Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en enige andere wetten onder meer in verband met de verbetering van het bestuur bij de instellingen voor hoger onderwijs, de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten (versterking besturing); Brief minister over achterstanden bij de Nederlands-Vlaamse accreditatieorganisatie (NVAO)
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135695
 2009-2010
 
 31 821
 Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
en enige andere wetten onder meer in verband met de verbetering van het bestuur
bij de instellingen voor hoger onderwijs, de collegegeldsystematiek en de
rechtspositie van studenten (versterking besturing)
 
 
 
 
 Nr. 
 72
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 12 oktober 2009
 
 Tijdens het wetgevingsoverleg over het wetsvoorstel versterking besturing
(Kamerstukken II 2008/09, 31 821, nr. 63) op 15 juni 2009 vroegen
leden uit de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap mijn aandacht
voor de achterstanden die bij de Nederlands-Vlaamse accreditatieorganisatie
(NVAO) zijn ontstaan. Hierdoor overschrijdt de NVAO in bepaalde gevallen de
wettelijke termijn met betrekking tot de beoordeling van accreditatieaanvragen.
Ik heb toegezegd, en bevestigd in mijn brief van 18 juni 2009 aan u,
dat ik met de NVAO resultaatsafspraken zal maken, zodat achterstanden op korte
termijn tot het verleden behoren en dat ik de Tweede Kamer van de uitkomsten
op de hoogte zal stellen.
 
 Over deze problematiek heb ik overleg gevoerd met het bestuur van de NVAO
en met de koepelorganisaties van universiteiten en hogescholen. Mede op grond
van dat overleg ben ik tot het inzicht gekomen dat bestuur en staf van de
NVAO zich maximaal inzetten om de grote hoeveelheid aanvragen te verwerken.
De NVAO ziet de problematiek onder ogen en heeft er ruime aandacht aan besteed.
Zij doet daarvan verslag in het jaarverslag 2008 «stuwmeren en stroomversnellingen».
Er is sprake van incidentele knelpunten, maar ook van structurele knelpunten.
Onderscheid moet worden gemaakt tussen de aanvragen van accreditatie van bestaande
opleidingen (deze zijn in principe voorzienbaar) en aanvragen van een toets
nieuwe opleiding (niet te plannen door NVAO).
 Achtergrond
 Een goede gang van zaken is afhankelijk van zorgvuldige planning en afstemming
tussen instelling, VBI (visiterende en beoordelende instantie) en NVAO; maar
er zijn ook structurele factoren in het spel die niet kunnen worden beïnvloed
door deze actoren. De belasting van de NVAO is in de afgelopen jaren fors
gegroeid.
 Totaal aantal afgehandelde aanvragen per jaar (jaarverslag
NVAO 2008)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 2007
 2006
 2005
 2004
 2003 
 
 
 
 
 Accr- NL
 573
 523
 336
 371
 232
 – 
 
 
 TNO- NL
 120
 107
 101
 86
 113
 40
 
 
 verlenging
 4
 8
 11
 1
 –
 – 
 
 
 Accr- VL
 159
 123
 42
 –
 –
 –
 
 
 TNO-VL
 3
 9
 13
 3
 –
 –
 
 
 
 Totaal
 
 
 859
 
 
 770
 
 
 503
 
 
 461
 
 
 345
 
 
 40
 
 
 
 
 
 
 Enerzijds is Vlaanderen vol op koers gekomen, anderzijds kreeg de NVAO
voor wat betreft de Nederlandse opleidingen in 2008 te maken met een «stuwmeer»
van accreditatieaanvragen. Dit was aanleiding voor de NVAO om eind 2008 aan
de universiteiten en hogescholen te melden dat zij niet in staat zou zijn
alle aanvragen accreditatie en toets nieuwe opleiding binnen de gestelde termijn
af te handelen. Dit stuwmeer heeft verschillende oorzaken:
 • De wettelijk bepaalde vervaldata die zorgen voor een piek in het
aantal aanvragen eenmaal in de zes jaar.
 • Er zijn geen prikkels in het systeem om een accreditatieaanvraag
eerder in te dienen dan op het laatst mogelijke moment. Dit heeft tot gevolg
dat de NVAO elk kalenderjaar te maken krijgt met een piek van accreditatieaanvragen
in de laatste weken van het jaar.
 • De nog steeds groeiende stroom van aanvragen toets nieuwe opleiding.
 
 De vervaldata van accreditatie zijn vastgelegd in de overgangsbepalingen
waarmee het accreditatiestelsel in 2003 werd ingevoerd. Daarin werd geregeld
dat de vervaldatum van de eerste, wettelijke accreditatie van een opleiding
6 jaar na de laatste kwaliteitsbeoordeling in het voordien geldende visitatiestelsel
ligt (artikelen 18.28 en 18.29 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW)). De toen bestaande spreiding van de visitaties over de jaren
werd dus voortgezet in het accreditatiestelsel. Bovendien is bepaald dat de
wo bachelor- en masteropleidingen voor 31 december 2007 moeten zijn geaccrediteerd
(artikel 18.27 van de WHW). Dit geldt niet voor de hbo opleidingen. In 2005
signaleerden QANU en de universiteiten dat als gevolg van deze laatste regel
in de loop van 2007 een onhanteerbare piekbelasting zou optreden, eerst bij
de QANU en vervolgens bij de NVAO. Mijn ambtsvoorganger heeft daarop besloten
om voor bepaalde groepen van opleidingen uitstel te verlenen tot 31 december
2008. Daardoor is weliswaar een betere spreiding tot stand gekomen, maar kon
niet worden voorkomen dat er eind 2008 toch een forse piekbelasting voor de
NVAO optrad.
 Stand van zaken
 Eind 2008 besloot de NVAO absolute prioriteit te geven aan het beoordelen
van de accreditatieaanvragen met een termijn die op 31 december 2008
zou verlopen. Aanvragen waarvan de accreditatietermijn vervalt op 31 december
2009 werden pas begin 2009 in behandeling genomen. Tevens moest de behandeling
van sommige aanvragen toets nieuwe opleiding doorgeschoven worden naar het
voorjaar van 2009. Nadat ik heb kennisgenomen van deze noodmaatregelen heb
ik vragen van het lid Van der Vlies (SGP) uit uw Kamer van 8 oktober
2008 over deze kwestie beantwoord met mijn brief van 22 oktober (Kamerstukken
II 2008/09, nr. 394).
 
 De NVAO meldt de volgende stand van zaken per september 2009. Het overgrote
deel van het stuwmeer 2008 is inmiddels weggewerkt. Van de in behandeling
zijnde aanvragen toets nieuwe opleiding dateren er nog 10 uit 2008; deze verkeren
in de fase van afhandeling. Van de lopende accreditatieaanvragen zal het grootste
deel eind oktober 2009 zijn afgehandeld. In enkele gevallen zal enige uitloop
onvermijdelijk zijn als gevolg van de noodzaak van aanvullende beoordeling.
De NVAO draagt er zorg voor dat elke accreditatieaanvraag is afgehandeld voordat
de accreditatietermijn voor de desbetreffende opleiding is verstreken.
 Afspraken en maatregelen
 De factoren die ten grondslag liggen aan de pieken in haar werkbelasting
kunnen niet worden beïnvloed door de NVAO. Het is daarom goed te horen
dat de achterstand van 2008 grotendeels is weggewerkt. Maar nog niet alle
problemen zijn opgelost. Te verwachten is dat de NVAO het komend jaar nog
niet in staat zal zijn om alle aanvragen binnen de wettelijke termijn van
3 maanden af te werken. Daarvoor zijn aanvullende maatregelen nodig die de
onderliggende problematiek aanpakken. De NVAO en ik zijn het erover eens dat
de capaciteit van de NVAO in normale omstandigheden toereikend is om de accreditatieaanvragen
en aanvragen toets nieuwe opleidingen binnen de gestelde termijnen af te handelen.
Afstemmen van de capaciteit van de NVAO op de piekbelasting is niet doelmatig.
Ook is tijdelijke uitbreiding van de staf niet goed mogelijk zonder risico
voor de kwaliteit van het werk.
 
 Op basis van bovenstaande analyse van de problematiek zal ik in het aangekondigde
wetsvoorstel accreditatie voorstellen opnemen die een gelijkmatiger verdeling
van de werkbelasting voor de NVAO bevorderen.
 
 Voorts wijs ik erop dat in het wetsvoorstel versterking besturing de bepaling
is opgenomen dat de geldigheidsduur van een accreditatie wordt verlengd als
de NVAO niet op tijd beslist. Om de behandeling van de accreditatieaanvragen
beter over het jaar te spreiden zal ik verder overleg voeren met de koepelorganisaties
en de NVAO. Zonodig kan de NVAO gebruik maken van de mogelijkheid om de accreditatietermijn
te verlengen, zoals hierboven bedoeld. Naar ik verwacht zal het na invoering
van deze maatregelen, in combinatie met de voortdurende inspanningen van de
NVAO, mogelijk zijn om de accreditatiebesluiten binnen de wettelijke termijnen
af te wikkelen.
 
 De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 R. H. A. Plasterk