Wijziging van o.a. Wetboek van Strafrecht m.b.t. ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28079, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28079 nr. 5

03-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Het wegnemen van praktische knelpunten; meer armslag
voor het openbaar ministerieGeldend recht ten aanzien van de betekening van de vorderingVoorstelSchikking en transactie3. De wijziging van vervangende hechtenis in lijfsdwang4. Behoud en versterking van de rechterlijke betrokkenheid
en controleRechterlijke controle op de gang van zaken bij het strafrechtelijk
financieel onderzoekDe bevoegdheid van de rechter tot matiging van het te
betalen bedrag5. Schijnconstructies6. Voordeelsbegrip en voordeelsberekeningArtikelsgewijsArtikel II IOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28079Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 079Wijziging en aanvulling van een aantal bepalingen in het Wetboek van
Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten met betrekking
tot de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel (aanpassing ontnemingswetgeving)nr. 5VERSLAGVastgesteld 3 april 2002De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, brengt als volgt verslag
uit van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde
vragen tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling
van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.1. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie hebben met genoegen kennisgenomen van het
wetsvoorstel tot aanpassing van de ontnemingswetgeving. Uit het WODC-onderzoek
uit 1998 alsmede de huidige praktijk is de noodzaak daartoe afdoende gebleken.
Het wetsvoorstel betreft voornamelijk de in de praktijk gesignaleerde onvolkomenheden.
Ook daar kunnen deze leden zich mee verenigen. Niettemin veroorloven de leden
van de PvdA-fractie zich een enkele opmerking.De leden van de VVD-fractie stellen voorop dat als uitgangspunt moet blijven
gelden dat misdaad niet mag lonen. Gebleken is echter dat bepaalde vormen
van criminaliteit zeer lucratief kunnen zijn. Te denken valt aan bijvoorbeeld
de handel in drugs en wapens. We zien echter ook een toename in de vrouwenhandel
en de mensensmokkel. Juist de winstgevendheid van deze buitengewoon ernstige
misdrijven is voor de (georganiseerde) criminaliteit vaak reden om die activiteiten
door te zetten of zelfs uit te breiden. De aldus verkregen gelden zijn pas
interessant als deze ook daadwerkelijk kunnen worden ingezet in de zogenaamde
legale economie. Het is daarom logisch maar tegelijkertijd ook verontrustend
dat criminele organisaties in toenemende mate hun maatschappelijke positie
aan het versterken zijn met behulp van deze illegale vermogens. Gewezen kan
worden op de koop van onroerend goed maar ook op bekend geworden gevallen
van omkoping.De leden van de VVD-fractie zijn daarom van oordeel dat een effectief
instrument tot ontneming van criminele vermogens in belangrijke mate kan bijdragen
in de bestrijding van de meest ernstige vormen van (georganiseerde) criminaliteit.
Sinds 1993 kent het Nederlandse strafstelsel een regeling ter ontneming van
het wederrechtelijk verkregen voordeel. Na ruim acht jaren is het inderdaad
wenselijk om de balans op te maken en daarbij te bezien op welke
wijze de effectiviteit van dit instrument kan worden vergroot. De leden van
de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel dat daartoe strekt. Kan de regering aangeven op welke wijze zij,
naast de indiening van het voorliggende wetsvoorstel, zal bevorderden dat
het aantal geslaagde ontnemingsvorderingen zal toenemen?De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het aan de orde zijnde wetsvoorstel.Deze leden ondersteunen het doel van het voorliggende voorstel om te komen
tot verbetering van de toepassing van het wederrechtelijk verkregen voordeel
door het wegnemen van belemmeringen en stroomlijning van de huidige regeling.
Ook spreekt het de leden van de CDA-fractie aan, dat nadere voorstellen worden
gedaan ter zake van het probleem van de schijnconstructies.In het wetsvoorstel wordt opgemerkt dat er – met uitzondering van
de problematiek van de schijnconstructies – geen aanleiding bestaat
om op dit moment fundamentele veranderingen in de ontnemingwetgeving aan te
brengen. De leden van de CDAfractie vragen dit op de volgende onderdelen nader
te motiveren. Één van de argumenten verwijst naar het achterblijven
van de resultaten van de ontneming bij de verwachtingen. Dit achterblijven
zou niet te wijten zijn aan de huidige regeling. De leden van de CDA-fractie
vragen waaraan dit achterblijven dan te wijten is en welke maatregelen zouden
kunnen bijdragen aan verbetering van de resultaten.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel, dat tot doel heeft te komen tot verbetering
van de toepassing van de ontneming van wederrechtelijk voordeel door het wegnemen
van belemmeringen en stroomlijning van de huidige regeling en het op die manier
vergroten van de praktische toepasbaarheid.De leden van de fractie van D66 hebben bij het wetsvoorstel enkele vragen
en kanttekeningen.Een veelgehoorde klacht over de ontnemingswetgeving is dat het momenteel
bijzonder moeilijk te achterhalen is waar en op welke manier een verdachte
zijn vermogen verborgen heeft; die conclusie trekt ook de stuurgroep Financieel
Rechercheren. Nederlandse top-criminelen worden steeds slimmer in het verbergen
van hun «misdaad-vermogen». Het OM zou in deze visie meer wettelijke
mogelijkheden moeten krijgen om te kunnen bekijken waar het criminele vermogen
is verstopt. Hoe beoordeelt de regering deze klacht? Op welke wijze komt de
voorgestelde wetswijziging aan de klacht tegemoet?De regering merkt op dat een groot deel van de aanbevelingen van ondermeer
het WODC betrekking hebben op de uitvoering van de ontnemingswetgeving. Omdat
die uitvoering onmisbaar is voor een efficiënt functionerende wet, betreuren
de leden van de D66-fractie het dat de regering nauwelijks op deze suggesties
ingaat. Hoe staat de regering bijvoorbeeld tegenover de suggestie van het
WODC om de tien-zakennorm los te laten en over te gaan tot een taakstelling
waarbij vooral gelet wordt op de kwaliteit van
de vorderingen? Tegenover de suggestie om, bijvoorbeeld door middel van prikkels
in de sfeer van salaris-, selectie- en loopbaanbeleid, functionarissen voor
langere tijd te binden aan het terrein van voordeelsontneming om zo de expertise
uit te bouwen? Tegenover de suggesties om de communicatie op ontnemingsgebied
te versterken en de aandacht op managementniveau voor ontnemingszaken met
een groot afbreukrisico te vergroten? De leden van de fractie van D66 vragen
een reactie van de regering op deze suggesties en om een visie op de invulling
ervan. De Leidse criminoloog Vruggink, die promoveerde op onderzoek naar de ontnemingswetgeving,
stelt dat de wet vooral leidt tot het pakken van
de ongeïnformeerde kruimeldief en zelden tot het afpakken van de illegale verdiensten van topcriminelen. Hij stelt
voor om criminelen beter te infomeren over de ontnemingsmaatregel en over
betalingsregelingen. De leden van de fractie van D66 vragen de regering hoe
zij staat tegenover Vruggink's stelling en suggesties. Welke cijfers van het
CJIB zijn beschikbaar over de verhouding tussen ontneming van «grote»
tegenover «kleine» criminelen?De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel waarmee wijzigingen in de ontnemingswetgeving
worden aangebracht. De leden onderschrijven het belang van een adequaat functioneren
van het ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel. Deze leden achten
het van belang te benadrukken dat ze het standpunt van de regering onderschrijven
dat dergelijke procedures, zeker nu er derden betrokken kunnen raken bij ontnemingsacties,
moeten zijn omgeven met rechtswaarborgen voor betrokkenen.In de strafrechtspraktijk blijken ontnemingsprocedures niet altijd even
vlekkeloos te verlopen. In een televisie-uitzending van «Reporter»,
in februari 2002, bleek wel dat het vaststellen van het bedrag dat voor ontneming
in aanmerking komt, de daadwerkelijke inning van het door de rechter opgelegde
bedrag en de tenuitvoerlegging van vervangende hechtenis een heikele kwestie
is. Ontneming richt zich in toenemende mate op veroordeelden waarvan de wetgever
niet in eerste instantie wilde dat ze in aanmerking kwamen voor ontneming.
Deze leden achten het een minder juiste ontwikkeling indien officieren van
justitie zich in eerste instantie op veroordeelden wegens diefstal en dergelijke
richten omdat ontnemingsvorderingen tegen drugsbaronnen soms onhaalbaar zijn.
Deze leden spreken de hoop uit dat de voorgestelde wijzigingen inderdaad bijdragen
aan een effectieve, maar vooral ook rechtvaardige ontnemingspraktijk.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel, dat strekt tot aanpassing
van de ontnemingswetgeving Naar aanleiding van het voorliggende wetsvoorstel
stellen de leden van de fractie van de ChristenUnie enkele vragen en opmerkingen.Zij stellen vast dat het voorstel goeddeels aansluit bij het rapport «het
vermogen te ontnemen» en de aanbevelingen daarin gesteld volgt.De daaruit resulterende aanpak van de praktische knelpunten, zoals weergegeven
in hoofdstuk 3 van de memorie van toelichting kunnen in beginsel op instemming
van deze leden rekenen. Zij beperken hun bijdrage in dit stadium tot enkele
opmerkingen over de voorstellen als weergegeven in de hoofdstukken 4 en 6.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling van het wetsvoorstel
kennisgenomen. Zij kunnen instemmen met een zeer beperkte aanpassing van de
ontnemingswetgeving aangezien thans, zes jaar na de invoering van de gewijzigde
wetgeving, nog geen definitieve conclusies te trekken zijn wat betreft de
vraag of de destijds gekozen benadering aan de verwachtingen zal (kunnen)
beantwoorden. Een ingrijpende wijziging achten zij op dit moment prematuur.
Zij stellen vast dat de nu voorgestelde wijziging en aanpassing gericht zijn
op het vergroten van de toepasbaarheid van de bestaande ontnemingsregeling
en zich grosso modo binnen het bestaande rechtelijk kader bewegen.Met betrekking tot twee onderdelen van het wetsvoorstel zijn bij de leden
van de SGP-fractie vragen gerezen die verderop in dit verslag aan de orde
zullen komen. 2. Het wegnemen van praktische knelpunten; meer armslag
voor het openbaar ministerieGeldend recht ten aanzien van de betekening van de vorderingVoorgesteld wordt in plaats van de betekening van de vordering aan een
derde te volstaan met een «schriftelijke kennisgeving van de officier
van justitie van summiere aard»(6). Dit om de privacy van degene die
in het ontnemingsgeding terecht moet staan te beschermen. De vraag van de
leden van de PvdA-fractie is waarom dit nodig is nu de feiten in verband waarmee
de ontnemingsvordering plaatsvindt toch al in het (openbare) vonnis vermeld
zullen zijn.VoorstelHet ontnemingsgeding wordt aanhangig gemaakt door een vordering van het
OM, zo merken de leden van de D66-fractie op. Een knelpunt daarbij is volgens
de regering dat de termijn daarvoor met acht dagen te kort is, terwijl overschrijding
van de termijn ingevolge 721 Rv. nietigheid tot gevolg heeft. De regering
stelt voor dat de Officier van Justitie bij het aanhangig maken van de hoofdzaak
de derde voortaan zo spoedig mogelijk schriftelijk
in kennis stelt. Zo spoedig mogelijk lijkt een
vage term en mitsdien niet één die bevorderlijk is voor de rechtszekerheid.
Hoe dient zo spoedig mogelijk in praktijk te worden
ingevuld, zo vragen de leden van de fractie van D66.Schikking en transactieNu geldt de regeling dat voor wat betreft de ontnemingsvordering alleen
kan worden geschikt door betaling van een geldbedrag ter ontneming van het
voordeel genoten tengevolge van een misdrijf waarvoor is vervolgd of voor
soortgelijke misdrijven, zo merken de leden van de PvdA-fractie op. Voorgesteld
wordt dit ook tot andere misdrijven waarop een boete van de 5e categorie staat
(f 100 000,–) uit te breiden.De band met de vervolging wordt zo geslaakt. Wel moeten er (ex art. 36
e, 2e lid) «voldoende aanwijzingen bestaan dat zij door hem zijn begaan».Deze leden vragen of daarmee een systeem wordt geïntroduceerd waarbij
je in het geheel geen verdachte hoeft te zijn om voor een ontnemingsvordering
in aanmerking te komen. De schikking is immers een overeenkomst tussen OM
en de verdachte, maar de verdenking kan ook helemaal niets met het te ontnemen
voordeel te maken hebben. De regering rechtvaardigt dit met de mededeling
dat de verdachte niet verplicht is een schikking
aan te gaan maar strikt genomen is hier in het geheel geen sprake van een
verdachte.Juist nu er noodzaak blijkt te bestaan het transactiebeleid van het OM
zorgvuldig te controleren en de richtlijn inzake hoge transacties nog recentelijk
in die zin is aangepast, vragen de leden van de PvdA-fractie of het verstandig
is de transactiemogelijkheden in het kader van de ontnemingswetgeving aanzienlijk
te verruimen.Met betrekking tot het overgenomen voorstel afkomstig van het OM tot verruiming
van de mogelijkheden voor voordeelontneming buiten geding in het kader van
een transactie, vragen de leden van de CDA-fractie of de regering van mening
is, dat een transactie naar aanleiding van een strafrechtelijk financieel
onderzoek openbaar gemaakt behoort te worden. Dit in verband met de in het
voorstel genoemde veronderstelling dat de berekening van de hoogte van het
te betalen bedrag op deugdelijke wijze is verantwoord. Is de regering met
de leden van de CDA-fractie van mening dat openbaarmaking nog te meer voor
de hand ligt wanneer sprake is van wederrechtelijk toe-eigenen van publieke
middelen? In het voorstel wordt de huidige schikkingsregeling verruimd, door toe
te staan dat een groter aantal gevallen door de officier van justitie geschikt
kan worden. Geldt een maximaal bedrag waarvoor geschikt kan worden? Zal de
minister van Justitie er op toezien dat in zaken waarin hoge bedragen spelen
of die grote publieke of politieke gevoeligheid hebben, niet geschikt wordt?
De regering stelt dat het OM bij het aangaan van een schikking oog zal hebben
voor de belangen van eventuele slachtoffers. De tekst van art. 511c zou er
niet aan in de weg staan dat er ten behoeve van slachtoffers bedingen worden
overeengekomen en bovendien hebben derden de mogelijkheid tot beklag. De leden
van de fractie van D66 vragen de regering aan te geven of, en zo ja in welke
mate, ook nu al bedingen ten behoeve van het slachtoffer overeen worden gekomen.
Hoe zal de regering bevorderen dat slachtoffers in de toekomst op de hoogte
zijn van deze mogelijkheid en van de mogelijkheid van beklag?3. De wijziging van vervangende hechtenis in lijfsdwangDe vervangende hechtenis wordt volgens het voorstel vervangen door lijfsdwang
(gijzeling), zo merken de leden van de PvdA-fractie op. De vooraf opgelegde
vervangende hechtenis beantwoordt niet aan haar doel van drukmiddel ten behoeve
van de executie. Het roept bij de rechters het beeld op van dubbele bestraffing,
omdat de volledige vervangende hechtenis ook moet worden toegepast in geval gedeeltelijk (niet) aan de ontnemingsvordering is voldaan.Het openbaar ministerie heeft problemen met het alles of niets karakter
van de vervangende hechtenis. De praktijk heeft behoefte aan een flexibeler
regeling, hetgeen men meent te hebben gevonden door de introductie van lijfsdwang
in het Wetboek van Strafvordering.Het belangrijkste verschil tussen de voorgestelde en de huidige regeling
is dat het automatisme van de oplegging van de vervangende hechtenis vooraf
wordt verlaten en dat pas achteraf bij het uitblijven van voldoening van het
opgelegde geldbedrag door de rechter tot lijfsdwang wordt besloten. De toepassing
van lijfsdwang laat de ontnemingsvordering overigens in tact (vergelijkbaar
met de civiele gijzeling).De leden van de PvdA-fractie voelen voor deze gedachte maar vragen wel
wat nog de mogelijkheden zijn met betrekking tot degene die zich door eigen
toedoen in een situatie heeft gebracht dat hij het wederrechtelijke voordeel
niet meer kan terugbetalen. Wanneer in dat geval «betalingsonmacht»
de lijfsdwang uitsluit is het gevolg van de voorgestelde regeling dat de snel-verterende
betrokkene feitelijk onder de ontnemingsmaatregel uitgaat. Zou artikel 24d
Wetboek van Strafrecht met het oog op dergelijke gevallen niet (geclausuleerd)
moeten worden gehandhaafd?Het voorlopige sluitstuk van een geslaagde ontnemingsvordering is een
onherroepelijke uitspraak waarin de betrokkene wordt verplicht tot terugbetaling
aan de staat van het wederrechtelijk verkregen vermogen. Vervolgens is het
van belang dat die persoon ook daadwerkelijk het bij die uitspraak vastgestelde
bedrag terugbetaalt. Om dat te bevorderden kan in diezelfde uitspraak ook
worden bepaald dat die persoon een vervangende hechtenis van maximaal zes
jaren moet ondergaan. De regering kiest er nu voor om het huidige stelsel
van de vervangende hechtenis te verlaten ten faveure van een strafrechtelijke
lijfsdwang. De leden van de VVD-fractie zijn er vooralsnog niet van overtuigd
dat dit voorgestelde pressiemiddel, in vergelijking met het huidige stelsel
van de vervangende hechtenis, als zodanig voldoende effectief zal zijn. Zij
hebben dan ook de volgende vragen.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering nader te onderbouwen
waarom zij deze stelselwijziging prefereert boven een beperkte aanpassing
van de huidige regeling omtrent de vervangende hechtenis. Wordt niet tegemoetgekomen
aan de belangrijkste bezwaren tegen de vervangende hechtenis indien
het «nova-vereiste» als bedoeld in artikel 577b Sv en het bepaalde
in artikel 24d lid 2 Sr worden geschrapt? Kan de regering aangeven welke,
al dan niet theoretische, bezwaren nog zouden resteren indien deze twee aanpassingen
zouden worden doorgevoerd?De maximale termijn voor de vervangende hechtenis bedraagt zes jaren.
Voorgesteld wordt een op te leggen strafrechtelijke lijfsdwang van ten hoogste
drie jaren. De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering nader te onderbouwen
waarom zij klaarblijkelijk van oordeel is dat een halvering van deze termijn
geen afbreuk zal doen aan de effectiviteit van dit pressiemiddel tegen betalingsonwil.Voorgesteld wordt dat de officier van justitie niet eerder dan dat er
sprake is van betalingsonwil kan vorderen dat de betrokkene een lijfsdwang
dient te ondergaan. Is het juist dat het openbaar ministerie aldus een inspanningsverplichting
heeft om de betrokkene tot betaling te bewegen? Zo ja, dan verzoeken de leden
van de VVD-fractie de regering mede aan de hand van voorbeelden aan te geven
op welke wijze het openbaar ministerie feitelijk invulling dient te geven
aan die inspanningsverplichting.Het is niet ondenkbaar dat iemand aan wie bij onherroepelijke uitspraak
de verplichting is opgelegd tot betaling aan de staat ter ontneming van wederrechtelijk
verkregen voordeel, in een afzonderlijke strafzaak is veroordeeld tot het
ondergaan van een gevangenisstraf. De leden van de VVD-fractie verzoeken de
regering aan te geven in welke mate van de alsdan gedetineerde kan worden
gevergd om genoemde betalingsverplichting na te komen. Kan een vordering als
bedoeld in het voorgestelde artikel 577c Sv door de officier van justitie
worden gedaan tijdens een detentie van de betrokkene? Kan een situatie van
betalingsonwil ook tijdens de detentie ontstaan? Kan de regering aangeven
of er situaties denkbaar zijn dat de voorgestelde lijfsdwang direct na beëindiging
van een eventuele gevangenisstraf wordt opgelegd?Het is denkbaar dat iemand aan wie de verplichting is opgelegd tot betaling
aan de staat ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, bij betalingsonwil
naar het buitenland zal vluchten. Is dat een effectieve methode om een dreigende
lijfsdwang blijvend te ontlopen? Welke vormen van internationale samenwerking
zijn nodig om deze onwenselijke situatie zoveel mogelijk te voorkomen? De
leden van de VVD-fractie verzoeken de regering aan te geven of het huidige
systeem van de vervangende hechtenis beter voorziet in het tegengaan van genoemde
situatie.De leden van de CDA-fractie vragen of de introductie van lijfsdwang, met
een aanmerkelijke verlenging van de maximale duur, in het Wetboek van Strafvordering
niet een fundamentele verandering genoemd moet worden? Deze leden voegen hier
overigens aan toe dat zij met instemming kennisgenomen hebben van dit specifieke
voorstel.Kan de regering nader motiveren waarom hij de maximale duur wil beperken
tot drie jaar nu zowel het OM als de NVvR aangeven dat een vrijheidsbeneming
van drie jaar voor de doelgroep een onvoldoende pressiemiddel is?De regering stelt voor het mogelijk te maken om lijfsdwang toe te passen
in het geval achteraf, bij executie van het vonnis,
de veroordeelde onwillig blijkt te betalen. Is het denkbaar dat de veroordeelde
reeds «is gevlogen» voordat de lijfsdwang kan worden toegepast,
zo vragen de leden van de D66-fractie.De leden van de GroenLinks-fractie kunnen zich de wenselijkheid voorstellen
dat de vervangende hechtenis vervangen wordt voor een flexibeler systeem van
lijfsdwang. Het is immers illusoir het nut voor te stellen van het in gevangenschap
bewijzen dat je niet aan een veroordeling tot betaling van het wederrechtelijk
verkregen voordeel kunt voldoen. Op welke wijze gaat de regering
de onderhavige voorgestelde regeling toepassen op lopende ontnemingszaken
en zaken van in hechtenis genomen veroordeelden.Belangrijkste element van hoofdstuk 4 is de vervanging van de vervangende
hechtenis, bij een falende executie van de ontnemingsmaatregel door de lijfsdwang.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken daarbij om te beginnen
op het een begrijpelijke keuze te vinden het instrument van de lijfsdwang
in relatie tot de ontnemingswetgeving, strafrechtelijk en niet civielrechtelijk
van aard te laten zijn. Op deze manier wordt immers aangesloten bij de keuze,
begin jaren 90, ook de ontnemingsmaatregel als zodanig in het strafrecht vorm
te geven, ook al is de ontneming als zodanig, strikt beschouwd, meer civielrechtelijk
dan strafrechtelijk van aard.Zij vragen om een nadere argumentatie met betrekking tot de keuze de lijfsdwang
tot een maximum van drie jaren te beperken, dit tegen de achtergrond van de
mening van het OM en de NVvR dat een vrijheidsbeneming van drie jaar voor
de doelgroep een onvoldoende pressiemiddel is. Zij kunnen zich voorstellen
dat, zeker indien grote bedragen in het geding zijn, het rechtsgevoel gediend
is met de mogelijkheid tot uitvoering van een langduriger vrijheidsbeneming.In het privaatrecht levert de lijfsdwang geen opschorting van de betalingsverplichting
op. Voor de strafrechtelijke lijfsdwang neemt de regering dit principe nu
over; er is immers geen sprake van vervangende hechtenis. De leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen of de aard van het strafrecht er niet toe
zou kunnen leiden dat de rechter, indien de betrokkene na afloop van de lijfsdwang
de zaak weer aanhangig maakt, de duur van de vrijheidsbeneming niet toch laat
meewegen, indien de rechter zijn matigingsbevoegdheid ex artikel 36e Sr uitoefent.Tenslotte vragen De leden van de fractie van de ChristenUnie op dit punt
hoe de strafrechtelijke lijfsdwang zich verhoudt tot een eventuele civielrechtelijke
lijfsdwang, die wordt toegepast op vordering van een slachtoffer van de veroordeelde.
De bestolene bijvoorbeeld die zijn goederen en/of geld opeist in een civielrechtelijke
procedure.4. Behoud en versterking van de rechterlijke betrokkenheid
en controleMet het hier voorgestelde kunnen de leden van de PvdA-fractie zich verenigen.
Zij vragen slechts of het niet verstandig zou zijn de rapportageverplichting
van de officier van justitie in de richting van de rechter-commissaris strakker
te regelen. Voor het door de rechter-commissaris te onderhouden toezicht zou
het wellicht verstandig zijn de officier van justitie te verplichten, bijvoorbeeld
eens in de 4 maanden over het verloop van het SFO te rapporteren. Art. 126
lid 5 zou kunnen worden aangevuld.Rechterlijke controle op de gang van zaken bij het strafrechtelijk
financieel onderzoekDe leden van de VVD-fractie zijn met de regering van oordeel dat nodeloze
vertraging van een lopend strafrechtelijk financieel onderzoek zoveel mogelijk
moet worden tegengegaan. De voorgestelde periodieke informatieplicht van de
officier van justitie jegens de rechter-commissaris kan in dit verband waardevol
zijn. Kan de regering de omvang van deze informatieplicht nader onderbouwen?
Is het toegestaan dat de officier van justitie uit tactische overwegingen
bepaalde gegevens niet verstrekt aan de rechter-commissaris (zulks onder voorwaarde
dat die gegevens op een later tijdstip wel worden verstrekt)? Op welke wijze
kan worden verzekerd dat de inzet van bepaalde opsporingsmethoden niet voortijdig
aan de verdachte worden medegedeeld? Op welke feitelijke wijze dient de rechter-commissaris de aan hem door de officier van justitie verstrekte
gegevens te verstrekken aan de rechtbank? Is het denkbaar dat het onderzoeksbelang
kan vergen dat de rechter-commissaris alvorens die gegevens te verstrekken
aan de rechtbank eerst daartoe overleg voert met de officier van justitie
(en niet enkel kan volstaan met de voorgestelde mededeling-achteraf)? Kan
de regering aangeven of het niet-nakomen door de officier van justitie van
de voorgestelde informatieplicht altijd moet worden «gesanctioneerd»
met de beëindiging van het strafrechtelijk financieel onderzoek?De bevoegdheid van de rechter tot matiging van het te
betalen bedragDe leden van de GroenLinks-fractie vragen of de voorgestelde toevoeging
in het eerste lid van artikel 36e Sr inhoudt dat de bewijslast vereenvoudigd
wordt voor de oplegging van de verplichting tot betaling van een geldbedrag
voor het strafbare feit waarvoor veroordeeld is. De toevoeging moet immers
gelezen worden in de context dat aannemelijk moet worden gemaakt dat er voordeel
is genoten. Graag een reactie van de regering.Wat betreft de rechterlijke matigingsbevoegdheid in de executiefase vragen
de leden van de SGP-fractie of in een situatie van durende betalingsonmacht
(dus niet: betalingsonwil) de rechter of het openbaar ministerie niet ambtshalve
de bevoegdheid tot gedeeltelijke kwijtschelding zou moeten hebben. Zou een
praktisch resultaat ook via de ontnemingsrichtlijn te bereiken zijn, zo vragen
zij.5. SchijnconstructiesHet openbaar ministerie krijgt meer armslag waar het gaat om het aanpakken
van schijnconstructies, zo merken de leden van de PvdA-fractie op. Bij schijnconstructies
worden vermogensbestanddelen bewust doorgesluisd naar een andere persoon dan
degene wiens wederrechtelijk voordeel wordt ontnomen met het doel het verhaal
op het vermogen van de veroordeelde te voorkomen. Voorgesteld wordt om in
een dergelijk geval bepaalde voorwerpen die aan een ander toebehoren vatbaar
te maken voor beslag en inwinning. Voorwaarde is dat er voldoende aanwijzingen
zijn dat het voorwerp (1) direct of indirect afkomstig is van het betreffende
misdrijf en (2) aan de ander zijn gaan toebehoren om de ontneming te (ver)hinderen.
Tenslotte (3) dient die ander te hebben geweten of redelijkerwijs hebben kunnen
vermoeden dat de voorwerpen van enig misdrijf afkomstig waren.Om te voorkomen dat derden de dans ontspringen door voorwerpen «weg
te maken» wordt tevens bepaald dat (wanneer wordt vastgesteld dat beslag
mogelijk is; dus aan de drie voorwaarden is voldaan) in zo'n geval ook andere
voorwerpen die aan deze derde toebehoren in beslag kunnen worden genomen,
tot ten hoogste het bedrag van de van misdrijf afkomstige voorwerpen.De leden van de PvdA-fractie zijn een voorstander van deze wijziging.
Wel vragen zij zich (kennelijk met de NVVR en het OM) af of het voorgestelde
ver genoeg gaat om aan voor de hand liggende bewijsproblemen voldoende antwoord
te bieden. Deze leden sluiten zich aan bij de door deze instanties gegeven
argumentatie. Zij verzoeken de regering met name de voorwaarde als genoemd
onder art. 94a, lid 3 onder a(als voorgesteld) nog eens te willen heroverwegen.De regering is terecht van oordeel dat het gebruik van zogenaamde schijnconstructies
er niet toe mag leiden dat eventueel daarin verwerkt wederrechtelijk verkregen
vermogen beschermd blijft tegen een ontnemingsmaatregel. De leden van de VVD-fractie
zijn er echter vooralsnog niet van overtuigd dat de voorgestelde regeling
voldoende effectief zal zijn in de aanpak van schijnconstructies.
Zij hebben daarom nog de volgende vragen.Voorgesteld wordt dat het vermogen van een derde kan worden aangetast
door een strafvorderlijk conservatoir beslag (en uiteindelijk uitwinning)
indien aan een drietal cumulatieve criteria is voldaan. Kan de regering nader
onderbouwen waarom niet is gekozen voor een wettelijk vermoeden dat een derde
terzake onder hem aangetroffen wederrechtelijk verkregen vermogen wordt vermoed
niet te goeder trouw te zijn (behoudens door hem te leveren tegenbewijs)?
Is de regering van oordeel dat een dergelijke fictie de effectiviteit van
de ontnemingsmaatregel in sterke mate kan vergroten? Kan de regering bij haar
antwoord betrekken het gegeven dat deze derde jegens de verdachte in beginsel
een civiele actie toekomt? De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering
aan te geven in hoeverre de voorgestelde regeling tegemoetkomt in de problematiek
rond het zogenaamde mede-eigenaarschap.Kan het in artikel 94a lid 2 Sv bedoelde beslag worden gelegd op alle
vermogensbestanddelen van de aldaar bedoelde verdachte? Is een eventueel te
maken onderscheid tussen voorwerpen afkomstig van terzake relevante misdrijven
en andere voorwerpen daarbij van belang? Is het denkbaar dat bedoelde verdachte
juist laatstgenoemde voorwerpen aan een derde verstrekt om deze aan beslaglegging
te ontrekken? Zo ja, op welke wijze voorziet het voorliggende wetsvoorstel
in de mogelijkheid om bij die derde beslag te leggen op die voorwerpen, zo
vragen deze leden. De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering tenslotte
aan te geven of het juist is, dat bij beslaglegging ter zake roerende en onroerende
zaken zowel de wettelijke term «ten laste van» als «onder
wie» mag worden gebezigd.Ter bestrijding van de schijnconstructies wordt het voorstel gedaan om
derdenbeslag mogelijk te maken, wanneer die derde ten tijde van het gaan toebehoren
wist of redelijkerwijs kon vermoeden dat het voorwerp van een misdrijf afkomstig
is. De leden van de CDA-fractie vragen of het OM dan aannemelijk moet maken,
dat die derde deze wetenschap of dit redelijkerwijs vermoeden ook daadwerkelijk
had. Een dergelijk aannemelijk maken kan feitelijk zeer problematisch zijn.
Zijn er criteria waaraan deze subjectieve gesteldheid getoetst kan worden?
Temeer daar niet de eis gesteld wordt dat die derde ook zelf het verband legt
tussen het voorwerp en de ter zake van het misdrijf mogelijke ontneming. In
het verlengde van deze vraag verzoeken de leden van de CDA-fractie de regering
nader te motiveren, waarom zij niet ingaat op de suggestie van het OM en de
NVvR om ook beslag mogelijk te maken op voorwerpen die weliswaar geen relatie
hebben met het misdrijf maar door de verdachte c.q. de veroordeelde bij een
ander worden ondergebracht met het doel de uitwinning van zijn vermogen te
bemoeilijken. Daarnaast vragen deze leden juist in verband met het problematische
karakter van het aannemelijk maken van wetenschap of redelijkerwijs vermoeden
dat een voorwerp afkomstig is van een misdrijf, nadere toelichting op het
niet overnemen van de suggestie van de NVvR niet langer de eis van kwade trouw
te stellen.Is de regering niet met de leden van de CDA-fractie van mening, dat zodra
aard en omvang van vermogens leiden tot het redelijke vermoeden dat zij uit
crimineel gedrag zijn verkregen, de veroordeelde moet aantonen dat het bezit
rechtmatig is verkregen, en dat indien hij daarin niet slaagt, het bezit verbeurd
verklaard wordt?Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie nader aan te geven hoe vaak
sprake is van in het voorliggende voorstel genoemde economische criminaliteit,
waarbij volgens toepasselijke regelgeving vereiste investeringen in installaties
achterwege wordt gelaten en daardoor aanmerkelijk voordeel wordt behaald?
Kan de regering aangeven op welke manier dergelijke zaken veelal worden afgedaan? Internationale afspraken zijn onmisbaar voor een effectief gebruik van
ontnemingsmogelijkheden. Justitie is bij verzoeken in het kader van de «plukze»-wetgeving
afhankelijk van buitenlandse wederkerigheid, en die moet in praktijk nog blijken.
Op welke wijze spant de regering zich in voor meer en helderder internationale
afspraken over ontnemingsmaatregelen, behalve door middel van de oprichting
van een informatieknooppunt, zo vragen de leden van de fractie van D66.De leden van de GroenLinks-fractie vragen, in navolging van de Nederlandse
Orde van Advocaten, of de in artikel 94a Sv gegeven regeling voor conservatoir
beslag tegemoet komt aan de rechtsbescherming van derden te goeder trouw.
Als er voldoende aanwijzingen bestaan dat zaken of vermogensrechten tot een
ander zijn gaan toebehoren door een schijnconstructie kan inbeslagname volgen
volgens dit voorstel. Deze leden vragen of hiervoor niet beter een rechterlijke
instantie een oordeel gevraagd kan worden. Daarvoor is het afleiden uit de
concrete omstandigheden van het geval zoals in de memorie van toelichting
verwoord en de eis dat de betrokkene wist of redelijkerwijze kon vermoeden
dat die voorwerpen uit enig misdrijf afkomstig waren wellicht ontoereikend.
Kan de regering de stelling van de Nederlandse Orde van Advocaten dat met
een aantal voorstellen het openbaar ministerie in vergelijking met burgers
in civilibus in aanmerkelijk gunstiger omstandigheden verkeert becommentariëren?De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat in de afgelopen
jaren met name het probleem rond de schijnconstructies heeft opgespeeld. Met
andere woorden: ook stromannen, bij wie vermogen is geparkeerd, moeten kunnen
worden aangepakt. Zij stellen deze problematiek, en de gekozen oplossingen,
aan de orde tegen de achtergrond van de keuze, als op bladzijde 3 van de memorie
van toelichting verwoord, dat niet is gekozen voor de zogeheten wettelijke
fictie aan de hand waarvan het mogelijk is, behoudens tegenbewijs, het voordeel
dat de verdachte geacht kan worden te hebben genoten van zijn criminele activiteiten
over een bepaalde periode, kan worden ontnomen. Is ook dat niet een methode
om het geparkeerde vermogen bij stromannen aan te pakken? Levert deze methode
in de praktijk mogelijkerwijs minder problemen op en zo ja, verdient deze
dan niet de voorkeur? Zij stellen daarbij vast dat de uitbreiding van artikel
94a, zich inhoudelijk vooral richt op voorwerpen die te herleiden zijn tot
misdrijven. Dat lijkt te wijzen op de omstandigheid dat de regering hier heel
concreet gestolen goederen in gedachten heeft. Wat evenwel indien het misdrijf
zich geheel in de financiële sfeer afspeelt? Dan zijn geen voorwerpen
of goederen in het geding die in relatie kunnen worden gebracht met een concreet
misdrijf en lijkt artikel 94a dus ook geen soelaas te bieden om de stroman
aan te pakken. Graag ontvangen zij hierop een nadere toelichting.Wat betreft het onderdeel van het wetsvoorstel dat gericht is op het tegengaan
van schijnconstructies, stellen de leden van de SGP-fractie de vraag of het
voorgestelde artikel 94a, derde lid, Sv. er niet toe zou kunnen leiden dat
betrokkenen zich gaan toeleggen op andere witwastechnieken teneinde het verhaal
van het voordeel te kunnen blijven frustreren. Zou niet méér
resultaat te verwachten zijn, zo vragen deze leden, van het zelfstandig aansprakelijk
stellen van stromannen voor het bedrag waarvoor zij het verhaal frustreren.
Tot slot van dit onderdeel stellen deze leden de vraag of het voorstel (artikel
94a, derde lid, Sv.) in het licht van artikel 1 van het Eerste Protocol bij
het EVRM wel voldoende bescherming biedt aan de derde. 6. Voordeelsbegrip en voordeelsberekeningDe regering constateert dat een belangrijke hoeveelheid rechtspraak met
betrekking tot de onderhavige wetgeving de berekening van het voordeel betreft.
Hoe staat de regering tegenover de vermogensvergelijkingsmethode zoals die
ter discussie stond in de zaak Charles Z., zo vragen de leden van de D66-fractie.
Waarom acht de regering het verstandig om, ondanks de bestaande kritiek op
de huidige onduidelijkheid omtrent de voordeelsberekening, de nadere vormgeving
daarvan aan de rechtspraak over te laten?ArtikelsgewijsArtikel II IDe memorie van toelichting is niet helder over wat de gang van zaken is
bij doorzoeking van brieven en geschriften bij verschoningsgerechtigden. Begrijpen
de leden van de GroenLinks-fractie het goed dat deze regeling een verdere
beperking van het verschoningsrecht inhoudt?De voorzitter van de commissie,Swildens-RozendaalDe griffier voor dit verslag,BregmanXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit
(SP), Ross-van Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks),
Weekers (VVD), Van der Staaij (SGP), Wijn (CDA), Vacature (PvdA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), C. Cörüz
(CDA), Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Slob (ChristenUnie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA),
Marijnissen (SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Vacature (GroenLinks), De Vries (VVD), Van Walsem (D66), De Pater-van der
Meer (CDA), Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28079-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl