Opwerking van radioactief materiaal; Verslag algemeen overleg van 22 juni 2004, onder meer over de toetsingsconferentie inzake veiligheid van het beheer van bestraalde splijtstof en radioactief afval
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25422, nr. 39

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-08-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

25422 nr. 39

12-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25422Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 422Opwerking van radioactief materiaalnr. 39VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 augustus 2004De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 en de vaste commissie voor Financiën2 hebben op 22 juni 2004 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
Geel van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over:– de brief van de staatssecretaris van VROM van
23 februari 2004 over nucleaire onderwerpen (25 422, nr. 36);– de brief van de staatssecretaris van VROM van
16 april 2004 met het verslag van de toetsingsconferentie van het Gezamenlijk
Verdrag over de veiligheid van het beheer van bestraalde splijtstof en de
veiligheid van het beheer van radioactief afval (VROM-04-314);– de brief van de staatssecretaris van VROM met
een actualisatie van de brief van 23 februari jl. over nucleaire onderwerpen
(25 422, nr. 37).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Samsom (PvdA) meent dat Nederland
voor een fundamentele keus staat. Het moet bepalen hoe het voortaan met het
kernafval wil omgaan. Er is namelijk wereldwijd een overschot aan plutonium,
zodat opwerking van het kernafval geen zin meer heeft. Daarbij komt dat de
opslagcapaciteit van COVRA haar grenzen kent.In deze situatie doet zich iets vreemds voor. De staatssecretaris doet
het voorkomen dat hij de Kamer niet bij deze fundamentele keus wil betrekken.
Op 10 februari laat EPZ namelijk aan Cogéma weten dat zij gebruik
wil maken van de optie van verlenging van het contract. Dat meldt de staatssecretaris
echter pas op 2 maart, drie weken later. Was de staatssecretaris van
plan om zonder parlementaire besluitvorming, dus stilzwijgend, akkoord te
gaan met verlenging van dit contract, waardoor weer miljoenen liters radioactief
afval in zee verdwijnen? Die verlenging zou 1000 kilo plutonium extra betekenen,
goed voor 80 tot 100 rudimentaire kernwapens. Misschien was hij van plan om
stilzwijgend akkoord te gaan met het verglazen van het nucleaire afval, waardoor
zeker is dat oplossingen zoals transmutatie, het verkorten van de levensduur
van het kernafval, in ieder geval niet meer mogelijk is.Deze opstelling van de staatssecretaris plaatst het debat van de afgelopen
jaren in het parlement in een heel vreemd daglicht. Was de fundamentele discussie
van 1966 tot 1998 over het doorgaan met opwerken misschien een zinloze exercitie?
Had Nederland met de uitkomst daarvan in de ogen van de staatssecretaris toch
niets kunnen doen? Dat argument is door de regering nooit aangedragen. Sterker,
er werd uitvoerig gesproken over de kosten verbonden aan een eventueel overheidsingrijpen,
daarmee expliciet bevestigend dat dat overheidsingrijpen mogelijk was. Overigens
waren voor de meerderheid van de Kamer de kosten toen reden om de opwerkingscontracten
niet te beëindigen. Inmiddels gelden echter andere omstandigheden. Het
contract tussen EPZ en Cogéma eindigde namelijk op 1 januari jl.
Dus bij opzegging hoefde geen afkoopsom te worden betaald. Dat feit maakt
een relevant verschil met de situatie van midden jaren negentig.Overigens is nog steeds onduidelijk waarom de regering geen invloed zou
hebben op het beëindigen van een contract waaraan een bilaterale overeenkomst
ten grondslag ligt, waarmee transportvergunningen zijn gemoeid en dat ook
nog eens onderhevig is aan internationale verdragen zoals het OSPAR-verdrag.
Als de regering daarop inderdaad geen invloed heeft, waarom is het parlement
dan jarenlang voorgelogen over de mogelijkheden tot ingrijpen?Ook het geheim houden van de bestemming van plutonium is opmerkelijk.
Het parlement kreeg daar namelijk jarenlang informatie over. Tabelletjes in
officiële Kamerstukken van 1997 gaven duidelijk aan welke bestemming
het plutonium kreeg: Kalkar, Super Phenix etc. Op die manier kon Nederland
volgen wat er uiteindelijk met het plutonium gebeurde: het Nederlandse plutonium
voor Kalkar is nooit ingezet en van de plutoniumvoorraad van Super Phenix
is het meeste over, want die centrale is voortijdig gesloten. EPZ zegt nu
echter bij brief dat de bestemming van het plutonium een vertrouwelijke aangelegenheid
is.In dat licht is de verklaring van Borssele die de staatssecretaris citeert
interessant. Die verklaring zegt dat thans een deel van het plutonium is overgedragen
ten behoeve van energieproductie bij andere bedrijven. Welke bedrijven zijn
dat? Er is slechts een klein contingent kerncentrales in Europa dat plutonium
kan gebruiken. Helaas geloofden de beheerders van die kerncentrales in de
wonderen van opwerking waardoor zij nu meer dan voldoende voorraad hebben.
Het is dan ook zeer onwaarschijnlijk dat het Nederlandse plutonium ergens
nuttig kan worden gebruikt. Daarom is het niet toelaatbaar dat de regering
nog eens duizend kilo plutonium laat bijmaken.In 2007 wordt door Borssele de laatste hoeveelheid kernafval gemaakt die
men nog bij HABOG (Hoogradioactief afval behandeling en opslag gebouw) kwijt
kan. De PvdA-fractie heeft reeds gevraagd of rekening wordt gehouden met uitbreiding
van het HABOG. Een dergelijke uitbreiding is geen sinecure. De totstandkoming
van het gebouw ervan heeft bijvoorbeeld twintig jaar geduurd en de uitbreiding
zou juridische complicaties met zich kunnen brengen. Hoe zou zo'n uitbreiding
gestalte moeten krijgen? Komt er een tweede bunker, een verdieping op het
huidige gebouw of wordt er een serre aangebouwd? Verwacht de regering geen
tegenstand van de provincie Zeeland, tegen wie jarenlang is gezegd dat het
bij één bunker zou blijven? Brengt het vooruitschuiven in de tijd van de oplossing van het kernafval
geen grote risico's met zich? De staatssecretaris zei in de zomer van 2003
dat hij geen plannen had voor definitieve ondergrondse eindberging. Echter,
in zijn laatste brief worden weer allerlei opties voor eindberging genoemd.
Waarom verschaft de staatssecretaris geen duidelijkheid door te zeggen wat
er uiteindelijk met het afval gebeurt? Wordt het ondergrondse eindberging
of komt er andere optie.De heer Samsom wijst erop dat tijdig moet worden begonnen met het vrijmaken
van de benodigde middelen voor de eindberging. Als de regering over twintig
jaar een keus maakt en de eindberging blijkt dan twee keer zo duur te zijn,
is er geen EPZ meer waarop de regering de kosten kan verhalen. Dan draait
de belastingbetaler daarvoor op. Daarom moet de regering nu actie ondernemen
en ervoor zorgen dat fondsen worden gecreëerd die de geprojecteerde kosten
voor eindberging dekken. Eindberging is namelijk heel belangrijk, want het
kernafval zal na eindberging nog zo'n 240 000 jaar gevaar voor het milieu
opleveren.De heer De Krom (VVD) vindt dat de stijgende
vraag naar energie met zich brengt dat naast fossiele brandstoffen men gebruik
moet blijven maken van alternatieve brandstoffen en technologieën. Daartoe
behoort kernenergie. Slechts op die manier kan worden voorkomen dat over enkele
tientallen jaren de stroomvoorziening niet meer toereikend is. Natuurlijk
zijn er naast kernenergie opties als windenergie, zonne-energie en het gebruik
van waterstof. Echter, windenergie biedt maar een beperkte bijdrage aan de
stroomvoorziening, mede vanwege de afhankelijkheid van de wind. Zonne-energie
is nog in een te vroeg technologisch stadium om een significante bijdrage
aan de energievoorziening te kunnen leveren en het gebruik van waterstof is
veelbelovend, maar ook daarbij kost de technologische ontwikkeling nog tijd.
Bovendien vergt het maken van waterstof zelf veel energie. Daarom mag de optie
van kernenergie niet worden losgelaten.Kernenergie heeft als grote voordelen dat het met minimale CO2-uitstoot
kan worden geproduceerd, dat het stabiele prijzen garandeert, een belangrijke
bijdrage aan de voorzieningszekerheid levert en slechts kleine hoeveelheden
brandstof nodig heeft. Ten slotte heeft het, net als bij duurzame energietechnologieën,
het voordeel dat het de afhankelijkheid van Nederland van olie en gas uit
het Midden-Oosten verkleint.Kernenergie heeft echter ook nadelen. Een ervan is dat het gevaarlijk
afval oplevert. Na opwerking van het afval van Borssele door Cogéma
in Cap la Hague worden de splijtstofproducten verglaasd opgeborgen bij COVRA
in Zeeland. Voordeel van verglazing is natuurlijk de veiligheid, nadeel is
dat men later niets meer met het afval kan doen. De ontwikkelingen staan evenwel
niet stil. In Petten wordt onderzoek verricht naar mogelijkheden om de hoeveelheid
afval en de toxiciteit ervan te verminderen. In Europees verband wordt onderzoek
verricht naar de mogelijkheden van ondergrondse opslag. Naar verwachting zal
dat onderzoek in 2008 worden afgerond.Niettemin leven er ook bij de VVD-fractie vragen. Kan de staatssecretaris
aangeven hoeveel Nederlands plutonium in Frankrijk ligt opgeslagen en hoeveel
ervan is verkocht? Als het niet is verkocht, wat gebeurt er dan mee? Is er
bijvoorbeeld een termijn gesteld waarbinnen het moet worden teruggenomen?Naast het probleem van de opslag is er het gevaar van ongewenste verspreiding
van kernmateriaal. Hierop is inmiddels goed gereageerd met het oprichten van
instanties die toezicht houden op de verspreiding van kernmateriaal, zoals
Euratom en de International Energy Agency. Ook de Europese Commissie houdt
toezicht. Het gevaar van ongewenste verspreiding is dus minimaal. Toch is
het goed als de regering haar visie hierop geeft. Vervolgens is de vraag aan de orde of Nederland contracten voor opwerking
moet verlengen. Aspecten die bij de zorgvuldige afweging moeten worden betrokken
zijn: de veiligheid van de opslag, het gevaar van proliferatie, de uitkomsten
van onderzoek naar zowel tijdelijke als definitieve opslag, de mogelijkheden
van vermindering van het afval en de ontwikkelingen op Europees niveau. Een
gegeven is dat de bergingen van COVRA niet zijn gebouwd op het opslaan van
onbewerkt afval. Tegelijk geldt dat mogelijk in de toekomst opwerken niet
nodig is. Het is echter te vroeg daarvan nu af te zien. Eerst moet namelijk
een grondige analyse worden uitgevoerd. Bovendien brengt het beëindigen
van de bestaande contracten allerlei juridische complicaties met zich. Er
bestaat namelijk onduidelijkheid over de interpretatie van het OSPAR-verdrag.
Het zou dan ook beter zijn als de Europese Commissie daarover uitsluitsel
gaf, zodat er geen verschillen in interpretatie zijn tussen de lidstaten.
Wil de staatssecretaris hierop zijn visie geven?De heer De Krom meent dat bij het oplossen van het probleem van het kernafval
de overheid niet afhankelijk zou moeten zijn van een private partij als EPZ.
Welke stappen wil de regering daartoe nemen? De landsadvocaat doet de suggestie
om eventueel het instrument van het weigeren van vervoersvergunningen te gebruiken.
Echter, de regering moet weten wat de alternatieven zijn bij het weigeren
van zo'n vergunning.De heer De Krom wijst er voorts op dat veel kankerpatiënten afhankelijk
zijn van de producten van de HFR in Petten. Welke oplossing de regering ook
kiest voor het koelwaterprobleem, die mag nooit ten koste gaan van de belangen
van patiënten, ook niet tijdelijk. Hoe denkt de staatssecretaris dit
probleem in overleg met zijn collega van Verkeer en Waterstaat op te lossen?Op 20 september 2003 heeft het OM onderzoek gedaan op de onderzoekslokatie
van Petten. Daar is een aantal overtredingen geconstateerd. Om welke overtredingen
gaat het? Er is daar ook een overtreding geconstateerd bij een werkmaatschappij
van de Europese Commissie, maar die maatschappij is nog niet gedagvaard. Wat
is de reden daarvoor?Mevrouw Van Velzen (SP) wijst erop dat minister
Brinkhorst in Europese gremia de bouw van nieuwe kerncentrales propageert.
Zij wil weten of hij daarbij namens het Nederlandse kabinet spreekt en of
ook de staatssecretaris van VROM nieuwe kerncentrales wil. Zou hij positief
reageren op de aanvraag voor een vergunning voor de bouw van een nieuwe centrale?De staatssecretaris zegt in zijn brief dat de winstmarges van de kerncentrale
in Borssele bij volledige afschrijving hoger mogen worden ingeschat. Bij volledige
afschrijving zijn er immers geen kapitaalslasten meer. Moet hieruit worden
afgeleid dat de staatssecretaris Borssele nog langer wil openhouden? Is het
niet vreemd dat EPZ naar hoge winstmarges mag streven en ondertussen de samenleving
de kans loopt te moeten betalen voor de kosten van berging van het kernafval?
Wil de staatssecretaris de externe kosten van de opwekking van kernenergie,
inclusief die voor opslag, laten berekenen en de uitkomst de Kamer meedelen?
Op die manier kan de samenleving een betere afweging maken van de wenselijkheid
of onwenselijkheid van kernenergie. Mevrouw Van Velzen vindt dat de opwerkingscontracten
niet verlengd moeten worden. In 2013 zal de centrale van Borssele namelijk
worden gesloten. Door de contracten niet te verlengen blijft het probleem
van het kernafval beperkt tot wat al geproduceerd is.De staatssecretaris lijkt evenwel niet voornemens van nieuwe contracten
af te zien. Hij wijst immers op de visie van de landsadvocaat die het tegenhouden
van nieuwe contracten niet mogelijk acht. Het verlengen van bestaande contracten
is echter in strijd met het OSPAR-verdrag. Overigens staat in de brief van
de landsadvocaat weliswaar dat juridische procedures kunnen ontstaan bij het
niet verlengen van contracten, maar tegelijk wordt gemeld dat de staatssecretaris
de mogelijkheid heeft om vervoersvergunningen te weigeren en dat
hij zijn instemming kan onthouden aan de terugkeergarantie van het bij opwerking
vrijkomend afval. De staatssecretaris kan dus op indirecte wijze ingrijpen
en daarmee voldoen aan de geest van het OSPAR-verdrag.Hij meldt in zijn brief van 20 april dat het beleid van EPZ erop
is gericht om het bij opwerking vrijkomende plutonium een zodanige bestemming
te geven dat op het moment dat de duur van het opwerkingscontract eindigt
EPZ geen plutonium meer in bezit heeft. Hoe kan dat? Er is namelijk niemand
geïnteresseerd in plutonium. Er is zelfs wereldwijd een overschot aan
plutonium. Op welke manier denkt EPZ daar dan vanaf te komen? EPZ geeft aan
dat de bestemming van plutonium een vertrouwelijke zaak is, maar betekent
dat dat ook de staatssecretaris niet kan achterhalen waar het plutonium heen
gaat? Men moet hierbij bedenken dat plutonium de meest gevaarlijke stof is
en er de kans op proliferatie is. Dan moet de bestemming daarvan een verantwoordelijkheid
voor de overheid zijn. Juist in tijden van instabiliteit en dreigend terrorisme
moet de staatssecretaris alle transacties met plutonium heel zorgvuldig kunnen
controleren. Wil hij daarom over de bestemming van plutonium meer informatie
inwinnen en, zo ja, op welke manier zal hij dat doen? Wat doet hij als EPZ in
2013 aangeeft dat het ze niet is gelukt om het plutonium kwijt te raken? Wie
is dan verantwoordelijk voor het vinden van een bestemming voor dat plutonium?
Is dat de Nederlandse overheid? Is dat Euratom? Volgens de landsadvocaat heeft
Nederland niet de juridische verplichting om het OSPAR-verdrag na te leven,
maar het heeft toch op zijn minst de morele verplichting daartoe. Daarom is
de keiharde garantie nodig dat voor de sluiting van Borssele in 2013 geen
contracten meer worden afgesloten voor de opwerking van kernafval. Verder
moet er een oplossing komen voor het afval dat reeds is geproduceerd.Mevrouw Spies (CDA) wijst erop dat uit steeds
meer berichten blijkt dat wereldleiders zich zorgen maken vanwege de kans
dat het beschikbare plutonium voor verkeerde doeleinden wordt aangewend. Deelt
de Nederlandse regering die zorg? Klopt het dat er thans wereldwijd een overschot
aan plutonium is? Zijn de berichten juist dat EPZ aan derden moet betalen
om van het plutonium af te komen?Mevrouw Spies vraagt in dit verband aandacht voor andere mogelijkheden
dan opwerking. Er wordt bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het terugdringen
van de stralingsduur. Hoeveel zou de stralingsduur eventueel korter worden?
Is de staatssecretaris op dit punt optimistisch? Wanneer zijn de definitieve
resultaten van het onderzoek te verwachten?Staat de regering nog steeds op het standpunt dat opwerking en directe
opslag vergelijkbare grootheden zijn en dat er niet een duidelijke voorkeur
voor het een of het ander bestaat? De CDA-fractie meent in ieder geval dat
sinds 1999 een aantal nieuwe elementen aan de orde is, zoals de internationale
dreiging van terrorisme, de ondertekening van het OSPAR-verdrag en het onderzoek
naar hergebruik. Daarnaast geldt de noodzaak van het tegengaan van de uitstoot
van schadelijke stoffen. Houdt Cogéma zich aan de vergunningscriteria
op dat punt?Mevrouw Spies vindt dat de regering bij het oplossen van het probleem
van het radioactief afval in een moeilijke positie terecht is gekomen. Zij
heeft het beheer over dat afval immers aan een particuliere onderneming gelaten.
De vraag is echter of de regering inderdaad niets kan doen. Destijds heeft
de Staat immers ook ingegrepen toen bleek dat een eeuwigdurende concessie
aan oliemaatschappijen voor de verkoop van brandstof te nadelig was voor de
samenleving. Heeft de voorgenomen wijziging van de Kernenergie op datzelfde
idee betrekking? Waar gaat het bij die wijziging vooral om en welk traject
heeft het kabinet daarbij voor ogen? De CDA-fractie vindt in ieder geval dat
het mogelijk moet worden om een beleidsvoorkeur dwingend op te leggen. Wat is het oordeel van de staatssecretaris over de optie die de landsadvocaat
schetst om via notawisseling tussen de OSPAR-landen Frankrijk en Nederland
opwerking tegen te gaan? Zijn er in het geval van niet opwerken wel voldoende
mogelijkheden voor opslag? De CDA-fractie heeft eerder aangegeven niet te
kunnen leven met een Europese richtlijn die ondergrondse opslag verplicht.
De staatssecretaris spreekt in zijn brief over verruiming van de nationale
beleidsvrijheid. Heeft die verruiming alleen betrekking op het tijdschema
of ook op de keuze voor de manier van opslag?De voortgangsrapportage 2003 gaf aan dat op het gebied van de naleving
van de regels er geen of nauwelijks noemenswaardige incidenten zijn geweest
bij de kernreactor in Petten. Kennelijk is daarbij iets over het hoofd gezien.
Er is namelijk een strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Houdt de reden voor
het strafrechtelijk onderzoek verband met de veiligheid van de installatie,
zo ja, welke maatregelen zijn getroffen?De gemeente Zijpe heeft de staatssecretaris gevraagd om het toezicht integraal
voor zijn rekening te nemen. Staatsrechtelijk valt ingrijpen bij calamiteiten
echter onder toezicht van de burgemeester. Is dit niet juist een argument
om zeer terughoudend te zijn met de overdracht van bevoegdheden? De gemeente
zou immers zelf moeten streven naar voldoende deskundigheid om in geval van
nood adequaat te kunnen opgetreden.De heer Duyvendak (GroenLinks) vindt dat het
probleem van het kernafval is veroorzaakt door de VVD, het CDA, D66 en de
LPF. Zij hebben namelijk nagelaten om de kerncentrale in Borssele te sluiten.
Eigenlijk zouden die partijen nu voor een oplossing moeten zorgen. De staatssecretaris
is politiek verantwoordelijk voor die oplossing, maar hij doet het voorkomen
dat hij niet kan ingrijpen. Op geen enkele manier blijkt dat hij bereid is
om te zoeken naar openingen om verdere opwerking van het kernafval te voorkomen.
Opmerkelijk is in dit verband zijn interpretatie van het advies van de landsadvocaat.
Volgens de staatssecretaris schrijft de landsadvocaat dat er geen juridische
mogelijkheden voor het beëindigen van de opwerkingscontracten zijn. Dat
is evenwel niet juist, want de landsadvocaat wijst slechts op het probleem
van schadeclaims. Er zijn dus wel mogelijkheden voor het beëindigen van
de contracten, maar daarvoor moet het Rijk dan betalen. De vraag is echter
hoe groot de kans op schadeclaims is. Volgens Van den Biesen Advocaten is
die klein zo niet afwezig. Zij verwijzen daarvoor naar het OSPAR-verdrag en
het feit dat de regering het instrument van de vergunningverlening heeft.
Wat is de mening van de staatssecretaris op dit punt? Misschien is het beter
dat de Kamer in dezen juridisch advies inwint.Het koelwatersysteem van de Hoge Flux Reactor in Petten is aangepast,
maar het is niet zeker dat hiermee een definitieve oplossing is gevonden.
Bij de onlangs uitgevoerde controle zijn namelijk tientallen flinke milieuovertredingen
geconstateerd. Er is in de media zelfs sprake van Oost-Europese toestanden.
Wat is de mening van de staatssecretaris op dit punt? Het GCO (Gemeenschappelijk
centrum voor onderzoek) zou niet vervolgd kunnen worden omdat die onderneming
onder Europees recht valt. Is dit juist?Onder andere Oostenrijk en Duitsland hebben het initiatief genomen om
bij het Euratomverdrag een aanhangsel te voegen waarin zij de wens uitspreken
dat dat verdrag zo snel mogelijk wordt gemoderniseerd. Zij willen dat daarover
een conferentie wordt gehouden. Nederland heeft zich nog niet bij die wens
aangesloten, maar kan dat nog wel doen. Wil de staatssecretaris zich daarvoor
inspannen?De heer Van der Ham (D66) sluit zich aan bij
de vragen over de milieuovertredingen in Petten en de verantwoordelijkheid
van de lokale overheid in dat verband. De heer Van der Ham zegt voorts destijds niet gelukkig te zijn geweest
met het langer openhouden van Borssele en evenmin voorstander te zijn van
het doorgaan met het opwerken van kernafval. Echter, er is nog geen duidelijk
milieuvriendelijk alternatief. Bovendien is de staatssecretaris gehouden het
regeerakkoord uit te voeren. Dat impliceert sluiting van Borssele in 2013.
Hij moet er wel voor zorgen dat dan zo weinig mogelijk afval overblijft.De heer Van der Ham wijst erop dat in steeds meer landen de optie van
energievoorziening via kerncentrales ter discussie staat. Kerncentrales blijken
namelijk niet zo veilig te zijn als men dacht en bovendien vormen zij een
interessant target voor terroristen. Daarnaast wordt het afval voor steeds
meer landen een probleem. Ook de grote landen kunnen het steeds minder goed
kwijt. Met de aanpassing van de Kernenergiewet kunnen de nodige instrumenten
worden geboden om ook voor de langere termijn niet meer te kiezen voor de
optie van kernenergie.De heer Van der Ham herhaalt dat hij het kernafval liever niet zou laten
opwerken, maar als het niet anders kan, moet dat. De regering is immers gebonden
aan de gesloten contracten en het is niet duidelijk of zij daar onder uit
kan.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer zegt dat voor alles het regeerakkoord het
uitgangspunt van het beleid is. Dat brengt met zich dat in 2013 Borssele dient
te worden gesloten en dat die sluiting zo weinig mogelijk kosten voor de samenleving
met zich moet brengen. Bij die sluiting is dus niet de winstmarge relevant,
maar de vraag wat mogelijkerwijs de kosten van sluiting zullen zijn. Bij een
afgeschreven installatie zijn die anders dan bij een nieuwe. In de Kernenergiewet
is evenwel niet geregeld wie de kosten bij ontmanteling draagt.Na sluiting kan de vraag aan de orde komen of nieuwe vormen van kernenergie
moeten worden overwogen. Tegen nieuwe vormen van kernenergie bestaan bezwaren
en die betreffen voornamelijk de negatieve gevolgen van het winnen van uranium
en de eindberging van kernafval. Verder is er het gevaar van ongewenste proliferatie
en politieke instabiliteit.Ten onrechte wordt verondersteld dat minister Brinkhorst aan deze bezwaren
voorbijgaat en in Europees verband pleit voor het bouwen van meer kerncentrales.
Minister Brinkhorst heeft er slechts op gewezen dat energieopwekking in kerncentrales
in Europa een gegeven is en dat men daarmee rekening dient te houden bij het
bepalen van het beleid. Mocht een vergunning voor het bouwen van een nieuwe
kerncentrale worden aangevraagd, dan zal de regering die aanvraag toetsen
aan de hand van de thans geldende criteria van de Kernenergiewet.Gelet op de wereldwijde situatie met betrekking tot kernafval zou het
kabinet thans niet meer kiezen voor het opwerken ervan. De landen die afval
nog laten opwerken, zijn bezig met het uitfaseren van bestaande contracten.
Echter, de door de Kamer genoemde mogelijke openingen om tot beëindiging
van de bestaande contracten te komen, bieden onvoldoende zekerheid. Zowel
het onthouden van transportvergunningen en het verhinderen van de uitbreiding
van het HABOG als het ingrijpen in de contractverlenging en de nota-uitwisseling
met Frankrijk brengen elementen van détournement de pouvoir met zich
en kunnen leiden tot aanzienlijke schadevergoeding door de overheid. De overheid
heeft namelijk verzuimd om in de wet instrumenten en criteria aan te geven
voor het verlenen van nieuwe opwerkingscontracten. Op grond van de huidige
wet kan dus niet worden ingegrepen. Er is slechts één mogelijkheid
om van de opwerkingscontracten af te komen en dat is wijziging van de Kernenergiewet. Op grond van de nieuwe wet zou de overheid dan kunnen
ingrijpen bij nieuwe contracten.Het niet verlenen van transportvergunningen wordt weliswaar door de landsadvocaat
genoemd, maar dit is slechts een theoretische mogelijkheid. Transportvergunningen
weigeren kan namelijk alleen als de totale situatie zodanig is gewijzigd dat
er argumenten zijn om de transporten niet door te laten gaan. Die argumenten
zijn er niet. Daarom brengt het niet verlenen van vergunningen door de overheid
het grote risico van schadevergoeding met zich. Met die schadevergoeding zullen
zeer grote bedragen zijn gemoeid. Verder zullen voor de berging van het niet
opgewerkte afval extra uitgaven moeten worden gedaan. Er zal daarvoor dan
namelijk een nieuwe faciliteit moeten komen, die de overheid zal moeten betalen.
Zou de regering dus nu besluiten om de opwerking te stoppen, dan zou zij de
samenleving opzadelen met hoge kosten. Van belang is daarom een spoedige aankondiging
van wetswijziging. De betrokken bedrijven kunnen dan hun bedrijfsvoering aanpassen
aan de gewijzigde omstandigheden, waardoor de eventuele schadevergoeding lager
zal zijn.De staatssecretaris wijst erop dat als opwerken werkelijk onaanvaardbaar
zou zijn, de regering met een voorstel voor beëindiging van de contracten
zou moeten komen, los van de kosten die daaraan verbonden zijn. De veiligheid
van de samenleving staat namelijk voorop. De huidige omstandigheden nopen
evenwel niet tot een dergelijke beslissing. In deze situatie moet men dan
ook een afweging maken en de eventueel te betalen schadevergoeding vergelijken
met het belang dat zou worden gediend met het openbreken van contracten.De staatssecretaris merkt voorts op dat het voorzieningsagentschap Euratom
toeziet op transacties waarmee plutonium is gemoeid. Op verzoeken van de Nederlandse
regering om meer informatie heeft dit agentschap geantwoord dat de bestemming
van plutonium een vertrouwelijke zaak is. Toch wil de regering proberen hierover
meer informatie te verkrijgen. Zij zal die eventueel de Kamer doen toekomen.
Over de Nederlandse positie ten aanzien van de uitbreiding van het Euratomverdrag
wordt nog overleg gepleegd met de minister van Buitenlandse Zaken. De Kamer
wordt over de uitkomst ervan geïnformeerd.Mocht het plutonium niet afgezet kunnen worden, dan bestaat de mogelijkheid
dat het terugkomt naar Nederland. In dat geval zal bij het HABOG een voorziening
moeten worden getroffen voor de opslag. Alle kosten daarvan zullen voor rekening
van EPZ komen. Voor hoogactief opwerkingsafval dat na 2007 ontstaat is uitbreiding
van het HABOG nodig. Die uitbreiding hoeft evenwel niet problematisch te zijn,
omdat bij de realisatie van het bestaande HABOG-gebouw reeds allerlei procedures
zijn doorlopen. Bovendien zal het nog geruime tijd duren voordat eventueel
opgewerkt afval terugkomt.Er worden verschillende methodes onderzocht om de stralingsduur van radioactief
afval te verminderen. Onder andere vindt een onderzoek plaats op grond van
het Zesde EU-kaderprogramma onderzoek. Dit onderzoek is nog niet afgerond,
maar ook met een gunstige uitkomst zal er nog steeds radioactief afval zijn.
Er blijft altijd (ondergrondse) eindberging nodig. Het onderzoek naar de mogelijkheden
van berging gaat door. Een Europese richtlijn voor het beheer van radioactief
afval is er niet, omdat daarover geen overeenstemming kon worden gevonden.De staatssecretaris wijst er voorts op dat de Franse overheid de normen
met betrekking tot de lozingen door Cogéma al heeft aangescherpt en
dat voor 2020 nog een aanzienlijke beperking van de uitstoot van schadelijke
stoffen is voorzien. Er is dan ook geen enkele aanleiding om te veronderstellen
dat Frankrijk zich niet aan het OSPAR-verdrag houdt. Ook is uit niets gebleken
dat Cogéma zich daaraan zal onttrekken. Bovendien voldoet Cogéma
aan de wettelijke eisen en staat het onder toezicht van Euratom.De staatssecretaris zegt tot slot dat de oplossing van de problemen diezich bij de HFR in Petten voordoen allereerst een verantwoordelijkheid
van het GCO is. De geconstateerde overtredingen hebben betrekking op de milieuaspecten
en niet op de veiligheid van de installatie. B en W van Petten hebben de centrale
overheid gevraagd om de vergunningverlening en de handhaving van de milieuregels
te verzorgen. Dit zou echter een wijziging van de wettelijke bevoegdheidsstructuur
met zich brengen. Bovendien zou een dergelijke overheveling van bevoegdheden
een verkeerd signaal aan andere overheden zijn. Wel is de centrale overheid
bereid de gemeenten te helpen met het beschikbaar stellen van kennis. VROM
zal nagaan of de oplossing die wordt gekozen voor het koelwaterprobleem niet
ten koste gaat van de veiligheid van de installatie. Verder zal de regering
er alles aan doen om te voorkomen dat de productie van geneesmiddelen in gevaar
komt.Nadere gedachtewisselingDe heer Samsom (PvdA) wijst erop dat eerder
een minister wel een verlenging van een contract kon afwijzen en de bestemming
van het plutonium kon aangeven. Deze staatssecretaris kan dat niet, terwijl
de omstandigheden niet zijn gewijzigd. Het concrete voorstel van de fractie
van de Partij van de Arbeid is om het opwerkingscontract met Cogéma
om te zetten in een verpakkingscontract. Dat alternatief is nog niet onderzocht.
Bij het berekenen van de kosten van dit alternatief zal in aanmerking moeten
worden genomen dat hierdoor minder ernstige milieuvervuiling ontstaat en dat
ook bij ongewijzigd beleid het HABOG moet worden uitgebreid.Een punt van zorg blijven de kosten die eventueel moeten worden gemaakt
als later blijkt dat er voor het plutonium geen afzetmarkt is en het terugkomt
naar Nederland. Die situatie zal zich mogelijk na 2020 voordoen, dus na sluiting
van de kerncentrale in Borssele. Wie gaat dan voor de opslag van het plutonium
betalen? Wil de regering daarom een deadline aanhouden voor de oplossing van
het plutoniumprobleem? Wil zij EPZ op een gegeven moment dwingen om een fonds
in te stellen voor de uiteindelijke opslag van plutonium?De heer De Krom (VVD) herhaalt dat bij het
vinden van een oplossing voor het koelwaterproblemen bij de HFR in Petten
de kankerpatiënten niet de dupe mogen worden. Verder wijst hij erop dat
de Europese Commissie inmiddels een uitspraak heeft gedaan over het nut van
kernenergie bij het tegengaan van ongewenste klimaatveranderingen. Wat is
de mening van de staatssecretaris op dit punt?Mevrouw Van Velzen (SP) wil ook weten hoe
de regering de kosten van de opslag van het plutonium denkt op te lossen als
daarvoor in 2020 geen markt blijkt te zijn. EPZ zal er dan namelijk niet meer
zijn, want in 2013 gaat de kerncentrale in Borssele dicht. Wil de staatssecretaris
daarom nu al een financíële regeling treffen om te voorkomen dat
de Staat voor de kosten zal opdraaien?Mevrouw Van Velzen constateert een tegenstrijdigheid in het antwoord van
de staatssecretaris. Enerzijds zegt hij dat als de wet hem dat zou toelaten
hij niet zou kiezen voor opwerking, anderzijds zegt hij dat de Kamer maar
aan moet geven hoe de contracten omzeild zouden kunnen worden. Eigenlijk vraagt
de staatssecretaris de Kamer om met moties het beleid aan te geven. Het voeren
van beleid met moties wordt in het algemeen niet gewaardeerd. Daarom is het
beter dat de staatssecretaris het initiatief neemt. Dat zorgt voor steun van
de coalitie.Mevrouw Spies (CDA) vindt dat iedere partij
verantwoordelijk is voor de ontstane situatie. Door onvoldoende wettelijke
mogelijkheden ontberen de Kamer en de regering namelijk een instrument om
effectief te kunnen ingrijpen. Daarom is het zaak om nu de Kernenergiewet
zo snel mogelijk aan te passen. Wil de staatssecretaris aangegeven welke stappen
hij wil ondernemen zodra het wetsvoorstel voor de wijziging van de Kernenergiewet
is opgesteld?De heer Duyvendak (D66) vindt de opmerking
van mevrouw Spies dat alle partijen verantwoordelijk zijn voor de ontstane
situatie opmerkelijk, aangezien de fractie van GroenLinks zich altijd duidelijk
tegen de huidige Kernenergiewet heeft gekeerd en steeds voor forse aanpassingen
heeft gepleit.De heer Duyvendak wijst er voorts op dat bedrijven altijd de mogelijkheid
van schadeclaims onderzoeken. Dat zal ook het geval zijn als de Staat afziet
van verdere opwerking van het kernafval. Daarbij moet de Staat in aanmerking
nemen dat EPZ geen keiharde garanties had om tot in lengte van jaren door
te kunnen gaan met opwerking. Aanvankelijk was er zelfs het voornemen om de
centrale in 2004 te sluiten. Bovendien zijn er daarna nog andere ontwikkelingen
geweest die aangaven dat EPZ helemaal niet kon rekenen op verlenging. Daarom
zou het ook niet terecht zijn als EPZ door middel van schadeclaims de kosten
verbonden aan het eventueel niet doorgaan van opwerking afwentelde op de belastingbetaler.
In dat licht is het vreemd dat de staatssecretaris, die zelf zegt voorkeur
te hebben voor niet opwerken, de confrontatie niet aandurft.De heer Duyvendak zegt ten slotte blij te zijn met de toezegging van de
staatssecretaris om overleg te zullen plegen met het kabinet over de wenselijkheid
van Nederlandse deelname bij uitbreiding van het Euratomverdrag.De heer Van der Ham (D66) zegt het ook van
belang te vinden dat de Kernenergiewet spoedig wordt aangepast, opdat regering
en Kamer meer instrumenten krijgen om in te grijpen in contracten. Hoe hoog
zouden de schadeclaims zijn als de regering nu zou ingrijpen? Veel problemen
hadden kunnen worden voorkomen door de centrale in Borssele eerder te sluiten.De staatssecretaris voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer merkt op dat het bij de keus tussen opwerken
en niet opwerken gaat om een weging van relevante aspecten. Gelet op alle
mogelijke gevolgen van het niet verlengen van het contract heeft hij besloten
om niet in te grijpen. Dat laat onverlet dat hij zich wil inspannen om de
wensen van de Kamer zoveel mogelijk te realiseren. Bijvoorbeeld op het punt
van de bestemming van het plutonium wil hij EPZ vragen of zij daarover openheid
wil verschaffen. Echter, hij kan EPZ niet dwingen tot het geven van informatie.
Dat geldt ook voor de andere opties die de leden noemen. Het overleg met EPZ
zal een vrijblijvende uitwisseling van gedachten zijn. Er is geen enkele rechtsgrond
om EPZ te dwingen hetzij tot het niet opwerken van kernafval hetzij tot het
verstrekken van informatie over de bestemming van het plutonium.Op grond van de Kernenergiewet zijn nu eenmaal voor onbepaalde tijd vergunningen
verleend voor het in bedrijf houden van de kerncentrale Borssele. Dat kan
met zich brengen dat ingrijpen tot allerlei procedures leidt waarbij de Staat
uiteindelijk grote schadevergoedingen zal moeten betalen. Daarom moet eerst
de wet worden gewijzigd. In die wet zullen de wensen van de Kamer aan de hand
van criteria moeten worden verwoord. Er is een concept van een voorstel voor
wijziging van de Kernenergiewet opgesteld. Er wordt gestreefd om de wijziging
in de huidige kabinetsperiode te laten ingaan. De Kamer heeft reeds een lijst
van onderwerpen gekregen die in de nieuwe Kernenergiewet beter geregeld moeten
worden.De staatssecretaris wijst er voorts op dat de sluiting van Borssele in
2013 niets te maken heeft met de wenselijkheid of onwenselijkheid van kernenergie. Daarover wordt in Europa verschillend gedacht. Wereldwijd
wordt kernenergie niet als duurzame energie beschouwd.De staatssecretaris merkt tot slot op dat met betrekking tot de HFR in
Petten zowel de veiligheid als het belang van patiënten belangrijke criteria
zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,BuijsDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,TichelaarDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Van der Leeden XNoot1Samenstelling: Leden: Duivesteijn (PvdA), Hofstra (VVD), Buijs (CDA),
voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), Van Gent (GroenLinks), Geluk (VVD), Veenendaal
(VVD), Dijsselbloem (PvdA), ondervoorzitter, Snijder-Hazelhoff (VVD), Depla
(PvdA), Van Oerle-van der Horst (CDA), Van As (LPF), Van den Brink (LPF),
Van Bochove (CDA), De Ruiter (SP), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Koopmans (CDA), Spies (CDA), Van Lith (CDA), Van der Ham (D66),
Van Velzen (SP), Timmer (PvdA), De Krom (VVD), Verdaas (PvdA), Kruijsen (PvdA)
en Samsom (PvdA).Plv. leden: Crone (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Mastwijk (CDA),
Ormel (CDA), Halsema (GroenLinks), Luchtenveld (VVD), Oplaat (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Örgü (VVD), Dubbelboer (PvdA), Hessels (CDA), Kraneveldt
(LPF), Varela (LPF), Ten Hoopen (CDA), Vergeer (SP), Vos (GroenLinks), Van
der Staaij (SGP), Vietsch (CDA), Sterk (CDA), Haverkamp (CDA), Giskes (D66),
Gerkens (SP), Verbeet (PvdA), Balemans (VVD), Waalkens (PvdA), Van Heteren
(PvdA) en Wolfsen (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Giskes (D66), Crone (PvdA),
Van Egerschot (VVD), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik
(GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Eurlings (CDA), Blok (VVD),
Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA),
Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Varela (LPF), De Nerée tot Babberich (CDA), Koomen (CDA), Fierens
(PvdA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Heemskerk (PvdA) en Dezentjé Hamming
(VVD).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Bakker (D66), Koenders (PvdA), Van
Beek (VVD), Balemans (VVD), Kortenhorst (CDA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Duyvendak
(GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), De Ruiter (SP), Mosterd (CDA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Omtzigt (CDA), Eerdmans (LPF), Noorman-den
Uyl (PvdA), Van Bommel (SP), Jan de Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA),
Rambocus (CDA), Samsom (PvdA), Luchtenveld (VVD), Smeets (PvdA), Douma (PvdA)
en Bibi de Vries (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25422-39.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl