Wijziging o.m. Wetboek van Strafrecht (wijziging vervroegde in voorwaardelijke invrijheidstelling); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30513, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

07-04-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30513 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30513Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 513Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband
met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke
invrijheidstellingnr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 8 maart
2005 en het nader rapport d.d. 21 maart 2006, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 30 december 2004, no. 04.004855, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van
State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met de wijziging
van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke invrijheidstelling,
met memorie van toelichting.Het voorstel beoogt onder meer recidive te voorkomen, door controle op
de veroordeelde na zijn terugkeer in de samenleving mogelijk te maken.De Raad van State maakt naar aanleiding van het wetsvoorstel opmerkingen
over de uitvoerbaarheid in verband met de ter beschikking gestelde middelen,
de procedure, de bevoegdheid van de Minister van Justitie om gedetineerden
voorwaardelijk vrij te laten, de verhouding tot de voorwaardelijke veroordeling
en het penitentiair programma, en het overgangsrecht. Hij is van oordeel dat
het voorstel in verband daarmee deels nader dient te worden overwogen.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 30 december
2004, nr. 04.004855, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 8 maart 2005, nr. W03.04.0624/I, bied ik U hierbij
aan.1. Uitvoerbaarheid en effectiviteita. Voor een adequate uitvoering van het wetsvoorstel is essentieel
dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor begeleiding van de veroordeelde
na zijn voorwaardelijke invrijheidstelling, toezicht op de naleving van de
voorwaarden en voor het reageren op een schending van de voorwaarden, zo nodig
door een herroeping van de invrijheidstelling. Anders dreigt het wetsvoorstel
feitelijk neer te komen op een voortzetting van de huidige praktijk van de
vervroegde invrijheidstelling. In verband daarmee onderschrijft de Raad de
opvatting van de commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling dat de
bereidheid de benodigde middelen ter beschikking te stellen, de allesbepalende,
kritische succesfactor is.2Volgens de memorie van toelichting wordt jaarlijks 15,3 miljoen euro structureel
gereserveerd.3 De Raad merkt op dat de commissie
Herziening vervroegde invrijheidstelling – wiens rapport de basis vormt
voor dit wetsvoorstel – ruim het dubbele, 37 miljoen euro, nodig acht.4Gelet op de beperkte voorgestelde middelen
en de bestaande tekorten in detentiecapaciteit plaatst de Raad vraagtekens
bij de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel.In het licht van het verschil tussen benodigde en beschikbare middelen
adviseert de Raad in te gaan op de kosten in verband met de stijging van de
werklast voor de reclassering, het gevangeniswezen, politie, justitie en rechterlijke
macht, alsmede de benodigde en beschikbare detentiecapaciteit.b. In verband met de effectiviteit van het wetsvoorstel wijst de
Raad tevens op het belang van voldoende opvang van veroordeelden bij hun terugkeer
in de samenleving als basisvoorwaarde voor een behoorlijke resocialisatie.1 Mede gelet op de herhaalde berichten in de media over
een gebrek aan opvangplaatsen, adviseert de Raad hieraan aandacht te schenken.21. Uitvoerbaarheid en effectiviteita. In onderdeel 7 van de memorie van toelichting bij het onderhavige
wetsvoorstel is ingegaan op de kosten die uit de nieuwe regeling van voorwaardelijke
invrijheidstelling voortvloeien. In het licht van de wijzigingen die in het
wetsvoorstel zijn aangebracht (waardoor de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling
in aanzienlijk minder gevallen van toepassing is), zijn de ramingen van de
kosten in verband met de stijging van de werklast van reclassering, gevangeniswezen,
openbaar ministerie en rechterlijke macht herberekend. De totale structurele
kosten van de nieuwe v.i.-regeling worden geraamd op tussen de 12 en 16 miljoen
euro. De regering verwacht derhalve dat het op de Justitie begroting gereserveerde
bedrag van 15,3 miljoen euro voldoet om aan de nieuwe regeling uitvoering
te geven.b. In onderdeel 3g van de memorie van toelichting is ingegaan op
het belang van voldoende opvang van veroordeelden bij hun terugkeer in de
samenleving.2. ProcedureVoorgesteld wordt de officier van justitie de bevoegdheid te geven om
over de herroeping van de voorwaardelijke invrijheidsstelling te beslissen
(artikel 15e van het Wetboek van Strafrecht (WvS)), met de mogelijkheid voor
de veroordeelde tot het indienen van een bezwaarschrift bij de rechtbank.
Volgens de memorie van toelichting is gekozen voor de officier van justitie
omdat op die wijze snel kan worden gereageerd op een schending van de voorwaarden.3 Op dit punt is afgeweken van het advies van de commissie
Herziening vervroegde invrijheidstelling die voorstelde de rechter, op vordering
van de officier van justitie, te laten beslissen over uitstel, afstel of herroeping
van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Het rechtersmodel biedt de meeste
waarborgen voor een zorgvuldige procedure en sluit aan bij de eisen van de
artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van
de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM).4De Raad wijst erop dat de herroeping van de door de wet verleende voorwaardelijke
invrijheidstelling kan leiden tot vrijheidsbeneming van een aanzienlijke duur.
In verband daarmee valt op dat het voorgestelde artikel 15e WvS geen procedurevoorschriften
kent voor een herroeping door het openbaar ministerie. Zo is niet geregeld
dat de officier van justitie de veroordeelde dient te horen. Daarnaast merkt
de Raad op dat de wens om snel te kunnen reageren op een schending van een
voorwaarde, niet zonder meer betekent dat de bevoegdheid aan de officier van
justitie moet worden toegekend. In dat verband wijst de Raad op het voorstel
van de commissie Herziening vervroegde invrijheidsstelling tot invoering van
de schorsing van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Volgens het voorstel
van de commissie is de rechter-commissaris bevoegd op vordering van de officier
van justitie de voorwaardelijke invrijheidstelling te schorsen, in afwachting
van de beslissing door de zittingsrechter.5 De
memorie van toelichting gaat niet in op dit voorstel.De Raad adviseert de beslissing tot herroeping, uitstel of afstel van
de voorwaardelijke invrijheidstelling in handen te leggen van de rechter,
met een mogelijkheid van schorsing, zoals voorgesteld door de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling.2. ProcedureOvereenkomstig het advies van de Raad is het wetsvoorstel in die zin aangepast
dat de beslissing tot uitstel, achterwege blijven en herroeping van de
voorwaardelijke invrijheidstelling door de rechter wordt genomen op vordering
van het openbaar ministerie. Ten behoeve van het snel kunnen reageren op schendingen
van aan de voorwaardelijke invrijheidstelling verbonden voorwaarden, is voorzien
in een procedure waarbij de aanhouding van betrokkene door het openbaar ministerie
kan worden bevolen en de rechter-commissaris op korte termijn beslist over
de schorsing van de voorwaardelijke invrijheidstelling in afwachting van de
beslissing van de rechtbank over de herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling.3. Waarborgen bij het incidenteel versneld ontslagIn de memorie van toelichting wordt vermeld dat vanwege de tekorten in
detentiecapaciteit van de afgelopen jaren aan grote aantallen gedetineerden
met een beperkt strafrestant incidenteel versneld ontslag is verleend.1 Dit houdt in dat de feitelijke invrijheidstelling van
gedetineerden noodgedwongen plaatsvindt door de Minister van Justitie vóór
het tijdstip van vervroegde invrijheidstelling zonder dat daaraan voorwaarden
zijn verbonden. De Raad onderschrijft de stelling in de memorie van toelichting
dat het handhaven van deze praktijk de doelstelling van het wetsvoorstel ondergraaft.
Gegeven de huidige en toekomstige capaciteitstekorten wordt daarom een regeling
voorgesteld die de Minister van Justitie de mogelijkheid verschaft om te bepalen
dat de voorwaardelijke invrijheidstelling eerder plaatsvindt dan het wettelijk
tijdstip (artikel 15l WvS). Daarmee komt een einde aan het onvoorwaardelijke
incidenteel versneld ontslag.De Raad wijst erop dat toepassing van het voorgestelde artikel 15l WvS
betekent dat de Minister van Justitie de beslissing van de rechter ondermijnt.
Gelet op het ingrijpende karakter van deze noodvoorziening is opvallend dat
de bevoegdheid niet is genormeerd. De bepaling bevat geen regels over de maximumperiode
of het maximumpercentage van de duur van de opgelegde straf waarmee de Minister
van Justitie de voorwaardelijke invrijheidstelling kan vervroegen terwijl
ook de categorieën gedetineerden niet nader zijn bepaald. Zo wordt in
de praktijk bij het incidenteel versneld ontslag veelal een termijn van zes
tot negen weken vóór het tijdstip van de vervroegde invrijheidstelling
gehanteerd.2 Verder wijst de Raad op het belang
van het opnemen van een eindtermijn in de voorgestelde bepaling, opdat gewerkt
kan worden aan een oplossing van de situatie van structurele tekorten in de
detentiecapaciteit. Ook geeft de Raad in overweging dat telkens als een besluit
wordt genomen of verlengd, het openbaar ministerie daarvan tevoren op de hoogte
wordt gesteld. Bovendien adviseert de Raad dat in de memorie van toelichting
het antwoord wordt gegeven op de vraag hoe de minister in dezen zijn verantwoordelijkheid
jegens de Staten-Generaal tot uitdrukking zal brengen.De Raad adviseert de voorgestelde bevoegdheid in de wet aldus nader te
normeren.3. Waarborgen bij het incidenteel versneld ontslagUitgangspunt bij de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen is en blijft
dat de door de rechter opgelegde vrijheidsstraf volledig en zo spoedig mogelijk
ten uitvoer wordt gelegd. Afgezien van de mogelijkheid van gratie wordt in
beginsel alleen een deel van de vrijheidsstraf niet ten uitvoer gelegd indien
de rechter dat zelf zo bepaald heeft (voorwaardelijke veroordeling) dan wel
als gevolg van de toepassing van de voorgestelde regeling van voorwaardelijke
invrijheidstelling. Als gevolg van de zeer hoge druk op de detentiecapaciteit
is het in de afgelopen jaren noodzakelijk gebleken veroordeelden eerder in
vrijheid te stellen dan het wettelijk bepaalde tijdstip van vervroegde invrijheidstelling
met als doel detentiecapaciteit vrij te maken voor de insluiting van personen
waarvan de insluiting noodzakelijk werd geacht, maar waarvoor op dat moment
geen detentiecapaciteit beschikbaar was (incidenteel versneld ontslag). Zoals
in de memorie van toelichting is aangegeven (onderdeel 6) is de toepassing
van incidenteel versneld ontslag moeilijk te verenigen met voorwaardelijke
invrijheidstelling. Het incidenteel versneld ontslag is immers onvoorwaardelijk,
terwijl aan de invrijheidstelling op grond van de voorgestelde regeling van
voorwaardelijke invrijheidstelling nu juist voorwaarden zijn verbonden. De
bepaling in het wetsvoorstel die het mogelijk maakt voor de Minister van Justitie
om het moment van voorwaardelijke invrijheidstelling te vervroegen beoogt
te verzekeren dat ook onder de voorgestelde regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling
een maatregel als incidenteel versneld ontslag kan worden toegepast. Hoezeer
ook in het kader van Modernisering sanctietoepassing een vergroting
van de sanctiecapaciteit wordt gerealiseerd en wordt gewerkt aan een effectieve
en efficiënte sanctietoepassing, kan niet worden verwacht dat zich in
de toekomst geen (ernstige) capaciteitstekorten in het gevangeniswezen meer
zullen voordoen. De behoefte aan capaciteit is immers maar in beperkte mate
te beïnvloeden. Om met een situatie van capaciteitstekort om te kunnen
gaan is het noodzakelijk noodmaatregelen te kunnen treffen. Juist omdat het
bij de vervroeging van het tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling
gaat om een noodmaatregel, waakt de regering ervoor om de toepassing van deze
maatregel in de regelgeving te veel vast te leggen. De specifieke omstandigheden
van de capacitaire noodsituatie zijn bepalend voor de maatregelen die moeten
worden genomen om deze situatie het hoofd te bieden. Van tevoren is over de
maximale reikwijdte van de te treffen maatregelen moeilijk iets te zeggen.
Denkbaar is dat het moment van voorwaardelijke invrijheidstelling van een «first
offender» in een situatie van capaciteitstekort meer zal kunnen worden
vervroegd dan in het geval van een persoon met een strafblad met daarop ernstige
strafbare feiten. Maakt de Minister van Justitie gebruik van de mogelijkheid
het v.i.-tijdstip te vervroegen, dan moet hij daarbij over de mogelijkheid
beschikken een samenstel van criteria te hanteren voor vervroeging van het
v.i.-tijdstip. Regels in de voorgestelde bepaling over de maximumperiode of
het maximumpercentage van de duur van de opgelegde straf waarmee de voorwaardelijke
invrijheidstelling kan worden vervroegd en over de in aanmerking komende categorieën
gedetineerden zouden de mogelijkheden voor de Minister van Justitie om dit
samenstel van criteria op te stellen al snel bemoeilijken. In de voorgestelde
bepaling worden dergelijke regels dan ook niet gegeven.In het geval dat van de bevoegdheid tot het vervroegen van het v.i.-tijdstip
gebruik zal worden gemaakt, zal in de Staatscourant worden aangegeven voor
welke categorieën gedetineerden de voorwaardelijke invrijheidstelling
met welke periode kan worden vervroegd. Tijdige publicatie in de Staatscourant
verzekert dat allen die het aangaat (zoals openbaar ministerie, de Dienst
Justitiële Inrichtingen en de reclasseringsinstellingen) rekening zullen
kunnen houden met de vervroeging van het tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling.Om de hiervoor al gegeven reden dat ik niet verwacht dat zich in de toekomst
geen capaciteitstekorten meer zullen voordoen, acht ik het evenmin gewenst
om een eindtermijn te bepalen met betrekking tot artikel 15l. Uiteraard wordt
alles in het werk gesteld om te voorkomen dat zich weer capaciteitstekorten
zullen voordoen, maar garanties daarover kunnen niet worden gegeven.Het spreekt ten slotte voor zich dat ik over de wijze waarop ik van de
in dit wetsvoorstel gegeven bevoegdheid gebruik zal maken, aan het parlement
verantwoording zal afleggen.4. Verhouding tot de voorwaardelijke veroordelingDe voorgestelde voorwaardelijke invrijheidstelling kan samenlopen met
de voorwaardelijke veroordeling (artikel 14a en volgende WvS). De Minister
van Justitie ziet geen reden om in de wettelijke regeling beperkingen aan
te brengen in de keuze die gemaakt moet worden: «De regeling biedt ruimte
voor het openbaar ministerie om op basis van de omstandigheden van het geval
te bekijken welke reactie op het niet naleven van de voorwaarden de meest
adequate is. In beleidsregels van het openbaar ministerie kunnen zonodig richtlijnen
worden gegeven.»1De Raad merkt op dat tussen de voorwaardelijke invrijheidstelling en de
gedeeltelijk voorwaardelijke veroordeling belangrijke overeenkomsten bestaan.
In beide gevallen wordt een deel van de straf niet ten uitvoer gelegd als
de veroordeelde zich houdt aan de gestelde voorwaarden. Wanneer in het kader
van de voorwaardelijke invrijheidstelling door de Minister van Justitie andere
voorwaarden worden gesteld dan die welke de rechter bij de voorwaardelijke
veroordeling oplegde, heeft dit tot gevolg dat de beslissing van de rechter
wordt doorkruist. Ook kunnen er bij twee proeftijden problemen ontstaan bij
het toezicht op de naleving van de voorwaarden.De Raad adviseert – in navolging van het voorstel van de commissie
Vrijheidsbeperking – het toepassingsbereik van de voorwaardelijke invrijheidstelling
in de wet af te stemmen op dat van de voorwaardelijke veroordeling.24. Verhouding tot de voorwaardelijke veroordelingOvereenkomstig het advies van de Raad is in het wetsvoorstel het toepassingsbereik
van de voorwaardelijke invrijheidstelling afgestemd op het toepassingsbereik
van de voorwaardelijke veroordeling. Deze afstemming is op twee wijzen geschiedt.
In de eerste plaats wordt voorgesteld het toepassingsbereik van de regeling
van voorwaardelijke invrijheidstelling te beperken tot vrijheidsstraffen met
een duur van meer dan een jaar. Op straffen van een jaar en minder is de v.i.-regeling
derhalve niet van toepassing, maar de regeling van voorwaardelijke veroordeling
wel. Voor deze categorie straffen wordt het aan de rechter overgelaten om
bij de strafoplegging te bepalen of (een gedeelte van) de straf voorwaardelijk
niet ten uitvoer zal worden gelegd op grond van de regeling van voorwaardelijke
veroordeling.In de tweede plaats is in artikel 15, derde lid, van de voorgestelde regeling
van voorwaardelijke invrijheidstelling bepaald dat geen voorwaardelijke invrijheidstelling
plaatsvindt indien de rechter een deels voorwaardelijke vrijheidsstraf heeft
opgelegd. De regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling is derhalve slechts
van toepassing indien door de rechter een geheel onvoorwaardelijke vrijheidsstraf
is opgelegd.Overeenkomstig deze wijzigingen van het wetsvoorstel is de memorie van
toelichting aangepast.5. Verhouding tot het penitentiair programmaVolgens de memorie van toelichting bestond aanvankelijk het voornemen
het penitentiair programma te incorporeren in de voorwaardelijke invrijheidstelling
en de invrijheidstelling mogelijk te maken na ommekomst van de helft van de
opgelegde straf.1 Artikel 4 van de Penitentiaire
beginselenwet omschrijft het penitentiair programma als een samenstel van
activiteiten waaraan wordt deelgenomen door personen ter verdere tenuitvoerlegging
van de aan hen opgelegde vrijheidstraf of vrijheidsbenemende maatregel in
aansluiting op hun verblijf in een inrichting.De Raad stelt vast dat in de memorie van toelichting wel is vermeld waarom
thans is gekozen voor het uitgangspunt dat de voorwaardelijke invrijheidstelling
plaatsvindt wanneer tweederde gedeelte van de opgelegde straf is ondergaan,
maar niet waarom wordt afgezien van het onderbrengen van het penitentiair
programma in de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling.2 Naar het oordeel van de Raad streven het penitentiair
programma en de voorwaardelijke invrijheidstelling in wezen hetzelfde doel
na: het bevorderen van de resocialisatie van de veroordeelde met het oog op
het voorkomen van nieuwe criminaliteit. In dat verband merkt de Raad op dat
de commissie Vrijheidsbeperking uit een oogpunt van geloofwaardige sanctietoepassing
heeft voorgesteld om het penitentiair programma onder te brengen in de regeling
van de voorwaardelijke invrijheidstelling.3 Ook
de commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling meent dat het penitentiair
programma naar zijn aard het beste kan worden gekarakteriseerd als een vorm
van voorwaardelijke invrijheidstelling en dat het wenselijk is de juridische
vormgeving van het penitentiair programma daar op termijn op aan te passen.4De Raad adviseert het penitentiair programma te incorporeren in de regeling
van de voorwaardelijke invrijheidstelling.5. Verhouding tot het penitentiair programmaIn de memorie van toelichting is in onderdeel 2 nader aangegeven waarom
niet gekozen is het penitentiair programma te incorporeren in de voorwaardelijke
invrijheidstelling. Bij een keuze voor het handhaven van het tijdstip van
voorwaardelijke invrijheidstelling op tweederde gedeelte van de opgelegde
straf (en niet op de helft van de straf), past niet het incorporeren van het
penitentiair programma in de voorwaardelijke invrijheidstelling. Daarmee zou
immers de deelname aan een penitentiair programma eerst op een veel later
moment kunnen plaatsvinden dan thans het geval is. Het gevolg daarvan zou
een aanzienlijke extra belasting van de detentiecapaciteit zijn en zou voor
de gedetineerde een aanzienlijke strafverzwaring betekenen. Ook zou het penitentiaire
programma zijn betekenis verliezen als zelfstandig instrument (naast de voorwaardelijke
invrijheidstelling) voor de reïntegratie en resocialisatie van gedetineerden.
Juist in gevallen waarin geen voorwaardelijke invrijheidstelling plaatsvindt –
omdat de opgelegde straf buiten het toepassingsbereik van de v.i.-regeling
valt of omdat voorwaardelijke invrijheidstelling achterwege zal
blijven – en in de gevallen dat slechts over een zeer korte periode
voorwaardelijke invrijheidstelling wordt verleend, is het van belang te kunnen
beschikken over een instrument als het penitentiair programma om de resocialisatie
van de veroordeelde te bevorderen met het oog op het voorkomen van nieuwe
criminaliteit.6. Overzichtelijk sanctiestelselDe Raad stelt vast dat het wetsvoorstel niet is bezien in het licht van
het verbeteren van de overzichtelijkheid van het sanctiestelsel, dat een hoofddoelstelling
was van de regeringsnota Sancties in perspectief.1De Raad adviseert dat alsnog te doen.6. Overzichtelijk sanctiestelselDoor de voorgestelde afbakening tussen het toepassingsbereik van de voorwaardelijke
invrijheidstelling en het toepassingsbereik van de voorwaardelijke veroordeling
draagt het onderhavige wetsvoorstel bij aan de overzichtelijkheid van het
sanctiestelsel. Daarnaast is voor de vormgeving van de nieuwe regeling van
voorwaardelijke invrijheidstelling zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij
bestaande regelingen, waaronder de regeling van voorwaardelijke veroordeling.
Op deze wijze wordt ook de overzichtelijkheid van het sanctiestelsel bevorderd.7. OvergangsrechtBlijkens het voorgestelde artikel V, eerste lid, heeft de wet geen gevolgen
voor veroordelingen tot vrijheidsstraf die zijn uitgesproken voor de inwerkingtreding
van de wet. Het eerste lid is niet van toepassing op veroordelingen tot vrijheidsstraf,
uitgesproken voor de inwerkingtreding van deze wet, indien de tenuitvoerlegging
vijf jaar na de inwerkingtreding nog gaande is (artikel V, tweede lid, als
voorgesteld). Volgens de memorie van toelichting is dit niet in strijd met
het legaliteitsbeginsel uit artikel 7 EVRM, inhoudende dat geen zwaardere
straf mag worden opgelegd dan die welke ten tijde van het begaan van het strafbare
feit van toepassing was. In de memorie van toelichting wordt ervan uitgegaan
dat geen sprake is van een strafverzwaring omdat het tijdstip waarop de veroordeelde
in aanmerking komt voor een voorwaardelijke invrijheidstelling onveranderd
blijft.2De Raad wijst erop dat de voorgestelde regeling ertoe leidt dat aan de
vrijheidsstraf een verplichtend, controlerend, mogelijk verlengend en in algemene
zin verzwarend element wordt toegevoegd.3 Indien
de voorwaardelijke invrijheidstelling wordt herroepen, kan de veroordeelde
langdurig van zijn vrijheid worden beroofd, terwijl hij dat risico bij de
geldende vervroegde invrijheidstelling niet loopt.De Raad adviseert de toepassing van de wet op personen die zijn veroordeeld
vóór de inwerkingtreding van de wet uit te sluiten.7. OvergangsrechtNiet wordt ontkend dat als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel de
vervroegde invrijheidstelling van karakter verandert. In tegenstelling tot
wat volgens de thans geldende regelgeving het geval is, zijn aan de vervroegde
invrijheidstelling volgens de voorgestelde regeling in het wetsvoorstel voorwaarden
verbonden. Het is juist dat het niet naleven van de voorwaarden tot gevolg
kan hebben dat de voorwaardelijke invrijheidstelling wordt herroepen en dat
de veroordeelde als gevolg daarvan opnieuw wordt ondergebracht in een penitentiaire
inrichting. In zijn algemeenheid kan daaruit echter niet worden afgeleid dat
de door de rechter aan de veroordeelde opgelegde gevangenisstraf door de toepassing
van de nieuwe regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling wordt verzwaard.
Het tijdstip van vervroegde/voorwaardelijke invrijheidstelling blijft immers
in beginsel ongewijzigd en de veroordeelde heeft het verder volledig in eigen
hand welk risico van herroeping van zijn invrijheidstelling hij wil lopen.8. Overige opmerkingena. Artikel 15a, tweede lid, WvSVolgens het voorgestelde artikel 15a, tweede en derde lid, WvS kunnen
door de Minister van Justitie bijzondere voorwaarden betreffende het gedrag
worden gesteld. In de memorie van toelichting wordt niet ingegaan op de mogelijkheden
om bijzondere voorwaarden te stellen betreffende financiële genoegdoening
aan slachtoffers. Gesteld kan worden dat de bijzondere voorwaarden verband
dienen te houden met het doel van de voorwaardelijke invrijheidsstelling,
zijnde het beperken van recidive. In verband hiermee kan worden verdedigd
dat bijzondere voorwaarden die gericht zijn op het herstel van de rechtmatige
toestand, zoals schadevergoeding aan het slachtoffer, moeilijk te rechtvaardigen
zijn in het licht van het wettelijk systeem.1De Raad adviseert de mogelijkheden tot financiële genoegdoening aan
slachtoffers als bijzondere voorwaarde in het wetsvoorstel op te nemen.b. Artikel 15d WvSHet voorgestelde artikel 15d WvS ziet op uitstel of afstel van de voorwaardelijke
invrijheidstelling. De voorgestelde regeling handhaaft de geldende gronden
en bevat overigens twee nieuwe gronden. Uit onderzoek blijkt dat één
van de knelpunten in de huidige regeling is dat er door het openbaar ministerie
zelden of nooit een vordering tot uitstel of afstel van de vervroegde invrijheidstelling
wordt ingediend bij de rechter.2 De enkele keer
dat het wel gebeurt, wordt de vordering veelal niet of niet volledig toegewezen
omdat een duidelijk beleid ontbreekt.De Raad adviseert in de memorie van toelichting in te gaan op het ontwikkelen
van beleid ten aanzien van uitstel of afstel van de voorwaardelijke invrijheidstelling.c. Artikel 15e, eerste lid, WvSVolgens het voorgestelde artikel 15e WvS kan het openbaar ministerie de
voorwaardelijke invrijheidstelling herroepen indien «er ernstige redenen
bestaan voor het vermoeden» dat de veroordeelde de algemene voorwaarde
niet heeft nageleefd. Hiermee is volgens de memorie van toelichting beoogd
aan te geven dat de verdenking van een strafbaar feit voldoende is om de voorwaardelijke
veroordeling te herroepen.3Naar het oordeel van de Raad wordt een redelijk vermoeden van schuld aan
een strafbaar feit in de zin van artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering
(WvSv) hier ten onrechte gelijkgesteld met ernstige redenen voor een vermoeden.De Raad beveelt aan de uitdrukking «het bestaan van ernstige redenen
voor een vermoeden» te preciseren.d. Artikel 15j WvSHet voorgestelde artikel 15j WvS geeft een regeling voor schadevergoeding
voor de gevallen waarin een beslissing van het openbaar ministerie om de voorwaardelijke
invrijheidstelling uit te stellen, achterwege te laten of te herroepen, achteraf
door de rechter ongegrond wordt bevonden.Het valt de Raad op dat de gevallen voor schadevergoeding in de voorgestelde
regeling beperkter zijn («na vrijspraak of ontslag van alle rechtsvervolging»)
dan die waarin een gewezen verdachte na, in het bijzonder, voorlopige hechtenis
voor schadevergoeding in aanmerking komt («indien de zaak eindigt zonder
oplegging van straf of maatregel», artikel 89 WvSv). Als de zaak eindigt
in een onherroepelijke niet-ontvankelijkheid kan de betrokkene in aanmerking
komen voor schadevergoeding ten gevolge van ten onrechte ondergane voorlopige
hechtenis ex artikel 89 WvSv. Die einduitspraak levert evenwel geen grond
op voor schadevergoeding op de voet van het voorgestelde artikel 15j WvS,
terwijl die afwijking niet wordt gemotiveerd.De Raad adviseert de keuze toe te lichten om in het voorgestelde artikel
15j WvS niet nauwer aan te sluiten bij de strafvorderlijke schadevergoedingsregeling.e. Artikel 15k WvSVolgens het voorgestelde artikel 15k WvS kan de Minister van Justitie
bepalen dat de voorwaardelijke invrijheidstelling van een vreemdeling die
geen rechtmatig verblijf heeft in Nederland op een eerder tijdstip plaatsvindt,
op de voorwaarde dat de vreemdeling Nederland verlaat en niet naar Nederland
terugkeert voordat het recht tot uitvoering van de vrijheidsstraf is verjaard.
Volgens de memorie van toelichting zijn op de voorwaardelijke invrijheidstelling
van vreemdelingen de regels van de voorwaardelijke invrijheidstelling van
toepassing, voorzover in artikel 15k WvS niet een andere regeling is getroffen. De Raad acht de betekenis van de algemene voorwaarde van het niet begaan
van een strafbaar feit niet duidelijk naast de voorwaarde van het niet terugkeren
voordat het recht tot uitvoering van de straf is verjaard, ervan uitgaande
dat de proeftijd eerder afloopt dan het tijdstip waarop het recht tot uitvoering
is verjaard.1 Ook blijkt niet duidelijk of strafbare
feiten die in het buitenland zijn begaan, vallen onder de term strafbaar feit,
zoals in het wetsvoorstel bedoeld.De Raad geeft in overweging om bij de voorwaardelijke invrijheidstelling
van vreemdelingen op basis van het voorgestelde artikel 15k WvS de algemene
voorwaarde van het niet begaan van een strafbaar feit te laten vervallen.8. Overige opmerkingena. In de memorie van toelichting (onderdeel 3c) is ingegaan op de
verplichting de door een strafbaar feit aangerichte schade te vergoeden in
relatie tot de voorwaardelijke invrijheidstelling. Met de voorwaardelijke
invrijheidstelling wordt beoogd een bijdrage te leveren aan de vermindering
van de recidive. Om deze reden zijn aan de voorwaardelijke invrijheidstelling
altijd de algemene voorwaarde en in gevallen waarin dat nodig wordt geacht
bijzondere voorwaarden verbonden. De regering onderschrijft de opmerking dat
de bijzondere voorwaarden verband dienen te houden met het doel van de voorwaardelijke
invrijheidsstelling. Bijzondere voorwaarden die gericht zijn op het herstel
van de rechtmatige toestand, zoals schadevergoeding aan het slachtoffer, passen
daarom niet goed bij het wettelijke systeem. De regering acht het niet goed
te verenigen met het karakter van de voorwaardelijke invrijheidstelling dat
zij zou worden herroepen enkel omdat de veroordeelde er niet in slaagt de
door het strafbare feit veroorzaakte schade te vergoeden. Daar komt nog bij
dat er in het Nederlandse rechtssysteem verschillende mogelijkheden bestaan
voor een slachtoffer van een strafbaar feit om de daaruit voortvloeiende schade
vergoed te krijgen. Een daarvan is de zogenaamde schadevergoedingsmaatregel,
die ter gelegenheid van een strafrechtelijke veroordeling kan worden toegewezen.
Iets vergelijkbaars regelen in het kader van de voorwaardelijke invrijheidstelling
acht de regering daarom overbodig.b. In de memorie van toelichting (onderdeel 3h) is het belang van
een helder beleid ten aanzien van het uitstellen of achterwegen laten van
voorwaardelijke invrijheidstelling onderkend. Een aanscherping van het beleid
op dit punt is door het openbaar ministerie reeds in gang gezet.c. In verband met de keuze voor het rechtermodel bij herroeping,
is er geen sprake meer van ernstige redenen voor het vermoeden van overtreding
van de algemene voorwaarde als grond voor herroeping. Een eventuele overtreding
van de voorwaarden wordt door de rechter vastgesteld en dat is de grondslag
voor de herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling.d. Ook de regeling met betrekking tot (achteraf) ten onrechte ondergane
vrijheidsbeneming is in het licht van de keuze voor het rechtersmodel gewijzigd.
De betrokkene kan schadevergoeding vragen indien zijn voorwaardelijke invrijheidstelling
is geschorst en de rechter de herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling
afwijst (of het openbaar ministerie niet ontvankelijk verklaart).e. De bepaling betreffende de vervroeging van de voorwaardelijke
invrijheidstelling van vreemdelingen is in het wetsvoorstel geschrapt. Het
enkele feit dat een vreemdeling na ommekomst van zijn strafrechtelijke detentie
Nederland dient te verlaten en daarom niet in aanmerking komt voor detentiefasering
en verlof, is geen reden om hem eerder voorwaardelijk in vrijheid te stellen
dan gedetineerden die in Nederland mogen blijven. Van vervroeging van de voorwaardelijke
invrijheidstelling van vreemdelingen is derhalve geen sprake meer.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk-WillinkIk moge U hierbij verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van
wet en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, Ministerie van Justitie, 2002, bladzijde 73.XNoot3Memorie van toelichting, paragraaf 7.XNoot4Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, bijlage 3.XNoot1Illustratief in dit verband is het advies van de Wetenschappelijke Raad
voor het Regeringsbeleid dat het maatschappelijk doelmatig lijkt een veel
groter bedrag voor de nazorg van recidivisten te reserveren ter voorkoming
van hernieuwd crimineel gedrag. WRR, De toekomst van de nationale rechtsstaat,
SDU 2002, bladzijde 234.XNoot2Zie Kamerstukken II 2003/04, 29 235, nr. 1, blz. 6.XNoot3Memorie van toelichting, paragraaf 3j.XNoot4Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, paragraaf 4.4.XNoot5Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, bladzijde 63.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 6.XNoot2Vergelijk www.dji.nl, onder begrippenlijst.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 4.XNoot2Vrijheidsbeperking door voorwaarden, Rapport van de commissie Vrijheidsbeperking,
2003, bladzijde 133.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 2, derde alinea.XNoot2Memorie van toelichting, paragraaf 2.XNoot3Vrijheidsbeperking door voorwaarden, Rapport van de commissie Vrijheidsbeperking,
bladzijde 125 en volgende en bladzijde 171.XNoot4Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, bladzijde 36.XNoot1Kamerstukken II 2000/01, 27 419, nr. 1.XNoot2Memorie van toelichting, toelichting op artikel V.XNoot3Voorwaarden voor een veilige terugkeer, Rapport van de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling, bladzijde 88.XNoot1F. W. Bleichrodt, Onder voorwaarde, diss. KUN, Gouda Quint Arnhem, 1996,
bladzijde 198.XNoot2Vervroegde invrijheidstelling onder voorwaarden, Ars Aequi Nijmegen 2002,
bladzijde 71.XNoot3Memorie van toelichting, toelichting op artikel 15e.XNoot1Volgens het geldende artikel 76, tweede lid, WvS is de termijn van verjaring
van de strafuitvoering een derde langer dan de termijn van verjaring van het
recht op strafvordering. In dat verband wijst de Raad nog op het geldende
artikel 76a, tweede lid, WvS op grond waarvan een nieuwe verjaringstermijn
aanvangt op de dag na de herroeping. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30513-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl