatigheid van het arbeidsvoorzieningsbeleid kunnen versterkt. Ook de
leden van de fractie van GroenLinks hebben op dit punt een aantal bedenkingen.
De eerste betreft de overdracht van de arbeidsbemiddeling van GAK AI naar
Arbeidsvoorziening. Deze overdracht, die kennelijk slechts een tijdelijk doel
dient, leidt onvermijdelijk tot verlies aan effectiviteit. Waarom kiest de
regering hiervoor? Ligt het niet meer voor de hand in afwachting van invoering
van meer concurrentie in de uitvoering deze taak bij het GAK AI te laten?
En waarom kiest de regering in dit verband voor gedwongen winkelnering, waar
juist meer concurrentie kan leiden tot een effectievere inzet van middelen?Voordat wij overgaan tot het beantwoorden van deze vragen, willen wij
opmerken dat de overheveling van de bemiddeling niet een gedachte van het
laatste jaar is die het kabinet en passant wil invoeren. Het voornemen tot
overheveling heeft een lange voorgeschiedenis. Reeds in 1991 heeft het vorige
kabinet dit voornemen uitgesproken, vanuit de gedachte dat op die manier Arbeidsvoorziening
zorg zou kunnen dragen voor de bemiddeling van alle groepen werkzoekenden.
Oorspronkelijk is beoogd de bemiddeling tegelijkertijd met de invoering van
de OSV 1995, die tevens opheffing van de GMD impliceerde, plaats te laten
vinden. Omdat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie echter aangaf nog niet klaar
te zijn voor de overname, is deze taak toen in afwachting van het moment waarop
Arbeidsvoorziening wèl gereed zou zijn, bij de bedrijfsverenigingen
(later het Lisv) neergelegd. Dat het hier uitdrukkelijk om een
tijdelijke taak voor de uitvoeringsorganisatie werknemersverzekeringen ging,
is ook af te leiden uit de redactie van artikel 16 WAGW: de taak zou op een
bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip kunnen worden beeïndigd. Om
versnippering van de deskundigheid van de GMD te voorkomen, werd het GMD-personeel
dat zich met de bemiddeling bezig hield bij de uvi GAK ondergebracht –
dit heeft geleid tot GAK AI – en werd aangegeven dat andere uvi's diensten
konden inkopen, onder meer bij GAK AI. Vanaf 1995 hebben zich vervolgens zowel
op het terrein van de arbeidsvoorziening als op het terrein van de uitvoering
van de sociale verzekeringen belangrijke wijzigingen voorgedaan, wijzigingen
die in de memorie van toelichting bij het voorliggende wetsvoorstel zijn beschreven.
Voor de vormgeving van de overheveling van de bemiddeling waren de belangrijkste
wijzigingen de splitsing van de taken van Arbeidsvoorziening in basisdienstverlening
en prestatiedienstverlening en de introductie van de mogelijkheid van uitkeringsorganen
om arbeidstoeleiding (in de termen van de Arbeidsvoorzieningswet 1996: prestatiedienstverlening)
in te kopen. Hoewel de overgang van de bemiddeling in geen van de wetsvoorstellen
in deze periode is neergelegd, is wel steeds aangekondigd dat het kabinet
dit voornemen nog steeds had (zie m.n. de parlementaire behandeling van de
Arbeidsvoorzieningswet 1996 en de OSV 1997, alsmede van de bijbehorende invoeringswetten).
In het voorliggende wetsvoorstel wordt de overgang uiteindelijk daadwerkelijk
geregeld. Om aan te sluiten bij bovengenoemde ontwikkelingen, heeft het kabinet
daarbij gekozen voor een constructie ingevolge welke de basisdienstverleningstaak
bij uitsluiting wordt opgedragen aan Arbeidsvoorziening, maar de verantwoordelijkheid
voor de arbeidstoeleiding/ prestatiedienstverlening van arbeidsgehandicapte
uitkeringsgerechtigden bij de uitkeringsorganen blijft (Lisv/uvi's) c.q. komt
(gemeenten).Vervolgens is aangegeven dat deze arbeidstoeleiding de eerste tijd in
belangrijke mate moet worden ingekocht bij Arbeidsvoorziening, waarbij wij
willen toegroeien naar een situatie van volledig vrije inkoop van arbeidstoeleidingsactiviteiten
door uitkeringsorganen. Er kan dan door de uitkeringsorganen worden besloten
waar zij inkopen: bij Arbeidsvoorziening of bij derden. Door de overkomst
van GAK AI naar Arbeidsvoorziening in combinatie met de verplichte inkoop
wordt bereikt dat Arbeidsvoorziening als publiek orgaan de mogelijkheid krijgt
om zich te ontwikkelen tot een goede opdrachtnemer voor inkoop van arbeidstoeleidingswerkzaamheden
voor arbeidsgehandicapten. Door de verplichte inkoop in 1998 gelijk te stellen
aan het marktaandeel van GAK AI wordt enerzijds bereikt dat het overkomende
personeel de eerste tijd van voldoende werk verzekerd is. Aan de andere kant
wordt voldoende ruimte opengelaten voor directe inkoop door uitkeringsorganen
bij gespecialiseerde private dienstverleners, terwijl de ruimte voor vrije
winkelnering mede fungeert om Arbeidsvoorziening «scherp» te houden.
Er blijft dus wel degelijk ruimte voor marktwerking, en deze ruimte zal geleidelijk
toenemen. Door overkomst van het personeel van GAK AI wordt bovendien juist
bereikt dat de deskundigheid van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie op dit
terrein toeneemt. Verder dient nog rekening te worden gehouden met het volgende.
Uit de opmerkingen van de leden van de fracties van D66 en GroenLinks maken
wij op dat zij GAK AI – een onderdeel van de uvi GAK Nederland BV –
willen toestaan te blijven bemiddelen. Wij gaan ervan uit dat deze leden het
wel eens zijn met de hoofdlijn van de verantwoordelijkheidsverdeling, die
wij ter voorkoming van misverstanden nogmaals weergeven: Arbeidsvoorziening
wordt verantwoordelijk voor de basisdienstverlening aan alle arbeidsgehandicapten
en voor de prestatiedienstverlening aan niet-uitkeringsgerechtigde arbeidsgehandicapten
en arbeidsgehandicapten met louter een ANW-uitkering; gemeenten worden verantwoordelijk voor de reïntegratie van arbeidsgehandicapten
met louter een sociale voorziening, en het Lisv/de uvi's blijven verantwoordelijk
voor de reïntegratie van hun eigen arbeidsgehandicapte cliënten.
Het laten voortbestaan van bemiddeling door GAK AI zou, gezien bovengenoemde
verantwoordelijkheidsverdeling, betekenen dat het personeel van GAK AI alsnog
verspreid zou moeten worden over deze organisaties. Immers op dit moment verricht
GAK AI zowel met de basisdienstverlening vergelijkbare werkzaamheden, als
de arbeidstoeleiding van arbeidsgehandicapte bijstandgerechtigden, mensen
zonder uitkering en van klanten van vrijwel alle uvi's. Een dergelijke versnippering
van expertise achten wij inefficiënt en onwenselijk. Dit wordt voorkomen
met de voorgestelde overgang van GAK AI naar Arbeidsvoorziening in combinatie
met de voorgestelde verplichte winkelnering bij Arbeidsvoorziening.De leden van de VVD-fractie nemen ook in het kader van dit wetsvoorstel
kennis van de opstelling van het kabinet ten aanzien van de gedwongen winkelnering
bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Met de gefaseerde afbouw daarvan kan
het volgens deze leden niet snel genoeg gaan, omdat de verplichte winkelnering
in hun ogen tot gekunstelde constructies en een minder effectieve uitvoering
leidt. In leder geval zouden deze leden de aangekondigde amvb over de exacte
omvang van de verplichte inkoop voor vaststelling gaarne voorgelegd krijgen.
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe (gedeeltelijke) gedwongen
winkelnering van uvi's en gemeenten ten opzichte van Arbeidsvoorziening zich
verhoudt tot het feit dat zij zullen worden afgerekend op het resultaat van
hun reïntegratie-inspanningen. In de memorie van toelichting (pp. 41–42)
staat dat de verplichte inkoop van arbeidstoeleidingsdiensten gefaseerd zal
worden afgeschaft: deze leden vragen wat zij zich bij gefaseerde afschaffing
moeten voorstellen? In welke fasen of op welke termijn zal de gedwongen winkelnering
worden afgeschaft, zo vragen deze leden? Deze leden vragen ook wat precies
door het kabinet wordt bedoeld met de opmerking dat het aandeel van GAK AI
op de bemiddelingsmarkt, bepalend is voor de mate van verplichte winkelnering?
Welke middelen heeft het kabinet om uvi's en gemeenten ervan te weerhouden
zelf arbeidstoeleidingstrajecten uit te voeren? Welke zekerheden hebben –
bestaande – private intermediairs op de markt voor arbeidstoeleiding
(bijvoorbeeld Start, AVO), dat Arbeidsvoorziening bij hen diensten voor cliënten
zal inkopen? Kan het kabinet aangeven hoe op dit moment de samenwerking tussen
Arbeidsvoorziening en private aanbieders verloopt, zo vragen deze leden? De
leden van de fractie van GroenLinks vragen ten slotte nog hoe kan worden gewaarborgd
dat arbeidsintensieve en vrij kleinschalige, maar relatief succesvolle bemiddelingsprojecten
zoals bijvoorbeeld Bureau Passage ook in de toekomst voor uitvoeringsinstanties
aantrekkelijk blijven. Ook de leden van de fractie van de Groep Nijpels stelden
hier vragen over.In antwoord op de eerste vraag van de leden van de PvdA-fractie kan worden
gesteld dat het heel wel mogelijk is tegelijkertijd uitkeringsorganen af te
rekenen op hun inspanningen en anderzijds verplichte inkoop bij Arbeidsvoorziening
voor te schrijven. Ten eerste omdat de inspanningen tot uitdrukking kunnen
komen in de afspraken die tussen de uitkeringsorganen en Arbeidvoorziening
worden gemaakt. Ten tweede omdat de reïntegratie-inspanningen van de
uitkeringsorganen daarnaast ook zien op inkoop bij derden (voor zover er geen
sprake is van verplichte inkoop bij Arbeidsvoorziening) en een verstandige
manier van het inzetten van de wettelijke reïntegratie-instrumenten.
Kent een uvi bijvoorbeeld al te gemakkelijk of voor veel te hoge bedragen
pakketten op maat toe, dan bemoeilijkt dit haar mogelijkheden om haar taakstelling
te halen. Met de opmerking dat de mate van verplichte winkelnering primair
zal worden bepaald op het aandeel van GAK AI op de bemiddelingsmarkt
van arbeidsgehandicapten wordt bedoeld, dat dit marktaandeel bepalend zal
zijn voor het bedrag waarvoor in 1998 door Lisv/uvi's en gemeenten op arbeidstoeleiding
gerichte actviteiten zullen moeten worden ingekocht bij Arbeidsvoorziening.
Inmiddels zijn wij op basis van diverse gegevens tot de conclusie gekomen
dat dit aandeel op 80% kan worden gesteld. Dit betekent dat in 1998 voor 80%
van de in dat jaar voor uitvoering en inkoop gereserveerde budgetten bij Arbeidsvoorziening
zal moeten worden ingekocht. Zoals uit de financiële paragraaf in de
memorie van toelichting kan worden afgeleid, zal het totaal voor dat jaar
voor inkoop en uitvoering beschikbare bedrag in het Reïntegratiefonds
f 110 mln. bedragen. Het bovenstaande betekent dat het Lisv en de uvi's
in 1998 80% daarvan, d.w.z. f 88 mln. zullen moeten gebruiken voor inkoop
bij Arbeidsvoorziening. Voor gemeenten gaat het om een verplichte-inkoopbedrag
van f 32 mln. (80% van f 40 mln.). Deze bedragen zullen voor de
uitvoeringsorganisatie werknemersverzekeringen in de op artikel 14 te treffen
amvb worden neergelegd dan wel worden neergelegd in een op die amvb te baseren
ministeriële regeling, terwijl e.e.a. voor de gemeenten zal worden geregeld
bij of krachtens de algemene maatregel van bestuur op basis van de WIW. Door
het bedrag waarvoor in 1998 verplicht bij Arbeidsvoorziening moet worden ingekocht
gelijk te stellen aan het volledige marktaandeel van GAK AI (zijnde 80% van
de totale bemiddelingsmarkt voor arbeidsgehandicapten) wordt bereikt dat Arbeidsvoorziening
100% van de werkzaamheden van GAK AI, en daarmee ook alle aldaar werkzame
personen, kan overnemen (en dus in ieder geval de eerste tijd van werk kan
voorzien).Wij zijn niet voornemens in te gaan op het verzoek van de leden van de
VVD-fractie tot voorhanging van deze regelgeving, mede omdat daardoor de voorbereidingen
voor de tijdige implementatie van het voorliggende wetsvoorstel kunnen worden
vertraagd. Immers, op basis van de amvb en de bij of krachtens die amvb te
bepalen bedragen zal het Lisv een kaderovereenkomst met Arbeidsvoorziening
moeten treffen en de bedragen over de uvi's moeten verdelen, waarna vervolgens
de uvi's weer uitwerkingsafspraken zullen moeten maken met Arbeidsvoorziening
op regionaal niveau. Met het oog hierop moeten de tekst van de amvb en de
inkoopbedragen zo snel mogelijk komen vast te staan. Mochten de leden van
de VVD-fractie bezwaar hebben tegen bovengenoemde verplichte-inkoopbedragen,
dan verzoeken wij hen deze bij de verdere behandeling van het wetsvoorstel
zelf in te brengen. Uiteraard zal in dat geval daarmee bij het opstellen van
de amvb's en de eventueel daarop te baseren ministeriële regelingen rekening
worden gehouden.De termijnen waarin en de stappen waarmee deze bedragen in de jaren na
1998 zullen worden afgebouwd, willen wij afhankelijk laten zijn van de ontwikkelingen
in het kader van SWI en de OSV 2000. In verband hiermee verwachten wij over
de afbouw rond het voorjaar meer duidelijkheid te kunnen geven.In anwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie welke middelen
wij hebben om uvi's en gemeenten ervan te weerhouden zelf arbeidstoeleidingstrajecten
uit te voeren, wijzen wij op het volgende. In het wetsvoorstel wordt het uvi's
niet verboden zelf arbeidstoeleidingsactiviteiten te verrichten. Voor zover
er sprake is van verplichte winkelnering bij Arbeidsvoorziening zal in ieder
geval geen sprake kunnen zijn van het zelf verrichten van arbeidstoeleiding
door uvi's of gemeenten. Wat betreft het gedeelte dat niet verplicht bij Arbeidsvoorziening
hoeft te worden aanbesteed zij verwezen naar wat in de memorie van toelichting
op dit punt is gesteld: uvi's (en gemeenten) dienen zoveel mogelijk gebruik
te maken van reeds bestaande intermediairs. Overigens verwachten wij van het
Lisv dat het zeer scherp zal letten op hetgeen de uvi's tot hun eigen werkzaamheden
rekenen. Voor gemeenten wordt de reïntegratietaak t.a.v.
arbeidsgehandicapten vorm gegeven via de WIW. Voor de vraag of gemeenten naast
bovengenoemde verplichte inkoop voor arbeidsgehandicapten ook zelf arbeidtoeleidingswerkzaamheden
mogen verrichten, wordt verwezen naar de parlementaire behandeling van dat
wetsvoorstel. Doordat de verplichte winkelnering niet volledig is, zullen
Lisv/uvi's en gemeenten gedeeltelijk nog direct bij derden kunnen inkopen.
Daarnaast is ook doorinkoop door Arbeidsvoorziening mogelijk. Artikel 10 van
de Arbeidsvoorzieningswet 1996 bepaalt in dezen dat Arbeidsvoorziening regelmatig
moet onderzoeken of het doelmatig is de prestatiedienstverlening (= arbeidstoeleiding)
aan derden uit te besteden of deze in samenwerking met derden te verrichten.Arbeidsvoorziening werkt voor de bemiddeling van direct plaatsbare werkzoekenden
naar uitzendarbeid samen met Start/Vedior in het kader van een landelijke
strategische alliantie. Daarnaast wordt op regionaal niveau in het kader van
allerlei projecten voor werkzoekenden waarvoor kansverbetering nodig is (fase
2 of 3) samengewerkt met verschillende andere intermediairs. Specifiek wat
betreft Bureau Passage geldt ten slotte nog, dat dit op dit moment een onderdeel
is van GAK AI. Iedere medewerker van Bureau Passage zal dan ook de mogelijkheid
krijgen bij Arbeidsvoorziening in dienst te treden, terwijl de uitkeringsorganisaties
via inkoop bij Arbeidsvoorziening een beroep kunnen doen op de deskundigheid
van deze medewerkers.De leden van de D66-fractie vragen in te gaan op het pleidooi van de Nationale
Commissie Chronisch Zieken om tot regionale uitzendorganisaties voor mensen
met een arbeidshandicap te komen.Gezien de infrastructuur die nu reeds voor de arbeidsbemiddeling bestaat,
ligt het niet voor de hand om als overheid een aparte uitzendorganisatie op
te richten. Het zou wel een goede zaak zijn indien bestaande uitzendorganisaties
nadrukkelijk ook de bemiddeling van arbeidsgehandicapten tot hun taak gaan
rekenen. Verder ligt het voor de hand dat Arbeidsvoorziening voor de bemiddeling
ook van arbeidsgehandicapten haar contacten met de uitzendorganisaties gebruikt
en eventueel verder ontwikkelt. Het is namelijk niet noodzakelijk dat alle
activiteiten door Arbeidsvoorziening zelf worden verricht. Inkoop bij gespecialiseerde
bureaus door Arbeidsvoorziening ligt voor de hand, indien dat doelmatig is.
Voorkomen moet worden dat door de overheid – dus met publieke middelen –
naast de Arbeidsvoorzieningsorganisatie weer een aparte instelling wordt opgericht
voor arbeidsbemiddeling.De leden van de fractie van de PvdA vragen wat precies bedoeld wordt met
de opmerking in de memorie van toelichting (pagina 42), dat het wenselijk
is dat een groot deel van het personeel van GAK AI in dienst komt van Arbeidsvoorziening.Op dit moment is GAK AI de grootste aanbieder van arbeidstoeleidings-
en bemiddelingsdiensten voor arbeidsgehandicapten. Ten gevolge van de in dit
wetsvoorstel voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling zal er voor het personeel
van GAK AI op dit punt geen werk meer zijn bij het GAK. Immers, de uvi's zullen
de eerste tijd voor 80% van het totale voor inkoop en uitvoering beschikbare
budget arbeidstoeleidingsdiensten moeten inkopen bij Arbeidsvoorziening, terwijl
daarnaast Arbeidsvoorziening verantwoordelijk wordt voor de basisdienstverlening.
Omdat het kabinet, met het oog op de continuïteit van het reïntegratiebeleid
voor arbeidsgehandicapten, de deskundigheid die bij GAK AI aanwezig is zo
veel mogelijk voor de publieke arbeidstoeleiding en bemiddeling wil behouden,
acht het kabinet het wenselijk dat het personeel van GAK AI zo volledig mogelijk
overgaat naar de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Hierbij willen
wij tevens wijzen op het hierboven gestelde ten aanzien van het risico van
versnippering van de beschikbare expertise.De leden van de GPV-fractie vinden het een goede zaak dat met het oog
op de bemiddeling van arbeidsgehandicapten door de Arbeidsvoorziening, personeel
en daarmee de deskundigheid van GAK AI bij de Arbeidsvoorziening wordt ondergebracht.
Gedurende een lange tijd heeft hierover echter onduidelijkheid bestaan. Heeft
dat er toe geleid, en zo ja in welke mate, dat deskundigheid bij GAK AI is
weggelekt doordat werknemers als gevolg van de destijds bestaande onzekerheid
andere banen hebben aanvaard? Heeft dit gevolgen (gehad) voor de reïntegratie
van arbeidsgehandicapten?Volgens het Ctsv-onderzoek «Bemiddeling in uitvoering; Onderzoek
naar de uitvoering van de bemiddeling van gedeeltelijk arbeidsgeschikten»
(R 97/7, september 1997; p. 67) is er de afgelopen jaren sprake geweest van
een groot verloop onder arbeidsdeskundigen van GAK AI, ten gevolge van de
onzekerheid over de overgang van de bemiddelingstaak en overigens ook over
de ontwikkeling van het aantal cliënten. De instelling in 1996 van de
functie van medewerker arbeidskundige sector (MAS-functie), heeft echter de
werkdruk die dientengevolge bij de zittende arbeidsdeskundigen ontstond, verlicht.
Hierdoor hebben de arbeidsdeskundigen sindsdien meer aandacht kunnen besteden
aan individuele cliënten.De leden van de PvdA-fractie vragen of het mogelijk is de overdracht van
GAK AI zonder gedwongen ontslagen te laten verlopen. Worden er problemen van
administratieve en automatiseringstechnische aard voorzien bij de overdracht,
en zo ja, welke, zo vragen deze leden.De overgang van GAK AI zal geheel zonder gedwongen ontslagen kunnen verlopen,
aangezien al het personeel in dienst zal kunnen komen bij Arbeidsvoorziening.
Arbeidsvoorziening en GAK bereiden de overgang gezamenlijk voor. Daarbij wordt
ook gekeken naar administratieve en automatiseringstechnische kwesties. Het
spreekt voor zich dat wij de voortgang van het proces nauwlettend volgen.De opvatting van het CBA dat de medisch-arbeidskundige expertise moet
worden geïntegreerd in een (lees: de Arbeidsvoorzienings)organisatie
en de reactie van het kabinet daarop, kan naar de mening van de leden van
de VVD-fractie leiden tot een verkeerde conclusie. In het kader van SWI, alsook
later in de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel, wordt een formulering
gehanteerd die inhoudt dat GAK AI als een zelfstandig herkenbare entiteit
binnen Arbeidsvoorziening wordt ingebed. De aan het woord zijnde leden zouden
bezwaar hebben tegen de door het CBA voorgestane volledige integratie.Naar onze mening zou het inderdaad niet verstandig zijn direct al te streven
naar een dergelijke volledige integratie. In ieder geval de eerste twee jaar
zou het in de ogen van het kabinet het beste zijn tot een aparte inbedding
te komen, waarbij de huidige organisatievorm van GAK AI zoveel mogelijk wordt
overgenomen. Dit betekent dat er binnen de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
aparte regionale units voor de reïntegratie van arbeidsgehandicapten
komen. Deze regionale units zouden direct leiding moeten krijgen van het centrale
niveau. Het kabinet is van mening dat deze tijdelijke afwijking van de reeds
bestaande organisatievorm bij Arbeidsvoorziening de beste garantie geeft op
het voorkómen van een terugval in de dienstverlening aan arbeidsgehandicapten. In aanvulling op hun meer algemene twijfels over de vraag of bij inwerkingtreding
van het wetsvoorstel per 1 januari 1998 direct sprake zal kunnen zijn van
een adequate uitvoering, vragen de leden van de GPV-fractie of kan worden
gegarandeerd dat met ingang van die datum de beoogde overgang van GAK AI naar
Arbeidsvoorziening een feit is en dat de arbeidsbemiddelingstaak van arbeidsgehandicapten
ook ongestoord kan worden vervolgd?Wij kunnen hier op dit moment nog geen volledige zekerheid over geven.
De onderhandelingen tussen Arbeidsvoorziening en GAK zijn immers nog volop
bezig. Momenteel gaan beide partijen – net als overigens het kabinet –
nog uit van overgang met ingang van 1 januari 1998. 6. Budgetstructuur en budgettenVerschillende fracties hebben nadere toelichting en uitleg gevraagd over
het vergoeden en de hoogte van (her)plaatsingsbudgetten en pakketten op maat,
eventueel misbruik ervan en terugvorderingen.De leden van de fractie van de PvdA stellen de vraag of een arbeidscontract
van een half jaar leidt tot een toekenning van de helft van het plaatsingsbudget
voor het eerste jaar en hoe dit verhoudt tot de terugvordering bij een verbroken
dienstverband binnen een jaar. De leden van de fractie van de Groep Nijpels
vragen het kabinet of de subsidieverstrekking niet gekoppeld zou moeten worden
aan een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. De leden van de fractie van
D66 vragen of het kabinet heeft overwogen om de hoogte van het budget te differentiëren
naar afstand op de arbeidsmarkt. In het verlengde hiervan vragen deze leden
of het voor werkgevers niet onaantrekkelijker is moeilijk te plaatsen arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen omdat die wellicht vaker in aanmerking komen voor een pakket
op maat. Een pakket op maat zal over het algemeen meer bureaucratie vergen
in vergelijking met het plaatsingsbudget. De leden van de fractie van de SGP
vragen zich af of een verschuiving naar het onaantrekkelijker pakket op maat
zal plaatsvinden, maar dan in relatie tot deeltijd arbeid.Allereerst willen wij in antwoord op de vraag van de leden van de fractie
van de Groep Nijpels, opmerken dat arbeidscontracten voor onbepaalde tijd
niet voor iedereen bereikbaar zijn. Werkgevers bieden in het algemeen minder
dan voorheen vaste dienstverbanden aan, maar blijken wel tijdelijke dienstverbanden
om te zetten in vaste. Juist de onzekerheid bij werkgevers over het functioneren
van arbeidsgehandicapten leidt ertoe dat vaak eerst met een tijdelijk dienstverband
wordt gestart.Er zijn meerdere vragen gesteld over de hoogte van de verschillende budgetten
en de keuze voor pakket op maat. Wij geven hierbij gaarne alsnog een algemene
toelichting. Doelstelling van het (her)plaatsingsbudget is zoveel mogelijk
bureaucratie voor de werkgever te voorkomen en deze zo snel mogelijk een vergoeding
te geven voor te maken kosten. Het herplaatsingsbudget (f 8000) is lager
dan het plaatsingsbudget (f 12 000 in het eerste jaar, f 8000
in het tweede jaar en f 4000 in het derde jaar) omdat de werkgever in
het kader van artikel 8 van het voorstel van wet REA de verplichting heeft
inschakeling in de arbeid van zijn werknemers te bevorderen. Er zijn individuele
omstandigheden denkbaar, naar verwachting een klein deel van de verzoeken
om vergoeding, dat deze budgetten niet toereikend zullen zijn. In die situaties
kan de werkgever een pakket op maat vergoed krijgen. Omdat dit pakket op maat
meer tijd en inspanning vergt van zowel van de aanvrager als de verstrekker,
is deze oplossing vanuit doelmatigheidsoogpunt minder optimaal. Ophoging van
de vergoeding van het plaatsingsbudget zal echter naar onze mening
weer leiden tot onevenwichtige besteding van middelen bij relatief gemakkelijk
te plaatsen arbeidsgehandicapten, en koppeling aan de afstand op de arbeidsmarkt
zoals de leden van de fractie van D66 voorstellen, lijkt op het eerste gezicht
een zeer rechtvaardige manier van toedeling van financiële middelen.
Het kabinet is evenwel van mening dat deze koppeling niet altijd van toepassing
is. Met de achterstand op de arbeidsmarkt in SWI-verband wordt uitdrukking
gegeven aan de tijd om die achterstand te overbruggen. De kosten die gepaard
gaan met het inpassen van een werknemer door middel van de voorgestelde budgetstructuur
hoeven niet bij voorhand hieraan gerelateerd te zijn. Bijvoorbeeld een jonge
arbeidsgehandicapte met een visuele beperking en een opleiding informatica
heeft een relatief kleine achterstand op de arbeidsmarkt, maar de inpassing
zal gezien de werkvoorziening wel vrij kostbaar zijn. Andersom zal de ongeschoolde
uitgevallen betonvlechter op de leeftijd van vijftig jaar een zeer grote achterstand
op de arbeidsmarkt hebben, terwijl de inpassingskosten naar alle waarschijnlijkheid
relatief laag zullen zijn.De leden van de GPV-fractie vragen of er een maximumbedrag is verbonden
aan het pakket op maat. Diezelfde vraag stellen zij ten aanzien van het totale
budget.Zoals wij in de memorie van toelichting al opmerkten zijn de kosten van
een pakket op maat niet aan een maximum gebonden. Wel is er wat betreft de
werkvoorzieningen, die in dat pakket begrepen kunnen zijn, een rem ingebouwd,
in die zin dat er een eigen bijdrage van de werkgever wordt gevraagd. Daarnaast
is er ten aanzien van de in het pakket op maat begrepen vergoeding voor inwerkkosten
of productiviteitsverlies een maximum gesteld, dat is afgeleid van het maximum
dat gold voor de loonkostensubsidie.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het geld voor de subsidies
voor reïntegratie bij de eigen werkgever niet beter kan worden besteed
aan extra inspanningen voor andere arbeidsgehandicapten, aangezien de werkgever
al verplicht is tot reïntegratie van zijn werknemers in het eigen bedrijf.
De leden van de fractie Groep Nijpels achten in dit verband het herplaatsingsbudget
van f 8000,- te hoog. De leden van GPV-fractie vragen of dit budget niet
erg hoog is, gelet op de prikkels voor de werkgever tot reïntegratie
van de WULBZ en van PEMBA. Zijn de prikkels van deze wetten onvoldoende voor
werkgevers en hun arbodiensten?Bij de bepaling van het bedrag van het herplaatsingsbudget is enerzijds
rekening gehouden met het feit dat de werkgever al verplicht is alles te doen
om (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten te reïntegreren. Om die reden is
het herplaatsingsbudget ook lager gesteld dan het plaatsingsbudget. Anderzijds
is reïntegratie bij de eigen werkgever het meest werkzame reïntegratiespoor,
dat door de prikkels van TZ/Arbo en WULBZ aanzienlijk is versterkt. Er zijn
echter verschillende signalen uit onderzoek1
dat dit spoor nog ruimte biedt voor nog meer succes. De extra inspanningen,
kosten en risico's die voor de werkgever verbonden zijn aan herplaatsing in
ander werk zijn op zich zelf een grond voor het toekennen van een budget.
Daarnaast is het argument voor het instellen van het budget dat de kosten
ervan zullen opwegen tegen de baten in de vorm van meer en vroegtijdiger reïntegratie
in het eigen bedrijf. Hiermee introduceert het kabinet een mix van positieve
en regulatieve prikkels om de reïntegratie bij de eigen werkgever te
optimaliseren.De leden van de fractie van het GPV vragen of wij inzicht hebben in welke
mate nu al, dus zonder gebruik te maken van het herplaatsingsbudget, herplaatsing
bij de eigen werkgever plaatsvindt. Wat deze vraag betreft moet onderscheid worden gemaakt tussen herplaatsing
bij de oude werkgever in de oude functie en herplaatsing bij de oude werkgever
in een nieuwe functie. In de huidige situatie wordt ca 40% van degenen die
bij de arbeidsongeschiktheidskeuring nog belastbaar blijken te zijn herplaatst
bij de oude werkgever in de oude functie.Herplaatsing bij de oude werkgever in de oude functie geeft overigens
geen recht op een herplaatsingsbudget. Dat is voorbehouden aan herplaatsing
bij de oude werkgever in een nieuwe functie dan wel plaatsing bij een nieuwe
werkgever. Wij hebben nu nog geen cijfers bij hoeveel van de jaarlijks te
plaatsen arbeidsgehandicapten dit het geval zal zijn bij de oude werkgever
in een nieuwe functie. Dat aantal zal overigens stellig hoger zijn dan het
aantal plaatsingen bij een nieuwe werkgever.Kan een inschatting worden gegeven van het bedrag dat met dit wetsvoorstel
wordt uitgegeven voor reïntegratieactiviteiten die hoogstwaarschijnlijk
ook zonder het herplaatsingsbudget zouden worden uitgevoerd, zo vragen de
leden van de GPV-fractie?Met deze leden onderkennen wij dat een generieke regeling voor arbeidsgehandicapten
leidt tot uitgaven voor plaatsingen die ook zonder die uitgaven gerealiseerd
zouden zijn. Wij durven niet te zeggen hoe groot dat aantal plaatsingen zal
zijn.Indien, zo vragen de leden van de fractie van de PvdA zich af, er sprake
is van een dienstverband van een half jaar wordt dan ook de vastgestelde plaatsingsbudget
van f 12 000,- voor het eerste jaar vergoed?Onafhankelijk van de duur van een dienstverband langer dan een half jaar,
wordt het plaatsingsbudget voor het eerste jaar vergoed. Wanneer een dienstverband
een half jaar duurt of wordt afgebroken na bijvoorbeeld een half jaar, wordt
in principe de helft van de f 12 000,- teruggevorderd. De werkgever
doet er verstandig aan hier mee rekening te houden. Bij die terugvordering
wordt rekening gehouden met aantoonbaar gemaakte kosten voor inrichting van
de werkplek.De leden van de fracties van D66 en SGP vragen of voor bepaalde groepen,
zoals moeilijk bemiddelbare arbeidsgehandicapten of deeltijdwerkers die zijn
aangewezen op een dure voorziening, niet vaker het minder snel in te zetten
instrument van het pakket op maat zal worden ingezet en dat dit in het nadeel
is van deze groepen.Het kan inderdaad zo zijn, dit ook in antwoord op vragen van de leden
van fracties van D66 en SGP, dat de werkgever voor moeilijker doelgroepen
of deeltijdwerkers uitwijkt naar het pakket op maat. In antwoord op de vragen
over de verhouding tussen de verschillende budgetstructuren zijn wij hier
reeds op ingegaan. Het is naar de mening van het kabinet niet mogelijk om
altijd aan de gewenste vereenvoudiging te kunnen voldoen en tegelijkertijd
een effectieve besteding van middelen na te streven.Het kabinet verwacht overigens niet dat het aanvragen van een pakket op
maat onvermijdelijk zal leiden tot verminderde kansen voor moeilijke doelgroepen
of deeltijdwerkers. Op de eerste plaats zal de werkgever over de ruimte die
het pakket op maat biedt door arbodiensten, bemiddelingsinstanties en toeleidingsverantwoordelijken
worden geadviseerd. Deze intermediairs zullen in toenemende mate ervaring
opdoen met verzoeken voor een pakket op maat en de wijze waarop dit het beste
kan worden aangevraagd. Op de tweede plaats zullen de toeleidingsverantwoordelijken,
gezien hun reïntegratieverantwoordelijkheid, belang hebben bij een snelle
en adequate afhandeling van verzoeken voor een pakket op maat. Zowel de leden van de fracties van D66 als GroenLinks vragen naar de wijze
waarop met budgetten wordt omgegaan bij 0-urencontracten of onbezoldigde ambtenaren.
Ook uit men zorg ten aanzien van de mogelijkheden van misbruik bijvoorbeeld
wanneer na ontvangst van de vergoeding de arbeidsgehandicapte weer snel ontslagen
wordt.Wij willen deze leden wijzen op het 2e lid van artikel 17, waarin is bepaald
dat het toe te kennen bedrag voor het plaatsingsbudget in geval van een dienstbetrekking
voor minder uren dan het aantal uren dat voor een voltijddienstbetrekking
in de desbetreffende sector gebruikelijk is, evenredig wordt verlaagd. Dit
heeft tot gevolg dan ingeval van een nul-urencontract geen budget zal worden
verstrekt.De vraag over de wijze waarop met aanvragen voor budgetten ten behoeve
van onbezoldigde ambtenaren zal worden omgegaan, kunnen wij niet helemaal
plaatsen. Uitgangspunt is dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Zonder
een arbeidsovereenkomst kan er geen beroep worden gedaan op het plaatsingsinstrumentarium
van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe de regering thans denkt
over eerder door de leden van de fractie van gedane voorstellen om de ontslagbescherming
van arbeidsgehandicapten te verbeteren?Naar het kabinet begrijpt doelen deze leden op het voorstel om de duur
van het opzegverbod voor werkgevers bij arbeidsongeschiktheid (thans 2 jaar)
te verlengen. Het kabinet is van mening dat zo'n verlenging niets zou toevoegen
aan de reïntegratiekansen van arbeidsgehandicapte werknemers. In het
Delegatiebesluit op grond van het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen
1945 is bepaald dat de Regionaal Directeur voor de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
(RDA) voorafgaande aan een besluit op een ontslagverzoek voor een arbeidsongeschikte
werknemer advies dient in te winnen bij de uvi. Indien uit dat advies blijkt
dat aannemelijk is dat betrokken werknemer binnen de onderneming reïntegratiekansen
heeft, dan zal de RDA zijn toestemming aan het ontslag onthouden.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet de armoedeval
in de WAO onderkent en, indien dit het geval is, of wij kans zien een oplossing
hiervoor aan te dragen.Het kabinet vraagt zich af wat de leden van de fractie van GroenLinks
met de vraag over de armoedeval bedoelen. In de regel is het zo dat uitbreiding
van uren op zichzelf niet van belang is voor het arbeidsongeschiktheidspercentage.
In de WAO worden wijzigingen van de hoogte van de uitkering gekoppeld aan
een toename van gerealiseerd loon, hetgeen over het algemeen niet leidt tot
inkomensdaling. De WW kent wel de verrekening op basis van aantal uren, maar
of deze vraag ook een relatie heeft met WW-rechten kunnen wij niet achterhalen.
Ten slotte kan een armoedeval ook optreden wanneer een inkomensstijging effect
heeft op bijvoorbeeld het recht op huursubsidie.De leden van de fractie van het CDA vragen het kabinet of het niet beter
geweest zou zijn wanneer de budgetten in termijnen uitgekeerd zouden worden
in plaats van ineens. Hiermee zou het aantal terugvorderingen beperkt kunnen
worden, zo menen zij.De leden van de fractie van de Groep Nijpels hebben ook twijfels over
de terugvorderingsmogelijkheid. Men is bevreesd voor het afschrikwekkende
effect dat hier van uit kan gaan en bepleit slechts terugvordering, zelfs
een boete, bij evident misbruik. Het kabinet heeft bij het verbeteren van de reïntegratiekansen voor
arbeidsgehandicapten de keuze gemaakt voor een snelle betaling van de vergoeding
aan de werkgever. Uiteraard moet er ook rekening worden gehouden met eventueel
misbruik en daarom zal er een arbeidscontract moeten worden overlegd. Ten
aanzien van het terugvorderingsbeleid zal het Lisv nog nadere regels stellen.
Terugvordering zal bij een mislukte plaatsing in ieder geval niet moeten leiden
tot financieel nadeel voor de bonafide werkgever.De leden van de fractie van D66 vragen zich tevens af of werkgevers na
een verzoek voor een plaatsingsbudget niet alsnog gebruik zullen maken van
de mogelijkheid een pakket op maat te vragen om snel over financiële
middelen te kunnen beschikken.Wij zijn het met deze leden eens dat deze overweging ongetwijfeld een
rol kan spelen in de beslissing van de werkgever bij de aanvraag voor een
standaardbudget. Op zichzelf kan een werkgever hiervoor kiezen, al hebben
wij met name beoogd de werkgever de mogelijkheid te bieden alsnog binnen drie
maanden een pakket op maat aan te vragen wanneer de kosten bij nader inzien
hoger uitvallen dan het budget.Verder vragen de leden van de fractie van D66 een reactie van de staatssecretaris
op het Nyfer-rapport waarin wordt gepleit voor toekenning van loonkostensubsidie
gekoppeld aan beoordelingen van arbeidsongeschiktheid.In het Nyfer-rapport wordt uitgegaan van een koppeling van arbeidsongeschiktheid
en het toekennen van loonkostensubsidie. In theorie kan die subsidie een min
of meer permanent karakter krijgen. Het kabinet gaat er van uit dat over het
algemeen een loonkostensubsidie voor drie jaar afdoende moet zijn. Er kunnen
wel arbeidsgehandicapten zijn met een langduriger inpassingsprobleem en daarvoor
biedt het voorliggende wetsvoorstel voldoende mogelijkheden. Wij wijzen op
loondispensatie, Jobcoachregeling of andere werkvoorzieningen.Het aanbieden van gesubsidieerde arbeid voor een langere duur is voor
arbeidsgehandicapten overigens ook mogelijk, bijvoorbeeld via de WSW.Tevens vragen de leden van de fractie van D66 zich af of plaatsingsbudgetten
ook via uitzendbureaus verstrekt kunnen worden. Uitzendbureaus kunnen immers
een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van de doelstelling van
het voorliggende wetsvoorstel.Wij zijn met de leden van de fractie van D66 van mening dat ook uitzendbureaus
een positieve bijdrage kunnen leveren aan de vergroting van de arbeidsparticipatie
van arbeidsgehandicapten. In de praktijk gebeurt dit ook nu al. De arbeidsgehandicapte
komt dan voor minimaal een halfjaar in dienst van het uitzendbureau en wordt
uitgeleend bij een werkgever. Het budget dat het uitzendbureau hiervoor ontvangt
kan ook worden aangewend voor eventuele aanpassingen op de werkplek.De leden van de fractie van de Groep Nijpels zijn van oordeel dat de vergoedingen
voor voorzieningen voor arbeidsgehandicapte veel minder eenvoudig gerealiseerd
kunnen worden in vergelijking met vergoedingen aan werkgevers. Zij vragen
derhalve om een ruime interpretatie van artikelen 30, 31 en 33.Wij kunnen ons de zorg van deze leden voorstellen.Wij verwachten evenwel dat met invoering van het voorstel van de Wet (Re)integratie
Arbeidsgehandicapten de uitvoeringsorganisaties zelf ook het belang zullen
inzien van een snelle afhandeling van vergoedingen aan arbeidsgehandicapten.
Zij zullen er belang bij hebben een plaatsing zo goed mogelijk
te faciliteren om aan de reïntegratieverantwoordelijkheid te kunnen voldoen.
Daarnaast geldt dat de vergoedingen van werkvoorzieningen gericht op de arbeidsgehandicapte
werknemer zijn beperkt tot zeer specifieke voorzieningen (doventolk, persoonlijke
ondersteuning en vervoersvoorzieningen). De verantwoordelijke instantie kan
er bij voorbaat rekening mee houden dat de betrokken arbeidsgehandicapte beroep
zal doen op dergelijke voorzieningen, waardoor een verzoek tot vergoeding
relatief snel kan worden afgehandeld.Voor artikel 33, het persoonsgebonden reïntegratiebudget willen wij
verwijzen naar het bijgevoegde voorstel. 7. De reïntegratie-uitkering bij scholingDe leden van de fractie van de PvdA vragen hoe de plannen voor een reïntegratie-uitkering
met een WW-opschortende werking zich verhouden tot de uitlatingen van de bewindslieden
van SZW in de media, waarin zij zeggen dat de mogelijkheden om uitkeringsgeld
in te zetten voor de reïntegratie van WW'ers zullen worden verruimd.
Deze leden vragen of het kabinet van plan is WW'ers die voor reïntegratie
in aanmerking komen, ook onder de werkingssfeer van de Wet REA en de reïntegratie-uitkering
te brengen.Op welke termijn kan de Tweede Kamer concrete voorstellen daaromtrent
tegemoet zien?Zoals aangekondigd in de Sociale Nota 1998 is het kabinet voornemens middels
een aantal experimenten te onderzoeken op welke wijze de werkhervattingskansen
van WW-gerechtigden kunnen worden verbeterd. Het wetsvoorstel waarmee deze
experimenten mogelijk zullen worden zal eind 1997 worden ingediend. De voorwaarden
waaraan deze experimenten zullen moeten voldoen en de onderdelen van de wetten
waarvan op experimentele basis kan worden afgeweken moeten nog nader worden
bepaald. Het is de bedoeling van het kabinet om bij de inwerkingtreding van
de Wet experimenteren en anticiperen concrete experimenteervoorstellen beschikbaar
te hebben. Ook zal meer in het algemeen worden nagegaan hoe langdurige werkloosheid
in de WW kan worden teruggedrongen, respectievelijk worden voorkomen.Het kabinet is niet voornemens niet-arbeidsgehandicapte WW-gerechtigden
onder de werkingssfeer van de Wet REA te brengen.De leden van de fractie van GroenLinks zijn voorstander van de voorgestelde
reïntegratie-uitkering. Overweegt de regering die uitkering uit te breiden
tot alle werkzoekenden die een arbeidsmarktrelevante scholing volgen en tot
arbeidsgehandicapte bijstandsgerechtigden? Hoe denkt de regering over het
idee om via een reïntegratie-uitkering de doelgroep een extra beloning
voor hun inspanning te verlenen, bijvoorbeeld door optrekking van het uitkeringsniveau
ten opzichte van het sociaal minimum? Zou dit een goed prikkel kunnen vormen
voor reïntegratie, waar werkgevers in dit voorstel immers ook financieel
geprikkeld worden?Voor een antwoord op de eerste vraag van deze leden verwijzen wij naar
paragraaf 2.2. van deze nota. Wat de extra prikkel betreft die de leden van
de fractie van GroenLinks hier bedoelen, gaan wij ervan uit dat de inkomensbescherming
die de reïntegratie-uitkering biedt voor WW-gerechtigde arbeidsgehandicapten
die scholing volgen of op een proefplaats werken voor deze groep voldoende
en te rechtvaardigen is. Voor bijstandsgerechtigden, kent de ABW een eigen
systematiek als het gaat om het stimuleren of belonen van uitstroom naar werk.De leden van de SGP-fractie stellen moeite te hebben met het feit dat
de WW-duur opschortende werking van de reïntegratie-uitkering bij scholing niet geldt voor niet-arbeidsgehandicapte WW-gerechtigden. Aldus zou
de situatie ontstaan, dat het uitkeringsregime wordt beheerst door de arbeidsmarktpositie
van betrokkenen. De leden van de SGP-fractie twijfelen aan de houdbaarheid
van deze constructie. Immers, voor beide categorieën WW-gerechtigden
is de noodzaak voor een zo spoedig mogelijke terugkeer op de arbeidsmarkt
een gegeven. Dat voor kansarmeren ter bereiking van dat doel extra maatregelen
worden genomen, kunnen de aan het woord zijnde leden begrijpen. Zij zien echter
niet in, dat die maatregelen kunnen bestaan uit het feitelijk oprekken van
de uitkeringsperiode voor arbeidsgehandicapte WW-gerechtigden. Bovendien wordt
naar het oordeel van deze leden de relatie die er in de WW is tussen de duur
van de uitkering en de hoeveelheid arbeidsjaren op niet beargumenteerde wijze
doorbroken. Welke gronden zijn daarvoor? Zij vragen de regering dus een duidelijker
motivatie van haar keuze.Ook de leden van de GPV-fractie vragen om nadere onderbouwing op dit punt
en vragen of de duur dat men recht kan laten gelden op de reïntegratieuitkering
gelimiteerd is? Zo ja, hoelang kan een arbeidsgehandicapte met WW-uitkering
hierop aanspraak maken?Kan zo vragen zij, een arbeidsgehandicapte zelfstandig bepalen dat hij
met behoud van in dit geval de reïntegratie-uitkering een scholing gaat
volgen, of moet hem dit in het kader van een toeleidingstraject door de uvi
worden aangeboden?Hoewel ook de leden van de GPV-fractie onderkennen dat arbeidsgehandicapten
veelal een zwakkere arbeidsmarktpositie kennen dan «gewone» werklozen
betwijfelen zij of er voldoende rechtvaardiging bestaat om alleen WW-gerechtigde
arbeidsgehandicapten recht te bieden op een reïntegratie-uitkering. Naar
de mening van deze GPV-leden neemt scholing in de meeste gevallen de arbeidshandicap
niet weg. Voor hen is dat reden de minister te vragen waarom ook «gewone»
WW-gerechtigden die al langer dan 1 jaar werkloos zijn en daardoor ook een
zwakke arbeidsmarktpositie innemen niet voor de reïntegratie-uitkering
in aanmerking mogen komen?Voor een goed begrip willen wij eerst in gaan op de vragen van de GPV
alvorens de motivering voor de vormgeving van de reïntegratie-uitkering
bij scholing nader toe te lichten.De reïntegratie-uitkering bij scholing heeft een maximumduur van
twee jaar. Voorts kunnen wij bevestigen dat in het kader van de invulling
van het toeleidingstraject de uvi uiteindelijk beslist of scholing wordt toegepast.Als het gaat om de rechtvaardiging van het verschil in uitkeringsregime
waar deze leden aan refereren heeft dit minder met de arbeidsmarktpositie
van de betrokkene van doen, dan met het feit dat het merendeel van de betrokken
doelgroep als gevolg van de arbeidshandicap zich genoodzaakt ziet tot omscholing
naar een ander beroep. Hierbij willen wij ook wijzen op de motivering voor
de keuze van de doelgroep van de Wet REA zoals weergegeven in paragraaf 2.2
van deze nota.Voorts zij opgemerkt dat in de huidige situatie al sinds de invoering
van AMBER sprake is van een verschil in regime als het gaat om de maximum
toegestane scholingsduur met behoud van WW-uitkering voor WW-gerechtigden
zonder en met arbeidshandicap (resp. 1 en 2 jaar). Ook nu al is sprake van
doorbreking van de maximum-uitkeringsduur, wanneer een WW-gerechtigde de scholing
nog niet heeft afgerond. Wij hebben om de volgende reden gekozen voor de invoering
van een reïntegratie-uitkering voor arbeidsgehandicapte WW-gerechtigden,
met als nieuw element de opschortende werking. Allereerst kwam uit de uitvoeringspraktijk naar voren dat scholing van
arbeidsgehandicapten veelal belemmerd wordt door het risico dat hieraan voor
het merendeel van de betrokkenen is verbonden, om na afronding van de noodzakelijk
vaak langer durende scholing, aangewezen te raken op een bijstandsuitkering
of in het geheel geen aanspraak meer te kunnen maken op een uitkering.Hoewel dit op zichzelf, ook voor het kabinet, niet voldoende reden vormt
voor vergroting van het verschil in regime met andere WW-gerechtigden, hebben
uiteindelijk uitvoeringstechnische argumenten de doorslag gegeven voor deze
keuze. Het feit dat gedeeltelijk arbeidsongeschikten met een WW-uitkering
noodzakelijkerwijs onder twee uitkeringsregimes vallen betekent een aanzienlijke
vertraging in de toepassing van reïntegratie-instrumenten en met name
van scholing. De dubbele demotivering (inkomensval en moeizame besluitvorming)
die daar voor betrokken cliënten uit voortvloeit leidt er in de praktijk
toe dat zeer weinig scholing voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten wordt toegepast.
Dit achten wij zonder meer onwenselijk. Tenslotte gaat ook hier de kost voor
de baat uit.De uvi's hebben er met het oog op schadelastbeperking belang bij om scholing
voor deze doelgroep zodanig in te zetten dat de kansen op arbeidsinpassing
daarmee ook daadwerkelijk worden vergroot. Wij schatten daarom de kans dat
de opschortende werking daadwerkelijk tot een veel langere uitkeringsduur
voor deze groep zal leiden niet hoog in. 8. Kwijtschelding en korting van de basispremie WAO; quoteringDe leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom, nu de staffeling
in de kwijtscheldings- en kortingsregeling wordt ingevoerd, niet een heldere
keuze is gemaakt voor volledige premiedifferentiatie naar de mate waarin werkgevers
arbeidsgehandicapten in dienst nemen en houden.Wij maken hieruit op dat deze leden ervoor pleiten om de mate waarin werkgevers
arbeidsgehandicapten in dienst nemen willen betrekken in de premiedifferentiatie
voor de WAO die in het kader van de Wet PEMBA is getroffen en niet door middel
van een korting op de WAO-basispremie.Er is heel bewust voor gekozen om de maatregel voor arbeidsgehandicapten
niet te betrekken in het systeem van premiedifferentiatie (en dus ook bij
het eigenrisicodragen), maar juist vorm te geven als een kwijtschelding en
korting op de WAO-basispremie.Hiervoor is een aantal redenen. In de eerste plaats is van belang dat
door de gekozen vormgeving de regeling niet alleen toepasbaar is voor omslagleden,
voor wie premiedifferentiatie geldt, maar ook voor eigenrisicodragers. Dit
wordt bereikt doordat de kwijtschelding en korting aangrijpt op de basispremie
die door beide werkgevers verschuldigd is. Wanneer gekozen zou worden voor
doorwerking in het systeem van premiedifferentiatie zou, vanwege de evenwichtigheid
in het systeem en de doelstelling van de maatregel, ook gekozen moeten worden
voor een parallelle regeling voor eigenrisicodragers. Deze regeling zal dan
afwijkend moeten worden vormgegeven: voor eigenrisicodragers via vermindering
van zijn WAO-last, voor omslagleden door middel van een lagere premie. Een
extra nadeel van dit systeem is dat voor eigenrisicodragers de financiering
van hun korting op de WAO-last alleen maar vanuit het Arbeidsongeschiktheidsfonds
(Aof) kan geschieden. De WAO-uitkeringen moet immers wel geheel worden betaald.In de tweede plaats zou het betrekken van arbeidsgehandicapte werknemers
in het systeem van premiedifferentiatie en eigenrisicodragen betekenen dat
werkgevers in sommige gevallen geen voordeel zouden krijgen. Een grote werkgever
die geen WAO-last heeft kan geen vermindering van deze WAO-last meer krijgen
als gevolg van het in dienst hebben van arbeidsgehandicapte werknemers. De
enige wijze om deze werkgevers, die dus juist een goed beleid
hebben gevoerd, een voordeel te geven zou een restitutie zijn. Ditzelfde geldt
voor kleine werkgevers. Zeer veel kleine werkgevers hebben veelal gedurende
een lange periode geen WAO-last en zijn dus de minimumpremie verschuldigd.
Indien zij arbeidsgehandicapte werknemers in dienst hebben zouden ook zij
dus geen voordeel krijgen. Om hen een voordeel te geven zou in de eerste plaats
het principe van de minimumpremie moeten worden doorbroken en zou daarnaast
vaak nog een vorm van restitutie moeten plaatsvinden. Dit laatste om een zeer
kleine werkgever hetzelfde voordeel te geven als andere werkgevers. Een systeem
van restituties en het doorbreken van het principe van de minimumpremie achten
wij niet wenselijk.In de derde plaats zou het betrekken van het in dienst hebben van arbeidsgehandicapte
werknemers in het systeem van premiedifferentiatie en eigenrisicodragen technisch
gecompliceerd worden. Dit zou immers betekenen dat een extra berekeningssystematiek
gevonden zou moeten worden om het in dienst hebben van arbeidsgehandicapten
te vertalen in een lagere WAO-last. Op zich is dit denkbaar, echter de thans
voorgestelde regeling is in onze ogen eenvoudiger en gemakkelijker te begrijpen
voor alle partijen.De gekozen vormgeving van de premiekwijtscheldingsregeling is in onze
ogen derhalve de meest efficiënte en effectieve (eenvoudige en begrijpelijke)
wijze om het beoogde doel te realiseren.De leden van de fractie van GroenLinks hebben gezien dat de quoteringsbepaling
letterlijk uit de WAGW wordt overgenomen. Deze bepaling is sinds haar ontstaan
een dode letter geweest. Zelfs de registratieverplichting is nog steeds niet
van de grond gekomen. Zij vragen of de regering het eigenlijk niet met de
leden van de GroenLinks-fractie eens is dat de wetgever zijn geloofwaardigheid
aan het verliezen is door deze quoteringsbepalingen nu weer klakkeloos op
te nemen zonder uitzicht te bieden op daadwerkelijke effectuering ervan?Is het bovendien langzamerhand niet hoog tijd om werk te maken van deze
bepalingen? De situatie in bijvoorbeeld Duitsland leert ons immers dat het
zinvoller en effectiever is om te kiezen voor een constructie waarbij werkgevers
meer premie (boete) betalen naarmate zij minder arbeidsgehandicapten in dienst
hebben, dan te kiezen voor de WULBZ- en PEMBA-systematiek, die uitgaat van
boete op uitstoot en een voordeel voor werkgevers die hun risico proberen
te verkleinen door zo min mogelijk arbeidsgehandicapten in dienst te nemen?Gezien de nadruk op stimulerende instrumenten voor het reïntegratiebeleid
van arbeidsgehandicapten die het kabinet met de Wet REA voorstelt achten wij
op dit moment de invoering van de quotumverplichting voorbarig. Eerst dient
naar onze mening te worden bezien of met deze inzet voldoende kan worden bereikt.Ook afschaffing van dit instrument lijkt ons echter nog voorbarig.Wat de toepassing van dit instrument in Duitsland – en overigens
ook in Frankrijk en Polen betreft – zij opgemerkt dat, hoewel op zichzelf
de ervaringen hiermee positief zijn op dit moment beperkingen zichtbaar worden
van de daar gekozen constructie, waarbij de financiering van het reïntegratiebeleid
voor gehandicapten geschiedt uit de middelen die de boetes opbrengen.Wij geven daarom de voorkeur aan de in de Wet REA voorgestelde financiering
van het reïntegratiebeleid in combinatie met een beloningselement in
de vorm van de vrijstellings- en kortingsregeling basispremie WAO.Het principiële verschil tussen de quotumverplichting en de premiekwijtscheldings-
en kortingsregeling ligt in de keuze voor beloning of boete verbonden aan
een minimumpercentage arbeidsgehandicapte werknemers. Gemeenschappelijk
kenmerk is de duidelijke taakstelling voor de arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten.Wij kiezen zoals gezegd voor stimulering in plaats van bestraffing waarbij
de quotumverplichting naar onze mening vooralsnog als «stok achter de
deur» moet worden gehandhaafd, gezien het huidige geringe aandeel arbeidsgehandicapte
werknemers.De leden van de SP vragen in dit verband met verwijzing naar de memorie
van toelichting (pag. 56) wanneer invoering van een quotum aan de orde komt.
De daar genoemde voorwaarde voor invoering «het falen van dit wetsvoorstel
op bepaalde gebieden» en «het sterk achterblijven van bepaalde
sectoren» vinden zij redelijk vaag.Zij vragen of de regering nader kan aangeven wanneer er sprake is van
«falen» of van «achterblijven»?Zoals aangegeven verwachten wij met het beleid zoals wij dit vanaf 1998
voorstellen een geleidelijke verbetering te kunnen bewerkstelligen met betrekking
tot de deelname van arbeidsgehandicapten aan het arbeidsproces. Dit zal overigens
moeten blijken uit de verschillende onderzoeken en met name uit de groei van
het aandeel van arbeidsgehandicapte werknemers. Het streefpercentage van 5%
dient daarbij als een algemene toets, hetgeen niet wil zeggen dat wij verwachten
dat dit al in de eerstkomende jaren zal worden gerealiseerd. In de aangehaalde
passage van de memorie van toelichting wordt gedoeld op de situatie waarin
wij binnen enkele jaren zouden moeten constateren dat een groei ten opzichte
van de huidige situatie uitblijft.De leden van de fractie van D66 vinden de quoteringsregeling in de WAGW
een goed instrument. Deze leden zouden dan ook liever zien dat deze bepaling
in de wet werd neergelegd en niet zoals voorgesteld dat bij algemene maatregel
van bestuur kan worden bepaald dat werkgevers een quotumverplichting kan worden
opgelegd. Naar aanleiding van artikel 5 vragen ook de leden van de PvdA-fractie
hiernaar. Bovendien achten de leden van de fractie van D66 het wenselijk om
de administratieverplichting voor werkgevers scherper te omschrijven en in
de Wet op te nemen.Uit het eerste lid van artikel vijf blijkt dat de mogelijkheid wordt opengehouden
om de quotumverplichting, zou deze worden geëffectueerd, te differentiëren
naar bedrijfstak of beroep. Hiermee wordt aangegeven dat deze verplichting,
in de vorm van een generieke maatregel, niet zonder meer in alle gevallen
effectief kan worden geacht en mede gezien de boete die hieraan is verbonden
zijn doel voorbij kan schieten. Dit ligt anders als het gaat om de beloning.
In dit verband zij verwezen naar de discussie over de inmiddels afgeschafte
malus. Wat de registratieverplichting betreft, is door dit kabinet, zoals
ook in het kader van de behandeling van AMBER is meegedeeld, van het opleggen
van een nieuwe administratieverplichting aan werkgevers afgezien, gegeven
de in het regeerakkoord opgenomen doelstelling tot verlichting van administratieve
lasten. Om die reden is bezien hoe, zonder een dergelijke verplichting toch
zicht kan worden geboden op de mate waarin werkgevers arbeidsgehandicapten
in dienst hebben. Daartoe is door het Ctsv een onderzoek op basis van de gegevens
uit de Verzekerdenadministratie opgezet, waarvan in 1996 de eerste resultaten
beschikbaar kwamen. Dit onderzoek wordt jaarlijks voortgezet, zij het dat
dit, in verband met een verandering in taakverdeling op het gebied van de
informatievoorziening, vanaf 1997 door het Lisv wordt uitgevoerd. Ook het
ZARA-werkgeverspanel levert inzicht in de ontwikkeling van het percentage
arbeidsgehandicapte werknemers. 9. Overige instrumentenDe BV 26 heeft vanaf 1996 een specifiek op vroeggehandicapten gericht
beleid gevoerd. De leden van de fractie van de RPF vragen zich af of de daarmee
gepaard gaande extra middelen ook in de toekomst ingezet blijven worden.Het is juist dat de BV 26 extra middelen vrijgemaakt voor de uitvoeringskosten
en inkoopgeld ter beschikking gesteld. Als gevolg hiervan zijn er meer instrumenten
ingezet, zo ook de instrumenten waar u op doelt. Deze instrumenten zijn gehandhaafd
in de Wet REA en kunnen derhalve toegepast blijven worden.Of de extra inzet van middelen zal vervallen, behoort tot de beleidsverantwoordelijkheid
van het Lisv, zoals bepaald in artikel 10 van het wetsvoorstel. Het kabinet
verwacht overigens dat het Lisv haar reïntegratietaak ten aanzien van
de vroeggehandicapten, per 1998 jonggehandicapten genoemd, zeker serieus zal
nemen. Ter financiering van die reïntegratietaak zal het Lisv kunnen
putten uit het Reïntegratiefonds, dat deels wordt gevoed uit het Wajong-fonds.Een vraag die de leden van de fractie van GroenLinks stellen, betreft
de mogelijkheid van bruikleen van een persoonsgebonden roerende aanpassing.
Wordt de mogelijkheid van bruikleenverstrekking met dit wetsvoorstel afgeschaft
of beperkt en zo ja, waarom?Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven wordt in het kader van
dit wetsvoorstel een op de werkgever gerichte budgetstructuur geïntroduceerd.
Uit het budget dat aan de werkgever kan worden verstrekt, wordt hij geacht
alle extra uitgaven die hij doet voor zijn arbeidsgehandicapte werknemers
te kunnen bekostigen. Binnen het budget vallen onder meer de huidige werkgeversvoorzieningen,
en een deel van wat thans nog onder werknemersvoorzieningen wordt begrepen.
In het laatste geval kan het gaan om voorzieningen die nu in bruikleen aan
de werknemer worden versterkt. Consequentie van de gekozen budgetstructuur
is dat in de nieuwe structuur ook laatstgenoemde voorzieningen door de werkgever
uit het budget worden bekostigd of, indien er aan hem een pakket op maat is
verstrekt, hij de voorziening uit dit pakket op maat bekostigt.Werknemers die vóór inwerkingtreding van deze wet reeds
een roerende zaak in bruikleen hebben ontvangen, zullen deze bruikleen na
inwerkingtreding van deze wet evenwel kunnen voortzetten. Voorts zullen na
inwerkingtreding van de wet een beperkt aantal voorzieningen nog wel aan de
werknemer kunnen worden verstrekt. Het gaat om voorzieningen waarvan het,
vanwege het specifieke karakter van de voorziening of het feit dat zij minder
binding hebben met de werkplek, niet aangewezen wordt geacht deze een plaats
te geven binnen de budgetstructuur. Het betreft de vervoersvoorzieningen,
de communicatievoorzieningen voor doven en de persoonlijke ondersteuning op
de werkplek.Met betrekking tot de verstrekking van vervoersvoorzieningen aan werknemers
zal, evenals op grond van het huidige voorzieningenbeleid, een bruikleenverstrekking
mogelijk zijn. Omdat het voor wat betreft de communicatievoorzieningen voor
doven in de werksfeer alleen kan gaan om de verstrekking van een dovengebarentolk
of een dovenschrijftolk, is de bruikleenverstrekking niet relevant.Voor de verstrekking van voorzieningen aan niet-werknemers geldt er geen
budgetstructuur. In die situatie is de keus aan het uitvoeringsorgaan om een
roerende aanpassing al dan niet in bruikleen te verstrekken. Vrijwel alle fracties vragen of er vorderingen zijn gemaakt met de afbakening
van de doelgroep die voor verdere verlenging van de duur van de werking van
artikel 29b ZW na vijf jaar in aanmerking zouden komen.De afbakening van de doelgroep die voor verlenging van de werking van
artikel 29b ZW in aanmerking komt zal plaatsvinden in het verlengde van de
definiëring van het arbeidsgehandicaptebegrip in het algemeen, zoals
die aan het Lisv is voorgelegd. De vraag hierbij is of het mogelijk is bepaalde
categorieën werknemers aan te wijzen die ook nadat betrokkene al vijf
jaar in dienst is nog steeds een verhoogd risico op met name ziekteverzuim
hebben, en daardoor voor de werkgever nog steeds een potentieel financieel
risico vormen.Ter toelichting merken wij hier nog op dat artikel 29b ZW blijkens de
signalen uit de uitvoering een bijzonder belangrijk reïntegratie-instrument
is. Valt een (potentiële) werknemer onder het toepassingsbereik van dit
artikel, dan heeft dit een gunstige invloed op zijn kans om aan het werk te
komen. Het instrument in zijn huidige vorm voldoet dus goed. Het is thans
evenwel slechts van toepassing op een beperkte groep personen, namelijk op
degenen die in een periode van drie jaar voordat zij in dienst traden de wachttijd
voor de AAW en WAO van 52 weken hebben doorlopen. Daarbij is – ook in
de huidige situatie al – niet van belang of betrokkene aansluitend een
arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgt; de bescherming van 29b ZW geldt in
al deze gevallen mits er sprake is van een functionele belemmering bij herintreding
op de arbeidsmarkt.De goede praktijkervaringen met betrekking tot dit reïntegratie-instrument
zijn voor het kabinet aanleiding het toepassingsbereik ervan in de Wet REA
aanzienlijk uit te breiden, namelijk naar alle arbeidsgehandicapten. D.w.z.
dat eenieder die in verband met ziekte of gebrek een belemmering heeft bij
het verkrijgen of behouden van arbeid (artikel 2 lid 3 voorstel van de wet
REA) onder de werking van artikel 29b ZW valt bij het aangaan van een nieuwe
dienstbetrekking. De voorwaarde, zoals die in de huidige regeling geldt, dat
betrokkene in de drie jaar voorafgaande aan de indiensttreding einde wachttijd
moet hebben bereikt vervalt dus.Het gaat hier dus om een aanmerkelijke uitbreiding van de doelgroep; ook
degenen die al (veel) langer dan 3 jaar met een arbeidshandicap kampen gaan
onder het bereik van 29b ZW vallen, (zie artikel 2 lid 3 jo. lid 4 van het
wetsvoorstel) en bovendien is de bescherming niet beperkt tot uitsluitend
degenen die een vol jaar ziek zijn geweest. Dit betekent dat ook degenen die
op zich volledig voor arbeid belastbaar zijn, maar vanwege hun aandoening
een (iets) grotere kans hebben om regelmatig gedurende korte periodes uit
te vallen, onder dit instrument komen te vallen.Wat de termijn van 5 jaar betreft is het volgende van belang.Juist vanwege de ruime definitie van het begrip «arbeidsgehandicapte»,
zal voor de meeste van hen gelden, dat een termijn van 5 jaar toereikend is.
Het kabinet sluit een verlenging van deze termijn in bepaalde gevallen van
chronische of progressief verlopende ziekten niet op voorhand uit, doch acht
een nader onderzoek naar de haalbaarheid daarvan noodzakelijk.Een langere termijn dan 5 jaar voor de totale groep arbeidsgehandicapten
ligt naar de mening van het kabinet niet in de rede, omdat daarmee een te
groot financieel belang wordt verbonden aan een mogelijk kleine handicap.
Het gevaar van afroming van arbeidsgehandicapten met de «beste»
risico's, waar ook de leden van de PvdA-fractie op wijzen, ligt hier om de
hoek.De leden van de GPV-fractie lezen dat de maximale duur van de bestaande
proefplaatsingsregeling wordt uitgebreid tot 6 maanden. Zij vragen
of het risico van verdringing van beloonde activiteiten wel voldoende wordt
ondervangen. Tevens vragen deze GPV-leden of proefplaatsing ook kan gelden
voor het eigen werk bij de eigen werkgever?Het risico van verdringing van beloonde arbeid achten wij in dit geval
zodanig klein dat dit verre wordt overschaduwd door de positieve resultaten
die hiervan worden verwacht. De uitvoeringspraktijk heeft uitgewezen dat proefplaatsing
één van de belangrijkste stappen voor arbeidsgehandicapten is
om te komen tot feitelijke reïntegratie. De werkgever kan bij aarzeling
hiermee over de streep worden getrokken, terwijl de werknemer kan uittesten
in hoeverre hij in de nieuwe arbeidssituatie goed kan functioneren. In de
praktijk blijkt de proeftijd van drie maanden echter in veel gevallen te kort
voor werkgever en werknemer.De proefplaatsing kan ook worden toegepast bij herplaatsing bij de eigen
werkgever in een andere functie.De leden van de CDA-fractie merken op dat de wet medische keuringen niets
regelt voor zelfstandigen, waardoor zij onverzekerbaar blijven. Waar dit in
het wetsvoorstel wordt ondervangen met de opmerking dat het Lisv leningen
kan verstrekken of borgtocht kan verlenen, zijn de leden van de CDA-fractie
van mening dat ook hier een verantwoordelijkheid ligt voor de verzekeraars
om deze categorie te verzekeren tegen redelijke premies.Voor het antwoord op deze vraag zou ik onderscheid willen maken tussen
de werking van de Wet op de medische keuringen enerzijds en het instrumentarium
dat in het kader van dit wetsvoorstel voor zelfstandigen ter beschikking komt.In de Wet op de medische keuringen is wel degelijk voorzien in een regeling
die ook voor zelfstandigen van belang is. Het betreft hier de keuringen voor
particuliere levensverzekeringen en arbeidsongeschiktheidskeuringen. Deze
regeling houdt in dat onder een bepaalde uitkeringsgrens bepaalde onderzoeken
niet gedaan mogen worden en bepaalde vragen niet gesteld mogen worden. Dit
betekent onder meer dat AIDS-testen en vragen naar de aanleg voor erfelijke
ziekten onder deze grens in principe niet mogen. In die zin worden door deze
wet grenzen aan deze keuringen gesteld die ook voor zelfstandigen gelden.
Wij zijn het overigens met deze leden eens dat het een verantwoordelijkheid
is van verzekeraars om deze categorie te verzekeren tegen redelijke premies.
Dit is ook in het belang van verzekeraars zelf: alleen zo kunnen zij deze
markt behouden.Wij zien niet direct een relatie tussen het voorgaande en de mogelijkheden
voor het Lisv om leningen te verstrekken of borgtocht te verlenen, waarvan
in dit wetsvoorstel sprake is. Het wetsvoorstel biedt terzake de mogelijkheid
om bij algemene maatregel van bestuur nadere regels te stellen. Wij begrijpen
van deze leden dat zij het daarmee eens zijn.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom is gekozen voor een evaluatie
van het persoonsgebonden reïntegratiebudget na een periode van 4 jaar?Bij deze nota doen wij u onze reactie toekomen op het voorstel voor een
experiment met het Persoonsgebonden reïntegratiebudget zoals uitgewerkt
door de NCCZ. Bij de nadere vormgeving van dit experiment wordt ook de evaluatie
ingevuld.De evaluatie zal enige tijd voor afloop van de duur van het experiment
beschikbaar moeten zijn. Wil het experiment voldoende kans krijgen zich te
ontwikkelen, en zicht geven op de effecten van dit instrument dan moet dit
naar onze mening ook enige jaren kunnen lopen. Daarom is er in het wetsvoorstel
van uitgegaan dat een evaluatie van het experiment uiterlijk vier
jaar na inwerkingtreding van de ministeriële regeling beschikbaar moet
zijn. 10. Rechtmatigheid en doelmatigheidDe leden van de fractie van de PvdA constateren dat de rechtmatigheid
van de besteding van de (her)plaatsingsbudgetten in sterke mate afhangt van
de medisch-arbeidskundige keuring van arbeidsgehandicapten: zij vragen (bijvoorbeeld
in de relatie tot de beperking van de werkingssfeer van artikel 29b ZW) of
een (te) enge interpretatie van het begrip arbeidsgehandicapt uit het oogpunt
van rechtmatigheid, het bereik van de Wet REA niet ten onrechte zal beperken
en niet strijdig is met de mogelijk preventieve werking van de Wet REA, bijvoorbeeld
in de wachttijd voor de WAO?Zoals ook elders in deze nota is aangegeven impliceert de keuze om te
werken met een arbeidsgehandicaptebegrip al een acceptatie van het feit dat
er bij de verschillende uitvoerders ruimte bestaat om betrokkenen als arbeidsgehandicapt
aan te merken. Dit wetsvoorstel biedt de uitvoerders de mogelijkheid om méér
personen, gemakkelijker voor reïntegratie in aanmerking te doen komen.
Een zeer enge interpretatie van het begrip lijkt ons uit de aard van de problematiek
niet zeer te verwachten: ook de uitvoerders hebben immers belang bij de reïntegratie.
Een ongewenste beperking van het bereik van dit wetsvoorstel ligt dan ook
niet voor de hand.De leden van de CDA- en SGP-fracties zijn van mening dat het verstrekken
van bonussen aan uvi's bij reïntegratie van één van «hun»
uitkeringsgerechtigden niet aan de orde is. Eerstgenoemde leden zijn dan ook
verheugd dat ook het kabinet dit op dit moment te ver vindt gaan. Wel vragen
zij zich af, waarom het kabinet de mogelijkheid wil behouden om op een later
moment bij algemene maatregel van bestuur alsnog een bonussysteem in te voeren.
De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet in dezen een andere benadering
volgt dan de principiële benadering van de SER en het Lisv, die inhoudt
dat een bonussysteem niet in overeenstemming is met de contractuele verplichtingen
van de uvi's, die gewoon moeten worden nagekomen. Welke redenen kunnen het
kabinet er in de toekomst toe bewegen de bonusregeling effectief te maken,
zo vragen deze leden verder?De leden van de VVD-fractie zijn juist teleurgesteld over het voorstel
om af te zien van bonussen. Zij denken dat een bonus, of in ieder geval een
vorm van een financiële incentive, positief zou werken, juist ook waar
het betreft personen met een relatief grotere arbeidshandicap. Immers, wat
het kabinet in de paragraaf over de recht- en doelmatigheid zegt, nl. dat
afroming kan worden voorkomen door middel van een gedifferentieerde de taakstelling
van het Lisv, is op zich juist, maar aan de andere kant kan een dergelijk
taakstellingsbeleid weer aanleiding geven tot regelgeving, conflict en discussie,
zo vervolgen deze leden. Deze leden vragen zich af of introductie van een
bonus voor de uvi's niet een beter instrument is om afroming van de «beste»
arbeidsgehandicapten te voorkomen.Het kabinet is van mening dat de in de OSV 1997 neergelegde systematiek
in principe voldoende moet zijn om uvi's op effectieve wijze uitvoering te
laten geven aan het reïntegratiebeleid. Op basis van macro-taakstellingen
legt het Lisv in de per sector of sectoronderdeel op te stellen jaarovereenkomst
immers aan iedere uvi taakstellingen per moeilijkheidsgraad op. Haalt een
uvi de taakstellingen niet, dan kan dat voor het Lisv aanleiding zijn om instructies
te geven of – bij ernstige onderschrijding of nalatigheid – de
uvi wegens wanprestatie aan te spreken dan wel de uitvoering voor de betreffende
sector of het betreffende sectoronderdeel onder te brengen bij
een andere uvi. Via de taakstellingen kan er derhalve voor worden gezorgd
dat de reïntegratie-activiteiten van de uvi's niet beperkt blijven tot
de makkelijkst te reïntegreren arbeidsgehandicapten. Er is geen reden
te veronderstellen dat dit proces zou leiden tot uitgebreide regelgeving,
conflict of discussie. De bonus aan de uvi's zou ten opzichte van deze systematiek
slechts een extra prikkel voor uvi's vormen om arbeidsgehandicapten te reïntegreren,
een prikkel die, zoals de leden van de fractie van de VVD terecht veronderstellen,
in principe beperkt zou kunnen worden tot reïntegratie van relatief moeilijk
plaatsbare arbeidsgehandicapten. Het kabinet is van mening dat dit instrument
pas in werking dient te treden op het moment dat is gebleken dat de systematiek
van de OSV 1997 in combinatie met wat in het voorliggende wetsvoorstel is
neergelegd op dit punt onvoldoende werkt en bijsturing via het Lisv niet mogelijk
is.De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe voorkomen zal worden
dat juist de makkelijkst plaatsbare arbeidsgehandicapten worden gereïntegreerd.
Ook de leden van de Groep Nijpels stelden hierover een vraag. De leden van
de PvdA-fractie willen in dit verband graag weten welke (objectieve) criteria
gehanteerd zullen worden om de afstand tot de arbeidsmarkt te bepalen.Door middel van door het Lisv aan de uvi's op te leggen taakstellingen-per-moeilijkheidscategorie
kan worden voorkomen dat juist de gemakkelijkst te reïntegreren arbeidsgehandicapten
worden gereïntegreerd. Het procesmanagement SWI ontwikkelt op dit moment
een meetlat aan de hand waarvan de afstand tot de arbeidsmarkt kan worden
bepaald. Het procesmanagement zal de meetlat zo vorm geven, dat deze ook gebruikt
kan worden voor het vaststellen van de afstand tot de arbeidsmarkt van arbeidsgehandicapten.
In het kabinetsstandpunt SWI en in de Sociale Nota (hoofdstuk 3) is reeds
aangegeven dat de kaders voor het beoordelen van de afstand tot de arbeidsmarkt
in regelgeving zullen worden neergelegd.De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze en in welke mate op
dit moment reïntegratietaakstellingen c.q. opdrachten in de contracten
tussen Lisv en uvi's zijn opgenomen. De leden van de D66-fractie constateren
dat de kamerbreed aanvaarde motie Schimmel om zo snel mogelijk na (her)keuring
met de gedeeltelijk arbeidsongeschikte aan de slag te gaan niet is uitgevoerd.
De leden van de D66 fractie betreuren dat zeer. De leden van de D66-fractie
merken op dat uit deze evaluatie tenminste de lering kan worden getrokken
dat het moeilijk is de uitvoeringspraktijk op dit punt aan te sturen, zowel
vanuit de politiek als vanuit het Lisv. Welke garanties worden gegeven dat
in de toekomst de uvi's wel in de geest van de motie Schimmel handelen en
hoe zien de bewindslieden hun rol daarin?Op dit moment werken Lisv en uvi's niet met taakstellingen. Aan het begin
van het jaar geven de uvi's aan hoeveel geld ze het betreffende jaar verwachten
nodig te hebben voor een goede vervulling van de reïntegratietaak. Dit
wordt dan binnen de diverse fondsen gereserveerd. In de jaarcontracten worden
echter geen taakstellingen (bijv. over het aantal op te starten trajecten,
in te zetten instrumenten of plaatsingen) en het daartegenover per uvi en
sector(onderdeel) beschikbare bedrag neergelegd. Op de opmerkingen van de
leden van de fractie van D66 over de uitvoering van de motie Schimmel wordt
elders in deze nota ingegaan. Wat betreft de garanties voor een uitvoering
in de geest van die motie, verwijzen wij naar hetgeen aldaar en in de memorie
van toelichting is neergelegd: de uvi maakt voor ieder van haar arbeidsgehandicapte
klanten een reïntegratievisie, voor iedere klant die daarvoor in aanmerking
komt wordt een kwalificerende intake verricht en voor klanten uit fase 2 en 3 wordt vervolgens een trajectplan opgesteld en uitgevoerd. Al naar
gelang men verder in deze procedure is, is het traject dat iemand moet doorlopen
verder uitgelijnd. De uvi's hebben belang bij een goede uitvoering, omdat
zij anders hun taakstelling niet zullen halen. Bovendien houdt het Ctsv toezicht
op een rechtmatige en doelmatige uitvoering door de uvi's (en het Lisv). De
Minister houdt toezicht op Arbeidsvoorziening.De leden van de fractie van D66 merken op dat in het verleden onderuitputting
van budgetten is voorgekomen. Deze leden vragen of er een mogelijkheid is
om gedurende het jaar te kijken hoe het met de besteding van de verschillende
deelbudgetten staat, zodat het mogelijk is om uvi's te wijzen op het feit
dat er meer nadruk op de besteding van die deelbudgetten moet worden gelegd.
Deze leden zijn van mening dat alleen het feit dat er geen aanvulling op een
deelbudget mogelijk is indien de taakstelling niet is gerealiseerd onvoldoende
kan zijn, omdat het dan eigenlijk al te laat is. Zij vragen om een reactie
van de Staatssecretaris.Het Lisv zal èn als opdrachtgever van de uvi's èn als beheerder
van het Reïntegratiefonds een systematiek met de uvi's afspreken op grond
waarvan het Lisv lopende het jaar de besteding van de gelden in het fonds
in de gaten houdt. Dreigt onderuitputting, dan zal het Lisv de uvi daar in
zijn opdrachtgeversrol ook al tijdens het jaar op kunnen aanspreken. 11. InformatievoorzieningDe leden van de PvdA-fractie en van de Groep Nijpels vragen aan te geven
op welke wijze het kabinet van plan is de Tweede kamer jaarlijks te informeren
over het Reïntegratiefonds. Het gaat dan met name om inzicht in de mate
van uitputting van de budgetten, de realisatie van de doelstelling, de kosten
per gerealiseerde arbeidsinpassing en het gebruik van de vele afzonderlijke
maatregelen.In artikel 41 van voorliggend wetsvoorstel is bepaald dat het Reïntegratiefonds
zal worden beheerd door het Lisv. Dit sluit aan bij de taak die het Lisv in
de OSV 1997 is toebedeeld. Zo draagt artikel 70 OSV 1997 het Lisv op jaarlijks
voor ieder onder zijn beheer staand fonds, waaronder straks ook het Reïntegratiefonds,
afzonderlijk aan de Minister en het Ctsv informatie te zenden. Deze te leveren
informatie ziet op een rapportage van de ontwikkelingen die zich tot op dat
moment hebben voorgedaan met betrekking tot de financiële middelen en
de gerealiseerde uitgaven en op een begroting van de te verwachten uitgaven
uit het fonds in het eerstvolgend kalenderjaar.Het Ctsv houdt toezicht op een rechtmatig en doelmatig beheer van het
Reïntegratiefonds. Dit toezicht wordt gerealiseerd doordat het Lisv op
grond van het vijfde lid van artikel 82 OSV 1997 verplicht is jaarlijks vóór
1 juli voor elk fonds, met uitzondering van de wachtgeldfondsen, afzonderlijk
een jaarrekening en een jaarverslag over het verstreken boekjaar vast te stellen
en deze aan het Ctsv aan te bieden. Het Ctsv dient deze jaarrekening en dit
jaarverslag ingevolge het eerste lid van artikel 84 OSV 1997 vóór
1 november aan de Minister te zenden. Bedoelde jaarrekening en het jaarverslag
alsmede de door het Ctsv uitgebrachte verklaring van rechtmatigheid en het
oordeel van de Minister worden vervolgens door de Minister ter kennis gebracht
aan de beide Kamers der Staten-Generaal.Daarnaast ontvangt de Tweede Kamer ter uitvoering van de motie-Wöltgens
jaarlijks een door het Ctsv uitgebrachte Augustusrapportage vergezeld van
het oordeel van de Minister. Deze rapportage informeert de vaste commissie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zowel kwantitatief als kwalitatief over
de ontwikkelingen in de uitvoering ten aanzien van de nieuwe
wetgeving ZW en AAW/WAO. In deze rapportage zal te zijner tijd ook aandacht
besteed worden aan voorliggend wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie vragen of op dit moment geen exacter gegevens
over aantallen bekend zijn dan die in de MvT zijn gepresenteerd. Als dat niet
zo is, dan is de vraag hoe dit inzicht zo spoedig mogelijk kan worden verkregen.Wij zijn het met de leden van de VVD-fractie eens dat adequate informatievoorziening
van belang is. Wat betreft de doelgroepen van het reïntgratiebeleid leveren
de verzekerdenadministraties van de uvi's betrouwbare informatie over instroom,
uitstroom en het actuele bestand van personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Wat de actuele stand van de doelgroep arbeidsgehandicapten van de gemeenten
en Arbeidsvoorziening betreft heeft Research voor Beleid inventariserend onderzoek
gedaan.Op basis van deze informatie zijn vervolgens prognoses gemaakt, zoals
die in het hoofdstuk «financiële aspecten» zijn gepresenteerd.In het hoofdstuk «Informatievoorziening» van de memorie van
toelichting hebben wij vervolgens nauwkeurig aangegeven hoe wij de informatievoorziening
met betrekking tot de toepassing van de Wet REA hebben vormgegeven.De leden van de D66-fractie vragen hoe het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid ervoor zal zorgen dat de in de Ctsv-Augustusrapportage
1997 geconstateerde gebrekkige informatievoorziening zal verbeteren.In overleg met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en
onder verantwoordelijkheid van het Lisv is vorm gegeven aan een reïntegratiemonitor.
Dit zal ertoe leiden dat de informatiebehoefte die uit de Wet (re)integratie
arbeidsgehandicapten voortvloeit op een adequate manier zal worden behartigd. 12. VoorlichtingDe leden van de VVD- en SGP-fracties vragen aandacht voor een goede voorlichting.Een belangrijk aspect van de implementatie van de Wet REA is de onbekendheid
met de reïntegratie-instrumenten zowel bij de arbeidsgehandicapten, de
werkgevers als ook bij de uvi's en de arbodiensten te verminderen. In het
voorlichtingstraject voor de verschillende doelgroepen zal het zwaartepunt
derhalve komen te liggen op informatie over de mogelijke inzetbaarheid van
de diverse reïntegratie-instrumenten en de financiële voordelen
die daaraan verbonden zijn. Daarbij is het wegnemen van een mogelijk onjuiste
beeldvorming bij werkgevers ten aanzien van de arbeidsinzet van de arbeidsgehandicapte
werknemer vanzelfsprekend een belangrijk punt van aandacht.Met het oog op een goede voorbereiding van de voorlichting heeft SZW al
tijdens de voorbereiding van de hoofdlijnennota een uitgebreid voorlichtingstraject
uitgestippeld. Hierin worden naast arbeidsgehandicapten en werkgevers ook
medewerkers van de uitvoeringsorganisaties als belangrijke doelgroep onderscheiden.
De voorgestelde nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling verdient immers een
gedegen introductie in de uitvoeringswereld. Tevens wordt de voorlichting
over dit wetsvoorstel aan de gemeenten geïntegreerd in het implementatietraject
voor de Wet inschakeling werkzoekenden (WIW). Naast het overdragen van kennis aan genoemde doelgroepen is ook aandacht
voor houdings- en gedragsverandering noodzakelijk teneinde een daadwerkelijke
omslag in de (re)integratie van arbeidsgehandicapten te bewerkstelligen.Dit aspect van de voorlichting ziet SZW meer als een taak van de diverse
intermediairs (werkgevers-, werknemers-, belangen- en uitvoeringsorganisaties).
Zij kunnen hun leden respectievelijk hun achterban immers directer aanspreken,
via de daarvoor bestaande communicatiemiddelen. SZW vervult daarin een ondersteunende
en faciliterende functie waarbij ook wordt gelet op een goede onderlinge afstemming.
Ter voorbereiding van de voorlichtingsactiviteiten is daartoe reeds in augustus
jl. een aantal afstemmingsbijeenkomsten belegd met de koepels van de belangrijkste
intermediairs. Hierin zijn de voornemens van de verschillende organisaties
op het gebied van voorlichting over dit wetsvoorstel besproken en zijn afspraken
gemaakt over wederzijdse ondersteuning en samenwerking.In dit verband verdient het initiatief van het Lisv vermelding. Zoals
eerder aangekondigd door de voorzitter van het Lisv werkt dit instituut aan
een (gedragsbeïnvloedende) campagne gericht op werkgevers. De campagne,
die in het voorjaar van 1998 gepland is, heeft als doel deze groep te activeren
om arbeidsgehandicapte werknemers in dienst te nemen of te houden.De Nationale Commissie Chronisch Zieken (NCCZ) richt zich eveneens op
de werkgevers met een (jaarlijks) uit te reiken prijs aan de «zorgvriendelijkste
werkgever». Daarnaast is de NCCZ betrokken bij de helpdesk voor gezondheid,
werk en verzekeringen, van het Breed Platform Verzekerden en Werk, die op
1 januari jl. van start is gegaan. Zowel arbeidsgehandicapten als werkgevers
kunnen hier terecht met vragen over onder meer reïntegratie. Voorts werkt
de NCCZ aan deskundigheidsbevordering van sociaal-geneeskundigen, personeelsfunctionarissen
en leidinggevenden.Als nadere toelichting op de voorlichtingscampagne van het ministerie
van SZW geven wij hieronder een overzicht van de activiteiten vóór
en na aanvaard beleid. Vóór aanvaard beleid• Vóór de behandeling van de Wet op de (re)integratie
arbeidsgehandicapten in de Tweede Kamer is een persbericht verschenen, dat
ook is aangeboden aan de bladen van de betrokken uitvoeringsorganisaties,
belangenorganisaties en werkgevers- en werknemersorganisaties.• Tevens is een Infoblad beschikbaar met de hoofdlijnen van de nieuwe
wet. Het Infoblad wordt verspreid onder de koepels van de diverse intermediaire
organisaties. Na de behandeling in de Tweede Kamer wordt het blad geactualiseerd. Na aanvaard beleid• De inwerkingtreding van de wet zal omgeven worden met publicitaire
activiteiten. Er verschijnt onder meer een persbericht na de aanvaarding in
de Eerste Kamer.• Gelet op het grote aantal mensen met een arbeidshandicap en het
feit dat de informatie ook belangrijk kan zijn voor niet-arbeidsgehandicapte
werknemers, ontwikkelt SZW voor werknemers een Postbus 51-campagne (spotjes
voor radio en tv, brochure en inzet Postbus 51 infolijn). Als kernelement in de boodschap wordt gewezen op de verbeterde mogelijkheden
op reïntegratie in het arbeidsproces.• Voor werkgevers wordt een aparte brochure gemaakt waarin zij kunnen
lezen van welke (re)integratie-instrumenten zij gebruik kunnen maken en met
welke instanties ze hierbij te maken krijgen. De brochure wordt via intermediaire
kanalen verspreid (branche-organisaties, Kamers van Koophandel e.d.).• SZW zal gezamenlijk met het Lisv, het CBA, de VNG en het BOA een
handreiking/wegwijzer voor uitvoerders vervaardigen waarin de maatregelen
en de procedures van de nieuwe wet overzichtelijk op een rij staan.• Aan intermediairs wordt via direct mail een informatiepakket aangeboden.
Het pakket zal bestaan uit de Postbus 51-brochure, de werkgeversbrochure,
informatie over de rtv-campagne, een achtergrondartikel voor hun eigen bladen,
een samenvatting van de wettekst en een overzicht van alle reïntegratie-instrumenten.
Bovendien wordt een bestelfax bijgevoegd, zodat zij op eenvoudige wijze brochures
voor hun achterban bij kunnen bestellen.Tenslotte willen wij hierbij vermelden dat de massamediale campagne, Postbus
51, in de laatste week van januari 1998 van start zal gaan. 13. Het ReïntegratiefondsDe leden van de PvdA-fractie constateren dat het Reïntegratiefonds
voor 50% wordt gevoed uit werkloosheidsfondsen en voor 50% uit arbeidsongeschiktheidsfondsen.
Waarop is deze verdeling gebaseerd, vragen deze leden. Daarbij wijzen deze
leden erop dat de besparingen als gevolg van de Wet REA voor 70% neerslaan
in de werkloosheidsfondsen en voor 30% in de arbeidsongeschiktheidsfondsen.In de huidige situatie komen de uitvoeringskosten en de kosten van instrumenten
van het reïntegratiebeleid volledig ten laste van de arbeidsongeschiktheidsfondsen,
ondanks het feit dat ook thans besparingen mede neerslaan in werkloosheidsfondsen.
Een verdeelsleutel, die beoogt meer aansluiting tot stand te brengen met de
verdeling van besparingen over fondsen impliceert derhalve een aanzienlijke
verschuiving van lasten van de arbeidsongeschiktheidsfondsen naar het werkloosheidsfonds.Het feit dat fondsen bijdragen naar de mate waarin geprofiteerd wordt
behoeft volgens ons geen discussie. Wel hebben wij redenen om bij de verdeling
van de lasten voorshands nog niet de voorlopig aangenomen verdeling van besparingen
te hanteren. In de eerste plaats speelt mee de onzekerheid in welke verhouding
de besparingen werkelijk over de fondsen zijn verdeeld. In de memorie van
toelichting is hierover opgemerkt dat wanneer de komende jaren verbeterde
uitvoeringsgegevens het beter mogelijk maken te traceren in welke mate fondsen
profiteren van reïntegratie-inspanningen, de verdeelsleutel meer kan
worden aangesloten op de werkelijke verdeling van gerealiseerde besparingen.In de tweede plaats doen de geraamde additionele besparingen zich pas
na enige jaren in hun structurele omvang voor, terwijl de (geïntensiveerde)
lasten van het reïntegratiebeleid zich wèl van meet af aan in
hun volle omvang voordoen. Ook hierom dus enige terughoudendheid om nu al
meteen het merendeel van de lasten van het reïntegratiebeleid in rekening
te brengen bij het werkloosheidsfonds. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA- en D66-fractie
in hoeverre particuliere verzekeraars van werkgevers/eigenrisicodragers profiteren
van de reïntegratieactiviteiten merken wij op dat het reïntegratiebeleid
geen onderscheid maakt tussen de publieke verzekering en de private verzekering
of eigenrisicodragers. Het instrumentarium van het voorliggende
wetsvoorstel zal ook beschikbaar zijn voor werkgevers die het arbeidsongeschiktheidsrisico
zelf dragen of dit risico privaat hebben verzekerd. Via de Aof- en AWf-premie
betalen deze werkgevers ook mee aan de kosten van het reïntegratiebeleid.
Bij geslaagde reïntegraties profiteert de eigenrisicodrager – of
zijn verzekeraar – van de besparingen op de uitkeringslasten gedurende
de eerste vijf jaar uitkeringslasten WAO.De leden van de fractie van D66 vragen hoe het feit dat uvi's door het
Lisv worden gebudgetteerd zich verhoudt tot het feit dat uvi's verplicht zijn
herplaatsingsbudgetten toe te kennen aan werkgevers die aan de voorwaarden
voldoen.Zoals elders in deze nota is aangegeven, achten wij de voor uvi's gereserveerde
bedragen voor het reïntegratiebeleid toereikend om de taakstelling van
15 000 plaatsingen te realiseren, ook onder toepassing van het hernieuwde
instrumentarium. Wij hebben ook aangegeven dat wanneer uvi's méér
plaatsingen kunnen realiseren dan de taakstelling, uitbreiding van het budget
aan de orde kan zijn.Naar aanleiding van het voornemen in het voorstel van wet REA om de bijdrageplicht
van de overheid aan het Reïntegratiefonds voor het AWf-gedeelte uit te
stellen totdat het overheidspersoneel onder de WW is gebracht vragen de leden
van de SGP-fractie of het niet juister zou zijn om nu al vorm te geven aan
de bijdrage van de overheid voor het WW-gedeelte in de vorm van een voorlopige
voorziening.Op zichzelf zijn wij het met deze leden eens dat een voorlopige voorziening
de voorkeur zou hebben. Echter, gezien het feit dat overheidswerkgevers voor
de wachtgelden van hun personeel eigenrisicodrager zijn, is er geen overheids-werkloosheidsfonds
waaraan de REA-bijdrage dan ten laste gebracht kan worden. Een afzonderlijke
premieheffing, dan wel een opslagpremie op de basispremie WAO voor overheidswerkgevers
zijn naar onze overtuiging geen adequate instrumenten om over een loonsom
van ca 40 mld gld een REA-bijdrage van 25 mln gld, om deze orde van grootte
gaat het immers, bij overheidswerkgevers binnen te halen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe de vorming van het Reïntegratiefonds
kan bijdragen aan vereenvoudiging van de uitvoering en verkorting van procedures.De reïntegratiemaatregelen worden momenteel uit diverse fondsen gefinancierd.
Het Lisv heeft in zijn advies aangegeven dat de situatie waarin verschillende
instrumenten uit verschillende fondsen wordt gefinancierd, in de praktijk
een bron van veel bureaucratie en administratieve rompslomp is. Daarnaast
bevordert het financieren van de reïntegratiemaatregelen uit één
fonds inzicht in de kosten van het reïntegratiebeleid.Voorts vragen de leden zich af wat de betekenis is van het feit dat het
Reïntegratiefonds onder het geïntegreerd middelenbeheer valt, aangezien
het fonds geen reserves aanhoudt.De betekenis van geïntegreerd middelenbeheer ligt juist in het feit
dat daardoor geen reserves hoeven te worden aangehouden. Het fonds moet immers
gedurende het jaar een voldoende liquiditeitspositie hebben. Zou het fonds
niet onder geïntegreerd middelenbeheer vallen dan zou het fonds bij onvoldoende
liquiditeit een beroep moeten doen op leningsfaciliteiten, dan wel een buffervermogen
moeten aanhouden. Door het fonds onder geïntegreerd middelenbeheer te
laten vallen, kan de liquiditeitsbehoefte via het Rijk worden vervuld. 14. Financiële aspectenDe leden van de fracties van PvdA, VVD en D66 stellen een aantal vragen
over het aantal arbeidsgehandicapte werknemers in de marktsector. De leden
van de fractie van de PvdA vragen meer specifiek naar de verklaring voor de
daling die is opgetreden in het aantal werkzame arbeidsgehandicapten. Zij
hadden deze vraag al eerder gesteld naar aanleiding van de Hoofdlijnennota,
maar stellen dat de beantwoording nog open staat.Deze leden komen kennelijk tot een andere conclusie dan wij, gegeven ons
antwoord op vraag 4 van de schriftelijke vragen naar aanleiding van de Hoofdlijnennota.Het gaat hierbij om de vraag óf er sprake is van een daling van
het aandeel van werkzame arbeidsgehandicapte werknemers.Wij kunnen ons voorstellen dat deze leden tot de conclusie komen dat het
aandeel werkzame WAGW-werknemers sinds 1989 is gedaald. Immers een vergelijking
van het percentage van 1,9 uit 1989, met de nieuwe percentages uit het ZARA-werkgeverspanel
laat inderdaad een daling zien. Deze reeks is inderdaad niet bemoedigend:
1,9 % in 1989, 1,15% in 1995/96 en 1,26 % in 1997. Deze gegevens zijn onderling
goed vergelijkbaar, maar gaan uit van de oude, beperktere, definitie in termen
van de WAGW-doelgroep.Wij willen deze leden evenwel wijzen op de constateringen over de vergelijking
van twee methodes, zoals die zijn verwoord bij de aanbieding van gegevens
uit het ZARA-werkgeverspanel 1995/96 in onze brief van 16 oktober 1996 aan
de voorzitter van de Tweede Kamer (SV/WV/96/ 4163). In bijlage 2 bij deze
brief «Ctsv-cijfers over het aandeel gehandicapte werknemers»
is onder punt 5. Conclusies, aangegeven dat beide metingen (nog) geen precieze
maat voor het werkelijk aandeel gehandicapte werknemers conform de definitie
van de wet vormen.In het hierboven aangehaalde antwoord 4 werd hiernaar verwezen en met
name naar de cijfers over 1995/96 waaruit blijkt dat het aandeel werkzame
arbeidsgehandicapten in de beroepsbevolking zich bevond tussen 1,32 en 2,68%.
Deze percentages zijn geënt op de bredere definitie van de WAGW-bemiddelingspopulatie.Een exact percentage valt niet te geven als gevolg van onderling uiteenlopende
en niet vergelijkbare onderzoeksresultaten. Zoals eerder opgemerkt was zowel
het cijfer uit het ZARA-werkgeverspanel (1,32%) als dat van het Ctsv/VZA-onderzoek
(2,68%) een zo goed mogelijke benadering van de werkelijkheid.De methodiek van beide onderzoeken is sterk verschillend, waarbij zij
opgemerkt dat ook aan beiden nadelen kleven. Wat het Ctsv/VZA onderzoek betreft
was sprake van een zekere overschatting als gevolg van de gehanteerde definitie.
Wat de verzameling van gegevens betreft heeft dit onderzoek echter het voordeel
dat dit wordt ontleend aan administratieve gegevens uit de Verzekerdenadministratie
(VZA) terwijl de meting van het ZARA-werkgeverspanel wel een goede definitie
hanteert maar gebaseerd is op uitspraken van werkgevers.Beide onderzoeken worden periodiek herhaald waarbij de in het Ctsv/VZA
onderzoek gehanteerde definitie voor 1997 is bijgesteld. Nieuwe gegevens zullen
dan ook jaarlijks meer inzicht bieden in de feitelijke ontwikkeling.Uit de eerstvolgende rapportage van het ZARA-werkgeverspanel, die u binnenkort
wordt aangeboden, blijkt overigens dat van 1996 op 1997 de arbeidsdeelname
van arbeidsgehandicapten is gestegen van 1,4% naar 1,7%. Deze stijging is
in absolute termen des te meer van betekenis omdat deze is gerealiseerd
in een periode van een toenemende werkzame beroepsbevolking.Wij kunnen ons overigens goed voorstellen dat het voorgaande weinig helderheid
verschaft. Er is in de afgelopen jaren, een uiterste inspanning gepleegd om
de informatievoorziening op dit punt te verbeteren en aan te passen aan de
ruimere definitie van arbeidsgehandicapten, die met AMBER is ingevoerd. Het
ZARA-werkgeverspanel levert afzonderlijke percentages volgens de oude én
de nieuwe definitie. Het VZA onderzoek, waarvan de cijfers over 1997 overigens
nog niet beschikbaar zijn, levert het percentage volgens de nieuwe definitie
van arbeidsgehandicapte werknemers.Zoals hierboven aangegeven verwachten wij dat over 1997 goed vergelijkbare
gegevens beschikbaar komen, op basis van eenzelfde definitie, zij het langs
verschillende wegen verzameld. Van belang daarbij is vooral dat hierbij wordt
uitgegaan van de bredere definitie van arbeidsgehandicapten zoals die ook
in de Wet REA zal worden gehanteerd en dat hieraan een nulmeting kan worden
ontleend voor de effectmeting van deze wet.De leden van de fractie van D66 constateren dat bij het openbaar bestuur
en overheidsdiensten sprake is van een percentage van 0,97 arbeidsgehandicapte
werknemers en bij het onderwijs van 1,10.Zij vragen hoe deze cijfers zich verhouden tot de cijfers die genoemd
worden in de Trendnota Arbeidszaken Overheid 1998, waar voor het rijk, defensie,
politie, gemeenten, provincies en waterschappen percentages van resp. 3,0,
1,0, 0,7, 4,9, 2,7 en 1,4 worden genoemd en voor onderwijs 3,6%.Deze leden vragen de staatssecretaris nader in te gaan op de verschillen
in deze cijfers en op de opmerking in de Trendnota dat het percentage WAGW-ers
in de markt daalt.De door deze leden aangehaalde percentages van 0,97 (resp. 1,1 voor het
onderwijs) zijn afkomstig uit het Ctsv/VZA-onderzoek dat in 1996 voor het
eerst is uitgevoerd op basis van de gegevens uit de verzekerdenadministratie
van Gak, GUO, SFB en Cadans.In de Trendnota wordt geconstateerd dat het aantal gehandicapten dat bij
de overheid werkt eind 1996 voldeed aan het WAGW streefcijfer van 3%. De Trendnota
maakt gebruik van informatie van de USZO.Het moge duidelijk zijn dat het Ctsv/VZA-onderzoek over 1995/96 alleen
de particuliere sector bestrijkt. De door deze leden genoemde gegevens over
openbaar bestuur, overheidsdiensten en onderwijs hebben betrekking op de gegevens
van de toenmalige Bedrijfsvereniging van Overheidsdiensten (BVO), waarin ook
werknemers met een tijdelijk contract (incl. de zogenaamde arbeidscontractanten,
niet zijnde ambtenaren) zijn opgenomen.De gegevens van de Trendnota Arbeidszaken Overheid 1998 zijn de inventarisaties
van de afzonderlijke overheidssectoren, gemeten per afzonderlijke overheidswerkgever.Daarbij
zij opgemerkt dat de gegevens in de Trendnota gebaseerd zijn op een andere
verzamelmethode dan het Ctsv/VZA-onderzoek. Een kenmerkend verschil is dat
hierin ook zogenaamd preventief/forfaitair beleid wordt meegerekend, waardoor
sprake kan zijn van ca. 1% overschatting.Met betrekking tot de opmerking in de Trendnota dat het percentage WAGW-ers
in de markt daalt, verwijzen wij naar het hiervoor gestelde over de ontwikkeling
in de particuliere sector. Veel vragen betreffen de doelstellingen van het reïntegratiebeleid,
zoals die zijn gekwantificeerd in de memorie van toelichting. De meest gestelde
is naar onze mening de vraag of een doelstelling van 15 000 plaatsingen
per jaar, mede in het licht van realisaties in 1995 en 1996, niet van een
te laag ambitieniveau is. Deze vraag wordt gesteld door zowel de leden van
de PvdA-fractie als de leden van de CDA-fractie, van de D66-fractie, van de
Groen Links-fractie en de leden van de fractie van RPF.Wij delen de opvatting van de leden van de D66-fractie, dat het percentage
arbeidsongeschikten dat jaarlijks uitstroomt naar werk (1995: 3,6% CPB-cijfers)
een aansporing vormt tot intensivering van het reïntegratiebeleid, ook
al in het licht van het grote aantal werknemers dat naast een arbeidsongeschiktheidsuitkering
een WW-uitkering ontvangt. Met name voor deze uitkeringsgerechtigden is terugkeer
naar de arbeidsmarkt aan de orde. De leden van de Groen Links fractie wijzen
hier terecht op. Met de Wet REA beogen wij die intensivering te effectueren.
Het ambitieniveau van dit wetsvoorstel achtten wij zeker niet te bescheiden.
Wij willen met de Wet REA in kwantitatief opzicht duidelijk effect resorteren.
De kansen die de groei van de werkgelegenheid in de laatste jaren biedt moeten
aangegrepen worden. Tezelfdertijd moet onder ogen gezien worden dat werkgelegenheidsgroei
en vermindering van het aantal personen met een uitkering bij lange na niet
synchroon verloopt. De werkgelegenheidsgroei van de laatste jaren blijkt voor
een belangrijk deel ten goede te zijn gekomen aan personen die niet afkomstig
zijn uit de kring uitkeringsgerechtigden. Door middel van de Wet REA willen
wij daarin een groter belang voor arbeidsgehandicapten verwerven. De realiteit
gebiedt echter daaromtrent geen overspannen verwachtingen te wekken, maar
in te zetten op haalbare stappen.Van belang is te onderkennen dat de ambities van het wetsvoorstel niet
los gezien kunnen worden van de omvang waarin de reïntegratieproblematiek
zich jaarlijks manifesteert. Die omvang wordt in hoge mate bepaald door het
aantal mensen dat jaarlijks arbeidsongeschikt wordt, maar nog wel tot arbeid
in staat is. Op deze nieuwe groep arbeidsongeschikten dienen reïntegratieinspanningen
bij voorrang gericht te worden. Voor effectieve reïntegratie is het van
belang mensen zo snel mogelijk na intreding van arbeidsongeschiktheid in bemiddeling
te nemen. Voor bemiddeling komen ook personen in aanmerking die bij de keuring
<15% arbeidsongeschikt worden bevonden. Daarnaast is bemiddeling aangewezen
voor personen uit het zittende bestand arbeidsongeschikten, waarvan bij herkeuring
blijkt dat werkbelasting (weer) mogelijk is. Tenslotte komen voor bemiddeling
in aanmerking personen uit het zittende bestand, die zich spontaan voor bemiddeling
melden.De Wet REA moet zodanige voorwaarden tot stand brengen dat deze categorieën
adequaat bemiddeld kunnen worden. Naar de huidige inzichten inzake de ontwikkeling
van invalideringskansen zullen in de komende jaren jaarlijks 70 000 à
80 000 personen in de WAO stromen. Hiervan zullen er ca 40 000 niet
terug kunnen keren in hun oude functie en derhalve voor reïntegratie
aangewezen zijn op een nieuwe functie bij de eigen of een andere werkgever.
Tezamen met personen < 15% arbeidsongeschikt en personen uit het zittende
bestand arbeidsongeschikten die bij reguliere1
herkeuring (weer) belastbaar zijn doch geen werk hebben en personen die zich
spontaan voor bemiddeling melden, (in totaal zijn dat er naar schatting 20 000
per jaar), is sprake van een jaarlijks bemiddelingsaanbod van ca 60 000
arbeidsongeschikten. Ca 10 000 slaagt er blijkens de cijfers in zelf
plaatsing te realiseren. Met betrekking tot de overige 50 000 moeten
bemiddelingsinspanningen worden ondernomen, hetgeen in ca 30% van de gevallen
tot plaatsing leidt. Aldus wordt een plaatsingsresultaat van 15 000 per
jaar verwacht. Ten opzichte van het huidige aantal plaatsingen, dat aan bemiddeling
kan worden toegeschreven, resulteert dit in een toename van geslaagde
(re)integraties van arbeidsgehandicapten van ca 5 000 per jaar. Het is overigens een misverstand, dat het aantal geraamde plaatsingen
in het kader van de Wet REA nauwelijks boven het aantal nu reeds gerealiseerde
plaatsingen ligt, zoals de leden van de fracties van de PvdA, CDA, D66 en
Groen Links menen. De augustusrapportage 1997 kan in dat opzicht tot een onjuiste
conclusie geleid hebben.De 15 000 plaatsingen die wij met reïntegratiebeleid nastreven –
het betreft hier overigens uitsluitend plaatsingen uit de populatie van de
uitvoeringsorganen van de sociale verzekeringen, daarnaast gelden doelstellingen
ten aanzien van de populaties van Arbeidsvoorziening en gemeenten –
zijn niet vergelijkbaar met de aantallen waarvan in de augustusrapportage
1997 gewag wordt gemaakt. De kwestie is dat de augustusrapportage in feite een overschatting geeft
van de werkelijke bemiddelingsinspanningen. Bemiddeling beoogt plaatsing te
realiseren. In een groot aantal gevallen (ruim 30%) lukt dat ook. Echter,
arbeidsgehandicapten, die wel voor reïntegratie in aanmerking komen,
maar om wat voor reden dan ook geen bemiddeling ontvangen – hierover
straks meer – slagen er vaak zelf in plaatsing te realiseren. In de
augustusrapportage 1997, die zich baseert op GAK-cijfers, worden deze plaatsingen
veelal toch toegerekend aan bemiddelingsinspanningen van het GAK, bijvoorbeeld
omdat betrokkenen «passieve bemiddeling» hebben ontvangen, dat
wil zeggen dat zij alleen zijn ingeschreven in het vacaturebestand of een
voorlichtingsbijeenkomst hebben bijgewoond.De REA-doelstelling van 15 000 plaatsingen daarentegen ziet uitsluitend
op plaatsingen die het resultaat zijn van actieve bemiddelingsbemoeienis.
Plaatsingen die cliënten door eigen inspanningen realiseren worden daarbij
niet meegeteld.Dat de verschillen in dit opzicht aanzienlijk kunnen zijn blijkt uit de
vergelijking op dit punt van de augustusrapportage van dit jaar met die van
vorig jaar. De augustusrapportage van vorig jaar is gebaseerd op enquêtes
onder cliënten, die van dit jaar op cijfers van het GAK.In de augustusrapportage van vorig jaar wordt wat betreft bemiddelingen
1995 het volgende beeld geschetst»: Bemiddeling
en plaatsing 1995 augustusrapportage 1995 aangewezen op bemiddeling58 000waarvan: bemiddeld29 800 niet bemiddeld28 200  bemiddeld en werk gevonden9 500 niet bemiddeld
en werk gevonden9 000   totaal werk gevonden18 500Van de aldus in totaal 18 500 gerealiseerde plaatsingen worden in
de augustusrapportage, van dit jaar, die zoals gezegd op dit punt is gebaseerd
op GAK-cijfers, 15 100 toegerekend aan bemiddelingsinspanningen van het
GAK, in plaats van de in het overzicht genoemde 9 500.De leden van de PvdA- en RPF-fractie vragen zich af op basis van welke
overwegingen is gekozen de reïntegratie-inspanningen te richten op 50 000
arbeidsgehandicapten, in plaats van op de bovengenoemde 60 000 mensen
die zonder inzet van reïntegratieinstrumenten niet aan de slag komen.
Het antwoord op deze vraag ligt reeds besloten in hetgeen hiervoor is opgemerkt
met betrekking tot de kwantitatieve doelstellingen van de Wet REA. Het blijkt
dat ca 10 000 personen zelf in staat zijn plaatsing te verwerven. Op
deze groep behoeft derhalve geen bemiddelingsinspanningen te worden gericht.Wat betreft het aanbieden van bemiddeling gaan de bedoelingen van de Wet
REA verder dan tot dusver gebruikelijk is. Tot dusver ontvangt een substantieel
deel van degenen die voor bemiddeling in aanmerking komen geen bemiddeling.
Over de mate waarin dit zich voordoet lopen de schattingen uiteen. Onderzoek
onder cliënten levert een percentage van 50% niet bemiddelden op. Onderzoek
onder bemiddelaars levert een percentage van ca 15% niet bemiddelden op. Een
aantal factoren ligt ten grondslag aan het niet aanbieden van bemiddeling,
waarvan het (naar het oordeel van de bemiddelaar) «niet gemotiveerd
zijn» een van de belangrijkste is. Er zijn ook «legitieme»
factoren, zoals het zelf op zoek gaan naar werk. In de Ctsv-rapportage
«Toepasssing van reïntegratieinstrumenten voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten»
(april 1996) is uitvoerig stilgestaan bij de vraag waarom een deel van de
doelgroep geen bemiddeling blijkt te krijgen. Ook het Ctsv-rapport «Bemiddeling
in uitvoering» (september 1997) besteed er uitvoerig aandacht aan.Het niet aanbieden van bemiddeling vinden wij niet gewenst. Wij vinden
dat iedereen uit de populatie van 60 000 actieve bemiddeling moet worden
aangeboden, behoudens de ca. 10 000 arbeidsgehandicapten die, ook blijkens
de cijfers, kennelijk in staat zijn zelf plaatsing te realiseren. Met betrekking
tot de overige 50 000 arbeidsgehandicapten moeten bemiddelingsinspanningen
worden ondernomenDe vraag van de leden van de fractie van de PvdA of de stijging met 5 000
arbeidsinpassingen reëel is willen wij tegen deze achtergrond bevestigend
beantwoorden. Met het vergroten van het aandeel arbeidsgehandicapten dat bemiddeling
krijgt aangeboden en met het verleggen van het accent van basisbemiddeling
naar intensieve bemiddeling (intensief bemiddelden worden beduidend vaker
geplaatst dan cliënten die alleen basisbemiddeling ontvangen) en gegeven
de kansen die de werkgelegenheidsontwikkeling naar het zich laat aanzien biedt,
is het niet onrealistisch 5 000 arbeidsgehandicapten extra te willen
plaatsen.Na deze uiteenzetting is het interessant stil te staan bij de vraag van
de leden van de fractie van de PvdA naar het oordeel van het kabinet ten aanzien
van de stelling van de FNV dat de extra reïntegratie van tenminste 30 000
arbeidsgehandicapten per jaar als een realistisch ambitieniveau kan worden
beschouwd. Het FNV komt tot dit aantal door van de 60 000 arbeidsgehandicapten,
die jaarlijks op bemiddeling zijn aangewezen, tenminste de helft te willen
plaatsen. Wij willen erop wijzen dat alles bijeen genomen wij ervan uitgaan
dat jaarlijks 25 000 personen geplaatst kunnen worden, namelijk 15 000
als resultaat van bemiddelingsinspanningen en 10 000 door inspanningen
van cliënten zelf. Met deze ambities liggen de doelstellingen van het
kabinet in de buurt van de FNV-opvatting.In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van de PvdA en van
D66 waarom de groep van 15 000 werkhervatters niet is onderverdeeld in:a. opnieuw geplaatst bij de oude werkgever, zij het in een andere functie;b. in dienst getreden bij een andere werkgever,merken wij op dat dit onderscheid er voor de doelmatigheid van het reïntegratiebeleid
niet toe doet. Wanneer is vastgesteld dat een arbeidsgehandicapte met restcapaciteit
niet terug kan keren in z'n oude functie, ook niet onder toepassing van een
voorzieningen, moet bekeken worden of arbeidsinpassing in een andere functie
lukt. Op zichzelf maakt het daarbij niet uit of dat bij de oude of bij een
nieuwe werkgever is. Plaatsing bij de oude werkgever heeft overigens een aantal
positieve kanten. In sociaal opzicht omdat de werknemer in een min of meer
vertrouwde omgeving terecht komt bij een hem bekende werkgever en de werkgever
reeds op de hoogte is van de kwaliteiten van de werknemer. In financieel opzicht
omdat het herplaatsingsbudget voor plaatsing bij de oude werkgever minder
is dan het budget voor plaatsing bij een nieuwe werkgever. Met hetzelfde geld
kunnen dus meer plaatsingen gefinancierd worden.De leden van de PvdA-, D66- en GroenLinks-fracties vragen een nadere toelichting
met betrekking tot het verwachte bemiddelingsaanbod bijstandsgerechtigde arbeidsgehandicapten
van 10 000 personen en de «succesquote» van 30%. Zij verwijzen
hierbij naar een onderzoek van Research voor Beleid, waarin de
omvang van de doelgroep zou worden geschat tussen 50 000 en 120 000
personen.Het rapport van Research voor Beleid: «Arbeidsvoorziening en gedeeltelijk
arbeidsgeschikten» is bij ons bekend. Het geeft een inschatting van
het aantal arbeidsgehandicapten, dat zich de komende jaren zou kunnen gaan
melden bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Ook ten aanzien van de bijstandgerechtigde
arbeidsgehandicapten geven zij een inschatting. Op voorhand merken de onderzoekers
daarbij op, dat deze inschatting met onzekerheden is omgeven, omdat deze groep
niet eenduidig staat geregistreerd en een groot aantal personen een ontheffing
zal krijgen van de arbeidsplicht. Het rapport onderscheidt twee groepen. De
bijstandsgerechtigden met een arbeidshandicap die reeds enige tijd een uitkering
ontvangen en de personen die een bijstandsuitkering nieuw krijgen toegekend.De omvang van de reeds bestaande groep (het huidige bestand) wordt door
de onderzoekers ingeschat op 70 000 à 110 000 personen. Deze
personen zullen echter niet allemaal via de gemeenten in aanmerking komen
voor bemiddeling. Dit wordt veroorzaakt door een aantal factoren, waaronder
samenloop met AAW/WAO (via uvi's: 35 000 personen), ontheffing van de
arbeidsplicht (60 000 personen) en het feit dat een deel van deze populatie
reeds staat ingeschreven bij Arbeidsvoorziening (25 000 personen) en
derhalve reeds gebruik maakt van de diensten van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.
Rekening houdend met deze factoren (die elkaar deels overlappen) resteert
derhalve een bestand van enige duizenden personen, die zich in de komende
jaren (wellicht) gaan aanmelden voor bemiddeling.Een belangrijk deel van de aanmeldingen voor bemiddeling vanuit de gemeenten
wordt gevormd door personen met beperkingen, die nieuw instromen in de bijstandsregelingen.
De omvang van deze groep wordt geschat op 12 000 à 20 000
personen. Ook bij deze groep zal een deel ontheffing krijgen van de arbeidsplicht.
Gezien de actieve opstelling van gemeenten zal echter de resterende groep
in aanmerking willen komen voor bemiddeling.Tegen de achtergrond van deze gegevens acht het kabinet een aantal van
10 000 personen, dat zich jaarlijks meldt voor bemiddeling en realistische
schatting.De «succesquote» van 30% is gebaseerd op de ervaringscijfers
van GAK AI, bij de bemiddeling van haar doelgroep. Gezien de achtergrondkenmerken
van de betreffende groep bijstandsgerechtigde arbeidsgehandicapten acht het
kabinet ook voor deze groep een percentage van 30 niet onrealistisch.De leden van de PvdA-fractie verwijzen bij het voorgaande naar de 23 000
personen op de WSW-wachtlijst. In het bovenstaande is de WSW-wachtlijstproblematiek
niet meegenomen. Dit vraagstuk heeft de afzonderlijke aandacht van het kabinet.De leden van de PvdA-fractie vragen op basis van welke criteria, de doelgroep
van arbeidsgehandicapten, die door Arbeidsvoorziening bemiddeld zullen worden,
op 3200 is vastgesteld. Tevens vragen zij hoeveel van deze mensen naar verwachting
van het kabinet daadwerkelijk aan het werk zullen gaan.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven is de omvang van deze
groep feitelijk onbekend. Ten aanzien van deze doelgroep is slechts als uitgangspunt
gehanteerd dat binnen de Arbeidsvoorzieningsorganisatie een bepaalde capaciteit
beschikbaar dient te zijn. In overleg met Arbeidsvoorziening is deze omvang
bepaald op ruim 3000 uitgaande van een budget van 35 mln. gld.. Gezien het
feit dat de omvang van de doelgroep zeer onzeker is, kan op dit
moment ook geen uitspraak worden gedaan hoeveel arbeidsgehandicapten uit deze
groep daadwerkelijk aan het werk zullen gaan. Indien het aanbod inderdaad
ca. 3000 personen zal gaan bedragen mag worden verwacht dat enige honderden
arbeidsgehandicapten additioneel aan het werk zullen worden geholpen.De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe de meerkosten van het reïntegratiebeleid
zich verhouden tot de gedane constatering dat het erop lijkt dat de doelstelling
van de wet al in belangrijke mate is gerealiseerd. De leden van de Groen Links-fractie
vragen hoe de extra inzet van middelen zich verhoudt tot het zeer bescheiden
ambitieniveau van dit wetsvoorstel.In antwoord op deze vraag verwijzen wij uiteraard naar wat elders in deze
nota is opgemerkt inzake de doelstelling van deze wet in relatie tot huidige
realisaties. Daar hebben wij betoogd dat in relatie tot huidige realisaties,
maar dan toegespitst op plaatsingen die het resultaat zijn van reële
bemiddeling, het wetsvoorstel voorziet in een toename van 6 500 plaatsingen
(sociale verzekeringen en gemeentelijke uitkeringen bijeengenomen). De meerkosten
van het wetsvoorstel hebben wij berekend op deze verwachte toename van het
aantal plaatsingen. Op grond van het vorenstaande denken wij nog steeds dat
de verwachte meeruitgaven realistisch zijn.Overigens is het zo dat wanneer de hedendaagse praktijk al een voorschot
op de met REA verwachte toename van het aantal plaatsingen zou hebben genomen,
de ontwikkeling van de uitvoeringskosten en kosten van instrumenttoepassing
daar gelijke tred mee zal hebben gehouden. Aldus zou daarmee ook al een voorschot
op meerkosten van REA zijn genomen.In antwoord op de vraag van de aan het woord zijnde leden hoe de kosten
zich in de loop van de tijd ontwikkelen en wanneer het structurele kostenniveau
zal zijn bereikt merken wij op dat er vanuit gegaan moet worden dat de kosten,
zoals die in het wetsvoorstel worden geraamd, zich al in het eerste jaar zullen
voordoen. De opzet is dat al in het eerste jaar de beoogde uitbreiding van
het aantal plaatsingen wordt gerealiseerd. De bemiddelingsinspanning die dat
vereist moet dan ook mogelijk worden gemaakt door voldoende beschikbare middelen,
zowel met betrekking tot uitvoeringskosten als met betrekking tot de kosten
van instrumenttoepassing.Deze leden vragen ook nog op welke veronderstelling met betrekking tot
het aantal pakketten op maat de kostenraming is gebaseerd en wat het pakket
op maat gemiddeld kost. Ook de leden van de fractie van de Groep Nijpels stellen
deze vraag. Tot slot willen de leden van de PvdA-fractie nog weten in hoeverre
sprake is van een kostenraming en in hoeverre van budgettering.Zoals in de memorie van toelichting al is aangegeven zijn op dit moment
de budgettaire effecten slechts globaal in te schatten, met name wat betreft
de kosten van instrumenttoepassing. De uitvoeringspraktijk tot dusver biedt
onvoldoende grond om nauwkeurige ramingen op te ontwikkelen. In de afgelopen
jaren overheerste, wat de toepassing van reïntegratie-instrumenten betreft,
het beeld van onderuitputting. Telkens bleven de uitgaven van de bedrijfsverenigingen
behoorlijk achter bij de voorgenomen bedoelingen en de daarvoor in de fondsen
gereserveerde middelen.Deze constatering is aanleiding geweest om in eerste instantie de onderuitputting
ongedaan te maken. Het feit dat het Lisv voor 1997 ten behoeve van bemiddeling
en instrumenttoepassing wederom een, in het licht van de realisaties
van de afgelopen jaren, ambitieuze taakstelling had geformuleerd, heeft dit
streven nog eens versterkt. Concreet is het Lisv-budget met betrekking tot
instrumenten voor 1997 als vertrekpunt voor de Wet REA 1998 genomen.Uiteraard is daarbij ook de afweging gemaakt of een zodanige reservering,
mede in het licht van het vernieuwde instrumentarium (plaatsingsbudgetten,
pakketten op maat), voldoende zou zijn om het aantal plaatsingen, dat wij
in het kader van de Wet REA als taakstelling zien, te realiseren. Mede rekening
houdend met de mogelijkheid dat zich factoren voordoen als «niet gebruik»,
met name door arbeidsgehandicapten die zelf plaatsing realiseren, voortijdige
beëindiging van plaatsingen en het feit dat alle plaatsingen niet direct
aan het begin van het jaar worden gerealiseerd zijn wij tot het oordeel gekomen
dat de gereserveerde middelen voorshands volstaan.Uit het vorenstaande moge blijken dat van een kostenraming, in de zin
van hoeveel plaatsingen uvi's naar hun eigen zeggen denken te realiseren en
hoeveel geld ze daarvoor nodig denken te hebben, geen sprake is. De term budgettering
sluit beter aan bij de wijze waarop dit onderdeel van het proces is vormgegeven.
Er is een haalbare doelstelling gekwantificeerd, die als taakstelling voor
de uvi's geldt. De daarvoor beschikbare middelen zijn in principe gebudgetteerd,
zij het dat wanneer uvi's een groter aantal arbeidsgehandicapten kunnen plaatsen
dan de taakstelling waarop nu is ingezet, aanpassing van het budget uiteraard
onder ogen moet worden gezien.In dat opzicht hebben wij sympathie voor de opvatting van de leden van
de VVD-fractie die opmerken dat de reïntegratie van arbeidsgehandicapten
«best wat mag kosten».De leden van de PvdA-fractie constateren dat de geraamde besparingen als
gevolg van dit wetsvoorstel structureel worden geraamd op 345 mln gld. Deze
leden vragen om hoeveel uitkeringen dat zal gaan in de structurele situatie
en wanneer deze structurele situatie zal worden bereikt.Zoals gezegd gaan wij ervan uit dat jaarlijks 5 000 plaatsingen extra
gerealiseerd zullen worden. In de structurele situatie zullen daardoor, voorzichtig
geraamd, ca 20 000 (gedeeltelijke) uitkeringen bespaard worden. Naar
schatting zal het structurele niveau van de besparingen zich na ca. 5 jaar
voordoen.Tegen de achtergrond van de bevindingen van de augustusrapportage 1997
van het Ctsv met betrekking tot de in- en uitstroom arbeidsongeschiktheid
vragen de leden van de D66-fractie duidelijkheid te verschaffen over de oorzaak
van de weer stijgende instroom in 1996 en waarom het aantal vrouwen met een
uitkering toeneemt ten opzichte van het aantal mannen.De precieze oorzaak van de sinds medio 1996 weer stijgende instroom in
de WAO hebben wij op dit moment ook nog niet voorhanden. De Ctsv heeft in
de augustusrapportage evenmin een verklaring kunnen geven. Wel stellen wij
vast dat als gevolg van TBA de instroom aanvankelijk scherp is gedaald om
daarna, vanaf medio 1996, weer te stijgen. Vanaf eind 1996 is de instroom
gestabiliseerd. Demografische factoren als groeiende beroepsbevolking, het
gemiddeld ouder worden daarvan en toenemende participatie van vrouwen, die
over het algemeen een hogere invalideringskans hebben dan mannen, kunnen wel
een deel van de verklaring vormen voor een stijgende instroom, maar verklaren
niet het tamelijk abrupte karakter daarvan. Wij houden er rekening mee dat
onder invloed van de versoepeling van de toepassing van het arbeidsongeschiktheidscriterium
medio 1996 een correctie heeft plaatsgevonden op de sinds TBA
scherp gedaalde invalideringskansen. Nader onderzoek zal echter moeten uitwijzen
of hierin inderdaad de verklaring ligt.Dat het aantal vrouwen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering toeneemt
ligt aan de combinatie van factoren zoals die hierboven genoemd is. Naar het
feit dat vrouwen een hogere invalideringskans hebben dan mannen is in het
verleden al wel onderzoek verricht. Het blijkt dat die hogere invalideringskans
niet het gevolg is van één of twee majeure verklaringen, maar
dat dan tal van verschillende oorzaken gedacht moet worden.Wij overwegen verder onderzoek om te bezien of een sluitender verklaring
is te verkrijgen.De leden van de fractie van Groen Links willen weten of uvi's, gemeenten
en Arbeidsvoorziening worden gecompenseerd voor het feit dat de kosten hoger
zijn dan de besparingen.Voor het goede begrip willen wij op het volgende wijzen. Uvi's, gemeenten
en Arbeidsvoorziening krijgen ten behoeve van reïntegratieactiviteiten
de beschikking over de middelen zoals in de paragraaf «financiële
aspecten» aangegeven.De financiering van deze middelen geschiedt uit de sociale fondsen (Reïntegratiefonds/uvi's),
dan wel ten laste van de rijksbegroting (gemeenten en Arbeidsvoorziening).
Uvi's, gemeenten en Arbeidsvoorziening draaien dus niet zelf voor de financiering
op. Tegenover deze extra kosten van de Wet REA staan extra besparingen op
uitkeringen die ten goede komen aan de sociale fondsen respectievelijk gemeenten
en rijksbegroting. In de eerste jaren blijven die extra besparingen nog achter
bij de extra uitgaven, op termijn overstijgen de besparingen de uitgaven. 15. Tot SlotDe leden van de CDA-fractie vragen of er in een evaluatie van de Wet op
de (re)integratie arbeidsgehandicapten wordt voorzien.Zoals in paragraaf 11 van de memorie van toelichting is aangegeven, bestaan
er op dit moment voldoende betrouwbare informatiebronnen om de werking van
de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten in de praktijk goed te kunnen
beoordelen. Aan een apart evaluatietraject is derhalve geen behoefte. Artikelsgewijze opmerkingen AlgemeenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de SP-fractie wat er gaat
gebeuren met de in de Wet AMBER opgenomen reïntegratie-maatregelen wordt
het volgende opgemerkt.De Wet AMBER is een wijzigingswet waarbij in diverse materiewetten (bijvoorbeeld
WAO en AAW) reïntegratie-maatregelen zijn opgenomen. Deze maatregelen
worden bij het onderhavige wetsvoorstel grotendeels uit de materiewetten gehaald
en – met een aantal verbeteringen waarop in de memorie van toelichting
is gewezen – in de Wet REA gegroepeerd (zie bijvoorbeeld de reïntegratieuitkering
bij proefplaatsing die thans is opgenomen in artikel 63 van de WAO en in het
onderhavige wetsvoorstel is opgenomen onder hoofdstuk IV, paragraaf 2). De
maatregelen die niet in de Wet REA worden opgenomen (bijvoorbeeld de garantieregeling
voor oudere arbeidsongeschikten in artikel 61 van de WAO) blijven in de materiewetten
staan. In zoverre blijven beide wetten dan ook naast elkaar bestaan.De leden van de fracties van CDA en D66 vragen, onder verwijzing naar
pagina 33 van de memorie van toelichting, of artikel 2 kan worden aangevuld
met de groep van personen die scholing heeft gevolgd op een aangewezen scholingsinstituut
nu een verwijzing naar deze groep van personen in de wettekst ontbreekt.De constatering dat een expliciete verwijzing naar de hiervoor genoemde
groep van personen in de tekst van artikel 2 ontbreekt is juist. De noodzaak
hiertoe ontbreekt echter. Zij vallen immers onder artikel 2, eerste lid, onderdeel
b, zijnde personen aan wie op grond van een wettelijk voorschrift in verband
met ziekte of gebrek een voorziening is toegekend (in casu: scholing op een
aangewezen scholingsinstituut) die strekt tot behoud, herstel of bevordering
van de arbeidsgeschiktheid. Voorts is in het tweede lid van artikel 2 geregeld,
dat deze personen na afloop van de voorziening (in casu wederom: scholing
op een aangewezen scholingsinstituut) gedurende een periode van vijf jaar
als arbeidsgehandicapte in de zin van de onderhavige wet worden aangemerkt.De vraag van de leden van de PvdA- en de D66-fractie of het gedeelte «van
wie is vastgesteld dat hij in verband met ziekte of gebrek een belemmering
heeft bij het verkrijgen of verrichten van arbeid» in de eerste volzin
van artikel 2, vierde lid, niet overbodig is, kan bevestigend worden beantwoord.
Het desbetreffende artikellid wordt bij nota van wijziging aangepast. Artikel 3In artikel 3 wordt de verantwoordelijkheid voor de vaststelling als arbeidsgehandicapte
beschreven. De leden van de CDA-fractie hebben de indruk dat in artikel 3,
eerste lid, onderdeel a, vergeten is dat het hierbij ook kan gaan om iemand
die niet herplaatst kan worden bij de eigen werkgever en vragen ons hierover
een reaktie.In het betreffende artikelonderdeel gaat het om de vaststelling van het
zijn van arbeidsgehandicapte, hetgeen beoordeeld moet worden aan de hand van
het criterium of betrokkene als gevolg van ziekte of gebrek een belemmering
heeft bij het verrichten of verkrijgen van arbeid. Bij die beoordeling speelt
de vraag, of betrokkene bij zijn eigen werkgever kan blijven werken, of eventueel
bij een andere werkgever aan de slag kan, geen rol. Wellicht dat de opmerking
van de leden van de CDA-fractie ingegeven is door het feit, dat in het artikelonderdeel
wordt voorgeschreven, dat de arbodienst in zijn advies tevens
aangeeft of betrokkene het eigen werk met toepassing van een voorziening zou
kunnen blijven verrichten, of dat hij, al dan niet behulp van een voorziening,
in een andere functie bij de eigen werkgever arbeid kan verrichten. Laatstgenoemd
voorschrift houdt verband met de verantwoordelijkheidsverdeling ten aanzien
van de reïntegratie van een arbeidsgehandicapte werknemer. De verantwoordelijkheid
voor de reïntegratie binnen het eigen bedrijf berust bij de werkgever.
Het ligt dan ook voor de hand, dat een arbodienst in zijn advies over de vraag
of een persoon arbeidsgehandicapt is, tevens aangeeft welke mogelijkheden
er binnen het bedrijf zijn om betrokkene aan het werk te houden. Zijn die
mogelijkheden er niet, dan gaat de verantwoordelijkheid voor de reïntegratie
(bij een andere werkgever) over op het Lisv. Het behoort niet tot de primaire
verantwoordelijkheid van een arbodienst om hierover advies uit te brengen.In artikel 3 wordt beschreven voor welke categorieën uitkeringsgerechtigden
het Lisv de arbeidshandicap dient vast te stellen. In dit artikel wordt tevens
bepaald dat de gemeenten de verantwoordelijkheid dragen voor degenen met een
WIW-dienstbetrekking. Niet duidelijk is hoe deze verantwoordelijkheidsverdeling
ligt indien een uitkeringsgerechtigde waarvoor het Lisv de verantwoordelijkheid
draagt een WIW-dienstbetrekking aangaat. Hoe vindt in zo'n geval de besluitvorming,
dan wel verrekening plaats? Wie is er verantwoordelijk voor instroom en uitstroom,
zo vragen de leden van de fracties van het CDA en D66?Wat betreft het vaststellen van een arbeidshandicap het volgende. Iemand
met een arbeidsongeschiktheidsuitkering is op basis van de wet arbeidsgehandicapt.
Voor hem hoeft derhalve niet apart vast te worden gesteld of er een arbeidshandicap
is, óók niet indien betrokkene aan de slag gaat in een WIW-dienstbetrekking.
Hetzelfde geldt als bij de arbeidsongeschiktheidsschatting is vastgesteld
dat betrokkene niet arbeidsongeschikt is, maar de uvi aansluitend heeft vastgesteld
dat er wel een arbeidshandicap is. Gaat betrokkene dan binnen een periode
van vijf jaar werken op een WIW-dienstbetrekking, dan dient de gemeente, gezien
artikel 2, vierde lid, van het bestaan van een arbeidshandicap uit te gaan.
Artikel 3, vierde lid, is dan ook geschreven met het oog op de situatie dat
iemand die niet-arbeidsgehandicapt aan een WIW-dienstbetrekking is begonnen,
tijdens het vervullen daarvan meent arbeidsgehandicapt te zijn geworden. In
dat geval is het aan de gemeente de arbeidshandicap vast te stellen.Voor arbeidsgehandicapten met een WW-uitkering is via de WIW de mogelijkheid
van inkoop van een WIW-dienstbetrekking bij de gemeente geregeld. Na inwerkingtreding
van het voorliggende wetsvoorstel zullen voor onder de reïntegratieverantwoordelijkheid
van Lisv/uvi's vallende arbeidsgehandicapten zonder WW-uitkering WIW-dienstbetrekkingen
kunnen worden ingekocht, voor zover dat binnen de vrije-inkoopruimte mogelijk
is. Is een arbeidsgehandicapte eenmaal op een WIW-dienstbetrekking werkzaam,
dan dient de gemeente te zorgen voor reïntegratie naar reguliere arbeid,
óók als betrokkene naast de WIW-dienstbetrekking een uitkering
van het Lisv/de uvi heeft. Dit is neergelegd in artikel 12, eerste lid. Artikel 4De formulering van artikel 4 is ontleend aan het gelijkluidende artikel
2 van de WAGW, welke wet geschreven was vanuit het perspectief van de werknemer,
die gehandicapt is. De leden van de PvdA-fractie hebben gelijk, dat het eerste
en tweede lid in elkaar gevoegd zou kunnen worden. Dit maakt het artikel er
echter niet leesbaarder op. Ook kan niet volstaan worden met het schrappen
van het begrip werknemers en het dan laten vervallen van het
tweede lid, omdat de verantwoordelijkheid van sociale partners voor het bevorderen
van gelijke kansen zich niet kan uitstrekken tot arbeidsgehandicapte zelfstandigen.
De bepaling wordt dus niet vereenvoudigd door het verwerken van het tweede
in het eerste lid, zoals de leden van de D66-fractie veronderstellen. De huidige
formulering is derhalve gehandhaafd. Artikel 5, eerste lidDe leden van de fracties van de PvdA en D66 stellen voor de quoteringsbepaling
in de wet neer te leggen en niet zoals voorgesteld dat bij algemene maatregel
van bestuur kan worden bepaald dat werkgevers een quotumverplichting kan worden
opgelegd.De voorgestelde wijziging van dit artikel achten wij niet wenselijk. In
dit verband mogen wij verwijzen naar hetgeen wij hierover in paragraaf 8 van
deze nota hebben opgemerkt. Artikel 5, vierde lid, onderdeel eDe door de leden van de PvdA-fractie voorgestelde redactiewijziging van
dit artikelonderdeel is niet noodzakelijk. Wanneer aan de werkgever een quotum-verplichting
wordt opgelegd, vloeit daaruit voort, dat de werkgever ook de daarvoor noodzakelijke
gegevens moet vastleggen. De verplichting tot het inrichten van een administratie
die inzicht geeft in deze gegevens zit dus al besloten in het eerste lid en
blijkt niet, ook niet impliciet, zoals de leden van de D66-fractie opmerken,
uit dit artikelonderdeel over de inhoud van de amvb. Dit artikelonderdeel
beoogt slechts aan te geven, dat in de algemene maatregel van bestuur nader
kan worden geregeld aan welke vereisten de administratie van de werkgever
dan moet voldoen. Artikel 6, tweede lidDe tekstvoorstellen van de PvdA-fractie met betrekking tot artikel 6,
tweede lid, zijn in de nota van wijziging overgenomen. Artikel 9Bij het formuleren van artikel 9 is, zoals de leden van de PvdA-fractie
vragen, rekening gehouden met de te verwachten inwerkingtreding van de derde
tranche van de Algemene wet bestuursrecht (AWB) per 1-1-1998. Overigens is
de formulering in relatie tot de voorstellen in de aanpassingswet AWB nader
bezien. Dit heeft nog tot de aanpassing en vereenvoudiging geleid, die deze
leden kennelijk reeds vermoedden. Het derde lid is geschrapt en het nieuwe
derde lid (was vierde lid) is vereenvoudigd. Daarnaast zijn toevoegingen in
het eerste en tweede lid komen te vervallen, die door de inwerkingtreding
van de door deze leden genoemde afdeling niet langer meer noodzakelijk zijn.
De wijzigingen zijn opgenomen in de nota van wijziging. Artikel 10De leden van de fractie van D66 vragen of het Lisv ook een reïntegratietaak
heeft ten aanzien van personen die niet herplaatsbaar zijn bij de eigen werkgever
maar wel recht op loondoorbetaling hebben. Het antwoord hierop luidt bevestigend.
Indien de werkgever geen mogelijkheden heeft om betrokkene binnen zijn bedrijf
te kunnen herplaatsen dan gaat de verantwoordelijkheid voor de reïntegratie –
maar niet de financiële aansprakelijkheid voor de loondoorbetaling bij
ziekte – over van de werkgever op het Lisv. Zie hiervoor artikel 8,
eerste lid, juncto artikel 10, eerste lid, aanhef. Vanuit zijn
poortwachtersfunctie voor de WAO (en de WW) dient het Lisv zich zodanig in
te spannen dat betrokkene zo spoedig mogelijk weer bij een andere werkgever
aan de slag kan. Artikel 16, eerste lid en 17, derde lidDe leden van de fracties van PvdA, D66 en Groep Nijpels vragen in verband
met het bepaalde in de artikelen 16, eerste lid en 17, derde lid, of de hoogte
van de te verstrekken subsidiebedragen – in verband met een eventuele
noodzaak tot (snelle) wijziging – niet beter bij algemene maatregel
van bestuur kan worden vastgesteld. Ook het kabinet heeft overwogen of het
niet beter zou zijn de hiervoor genoemde bedragen bij algemene maatregel van
bestuur vast te stellen, doch uiteindelijk gekozen voor het opnemen hiervan
in de wet zelf. Deze keuze heeft enerzijds een principiële achtergrond –
de wet zelf dient zoveel mogelijk duidelijkheid te verschaffen – en
is anderzijds ingegeven door praktische argumenten. Een formulering –
met name in artikel 17, derde lid – waarbij verwezen wordt naar een
bij algemene maatregel vast stellen bedrag zou de leesbaarheid van de betreffende
bepaling niet ten goede komen. Voorts zij opgemerkt dat in de mogelijkheid
tot een (snelle) wijziging van de hoogte van de subsidiebedragen in het vijfde
lid van de artikelen 16 en 17 is voorzien. Artikel 16, derde lid en 17, derde lidDe suggestie van de leden van de PvdA- en D66-fractie om in artikel 16,
derde lid «minder» te vervangen door «geringer» wordt
overgenomen. In de nota van wijziging wordt dezelfde wijziging ook in de tekst
van artikel 17, derde lid, aangebracht. Artikel 18, tweede lidDe opvatting van de leden van de PvdA-fractie dat de zinsnede «voor
een in plaats van een herplaatsingsbudget te verstrekken pakket op maat»
in artikel 18, tweede lid, in de context van de totale bepaling overbodig
is en daarom kan vervallen, wordt niet onderschreven. Waarschijnlijk is de
opmerking van deze leden ingegeven door de veronderstelling, dat een werkgever
bij de aanvraag van een pakket op maat reeds in het kader van een eerdere
aanvraag voor een herplaatsingsbudget, een reïntegratieplan zal hebben
ingediend. Dit hoeft echter niet het geval te zijn. Een werkgever kan ook
in plaats van een herplaatsingsbudget direct een pakket op maat aanvragen.
In dat geval dient – net als bij de aanvraag voor een herplaatsingsbudget –
een reïntegratieplan te worden overlegd. Artikel 19Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie of het niet
mogelijk is om het tweede lid van artikel 19 te verwerken in het eerste lid,
hetgeen de leesbaarheid ten goede zou komen, zij opgemerkt dat wij niet vermogen
in te zien dat dit laatste inderdaad het geval zou zijn indien de suggestie
van deze leden zou worden gevolgd. Artikelen 20 en 21De leden van de fractie van de PvdA en D66 vroegen hoe de artikelen 20
en 21 zich verhouden tot de afdeling 4.2.6 en 4.2.7 AWB. Deze artikelen, zoals
gewijzigd in de nota van wijziging, vormen een aanvulling op genoemde afdelingen
van de AWB. Artikel 4:49 AWB geeft in de daar opgesomde gevallen een discretionaire
bevoegdheid tot intrekking of wijziging van een subsidievaststelling. Artikel
20, eerste lid, scherpt overeenkomstig hetgeen gebruikelijk is in het sociaalverzekeringsrecht, deze bevoegdheid aan tot een verplichting. Deze verplichting tot intrekking
of herziening lijdt uitzondering, indien de werkgever aannemelijk maakt dat
hij ondanks het voortijdig eindigen van de dienstbetrekking of de arbeid,
daarvoor kosten heeft gemaakt die gelijk aan of hoger dan het bedrag van de
subsidie zijn. Deze uitzondering is neergelegd in het tweede lid van artikel
20.Zijn in de hierboven omschreven situatie de door de werkgever gemaakte
kosten lager dan de verstrekte subsidie, dan geldt wel een verplichting tot
wijziging van het subsidiebedrag, hetgeen een aanscherping is van de uit artikel
4:49, eerste lid, AWB voortvloeiende bevoegdheid. Genoemd artikel 4:49 AWB
geeft voorts wel een bevoegdheid tot wijziging, maar bepaalt niet –
en kan in verband met haar algemene reikwijdte ook niet bepalen – wat
precies de inhoud van deze wijziging moet zijn. Om die reden wordt in artikel
20, derde lid, nader gepreciseerd hoe de verplichte wijziging van de subsidievaststelling
in het geval de dienstbetrekking of de arbeid voortijdig wordt beëindigd
en de werkgever kosten heeft gemaakt die lager zijn dan de verstrekte subsidie,
moet worden vormgegeven. Op al deze punten wordt de beleidsvrijheid die artikel
4:49 AWB het subsidieverstrekkend orgaan geeft, derhalve door artikel 20 ingeperkt
en nader begrensd. In de voorgestelde tekst kwam dit nog onvoldoende tot uiting;
bij nota van wijziging is een en ander verduidelijkt.Artikel 21 regelt de terugvordering overeenkomstig hetgeen in de socialeverzekeringswetgeving
gebruikelijk is. Ook dit is een aanvulling op de AWB, nu deze ook ten aanzien
van de terugvordering slechts een bevoegdheid en geen verplichting bevat (art.
4:57) en overigens slechts een maximale terugvorderingstermijn van vijf jaar
regelt (art. 4:57). Artikel 24, vijfde lidNaar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA- en de D66-fractie,
of de regering uiteen kan zetten hoe het vijfde lid van artikel 24 –
waarin de mogelijkheid tot het stellen van afwijkende regels is opgenomen –
zich verhoudt tot aanwijzing 34 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, merken
wij op, dat de hiervoor genoemde mogelijkheid bij nota van wijziging uit het
desbetreffende artikellid wordt gehaald, hetgeen beantwoording van deze vraag
overbodig maakt. Artikel 26Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie of het vierde
lid van artikel 26 niet kan vervallen als in het eerste en tweede lid het
woord «de eerste dag» zou worden vervangen door «de eerste
werkdag», of desnoods «de maandag», merken wij het volgende
op. Met het vierde lid was slechts beoogd aan te geven welke dag voor de toepassing
van deze wet, als eerste dag van een kalenderweek moet worden beschouwd. Hierbij
is – vanwege de interferentie tussen de reïntegratie-uitkering
op grond van deze wet enerzijds en de uitkering op grond van Werkloosheidswet
anderzijds, aansluiting gezocht bij artikel 16, elfde lid, van de Werkloosheidswet,
waarin eveneens bepaald is, dat maandag de eerste dag van de kalenderweek
is. Mede naar aanleiding van de hiervoor geformuleerde vraag hebben wij geconstateerd,
dat het vierde lid niet alleen overbodig is – omdat de bepaling van
de maandag als eerste dag van de kalenderweek uitsluitend van belang is voor
het WW-of WBIA-recht van betrokkene – doch tevens tot verwarring leidt
over de vraag, vanaf welke dag de termijn als bedoeld in artikel 26, eerste
en tweede lid gaat lopen. Dit moet zijn vanaf de dag dat de werkzaamheden
of de scholing aanvangen en niet de vanaf de maandag in de kalenderweek waarin
deze activiteiten starten. Vandaar dat bij nota van wijziging
geregeld wordt, dat het vierde lid van artikel 26 komt te vervallen. Artikel 35, derde lidDe vraag van de leden van de PvdA-fractie of artikel 35, derde lid, niet
overbodig is gelet op artikel 4:16 AWB, beantwoorden wij ontkennend. De verplichting
tot vermelding van het teruggevorderde bedrag en de betalingstermijn preciseert
welke beslissingen in het terugvorderingsbesluit minimaal moeten worden opgenomen.
Vervolgens moeten die beslissingen nog worden gemotiveerd. Slechts het laatste,
en niet het eerste, volgt uit artikel 4:16 van de AWB. Het wijzen op de gevolgen
van niet-tijdige betaling is evenmin een onderdeel van de motivering van de
beschikking; het is immers niet een grond waarop de beslissing tot terugvordering
steunt. Artikel 38, tweede lid en 39, zesde lidDe leden van de fracties van PvdA en D66 merken op dat artikel 38, tweede
lid, (en voor wat betreft de leden van de PvdA-fractie: ook artikel 39, zesde
lid) het Lisv de bevoegdheid verschaft om zo nodig van de wet afwijkende regels
te stellen. Zij vragen de regering uiteen te zetten hoe deze bepaling zich
verhoudt tot aanwijzing 34 van de Aanwijzingen voor regelgeving, die in beginsel
niet toestaat dat in een hogere regelgeving wordt toegestaan dat deze bij
lagere regeling wordt gewijzigd.Wij willen hier graag het volgende over opmerken. Aanwijzing 34 van de
Aanwijzingen voor de regelgeving luidt: In een hogere regeling wordt in beginsel
niet toegestaan dat deze bij lagere regeling wordt gewijzigd. In de toelichting
bij deze aanwijzing is opgemerkt dat een lagere regelgever als zodanig niet
de bevoegdheid heeft een regeling van een hogere regelgever te wijzigen. Denkbaar
is evenwel dat de hogere regelgever de lagere bevoegd verklaart in de hogere
regeling materieel wijziging te brengen. Hoewel een dergelijke constructie
in beginsel niet dient te worden toegepast, kunnen hierop uitzonderingen worden
gemaakt. Van de mogelijkheid om dergelijke uitzonderingen te maken is in het
voorliggende wetsvoorstel een uiterst terughoudend gebruik gemaakt. Slechts
in artikel 38, tweede lid, en 39, zesde lid, is van deze mogelijkheid gebruik
gemaakt. De reden hiervoor luidt als volgt. Artikel 38, tweede lid, en 39,
zesde lid, betreffen een grote verscheidenheid aan situaties. Door middel
van wettelijke regels wordt hierin richtinggevend ordening aangebracht op
een wijze waarbij te verwachten valt dat geen afwijkende regels behoeven te
worden gesteld. Echter, bij de toepassing van deze regels kan blijken dat
in omstandigheden die thans niet zijn te voorzien, toch geheel of gedeeltelijk
een andere ordening dient te worden aangebracht. Het Lisv kan deze omstandigheden
het best beoordelen en aan de hand daarvan als lagere regelgever op die omstandigheden
afgestemde regels stellen. Daarom is aan het Lisv de bevoegdheid gegeven om
afwijkende regels te stellen. Artikel 46, eerste en tweede lidDe leden van de PvdA-fractie vragen of het geen aanbeveling verdient om
de tweede volzin van het tweede lid van artikel 46 in het eerste lid te verwerken,
omdat deze zin niet de hoogte van de boete betreft maar de vraag of überhaupt
een boete moet worden opgelegd.Het tweede lid houdt in dat de boete onder meer dient te worden afgestemd
op de mate waarin de betrokkene de gedraging verweten kan worden. Indien bij
de beoordeling van de verwijtbaarheid wordt vastgesteld dat elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt, dient geen boete te worden opgelegd. Omdat de zin
waarin dit laatste wordt geregeld de beoordeling van de verwijtbaarheid
betreft, is ervoor gekozen deze zin, in overeenstemming met de redactie van
de desbetreffende artikelen in de Algemene Bijstandswet, op te nemen in het
tweede lid. Artikel 50, eerste lidDoor de leden van de fractie van de PvdA en D66 is gevraagd waarom de
beslistermijnen worden neergelegd in een algemene maatregel van bestuur in
plaats van direct in de wet.De in artikel 50 opgenomen regeling inzake de beslistermijnen is overeenkomstig
de regeling die bij inwerkingtreding van de AWB in alle overige socialeverzekeringswetten
is opgenomen. (Zie in dit verband Kamerstukken II, 1991–1992, 22 495,
blz 247). Om ervaring op te doen met de vastgestelde termijnen en de uitvoerbaarheid
daarvan te toetsen is er destijds voor gekozen de beslistermijnen voor alle
socialeverzekeringswetten eerst neer te leggen in een tijdelijke algemene
maatregel van bestuur alvorens de termijnen in de wet zelf neer te leggen.
Deze tijdelijke algemene maatregel van bestuur vervalt op 1 januari 1999.
Uit coördinatie-oogpunt, maar ook om de mogelijkheid te behouden gedurende
een jaar ervaring op te doen met de vastgestelde termijnen, is er voor gekozen
de beslistermijnen in het kader van de onderhavige wet op eenzelfde wijze
te regelen als in de overige socialeverzekeringswetten. Artikel 50, derde lidHet antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie of de verwijzing
in het derde lid van artikel 50 niet verbijzonderd moet worden naar artikel
7:10, eerste lid, van de AWB, luidt bevestigend. Het betreffende artikellid
wordt bij nota van wijziging aangepast. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,F. H. G. de GraveDe Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. P. W. Melkert XNoot1De Vos, Nijboer e.a., Werkaanpassing bij reïntegratie na ziekte,
Vuga Den Haag, oktober 1996. Ipso Facto, Verzuimd beleid, Houten, augustus
1997.XNoot1de éénmalige herkeuringsoperatie TBA is afgerond en sorteert
in de toekomst derhalve geen effect meer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25478-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl