Wijziging bepalingen Mediawet ivm herziening reclameregeling voor publieke lokale en regionale omroep; Verslag wetgevingsoverleg over de Mediawet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24336, nr. 26

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24336 nr. 26

05-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24336Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 188 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 336Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening
van de reclameregeling voor de publieke lokale en regionale omroep, het bevorderen
van de samenwerking tussen de publieke regionale en landelijke omroep en het
toestaan van commerciële omroep op niet-landelijk niveau nr. 26VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 5 december 1995De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 4 december 1995 overleg gevoerd met de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over de Mediawet (24 336).Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,M. M. H. KampDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Roovers Stenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschappenMaandag 4 december 1995 16.15 uurDe voorzitter: M. M. H. KampAanwezig zijn 10 leden der Kamer, te weten:M.M.H. Kamp, De Koning, Stellingwerf, Schutte, Van Heemskerck Pillis-Duvekot,
Middel, Van Zuijlen, Verhagen, Klein Molekamp en Roethof,alsmede de heer Nuis, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
die vergezeld is van enige ambtenaren van zijn ministerie.Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening van de reclameregeling
voor de publieke lokale en regionale omroep, het bevorderen van de samenwerking
tussen de publieke regionale en landelijke omroep en het toestaan van commerciële
omroep op niet-landelijk niveau (24 336).De voorzitter:Ik open dit wetgevingsoverleg en heet de staatssecretaris en zijn ambtenaren
van harte welkom. Wij behandelen vandaag een wet die wij graag vóór
1 januari a.s. in het Staatsblad willen hebben. Daarvoor is medewerking van
beide Kamers noodzakelijk. Ook al behandelen wij het wetsvoorstel vandaag
en stemmen wij er morgen over, het ligt mede aan de bereidheid van de Eerste
Kamer of wij in ons streven zullen slagen. Het zal in ieder geval niet aan
ons liggen.Ik stel voor, net te doen alsof dit een plenaire behandeling is en het
wetsvoorstel dus in twee rondes te bespreken, waarna een artikelsgewijze behandeling
kan volgen. Ik verzoek de leden, zich zodanig aan hun spreektijden te houden,
dat wij deze vergadering uiterlijk om elf uur kunnen sluiten.De heerMiddel(PvdA)Moet er per se een artikelsgewijze behandeling plaatsvinden?De voorzitter:Een artikelsgewijze behandeling zal alleen indien nodig worden gehouden.De heerVerhagen(CDA)Ik hoor dat nog niet zeker is dat de Eerste Kamer wil meewerken aan het
streven om deze wet per 1 januari van kracht te doen zijn. Ik meen dat wij
ertoe hebben besloten een wetgevingsoverleg te houden, teneinde de Eerste
Kamer de tijd te gunnen om zich over dit wetsvoorstel te buigen. Als het nu
niet zeker is dat het lukt, begrijp ik de constructie niet helemaal.De voorzitter:Ik moet die restrictie maken, omdat wij natuurlijk niet over de agenda
van de Eerste Kamer gaan. Vorige week hebben wij gevraagd of dit wetsvoorstel
aan de agenda van de plenaire vergadering kon worden toegevoegd. Dat was onmogelijk
en daarop is het compromis gesloten om vandaag dit wetgevingsoverleg te houden,
opdat wij morgenmiddag nog kunnen stemmen.De heerVerhagen(CDA)Mevrouw de voorzitter! De haast waarmee deze fundamentele wijziging van
het omroepbestel op lokaal en regionaal niveau door dit kabinet wordt nagestreefd,
wordt door de staatssecretaris verantwoord door te verwijzen naar de per 1
januari aflopende reclameregeling. Het ontgaat mij toch waarom een zo vergaand
wetsvoorstel als het onderhavige er nu in zijn totaliteit doorheen moet, terwijl
het slechts enkele onderdelen bevat die noodzakelijk zijn in verband met de
aflopende reclameregeling. Wij wisten al sinds jaar en dag dat deze regeling
per 1 januari zou aflopen en dit kabinet zit er ook al langer dan vandaag
of gisteren. Kortom, waarom heeft het kabinet niet volstaan met een wetsvoorstel
dat een antwoord bevatte voor de afloop van de reclameregeling voor lokale
en regionale omroep op een tijdstip dat een en ander rustig kon worden afgehandeld?
Voor tal van essentiële onderdelen die noodzakelijk zijn om te komen
tot een verantwoorde invoering van hetgeen het kabinet voorstaat met betrekking
tot het lokale en regionale medialandschap wordt per slot van rekening ook
verwezen naar nadere, nog in te dienen wetsvoorstellen. Maar goed, nu het
dan toch moet, biedt dit wetgevingsoverleg in ieder geval nog de mogelijkheid
om op een iets uitgebreidere wijze van gedachten te wisselen. Wij hoeven daardoor
niet op een middernachtelijk uur de zaak af te raffelen, waar het vorige week
nog even naar uitzag.Uit de nota naar aanleiding van het verslag blijkt dat het kabinet de
opvatting van de CDA-fractie bestrijdt, dat het wetsvoorstel blijk geeft van
te weinig waardering van het grote belang van een goed functionerende publieke
omroep op lokaal en regionaal niveau. Hiervoor verwijst de staatssecretaris
naar de opmerkingen in de notitie Liberalisering Mediawet, waarin gesproken
wordt van de grote waarde van informatie, gericht op stad en streek, voor het functioneren van de niet-landelijke democratie en de regionale
identiteit. Dat is dan de motivering in de nota naar aanleiding van het verslag
om te stellen dat de CDA-fractie een onjuist oordeel heeft uitgesproken. Maar
de opvatting van de CDA-fractie is niet zozeer gebaseerd op de woorden in
die notitie Liberalisering Mediawet, alswel op een werkelijke waardering van
het grote belang van de publieke regionale en lokale omroep. Die waardering
moet niet alleen uit woorden, maar ook uit daden blijken. De overheid dient,
indien zij werkelijk hecht aan de instandhouding van een publieke omroep op
lokaal en regionaal niveau, dan ook zorg te dragen voor de voorwaarden waaronder
dat mogelijk is. Het kabinet stelt weliswaar in de nota naar aanleiding van
het verslag dat het belang hecht aan de instandhouding van een sterke, herkenbare
publieke omroep op landelijk en niet-landelijk niveau, maar dat is in het
wetsvoorstel onvoldoende vertaald in concrete daden of maatregelen.De lokale en regionale omroep is naar onze mening tot op heden uitstekend
in staat gebleken om zijn publieke functie in te vullen en ook op lokaal en
regionaal niveau te voorzien in onafhankelijke informatievoorziening. Dat
heeft zij met name gedaan dankzij de vrijwillige inzet van veel mensen uit
de gemeente of de regio zelf. Zij zijn er daardoor in geslaagd om informatie
en cultuur uit de eigen gemeente en regio over te dragen. Daardoor hebben
zij onder andere een wezenlijke functie vervuld voor de lokale democratie.
Dat hebben zij ook kunnen doen, omdat de voorwaarden waaronder de publieke
lokale en regionale omroep moest opereren, dat mogelijk maakte. Als wij dan
nu de voorwaarden veranderen en verder per 1 januari a.s. de waardering bij
woorden laten, dan is naar mijn mening sprake van te weinig waardering van
het grote belang van een goed functionerende publieke lokale en regionale
omroep.Zowel in het wetsvoorstel als in de nota naar aanleiding van het verslag
wordt geconstateerd dat de introductie van de commerciële omroep op lokaal
en regionaal niveau extra aandacht vraagt voor het publieke aanbod op die
niveaus. Maar die extra aandacht zal er pas komen in het nog uit te brengen
wetsvoorstel. Het excuus dat het onderhavige wetsvoorstel zich om wille van
de beoogde spoed, het moet per 1 januari ingaan, beperkt tot een aantal zaken
die op korte termijn regeling behoeven, zoals het mogelijk maken van regionale
televisie via zogenaamde vensterprogrammering op een landelijke televisiezender,
lijkt mij niet voldoende. Ik heb al een suggestie gedaan om op dit tijdstip
een wetsvoorstel voor te leggen dat zich puur richtte op de aflopende reclameregeling.
Ik constateer ook dat het kabinet zelf de directe wenselijkheid inzake wettelijke
regeling van vensterprogrammering ten behoeve van regionale televisie in de
nota naar aanleiding van het verslag ondergraaft. In antwoord op de vraag
van D66 wanneer die invoering kan plaatsvinden, wordt namelijk gezegd dat
invoering op z'n vroegst per 1 september 1996 zal plaatsvinden. Volgens het
kabinet komt er volgend voorjaar een nieuw wetsvoorstel waarin alle ontbrekende
elementen een plaats krijgen. Als het goed is, kan dat per 1 juli 1996 in
werking treden. Dat zou dus vroeg genoeg zijn voor invoering van de vensterprogrammering
per 1 september. Daarvoor was het dus niet noodzakelijk om nu te komen met
een wetsvoorstel.Het wetsvoorstel is blijkens de VVD-fractie in het verslag onaf. Er staat:
Anderzijds is het voorliggende wetsvoorstel "niet af" en ontbreekt met name
een totaalvisie van de regering op het lokale en regionale omroepbestel, inclusief
financiering, aldus de VVD-fractie. Dat is voor een regeringscoalitie geen
malse beoordeling. Ik sluit me bij deze beoordeling aan.Daarnaast worden er voorstellen gedaan om per 1 januari 1996 de commerciële
regionale, lokale omroep mogelijk te maken zonder dat er inzicht bestaat in
de werkelijke consequenties hiervan. Ik heb hier in het verslag van de CDA-fractie
naar gevraagd. De staatssecretaris stelt dat het wellicht negatieve consequenties
zal hebben en dat er wellicht teruglopende reclame-inkomsten zullen zijn.
Tegelijkertijd wordt in de memorie en de nota naar aanleiding van het verslag
de toelichting gegeven dat er onvoldoende inzicht is. Het zou toch voor de
hand gelegen hebben om nader onderzoek te doen of er ruimte, markt is voor
meer dan één lokale zender.Het had naar mijn mening ook voor de hand gelegen om deskundigen op dit
terrein te horen over de consequenties van de voorstellen. Ik heb in het verslag
ook gevraagd waarom men, ondanks het feit dat de Raad van State hier ook naar
verwees, toch gemeend heeft niet het advies in te hoeven winnen van de Mediaraad.
De staatssecretaris is op die vraag van de CDA-fractie in de nota naar aanleiding
van het verslag überhaupt niet ingegaan. Ik weet niet of dat in de haast
was, maar wellicht zou de staatssecretaris er vandaag wel nader op in kunnen
gaan.De CDA-fractie meent dat door de introductie van een commerciële
variant op regionaal, lokaal niveau naast de huidige publieke, gelet op het
verschil in financiële mogelijkheden, het voortbestaan van de publieke
regionale lokale omroep ernstig in gevaar zal komen, als wij niet tegelijkertijd
zorg dragen voor een adequate financiering van het niet-landelijke bestel.
Er is onzes inziens geen sprake van een adequate financiering als we volstaan
met de gedachte van de staatssecretaris om het thans bestaande maximum op
de provinciale opslag af te schaffen in combinatie met een provinciaal omroepplan.
Maar zelfs dat wordt in dit wetsvoorstel niet gedaan. Ook daarvoor wordt nog
verwezen naar het volgende wetsvoorstel.Op grond van de onderliggende stukken moeten we in feite concluderen dat
de versterking van het publieke aanbod waar nogal wat woorden aan gewijd worden,
alleen maar nagestreefd wordt door een verdergaande samenwerking tussen enerzijds
regionale en landelijke omroep en anderzijds lokale en regionale omroep. Wij
menen dat daarmee in ieder geval niet verzekerd is dat er voldoende publieke
middelen beschikbaar gesteld kunnen worden voor publieke lokale omroep. Eerst
moet het regionale venster gefinancierd worden in de toekomst. Dan moet de
regionale radio gefinancierd en uiteraard gecompenseerd worden voor het verlies
van regionale reclameguldens in verband met de commerciële concurrent.
Ik denk dat er dan nog maar heel weinig geld zal overblijven voor de financiering
van de publieke lokale omroep. Als je bedenkt dat we op dit moment
zo'n 400 publieke lokale omroepen hebben, dan zie je het gevaar dat dit aantal
gereduceerd zal worden tot slechts enkele omroepen per provincie. Wij menen
dan ook dat er in ieder geval nu al extra maatregelen nodig zijn. Als er op
dit moment een meerderheid in de Kamer is voor de introductie van commerciële
omroepen op het lokale, regionale niveau, dan vinden wij dat tegelijkertijd
de mogelijkheid geïntroduceerd moet worden dat gemeenten die dat willen,
de bevoegdheid krijgen een lokale opslag op de omroepbijdrage te heffen. Enerzijds
heb je dan een bij de publieke status behorende financiering. Anderzijds kan
lokaal afgewogen worden of de wijze waarop die lokale omroep een bijdrage
levert aan die lokale informatievoorziening, die publieke financiering rechtvaardigt.
Ik zal daar in ieder geval in tweede termijn nog op terugkomen.De nota naar aanleiding van het verslag overtuigt ook niet wat de opmerkingen
betreft inzake het verbod om de opbrengst van de provinciale opslag op de
omroepbijdrage aan te wenden ten behoeve van regionale kabelomroep. Ik heb
het dan over artikel 111, lid 5. Wij wezen er in het verslag op dat wij er
begrip voor hebben dat toentertijd is gekozen voor dat verbod vanwege het
feit, dat regionale kabelomroep ondanks de hoge kabeldichtheid van Nederland
niet door alle betalers van de opslag ontvangen kan worden. Wij vinden dat
de staatssecretaris zich wel erg rigide opstelt. Zelfs als verzekerd zou worden
dat de desbetreffende gelden hoofdzakelijk aangewend zouden worden ten behoeve
van programma's via de ether, dan nog blijft de staatssecretaris van mening,
dat die gelden daarvoor uitsluitend aangewend moeten worden. Er ontstaat dan
toch een probleem. Het vensterprogramma dat via de ether wordt verspreid zal
onderdeel gaan uitmaken van landelijke televisie, waarvoor de provinciale
opslag niet gebruikt mag worden. Het wordt regionaal verspreid via de kabel,
maar dan mag de provinciale opslag niet worden gebruikt, omdat sprake is van
kabel en geen ether. Heeft de staatssecretaris inzicht in de consequenties
van het volhouden van die beperking? Is het werkelijk zo dat conform het gestelde
in de nota naar aanleiding van het verslag alleen maar in Friesland etherfrequenties
beschikbaar zijn voor regionale televisie? Betekent dit niet dat er buiten
deze provincie en buiten dat vensterprogramma geen publieke regionale televisie
mogelijk is, ook als daaraan behoefte zou bestaan? Immers, er is geen etherfrequentie
beschikbaar buiten dat venster en de publieke gelden mogen daar niet voor
worden gebruikt. Theoretisch kan worden gezegd dat men zijn gang kan gaan,
maar waar niet is verliest de keizer zijn recht.StaatssecretarisNuisBlijft er nog wat over voor de lokale omroep?De heerVerhagen(CDA)Wellicht blijft er nog wat over, maar of dat voldoende is betwijfel ik.
Als je de commerciële variant mogelijk gaat maken, zouden er meer zekerheden
ingebouwd moeten worden. Op dit punt heb ik een amendement voorbereid.De voorzitter:De amendementen zijn nog bij het Bureau wetgeving. Ze worden in de loop
van dit debat uitgereikt.De heerKlein Molekamp(VVD)Kan de heer Verhagen zeggen wat de strekking van het amendement is?De heerVerhagen(CDA)Het komt erop neer dat de zinsnede in artikel 111, lid 5, waar nu staat
dat de provinciale opslag niet gebruikt mag worden voor regionale televisie
conform artikel 75a, komt te vervallen. Het betekent dat je die in principe
ook voor de kabel mag gebruiken. Nogmaals, het vijfde lid komt te vervallen
en er wordt een nieuw lid toegevoegd. Ik ga ervan uit dat de provinciale opslag
hoofdzakelijk aangewend moet worden voor programma's die verspreid worden
via de ether.Wij hebben een onbevredigend antwoord gekregen op de vraag of de aanvulling
uit de landelijke omroepmiddelen die nu bestaat voor dunbevolkte provincies
ook zal gaan gelden voor regionale televisie. Het geldt nu voor de regionale
radio. Wij verwachten op die vraag een standpunt van het kabinet en geen verwijzing
naar vragen inzake de regionale vensterprogrammering die NOS en ROOS zullen
gaan beantwoorden. Het kabinet wil in principe regionale televisie mogelijk
maken en komt daartoe met voorstellen. Mede omdat het ook landelijke omroepmiddelen
betreft, verwacht ik dan ook een visie van het kabinet. Het gaat daarbij niet
alleen om de experimentele fase, waarvoor financiering in principe gewaarborgd
is, maar ook om de tijd daarna. Als NOS de financiering voor haar rekening
neemt, is er geen probleem. Maar als het uit de provinciale opslag moet komen –
en dat is wat de staatssecretaris beoogt – vinden wij het terecht dat
er voor de dunbevolkte provincies een bijdrage kan komen uit de landelijke
omroepmiddelen, overeenkomstig de huidige verdeelsleutel. Ook op dit punt
heb ik een amendement voorbereid.Het bevreemdt mij overigens dat er in de memorie en in de nota naar aanleiding
van het verslag gepreludeerd wordt op het vrijgeven van de provinciale opslag,
maar dat niet wordt voorgesteld om artikel 111, zesde lid, te schrappen, waardoor
het huidige maximum van de provinciale opslag zou vervallen. Ook hieruit blijkt
dat het wetsvoorstel onaf is. Wij behandelen nu deze wijziging van de Mediawet
en om dat te expliciteren heb ik een amendementje gemaakt tot het schrappen
van dat zesde lid van artikel 111.De heerKlein Molekamp(VVD)Het vrijgeven van die opslag in de geest van het voorstel van de staatssecretaris,
resulteert in een verhoging van de provinciale omroepbijdrage. Is de CDA-fractie
voor een verhoging van dit deel van de collectieve-lastendruk?De heerVerhagen(CDA)De staatssecretaris doet alsof hij uit de verhoging van de provinciale
opslag ook de lokale publieke omroep zal financieren, maar het enige wat in
dit wetsvoorstel gebeurt, is dat commerciële omroep mogelijk wordt gemaakt.
Er vindt geen dekking plaats van de publieke, lokale en regionale, omroep
uit de publieke middelen. Er wordt, met andere woorden, van alles gesuggereerd
maar er wordt niets gedaan. Wie met een zo verstrekkend wetsvoorstel komt,
dat een verandering betekent van het lokale, regionale medialandschap, moet
dan ook consequent zijn. Het kan heel simpel. De heer Klein Molekamp doet
een suggestie over de lokale opslag, maar het hoeft helemaal niet te betekenen
dat de lasten van de burgers worden verzwaard. In een aantal
gemeenten wordt tegenwoordig een subsidie gegeven ter financiering van de
lokale omroep. Door de vrijheid te geven om een lokale opslag te introduceren,
maak je de financiering structureel. De gemeente financiert de zaak dan niet
meer uit de normale inkomsten maar uit de heffing of opslag. Daar kan tegenover
staan dat de onroerende-zaakbelasting wordt verlaagd of dat er geld overblijft
ten behoeve van andere zaken. Dat is een afweging die lokaal moet worden gemaakt.
Of het een lastenverzwaring zal inhouden, is een afweging die men lokaal moet
maken. De gemeenteraad dient verantwoording af te leggen; bij hem hoort die
verantwoordelijkheid dan ook thuis. Als er in de gemeenteraad geen draagvlak
is voor extra uitgaven ter financiering van de lokale omroep, hoeven zij ook
niet gedaan te worden.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Ik heb een vrij korte vraag gesteld aan de heer Verhagen.
Hij geeft een heel beschrijvend antwoord, waarin hij bovenal verwijst naar
de staatssecretaris. Als ik zijn verhaal goed begrijp, zegt hij eigenlijk
dat hij meer wil doen aan de lokale en de regionale omroep en dat volgens
hem daarvoor de heffingen vrijgegeven moeten worden. Indirect betekent dat
een verhoging van de kosten, gefinancierd door de gemeente dan wel door de
provincie. Ik denk dat het in het betoog van de heer Verhagen een logische
keuze is en het verbaast mij dan ook enigszins dat hij voor de consequenties
terugdeinst. Als hij had gezegd dat hij bereid is om daar extra geld voor
uit te trekken, dan zou ik dat eerlijk en duidelijk gevonden hebben.De heerVerhagen(CDA)Dat is helemaal makkelijk. Ik heb al aangegeven dat het lokaal geen lastenverzwaring
behoeft te betekenen. Het kan wel, maar dat is dan ook een lokale verantwoordelijkheid.
Verder heb ik gezegd dat het mijns inziens onverantwoord is om commerciële
lokale of regionale omroep te introduceren als er niet tegelijkertijd gegarandeerd
wordt dat er publieke middelen beschikbaar worden gesteld voor de publieke
omroep. Dat is de keuze die ik maak; wat mij betreft hoeft er geen commerciële
variant te komen op lokaal of regionaal niveau, maar als het gebeurt, moet
de publieke variant in ieder geval gewaarborgd zijn. De CDA-fractie hecht
immers zeer veel waarde aan de publieke lokale of regionale omroep.De heerKlein Molekamp(VVD)Als ik het kort samenvat, vindt u gewoon dat er meer publieke middelen
beschikbaar moeten worden gesteld. Dat is in uw model een gerechtvaardigde
keuze, maar ik zou het gewaardeerd hebben als u het dan ook zo gezegd had.De heerVerhagen(CDA)Het lijkt mij duidelijk wat ik voorsta.Voorzitter! Een volgend punt waarop het kabinet in de nota niet is ingegaan,
betreft het aantal regionale edities. Het is het standpunt van het kabinet
dat hierbij niet per se aansluiting zou behoeven te worden gezocht bij de
bestuurlijke indeling van Nederland, hetgeen zou resulteren in ten minste
één regionaal televisieprogramma per provincie. Nu de staatssecretaris
dit in de memorie van toelichting opengelaten heeft, is het de vraag of hij
zich zou verzetten tegen één regionaal televisieprogramma per
provincie. Er wordt immers vooralsnog uitgegaan van zeven edities.Verder is er voorbijgegaan aan de vragen van zowel D66 als het CDA inzake
de mogelijkheid van meer regionale omroepen per provincie. Als voorbeeld is
Radio Rijnmond/Radio West genoemd. Als beide regionale televisie gingen maken,
zouden dat naar de mening van de staatssecretaris dan ook twee onderdelen
van het vensterprogramma zijn? De wet laat wel toe dat er twee regionale omroepen
per provincie zijn, zoals in Zuid-Holland.Ook is er niet ingegaan op de vragen over AT5 en Radio Noord-Holland.
AT5 is geen regionale, maar een lokale omroep. Tenzij de stadsprovincie Amsterdam
werkelijkheid wordt, zijn ook Amsterdammers inwoners van Noord-Holland. En
er dreigen wel wat problemen tussen AT5 en Radio Noord-Holland. Daar is door
verschillende fracties naar gevraagd, maar de staatssecretaris heeft er niet
op gereageerd. Wat is zijn standpunt inzake dit dreigende conflict?In verband met de verschillende vragen over het beschikbaar stellen van
etherfrequenties heeft onze fractie verwezen naar de motie-Koetje/Middel,
waarin gevraagd wordt om met voorrang frequenties toe te wijzen aan de publieke
lokale of regionale omroep. De staatssecretaris heeft gezegd dat hij dit bij
de review van het frequentiebeleid zal betrekken. Ik neem aan dat hij dit
in positieve zin bedoelt, maar hij is niet ingegaan op het wettelijk vastgelegde
recht op toedeling van die etherfrequenties. Ik hoop op een nadere toezegging
en ik heb op dit punt het een en ander met collega Middel voorbereid.Er bestaat bij mijn fractie toch nog wat onduidelijkheid over wat er over
de etherfrequenties is gezegd. Wij lezen dat het kabinet komt met voorstellen
voor een evenwichtiger verdeling van omroepfrequenties voor publieke en commerciële
gegadigden. Wat wordt er met een evenwichtiger verdeling bedoeld? Betekent
dit meer frequenties voor commerciële gegadigden of niet? Zo ja, hoe
verhoudt dit zich tot de opmerking op bladzijde 14 dat het beleid van de regering
er niet op is gericht om frequenties aan niet-landelijk publieke omroep te
ontnemen? Hoe is een evenwichtige verdeling mogelijk, als bedoeld wordt meer
frequenties voor commerciële gegadigden? Hoe verhoudt de opmerking over
de evenwichtige verdeling zich tot de opmerking dat publieke lokale omroepen
die de keuze maken om de stap naar de commerciële omroep te zetten, hun
aanspraak op etherfrequenties in de waagschaal stellen, aldus pagina 2 van
de nota? In hoeverre is deze als dreigement bedoelde opmerking reëel,
gelet op de voornemens van een evenwichtiger frequentieverdeling?Naar de mening van de CDA-fractie moet die dreiging reëel zijn. Bij
de overstap van publiek naar commercieel vervalt de publieke vergunning. Dat
houdt in dat men de frequentie kwijt raakt. Dit zegt de staatssecretaris ook.
Ik vraag mij af, of dit niet bij voorbaat wordt ondergraven door de opmerking
over de review. Ik verneem hierop graag de reactie van de staatssecretaris.De terughoudende reactie van het kabinet op voorstellen van verschillende
fracties om bij nota van wijziging een toezichthoudende rol in te voeren van
het Commissariaat voor de media op de handelswijze van de kabelbeheerder,
stemt mijn fractie niet tot tevredenheid. Daarna hebben wij een brief van
de minister van Economische Zaken gekregen. Zelfs dit weekeinde hebben wij
nog een fax ontvangen waarin een evaluatie wordt aangekondigd. Ik sta niet
alleen in mijn mening. Wij hebben zojuist een verslag gekregen van een algemeen
overleg. Daaruit blijkt dat behalve de CDA-fractie zowel mevrouw Van Zuijlen
als mevrouw Van Heemskerck voor een toezichthoudende rol pleit voor het Commissariaat
voor de media. Ik meen zelfs dat mevrouw De Koning daarvoor heeft gepleit.In het algemeen overleg is ter zake een kamerbrede wens geuit. Tegen deze
achtergrond had ik een nota van wijziging verwacht die een toezichthoudende
rol van het Commissariaat voor de media had geregeld. Het kabinet geeft het
Commissariaat voor de media toch een duidelijke taak in het toezicht op de
handelswijze van de kabelbeheerder. Dit betreft artikel 67. Het ontgaat mij
dan ook waarom het Commissariaat voor de media nu niet reeds een toezichthoudende
taak krijgt voor de handelswijze van de kabelbeheerder, voor zover het de
toegang van aanbieders tot die kabel betreft.Ik heb al gewezen op artikel 67. Met dit wetsvoorstel wordt de bestaande
scheiding tussen diensten en infrastructuur ten dele opgeheven. Men verruimt
namelijk de mogelijkheden. Hierover heb ik dan ook een amendement ingediend
om de toezichthoudende rol van het Commissariaat voor de media zeker te stellen.Vrij recent zijn er artikelen in de kranten verschenen over de kabelaars.
Daarin is vooruitgelopen op het volgende wetsvoorstel. Ik leid uit die kranteberichten
af dat er weliswaar gestreefd wordt naar het basispakket van publieke omroepen
uit binnen- en buitenland voor een zo laag mogelijke prijs, maar dat in de
huidige plannen in plaats van een "must carry"-verplichting voor het basispakket
een soort "cash and carry"-regeling wordt voorzien die inhoudt dat ook publieke
omroepen moeten gaan betalen voor hun plaats. Is dit juist?MevrouwDe Koning(D66)Dit is toch niet aan de orde?De heerVerhagen(CDA)Als er plannen uitlekken die hierop betrekking hebben, staat het mij toch
vrij om hierover te praten? Als wij het over de positie van de kabelexploitanten
hebben, vraag ik de staatssecretaris of hij mij kan bevestigen dat er inderdaad
plannen bestaan die inhouden dat de publieke omroepen moeten gaan betalen
voor toegang tot de kabel om op die wijze gelijk behandeld te worden als andere
gegadigden. Dat zou naar mijn mening haaks staan op het gegeven dat men kijk-
en luistergelden betaalt. Ik heb hier graag een reactie op. Vooruitlopend
hierop zeg ik dat wij op dat punt wellicht bezwaren naar voren brengen. Dat
weet mevrouw De Koning dan alvast.Ik keer terug naar het wetsvoorstel dat ter tafel ligt. Het is een hele
litanie, maar ook op dit punt wordt te weinig aandacht besteed aan het voorkomen
van machtsconcentratie op het gebied van lokale en regionale media, als je
commerciële lokale en regionale omroep mogelijk maakt. Ik verneem graag
van de staatssecretaris of hij überhaupt heeft nagedacht over de wenselijkheid
dan wel onwenselijkheid van het tegengaan van monopolievorming op het gebied
van lokale en regionale media. Als onze voorstellen inzake de financiering
van publieke lokale omroepen het halen, is er naast een commerciële speler
inderdaad een publieke verzekerd. Er zullen dan in ieder geval meer garanties
zijn om te ontkomen aan zo'n monopolie dan in de voorstellen die in dit wetsvoorstel
zijn verwoord. Als je kijkt naar de ontwikkelingen in Friesland, zie je dat
er onvoldoende is nagedacht over de consequenties van dit wetsvoorstel, zoals
het nu luidt. Op dat punt heb ik samen met collega Middel een amendement voorgesteld
ter voorkoming van ongewenste monopolievorming op het gebied van informatievoorziening
op lokaal en regionaal gebied.De heerKlein Molekamp(VVD)De heer Verhagen heeft het over het monopolie van informatie. Twintig,
dertig of veertig jaar geleden had je allemaal een regionaal dagblad. Wij
hebben nog nooit een periode gehad waarin zoveel informatie beschikbaar is
als de huidige periode. Hoe heeft de heer Verhagen het toen ervaren?De heerVerhagen(CDA)Ik ben nog jong!De heerKlein Molekamp(VVD)Dan zal ik de vraag anders stellen. Hoe heeft uw fractie dat ervaren?De heerMiddel(PvdA)Die is nòg jonger!De heerVerhagen(CDA)Het gaat over de functie van lokale en regionale media, in relatie tot
de lokale democratie. De staatssecretaris zegt daarvan: die markten komen
niet overeen, de verzorgingsgebieden komen niet overeen. Daar doelt de heer
Klein Molekamp ook een beetje op. De informatievoorziening is niet meer zo
beperkt dat je je alleen maar richt op de informatievoorziening die je via
het lokale of regionale medium tot je krijgt. Maar juist voor de lokale democratie
is zij wèl essentieel.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik zal het heel simpel zeggen. In Hilversum las je de Gooi- en Eemlander.
Er was geen ander dagblad dan dat. Er was nauwelijks televisie.De voorzitter:Wilt u een vraag stellen?De heerKlein Molekamp(VVD)Wat is nu het wezenlijke verschil?De heerVerhagen(CDA)Misschien is de wereld wat groter geworden.De heerKlein Molekamp(VVD)De uwe blijkbaar niet.De heerVerhagen(CDA)Jawel. Kijk maar eens naar het amendement. In het amendement zeg ik heel
simpel dat de monopolievorming met name dreigt op het moment dat je geen publiek
alternatief hebt op dit punt. Als u het amendement goed leest, ziet u dat
daar staat: tenzij er een publieke regionale of lokale omroep is die de pluriformiteit
in de nieuwsvoorziening in het desbetreffende verzorgingsgebied garandeert.
Dat is meteen de oplossing. Als de staatssecretaris daar zorg voor draagt,
hebben wij geen monopolie.De heerKlein Molekamp(VVD)En als er een publiek monopolie is?De heerVerhagen(CDA)Dat is juist de pluriformiteit die wij voorstaan.Ik sluit af. Naar de mening van de CDA-fractie wordt met het onderhavige
wetsvoorstel tot wijziging van de Mediawet te gehaast en zonder
een goed inzicht te hebben in de gevolgen een fundamentele wijziging doorgevoerd
in het lokale en regionale medialandschap. Met uitzondering van de noodzakelijke
wijziging in verband met de aflopende reclameregeling, is onzes inziens een
dusdanige principiële wijziging niet verantwoord zonder tegelijkertijd
zorg te dragen voor voorwaarden, waaronder de toekomst van de publieke lokale
en regionale omroep gewaarborgd is. Wij hebben wat dat betreft zelf voorstellen
gedaan, maar op het moment dat die geen meerderheid zullen behalen en de financiering
van de lokale en regionale publieke omroep niet is verzekerd, zullen wij ons
genoodzaakt zien tegen dit wetsvoorstel te stemmen. Wij vinden dat, als wij
zeggen dat wij hechten aan instandhouding van een publieke omroep op lokaal
en regionaal niveau, wij dan ook moeten zorg dragen voor een adequate publieke
financiering.Voorzitter! Ik wacht uiteraard de antwoorden van de staatssecretaris af,
maar ik heb vrij fundamentele kritiek naar voren gebracht namens de CDA-fractie
en ik hoop dat ik daar ook een uitgebreid antwoord van de staatssecretaris
op krijg, omdat ons uitgangspunt natuurlijk niet is om a priori tegen wetten
te stemmen.De voorzitter:Thans is het woord aan de PvdA. De heer Middel heeft zich daartoe als
spreker ingeschreven, voor 10 minuten. Ik begrijp evenwel dat thans sprake
is van twee woordvoerders.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Het goede nieuws van vanmiddag is in de eerste plaats dat
de PvdA geen 35 minuten spreektijd nodig heeft; een spreektijd van 10 minuten
bleek achteraf echter niet haalbaar. Het tweede punt van het goede nieuws
is dat mevrouw Van Zuijlen na mij komt, om nog het een en ander toe te lichten
en amendementen nader van commentaar te voorzien. Het derde punt van het goede
nieuws is dat de PvdA niet op voorhand dreigt met tegenstemmen, zoals een
andere fractie zoëven wel heeft gedaan en zoals waarschijnlijk weer een
andere fractie straks zal doen.Het slechte nieuws is, voorzitter, dat wij als PvdA-fractie buitengewoon
verbaasd zijn over dit wetsvoorstel. Het heeft verschrikkelijk lang geduurd
voordat het er lag, terwijl iedereen wist dat het er moest komen. Nu zijn
we gedwongen om het in grote haast af te werken en dat is jammer. De reclameregeling
voor lokale en regionale publieke omroepen loopt per 1 januari a.s. af. Dat
was twee jaar geleden bekend, toen wij haar verlengden.Ruim twee jaar geleden, in november 1993, hebben wij als Kamer kamerbreed,
bij de UCV over de lokale en regionale omroepen, uitgesproken dat wij duidelijkheid
wilden van de toenmalige regering over de positie en de toekomst van de regionale
en lokale omroep. De toenmalige minister d'Ancona had daar een aantal plannen
voor geformuleerd en daar was de Kamer het gewoonweg niet mee eens. Toen is
gezegd: doe dat maar anders. Nu, wij wachten dus twee jaar in de veronderstelling
dat er iets anders komt. Die twee jaar zijn voorbij en er ligt nu iets, maar
je kunt toch niet zeggen – althans, dat kunnen wij niet zeggen –
dat er sprake is van een nieuwe visie van dit kabinet ten aanzien van de publieke
lokale en regionale omroep. Er is nu een nieuw kabinet en er is een veranderde
samenstelling van de Kamer, maar ik denk dat het ook de staatssecretaris duidelijk
is geworden, uit de schriftelijke voorbereiding, dat daar niet uit valt af
te leiden dat de Kamer de laatste twee jaar wezenlijk anders is gaan denken
over de positie en de toekomst van de lokale en regionale omroep.Voorzitter! De PvdA-fractie constateert dat de commerciële omroep
eraan komt, er feitelijk al is en lokaal en regionaal verder zal doordringen.
Nu, dat zij zo; dat is een gegeven. Wij vinden wel dat daarbij voorwaarden
geschapen moeten worden, om de positie van de publieke omroep op niet-landelijk
niveau duidelijk te markeren. Daarbij stellen wij – dat is in wezen
een herhaling van twee jaar geleden – dat samenwerking geboden is: samenwerking
binnen het publieke bestel, landelijk en regionaal. Denk aan de TV en denk
aan de vensterovereenkomst; maar ook op het terrein van de radio zie je toch
een aardige samenwerking: kijk naar de radionieuwscentrale. Ook gaat het om
regionale en lokale samenwerking, met name ten aanzien van de radio. Als je
over samenwerking praat, dan praat je over samenwerking – dat deed ik
twee jaar geleden en dat doe ik nu weer – op basis van zo groot mogelijke
gelijkwaardigheid. Immers, als die gelijkwaardigheid volstrekt ontbreekt,
is er geen sprake van een samenwerking, maar dan is het zo dat de ene partij
de ander opslokt en dat de andere partij de samenwerking opgelegd krijgt.Voorzitter! Ik denk dat ook de staatssecretaris moet erkennen dat de regionale
omroep haar bestaansrecht bewezen heeft. Als je naar de luisterdichtheid kijkt
van de meeste regionale omroepen, zie je dat deze hoog is en in een aantal
provincies het hoogst, bijvoorbeeld in mijn eigen Drenthe. Je ziet ook dat
de televisie regionaal doordringt. De lokale omroep is nog steeds in ontwikkeling:
honderden radiostations en tientallen televisiestations. Eerlijkheidshalve
moet ik daarbij opmerken dat er een brede variatie in zit van aan de ene kant
de superprofessioneel en aan de andere kant kabelhobbyisten. Dat laatste bedoel
ik overigens absoluut niet denigrerend.StaatssecretarisNuisWij zijn immers allemaal begonnen met radio-amateurs.De heerMiddel(PvdA)Dat is ook een heel goede omroep geworden, die Nederland 3 draagt. Ik
ben blij dat het cultuurbesef van de staatssecretaris nog zo groot is, dat
hij de VARA naar voren haalt in dit debat. Dat doet mij goed als sociaal-democraat,
want je bent natuurlijk wel lid van die club.Voorzitter! Er zit spanning tussen wat het kabinet zegt te willen en wat
het kabinet doet. Het kabinet wil aan de ene kant vrij baan geven aan de commercie
en aan de andere kant het publieke bestel in zekere zin beschermen en in ieder
geval ondersteunen. Maar wat het kabinet doet of wil doen, is onduidelijk.
Dat blijkt ook uit de vele vragen die in de schriftelijke voorbereiding in
het verslag naar voren zijn gekomen en die niet allemaal beantwoord zijn.
De bijdrage van collega Verhagen is een duidelijk voorbeeld van het feit dat
zoveel vragen onbeantwoord zijn gebleven. Ik zal er niet veel vragen aan toevoegen
want ik wil proberen om mij in het debat van vandaag tot de grote lijnen te
beperken.Alhoewel wij nog maar net begonnen zijn, mag ik wel de conclusie trekken
dat op dit moment niemand tevreden is met het wetsvoorstel dat
er nu ligt. Uit de reacties blijkt, dat de commerciëlen eigenlijk de
pest in hebben en dat de publieke omroepen het niet zien zitten, evenmin als
de grootste kamerfracties. Dat is toch de teneur bij dit wetsvoorstel. Toch
moet er een wettelijke regeling komen en daarom zeggen wij ook dat we door
moeten gaan. En omdat je die wettelijke regeling zo snel mogelijk wilt hebben,
ben je als kamerlid gedwongen het een en ander te amenderen. Daarom is zojuist
dit pakketje uitgereikt. Het feit dat er zoveel amendementen worden ingediend,
ook door de regeringsfractie, zegt natuurlijk ook wel iets over de kwaliteit
van het wetsvoorstel.Voorzitter! De Partij van de Arbeid is blij, dat de huidige reclameregeling
afloopt, want twee jaar geleden bij de verlenging van het regime hebben wij
de Kamer al voorgesteld om die regeling te wijzigen. Het is ons toen helaas
niet gelukt, want ons probleem was en is dat uitgevers volop meeëten
uit de ruif der reclame-opbrengsten zonder dat er van hun kant iets substantieels
tegenover staat. Per 1 januari kunnen uitgevers onder voorwaarden zelf een
omroep verzorgen en dan zal waarschijnlijk een deel van de reclame-opbrengsten
van de publieke omroep afgeroomd worden. Dat is concurrentie en dat moeten
wij accepteren. Wij vinden het toch vreemd dat het kabinet eerst een public
private partnership tussen de regionale en de lokale omroepen aan de ene kant
en de commerciële uitgevers aan de andere kant dwingend heeft opgelegd
en dat het nu ditzelfde public private partnership verbiedt. Of heeft de staatssecretaris
daar nog een verklaring voor?In de voorbereiding is het ons niet helder geworden hoe de regering aankijkt
tegen bijvoorbeeld de uitbouw van kabelkranten en kabelkrantnetwerken tot
commerciële interregionale televisie, ook al omdat kabelkranten door
de staatssecretaris in de memorie van antwoord op verschillende wijzen geduid
worden. Voorts hebben wij vaker gewezen op het gevaar van de mogelijkheid
dat commerciële stations aan elkaar gekoppeld worden zodat een landelijk
dekkend net zal ontstaan. Wij hebben daar nooit een duidelijk antwoord op
gekregen. Een volgend punt is het risico dat de lokale publieke omroep niet
sluimerend en sluipend maar volop commercieel gaat – je zou bijna zeggen
uit wanhoop – vanwege het nog steeds niet beschikbaar zijn van beleidsinstrumenten
ter ondersteuning van die lokale publieke omroep. Een ander punt is de mogelijkheid
dat in de overgangsfase tot 1 september 1996 – de datum waarop de regionale
omroepen met de NOS-vensterprogramma's TV gaan verzorgen – regionale
televisie ten onder kan gaan omdat de financiering in de tussentijd niet geregeld
is omdat men er niet op gerekend had dat het uitgesteld zou worden. Ik heb
hierover een signaal uit Friesland gekregen. Nog een punt is het feit dat
de invulling van het aangekondigde provinciale omroepplan volstrekt onduidelijk
is. Er wordt over gesproken maar hoe het eruit gaat zien, weet niemand, de
provincie zelf ook niet. Provinciebesturen blijken ook absoluut niet eensluidend
te zijn in hun beleidsvisie ten aanzien van regionale omroep. Kortom, ik heb
maar een paar voorbeelden genoemd van vragen waar geen antwoorden op zijn
gekomen en toch moeten we verder met deze wet.Voorzitter! Regionale omroepen zijn, anders dan de STER, verplicht om
vennootschapsbelasting te betalen. Als argument wordt genoemd, dat de STER-gelden
gebruikt worden voor de programmering van landelijke publieke omroepen, maar
in feite geldt hetzelfde voor de regionale omroepen. Sterker nog, bij de invoering
van de huidige reclameregeling is dat door de regering met zoveel woorden
benadrukt: reclame-inkomsten moesten gebruikt worden voor de programmering.
Gelijke monniken, gelijke kappen en om die reden een amendement, waardoor
het indirect mogelijk wordt gemaakt dat lokale en regionale omroepen een vrijstelling
hebben in de afdracht van vennootschapsbelasting.Voorzitter! Ook worden regionale en lokale omroepen nu afdrachtplichtig
in de richting van het Bedrijfsfonds voor de pers. De vraag is waar dat goed
voor is, omdat de omroepen toch al een deel van hun reclame-opbrengsten zien
wegvloeien naar de nieuwe concurrentie op commerciële grondslag. Ik heb
trouwens een deel van het antwoord op deze vraag zelf al gegeven door ook
hier een amendement in te dienen, dat de ontheffing van de verplichte bijdrage
aan het Bedrijfsfonds voor de pers wettelijk regelt.Voorzitter! Zolang er geen provinciale omroepplannen zijn, blijft de PvdA-fractie
huiverig ten opzichte van een verhoging van het zogenaamde tientje, de provinciale
toeslag op de omroepbijdrage. Dit tientje was en is bedoeld voor publieke
en regionale etherradio en wordt in dunbevolkte gebieden aangevuld met gelden
uit de landelijke pot. In dichtbevolkte gebieden, zoals Zuid-Holland, is het
tientje zelfs naar beneden gegaan. Aan de andere kant moeten we wel constateren
dat indexering van het tientje nooit heeft plaatsgevonden.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Het tientje is naar beneden gegaan, omdat een aantal politieke
partijen het van groot belang vonden, dat uiterst zorgvuldig met de lasten
van de burgers werd omgegaan. Dat was de reden!De heerMiddel(PvdA)Die toer kun je natuurlijk heel gemakkelijk maken als je in een provincie
zit, die zo dichtbevolkt is dat je met een tientje per huishouden zo'n gigantisch
bedrag krijgt dat het te veel is voor de regionale omroep. In Flevoland, Drenthe,
Groningen of Zeeland stelden diezelfde politieke partijen niet voor om de
lastendruk te verlagen. Die hechten dan toch wel zoveel belang aan die regionale
omroep, dat ze het tientje graag wilden handhaven. Ik vind het een beetje
goedkoop om dit argument te gebruiken.De heerKlein Molekamp(VVD)Laat ik het duidelijker zeggen: uw partij was tegen de verlaging en mijn
partij voor de verlaging. Uw partij vond het dus wel degelijk noodzakelijk,
dat het tientje gehandhaafd werd. Het waren geen omroeppolitieke overwegingen
maar financiële.De heerMiddel(PvdA)Ik probeer aan te geven, dat je in een dichtbevolkte provincie op basis
van de vigerende wet- en regelgeving heel gemakkelijk een dergelijk gebaar
kunt maken. Als je consequent bent, zul je dat overal moeten doen, maar dat
zou de nekslag betekenen voor de regionale omroep in een aantal provincies.
Ik ben blij dat de VVD niet zover is gegaan in de afweging tussen verlaging
van de lastendruk en het behoud van de publieke regionale omroep.De heerKlein Molekamp(VVD)Wat vindt de heer Middel van de brief van het IPO in dezen?De heerMiddel(PvdA)Ik vind het jammer, dat er geen eensluidend IPO-standpunt is met betrekking
tot deze materie. Dat zou de discussie wel vergemakkelijken!De heerKlein Molekamp(VVD)Er is wel een eensluidend IPO-standpunt!De heerMiddel(PvdA)Niet over het punt waar ik me druk over maak, namelijk hoe de provinciale
omroepplannen eruit gaan zien. Ik praat niet alleen over de financiering.
Ik constateer, dat er tenminste drie verschillende visies zijn bij de provincies
ten aanzien van de regionale omroep in het algemeen en de televisie in het
bijzonder. Dat is de democratie; de provincies moeten hun plaats hebben, maar
het wordt voor ons wel een stuk onduidelijker.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Het is in strijd met de feiten, want er ligt hier een eensluidende
brief van het IPO waarin geen voorbehoud wordt gemaakt ten aanzien van een
van de provincies.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Als ik nu met een brief wordt geconfronteerd van 1 december,
vraag ik u bij dezen om daarop in tweede instantie te kunnen ingaan. Ik ben
afgegaan op een brief van enige weken geleden. Daar heb ik mijn standpunt
op gebaseerd. Ik heb de brief niet gezien.De voorzitter:Wij zullen ervoor zorgen dat alle leden de brief krijgen, opdat zij er
voor de tweede termijn naar zullen kijken.De heerMiddel(PvdA)In ieder geval kunnen we constateren dat het IPO wat traag was met die
brief. Ik wil graag de dinerpauze gebruiken om die brief even te lezen, opdat
ik daarop eventueel in tweede termijn kan terugkomen.Voorzitter! Ik had het over de indexering die niet heeft plaatsgevonden.
Ik zou mij heel goed kunnen voorstellen, dat het tientje twaalfenhalve gulden
werd. Dat tientje of twaalfenhalfje kon en kan niet gebruikt worden voor regionale
publieke televisie, aangezien deze televisie, met uitzondering dan van Friesland,
tot nu toe tot de kabel beperkt blijft en de televisie die er nu is wordt
met name via het kabelabonnement betaald. De samenwerking, regionaal en landelijk,
krijgt dus gestalte via een overeenkomst met NOS, waardoor per 1 september
vensterprogramma's worden verzorgd via de ether. De financiering loopt in
eerste aanleg via NOS en later ook via de provincies. Nogmaals, het is tot
nu toe onduidelijk hoe de provincies in de praktijk met die financiering omgaan.
Voor het voortbestaan van de publieke regionale televisie is het wel van belang
om te weten hoe men zich in de verschillende provincies zal gaan opstellen.Gelet op de signalen die ik van verschillende kanten heb opgevangen, ben
ik enigszins verontrust over de toekomst van de televisie. Misschien is het
wat onbescheiden, maar ik wil toch het volgende opmerken. Een aantal jaren
geleden heb ik zelf met mijn toenmalige collega Koetje een amendement ingediend
om het mogelijk te maken dat überhaupt begonnen werd met publieke televisie
door regionale omroepen. TV Oost was de eerste die een voortrekkersrol durfde
te vervullen.Voorzitter! In de schriftelijke voorbereiding wordt in ieder geval door
ons de suggestie gedaan om twee landelijke publieke netten te creëren
en om een derde net voor de regionale televisie te hebben. Financiering kan
in dat geval uit de omroeppot. Hiermee wil ik niet de suggestie wekken dat
de PvdA-fractie hierover al een uitgesproken oordeel heeft, maar een discussie
over deze vraagstelling lijkt ons zinvol. Misschien moeten wij wachten tot
de beroemde commissie-Ververs gereed is met haar werk.Voorzitter! Ik kom vervolgens toe aan het belangrijke punt dat de heer
Verhagen met nadruk heeft genoemd. Dat betreft de eventuele bevoegdheid van
gemeenten om een aan een maximum gebonden lokale heffing in te voeren ten
behoeve van lokale publieke etherradio. De positie van de lokale omroep zou
erdoor versterkt worden en ook de door ons bepleite samenwerking met de regionale
omroep wordt erdoor vergemakkelijkt. Natuurlijk leveren gemeenten nu al financiële
bijdragen voor het in stand houden van lokale omroepen. Alleen het kabinet –
en het spijt mij dat ik het moet zeggen – draait al jarenlang om de
hete brij heen. Als je na de UCV van november 1993 iets had mogen verwachten,
dan toch wel dat kabinet met een duidelijk standpunt was gekomen over de financiering
door middel van een vrijwillige, dus door de gemeente te bepalen, lokale opslag
voor de publieke lokale radio.In de tussentijd hebben verschillende fracties zowel in de Kamer als daarbuiten,
namelijk op allerlei conferenties en bijvoorbeeld op door de OLON georganiseerde
congressen, er duidelijk blijk van gegeven dat zij over dit onderwerp hebben
nagedacht. Zij hebben ook geconstateerd, dat er ontzettend veel haken en ogen
zitten aan een eventuele lokale opslag, zeker als die niet gecompenseerd wordt
door een verlaging van de hoofdsom van de omroepbijdrage. In dat geval is
er dus sprake van een lastenverhoging. Hiermee laat ik mij in VVD-termen uit.Twee jaar geleden pleitte de Partij van de Arbeid voor een zo gelijkwaardig
mogelijke behandeling van de regionale en lokale omroepen, zeker met het oog
op de gewenste samenwerking. Wij willen graag consequent zijn en blijven en
daarom moeten wij nu stellen, dat lokale overheden de vrijheid moeten krijgen
om een lokale opslag te heffen. Het maximum daarvan kan bij algemene maatregel
van bestuur worden vastgesteld. Dat is de toelichting van mijn fractie op
het amendement-Middel/Verhagen dat inmiddels is ingediend.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Weet de heer Middel al aan welke hoogte hij bij dat maximum
denkt?De heerMiddel(PvdA)Uit kringen van lokale omroepen, maar met name van de OLON, heb ik gehoord
dat een beperkt aantal guldens per huishouden een zeer wezenlijke bijdrage
levert aan de instandhouding van de publieke lokale omroep. Andere fracties
zouden dit ook gehoord hebben als zij hun oor te luisteren hadden gelegd.
Ik wil benadrukken dat het mij niet om de hoogte van deze bijdrage gaat, maar
vooral om de vrijheid die de gemeenten krijgen. Bovendien wijs ik erop dat
wij graag samenwerking willen tussen de regionale en lokale
omroepen. Die samenwerking zou meer kans van slagen krijgen als de lokale
omroepen ook iets te bieden hadden. Als de ene met lege handen staat en de
ander wel geld heeft – dat is allemaal wettelijk geregeld via het tientje
en de aanvullende gelden uit de pot – dan is dat een merkwaardige basis
voor samenwerking. Dat lijkt een relatie te worden waarin de ene waarschijnlijk
al binnen vrij korte termijn het onderspit zal delven. Dat gaat weer ten koste
van de publieke omroep in de regio. Daar zijn wij dus niet voor.MevrouwDe Koning(D66)U zegt dat de gemeenten de vrijheid moeten krijgen. Dat is eerder in PvdA-kringen
wel eens iets anders besproken, met name bij de Winkelsluitingswet. Ondertussen
wilt u zelf uitmaken dat het alleen voor de radio geldt. Zoals u weet, kwam
ik met dit amendement bij u, maar wilde u het niet. U wilde het beperken tot
de radio, omdat u vond dat de gemeenten niet zelf mochten uitmaken of zij
het aan de radio of aan de televisie gaven. Die vrijheid had ik de gemeenten
zo graag gegund.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Ik ben wel zo meelevend dat ik kan begrijpen dat mevrouw De
Koning een beetje teleurgesteld is dat haar amendement niet op voorhand van
een brede steun verzekerd is zodat het zal worden aangenomen. Ik heb er een
heel principieel bezwaar tegen. Tot dusverre spraken wij altijd over etherradio.
Als je de mensen een opslag laat betalen, bijvoorbeeld het provinciale tientje
als extra op de omroepbijdrage, dan kun je er zeker van zijn dat iedereen
kan genieten van die radio, want die is via de ether te ontvangen. Wat de
televisie betreft, is het voor iemand in de Randstad misschien wat moeilijk
te begrijpen, maar als noorderling kan ik u zeggen dat in mijn provincie 20%
nog niet bekabeld is. Dan moet je mensen een opslag laten betalen terwijl
zij geen gebruik kunnen maken van datgene waarvoor zij die opslag betalen.
Dat vind ik inconsequent. Als er in het theoretische geval overal sprake zou
zijn van ethertelevisie, dan is er een andere discussie. Maar zolang de televisie,
behalve in Friesland, zeker op lokaal niveau voornamelijk een kabelaangelegenheid
is – ik spreek niet over de vensterprogrammering, want daarvoor is er
een heel ander regime – vind ik het principieel onmogelijk om te zeggen:
je moet er wel voor betalen, maar je kunt het niet ontvangen.MevrouwDe Koning(D66)Dit doet mij denken aan iemand die bij het afrekenen in het restaurant
zegt: wij kunnen de rekening niet delen, want ik heb geen koffie gehad. Overigens
heb ik ook geen kabel, als dat u kan troosten.De heerMiddel(PvdA)Misschien kunt u het aan anderen verkopen dat zij voor iets moeten betalen
wat zij niet kunnen ontvangen. Ik kan dat niet.MevrouwDe Koning(D66)Zo slim is een gemeente toch zelf ook wel? Een gemeente zal dat toch niet
doen als er geen draagvlak voor is? Dat is juist die vrijheid van de gemeente
die u zo hoog in het vaandel hebt. De mensen zijn toch niet achterlijk? Maar
er zijn gemeenten met alleen televisie en die kunnen dus niks. Ik snap het
helemaal niet, maar ik heb zelf een prachtige motie. Misschien helpt u ons
uit allerlei zorgen...De heerMiddel(PvdA)Ik denk het niet.MevrouwDe Koning(D66)Zorgen die verder reiken, zelfs tot aan de Eerste Kamer. Let op.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Ik moet mevrouw De Koning nog even voorhouden dat een amendement
ingrijpt in de wet als het wordt aangenomen. Dan is er dus bij wet iets geregeld.
Een motie roept alleen maar op tot iets, dus een amendement is sowieso veel
zwaarder dan een motie. Maar het amendement-Middel/Verhagen ligt er en daar
ging het om.De PvdA-fractie heeft bij herhaling gewezen op het gevaar van een regionaal
mediamonopolie waarbij samenwerkende uitgevers niet alleen de geschreven-informatiemarkt
beheersen, maar ook de commerciële omroep binnen dezelfde regio. Wij
hebben een paar weken geleden in de krant kunnen lezen dat in mijn regio een
dagbladuitgever die alle dagbladen uitgeeft in Groningen en Drenthe –
ik noem het Nieuwsblad van het Noorden, het Groninger Dagblad en de Drentse
Courant – en een grote nieuwsbladuitgever die bijna alle nieuwsbladen
in dezelfde regio uitgeeft een joint venture hebben gesloten en de markt opgaan.
Wij hebben in de schriftelijke voorbereiding gewezen op de mogelijkheid van
een cross-ownership-bepaling, ook al omdat de Wet economische mededinging
nog niet echt werkt. De regering is er niet zo vreselijk voor, om het zwak
te zeggen. Het argument van de desbetreffende commerciële omroep is dat
de verzorgingsgebieden als regel niet zullen samenvallen met de verspreidingsgebieden
van de regionale dagbladen. Het eerste het beste praktijkvoorbeeld dat ik
geef, Groningen en Drenthe, leert dat dit argument gewoon onzin is. Om toch
het gevaar van mediamonopolie op regionaal niveau te weren en om tevens het
belang van de publieke omroep in de regio ook voor de commerciëlen te
benadrukken, heb ik het amendement waarvan collega Verhagen de eerste ondertekenaar
is, mede ingediend.Voorzitter! Mede om te voorkomen dat het binnen enkele jaren een zootje
wordt in de ether en op de kabel, wil de PvdA-fractie de registratievereiste
voor commerciële omroepen omzetten in een toestemmingsvereiste. Ook daarover
hebben wij een amendement ingediend. Om het belang dat wij hechten aan het
publieke bestel te benadrukken, willen wij ook een voorkeursrecht voor het
publieke bestel bij het toewijzen van schaarse etherfrequenties in de wet
vastleggen. Ook daarover hebben wij een amendement ingediend.Waarom al deze amendementen? Om twee redenen, die tegelijk de kern van
onze inbreng vormen. De PvdA wil consistent en consequent zijn in haar beleidsintenties
inzake de publieke omroep op niet-landelijk niveau. Als je doet wat de regering
wil – afwachten, rustig overwegen, later aan de orde stellen –
loop je achter de feiten aan en is er geen sprake van een gezonde concurrentieverhouding
tussen publiek en commercieel. Dan wint de commercie op voorhand en daar wil
de PvdA-fractie zich niet mede schuldig aan maken. Vandaar onze wat pregnante
opstelling bij dit wetsvoorstel.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Voorzitter! Ik heb slechts enkele opmerkingen, die hoofdzakelijk gaan
 over de toegang tot de kabel. Al in juni heeft de minister van
Economische Zaken in antwoord op vragen van onze fractie over het conflict
tussen Casema en Filmnet geschreven dat het mogelijk is dat hier sprake is
van machtsmisbruik en dat in dat geval de WEM van toepassing is. Maandenlang
hoorden wij vervolgens niets van het ministerie van EZ. Pas toen de Tweede
Kamer herhaaldelijk had uitgesproken dat zij de toegang tot de kabel dan maar
via de interim-wet telecommunicatievoorzieningen of de Mediawet wilde regelen,
kwam EZ in actie. Een rapport, waarin staat dat de WEM in principe geschikt
is, is daarvan het resultaat. Het instituut voor informatierecht van de Universiteit
van Amsterdam schrijft hierover: "De ervaringen met de WEM bieden echter nauwelijks
grond voor de veronderstelling dat de wet tot een effectief instrument voor
de regulering van mededinging op de kabelmarkt zal uitgroeien. Duidelijk is
dat de WEM niet in de plaats kan komen voor de sectorspecifieke regels die
voor de kabelinfrastructuur momenteel noodzakelijk zijn, omdat directe en
onmiddellijke sturingsinstrumenten een vereiste zijn voor het tot stand brengen
van een dynamische en competitieve markt. Gezien de gecompliceerde aard van
de problemen, het belang van de rechtszekerheid en de wens, te komen tot passende
oplossingen op korte termijn, lijkt het niet raadzaam om de toegang tot de
kabel als proefkonijn voor de toepassing van de huidige of nieuwe WEM te laten
fungeren."Ik hoor hierop graag een reactie van de staatssecretaris. De fractie van
de PvdA neemt deze opmerkingen serieus, maar wil tegelijkertijd minister Wijers
een kans geven. Hij meldt zelf dat hij pas over een halfjaar aan de hand van
een evaluatie van een aantal zaken een helder beeld zal hebben of het WEM-instrumentarium
zich in de praktijk voldoende heeft bewezen. Wij vinden deze termijn te lang
en kiezen er daarom voor, gedurende dit halfjaar bevoegdheden te verlenen
aan het Commissariaat voor de media. Daartoe hebben wij samen met D66 een
amendement ingediend.Voor de tussentijd roep ik EZ op, niet alleen klachten af te wachten,
maar ook actief op te treden bij bestaande en zich mogelijk ontwikkelende
machtsconcentraties. Ik noem enige interessante ontwikkelingen, zonder er
een oordeel over uit te spreken: mogelijke kruissubsidiëring bij de energiebedrijven,
de relatie tussen KPN en Casema, de ontwikkelingen bij Philips en de ontwikkelingen
bij Filmnet.De heerVerhagen(CDA)Datgene wat mevrouw Van Zuijlen beoogt, het tijdelijk geven van een toezichthoudende
rol aan het Commissariaat voor de media, heb ik voorgesteld in mijn amendement
op stuk nr. 7. Het amendement dat mevrouw Van Zuijlen samen met mevrouw De
Koning heeft ingediend, gaat echter veel verder. Behalve een toezichthoudende
rol voor het commissariaat bewerkstelligt het ook een wijziging van artikel
70b, hetgeen inhoudt dat het kabelaars of kabelexploitanten toegestaan wordt
om zelf programma's te verzorgen. Daarmee wordt vooruitgelopen op een wijziging
die de staatssecretaris al heeft aangekondigd in zijn nota over de liberalisering
van de Mediawet, maar waarover met geen woord wordt gesproken in dit wetsvoorstel.
Er wordt bij amendement een fundamentele verandering voorgesteld, zijnde een
opheffing van de scheiding tussen diensten en infrastructuur. Dat verbaast
mij toch. Het gaat immers om een essentieel nieuw punt, want de kabelexploitanten
kunnen dan zelf programma's gaan aanbieden. Ik vind het wel erg vreemd om
dat even bij amendement te regelen, met een toelichting waarin uitsluitend
staat dat het de bedoeling is om transparante en eerlijke voorwaarden voor
de toegang te regelen.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Ik maak mij daar geen enkele zorg over. Ik denk immers dat het Commissariaat
voor de media alleen toestemming zal geven als daartoe aanleiding bestaat.De voorzitter:Dat is geen antwoord op de vraag die gesteld werd.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Het amendement is toch heel helder? Mijn antwoord is ook heel helder.
In het amendement staat dat dit pas mag gebeuren als het Commissariaat voor
de media hiervoor toestemming heeft gegeven.De heerVerhagen(CDA)Nee, mijn vraag stond los van de vraag of het Commissariaat voor de media
een kabelexploitant toestemming geeft om zelf programma's te gaan verzorgen.
Nu geldt in de Mediawet voor een kabelexploitant een verbod om zelf programma's
te verzorgen. Dat verbod is enigszins opgerekt door de interpretatie van artikel
70a en de voorstellen met betrekking tot artikel 67. Met het amendement wordt
echter de mogelijkheid gecreëerd dat de kabelexploitanten zelf programma's
gaan verzorgen. Dat is een fundamentele wijziging. Die mogelijkheid wordt,
naar ik aanneem, niet geïntroduceerd om het mogelijk te maken dat het
commissariaat ieder initiatief op dit punt blokkeert. Anders kunnen wij het
net zo goed weglaten en beter naar mijn amendement teruggaan.MevrouwDe Koning(D66)In de praktijk bieden de kabelexploitanten door middel van samenwerking
wel degelijk al programma's aan. Het amendement vormt als het ware het spiegelbeeld
van de oprekking van artikel 70a. Zo moet u het zien.De heerVerhagen(CDA)Nee, want zij zijn niet degenen die op dit moment formeel gesproken dat
programma aanbieden. Daarom zijn zij ook door de toets van het Commissariaat
voor de media gekomen.MevrouwDe Koning(D66)Nee, formeel niet.De heerVerhagen(CDA)Wij hebben gezien dat er een probleem is, namelijk dat de kabelexploitanten
geen gelijke toegang geven aan gelijke aanbieders. Daarom moet worden voorzien
in een toezichthoudende rol van het Commissariaat voor de media, zolang de
wet op dit punt onvoldoende instrumenten biedt. Tegelijkertijd gaat het amendement
verder en wordt gesteld: als het toezicht geregeld is, mag de kabelexploitant
van ons volledig zijn gang gaan en met een eigen programma komen. Ik begrijp
die redenering wel. Dat was op termijn ook de bedoeling van de staatssecretaris.
Maar ik vind het niet juist om een zo fundamentele verandering bij amendement
te regelen, zonder dat de Raad van State daarover kon adviseren en zonder
dat daarover een normale schriftelijke voorbereiding kon plaatsvinden.
Het is namelijk nogal wat.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Met dat eerste ben ik het eens. Als het toezicht formeel goed geregeld
is, dan zie ik geen enkele belemmering meer voor kabelexploitanten om zelf
geld te verdienen met programma's. Op die manier kunnen zij worden gestimuleerd
om meer te gaan investeren. Dat is altijd de kern van onze inbreng geweest.
De voorwaarde daarvoor is gelegen in het formeel goed regelen van het toezicht.
Ik kan de heer Verhagen enigszins volgen als hij zegt: wij vinden dit niet
de juiste gelegenheid om dat te regelen. Wij kunnen ons op dat punt nog beraden.
De kern van het amendement is het regelen van het toezicht op de kabel.De fractie van de PvdA vindt dat het onafhankelijk toezicht op de hele
telecom- en kabelmarkt zo snel mogelijk en wel vóór 1 januari
1997 moet worden ingesteld. Dan is er geen ruimte meer voor twee toezichthoudende
organen ten aanzien van de infrastructuur. Een verregaande samenwerking tussen
het nieuwe ZBO en het Commissariaat voor de media is gewenst. Daartoe zou
de staatssecretaris nu al twee mediacommissarissen moeten benoemen die kunnen
fungeren als bestuurlijke voortrekkers van deze samenwerking. Ik overweeg
samen met D66 hierover een motie in te dienen.Ten slotte vindt ook de PvdA dat het maken van een elektronische televisiegids
mogelijk moet worden. Dit betekent vooral dat consumenten/kijkers beter moeten
worden voorgelicht over wat zij allemaal te zien kunnen krijgen. Bevoordeling
van eigen programma's door de kabelexploitanten via een dergelijke televisiegids
is uiteraard uit den boze. Het Commissariaat voor de media zal daarop toezien.
Ik heb hiertoe een amendement van mevrouw De Koning medeondertekend.De heerStellingwerf(RPF)Mevrouw de voorzitter! Deze wet beoogt een begin te zijn van de implementatie
van de notitie Liberalisering Mediawet, zoals we die dit najaar hebben besproken.
We hebben toen de nodige kritiek geuit op de voorstellen en ook nu hebben
wij moeite met een aantal onderdelen van dit wetsvoorstel en daarmee met het
hele wetsvoorstel.De Raad van State noemt het toestaan van niet-landelijke commerciële
omroepen het belangrijkste onderdeel van het voorstel. Het is niet in de laatste
plaats dit onderdeel waar de RPF-fractie moeite mee heeft. Zo zal door dit
voorstel de dominantie van de commercie groter worden. Verder is het gevaar
van een mediamonopolie van een uitgever die zowel een dagblad als een commercieel
station bezit, niet denkbeeldig. Ik verwijs ook naar de opmerkingen die op
dit punt al door de PvdA-fractie zijn gemaakt.Het zal duidelijk zijn dat onze fractie niet zit te springen om de deur
naar deze ontwikkelingen open te zetten. Wij zijn het dan ook niet met de
staatssecretaris eens dat bij het bedrijven van cultuurpolitiek alleen maar
de publieke omroep en niet de commerciële omroep het aangewezen instrument
is. Alsof het ongelimiteerd toelaten van commerciële omroepen geen gevolgen
zal hebben voor het culturele klimaat! Wij denken dat dit een onterechte onderscheiding
is in deze beide vormen van omroep.Wij pleiten er daarom voor om ook bij de toelating van niet-landelijke
commerciële omroepen meer de vinger aan de pols te houden. Ik heb daarom
met collega Middel een amendement ingediend teneinde het toestemmingsvereiste
voor de commerciële omroep niet te laten vervallen. Dat is in ieder geval
één puntje dat wat ons betreft in de goede richting gaat.StaatssecretarisNuisDe heer Stellingwerf zei net iets, waarbij hij de indruk wekte dat hij
mij citeerde. Ik kan mij niet herinneren dat ooit gezegd te hebben. De publieke
omroep is weliswaar het eerst aangewezen middel voor het voeren van cultuurpolitiek,
maar dat ik zou hebben ontkend dat de commerciële omroep daar ook maar
iets mee te maken heeft, kan ik mij niet herinneren. Misschien kan de heer
Stellingwerf mijn geheugen opfrissen in dat opzicht. Als het gewoon om een
veronderstelling gaat, kan ik er straks op terugkomen.De heerStellingwerf(RPF)Ik verwees naar een passage in de nota naar aanleiding van het verslag.
Daarin werd op zijn minst die indruk gewekt. Ik denk dat het goed is om daar
nog eens even naar te kijken, want het staat er bijna zwart op wit.Mevrouw de voorzitter! Ik wil graag iets zeggen over het tijdstip van
dit wetsvoorstel. De wetswijziging vertoont tekenen van haast, te grote haast
zou ik zeggen. Dit bleek onder andere uit de discussie die eerder al plenair
in het parlement is gevoerd. De amendementen waren nog niet aanwezig. Er is
nu weer een brief niet aanwezig. Dat alles komt de zorgvuldigheid van de wetgeving
niet ten goede. Het tijdstip bevreemdt ons ook. Niet-landelijke commerciële
omroepen zijn per 1 januari 1996 mogelijk, terwijl de relatie tussen de landelijke
en niet-landelijke publieke omroepen pas later wordt geregeld. NOS en ROOS
moeten nog een businessplan opstellen en de provincies moeten nog hun provinciale
omroepplannen maken. We kunnen nog een wetsvoorstel van de staatssecretaris
tegemoetzien, waarin hij de samenwerking en allerlei andere zaken tussen landelijke
en niet-landelijke publieke omroepen nader wil regelen. Waarom niet eerst
die versterking van de positie van de niet-landelijke publieke omroepen en
pas dan het creëren van meer mogelijkheden voor de commerciële niet-landelijke
omroepen? Wij zouden op zijn minst een gelijktijdige inwerkingtreding willen
bepleiten. De volgorde nu geeft wat ons betreft een prioriteitenvolgorde aan.
Dat is niet onze prioriteitenvolgorde. Wij betreuren de opsplitsing van de
verschillende problemen in de tijd en in verschillende wetsvoorstellen. Nogmaals,
dit komt wat ons betreft de integrale besluitvorming niet ten goede.Een actuele vraag is ook nog of de Eerste Kamer dit wetsvoorstel voor
1 januari 1996 kan behandelen. De voorzitter heeft er zelf al het een en ander
over gezegd. Het is wat onduidelijk. "Wij doen er ons best voor", heeft zij
gezegd. Ik denk echter dat het toch een probleem zal gaan worden. De Eerste
Kamer zal wellicht ook zeggen dat het "stikken of slikken" is en dat het natuurlijk
anders had gekund, namelijk een regeling apart voor de reclameproblemen en
daarna het integrale gebeuren.In artikel 67 is een toevoeging aangebracht namelijk het woord "hoofdzakelijk".
Het gaat er daarbij om meer mogelijkheden te bieden voor de
distributeur van de kabel. Die kan voor 30% programmaverzorger worden. Het
commissariaat moet hiervoor nog een nadere regeling treffen, maar voorlopig
lijkt er wel erg veel ruimte te zijn gecreëerd voor de beheerder. De
kabelbeheerder kan voor ruim zeven uur zelf de uitzending verzorgen. Kortom,
is deze formulering niet te open? Naar ons gevoel is dat wel het geval.Ik heb al aangegeven waarom ik vast zou willen houden aan de toestemmingsvereisten
en niet voor het systeem ben van een simpele registratie van een niet-landelijke
commerciële omroep. Het lijkt erop dat verlichting van de administratieve
lasten van de commerciële omroepen en de bestuurslast van de overheid
voor de staatssecretaris belangrijker zijn dan een evenwichtige cultuurpolitieke
taak en taakinvulling van de overheid.Wat de samenwerking tussen NOS, de regionale omroepen en de provincies
betreft is in de eerst plaats het verplichte karakter in strijd met het uitgangspunt
van de staatssecretaris dat samenwerking gebaseerd moet zijn op een welbegrepen
wederzijds eigen belang. Dat lijkt mij tegenstrijdig. Als samenwerking voor
iedereen voordelig is, dan wordt dat met dit wetsvoorstel mogelijk gemaakt
en zal het in de toekomst ook plaatsvinden. Als iemand er nadeel van heeft,
dan mag er toch geen sprake zijn van dwang? In de tweede plaats is de verhouding
tussen enerzijds het door NOS en ROOS op te stellen businessplan en anderzijds
het provinciale omroepplan onduidelijk. Bij het provinciale omroepplan worden
alle partijen betrokken, maar de provinciale overheid wordt niet betrokken
bij het businessplan van NOS en ROOS. Dient de provincie niet ook te worden
betrokken bij het opstellen van het businessplan? Het waarborgen van kwaliteit
en pluriformiteit dient ook regionaal plaats te vinden, zo is onze opvatting.
Dat is natuurlijk een taak die niet alleen aan goed overleg tussen NOS en
ROOS kan worden overgelaten. Ook de provinciale overheid dient hier een rol
te spelen.De heerKlein Molekamp(VVD)Mevrouw de voorzitter! Aangezien per 1 januari 1996 de huidige reclameregeling
voor de lokale en de regionale omroep afloopt, was het nodig om met spoed
het onderhavige wetsvoorstel te behandelen. Ook wij hadden het beter gevonden
als nog een meer fundamentele discussie op gang gekomen was, alvorens dit
wetsvoorstel hier aan de orde was gekomen. Toch hebben wij er begrip voor,
dat de staatssecretaris te maken had met de afloop van deze reclameregeling.De hoofdlijnen van het wetsvoorstel worden door de fractie van de VVD
onderschreven, namelijk het bevorderen van de samenwerking tussen de regionale
en de landelijke publieke omroepen, het toestaan van commerciële omroepen
op niet-landelijk niveau, het vervangen van het thans geldende toestemmingsregime
voor commerciële omroep door een stelsel van registratie en het verruimen
van de reeds bestaande mogelijkheid voor kabelexploitanten om mededelingen
uit te zenden met betrekking tot de dienstverlening door middel van de draadomroepinrichting.
Bij de uitwerking van deze hoofdlijnen zet de VVD wel enkele vraagtekens.
Zo is het niet geheel duidelijk wat de staatssecretaris daadwerkelijk wil
met de lokale en de regionale omroep. Wil hij een sterke publieke omroep op
lokaal en regionaal vlak en daar de burger extra verplichte heffingen voor
opleggen? Zo nee, hoe denkt hij deze publieke omroep dan te financieren? Wil
hij alle ruimte geven aan de commercie of bestaat er ook een mogelijkheid
om de publieke omroep en de commercie met elkaar te laten samenwerken? De
eerder genoemde IPO-brief pleit daarvoor. Graag verneem ik van de staatssecretaris
of hij het IPO daarin wil steunen.De VNU schrijft in haar brief: "Samenwerking tussen uitgevers en de niet-landelijke
publieke omroep kan een harde en heilloze concurrentiestrijd in de regio voorkomen."
Ik denk dat dit van belang is. Menigeen wijst op de monopolieposities die
kunnen ontstaan. In deze tijd waarin de kijker en de luisteraar steeds meer
mogelijkheden krijgen, kun je daar nog een groot vraagteken bij zetten. Mijn
fractie begrijpt niet dat in deze tijd waarin men zoveel meer mogelijkheden
heeft om zich te laten informeren, je een verplichte verhoging ten behoeve
van de publieke omroep kunt verdedigen. Wat dit betreft ondersteunt mijn fractie
de brief van de Consumentenbond die stelt: "Wij hopen dat u in de discussie
over de liberalisatie aandacht zal vragen voor de afhankelijke positie van
de consument en aan zult dringen op voorwaarden om de liberalisatie te laten
leiden tot lagere prijzen en meer keuzen en nieuwe diensten." De tendens van
deze brief is mij uit het hart gegrepen en het verbaast mij dat de fracties
namens welke tot nu toe het woord is gevoerd, deze wens van de Consumentenbond
zo volstrekt naast zich neergelegd hebben.Vorige week is hier nog het wetsvoorstel besproken over de verruiming
van de kwijtscheldingsmogelijkheden door gemeenten en waterschappen. De VVD
was geen voorstander van die kwijtscheldingsregeling, omdat zij van mening
was dat er andere methoden zijn. Zij vindt het wel essentieel dat de overheden
veel zorgvuldiger om mochten gaan met de lasten die zij verplicht aan de burgers
opleggen. Het verbaast mij dan ook dat de twee partijen die zoveel oog hadden
voor de lastenproblematiek aan de onderkant van de samenleving, nu zo makkelijk
spreken over weer nieuwe lasten.De heer Middel kan wel zeggen dat het maar vijf gulden of een tientje
is, maar zo zijn de milieuheffingen ook begonnen. De heer Crone heeft er bij
de behandeling van begroting van VROM op gewezen dat zij financieel volledig
uit de hand zijn gelopen en dat wij veel meer en beter moeten letten op de
stijging van de regionale en lokale lasten. Blijkbaar is dat tot zijn collega's
in de fractie van de PvdA nog niet doorgedrongen.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Ik voel mij aangesproken.De heerKlein Molekamp(VVD)Dat was ook de bedoeling.De heerMiddel(PvdA)Ik ben bang dat er sprake is van een misverstand. Ik heb nog eens benadrukt
dat de Kamer een eventuele opslag niet uit de hand kan laten lopen, omdat
de Kamer zelf het maximum ervan kan bepalen.In mijn toelichting heb ik voorts de staatssecretaris nadrukkelijk voorgehouden
dat er voor de lokale opslag verschillende mogelijkheden zijn. Die opslag
moet namelijk worden gezien als een onderdeel van de omroepbijdrage. In Nederland
is die niet bijzonder hoog in vergelijking met andere landen;
dat kan de heer Klein Molekamp niet ontkennen. Maar goed, elke uitgave is
er één, zeker voor een gezin dat niet al te veel te besteden
heeft.Een andere mogelijkheid is, dat de opslag gevonden wordt binnen het bestaande
bedrag. De omroepbijdrage is immers opgebouwd uit twee componenten, namelijk
de basissom en de opslag. De laatste is nu regionaal en in het amendement
wordt gesteld dat er ook een lokale mogelijkheid moet zijn. Ik wil graag eerst
de reactie van de staatssecretaris hierop horen. Ik ben dus niet op voorhand
uitgegaan van een lastenverzwaring, al ontken ik eerlijkheidshalve niet dat
de mogelijkheid er inderdaad in beperkte mate is.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Uit het antwoord van de heer Middel merk ik dat wij aanzienlijk
dichter bij elkaar komen. Zou hij bereid zijn om gezamenlijk met mij een motie
in te dienen om het huidige plafond van de nationale bijdrage en het provinciale
tientje als een maximumgrens op dit moment vast te stellen? Binnen die ruimte
ziet mijn fractie dan mogelijkheden voor een andere verdeling tussen regionaal
en lokaal.De heerMiddel(PvdA)Ik geef daar in tweede termijn antwoord op, als de staatssecretaris zijn
reactie op het amendement gegeven heeft. Ik loop dus niet voor de vraag weg.
Ik zal de heer Klein Molekamp antwoorden in de tweede termijn.De heerKlein Molekamp(VVD)Prima. Ik meen dat wij dan dichter bij elkaar zouden komen, en in een
coalitie is dat altijd plezierig.Het experiment van de regionale vensterprogrammering spreekt de VVD zeer
aan. Wel zal het primaat van de inhoud van de programma's bij de provincies
moeten liggen. Kan de staatssecretaris ons de huidige stand van zaken melden?De heerVerhagen(CDA)Moet het primaat liggen bij de provincies of bij de regionale omroep?De heerKlein Molekamp(VVD)Ik vind dat een goede vraag. Het komt er volgens ons op neer dat het primaat
bij de regio moet liggen en niet op het nationale niveau. De staatssecretaris
zegt in wezen dat hij aan regio's denkt die provincie-overstijgend zijn. In
dat geval is de provincie misschien niet het meest geëigende niveau.
Het hangt dus een beetje van het model af. Voor mij zijn beide opties bespreekbaar,
mijnheer Verhagen.De heerVerhagen(CDA)Maar zodra de regionale omroep een programma maakt dat via het vensterprogramma
in het blok voor de regionale televisie kan worden uitgezonden, zou ik het
uitermate dubieus vinden als gedeputeerde staten of provinciale staten zich
uit lieten over de inhoud van dat programma, net zozeer als wanneer de nationale
overheid zich volledig bemoeide met de inhoud van de programma's van de publieke
omroep.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Ik ben blij met deze toelichting van de heer Verhagen, want
dat is natuurlijk niet mijn bedoeling. Wij zitten volstrekt op dezelfde lijn.Is het juist dat NOS alleen wil samenwerken met provincies die bereid
zijn, extra omroepcenten van de burgers te vragen voor het vervolgtraject?
Zou de staatssecretaris zo'n houding van NOS aanvaardbaar vinden? En inhoeverre
zou dit in strijd zijn met de stelling dat de provincies geen middelen mogen
aanwenden voor de landelijke omroep? De stichting ROOS zegt onzes inziens
terecht dat de vensterprogrammering formeel landelijke omroep is; onderschrijft
de staatssecretaris dit ook?In de memorie van toelichting gaat de staatssecretaris uit van een regionaal
groeimodel dat zeker provincie-overstijgend kan zijn. Kan hij meer inhoud
geven aan deze gedachte? Heeft dit nog gevolgen voor de provincies die op
het ogenblik extra compensatie krijgen vanwege hun geringe inwonertal? Wat
vindt de staatssecretaris van de suggestie van de OLON om deze gelden, een
kleine 30 mln., beschikbaar te stellen voor de niet landelijke publieke omroep?
Ook dat zou een mogelijkheid zijn, zo zeg ik tot de heer Middel.In de nota naar aanleiding van het verslag kondigt de regering aan dat
er in een volgend wetsvoorstel maatregelen zullen worden genomen ter versterking
van de publieke omroepfunctie door samenwerking van lokale en regionale omroepen.
Een provinciaal omroepbeleid wordt daarbij centraal gesteld. De VNG plaatst
daar terecht kanttekeningen bij. Wat vindt de staatssecretaris van de stelling
van deze vereniging dat een deel van de extra provinciale opslag mogelijk
verloren gaat omdat de benodigde bestuurskosten voor het opstellen van het
provinciale mediaplan een deel van deze bijdrage overstijgt? De VNG heeft
het misschien wat al te expliciet uitgesproken, maar toch gaarne een reactie
van de staatssecretaris, want dit geeft toch wel aan dat de VNG vindt dat
met het centraal stellen van provinciaal beleid eigenlijk voor een deel de
essentie van het lokale beleid wordt uitgehold.Wij stemmen ermee in dat het verbod op niet-landelijke commerciële
omroep komt te vervallen. Daarmee kom je inderdaad bij de positie van de uitgevers
terecht. Ik heb gemerkt dat enkele woordvoerders bang zijn dat die de hele
markt gaan overheersen. Maar daar staat tegenover dat je ziet dat de uitgeverijen
in Nederland alleen maar kunnen overleven als ze uitgroeien tot multimediabedrijven.
Vroeger bestond alleen de krant en het was ook een regionaal monopolie, op
dit moment moeten de uitgeverijen zich wel op het terrein van de totale informatievoorziening
gaan bewegen. Sterker nog, als ze dat niet doen, zullen zij hun concurrentiepositie
teloor zien gaan. Of wij het nu leuk vinden of niet, wij zullen op een gegeven
moment zo kunnen inpluggen op 100 kanalen. En als de uitgeverijen daar een
te gering aandeel in kunnen krijgen, zouden ze wel eens kunnen worden overgenomen
door buitenlanders. Ik moet zeggen dat dit zowel vanuit de mediapolitiek als
de werkgelegenheid een uiterst ongewenste situatie is. Ik vraag de staatssecretaris
dan ook, in hoeverre hij het regionale multimediamonopolie zoals het nu beleefd
wordt, anders ziet dan het regionale krantenmonopolie van vroeger.De heerVerhagen(CDA)Op zich heb ik er alle begrip voor dat uitgevers zich tegenwoordig op
meer mediadragers moeten richten om te overleven en te concurreren met het
buitenland. Maar in het amendement van de heer Middel en mij wordt verzekerd
dat er alleen maar ingegrepen wordt bij een monopolie op het
lokale verzorgingsgebied, indien er geen publieke regionale, lokale omroep
als alternatief tegenover staat. Met andere woorden, hiermee wordt tegemoet
gekomen aan uw wens dat uitgevers zich ook op andere gebieden begeven, indien
de overheid, die zegt te hechten aan publieke regionale, lokale omroep, voor
alternatieven zorg draagt.De heerKlein Molekamp(VVD)Er ontstaat een groot probleem bij dat amendement. Daarin wordt expliciet
de publieke omroep genoemd. Ik heb net gezegd dat een publiek-private samenwerking
ook heel goed mogelijk is. Is dat een publieke omroep of een private omroep?
Bij de uitwerking van het amendement van de heer Verhagen kunnen zich volgens
mij nog wel enige problemen voordoen. Het lijkt mij dan ook verstandig dat
hij dit amendement nu niet indient. Dan kan hij die punten eerst nog even
grondig uitwerken.De voorzitter:Het amendement is al ingediend en maakt dus onderdeel van de beraadslaging
uit. Ieder kamerlid heeft het recht om een amendement op een wetsvoorstel
in te dienen.De heerKlein Molekamp(VVD)Natuurlijk, maar ik mag ook de suggestie doen om het aan te houden. Bovendien
mag ik er kanttekeningen bij plaatsen.De voorzitter:Zoals gezegd, maakt het amendement al onderdeel van de beraadslaging uit.
Dus u kunt niet suggereren om het niet in te dienen.De heerKlein Molekamp(VVD)De heer Verhagen wekt bijna de indruk dat alleen een publieke informatie
een garantie voor een objectieve informatie is.De heerVerhagen(CDA)Nee, ik wijs op de toelichting, waarin staat: tenzij er een publieke regionale
of lokale omroep is die de pluriformiteit van de nieuwsvoorziening in het
desbetreffende verzorgingsgebied garandeert. Meer zeg ik niet en meer beoogt
dit amendement niet.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! De VVD maakt zich veel meer zorgen over de monopoliepositie
in de hardware. Een aantal woordvoerders heeft er al over gesproken. Daar
bepaalde kabelexploitanten in hun regio's monopolist zijn en belangen hebben
bij het ontwikkelen van bepaalde programma's, kunnen er ongewenste situaties
ontstaan. Mijn fractie was voornemens om daar een amendement over in te dienen.
Een ieder hier aanwezig weet dat mijn collega mevrouw Van Heemskerck daarin
buitengewoon actief geweest is, omdat zij en met haar de hele fractie zich
daar grote zorgen over maakt. Op zichzelf is het merkwaardig om grote elementen
uit die discussie terug te vinden bij indieners van amendementen van andere
fracties.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Wat bedoelt u daarmee?De heerKlein Molekamp(VVD)Ik zal aangeven waarom mijn fractie...MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Ik wil antwoord op mijn vraag. Wij voeren deze discussie al anderhalf
jaar. Alle fracties participeren daar actief in door vragen te stellen aan
de minister van Economische Zaken en mevrouw Jorritsma. Wij hebben mevrouw
Van Heemskerck de ruimte gelaten om ter zake een amendement in te dienen.
En nu wordt dat tegen ons gebruikt.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik begrijp dat ik mevrouw Van Zuijlen op haar staart getrapt heb. Dat
is niet mijn gewoonte. Ik wil dat ook niet graag. Ik heb duidelijk willen
maken dat mijn fractie, mevrouw Van Heemskerck in het bijzonder, daar zeer
actief mee bezig is geweest. Wij hebben gemeend het amendement niet te moeten
indienen. De regering heeft de Kamer namelijk aangegeven dat zij op het ogenblik
bezig is met een X-aantal gevallen in hoger beroep. Daarbij wordt nagegaan
of de Wet economische mededinging van toepassing is. Sterker nog, na advies
van De Brauw c.s. is zij van mening dat dit mogelijk is. Dan verdient een
bestaand instrumentarium altijd de voorkeur boven een nieuw. Mijn fractie
heeft ook begrepen dat binnen drie maanden de eerste uitspraken zijn te verwachten.
Zelfs als die uitspraken er níet zijn, doordat een van de partijen
zich terugtrekt, zal de casuïstiek toch zodanig opgebouwd worden dat
er voldoende beleidsregels over zijn. Dat betekent dat je aan de hand van
die casusposities over drie maanden met de Kamer kunt discussiëren over
de vraag of deze weg inderdaad de juiste is. Als het niet zo is, zou "De Brauw"
onterecht zijn. Het instituut voor informatierecht geeft aan, van mening te
zijn dat het níet kan. Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook
wat zijn commentaar daarop is. Voor ons betekent het dat je op 1 maart a.s.
kunt evalueren. Voorlopig geven wij het nog het voordeel van de twijfel. Voor
ons betekent het ook dat bij de volgende wetswijziging die plaatsvindt, die
twijfel absoluut niet mag bestaan, want het kan niet zo zijn dat uiteindelijk
de hardware bepaalt wat de consument te zien krijgt.De voorzitter:Ter verduidelijking merk ik op dat de kritiek betrekking heeft op de amendementen
op de stukken nrs. 7 en 16. Het laatste is zojuist gewijzigd en heeft nu nr.
18.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Ik constateer dat de heer Klein Molekamp geen antwoord geeft
op de vraag waarom het merkwaardig is dat andere fracties op dit punt amendementen
hebben ingediend.Zowel mevrouw Van Zuijlen, mevrouw de Koning en ik zelf als mevrouw Van
Heemskerck Pillis hebben tijdens het algemeen overleg duidelijk hebben gemaakt
dat er snel een voorziening getroffen moest worden die zou garanderen dat
er een toezichthoudende rol van het commissariaat voor de media zou komen
om te bewerkstelligen dat wat de toegang betreft een onafhankelijk orgaan
toezicht hield op het gedrag van de kabelexploitanten. Ik constateer dan ook
dat het eerder merkwaardig is om te merken dat de heer Klein Molekamp dat
nu niet meer doet. Het is te meer merkwaardig, daar zijn collega mevrouw Van
Heemskerck Pillis tijdens het algemeen overleg heel nadrukkelijk heeft gezegd
dat de WEM op dit moment nog niet is toegesneden op het kabelprobleem, terwijl
verandering van de WEM te veel tijd zou vergen. Verder zou de interim-wet
telecommunicatievoorzieningen waarschijnlijk niet al te snel soelaas kunnen
bieden. Daarom pleitte zij voor een geconditioneerde zelfregulering, voorlopig
voor een periode van circa twee jaar, met daarbij een klachtrecht bij het
commissariaat voor de media, dat een arbitrage mogelijkheid krijgt.
Aldus het verslag van het algemeen overleg, dat wij heden gekregen hebben.Er zijn dus twee dingen niet beantwoord. Ten eerste de vraag waarom de
heer Klein Molekamp het merkwaardig vindt dat wij de consequentie trekken
uit de opstelling die wij in het algemeen overleg gekozen hebben. De tweede
vraag is waarom het niet merkwaardig is dat de heer Klein Molekamp die consequentie
daar níet uit trekt.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Ik voeg hieraan de vraag toe waarop de heer Klein Molekamp de periode
tot 1 maart baseert. Het kabinet schrijft: zes maanden. De signalen die ik
bij EZ heb gekregen, geven absoluut niet aan dat de uitspraken in de drie
zaken die nu voorliggen, per 1 maart zijn gedaan. Hoogstens wordt er in één
zaak misschien eind februari een uitspraak gedaan.De heerKlein Molekamp(VVD)De centrale vraag van de heer Verhagen is: wat is er veranderd in de situatie
tussen het moment waarop mevrouw Van Heemskerck Pillis hier het woord voerde,
en dit moment. Er is heel duidelijk iets veranderd. Er ligt een rapport van
De Brauw; op juridisch gebied niet de minste in het land. Er ligt een brief
van het kabinet, mede gebaseerd op het juridische advies van De Brauw. De
brief geeft duidelijk aan dat men tot de conclusie is gekomen dat de WEM,
waar wij toen allemaal grote twijfels over hadden, een geëigend instrument
is. Sterker nog, op korte termijn zou tot uitspraken gekomen kunnen worden.
Ik heb ook begrepen dat minister Wijers dit binnen zijn departement nu met
spoed laat afhandelen. Vandaar ook dat ik begrepen heb dat vóór
1 maart de eerste uitspraken er zouden kunnen liggen, maar als ik in dezen
verkeerd geïnformeerd ben, hoor ik dat graag van de staatssecretaris.Het is dan makkelijker om het met een bestaand instrumentarium te doen,
waarbij er expertise op dit onderdeel is en beleidsregels, dan dat je een
nieuwe weg inslaat, waardoor je daar weer mee moet beginnen. Immers, ook het
inslaan van een nieuwe weg kost tijd. Ik moet dan ook eerlijk zeggen dat,
als op basis van het rapport van De Brauw het kabinet zo duidelijk en zo gefundeerd
een beroep op ons doet, ik het niet raar vind dat dit een andere situatie
geeft dan in oktober. Ik kan mij voorstellen dat de heer Verhagen dat wel
raar vindt in zijn positie, maar ik vind dat in de mijne niet.Voorzitter! Een ander punt van zorg is de schaarste aan etherfrequenties,
want ook dan krijg je weer de situatie dat de hardware gaat bepalen wat uiteindelijk
de luisteraar te horen krijgt. Mijn fractie betreurt het op zichzelf dat er
op dit moment schaarste is aan etherfrequenties, maar vindt het dan ook uitermate
van belang dat binnen die schaarste de etherfrequenties zo goed mogelijk worden
benut.Wat dat betreft zou zij wel degelijk mogelijkheden zien, om te kijken
of je kunt komen tot deling van de etherfrequenties, opdat deze zo maximaal
mogelijk gebruikt worden. Wat ons betreft zou dat in een ruimer verband mogen
dan de staatssecretaris suggereert, te weten alleen publiek-publiek en privaat-privaat.
Wij zien wel degelijk mogelijkheden dat bijvoorbeeld publiek met privaat deelt,
waarbij ik mij goed kan voorstellen dat publiek de etherfrequenties heeft
en bijvoorbeeld met privaat een overeenkomst afsluit, om deze in staat te
stellen toch uit te zenden. Wat dat betreft zou ik ook willen vragen wat de
staatssecretaris bedoelt met de uitspraak op bladzijde 2 van de nota naar
aanleiding van het verslag, namelijk dat als publieke omroepen commercieel
gaan, zij zich wel moeten realiseren, dat zij hun aanspraken op etherfrequenties
en op de doorgifteplicht in de waagschaal stellen. Is het nu vanwege het feit
dat zij publiek zijn dat zij de etherfrequenties krijgen of is het vanwege
het feit dat er op een gegeven moment schaarste is, waardoor je een keuze
moet maken? Gaarne verkrijg ik wat dit betreft een reactie van de staatssecretaris.De heerVerhagen(CDA)Even terugkerende naar uw voorkeur voor een publiek-commerciële kanaal-
of frequentiedeling, is mijn vraag: hoe stelt u zich dat voor, gelet op het
feit dat een publieke instelling niet dienstbaar mag zijn aan het maken van
winsten door derden? Heeft u op dit punt ideeën om ook de Mediawet dusdanig
te veranderen, dat die beperking ten aanzien van het publieke handelen opgeheven
wordt en, zo ja, waarop zou dan, als er op deze wijze geopereerd wordt, de
motivering voor voortgaande publieke financiering berusten?De heerKlein Molekamp(VVD)Ik denk in de eerste plaats dat het goed is, als de publieke omroepen
mogelijkheden zien om andere inkomsten te krijgen dan belastinginkomsten.
Dat past goed in het model dat de VVD voorstaat, namelijk zoveel mogelijk
financieringsbronnen buiten de verplichte bijdrage van de burger om.Als de heer Verhagen nu zegt dat de burger die ook betaalt, merk ik het
volgende op. Het is, denk ik, een groot verschil of je iets verplicht betaalt,
zoals een omroepbijdrage, of dat je iets vrijwillig betaalt, omdat je een
keuze maakt om een produkt te kopen waarop je al dan niet attent gemaakt bent
door middel van reclame. Je ziet ook bij de publieke omroep, dat er van het
reclamemedium gebruikt gemaakt wordt om meer inkomsten te krijgen. Ik denk
dat dit een goede zaak is.Voorzitter! Als de heer Verhagen vervolgens zegt dat in dit verband een
wetswijziging nodig is, hoor ik graag van de staatssecretaris of dat inderdaad
noodzakelijk is en of hij mij dan verzoekt om in de tweede termijn een amendement
in te dienen, dan wel of hij daar een andere gedachte over heeft.Het verheugt de VVD dat het voorliggende wetsvoorstel de mogelijkheden
van lokale en regionale omroep vergroot. In die zin kan het wetsvoorstel op
steun van de VVD-fractie rekenen. Dit wetsvoorstel mag er echter niet toe
leiden, dat de lasten van de burger zullen stijgen. Dit kabinet doet er alles
aan om de collectieve-lastendruk naar beneden te brengen en dit blijft voor
de VVD bij elk wetsvoorstel een belangrijk toetsingscriterium. Dit wetsvoorstel,
zoals het nu voorligt, kan zonder meer op steun van de VVD-fractie rekenen.
Dat kan zeker niet gelden voor de amendementen die zijn ingediend. Ons uiteindelijke
oordeel hangt dan ook sterk af van de uiteindelijke uitkomst van dit wetsvoorstel.De heerSchutte(GPV)Mevrouw de voorzitter! In deze discussie spreek ik mede namens de fractie
van de SGP. Het beleid van dit kabinet vertoont een steeds duidelijker herkenbaar
liberaal karakter. Marktwerking behoort tot het credo van het kabinet.
De commercialisering van de samenleving die daarvan een gevolg is, vormt een
belangrijke leidraad voor het stellen van grenzen of, misschien beter gezegd,
voor het afbreken van grenzen. Het gaat er immers om, maximaal tegemoet te
komen aan vooral commerciële behoeften. Wat daarbij in de weg staat,
moet aan de kant worden geschoven. Dat gold in de discussie over de Winkeltijdenwet
en ook in de huidige discussie staan wij in feite voor een dergelijke afweging.
Het wetsvoorstel beoogt immers onder meer om op lokaal en regionaal niveau
commerciële omroep mogelijk te maken door het schrappen van de landelijke
verspreidingseis. Maar wat zullen daarvan de consequenties zijn voor de publieke
lokale en regionale omroepen? Ik ben sceptisch over die gevolgen en de staatssecretaris
heeft onze bedenkingen niet kunnen wegnemen.Het functioneren van deze publieke omroepen is voor een belangrijk deel
afhankelijk van reclame-inkomsten. Met de komst van commerciële omroepen
wordt de spoeling, wat betreft die inkomsten, echter wel dun. Dat kan ook
de staatssecretaris niet ontkennen. Uiteindelijk komt hij dan ook niet veel
verder dan in de nota naar aanleiding van het verslag op te merken dat voor
de effecten veel zal afhangen van de opstelling die de publieke omroepen kiezen
om het hoofd te bieden aan deze concurrentie. Ik zou dat graag verduidelijkt
willen zien. Wat bedoelt hij er eigenlijk mee? Bij de slag om de reclame-inkomsten
zal het uiteindelijk gaan om de kijkersgunst. De commerciële omroepen
hebben dan veel meer mogelijkheden om op de behoeften van de kijkers in te
spelen. De staatssecretaris merkt op, dat de publieke omroepen daarbij een
natuurlijke voorsprong hebben, maar dat is wel een betrekkelijke voorsprong.
Het argument van de etherfrequentie gaat niet op voor de televisie-omroepen.
In de toekomst zullen de mogelijkheden voor kabeldoorgifte bovendien sterk
toenemen.Het valt me overigens op, dat de staatssecretaris in de schriftelijke
voorbereiding de gevolgen van dit wetsvoorstel voor de komst van commerciële
lokale en regionale omroepen bagatelliseert. Eigenlijk, zo krijg ik de indruk,
zal het allemaal in de praktijk niet zoveel voorstellen. Indien dit het geval
is, ontvalt voor mij een deel van de rechtvaardiging van dit wetsvoorstel.
Dat geldt te meer omdat de invoering van commerciële lokale en regionale
omroep tot gevolg heeft dat de omroepbijdragen omhoog zullen gaan. De regering
is immers bereid, het bestaande maximum voor de provinciale opslag op de omroepbijdrage
los te laten. Nu heb ik op zichzelf niets tegen een dergelijke verhoging als
dat noodzakelijk is. Maar deze opslag is slechts het gevolg van inkomstenderving
als gevolg van de komst van commerciële omroepen. Gezien de overvloed
van het programma-aanbod die er nu al is, kan ik mij niet voorstellen dat
iemand op die omroepen zit te wachten, behalve misschien de regionale en lokale
dagbladuitgevers. Deze wet legt immers aan dergelijke uitgevers niets in de
weg om een omroep te beginnen. Dat gaat ver. Het ligt naar mijn oordeel dan
ook voor de hand om de cross-ownership-bepaling ook op lokaal en regionaal
niveau van toepassing te laten zijn. De staatssecretaris stelt nu wel dat
dit tot allerlei ingewikkelde problemen aanleiding geeft, maar erg sterk vind
ik dat niet. Als het allemaal zo moeilijk ligt, dan is er voor mij een reden
te meer om af te zien van lokale en regionale commerciële omroep.Van groot belang voor het publieke regionale en lokale bestel zal het
provinciaal omroepplan zijn. Daarmee wil de regering twee vliegen in één
klap slaan: een krachtige samenwerking tussen lokale en regionale omroepen
stimuleren en het verschaffen van financiële ruimte om die publieke omroepvoorziening
per provincie gestalte te geven. Over dat laatste heb ik het al gehad. Van
de verplichte krachtige samenwerking zie ik niet echt de meerwaarde voor de
lokale omroep. Het gevaar lijkt mij reëel dat de lokale omroepen in grote
delen van het platteland een marginale rol zullen vervullen. In de grote steden
zal de positie van de lokale omroepen daarentegen zo sterk zijn dat een verplichte
afstemming knellend kan gaan werken. Mij dunkt, dat een dergelijke samenwerking
heel goed op vrijwillige basis gestalte kan krijgen.Vraagtekens plaats ik nog bij het voorgestelde nieuwe artikel 67. Ik begrijp
dat het zeker niet de bedoeling is dat de kabelbeheerder of kabelexploitant
de mogelijkheid krijgt om op basis van dit artikel gewone programma's uit
te zenden, maar toch loopt dit artikel daarop wel vooruit. En, als ik het
goed begrepen heb, is de regering ook wel van plan op korte termijn de mogelijkheid
te scheppen, kabelexploitanten de bevoegdheid te geven gewone programma's
te verzorgen. Dat vergt een zuivere discussie waarbij dan niet verwezen moet
kunnen worden naar het precedent dat van artikel 67 uitgaat. Waarom kan deze
bepaling niet worden betrokken bij dat wetsvoorstel, dat naar ik aanneem toch
ook spoedig zal worden ingediend?Voorzitter! Het zal u duidelijk zijn, dat wij kritisch staan tegenover
dit wetsvoorstel. Ons belangrijkste bezwaar betreft het mogelijk maken van
commerciële lokale en regionale omroep. Het belang en de noodzaak daarvan
zijn voor ons niet aangetoond. Wel komt de publieke omroep daardoor onder
druk te staan en dat is ons de prijs niet waard.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Dat krijg je als je niet tijdig genoeg inschrijft, omdat je
denkt dat het wel na het kerstreces zal worden!Mevrouw de voorzitter! Toen wij de vorige week de onheilspellende blikken
van de voorzitter op ons voelden en het ernaar uitzag, dat inderdaad het voorliggende
wetsvoorstel niet meer voor het kerstreces behandeld zou kunnen worden, waren
sommigen van ons in hun hart eigenlijk een beetje opgelucht. Noodwetje, zo
riep mevrouw Van Heemskerck, en het blijft gewoon een halfjaar zoals het is.
Misschien was dat zo gek nog niet geweest. Want wat voor ons ligt, mag een
tweesporenprogramma zijn, het is vooral ook een vat vol ogenschijnlijke tegenstellingen
en tegenstrijdigheden. Ik noem er een paar.De bedoeling is de positie van de regionale publieke omroep te versterken:
de feitelijkheid leidt tot een verzwakking. De regering wil geen public private
partnership meer bevorderen: door het gehele land gebeurt niets anders dan
dat. Liberaliseren van het regime van kabelexploitanten staat tegenover de
ontoegankelijkheid voor de dienstaanbieders. Niet-landelijke commerciële
omroep wordt per 1 januari mogelijk: de publieke niet-landelijke
omroep moet zeker nog een halfjaar wachten op een structurele financiering.
Regionale omroepen zijn stichtingen en belastingplichtig, maar komen wegens
algemeen nut voor vrijstelling in aanmerking. De lokale en regionale omroep
moet afdragen aan het Bedrijfsfonds voor de pers, maar het bedrag is nul omdat
het fonds het zo goed maakt. Ik houd ermee op, al zijn er nog wel meer voorbeelden
te noemen. Maar ik wil u over tegenstrijdigheid een citaat van Vestdijk niet
onthouden. De staatssecretaris weet dat altijd ook te waarderen. Wellicht
draagt het bij aan ons inzicht. In ieder geval had ik er vandaag buitengewoon
veel last van. De tegenstrijdigheid komt daardoor tot stand, dat wij snel
na elkaar van optiek wisselen en de werkelijkheid eerst van buitenaf bekijken
en vervolgens van binnenuit. Voor dat laatste zijn wij vooral hier bij elkaar.
Nog één prealabele opmerking: mijn fractie was getroffen door
de kritische vraag van de Raad van State naar de motivering van het toestaan
van niet-landelijke commerciële omroep, waarbij zelfs werd geadviseerd
zonder breder onderzoek en nadere motivering deze maatregel überhaupt
niet in het wetsvoorstel te handhaven. De regering gaat hier eigenlijk niet
op in en graag zou ik daar een reactie op horen. Op sommige onderdelen van
dit wetsvoorstel wil de staatssecretaris later ingaan, omdat er minder haast
bij is, zoals de regeling van de vensterprogrammering. Maar wat betekent dat
ten opzichte van dit overleg? Zijn wij daarover dan uitgesproken? Wordt de
wet zo vastgesteld?De heerStellingwerf(RPF)Mevrouw De Koning begon met de melding, dat het schijnbare tegenstrijdigheden
zijn. Later sprak zij over tegenstrijdigheden. Wat zijn het nu? Schijnbare
tegenstrijdigheden of tegenstrijdigheden?MevrouwDe Koning(D66)Ik zei "ogenschijnlijk". Ik heb daar goed over nagedacht! En dat is meteen
eigenlijk een antwoord op uw vraag.De heerStellingwerf(RPF)Dat vind ik niet, want u haalt die begrippen door elkaar!MevrouwDe Koning(D66)Nee, ik haal ze niet door elkaar. Ik wil het straks wel even met u doornemen.
Sommige zijn ogenschijnlijke tegenstellingen en andere zijn natuurlijk absoluut
feitelijke tegenstrijdigheden. Dat is zeker waar!In de media zijn er telkens terugkerende berichten over initiatieven van
regionale uitgevers in samenwerking met de niet-landelijke omroep. Dat geldt
zeker voor het noorden van het land, waar Boom-pers samen met de Dagblad-combinatie
met zestien kabelkranten 500.000 mensen gaat bedienen, maar bovendien aan
de lokale omroepen samenwerkingscontracten voorlegt, die rechtstreeks in strijd
zijn met de Mediawet naar mijn oordeel, zoals ook trouwens het commissariaat
voorstelde. Met name artikel 6 van het standaardcontract is erg interessant.
Daarin stelt namelijk Radio Rebecca dat in het geval het niet goed zou gaan
met de lokale omroep, bijvoorbeeld omdat men de plannen niet aan kan, niet
voldoende geld heeft of omdat men met surséance van betaling krijgt
te maken, Radio Rebecca zelf zorg zal dragen voor verdere invulling van de
zendtijd, zodat men op dat punt verder geen zorgen heeft. De lokale omroep
zal zich dan inspannen om Radio Rebecca haar plaats in te laten nemen en de
zendmachtiging te geven. Zo gaat het dan nog even door in die tekst. De arme
kinderen moeten ook f 7500 aan de firma Boom-pers betalen. Zo gaat dat in
het noorden.De heerVerhagen(CDA)Welke conclusie trekt u hieruit?MevrouwDe Koning(D66)Let op hetgeen nu komt: Een breed informatiepakket wordt zo zeker gevormd,
maar opnieuw is dit een concentratie van commerciële activiteiten waartegen
de overheid, indien gewenst, slechts achteraf kan optreden. En is het is de
vraag of dat optreden gewenst is. VNU doet in Brabant precies hetzelfde en
in Utrecht komen plannen naar buiten waaruit blijkt dat de NDP met de publieke
omroep samen in de onafhankelijke, regionale televisie tevoorschijn zal komen.
Het gaat hierbij om een landelijke netwerk van commerciële, regionale
televisiestations dat, zo blijkt een alinea verder, een publiek omroepbedrijf
wordt genoemd. Het is een wonderlijk bericht, dat misschien wel symbolisch
is voor de verwarring. Deze ontwikkelingen wijzen er wel op, dat het weglaten
van cross-ownership-bepalingen op zijn minst ter discussie zou kunnen of moeten
worden gesteld. Het kan volgens mij helemaal geen kwaad om met deze wetenschap
de desbetreffende artikelen nader te bezien. Ik doel nu met name op artikel
71, lid d en e. Daar wordt de definitie van nieuwsbladmarkt vervangen door
die van dagbladmarkt en zo wordt de vertaling van de landelijke naar de niet-landelijke
situatie gerealiseerd.Het is overigens de vraag of de overheid zich zo moet keren tegen bepaalde
redelijke afspraken tussen uitgevers en lokale omroepen. De afspraken moeten
wel redelijk zijn en er mag geen sprake zijn van wurgcontracten als die waaruit
ik zojuist citeerde.Vervolgens wil ik iets zeggen over de financiering. Die vormt een punt
van zorg voor ons allemaal. Uit alle stukken wordt duidelijk dat het provinciale
omroepplan hierbij een cruciale rol speelt. Maatregelen ter versterking van
de continuïteit van het bestel komen echter in een volgend wetsvoorstel
aan de orde, maar er is haast geboden, willen wij per 1 januari de commerciële,
niet-landelijke omroep binnenlaten. Die wordt vervolgens de meest rechtstreekse
bedreiging voor de continuïteit en zij zal raakvlakken hebben met de
structuur van hetzelfde omroepbestel. Daarom is er voorzien in nieuwe reclameregelingen.
Die bieden echter niet heel veel soelaas voor de zuigkracht van de commercie,
zoals de regering zelf al in de memorie van toelichting aangaf. Die financiering
moet ook naar het oordeel van de regering primair met publieke middelen worden
gedaan, maar de vraag is hoe. Later zal het provinciaal omroepblad daarop
meer zicht bieden. Wij hebben het idee dat de duidelijkheid die daarmee geboden
wordt wel eens te laat zou kunnen komen. Hoewel de IPO-brief wat meer ruimte
biedt, komt een dergelijk programma er toch niet overnight. Daarom zal de
voorziene vensterprogrammering, het voorlopig hoogtepunt van de beoogde samenwerking
tussen landelijk en niet-landelijk niveau, nog op zijn minst een halfjaar
op zich laten wachten. Daarom willen wij de omroep die het meest de dupe dreigt
 te worden, de lokale publieke omroep, graag een steuntje in
de rug geven en wel door de gemeenten straks de mogelijkheid te geven een
lokale opslag te heffen. Ik wil de staatssecretaris vragen de mogelijkheden
hiervoor na te gaan. Het is kennelijk een gevoelige materie. Ik heb op dit
punt een motie voorbereid. Deze motie wordt bij wijze van uitzondering door
beide coalitiepartners ondersteund. Tot nog toe heb ik de coalitiepartners
bij de behandeling van dit onderwerp alleen samen met het CDA amendementen
zien indienen. Zij hebben niets samen met mij gedaan.De heerMiddel(PvdA)Wij hebben uw voorstellen niet afgewezen.De heerVerhagen(CDA)U mag van ons alles medeondertekenen, mevrouw De Koning. Dat bied ik u
als oppositie aan.De heerMiddel(PvdA)Ondersteunen is iets anders dan niet afwijzen. Ik heb zojuist aangegeven
wat het verschil is tussen een amendement en een motie. Het ziet er nu naar
uit, dat wat de zaak zelve betreft wij het in grote lijnen met elkaar eens
zijn. Wij zijn het alleen niet met elkaar eens over de manier waarop wij de
plannen kunnen realiseren.MevrouwDe Koning(D66)Ik hoop dat wij de problemen op deze manier kunnen ondervangen. Daardoor
bestaat de kans dat de Eerste Kamer niet zegt: jullie zoeken het maar uit,
want jullie zijn het met elkaar nergens over eens.De heerKlein Molekamp(VVD)Laat we het er voorlopig op houden dat het hier om een motie van mevrouw
De Koning gaat.De voorzitter:Er is nog geen enkele motie ingediend. Pas in tweede termijn zal blijken
of er een ingediend wordt en of er al dan niet meerdere ondertekenaars zijn.MevrouwDe Koning(D66)Het was alleen maar een voorbericht, mijnheer Klein Molekamp.Voorzitter! Het provinciale opslagtientje wordt weliswaar ontdaan van
een maximum, maar de vraag is wat ervoor in de plaats komt. Ook de Raad van
State ziet grote problemen in het voortzetten in de arbeid van lokale en regionale
televisie met sterk teruglopende reclame-inkomsten. Overigens zijn wij verheugd
dat die regionale omroepen een stem zullen krijgen in de verdeling van de
inkomsten uit de vensterprogrammering. Ook zouden wij net als andere collega's
de staatssecretaris in overweging willen geven, gezien het hoge bekabelingspercentage
in ons land, voor de vensterprogrammering zoals ROOS wil toch een uitzondering
te maken wat het aanwenden van de provinciale opslag betreft. Hoe staat het
trouwens met het businessplan van NOS en ROOS? Wanneer kunnen wij dat zien?Ik kom even op de etherfrequenties. De schaarste aan etherfrequenties
en de rechten daarop raken direct aan dit wetsvoorstel. Misschien loop ik
wat vooruit op de review die zich in het komend jaar zal afspelen, maar ik
wil de staatssecretaris nu vast vragen wat daarbij de uitgangspunten zullen
zijn. Sommige geruchten spreken over een veiling waarbij de hoogst biedende
eenvoudig voorrang zal krijgen. In de memorie van toelichting wordt er ook
iets over gezegd, namelijk dat er criteria in de wet zullen worden vastgelegd.
Zou de staatssecretaris hierop kort willen ingaan? Wij zijn in ieder geval
een tegenstander en naar ik mag hopen hij ook, van het ontbreken van ieder
criterium bij het toekennen van de frequenties, te meer daar dat in het verleden
niet steeds alle schoonheidsprijzen heeft verdiend.Dan kom ik op datgene wat ons allemaal het meest heeft beziggehouden en
wat het meest gevoelig is, het kabelregime.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Ik kan mij niet herinneren dat er etherfrequenties zijn geveild in Nederland.MevrouwDe Koning(D66)Neen, maar er zijn wel etherfrequenties toegekend op een manier die niet
ons aller instemming had. Ik zeg alleen maar dat het de schoonheidsprijs niet
verdiende. Men kan wel eens contrecoeur instemmen met iets.De heerVerhagen(CDA)Dat heb ik van u niet begrepen toen ik daar bezwaar tegen maakte.MevrouwDe Koning(D66)Dan krijgt u dit als postuum sinterklaascadeautje. Wie weet wat ik u over
vier maanden zal vertellen over wat ik nu ga zeggen.StaatssecretarisNuisIk mag toch niet hopen dat Sinterklaas dood is?MevrouwDe Koning(D66)Neen, ik heb hem net nog gezien.Het is genoegzaam bekend dat de regering onze zorgen over de toegang tot
de kabel deelt. Het is ook geen geheim dat wij als kamerleden tot aan drie
uur toe vanmiddag achterna zijn gezeten met adviezen uit verschillende invalshoeken;
laat ik het maar zo zeggen. Een ding staat vast: het ontbreekt op dit moment
aan een adequaat toezicht, zij het dat het Commissariaat voor de media recent
een aantal uitspraken heeft gedaan op grond van een wat opgerekt artikel 70a.
De toepasselijkheid van de WEM is inmiddels onderzocht. Economische Zaken
heeft er een keurig advocatenkantoor van goede naam en faam op gezet, dat
zegt: ja, het kan. Het instituut voor informatierecht zegt: neen, het kan
eigenlijk niet. Volgens de woorden van de staatssecretaris in de nota naar
aanleiding van het verslag ziet hij geen noodzaak tot aanvullende regelingen
als de Wet economische mededinging in de toekomst afdoende kan voorzien in
de waarborging van gelijke toegang tot de kabel. Met enige aarzeling zou mijn
fractie dit kabinetsstandpunt ook wel willen volgen, ware het niet dat het
ministerie van EZ tot nu toe weinig blijk heeft gegeven van grote voortvarendheid
om de daar gedeponeerde klachten al enige maanden geleden te behandelen. De
commissie economische mededinging, waar die klachten sowieso terecht moeten
komen, had tot vanmorgen – maar ik begrijp dat dit vanmiddag weer anders
was – nog geen klacht ontvangen. De spoedeisendheid van de voorliggende
problematiek is werkelijk groot. Daarop is tot nu toe te weinig ingespeeld.
De WEM ziet naar ons oordeel bovendien bij uitstek op situaties waarin er
al een marktwerking en een markt bestaan, terwijl dat in dezen nog nauwelijks
het geval is, nog afgezien van de sturing en de sectorspecifieke kanten die
in deze hele problematiek inderdaad aan de orde zijn. Ik hoef u alleen maar
het woord "decoder" te noemen; dan begrijpt u wel wat ik bedoel. Wij hopen oprecht, want daar moet natuurlijk de oplossing komen, dat zo
snel mogelijk het ZBO tot stand komt dat als onafhankelijk orgaan...De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Ik heb een vraag aan mevrouw De Koning. Heeft zij nu vertrouwen
in haar minister van Economische Zaken, de heer Wijers?MevrouwDe Koning(D66)Ja, ik heb buitengewoon veel vertrouwen in onze minister van Economische
Zaken.De heerKlein Molekamp(VVD)Maar ook op dit gebied? Of zegt u: ik geloof geen fluit van wat hij zegt?MevrouwDe Koning(D66)Neen, zoals gewoonlijk zal ik noch het een, noch het ander zeggen. Ik
heb buitengewoon veel vertrouwen in hem, ook op dit gebied, maar niet voldoende
om er niet iets tegenaan te zetten.De heerKlein Molekamp(VVD)Of je hebt een Wet economische mededinging en je laat op zijn minst de
eerste procedures uitlopen. Of je zegt: ik heb geen vertrouwen in de Wet economische
mededinging en Wijers kan mij nog meer vertellen, maar dat rapport van De
Brauw is onzin. Dan is het terecht dat u op een gegeven moment een alternatief
zoekt.MevrouwDe Koning(D66)Ik zal mijn betoog hierover even afmaken. Wij hopen oprecht dat zo snel
mogelijk het ZBO tot stand komt dat als onafhankelijk orgaan de toegang tot
de kabel regelt en hopelijk op gezonde afstand van de drie betrokken ministeries
zal staan. De twee vacatures die nu bij het Commissariaat voor de media bestaan,
noden ertoe daarin diegenen te benoemen, die ook als architect van het nieuwe
ZBO kunnen functioneren. Voor de naaste toekomst ziet mijn fractie na ampele
afwegingen – ampeler kan het niet – een tijdelijke rol als toezichthouder
voor het commissariaat als meest aangewezen. Dat laat overigens de werking
van de wet op de typisch mededingingsrechtelijke aspecten onverlet. In dit
verband spoor ik de minister van EZ, in wie ik zoveel vertrouwen heb, aan
tot een actiever beleid inzake de zich snel ontwikkelende concentraties bij
KPN, Philips en Casema, bij Filmnet en bij de samenwerking van energiebedrijven.De heerKlein Molekamp(VVD)Of je hebt vertrouwen in het instrumentarium van de minister of je hebt
daar geen vertrouwen in en dan ga je iets anders verzinnen. Als je echter
zegt dat je vertrouwen in het instrumentarium hebt, terwijl je tegelijkertijd
toch iets anders verzint, kies je een in mijn ogen heel merkwaardige oplossing.
Ik was er nooit opgekomen, maar mevrouw De Koning is misschien wat creatiever.MevrouwDe Koning(D66)U hebt toch geen spijt dat u er niet opgekomen bent?De heerKlein Molekamp(VVD)Niet in het minst.MevrouwDe Koning(D66)Wij hebben wel degelijk vertrouwen in de minister en de wet inzake de
aspecten waarover die wet handelt, namelijk inzake de mededingingsrechtelijke
aspecten. Ik ken zowel de huidige als de toekomstige wet heel goed.Van EZ hebben wij vernomen dat het toch nog drie maanden zal duren voordat
er een uitspraak komt. Er doen zich problemen voor die vaak een totaal ander
karakter hebben dan een mededingingskarakter. In de brief van minister Wijers
staat bijvoorbeeld dat wel wat gedaan kan worden aan discriminerende prijzen,
maar niet aan onbillijke prijzen, terwijl het in de kwestie van toegang tot
de kabel nu juist gaat om billijkheid versus onbillijkheid. Het gaat om een
kabinetsstandpunt.De heerKlein Molekamp(VVD)Het is inderdaad ook uw staatssecretaris.De voorzitter:Het kabinet spreekt met één mond.MevrouwDe Koning(D66)Nogmaals, het is absoluut onjuist om te zeggen dat ik noch in de minister,
noch in de WEM vertrouwen heb. Ik denk dat het een zaak is die zich in het
komende jaar moet ontwikkelen.Ik kom nog even op artikel 67, dat eigenlijk betrekking heeft op de komst
van een elektronische televisiegids. Op zichzelf lijkt mij dat een zegen.
Hiervoor is wel een tweede lid nodig, waarin het Commissariaat voor de media
een gedelegeerde bevoegdheid krijgt voor de regeling van servicekanalen. Wij
kunnen ons hierin vinden, ook in de invulling van het begrip "uitsluitend
of hoofdzakelijk". In de nota naar aanleiding van het verslag heeft de staatssecretaris
geschreven dat de 70/30-verhouding geen wet van Meden en Perzen is. Ik denk
dat het commissariaat hieraan een goede invulling moet geven. Het kan in ieder
geval nooit de bedoeling zijn dat de kabelbeheerder op deze manier de mogelijkheid
krijgt om dagelijks enkele uren achtereen een min of meer eigen programma
uit te zenden. Het zou goed zijn van de staatssecretaris te horen welke beperkingen
c.q. gevaren hij in deze schimmige noodzakelijke aanvulling ziet. Het moet
duidelijk zijn dat het regime van artikel 71g er niet toe mag leiden dat een
kabelexploitant bijvoorbeeld uitsluitend reclame voor zijn eigen onderneming
maakt.De voorzitter:Gezien het feit dat de Kamer medewetgever is en zij het niet, zoals Vestdijk,
bij tegenstrijdigheden kan laten, dient zij ervoor te zorgen dat de wetgeving
duidelijk is. Er ontstond discussie over de vraag of het amendement op stuk
nr. 18 wel bij het onderhavige wetsvoorstel past dan wel of het hiermee in
strijd zou zijn. Aangezien het amendement als strekking heeft dat het toezicht
op de kabelexploitanten moet worden verbeterd, geef ik de indieners in overweging
hun toelichting in die zin aan te passen. Daarmee kan de discussie over het
al dan niet strijdig zijn worden voorkomen.De vergadering wordt van 18.30 uur tot 20.00 uur geschorst.StaatssecretarisNuisMevrouw de voorzitter! Ik wil allereerst de Kamer hartelijk dankzeggen,
niet alleen voor de stortvloed van creatieve ideeën en de opbouwende
kritiek die de afgelopen uren over mij zijn heen gestort, maar vooral ook
voor het feit dat zij eraan heeft meegewerkt dat we dit wetsvoorstel inderdaad
nog dit jaar kunnen behandelen. Wij doen dat op deze bijzonder wijze, waardoor
wij ook nog echt tijd voor de behandeling hebben. Dat is beter dan dat de
behandeling ergens in een hoekje was gedrukt in die overdrukke vorige week.
Als ik hoor wat de Kamer allemaal op haar lever heeft, dan zou het toch een
vreselijke gedachte geweest zijn als zij dat niet of slechts
zeer gecomprimeerd kwijt had gekund.De Kamer weet waarom er zo'n haast is bij het wetsvoorstel. De simpele
maar buitengewoon overtuigende reden is dat we anders per 1 januari de reclame-uitzendingen
van de lokale en regionale publieke omroepen zouden moeten staken. Dat zou
pas echt het evenwicht uit het bestel halen. Dan is er weliswaar nog geen
commerciële omroep maar naar ik moet vrezen ook een sterk verzwakte publieke
omroep.We spreken nu deze week nog over dit wetsvoorstel. Er is nogal wat twijfel
over uitgesproken of de Eerste Kamer daar haar medewerking aan geeft. Dat
is natuurlijk terecht, want de Eerste Kamer bepaalt haar eigen orde. Maar
ik heb natuurlijk wel mijn voelhorens uitgestoken. Ik heb goed vertrouwen
dat de behandeling van het wetsvoorstel zoals het nu voorligt waarschijnlijk
nog wel zal lukken.Ik moet er wel meteen bij zeggen dat het gaat om het wetsvoorstel zoals
het heden voorligt. Als ik alle amendementen bij elkaar optel, zou ik me kunnen
voorstellen dat de Eerste Kamer vraagt of zij daar nog eens even rustig naar
mag kijken. Daar komen we in het vervolg nog over te praten. In principe moet
het mogelijk zijn.Laat ik vervolgens opmerken, enigszins in antwoord ook op de eerste opmerking
van de heer Verhagen, dat dit wetsvoorstel zeer beperkt van aard is. Het is
nooit mijn bedoeling geweest om uitputtend en definitief de hele problematiek
van de lokale en regionale omroep te regelen in dit wetsvoorstel. Het hoofddoel
was om nu te voorzien in een definitieve reclameregeling. Het daarnaast toestaan
van een commerciële omroep op niet-landelijk niveau heeft daar ook direct
mee te maken.Want wat is het geval bij die definitieve reclameregeling? Een aantal
uitgevers exploiteert nu nog samen met de lokale en regionale omroepen de
etherreclame. Die compensatie houdt op. Daar staat tegenover dat je die uitgevers
net als anderen trouwens de mogelijkheid moet geven om zelfstandig omroep
te gaan bedrijven. Als je de uitgevers alleen maar uit het reclameregime zou
gooien, zoals het tot dusverre bestond, dan zou je een evenwicht verbreken
dat je weer moet herstellen door daar ook op datzelfde moment iets aan te
doen. Je kunt daar niet nog een jaar mee wachten. Dat is dus de reden dat
je deze twee dingen samen moet regelen en dat je ze snel moet regelen.Door sommige geachte afgevaardigden is de vraag gesteld of je dan niet
de commerciële omroep een sterke voorsprong geeft. Ik zal in het vervolg
van mijn beantwoording nog concreet ingaan op de punten die daarbij naar voren
zijn gebracht. Ik ben ervan overtuigd dat dit niet het geval is. Het is ook
zeker niet de bedoeling, zoals de heer Stellingwerf veronderstelde, door deze
volgorde aan te geven dat je de commerciële omroep regionaal en lokaal
belangrijker vindt dan de publieke, verre van dat. De kwestie is alleen dat
deze commerciële omroep op het ogenblik helemaal niet bestaat. Ik heb
net aangegeven waarom je daar nu een begin mee moet maken, als je ook die
reclameregeling definitief wilt maken. Er zit naar mijn vaste overtuiging
nog zeer veel voorsprong in dit systeem voor de publieke omroep. Als je gebruik
maakt van de mogelijkheden die er nu in de wet liggen in de vorm van de samenwerking
waar we over spreken, in het mogelijk maken van de vensterprogrammering, dan
wordt dat evenwicht niet verbroken. Ik ga er daarbij van uit, dat de definitieve
regeling van de gehele problematiek in de loop van het volgend jaar haar beslag
zal krijgen. Vanuit dat vertrouwen ben ik opgetreden, niet vanuit een soort
geheime voorkeur voor de commerciële televisie.De heerVerhagen(CDA)De staatssecretaris stelt dat er wel degelijk een evenwicht is in het
onderhavige wetsvoorstel. Waarom voorziet hij dan dat er aanvullende wetgeving
noodzakelijk is op een tijdstip dat niet noodzakelijkerwijs hoeft samen te
vallen met dat van de huidige voorstellen?StaatssecretarisNuisLaat ik de zaken op een rijtje zetten. De publieke omroep is er al. Dat
is een enorme voorsprong. Wat de radio betreft – voor de televisie geldt
dit regionaal – is sprake van een traditie. De publieke omroep beschikt
op regionaal en lokaal niveau over de nodige financiering. Wij hebben de opslag
op de omroepbijdrage en er zijn andere lokale financiële middelen die
daarvoor worden ingezet. De publieke omroep beschikt over een adequate hoeveelheid
etherfrequenties. Dat is niet het geval met de commerciële omroep. Mij
hebben geluiden bereikt, dat men daar buitengewoon jaloers op is. Ik denk
dat een commerciële overval binnen een jaar geen echt realistische verwachting
is, althans niet in die zin, dat de commercie de publieke omroep op niet-landelijk
niveau zal overspoelen. Daarom is er geen reden om de eerste introductie van
de commerciële omroep op dit moment te vertragen. De techniek staat niet
stil, de behoefte aan regionale publieke televisie neemt toe. Daar moeten
wij oplossingen voor vinden. Ik denk aan het probleem van de financiering.
Hierover bestaan nog geen eenduidige ideeën. Ik kom daarover nog te spreken.
Nogmaals, er moeten wel degelijk nog een aantal zaken worden geregeld. Dat
kan allemaal niet op dit moment.De heerSchutte(GPV)Ik wil nog even terugkomen op de volgorde der dingen. De staatssecretaris
zegt, dat de definitieve reclameregeling getroffen moet worden. De commerciële
lokale omroep is daarmee nauw verbonden en deze moet gelijk meegenomen worden.
In de memorie van toelichting geeft hij een andere volgorde aan: definitieve
reclameregeling, introductie van de niet-landelijke commerciële omroep
en daardoor komt de regeling met de uitgevers te vervallen. Hij heeft twee
zelfstandige argumenten om het nu aan te kaarten: de definitieve reclameregeling
en invoering van de commercie. De commercie is dus een zelfstandig doel in
deze redenering, naast de regeling van het reclameregime. Het is dus niet
zo, zoals hij zoëven zei, dat de commercie meegenomen moet worden omdat
het reclameregime definitief wordt geregeld.De heerMiddel(PvdA)De staatssecretaris zegt, dat de commercie de publieke omroep niet zal
overspoelen. De commercie c.q. de uitgevers weten al jaren dat op 1 januari
1996 kan worden begonnen. Ik heb het voorbeeld van Hazewinkel/Boom en de uitgever
van de Leeuwarder Courant genoemd. In Brabant is de VNU bezig. Ik denk ook
aan Wegener. Men staat in de startblokken, men is zich aan het warm
lopen. Waarop baseert de staatssecretaris die opmerking?StaatssecretarisNuisOp het laatste kom ik nog terug, als ik spreek over de kwestie van het
cross-ownership. Op zichzelf heeft de heer Middel wel gelijk. Het gaat om
de vraag of het evenwicht wordt verstoord.De heer Schutte heeft gelijk als het gaat om het eerste punt. Er is een
onafhankelijke reden om commerciële televisie te introduceren.Ik wilde even aangeven waarom ik het nu in dat voortreintje doe. "Voortreintje"
is een oude term van de NS; ik weet niet of die dingen tegenwoordig nog voorkomen.
Vroeger was het een treintje waarmee je tien minuten eerder in Den Haag aankwam.
Maar als iedereen erin sprong, reed het niet weg omdat het overbeladen was,
of om welke reden ook. Tien minuten later kwam de grote trein en die nam al
die passagiers mee; je moest dan heel snel weer overstappen.Ik heb in een eerder algemeen overleg gemeld dat ik zo wil procederen,
dat een beperkt aantal zaken in het karretje vooruitgezonden wordt, en dat
het karretje zo min mogelijk moet worden belast, want anders halen wij het
doel niet voor het eind van het jaar. De grote trein is nu in een stadium
dat ik er binnenkort mee naar de ministerraad hoop te gaan. Volgend voorjaar
komen de Kamer en ik erover te spreken. In het voortreintje heb ik de zaken
gedaan waar ik zoëven over vertelde, en daar zijn een paar "spoedbrieven"
bij gekomen inzake het servicekanaal van de kabelbeheerder en de regionale
vensterprogrammering, om de reden die ik net al aangaf. Ik kan mij levendig
voorstellen dat de Kamer in de verleiding komt om dat karretje, nu het toch
rijdt, vol te stoppen met allerlei andere dingen die ook buitengewoon spoedeisend
zijn. Maar als het vol wordt geladen, wordt de vraag acuut of het nog op tijd
zal aankomen. Ik denk van niet en men zal het mij niet kwalijk nemen dat ik
dit bij de beantwoording van vragen van de Kamer in het vervolg ook een argument
vind. Naast de principiële discussie over de naar voren gebrachte zaken,
moeten wij dus ook in het oog vatten op welke termijn iets moet worden opgelost
en, als wij direct iets willen oplossen, welke voor- en nadelen daaraan zijn
verbonden. Het nadeel kan zijn dat wij geen van allen het doel bereiken binnen
de gestelde termijn.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! De Kamer heeft in november 1993 aangegeven dat zij het niet
eens was met de visie van de toenmalige regering op de regionale en lokale
publieke omroep, en dat zij een andere richting uit wilde. De regering heeft
toen heel goed begrepen welke richting dat was. Vervolgens is er meer dan
twee jaar niets gebeurd. Kan de staatssecretaris zich voorstellen dat, nu
er een wetsvoorstel aan de orde is waarbij het een en ander geregeld kan worden
in de door de Kamer gewenste richting, de Kamer dan ook die kans pakt?StaatssecretarisNuisIk zal heel precies antwoorden op die vraag, vooral over die twee jaar
en hoe die zijn ingevuld. Maar sta mij toe dat ik daar nog een minuut mee
wacht.De meer principiële discussie over de vormgeving van het niet-landelijke
omroepbestel zal haar beslag krijgen in een afzonderlijk wetsvoorstel. Zoals
gezegd, kom daar ik volgend jaar mee. Laten wij niet vergeten dat dit een
buitengewoon weerbarstige en complexe materie is. Dat is gebleken uit eerdere
overleggen waar ik in een andere functie aan deel heb genomen, zij het niet
als woordvoerder; en het is hier ook gebleken. De materie houdt ons al jaren
bezig. Er is een zorgvuldige aanpak voor nodig, juist omdat die regionale
en lokale publieke omroep een belangrijke zaak vormen, zoals terecht is opgemerkt.Over de fasering van de wetgeving heb ik de Kamer, zoals gezegd, bericht
in de mediabrief van mei en in de notitie Liberalisering Mediawet van juni.
Onlangs hebben wij er al een algemeen overleg over gevoerd en het is mij niet
bijgebleven dat mijn aanpak toen groot verzet van de Kamer ontmoette.Nu mijn antwoord aan de heer Middel. Laten wij eens even dat spoorboekje
pakken. In 1993 is gebeurd wat de heer Middel vertelde, maar vervolgens is
er een nieuwe Kamer gekozen. Toen kwam er een nieuw kabinet en dat had –
ik geef het toe – enige tijd nodig om zich te beraden op zijn aanpak
op hoofdlijnen van het netelige probleem van de mediawetgeving in de toekomst
in een voortdurend veranderend landschap. Ook sinds 1993 zijn er immers een
paar dingen veranderd in dat dossier; ook in de werkelijkheid trouwens. Daar
moesten wij iets aan doen en dat kostte tijd. Wij hebben wel onmiddellijk
uitgevoerd wat er in het regeerakkoord stond, namelijk dat de concessie van
tien jaar moest worden gebracht op vijf jaar, met medewerking van de Kamer.
Vervolgens gebeurden er een aantal dingen die misschien nu gemeengoed zijn
geworden. Veronica trad uit het bestel en er waren allerlei bewegingen die
het geheel tamelijk onoverzichtelijk maakten. Er was een nieuw kabinet, samengesteld
uit partijen die het daarvoor op enkele details van het mediadossier niet
helemaal eens waren geweest. Kortom, al die dingen hebben ervoor gezorgd dat
er even pas op de plaats moest worden gemaakt, zodat het enige tijd heeft
gekost om de zaak goed te bekijken, een hoofdlijn te bepalen en dan ergens
mee voor de dag te komen. Dat was de mediabrief van mei jongstleden. In juni
volgde de brief over het liberaliseren van de Mediawet, ik zei het al. In
de tweede helft van juni kwam het daarin al aangekondigde wetsvoorstel bij
de Raad van State terecht en eind augustus kregen wij het van de raad terug.
Op 8 september is het aan de Kamer toegezonden; daar heb ik een week voor
nodig gehad. Vervolgens heeft de Kamer op 8 november verslag uitgebracht en
op 14 november, weer een week later, heb ik de nota naar aanleiding van het
verslag naar de Kamer gestuurd. Als men mij verwijt dat ik niet snel genoeg
opgeschoten ben met dit wetsvoorstel, begrijp ik dus werkelijk niet hoe ik
het sneller zou hebben kunnen doen. Misschien had ik die week om te reageren
kunnen inkorten tot twee dagen, maar daarmee zou het probleem toch niet echt
opgelost zijn. Ik geloof dan ook dat ik mag volhouden dat ik met dit wetsvoorstel,
met dit vooruitgeschoven karretje de nodige haast heb betracht. En ik beloof
graag dat ik dit in het vervolg ook zal doen.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! De staatssecretaris doet nu alsof de kritiek op het ontbreken
van een financiering voor het publieke lokale en regionale bestel bij dit
wetsvoorstel uit de lucht komt vallen. Ik zou hem willen herinneren aan de
discussies over de nota over de liberalisering van de Mediawet.
Mevrouw De Koning, de heer Stellingwerf en ik hebben toen heel nadrukkelijk
duidelijk gemaakt – de PvdA heeft schriftelijk in een persbericht over
die brief gereageerd – dat er een publieke financiering voor de publieke
kant van het verhaal bij zou behoren, als de staatssecretaris commerciële
lokale en regionale omroep mogelijk wilde maken. Het verbaast mij dus dat
de staatssecretaris de suggestie wekt dat er nog niet eerder over gesproken
zou zijn.Het tweede element is dat de staatssecretaris zegt dat de principiële
discussie over de inrichting van het lokale en regionale medialandschap bij
de behandeling van het komende wetsvoorstel zal volgen. Maar de principiële
discussie behoort natuurlijk plaats te vinden op het moment waarop er sprake
is van een principiële wijziging. Ik denk dat dit het verschil in perceptie
is. Het is geen kwestie van evenwicht; als je een principiële wijziging
doorvoert, behoor je op dat moment een principiële discussie te voeren,
niet een jaar later.StaatssecretarisNuisVoorzitter! De consequentie van de stellingname van de heer Verhagen is
dat het niet mogelijk is om voortreintjes te laten lopen. Er is wel over gediscussieerd,
maar de verschillende opmerkingen heb ik toen niet als zo'n duidelijk signaal
ervaren. Toen heb ik ook gezegd wat ik nu zeg, en de discussie gaat voort.
En het is nu alleen de vraag, of wij het ons kunnen veroorloven om de commerciële
omroep in principe een kans te geven zonder dat de zaak al helemaal uitgespit
is. Als wij absoluut geen idee hadden van waar wij heen zouden moeten gaan,
dan zou ik het met de heer Verhagen eens zijn, maar daar hebben wij natuurlijk
wel al een idee van. De gedachten hierover zijn vastgelegd in de nota's die
iedereen kent en over de uitwerking ervan komen wij ook nog te spreken. Maar
de Kamer heeft in ieder geval niet gezegd dat ik het niet moest doen, toen
ik deze zaak wat eerder wilde aanpakken.Goed, nu zijn wij dus zover. De bedoelingen van het wetsvoorstel zijn
nog steeds haalbaar en het is natuurlijk het goed recht van de Kamer om amendementen
in te dienen, maar als zij met amendementen dingen in het karretje zou willen
gooien die echt nog nader uitgewerkt moeten worden, dan zou dat heel gemakkelijk
leiden tot een situatie waarin zoveel gewijzigd wordt dat het wetsvoorstel
niet kan doorgaan. Dat zou het risico zijn, maar verder zou ik nu graag op
de inhoud ingaan.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Ik zou nog even iets over de procedure willen vragen, nu de
staatssecretaris zo nadrukkelijk zegt dat er eigenlijk zo min mogelijk aan
het wetsvoorstel gewijzigd moet worden, omdat het anders wel eens problemen
zou kunnen geven. De huidige reclameregeling is naar ik meen vier jaar geleden
ingevoerd, maar wel met terugwerkende kracht. Is die over te hevelen naar
deze wet? Als dat niet kan, dus gesteld dat wij zover komen, is het dan niet
mogelijk een soort van noodwetje te maken voor de dingen die echt noodzakelijk
zijn? De andere dingen die ook heel belangrijk zijn, moeten natuurlijk niet
op de lange baan geschoven worden, maar zo snel mogelijk fundamenteel geregeld
worden. Deze twee vragen zijn aan elkaar gekoppeld.StaatssecretarisNuisU bent niet de eerste die deze vraag stelt. Ik heb die ook gesteld. Op
een gegeven moment denk je: hoe gaat dat nou? Wel meen ik dat de eerste vraag
op een misverstand berust. Wij hebben ons in het verleden wel eens bezondigd
aan wetgeving met terugwerkende kracht, maar volgens mij niet in dit geval.
Dat zoeken wij op.Welnu, ik ben nagegaan of dat kon. Op een gegeven moment bleek dat dit
problemen zou kunnen opleveren. Dat had niet zozeer te maken met de inhoud
van de discussie alswel met het tijdstip van behandeling. Ik ben dus een en
ander nagegaan. Toen heb ik ontdekt dat een noodwetje wel de hele procedure
moet doorlopen. Het moet namelijk naar de ministerraad en langs de Raad van
State. Dat was absoluut niet meer mogelijk, toen ons duidelijk werd dat wij
in tijdnood kwamen met de behandeling van de onderhavige wet. Op zichzelf
is het een zinnige vraag, maar helaas is dat op dit moment geen oplossing
die erg voor de hand ligt.De heerVerhagen(CDA)Is het wel mogelijk als alternatief voor een noodwet, de twee artikelen
inzake de definitieve reclameregeling en de regeling van een bedrijfsfonds
voor de pers uit het wetsvoorstel te halen of het geheel dusdanig te amenderen
dat er van de rest niets overblijft?StaatssecretarisNuisTechnisch is dat mogelijk, maar het is zeer de vraag of dat wenselijk
is. Maar het wordt dan wel een verrassend wetsvoorstel dat naar de Eerste
Kamer gaat. Dat kunt u zich voorstellen. Maar ik heb het zo bij u neergelegd,
niet om u voor het blok te zetten en dingen te laten doen waarvan u in gemoede
niet overtuigd bent dat u er goed aan doet. Ik leg alleen de situatie uit.
Bovendien vraag ik u om dit als een overweging te betrekken bij het antwoord
op de vraag of het nu moet of straks. Het is redelijk dat je er op deze wijze
met elkaar over kunt spreken.De voorzitter:Even voor de duidelijkheid: u verdedigt het wetsvoorstel zoals het er
ligt.StaatssecretarisNuisNatuurlijk.De voorzitter:U komt dus niet met een nota van wijziging.StaatssecretarisNuisIk was dat niet van plan.Voorzitter! Ik kan mij overigens heel goed voorstellen dat de Kamer in
het debat over dit wetsvoorstel een aantal duidelijke wensen op tafel legt
ter zake van de vormgeving van het niet-landelijk omroepbestel. Het is heel
goed dat wij er nu in de breedte over spreken. Dat geeft mij een richting
aan bij het opstellen van het volgende wetsvoorstel. Ik wil heel goed verstaan
wat de Kamer zegt over de aanvullingen bij de verdediging van het onderhavige
voorstel. Wij kunnen daarmee dus goed rekening houden bij de opstelling van
het nieuwe wetsvoorstel. Daarbij komen onder andere de volgende onderwerpen
aan de orde: de financiering van de lokale en de regionale omroep in haar
samenhang, de samenwerking tussen die omroepniveaus die van belang is, de
rol voor lagere overheden bij de vormgeving van het beleid inzake de niet-landelijke
omroep, de relatie van de publieke lokale en regionale omroep tot de commerciële
omroepen, de (on)mogelijkheden van public private partnerships, de wenselijkheid
en de mogelijkheid van regionale cross-ownership-beperkingen, regionaal frequentiebeleid
en zenderdeling. Over al deze onderwerpen zijn opmerkingen gemaakt. De opmerkingen
heb ik ook goed gehoord. Ik zal ze graag meenemen. Het zijn belangrijke zaken.
Toch wil ik de Kamer voorhouden om te proberen te voorkomen dat de allemaal
in het karretje gestopt worden. Anders gaat het karretje niet rijden.Ik kom zo snel mogelijk met de specifieke wetsvoorstellen. Ik ben er al
ver mee gevorderd. Ik moet er nog wel in verwerken wat ik zojuist beloofd
heb. Natuurlijk heeft de Kamer nog de gelegenheid om amendementen in te dienen,
als zij meent dat ik het beloofde er niet voldoende in heb verwerkt. Wat echter
vandaag voor ons ligt, vraagt naar mijn overtuiging echt de volle aandacht,
ook omdat het niet op tijd realiseren daarvan bepaald niet in het belang zou
zijn van de lokale en regionale omroep, zoals ik al zei.Ik ga nu even de gemaakte opmerkingen af. Ik probeer ze een beetje te
groeperen naar hoofdonderwerpen.Ik begin met de opmerkingen die gemaakt zijn over de vraag waarom je eigenlijk
aan commerciële omroep doet. Dat is de voorliggende vraag van de heer
Schutte. Is het de prijs wel waard? Mevrouw De Koning herinnerde wat de motivering
van de introductie betreft aan de kritische opmerkingen van de Raad van State.
Zij zei: er staat eigenlijk weinig over in het nader rapport. Dat is juist,
maar er staat wel in dat wij de motivering hebben aangepast. De memorie van
toelichting is dan ook veel uitvoeriger dan het eerdere stuk.Wat zijn de belangrijkste argumenten? Ik noem ze even kort. In 1992 is
het al door het vorige kabinet in het vooruitzicht gesteld. Wij hebben het
in het regeerakkoord gezet. Dit zijn misschien wat formele argumenten, maar
het zijn wel argumenten van continuïteit. Er is een behoefte gebleken
uit het veld. Ook is een wezenlijk argument dat het het opheffen betekent
van de achterstelling van binnenlandse commerciële omroepen ten opzichte
van buitenlandse. De buitenlandse omroepen hoefden zich immers niks aan te
trekken van de 60%-regeling die wij hadden voor de binnenlandse omroep. Door
het zo te houden als het was, waren wij in feite bezig om binnen de commerciële
omroep de buitenlandse een grote voorsprong te geven op de binnenlandse. Dat
is een van de vele onderwerpen waarover wij het aardig eens kunnen zijn, namelijk
dat je dat soort voorkeuren niet moet hebben als je commerciële omroep
hebt.MevrouwDe Koning(D66)Maar waren er buitenlandse omroepen in verband met regionale en lokale
omroep?StaatssecretarisNuisWij lagen daar wijd voor open. RTL5, een buitenlandse zender, was landelijk.
Die had meer dan 60%. Als wij het niet gedaan hadden, had je het van de ene
dag op de andere kunnen hebben. De grens was wat dat betreft open. Je kon
daar geen greep op hebben, want het viel niet binnen onze wetgeving. En dus
was het wel degelijk iets wat bij wijze van spreken van de ene dag op de andere
had kunnen gebeuren.Voorzitter! Ik kom bij de vraag van de heer Verhagen waarom ik over dit
onderwerp geen advies heb gevraagd aan de Mediaraad. Ik heb de redenen net
al genoemd. Overigens, er wordt gedoeld op de Mediaraad, als hij nog bestaan
had. Maar goed, het is de Mediaraad of zijn opvolger.De heerVerhagen(CDA)Toen het naar de Raad van State ging, bestond de Mediaraad nog.StaatssecretarisNuisIk zeg het maar even voor de volledigheid. Aan de argumenten die ik noemde,
kan ook de Mediaraad niet veel meer doen. Ook voor de Mediaraad of zijn opvolger
is het in feite niet mogelijk om te voorspellen wat er precies zou gebeuren
als je niet-landelijke commerciële omroep toestaat. Het hangt niet alleen
af van de precieze inhoud van de nieuwe commerciële initiatieven, maar
zeker ook van de opstelling die de publieke niet-landelijke omroepen kiezen
in de nieuwe situatie. Vandaar dat wij de nadruk leggen – ik doe dat
in het wetsvoorstel – op de samenwerking tussen de publieke omroepen
op regionaal en lokaal niveau.De heer Schutte wilde in dit verband weten wat ik eigenlijk bedoel met
de opmerking dat de effecten van de toelating van niet-landelijke commerciële
omroepen voor een deel afhangen van de opstelling van de publieke omroepen.
Daarmee bedoel ik niet meer en niet minder dan dat de publieke omroepen moeten
blijven zorgen voor een kwalitatief hoogwaardig aanbod. Als ze informatie,
cultuur en verstrooiing – dat is het beeld dat wij ook met de landelijke
publieke omroep voor ogen hebben – volhouden, hoeven ze naar mijn vaste
overtuiging niet meteen het loodje te leggen ten opzichte van commerciële
zenders. Als daarentegen het publieke aanbod steeds meer gaat lijken op datgene
wat een commerciële zender doet, kom je in de gevarenzone met de publieke
omroep. Dat is eigenlijk wat ik ermee wilde zeggen, niet meer en niet minder.
Verder heb ik al gezegd dat de publieke omroepen ook krachtig zullen moeten
samenwerken om dat te behouden.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Ik wilde even terug naar de Mediaraad, respectievelijk de
opvolger daarvan. De Raad van State verbaasde zich erover dat de Mediaraad
niet geraadpleegd was, omdat de invoering van de mogelijkheid van niet-landelijke
commerciële omroep naar het oordeel van de Raad van State een zo belangrijke
maatregel is, dat het inwinnen van het advies van de Mediaraad, enz. noodzakelijk
was. Het antwoord van de staatssecretaris is dat het inwinnen van het advies
niet nodig geacht werd, omdat de reikwijdte van het onderhavige wetsvoorstel
naar zijn mening minder groot is dan de Raad van State veronderstelt. Ik denk
echter dat daar de crux zit, waarbij ik tevens verwijs naar mijn bijdrage
in deze termijn. Ik merk opnieuw uit zijn reactie dat de staatssecretaris
de reikwijdte van dit wetsvoorstel veel minder ver inschat dan anderen, waaronder
de CDA-fractie en een toch niet onbelangrijk college als de Raad van State.StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik ontken niet dat er een belangrijke stap is genomen, maar
die is al genomen in het regeerakkoord. Er zijn door de overheid stappen genomen
in een situatie van een zich snel ontwikkelende mediawerkelijkheid. Wij hebben
de stap genomen die is samengebald in de formule, dat wij een sterke publieke
omroep willen met daarnaast ruimte voor commerciële omroepen. Dat is
 het uitgangspunt van dit kabinet en ik streef ernaar om dat
zo goed mogelijk te laten landen. Het betreft een wezenlijke stap; ik ontken
dat niet. En dit wetsvoorstel ligt binnen het kader van die stap en in zoverre
is het ook belangrijk; dat geef ik toe. Wat ik zoëven echter probeerde
aan te geven, is dat dit binnen dat kader – als je die vorige stap eenmaal
genomen hebt – een betrekkelijk kleine en overzichtelijke stap is, waarop
er nog meer zullen moeten volgen, want er zitten nog aardig wat problemen
aan vast.Ik gaf al aan waarom ik de Mediaraad niet geraadpleegd heb. Wij hebben
de Mediaraad ook niet geraadpleegd over het regeerakkoord. Het is ongebruikelijk
om dat te doen, want regeerakkoorden komen op andere manieren tot stand. Ik
wil voorts opmerken dat wij bij vorige, ook niet onbelangrijke mediawetgeving
de Mediaraad evenmin hebben geraadpleegd. Het curieuze is dat dit eigenlijk
ook in het verleden nooit is gebeurd bij dit soort van zaken. Achteraf kun
je constateren dat dit misschien niet aardig is geweest tegenover de Mediaraad,
maar het is nooit gebeurd. Het is wat dit betreft zo, dat wat de Raad van
State ons voorstelde, een betrekkelijke nieuwigheid was op een moment dat
de Mediaraad bijna aan het eind van zijn bestaan was. Maar op zichzelf vind
ik de suggestie om de Raad voor cultuur in voorkomende gelegenheden te raadplegen,
best iets dat het overwegen waard is, maar het is op zichzelf iets nieuws.Voorzitter! Ik kom nu bij de regionale televisie en bewaar, met uw goedvinden,
het mooiste onderwerp voor het laatst. Dat betreft de kwestie van de kabel.
Ik doe dit om te voorkomen, dat dit onderwerp zo wegloopt in de kleine dingen.Voorzitter! Er zijn door verschillende fracties opmerkingen gemaakt en
vragen gesteld over de regionale televisie. Misschien is het goed dat ik eerst
nog eens het kader schets, waarbinnen je de plannen voor regionale televisie
moet situeren. In het wetsvoorstel wordt de mogelijkheid geboden om door nauwe
samenwerking tussen de landelijke en de regionale publieke omroep te komen
tot de zogenaamde regionale televisievensters. Dat gaat dan via een van de
landelijke televisienetten en voorlopig betreft het een experimentele regeling
met een looptijd van drie jaar. Welnu, de regering is een groot voorstander
van de samenwerking tussen NOS en ROOS, omdat het past in het streven naar
een krachtige en herkenbare publieke omroep, ook op het regionale niveau.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Wat de staatssecretaris zegt, is juist, maar hij laat daarbij
het lokale niveau even buiten beschouwing. Is dat per ongeluk of expres?StaatssecretarisNuisIk trek dat been straks wel bij, maar ik heb het nu in de eerste plaats
over de regionale televisie en dat lijkt mij de ordelijke gang van zaken.
Ik begrijp waar u op doelt, maar laat ik het nu even zo houden. Ik kom daar
straks zeker op terug.De samenwerking tussen de diverse niveaus, met inbegrip overigens van
het lokale, wint aan urgentie, nu de weg wordt vrijgemaakt voor de commerciële
omroep op het niet-landelijke niveau. Bij de radio hebben wij al een vorm
van samenwerking en de televisie is er een logisch vervolg op. Je ziet ook
in de landen om ons heen dergelijke regionale televisievensters in de praktijk
functioneren. Als je het over dat principe met elkaar eens bent, heb je nog
niet alle vragen opgelost in verband met NOS of ROOS. De meeste vragen zijn
hier al gesteld. Hoeveel vensters komen er in totaal? Hoe regel je de financiering?
Hoe zit het met de bestuurlijke en de programmatische verantwoordelijkheden?
Op 26 oktober heb ik in het algemeen overleg gezegd, dat in overleg met het
IPO besloten is om aan NOS en ROOS te vragen met een volledig uitgewerkt businessplan
te komen voor de regionale vensters. Ik vind het een vreselijk woord maar
iedereen weet wat er ongeveer mee bedoeld wordt. Daarin zullen de programmatische
invulling, de technisch-organisatorische vormgeving en de bestuurlijke verantwoordelijkheid,
ook in financiële zin, worden onderbouwd. We praten dan niet meer over
financiering in algemene en licht ideologisch bepaalde termen, want je bent
er vóór of je bent er tégen. Nee, dan weten we wat we
kopen en hoe je het moet betalen. Je hebt het dan werkelijk over iets dat
je aan alle kanten kunt bekijken. Op dit moment kunnen we dat nog niet.Ik heb in dat overleg met het IPO benadrukt dat je, voordat je met de
proef begint, de partners laat weten wat de financiële verantwoordelijkheden
zijn als de proef slaagt. Dat hoeft niet op de cent nauwkeurig te gebeuren.
NOS had een beetje de neiging om dat helemaal vast te leggen. We hebben de
provincies gevraagd om die gedachte slechts over zich heen te laten komen
en om de bereidheid te tonen, er in principe medeverantwoordelijkheid voor
te dragen. In ons vorige algemeen overleg heb ik dat ook zo aan uw commissie
meegedeeld. Ik heb op die vraag van het IPO als antwoord gekregen dat zij
met die uitgangspunten naar het businessplan gaan kijken en dat zij wel zullen
zien wat eruit komt. Voor we echt beginnen met de vensters, met het voorbereiden
van de programma's, moet hierover duidelijkheid zijn in dat businessplan.De heerKlein Molekamp(VVD)Hoe leest de staatssecretaris dan de brief van 1 december?StaatssecretarisNuisDie heeft u inmiddels ook allemaal gelezen en ik ook. Ik vind dat die
brief onvoldoende duidelijkheid biedt omdat er naar mijn gevoel iets in staat
dat ietwat tegenstrijdig is. Enerzijds verklaren de provincies zich voorstander
van een regionaal vensterprogramma voor elk van de twaalf of dertien provincies.
Als dat de uitkomst is, zal ik mij daar niet tegen verzetten, ook niet tegen
twee edities per provincie, want dat is allemaal te bekijken op effecten.
Wat dat betreft ligt er nog veel open en dat moet je zien in het kader van
het businessplan en de financiering ervan. Anderzijds zegt het IPO dat ze
bedenkingen heeft tegen financiering die leidt tot lastenverhoging voor de
burger door een verhoging van de provinciale opslag op de omroepbijdrage.
Dat is een enigszins ander verhaal. Ik moet dat ook nog eens van het IPO zelf
horen, want de betreffende brief was aan uw commissie gericht. In het overleg
had ik begrepen dat er weliswaar bedenkingen waren, maar wat betekent het
hebben van bedenkingen precies? Betekent het dat je er absoluut niet over
wilt denken? Je bestelt dus dertien programma's en je zegt erbij dat de financiële
verantwoordelijkheid ervan voor jezelf, dus voor de provincies, nul is. Ik vind dat een voorbarige conclusie en ik wil er nog eens verder
met het IPO over praten. Het is wel goed om daarvoor eerst het uitgewerkte
businessplan af te wachten. Voordat wij de hele discussie voeren over de vraag
of het meer moet of mag kosten en of dat geen lastenverzwaring voor de burger
inhoudt, moeten wij vaststellen dat het een echt probleem is om te zeggen
wie het moet betalen. Waar gaat het om? Je kunt met behulp van woordspelletjes
wel zeggen, dat het eigenlijk landelijke omroep is omdat het in het programma
zit van Nederland 1, 2 of 3 – dat laatste moeten we ook nog even bepalen –
en dat het dus landelijk betaald moet worden. Maar we moeten niet vergeten
dat het maken van twaalf programma's van een uur een stuk duurder is dan één
programma. Er is dus wel degelijk een reëel probleem. We leveren een
rijker produkt, maar dat moet wel ergens uit betaald worden. Als het maar
uit "de rest" betaald moet worden, moet het of van de lokale omroep gehaald
worden – dat zou hier een weinig hartelijk onthaal vinden – of
van de landelijke. Daarmee zitten we dus midden in de discussie over de toekomst
van de publieke en de landelijke omroep. Het is daarom – nogmaals –
heel verstandig om dat businessplan te bestuderen en te bezien wat in het
licht daarvan redelijk is. Ik heb begrepen, dat in december een concept-plan
door het DB van NOS en ROOS wordt besproken, dat moet leiden tot een definitief
plan in januari. Ik zal daar zo snel mogelijk mijn eigen bevindingen bij voegen
en als de Kamer daar prijs op stelt – ik heb echter het gevoel, dat
de Kamer nauwelijks kan wachten – zend ik het haar toe en dan kunnen
we dat ook heel snel bespreken. Het hoeft allemaal niet weer te wachten tot
het volgende wetsvoorstel. Laten we daar dan eens over praten en laten we
dan op dat moment kijken wat de consequenties zijn voor de financiering en
de opslag.De heerMiddel(PvdA)Wil de staatssecretaris om die reden niet ingaan op onze vraag over de
vermindering van het aantal landelijke netten, eventueel op te vullen door
de regionale omroepen? Wil hij wachten tot de discussie over het landelijke
bestel? Dat zou betekenen, dat zijn uitgangspunt in de discussie ook het landelijke
bestel is en niet de regionale omroepen. De kijkdichtheid is op sommige plaatsen
het hoogst. Het is een beetje een merkwaardige redenering!StaatssecretarisNuisDie mij eerst in de mond wordt gelegd! Het wordt het verhaal van de kip
of het ei. Wij hebben aan publieke omroep een produkt, dat wij willen versterken
door ook op bepaalde uren meer programma's te maken. Dat kost geld, zeker
bij televisieprogramma's. Welnu, dat businessplan wordt nu opgesteld in samenhang
met de financiën; uit het businessplan blijkt wat het moet kosten en
het moet een voorstel bevatten over hoe dat betaald moet worden. Dan staan
wij voor de vraag of de kosten omhoog moeten via een of twee opslagpunten
dan wel doordat zuiniger aan moet worden gedaan met de landelijke televisie
en radio. En daarmee komen wij onvermijdelijk terecht in een ander traject,
dat wij hebben afgesproken en waarin dat moet worden bekeken. Je kunt ook
weer niet omgekeerd redeneren en dat heel zorgvuldig uitgezette traject van
de landelijke televisie en radio weer afbreken omdat er voor de lokale en
regionale wat meer geld nodig is. Het zal ongetwijfeld een rol spelen, maar
dat is dat kluwen waarin alles met alles te maken heeft. Dit lijkt mij een
verstandige volgorde. Ik spreek niet uit, dat lokale en regionale omroep de
sluitpost vormen. Ik vind het zeer belangrijk en ik ben een groot aanhanger
van de gedachte, dat er op lokaal en regionaal gebied een belangrijke taak
is, een public service van radio en televisie. Dat mogen we geen sluitpost
maken, maar dat heeft niet te maken met een volgorde. Alle stukjes van de
legpuzzel moeten aan het eind van het volgende jaar in elkaar passen. Dan
moeten wij de definitieve regeling hebben voor de lokale en de regionale omroep.
Bovendien hebben wij met elkaar een afspraak gemaakt over de politieke uitgangspunten
voor de landelijke omroep na het jaar 2000, als de concessie afloopt.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Enerzijds wordt aangegeven dat de vensterprogrammering op
haar vroegst op 1 september 1996 zal ingaan. Dat blijkt uit de nota naar aanleiding
van het verslag. Anderzijds blijkt uit dit antwoord dat de staatssecretaris
nog geen idee heeft van de financiering van dit "venster". Hij schetst de
voors en tegens en zegt welke afwegingen gemaakt moeten worden. Die afwegingen
zijn zeer relevant en wat de staatssecretaris op dit punt zegt, is logisch.
Het is de bedoeling om aan de hand van een wetsvoorstel vensterprogrammering
te introduceren. Wil er sprake zijn van een zorgvuldig wetsvoorstel, dan moet
men keuzen maken en zicht bieden. Met andere woorden, als je iets voorstelt,
moet je daaraan ook consequenties verbinden. Dat gebeurt nu niet.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Als je iets mogelijk maakt hoef je dat nog niet à la
minute te realiseren. Dus wat dat betreft deel ik de mening van mijn collega
Verhagen niet. Voorts wil ik nog op het volgende wijzen.De staatssecretaris zegt dat vensterprogrammering een belang is voor de
provincies en de regio's. Dat ben ik met hem eens. Het gaat hierbij echter
ook om een belang van NOS en haar identiteit. Deze programmering zou een dimensie
aan haar eigen identiteit kunnen toevoegen. Daarom vind ik dat de staatssecretaris
het belang in dezen voor NOS zeker niet moet onderschatten. Over dit onderwerp
heb ik de staatssecretaris vragen gesteld. Die wil ik nu herhalen.StaatssecretarisNuisMisschien kunt u dat straks doen. Ik wil eerst ingaan op de vraag van
de heer Verhagen.Voorzitter! Ik begrijp heel goed dat de Tweede Kamer gespitst is op het
traject van de wetgeving. Nu wil men gewoonlijk pas een wet maken als men
goed weet wat de gevolgen van die wet zijn. Nu moeten wij echter de mogelijkheid
openen om het proces in werking te kunnen stellen. In feite zijn wij met dat
proces al begonnen. Er wordt nu namelijk nagedacht over het businessplan.
Dat kan pas echt vorm krijgen als de bedoelde wettelijke mogelijkheid er is.
Verder moet men zich het volgende realiseren. Tussen het moment waarop je
weet hoe je alles bestuurlijk in het vat gaat gieten en vertalen en het moment
dat je elke dag van zes tot zeven een behoorlijk programma op de buis hebt
en dan twaalf keer, ligt een behoorlijke tijdspanne. Dat is ook de reden dat
je uiteindelijk uitkomt op september en dat je nu ontzettend hard moet opschieten en ervoor moet zorgen dat je op basis van een wettelijke
mogelijkheid een goed plan krijgt alsmede een goede oplossing voor de financiering.
Die financiering komt overigens nog in de Kamer aan de orde.Overigens hebben wij een financieringsprobleem voor drie jaar na nu. Wij
hebben nu een voorstel van NOS voor financiering. Wat dat betreft hebben we
de zekerheid dat we kunnen beginnen met de plannen. Het gaat hierbij om een
experiment en je weet niet of alles drie jaar goed gaat, maar je moet vertrouwen
in de plannen hebben. In de sfeer van de financiering moeten we echter nog
een oplossing vinden.Vervolgens wil ik iets zeggen in antwoord op de opmerking van de heer
Klein Molekamp. Misschien wil hij zijn vraag herhalen.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! In zijn betoog wees de staatssecretaris vooral op het belang
voor de regio. Ik onderschrijf volledig dat er een belang is voor de regio.
De staatssecretaris was het echter ook met mij eens, dat er voor NOS evenzeer
een belang is. Niet voor niets zal NOS de eerste drie jaar voorfinancieren.StaatssecretarisNuisNatuurlijk is de regionale omroep een versterking van de publieke omroep
in het algemeen. Het zou echter niet redelijk zijn om NOS drie jaar te laten
betalen en vervolgens de provincies de onkosten te laten dragen. Eén
programma moest men toch al maken. Voor mij is er sprake van een gezamenlijke
verantwoordelijkheid in dezen. De zaak heeft ook twee kanten. Tegenover het
IPO heb ik volgehouden dat dit in de financiering op de een of andere manier
tot uitdrukking moet komen. De provinciale overheid krijgt tegelijk met mij
het businessplan en zij moet tot meningsvorming daarover komen, maar ik vind
het goed dat er een betrokkenheid van die kant is en dat ook op bestuurlijk
vlak de dubbele verantwoordelijkheid tot haar recht komt.De heerMiddel(PvdA)Wij praten er hier over dat wij de toekomst van een publieke regionale
televisie willen veilig stellen. Als nou over drie jaar blijkt dat er geen
overeenstemming te vinden is, welke machtsmiddelen heb je dan als kabinet?StaatssecretarisNuisDaarom ben ik er zo op gespitst dat wij in het businessplan en de discussie
daarover, voordat wij überhaupt beginnen met het experiment, zicht hebben
op de financiering zoals die er na die drie jaar uit zal zien.De heerKlein Molekamp(VVD)Dat is toch niet logisch? Je hebt op een gegeven moment een experiment.
Tijdens dat experiment zie je op een gegeven moment waar het grootste belang
zit en zie je ook waar de neveninkomsten zijn. Dan kun je wel degelijk het
experiment starten en in ieder geval juridisch mogelijk maken, want dat is
het enige wat wij op dit moment in formele zin doen. Dat heeft onze volledige
steun. U zegt ook: tijdens die experimentele fase zie je veel beter waar die
belangen staan en zie je het ook als er na afloop echt niemand is die het
zou willen financieren. Misschien is het dan ook wel goed dat het niet wordt
gefinancierd, want dan kan blijkbaar niemand zich er echt in herkennen.StaatssecretarisNuisIn dat geval is het experiment mislukt en ga je er niet mee verder. Dat
is waar. Ik wil graag dat businessplan hebben voordat iedereen begint, omdat
er op zijn minst enig uitzicht moet zijn. Bekijk dat nu even van de kant van
NOS. Die heeft dat aanbod gedaan; die vindt dat belangrijk. Het is een extra
inzet van middelen. NOS zegt: als dat van tevoren al duidelijk is, dan moet
het niet zo zijn dat wij als het ware aan het eind van het experiment daarmee
moeten doorgaan en dat wij het moeten blijven betalen. Dat is het andere uiterste.
Ik denk dat het goed is, omdat wij aan de hand van het businessplan duidelijkheid
moeten krijgen over de regeling en financiering van het geheel. De kwestie
is: kun je het uit het plafond halen waar wij over spraken of is een overschrijding
op den duur toch onontkoombaar? Ik vind dat wij die vraag moeten stellen.
Ik hoop dat wij die kunnen beantwoorden aan de hand van concrete voorstellen
hoe dat dan eruit zou moeten zien, liever dan dat wij als het ware allemaal
terugvallen op onze eigen posities over hoeveel een gulden waard is. Daarom
denk ik dat het van belang is om eerst over het businessplan te besluiten.De voorzitter:Zou ik de leden mogen verzoeken niet meer te interrumperen? De staatssecretaris
plaatst dit wetsvoorstel ook in breder verband. Wij krijgen daarover nog stukken
waarover wij met de regering kunnen discussiëren. Ik vraag u dit ook
met het oog op het tijdsverloop, aangezien u allen nog graag een tweede termijn
wilt.StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik kom bij de lokale opslag op de omroepbijdrage. Ik heb twee
opmerkingen vooraf. U heeft begrepen dat ik vind dat die zaak van belang is,
maar ook dat die nu niet in het karretje past. Ik heb het net gehad over de
kwestie: hoeveel gaat het eigenlijk kosten, hoe vindt de financiering plaats?
Een aantal elementen hebben wij nu nog niet paraat. Het lijkt mij niet verstandig
om nu al als het ware daarover in de wet uitspraken te doen, zodat er sluizen
worden opengezet zonder te weten of wij ze echt nodig hebben en of dit de
juiste sluizen zijn. Ik herhaal dat de echte trein er nog aankomt. Dan moeten
wij er wel duidelijkheid over hebben of wij dat nodig hebben.De tweede opmerking vooraf is dat ook ik vind dat er evenwicht moet zijn
tussen regionale omroep en lokale omroep. Dat is ook voor mij een uitgangspunt.
In dat opzicht wil ik de opmerkingen die door de hele Kamer zijn gemaakt graag
zorgvuldig beschouwen. Laat ik vanuit het uitgangspunt dat er evenwicht moet
zijn, ook zeggen dat er samenwerking moet zijn en dat er evenwicht in de samenwerking
moet zijn. Ik bedoel dat de ene partij het bij voorbaat niet als het ware
geheel voor het zeggen moet hebben in dat regionale en lokale traject.Mag ik eerst een lans breken voor het voorstel dat door de regering is
gedaan door middel van het positioneren van de provinciale opslag in het provinciale
omroepplan? Dat is een "uitlaatklep" op het punt van de financiering, met
een plan erbij waarmee die provincie kan laten zien hoe de regionale omroep
met de lokale omroepen samenwerkt.De heerVerhagen(CDA)Het probleem is nu juist dat dit voorstel niet in dit wetsvoorstel wordt
gedaan.StaatssecretarisNuisHet idee om het met die provinciale opslag te doen is voorgesteld
in de liberaliseringsnota. De heer Verhagen stelt voor om het, samen met andere
dingen, nu al te regelen. Daarom spreek ik er nu over. Met de weg van het
provinciale omroepplan plus de mogelijkheid van een provinciale opslag sla
je twee vliegen in één klap. Je hebt de samenwerking gestimuleerd
en je hebt financiële ruimte geschapen voor het geval dat er geld nodig
is. Bij het volgende wetsvoorstel zullen wij zien of wij die financiële
ruimte nodig hebben.De heerMiddel(PvdA)Het lijkt mij handig als de staatssecretaris de laatste twee zinnen van
de brief van het IPO van 1 december leest. De provincies zien het niet zitten
om het op zo'n manier te doen. Zij zijn niet van plan om lokale omroepen tegemoet
te komen.StaatssecretarisNuisDat lijkt mij de positie waarmee de provincie begint. Ik wil daar wel
eens even met ze over praten. Als de provincies hieraan vasthouden, kan het
dus niet. Het is mijn voorstel om het tientje als maximum voor de provinciale
opslag los te laten als de provincies zorgen voor een provinciaal plan. Dat
plan komt er alleen als zij samenwerken met de lokale omroep. Als de provincies
bij hun mening blijven, kan ik niet voortgaan op het pad van de verhoging
van de provinciale opslag. Nogmaals, ik vind dit niet zo'n gekke mogelijkheid.
Er zitten problemen aan de mogelijkheid van een lokale opslag. Het is bijvoorbeeld
bestuurlijk nogal ingewikkeld. Ik vind wel dat het onderwerp moet worden betrokken
bij de verdere beleidsbepaling over de niet-landelijke publieke omroepen.
Provinciale omroepplannen zijn noodzakelijk. Ik denk dat het verstandig is
om de lokale opslag mee te nemen in de discussie die nu volgt en in het onderzoek
dat wij moeten doen. Dat doet recht aan het vereiste van zorgvuldigheid. Specifieke
aandacht voor de financiering van de lokale omroep brengt wat meer evenwicht
in de besprekingen die her en der wel degelijk gaande zijn om tot een krachtige
samenwerking tussen lokale en regionale omroepen te komen. De mogelijkheid
van een lokale opslag moet derhalve serieus worden overwogen. Misschien is
het uiteindelijk niet eens nodig, maar het feit dat wij er serieus over denken
maakt dat de besprekingen tussen lokale en regionale omroep wat beter in evenwicht
zijn. Ook inhoudelijk moet er evenwicht zijn. Dat moet ook tot uitdrukking
komen in de positie waarin beide omroepen zich bevinden. Als de Kamer dat
in een motie wil uitspreken, dan beschouw ik dat graag als een steun in de
rug.Ik kom dan te spreken over de financiering van de regionale kabelomroep
uit de provinciale middelen. Ik doel dan op dat tientje opslag voor de etheromroep.
Men vroeg mij: waarom doe je daar nou zo kinderachtig over? De heer Middel
zei dat overigens niet. Hij zei immers dat je in Drenthe op diverse plaatsen
nog drie televisiezenders hebt, net als vroeger. Dat komt daar vaker voor
dan in de grote steden. De vraag was: als je nu het meeste van die provinciale
opslag besteedt aan de etheromroep, dan kan er toch ook wel een beetje naar
de kabel? Het is echter moeilijk te verdedigen om mensen te laten betalen
voor iets wat zij niet kunnen gebruiken. Dat is een nogal principieel punt.
Dat is niet alleen moeilijk te verdedigen in een overleg als dit, maar ook
tegenover de rechter. Daarmee heb ik ook rekening te houden. Als iemand tegen
de rechter zegt "ik kan helemaal geen kabeltelevisie ontvangen, maar ik moet
toch die opslag betalen", vraag ik mij af hoe wij dat moeten verdedigen.De heerVerhagen(CDA)Het staat elke gemeente en provincie vrij om iemand een ontheffing te
geven. Iemand die geen aansluiting heeft, kan dus altijd een ontheffing krijgen.
Nu is echter geregeld dat de provinciale opslag niet mag worden gebruikt voor
de kabel.StaatssecretarisNuisJe kunt dat inderdaad zo regelen, maar dan heb je met al die ontheffingen
wel veel te doen. Ik vind dat niet de mooiste bestuurlijke oplossing. Bovendien
heeft men in de praktijk voor een andere oplossing gekozen, namelijk voor
een opslag op het kabelabonnement. Zo wordt dat op dit ogenblik gefinancierd,
en daar is niks mis mee. Op die manier wordt het op dit ogenblik geregeld
en ik zie niet in waarom je dat niet op die manier kunt blijven doen.De zogenaamde regionale vensters vallen ook onder de etherverspreiding.
Ik deel dan ook niet de opvatting, dat de provinciale opslag niet voor die
regionale vensters zou mogen worden aangewend. Ik lees de wet zo dat de opslag
mag worden aangewend voor radio en televisie, mits het uitgezonden wordt via
de ether. Daarop is het onderscheid nu juist gebaseerd. Iedereen kan die programma's
ontvangen en daarom mag de opslag daarvoor worden gebruikt. Het vensterprogramma
wordt via de ether uitgezonden in de zendtijd van de landelijke omroep. Het
gaat evenwel wel degelijk om een regionaal programma dat wordt geproduceerd
door regionale omroepen. Met de wet in de hand kun je dan ook verdedigen dat
de provinciale opslag mede daarvoor mag worden aangewend.De heer Verhagen vroeg of bij de frequenties niet net als in Friesland
kan worden gehandeld. Daar was evenwel direct een frequentie beschikbaar.
Het kan dan ook overal op de Friese manier gebeuren waar die frequenties beschikbaar
zijn, maar dat is niet overal het geval.De heerVerhagen(CDA)Dat is nu juist het probleem. De staatssecretaris zegt dat de provinciale
opslag mag worden gebruikt voor financiering van de radio en de televisie,
voor zover via de ether wordt uitgezonden. Maar tegelijkertijd is er geen
etherfrequentie beschikbaar, behalve in Friesland. Er zijn althans heel grote
gaten in het land. Dat is dus een koekje waar je niet zoveel aan hebt. Je
mag rustig televisie met die opslag financieren als via de ether wordt uitgezonden,
maar de frequenties zijn er niet. Daar heb ik dus niks aan.StaatssecretarisNuisSoms is de werkelijkheid een koekje waar je weinig aan hebt. Ik heb net
uitgelegd waarom dit het geval is. Dat is geen kwestie van kieskeurigheid
van mijn kant. Het is niet voor de rechter vol te houden om de opslag te gebruiken
voor mensen die daar buiten hun schuld niets voor terugkrijgen. In hun woonplaats
is er nu eenmaal geen kabel aanwezig. Daarom kan dat dus niet. Al die andere
dingen zijn wel mogelijk. Je kunt er wel de vensters uit betalen. Friesland
had het geluk dat het over een frequentie beschikte. De vraag was ook: hoe
zit dat nu met die frequenties? Ik ben daar ook wel nieuwsgierig naar. De
review van die frequenties is dus toegezegd, zoals de Kamer
weet, maar is er nog niet.Ik hoop in feite dat de Kamer mij vraagt om aan mijn collega van Verkeer
en Waterstaat te vragen, te bevorderen dat er begin van het volgend jaar een
eerste kort overzicht van die frequenties komt. Het is natuurlijk voor alle
betrokkenen interessant om te kijken of er nog meer plaatsen zijn met frequentiemogelijkheden
en dan te zien waar dat ontbreekt. Dat lost het principiële probleem
niet op, maar wellicht tot op zekere hoogte wel het praktische.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Als het de staatssecretaris kan helpen, zouden wij hem graag
willen steunen in dit verzoek. Dat helpt misschien bij de vraag aan mevrouw
Jorritsma.StaatssecretarisNuisHartelijk dank. Ik zal het zeker vragen.Voorzitter! De heer Verhagen vroeg naar de evenwichtige verdeling van
de frequenties. Wij voeren die discussie landelijk ook al. Dat heeft te maken
met de review van de frequenties. Bij de publieke omroep is het uitgangspunt
natuurlijk om deze omroep niets af te nemen. Als je het in dat verband hebt
over meer evenwicht, dan moet je dus kijken of datgene wat erbij komt of niet
gebruikt wordt naar commerciële gegadigden kan gaan. Wij hebben daar
nog geen echt zicht op. Die review komt zo spoedig mogelijk voor de uitgifte
van de frequenties. Dat zal waarschijnlijk eind volgend jaar zijn. Ik heb
zoëven al over een soort voorproefje gesproken. De review dient plaats
te vinden voor de nieuwe uitgifte, dit in antwoord op een vraag van mevrouw
De Koning. Dat is dus eind 1996.Mevrouw De Koning vroeg verder naar het verdelingsinstrument. Dat wordt
een veiling. Dat hebben we afgesproken. Er zijn dus geen inhoudelijke criteria.
Er zijn wel kwesties als de solvabiliteit van de aanvrager. We hebben ook
nog een discussie gevoerd over de vraag hoeveel frequenties één
aanvrager mee kan nemen. We hebben daar in het algemeen overleg ook over gesproken.
Het principe is echter een veiling. We hebben ook afgesproken dat een nog
nader te bepalen deel van die frequenties een bepaalde bestemming kan krijgen,
een soort zenderkleuring, bijvoorbeeld een Nederlandse popmuziekzender. Dat
kunnen we doen. Dat kunnen we vastleggen. Maar als daar dan weer meer gegadigden
voor zijn, gaat dat ook weer via de veiling. Maar je kunt als het ware een
stukje compartimenteren en vragen wie er voor een Nederlandse popzender biedt.
Dat is de manier die we hebben afgesproken.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Ik wil hierop toch wel graag even reageren, want dit is natuurlijk
essentieel. Ik begrijp het begrip "geclausuleerde veiling" niet, zoals we
ook eerder besproken hebben. Zou het er dan gewoon op neerkomen dat de hoogst
biedende c.q. de buitenlandse gegadigde het krijgt?StaatssecretarisNuisHet lijkt mij Europeesrechtelijk buitengewoon onwaarschijnlijk dat je
dat zou kunnen tegenhouden. We hebben wel over iets anders gesproken, maar
ik wil die discussie nu echter niet meer in volle omvang voeren. Het ging
erom dat je zou moeten bekijken of je ervoor kunt zorgen dat niet één
koper de markt leegkoopt. Dat is iets anders. Maar ik denk niet dat je iemand
op zijn buitenlandse gezicht kunt verbieden om deel te nemen aan een veiling,
als hij goed is voor zijn centen.MevrouwDe Koning(D66)Ik zou deze mededeling toch wel als buitengewoon zwaar willen aanmerken.
Ik denk dat de Kamer daar ook nog wel wat van vindt.StaatssecretarisNuisWe komen daar natuurlijk nog over te spreken. Ik gaf een antwoord op de
vraag naar de stand van zaken, zoals de regering daar op dit moment over denkt.
Het staat de Kamer natuurlijk vrij, zodra we daar van mening over wisselen,
haar mening daarover te geven. Dat komt ongetwijfeld aan de orde voor we zover
zijn.MevrouwDe Koning(D66)Ik dacht tenminste van wel. Als we aan de ene kant de lokale en de regionale
omroep zo hoog willen houden als u thans voorgeeft en er vervolgens geen enkel
bezwaar tegen hebben dat de buitenlanders hier op grote onderdelen de dienst
uitmaken, dan zult u wat mij betreft nog van ons horen.StaatssecretarisNuisTja.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Europa is gewaarschuwd.De voorzitter:Nogmaals, er is morgen geen gelegenheid om het wetsvoorstel nog plenair
te behandelen. Ik vraag de Kamer en ook de staatssecretaris dus nogmaals om
die zaken die voor het wetsvoorstel niet relevant zijn, alstublieft te bewaren
voor een andere termijn, waarop we daarover zeker met de regering zullen spreken.StaatssecretarisNuisIndachtig uw woorden zal ik proberen mij te beperken.De heer Klein Molekamp vroeg wat het voorkeursrecht van de publieke omroep
inhoudt. De regionale en lokale omroepen beschikken thans over die etherfrequenties
omdat zij een public service verzorgen. Dat is hun voorkeursrecht. Als zij
die publieke status zouden afleggen en commercieel zouden worden, dan lopen
dat voorkeursrecht en die frequentie gevaar. Zij beantwoorden dan niet meer
aan die public service. Het zou ook tegenover commerciële concurrenten
buitengewoon unfair zijn. Dat is ook een antwoord op de vraag hoe groot de
kans is dat er een soort omslag plaatsvindt van publiek naar commercieel.
Het heeft wel degelijk met dit wetsvoorstel te maken.Voorzitter! De heer Klein Molekamp sprak over public private partnership.
Wat is de verhouding tussen publiek domein en privaat domein? Een jaar of
wat geleden kwam de commissie-Donner uit op een nogal strikte scheiding tussen
publiek en commercieel. Tegelijk zie je meer acceptatie van de gedachte, dat
de publieke omroep op een informatiemarkt opereert en dus ook met commerciële
partijen tot samenwerking moet kunnen komen. Op regionaal niveau heb je al
een aantal jaren public private partnership. De uitgevers zouden daar heel
ver in willen gaan. Hieraan moeten grenzen worden gesteld. Ik heb en houd
een voorkeur voor een zekere scheiding tussen publiek en privaat, met inachtneming
van de marktwerking voor de landelijke publieke omroep. Dat betekent dat ze
ook zogenaamde nieuwe diensten zou moeten kunnen aanbieden, mits niet concurrentievervalsend.
Voor de niet-landelijke publieke omroep betekent het dat samenwerking
met de uitgevers tot de mogelijkheden behoort. De mogelijkheden in de huidige
wet zijn betrekkelijk beperkt. Dat is vanwege het verbod om dienstbaar te
zijn aan het maken van winst door derden. Dat laat het normale economisch
handelen onverlet, want het is ook voor een publieke omroep normaal om een
private onderneming een reële vergoeding te betalen voor geleverde diensten.
Landelijk doen wij dat ook.De heerVerhagen(CDA)Mevrouw De Koning had zo'n mooi contractje. Het gaat niet zozeer om de
normale betaling door de publieke omroep aan de commerciële gegadigden
voor bepaalde diensten. Verricht de commerciële gegadigde geen betalingen
aan het publieke deel? In dit geval zitten ze op de publieke frequentie. Dan
is dat mooie verhaal over Rebecca Radio heel wat anders dan wat de staatssecretaris
thans suggereert. Als dat verhaal conform de voorstellen van de staatssecretaris
nu mogelijk wordt, dan zijn wij nog verder van huis.StaatssecretarisNuisAls ik het goed begrepen heb, gaat het over zenderdeling.MevrouwDe Koning(D66)Het gaat over opslokken. Als de staatssecretaris inzicht in zo'n contractje
wil, dan kan ik hem dat zo geven. Het is echt leuk.StaatssecretarisNuisIk zal een kopietje naar het Commissariaat voor de media zenden.De heerMiddel(PvdA)Dat heeft al gereageerd.MevrouwDe Koning(D66)Ik zal het antwoord van het commissariaat erbij leveren.StaatssecretarisNuisDe heer Middel stelde een vraag over de zwenking: eerst bevorder je public
private partnership en vervolgens verbied je het. Ik heb al gezegd dat wij
het niet verbieden. Wij maken het een stuk moeilijker; wij zijn er niet echt
door gecharmeerd. De verplichte samenwerking tussen landelijke en regionale
omroepen en de uitgevers is indertijd door de Kamer in het wetsvoorstel gebracht.
Het motief was toen dat de uitgevers geen commerciële omroep konden exploiteren,
maar zich door die verplichte samenwerking toch multimediaal konden ontwikkelen.
Nu is er een wetsvoorstel waarmee de uitgevers en anderen de gelegenheid wordt
geboden om zelf landelijke of een niet-landelijke commerciële omroep
te exploiteren, dus vervalt de noodzaak van verplichte samenwerking. De samenwerking
op vrijwillige basis blijft mogelijk, onder de genoemde voorwaarden, die nu
tenslotte ook plaatsvindt.De heerMiddel(PvdA)Ik heb juist begrepen dat samenwerking niet mag.StaatssecretarisNuisHet mag wel. Ik heb nu twee keer geprobeerd om het uit te leggen. Er is
sprake van het niet dienstbaar mogen zijn aan de winsten van derden. Een uitgever
of producent maakt een programma en verkoopt dat aan de publieke omroep. Dat
is normaal in het economische verkeer en valt niet onder de formulering in
artikel 55 van de Mediawet. Er zit dus wel degelijk ruimte in.De heerMiddel(PvdA)Gesteld dat men in de regio de huidige samenwerking wil continueren en
dat de uitgever, die deelt in de reclamewinsten, zegt: dan ga ik niet commercieel.
Bent u tegen zo'n deal of is die toegestaan?StaatssecretarisNuisDat kan ik zo snel niet overzien.De heerMiddel(PvdA)De bestaande situatie wordt gecontinueerd en de betrokken uitgever, bijvoorbeeld
Boom/Hazewinkel-combinatie, zegt toe: wij gaan niet commercieel.StaatssecretarisNuisDat laatste heeft er eerlijk gezegd niet zoveel mee te maken, lijkt mij.
De huidige situatie kan natuurlijk niet worden gecontinueerd, want die houdt
in dat een bepaald percentage aan de uitgever verplicht wordt afgedragen.
Ik kan mij wel voorstellen dat de constructie zo wordt omgezet, dat het dicht
in de buurt komt. Op het ogenblik doet de uitgever er ook iets voor, neem
ik aan, maar dat moet worden omgezet in echte contracten van dienstverlening.
Daarin worden de diensten van de uitgever vastgelegd, en dat zijn normale
contracten over normaal economisch handelen. Dat kàn.De heerVerhagen(CDA)Als een publieke omroep diensten koopt van een uitgever, is dat inderdaad
normaal economisch verkeer. Maar dat is heel iets anders dan publiek-private
samenwerking. Als ik de laatste explicatie van de staatssecretaris goed begrijp,
is er geen mogelijkheid voor publiek-private samenwerking, maar staat het
wel iedereen vrij om diensten te kopen.StaatssecretarisNuisJa, en dat kan in een contract worden vastgelegd. Eerlijk gezegd ontgaat
mij een beetje wat het verschil in de praktijk is, maar juridisch maakt het
natuurlijk een heleboel uit.Voorzitter! Ik kom te spreken over de wenselijkheid of onwenselijkheid
van monopolieposities. De Kamer heeft daarover meningen uitgewisseld. Laten
wij vooropstellen dat monopolies in de informatievoorziening niet gewenst
zijn, als daardoor de onafhankelijkheid en pluriformiteit van de informatievoorziening
in gevaar wordt gebracht. De monopolies waar de heer Klein Molekamp op duidde,
heb ik niet meegemaakt en daar kan ik dus niet zoveel over zeggen. Dit algemene
uitgangspunt lijkt mij in ieder geval op dit moment te gelden.Op landelijk niveau is er al een hele tijd de cross-ownership-bepaling
in de Mediawet. Op niet-landelijk niveau is daarvan tot dusverre afgezien,
omdat het aanbod via de krachtige en herkenbare publieke omroep, die wij daar
willen verdedigen, op dat niveau een tegenwicht biedt tegen eventuele cross-ownerships
tussen regionale pers en commerciële omroep. Dan moet je alleen niet
al te ingewikkeld doen over public private partnership, maar het ook clean
houden. Er komen nog een paar technische bezwaren bij, die een adequate toepassing
van een niet-landelijke cross-ownership-bepaling bemoeilijken. Het verzorgingsgebied
van een niet-landelijke, commerciële zender valt in de regel niet samen
met het verspreidingsgebied van een dagblad en dus kun je betrekkelijk makkelijk
onder zo'n niet-landelijke cross-ownership-bepaling uit. Dat bedoel ik eigenlijk;
je kunt zelf je bereik bepalen. Ik zal er nader op ingaan wanneer
ik de amendementen behandel.MevrouwDe Koning(D66)Maar in het noorden en in het zuiden vallen die verspreidingsgebieden
vrijwel precies samen.StaatssecretarisNuisMaar het vervelende is dat het niet meevalt om dat juridisch klemvast
te krijgen. Als iemand er belang bij heeft om te zeggen dat het verspreidingsgebied
anders is, dan is dat nogal lastig aan te tonen. Maar goed, het is een technisch
punt. Ik denk overigens dat het in algemene zin met het oog op de toekomst
een belangrijk onderwerp is, want de marktontwikkeling kan wel degelijk negatieve
gevolgen hebben voor de onafhankelijkheid en de pluriformiteit van de informatievoorziening,
want dat was het uitgangspunt.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik zei niet dat ik die monopolieposities zo geweldig vond, ik vroeg of
u mij zou kunnen uitleggen wat het verschil is tussen de vroegere monopoliepositie
van het regionale dagblad en het huidige regionale monopolie van het multimediabedrijf.StaatssecretarisNuisEr zijn in het verleden toestanden geweest die wij tegenwoordig ongewenst
achten.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik moet zeggen dat ik de Gooi- en Eemlander met heel veel plezier gelezen
heb, zonder dat ik het gevoel had dat ik gemanipuleerd werd.StaatssecretarisNuisDat is heel goed mogelijk; ik denk dat het nog steeds voor heel veel mensen
geldt. Dat is ook het wezenlijke van manipulatie. Hiermee wil ik overigens
niets kwaads van de oude Gooi- en Eemlander zeggen.De heerKlein Molekamp(VVD)Daar ben ik blij mee, maar het gaat mij erom dat je tegenwoordig zo onnoemelijk
veel meer informatiebronnen hebt dat "monopoliepositie" in dit verband een
heel relatief begrip is geworden. Wij kunnen de zaak geweldig opblazen, maar
ik heb het idee dat het probleem veel minder groot is dan wij doen voorkomen.StaatssecretarisNuisDat ben ik met u eens en ik zal het straks bij de behandeling van de amendementen
nog wel even precies zeggen, maar het punt is dat er signalen uit het noorden
en uit het zuiden zijn dat men zich al warm aan het lopen is, terwijl de machtsposities
die daar dreigen te ontstaan wel degelijk negatieve gevolgen kunnen hebben.
Ik ga dat niet ontkennen, want het is heel goed mogelijk. En ik vind dat wij
waakzaam moeten zijn. Maar om de reden die ik zojuist aangaf, moet het wel
zorgvuldig. En ik ben bang dat het amendement op dit punt niet het effect
zal sorteren waarop de indieners hopen en wat ik op zichzelf prijzenswaardig
zou vinden, omdat er zoveel loopholes zijn. Maar met inachtneming van dit
bezwaar beloof ik graag dat ik nader zal onderzoeken, welke regeling gewenst
en doeltreffend kan zijn. Dat kan niet morgen al, maar het kan wel heel snel.
En daar staat tegenover dat het amendement in feite niet helpt.Voorzitter! De kabelkrant is lokale commerciële omroep, het is geen
omroep sui generis. De regels voor de commerciële omroep zijn dus rechtstreeks
van toepassing op de kabelkrant. Er zijn een paar uitzonderingen, maar dit
is wel de hoofdlijn.Nu zijn de heren Stellingwerf en Schutte bang dat de kabelbeheerder op
grond van artikel 67 vele uren per dag een gewoon commercieel programma kan
uitzenden. Ik denk dat die vrees ongegrond is, want het begrip "hoofdzakelijk"
in de wet wordt door het Commissariaat voor de media nader uitgewerkt en het
zal daarbij rekening moeten houden met het doel en de strekking van artikel
67. Het zal dus nooit kunnen toestaan dat bijvoorbeeld zeven uur per dag commerciële
programma's worden uitgezonden. Je moet eerder denken aan minimaal drie kwartier
per uur mededelingen en een kwartier onderwerpen die strikt genomen niet als
mededelingen kunnen worden aangemerkt, zoals reclame en promotiefilmpjes.Het standpunt van de regering inzake kanaaldeling is dat wij daar voorzichtig,
terughoudend mee moeten zijn, zeker als het gaat om kanaaldeling tussen een
publieke en een private omroep. Het is toch al zo onoverzichtelijk in de ether
en op de kabel, dus laten wij de mengvormen vermijden waar dat mogelijk is.
Het komt de identiteit van de betrokken zenders bepaald niet ten goede. Op
het ogenblik komt het voor, wanneer er voor publieke lokale omroep in een
bepaalde regio onvoldoende frequenties beschikbaar zijn. Als de betrokken
omroepen er zelf niet uitkomen, stelt het Commissariaat voor de media een
schema voor de zenderdeling vast. Het is een heel complexe materie, die ook
aan de WTV raakt. Ik denk aan het kader van de herziening van het frequentiebeleid.
Dat komt bij een volgend wetsvoorstel aan de orde. Hiermee is ook de vraag
van de heer Klein Molekamp beantwoord over frequentiedeling. Als je dat overweegt,
is een nadere wetswijziging dus noodzakelijk.Mevrouw Van Zuijlen en mevrouw De Koning hebben een motie in het vooruitzicht
gesteld over één ZBO telecommunicatie en media per 1 januari
1997. Dat is een prachtig streven, maar de motie is wel een tikje uit de scope
van het onderhavige wetsvoorstel. Bovendien heb ik daarover overleg met mijn
collega van Verkeer en Waterstaat nodig. Het gaat niet alleen om het Commissariaat
voor de media. Het ZBO bij V en W moet er natuurlijk nog komen.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Uw collega van Verkeer en Waterstaat heeft hierover al haar warme goedkeuring
uitgesproken in de nota naar aanleiding van het verslag over de interim-wet
telecommunicatievoorzieningen. Dat kan dus geen probleem zijn.StaatssecretarisNuisToch moeten wij dat even bespreken. Het streven heeft natuurlijk ook mijn
warme instemming. Mijn zorg betreft de vraag of het praktisch mogelijk is
om dit op 1 januari 1997 te halen. Dit ligt niet in de eerste plaats in mijn
hand. Vandaar dat ik er ietwat terughoudend over ben.Voorzitter! Onder anderen de heer Verhagen, mevrouw Van Zuijlen en de
heer Klein Molekamp hebben gesproken over de toegang tot de kabelnetten. Wij
zijn het er allemaal over eens dat dit een acuut probleem is en dat kabelexploitanten
in feite een monopoliepositie innemen en dat het gevaar bestaat dat zij daarvan
oneigenlijk gebruik maken, wat niet mag en wat voorkomen moet worden, juist
in de komende tijd met de sterke toename van het programmadienstenaanbod,
terwijl de capaciteit achterblijft. Wij mogen hopen dat dit tijdelijk is,
maar het moet wel opgelost worden. Hoe lossen wij dat op?De vraag die voortdurend aan de orde is, is of de bestaande mededingingsregeling,
dus de huidige WEM, voldoende kan voorzien in de kabelproblematiek. De vorige
keer hebben wij erover gesproken. Het is al opgemerkt dat er een brief is
van 24 november 1995 van de minister van Economische Zaken, waarin hij de
Kamer mede namens de minister van Verkeer en Waterstaat en mij ïnformeert
over de uitkomst van het onafhankelijke onderzoek van De Brauw c.s. naar de
toepassingsmogelijkheden van de WEM. De conclusie van dat onderzoek is positief.
In beginsel biedt de WEM, aldus dat rapport, een bruikbaar instrument om de
vrije en niet-discriminerende toegang van programmadiensten tot kabelnetten
te waarborgen. Als dat zo is, is dat de simpelste en de beste weg.Besloten is om de WEM in te zetten bij klachten over de toegang tot de
kabelnetten. De drie nu lopende klachtenprocedures zullen voortvarend afgewikkeld
worden. De eerste, die over Tilburg gaat, zal voor 1 maart 1996 afgehandeld
worden. Uit de concrete toepassingspraktijk zal heel snel blijken of de conclusies
van het onderzoek gestaafd kunnen worden. De Kamer heeft de recente brief
van de minister van Economische Zaken gezien over evaluatie binnen een halfjaar.
Vooralsnog lijkt daarom aanvullende regelgeving niet nodig.Maar blijkt de WEM geheel of ten dele een onvoldoende instrument te zijn,
dan kan de regering zich heel snel beraden over de vraag of er aanvullende
regelgeving nodig is en, zo ja, welke. Wij denken dat dit niet nodig is, maar,
zoals gezegd, als dat wel het geval is, kan het heel vlug. Ik neem nu even
het gewijzigde amendement op stuk nr. 18, van mevrouw Van Zuijlen en anderen.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Ik meld even dat wij naar aanleiding van de interruptie van de heer Verhagen
en de strenge woorden van de voorzitter hebben besloten om het amendement
te beperken tot de toegang tot de kabel. Dat maakt het een stuk eenvoudiger.De voorzitter:Dat betekent dat er een nader gewijzigd amendement komt. Misschien kan
de staatssecretaris met de beantwoording beter even wachten tot de tweede
termijn.StaatssecretarisNuisDat is goed, maar ik zal er nu toch een paar algemene dingen over zeggen.
Mevrouw Van Zuijlen zei in haar toelichting dat zij als het ware de pogingen
van de minister van Economische Zaken niet wilde dwarsbomen. Hij moest het
maar doen, maar daar moest dan dit naast staan. Ik vrees – wij moeten
nog even nagaan of het waar is – dat, als wij het amendement aannemen,
het een lex specialis wordt ten opzichte van de WEM. Het waarschijnlijke gevolg
daarvan is dat je de WEM tijdelijk niet kunt toepassen op de kabelvraagstukken.
Als dat zo is, hebben wij onszelf aardig in de problemen gebracht. Met de
WEM hebben wij namelijk een middel, terwijl de Kamer eraan twijfelt, zo heb
ik begrepen, of het wel tot het goede doel zal leiden. Toch zijn er goede
redenen om te denken dat het wèl kan. Dat middel wordt op dat moment
als het ware ontkracht. En dan moeten wij maar weer zien of wij via deze bepalingen
met het Commissariaat voor de media net zo snel kunnen handelen om het anders
te doen. Ik vind dat nogal een bezwaar. Ik geef de indieners van beide amendementen
dan ook in overweging dat het niet de bedoeling geweest kan zijn om in feite
de situatie te krijgen dat wij zo over elkaar heen vallen dat de bal tussen
ons door schuift en dat de WEM als het ware is uitgeschakeld, terwijl wij
het andere middel nog niet echt in stelling hebben gebracht. Dit is echter
een aanvullend bezwaar. Ik zal nog specifiek op beide amendementen ingaan,
als ze er beide liggen. Zoals het er nu voor staat, moet ik om deze reden
aanvaarding van beide amendementen ontraden.MevrouwDe Koning(D66)Komen de bezwaren van de staatssecretaris materieel neer op het ontraden
van aanvaarding van dit amendement?StaatssecretarisNuisDat zei ik net.De heerVerhagen(CDA)Dat geldt ook voor het amendement op stuk nr. 7?StaatssecretarisNuisJa.Dan is er het amendement op stuk nr. 6, over de cross-ownerships op regionaal
niveau. Ik heb er in het algemeen al van gezegd dat ik bang ben dat het niet
de werking heeft die de indieners ervan hopen. De commerciële omroep
bepaalt namelijk zelf zijn verzorgingsgebied en hij kan dus vrij eenvoudig
onder dat verbod uit komen. Het amendement is ook zo gesteld dat je je moet
afvragen of er geen strijdigheid is met het evenredigheidsbeginsel, want als
je het toepast, mag er eigenlijk nergens in Nederland worden uitgezonden,
als ik het goed lees.De heerMiddel(PvdA)U leest het niet goed. Er zit nadrukkelijk de bepaling in dat het een
publieke omroep moet zijn. Je geeft de commerciële omroep er dus alle
belang bij dat er een publieke omroep is. Dat is nu juist de bescherming van
de publieke omroep, die u ook wilt in het wetsvoorstel, maar die u niet hebt
ingevuld.De heerKlein Molekamp(VVD)Er doet zich een ander probleem voor en dat...De voorzitter:U bent niet de indiener van het amendement. Eerst mag de indiener reageren.De heerVerhagen(CDA)Hieraan is de tenzij-clausule toegevoegd. Op het moment dat er een publieke
regionale of lokale omroep is in het desbetreffende verzorgingsgebied, geldt
deze hele cross-ownership-bepaling niet. Als datgene waar is wat de staatssecretaris
stelt, namelijk dat dit wetsvoorstel niet zal leiden tot een afbraak van het
publieke bestel dat nu op lokaal en regionaal niveau bestaat, moet hij geen
enkel probleem hebben met dit amendement. Hij heeft immers steeds gesteld
dat het niet zal leiden tot een afbraak van de publieke lokale en regionale
omroep.StaatssecretarisNuisDe vraag is dan of het niet overbodig is.De heerKlein Molekamp(VVD)Nee, voorzitter, er doet zich juist een heel merkwaardige situatie voor
bij het amendement-Verhagen. Als er één commerciële omroep
is, wordt de tweede geweerd, want er is geen publieke omroep.StaatssecretarisNuisHet is op zichzelf ingewikkeld. Nu hebben wij overal publieke
omroep; het treedt dus in werking op het moment dat er geen publieke omroep
meer zou wezen.De heerVerhagen(CDA)Nee, u moet het amendement lezen. Dit amendement voegt een punt "f" toe
aan artikel 71b. Artikel 71b betreft de weigeringsgronden voor vergunningverlening
aan een commerciële exploitant op lokaal/regionaal niveau. Er staat in
dat de toestemming om commerciële omroep op dit niveau te doen, geweigerd
kan worden, indien... en dan komt er een hele rij, zoals het hebben van één
vierde van de dagbladmarkt en dergelijke. Ik voeg er een punt "f" aan toe,
inhoudende dat een vergunning om een commerciële regionale of lokale
omroep op poten te zetten ook geweigerd wordt, indien degene die dat wil gaan
doen, meer dan de helft heeft van de dag- en/of nieuwsbladmarkt in het verzorgingsgebied,
tenzij er een publieke omroep is, waardoor je de pluriformiteit gehandhaafd
hebt. Nu, dan ben je klaar. Het amendement is dus niet overbodig. Het is ook
niet iets waarmee je in de problemen komt, op het moment dat er een commerciële
omroep is. Als datgene met dit wetsvoorstel bewerkstelligd wordt wat de staatssecretaris
zegt, namelijk een sterke publieke lokale, regionale omroep, dan hoeft hij
hiervan niets te vrezen.De voorzitter:Kan de heer Verhagen tevens antwoord geven op de vraag die gesteld wordt
door collega Klein Molekamp?De heerVerhagen(CDA)Die vraag doet zich in zoverre niet voor...De heerKlein Molekamp(VVD)Ik zal u een voorbeeld geven. Er is nu een publieke omroep en er komt
een commerciële omroep die een vergunning krijgt, want deze voldoet aan
de voorwaarden uit het wetsvoorstel. De publieke omroep verdwijnt vervolgens
en de commerciële omroep heeft, dankzij uw amendement, een monopolie.
Bedankt!De heerVerhagen(CDA)Nee, dat betwijfel ik, aangezien...De heerKlein Molekamp(VVD)Misschien is het verstandig wat uitvoeriger over het amendement na te
denken.De heerVerhagen(CDA)Nu, ik kan het wel wat uitbreiden, in die zin dat tussentijds, indien
er geen publieke meer is, alsnog de vergunning voor de commerciële moet
worden ingetrokken. Als u dat wilt, dan ben ik bereid om het stringenter te
formuleren.De heerMiddel(PvdA)Het is heel simpel op te lossen, zo kan ik als mede-indiener zeggen. De
toestemming voor de commerciële omroep is aan een termijn gebonden. Als
in die termijn de publieke wegvalt, dan betekent dit dat de commerciële
geen tweede termijn kan ingaan. Hij heeft er dus alle baat bij dat er een
nieuwe publieke omroep komt.StaatssecretarisNuisDan vraag je je af, waarom die publieke omroep verdwenen is, want dat
raakt ook al aan het belang van de commerciële omroep.Voorzitter! Ik kom nu terug op wat ik in eerste instantie zei. Ik denk
inderdaad dat dit een buitengewoon ingewikkelde materie is, waar de rechten
van heel veel partijen mee gemoeid zijn. Ik heb zoëven gezegd dat ik
het een belangrijk onderwerp vind en ik vind dat wij het zorgvuldig moeten
bekijken. Ik ben bang dat een amendement op dit moment, over dit onderwerp,
niet geheel verantwoord zou zijn, omdat niemand van ons, ik ook niet, op dit
moment helemaal kan overzien wat wij hiermee aanrichten. Dit is typisch iets
dat valt onder mijn verhaal over het karretje dat wij vooruitgestuurd hebben.Voorzitter! Op het nu rondgedeelde amendement op stuk nr. 21, zijnde een
wijziging van dat op stuk nr. 18, kom ik in tweede termijn wel terug.Ik kom nu bij het amendement op stuk nr. 8, betreffende middelen voor
de regionale TV uit de provinciale opslag. Ik heb daar al uitvoerig over gesproken.
Het is niet te voorzien wat de financiële gevolgen hiervan zijn voor
de omroepbegroting. Het is een open-eindefinanciering ten koste van de landelijke
publieke omroep. Als je het wettelijk maximum niet loslaat, dan is dit amendement
in feite zonder inhoud en daarom moet ik het ontraden. Dat geldt ook voor
het amendement op stuk nr. 9.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Dat is een leuke truc. Eerst zegt de staatssecretaris dat
het amendement op stuk nr. 8 loos is, als je niet tegelijkertijd de provinciale
opslag loslaat, en dat hij er daarom tegen is. Het amendement op stuk nr.
9 laat die provinciale opslag los en daar is de staatssecretaris ook tegen.
Zo kan ik ook wel een verdediging opbouwen.StaatssecretarisNuisMaar dat is toch niet zo gek? Ik heb de hele avond al uitgelegd waarom
ik vind dat die zaak te ingewikkeld is om nu per amendement te regelen. Dat
geldt voor het een maar ook voor het ander. Met het amendement op stuk nr.
9 krijg je een volledige loslating van de provinciale opslag. Daarmee kun
je natuurlijk in samenhang met het amendement op stuk nr. 8 de televisie bekostigen,
maar dat moet je dan toch financieel onderbouwen. Je moet je immers afvragen
wat de omvang van die lastenverlaging voor de burger zal zijn. Er zijn geen
garanties voor betere samenwerking tussen de lokale en regionale omroepen
en ik vind het een voorwaarde dat ze daar met hun neuzen op gedrukt worden.
Die garanties zijn er nu uit. Ik wilde die zaak koppelen in het omroepplan
en dat ontbreekt nu. Daarom ontraad ik dat amendement op dit moment. Nogmaals,
ik acht het op dit moment een onzalige ontwikkeling als wij dit alles in het
karretje zouden stoppen terwijl we nog een businessplan moeten ontvangen en
we nog van alles moeten doen om die zaak goed rond te krijgen. Wij moeten
dat naar een volgend wetsvoorstel verwijzen. Dat zou een juist moment kunnen
zijn voor de heer Verhagen en voor andere leden van de Kamer die het er niet
mee eens zijn, om dat volgende wetsvoorstel te amenderen. We weten dan werkelijk
waar we het over hebben.De heerVerhagen(CDA)De staatssecretaris zei op een gegeven moment bij interruptie dat de financiering
van het regionale venster in de drie jaar van de experimentele fase, gegarandeerd
is. Daarvoor is geen provinciale opslag, het loslaten van het maximum, noodzakelijk.
Daar is het immers allemaal op gericht. Op het moment dat de staatssecretaris
zegt, dat de financiering zeker is gesteld...StaatssecretarisNuisNee, dat is niet precies zo. NOS heeft een aanbod gedaan om ongeveer acht
van die programma's zelf voor die drie jaar te financieren. Als het er twaalf
of dertien worden, moeten we nog een probleempje oplossen, want daarvoor heeft
NOS niet gezegd dat ze het geld in de kast hebben liggen. Dat probleem is
echter van een heel andere orde dan het principiële probleem dat wij
de omroepbijdrage nu al onmiddellijk nodig zouden hebben om de zaak van start
te kunnen laten gaan. Er kan dus wel degelijk begonnen worden met de vensterprogrammering.
Het experiment kan dus beginnen want daarvoor is de financiering zeker gesteld.Het amendement op stuk nr. 10 gaat over het mede aanwenden van de omroepbijdrage
voor kabelprogrammering. Ik meen al voldoende te hebben duidelijk gemaakt
waarom dat buitengewoon lastig en onevenwichtig is en waarom we dat in een
bredere context moeten bekijken.Het amendement op stuk nr. 11 gaat over het lokale tientje. Ook daarover
heb ik het nodige gezegd. Ik moet dit amendement ook ontraden omdat het nu
als het ware een sluis openzet waarvan we eerst moeten weten of het echt nodig
is. Als de Kamer wil uitspreken wat ik in feite al heb toegezegd – op
zichzelf stel ik daar best prijs op – om uitdrukkelijk in het overleg
de kwestie van het lokale tientje aan de orde te stellen, dan ga ik daarmee
akkoord. Ik zal zo'n uitspraak naar eer en geweten uitvoeren en bekijken wat
wij kunnen doen om het evenwicht aan te brengen dat de Kamer mist. Maar om
het nu in deze wet op te nemen, brengt allerlei bezwaren met zich mee die
ik al eerder heb opgesomd.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Ik heb als indiener van het amendement nooit het lokale tientje
als term gebruikt. Ik heb in de toelichting twee punten opgenomen, afgezien
van het feit dat er een maximum gesteld wordt, namelijk dat er gedacht moet
worden aan een paar gulden per huishouden waaraan de lokale omroep genoeg
zou hebben. Ik heb ook heel uitdrukkelijk aan de staatssecretaris gevraagd
hoe hij tegen dit amendement aankijkt als de verhoging gecompenseerd kan worden
door een verlaging van het generieke bedrag, de hoofdsom, zodat er geen sprake
zou zijn van een lastenverzwaring. Geldt er dan ook een bezwaar? Ik wil het
hypothetisch stellen. De provincie mag nu maximaal een tientje heffen. Er
is nooit geïndexeerd, dus we kunnen lokaal f 2,50 besteden en het totaal
op het niveau houden waar het nu op zit.StaatssecretarisNuisDaarmee zou je de extra ruimte al uit die indexering moeten halen. Ik
heb het wat losjes geformuleerd en daarmee de suggestie gewekt alsof de heer
Middel als het ware twee keer een tientje wilde gebruiken. Dat heeft hij bepaald
niet gezegd. Maar mijn bezwaren zijn duidelijk; we hebben even de tijd nodig
om te kijken wat we echt nodig hebben voordat we dit er echt in zetten. Personen
die geen kabel hebben en dat regionale kabelprogramma niet kunnen ontvangen,
hoeven daarvoor natuurlijk niet te betalen.De heerVerhagen(CDA)Dat heeft hier niets mee te maken. Het gaat om lokale radio in een gemeente.
Hiermee wordt de mogelijkheid voor een gemeenteraad geïntroduceerd om
zelf die lokale opslag te bepalen. Die mogelijkheid bestaat. De staatssecretaris
haalt twee amendementen door elkaar.StaatssecretarisNuisDe heer Verhagen spreekt over het amendement op stuk nr. 11. Hierin staat
dus wel een maximum, terwijl het daarin om alleen radio gaat en niet om TV.
De vraag aan de heer Verhagen is waarom de lokale omroep zo anders wordt behandeld
dan de regionale in de amendementen op de stukken nrs. 8, 9 en 10. Maar dat
hoor ik misschien in tweede instantie nog van hem. Laten wij de mogelijkheid
van een lokaal tientje inderdaad serieus nemen, maar wij moeten niet proberen
deze ingewikkelde materie op dit moment in de wet te regelen.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 12 gaat over het voorkeursrecht
voor publieke omroepen bij de toewijzing van de schaarse etherfrequenties.
Dat is min of meer staand beleid. Ik wijs in dit verband op de motie-Middel/Koetje.
Ik had het ook al voorzien in het concept-wetsvoorstel over de liberalisering
van de Mediawet en ik kan op zichzelf geen bezwaar hebben tegen het feit,
dat de heer Middel dat er nu al in wil zetten. Ik dacht, dat het we het de
volgende keer konden regelen maar als de Kamer er behoefte aan heeft om dat
nu al te doen, zie ik daar geen problemen mee.Het amendement op stuk nr. 13 gaat erom de registratievereisten voor commerciële
omroepen om te zetten in een vereiste van toestemming, te verlenen door het
Commissariaat voor de media. Ik heb daar een probleem mee, omdat het eigenlijk
niets toevoegt aan het wetsvoorstel. Ik vind het een voorbeeld van overbodige
regelgeving, want het wetsvoorstel gaat uit van registratie. Nu wordt er een
soort toestemming aan toegevoegd zonder dat er enig ander criterium voor bestaat
dan voor de registratie. Het ziet er misschien wel erg streng uit, maar eigenlijk
heeft het zo weinig extra betekenis. Uit een oogpunt van wetgeving bestaat
er daarom bezwaar tegen, want wetgeving die eigenlijk niets betekent, moet
je ook niet in willen voeren. Het voegt echt niets toe.Het amendement op stuk nr. 15 gaat over de ontheffing van de verplichte
bijdrage aan het Bedrijfsfonds voor de pers door lokale en regionale omroepen.
Alle omroepen die reclame uitzenden, dragen bij aan het bedrijfsfonds. Dat
is de regel. Dat doet de commerciële omroep maar ook de STER. Als je
de constructie waarin iedereen die reclame uitzendt eventueel een centje moet
bijdragen, weghaalt en een categorie in principe daarvan uitsluit, zakt het
als een kaartenhuis in elkaar. Waar baseer je het dan op? Als de lokale of
de regionale omroepen niet hoeven bij te dragen, waarom moet de commerciële
omroep dat dan wel? Hoe moet je dat juridisch verantwoorden? Tenzij het de
bedoeling is om het bedrijfsfonds zelf op te heffen. Maar die indruk heb ik
niet van de indiener. Dat is bepaald de bedoeling niet. Er is een simpele
regel: iedereen die een reclameboodschap uitzendt, kan worden aangeslagen
voor het bedrijfsfonds. Als je die regel opheft, is er geen andere regel die
je kunt gebruiken. Daarom ontraad ik aanneming van dit amendement.Het amendement op stuk nr. 17 is een amendement van de leden Van Zuijlen
en De Koning. Het gaat over de elektronische programmagids. Ik heb geen bezwaar
tegen dat amendement. Ik vind het een verduidelijking van het wetsvoorstel.
 Een verduidelijking is nooit weg en door de verduidelijking
is het amendement niet overbodig. Ik heb er dus geen enkel probleem mee.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Ik heb gezegd dat het niet de bedoeling kan zijn dat de kabelexploitant
voor eigen parochie reclame gaat maken. Volgens het amendement is het bepaalde
krachtens artikel 71g, tweede lid, van overeenkomstige toepassing. Ik hoop
dat u dat voorstel wilt overnemen.StaatssecretarisNuisDat hoort erbij. Dat blijkt ook uit de toelichting en ik zal overeenkomstig
uw verzoek handelen.Het amendement op stuk nr. 19 betreft de publiekrechtelijke benoeming
van regionale en lokale omroepbesturen. Het gaat hierbij om een fiscaal punt,
namelijk om het betalen van vennootschapsbelasting. Ik wijs erop dat publieke
omroepen helemaal geen winst mogen maken. Van vennootschapsbelasting kan dus
eigenlijk geen sprake zijn. De opbrengsten van de publieke omroep dienen gebruikt
te worden voor de programmering. Ik kan mij daarom moeilijk voorstellen dat
bedoelde situatie zich in de praktijk voordoet.Een ander probleem is dat de regionale omroepen hiermee provinciale omroepen
worden. Het is ongetwijfeld niet de bedoeling van de heer Middel daarbij te
denken aan staatsomroepen, maar uit zijn opmerking hierover zou men dat op
kunnen maken. Wij hebben echter altijd gezorgd voor afstand tot de rol van
de provincie. Ook de rol van de centrale overheid staat als het ware op afstand.
Een omroep moet namelijk onafhankelijk zijn.De heerMiddel(PvdA)Mijn opmerking had alleen te maken met de inhoud van de programma's. De
financiering is namelijk gekoppeld aan het provinciaal bestuur. In mijn amendement
gaat het om een op voordracht formeel benoemen door de provincie. Uw redenering
klopt dus niet, gelet op de wijze van financieren.StaatssecretarisNuisMaar met mijn eerste opmerking over het amendement zei ik, dat je er niets
mee regelt, want er kan geen winst gemaakt worden en daarom kan er eigenlijk
ook geen sprake zijn van vennootschapsbelasting.De heerMiddel(PvdA)Uit de toelichting blijkt, dat de regionale omroepen in de praktijk zijn
aangesproken op reserveringen die zij moesten maken, omdat geen indexering
had plaatsgevonden.StaatssecretarisNuisDat is juist. Ik had al op de punten gewezen die in dezen van belang zijn
en gezegd dat een lokale omroep ook geen gemeente-omroep is. Nu lijkt het
gestelde echter op ontduiking van de Wet op de vennootschapsbelasting. Het
is namelijk nog maar de vraag of de belastinginspecteur deze regels zal accepteren.
Als men werkelijk wil wat nu wordt voorgesteld, moet men de Wet op de vennootschapsbelasting
wijzigen. Dat is het probleem. Hoewel, ik meen niet dat het een echt probleem
is, maar daarover kun je van mening verschillen. Als je echter onder de bepalingen
onder de huidige Wet op de vennootschapsbelasting wilt uitkomen, moet dat
gebeuren door wijziging van die wet.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Dit is natuurlijk de zogenaamde Umwertung aller Werte. Het
is belachelijk dat de STER vrijgesteld is van het betalen van vennootschapsbelasting.
Het zou nog belachelijker zijn als wij die vrijstelling gingen uitbreiden
en ook voor de regionale omroepen lieten gelden. De vrijstellingsgrond voor
de STER is al een buitengewoon dubieuze zaak. Als je die vrijstelling zou
proberen door te trekken voor de regionale omroepen, zou de inspecteur de
staatssecretaris wel eens aan zijn jasjes kunnen trekken en hem vragen of
hij als wetgever wel onwettelijke maatregelen kan treffen. Ik ben daarom zeer
tegen dit voorstel gekant. Dit is de Partij van de Arbeid op wetgevingstournee!StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik kom bij het amendement op stuk nr. 20 van de heer Stellingwerf
over de verdere liberalisering van het kabelregime. Het wetsvoorstel beoogt
nu al de kabelexploitanten de mogelijkheid te bieden om meer en doelgerichter
aandacht te besteden aan het aanbod op hun kabelnet. Het huidige mededelingenkanaal
is daar onvoldoende geschikt voor. Het steeds ruimere programma-aanbod van
de kabel vraagt om een soort elektronische programmagids om de aangeslotenen
wegwijs te maken binnen dit aanbod. Het is een soort elektronische hulp voor
de zapper. Mij lijkt daartegen geen bezwaar te bestaan. Ik heb dat ook al
aangegeven in mijn reactie op een eerder amendement. Ik moet aanneming van
dit amendement dan ook helaas ontraden.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 21 is hetzelfde als dat op stuk
nr. 18. Daar heb ik net in algemene zin een oordeel over gegeven.De voorzitter:Wij zijn nu gekomen aan de tweede termijn van de Kamer. Aangezien u al
zeer uitvoerig op elkaars amendementen bent ingegaan en gelet op de interrupties
van de staatssecretaris, stel ik voor dat wij een ieder vijf minuten geven
voor de tweede termijn.De vergadering wordt van 21.58 uur tot 22.05 uur geschorst.De heerVerhagen(CDA)Mevrouw de voorzitter! Tot mijn spijt moet ik vaststellen dat de staatssecretaris
mij niet overtuigd heeft van de noodzaak van dit wetsvoorstel. Dat heeft hij
noch in de memorie van toelichting, noch in de nota naar aanleiding van het
verslag, noch in eerste termijn gedaan. Mij is nog steeds niet duidelijk waarom
hij heeft gekozen voor een onaf wetsvoorstel, waarbij hij nu al voorziet dat
er een aanvullend wetsvoorstel moet komen dat dient als een soort reparatie,
als een soort aanvulling met onderdelen die nu niet meegenomen zijn.Het belangrijkste element is de garantie van de lokale en regionale publieke
omroep op het moment dat commerciële omroep op dit niveau wordt toegestaan.
Het gaat om een principieel verschil van mening. Als je deze introductie mogelijk
gaat maken, moet je tegelijkertijd zorgdragen voor adequate wetgeving. Wij
verschillen heel duidelijk van mening over de perceptie van dit wetsvoorstel.Ik heb getwijfeld of ik een amendement zou indienen inhoudende schrapping
van het hele wetsvoorstel met uitzondering van artikel I, onderdeel C. Daarbij
gaat het om artikel 43a, het mogelijk maken van een definitieve reclameregeling
en een afdracht aan het bedrijfsfonds voor de pers. Dat is datgene wat noodzakelijk
is voor 1 januari. De rest loopt vooruit op iets wat in een volgend wetsvoorstel
 geregeld wordt. Het is nu echter tien of tien aan de vooravond
van de stemmingen. Zeker op zo'n moment is dit natuurlijk niet de meest gewenste
amendering. Als de staatssecretaris dit verkiest, zal ik het amendement overigens
alsnog indienen. Voor een oppositiepartij lijkt mij dit zeer meewerkend.Het amendement op stuk nr. 6 vindt de staatssecretaris op dit moment niet
verantwoord. Nu zijn er wel meer dingen die ik op dit moment niet verantwoord
vind. Van die dingen vind ik dit wel het minste. Met dit amendement wordt
zelfs iets gerepareerd van wat dreigt te komen. Ik handhaaf het derhalve.Ik kom op het amendement op stuk nr. 7 of het alternatieve amendement
op stuk nr. 21 van mevrouw Van Zuijlen en mevrouw De Koning. Ik ben het niet
eens met de constatering van de staatssecretaris dat hiermee de mogelijkheden
van de WEM, die overigens nog maar op hun adequaatheid moeten worden onderzocht,
ondergraven worden. Integendeel. Met het amendement wordt voorzien in een
regeling, in een toezichthoudende rol van het Commissariaat van de media.
Gelijke aanbieders zullen gelijke kansen moeten hebben op toegang tot de kabel.
Ik handhaaf mijn amendement en mogelijk zal ik het alternatieve amendement
steunen. Met beide amendementen wordt hetzelfde beoogd. Gelet op de klachten
die wij tijdens de hoorzitting hebben gehoord over de werkwijze van de ministeries,
met name het ministerie van Economische Zaken, in het afgelopen jaar, kunnen
wij ons niet de luxe permitteren om een halfjaar op zo'n bepaling te moeten
wachten. In het weekend werd ons door het ministerie van Economische Zaken
nog per fax een evaluatie toegezegd. Het staat het kabinet natuurlijk altijd
vrij om te evalueren. Mocht het tot de conclusie komen dat met een adequate
toepassing van de WEM en een adequate wijziging van de WTV wordt voorzien
in een oplossing van het probleem waarmee wij nu worden geconfronteerd, dan
kan het kabinet bij de voor volgend jaar in het vooruitzicht gestelde wetswijziging
met voorstellen komen die deze bepaling weer overbodig maken.Ik kom dan op de amendementen op de stukken nrs. 8 en 9. Het eerste amendement
betreft het loslaten van de provinciale opslag. Het tweede amendement is erop
gericht om bij de introductie van de regionale televisie, gefinancierd uit
de publieke middelen, zeker te stellen dat voldoende geld beschikbaar blijft
voor regionale radio. Tegelijkertijd kunnen de dunbevolkte provincies daarbij
een aanvulling krijgen uit de landelijke omroepmiddelen. De staatssecretaris
heeft naar mijn mening in ieder geval aangetoond dat deze amendementen vooralsnog
niet nodig zijn om regionale vensterprogramma's mogelijk te maken. Ik trek
beide amendementen dan ook in. Zo nodig, kom ik er bij het voor volgend jaar
aangekondigde wetsvoorstel op terug. Dan komt het kabinet immers zelf met
een voorstel om dat provinciale tientje los te laten. Maar dan moet wel adequaat
verzekerd zijn dat regionale televisie ook in dunbevolkte provincies mogelijk
is, zo daar behoefte aan bestaat. Als het kabinet daarvoor in het aangekondigde
wetsvoorstel onvoldoende garanties biedt, zal ik alsnog met een amendement
komen om uit de landelijke omroepmiddelen een bijdrage zeker te stellen voor
de dunbevolkte provincies.De voorzitter:Aangezien de amendementen-Verhagen op de stukken nrs. 8 en 9 zijn ingetrokken,
maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 10 betreft de mogelijkheid om de
provinciale opslag te gebruiken voor regionale programma's, bedoeld in artikel
75a. Ik vind dat de staatssecretaris niet overtuigend heeft aangetoond dat
de aanvaarding van dit amendement moet worden ontraden. Integendeel. Hij heeft
eigenlijk niet gereageerd op mijn stelling dat met de aanneming van dit amendement
nog altijd de mogelijkheid van een ontheffing bestaat voor het geval een kijker
of luisteraar geen kabel zou hebben. Het amendement maakt het mogelijk om
ook nog een deel van de opslag aan te wenden in de dichtbekabelde gebieden.
Ik denk dat dit noodzakelijk is voor een volwaardige ontwikkeling van de regionale
omroep.De heer Middel zal ongetwijfeld nog ingaan op het amendement op stuk nr.
11. In eerste termijn heb ik al gezegd dat de introductie van de mogelijkheid
van een lokale opslag voor ons essentieel is om te kunnen instemmen met het
wetsvoorstel. Met andere woorden: als dit amendement wordt verworpen, zal
mijn fractie tegen het wetsvoorstel stemmen.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! De staatssecretaris begon zijn beantwoording met de stelling
dat dit wetsvoorstel beperkt van aard is en dat er nog veel komt. Het probleem
is echter wel dat er nu een aantal dingen geregeld wordt. Als je die dingen
goed wilt regelen, moet je ook andere dingen regelen. De vraag is of je dan
nog weer een jaar kunt wachten tot de rest komt. De staatssecretaris heeft
een keer of drie de beeldspraak gebruikt van het treintje. Dat is heel aardig.
Maar wat moet je met een treintje waar niemand meer in kan stappen? Dat is
namelijk mijn angst. Als je de deur wijd openzet voor de komst van de commerciële
omroep – daar zijn argumenten voor, en ik ga hier niet allerlei oud
sociaal-democratische argumenten naar voren halen om hier een tirade over
te houden, want wij accepteren dat – dan moet je als staatssecretaris
tegelijkertijd zorgen dat je de woorden die je in de stukken bezigt namelijk
dat je de publieke omroep wilt beschermen, ook waar maakt. Wij vinden dat
dat niet in voldoende mate gebeurt in het wetsvoorstel. We hebben dus een
aantal amendementen op het wetsvoorstel gemaakt om dat toch mogelijk te maken.Ik begin met de lokale opslag. De staatssecretaris zegt dat hij hier wel
naar wil kijken en dat hij dat wil meenemen. Mevrouw d'Ancona heeft dat twee
jaar geleden ook toegezegd. Vervolgens gebeurde er niets. Wij kunnen niet
meer het geduld opbrengen om nu weer gedurende een lange periode te wachten
totdat er duidelijkheid komt van de kant van de regering. Daarom blijft het
amendement-Middel/Verhagen op stuk nr. 11 gehandhaafd.Ik wil er voor alle duidelijkheid wel aan toevoegen, dat het de Partij
van de Arbeid er niet om te doen is de burger op kosten te jagen en een lastenverzwaring
door te voeren. Het meest ideale zou in onze optiek zijn – en daar biedt
het amendement ook alle ruimte toe, gezien het feit dat de hoogte van de bijdrage
bij AMvB moet worden vastgesteld – dat je het totaal van de omroepbijdragen
niet verhoogt, behalve dan dat je de indexering toestaat die
bij de regionale omroepen de laatste vijf jaar niet is doorgevoerd. Dat betekent
dat je in wezen een budgettair-neutrale operatie doorvoert met een lichte
indexering en dat je daarbinnen een lokale opslag mogelijk maakt. Dat is de
meest ideale situatie die wij ons kunnen voorstellen.Ik heb gemerkt in de interventie tijdens de eerste termijn van de staatssecretaris
dat hij ook dat niet ziet zitten. Wij moeten het dan dus via een amendement
proberen te regelen, misschien ook via een aanvullende uitspraak van de Kamer.
Hier wordt straks wellicht nog door een andere woordvoerder op ingegaan.Ik kom vervolgens bij de samenwerking die er is. De staatssecretaris heeft
gezegd dat de televisiesamenwerking publiek een logisch vervolg is op de samenwerking
die er al is met betrekking tot de radio. Dat is niet helemaal het geval.
De radio zat vroeger in de greep van NOS, voordat hierover iets werd geregeld
bij de Wet op de verzelfstandiging van de regionale omroep. De radio heeft
zich daaraan ontworsteld, ook dankzij de steun van de regering en de Kamer.
Hij heeft zijn bestaansrecht bewezen. Vervolgens is de radio vanuit een heel
sterke positie begonnen met samenwerking met het landelijke publieke bestel.
De radio nieuwscentrale is daar een voorbeeld van. Dat is de ideale manier
van samenwerking.Wij zouden graag een analogie willen zien naar andere samenwerkingen op
het publieke niveau. Dus bij de televisie maar ook bij de samenwerking regionaal
en lokaal. Beide partijen moeten iets te bieden hebben. NOS moet duidelijk
voorgehouden worden dat er heel wat te bieden valt van de kant van de regionale
omroep als het gaat om kijkdichtheid. Ik praat dan nog niet eens over de kwaliteit
van de programma's. Ik kan mij voorstellen dat Nederland 1, 2 en 3 straks
met elkaar gaan vechten wie de regionalen mogen onderbrengen, want dan zijn
zij verzekerd van een behoorlijke kijkdichtheid. De mogelijkheid bestaat dan
dat er niet meteen gezapt wordt en dat men blijft hangen.Ik kan mij, ook als het om de samenwerking lokaal en regionaal gaat, heel
goed voorstellen dat het IPO in de brief van 1 december – die wij inmiddels
allemaal hebben gelezen – zegt dat het niet van plan is om de lokalen
te gaan financieren via het omroepplan. Wij moeten daar dan aanvullende maatregelen
voor gaan bedenken. Dat is dus een extra argument om het amendement op stuk
nr. 11 te steunen.Voorzitter! Ik moet eerlijk zeggen dat er weinig duidelijk is geworden
over de publiek-privaatrechtelijke samenwerking. Misschien komt dit in een
ander verband nog eens naar voren. Er is een kort interruptiedebatje geweest
tussen de heer Verhagen en de staatssecretaris. Wat de heer Verhagen daarbij
naar voren bracht, kwam mij heel logisch voor. Ik zou graag van de staatssecretaris
willen weten waar hij de grenzen legt met betrekking tot de publiek-private
samenwerking in het bestel. Maar ik kan me voorstellen dat dat niet nu kan
gebeuren.Het amendement met betrekking tot het cross-ownership, dus mediamonopolie
blijft ook gehandhaafd.De staatssecretaris is niet ingegaan op mijn vragen met betrekking tot
het risico van interregionale televisie door koppeling van verschillende zenders
en kabelkrantnetwerken die binnen de kortste keren kunnen uitgroeien tot een
bijna landelijk dekkende commerciële omroep. Het signaal dat ik uit Friesland
heb opgevangen is de staatssecretaris waarschijnlijk niet bekend, want hij
is er niet op ingegaan. Het ging om de vraag of door het uitstel van de vensterprogrammering –
op z'n vroegst eind september – bepaalde omroepen daardoor financieel
niet in de problemen komen. Hoe los je die op als dat inderdaad het geval
is?Wat het amendement op stuk nr. 13 betreft, kan ik mij voorstellen dat
je je afvraagt wat het eraan toevoegt. Registratie is een passieve vorm van
toelaten van commerciële omroepen. Bij toestemming gaat het om een actieve
vorm. Vooraf wordt om toestemming gevraagd om programma's te mogen verzorgen
en uit te zenden. Ik vind het toch een gradatie zwaarder – het heeft
een duidelijke psychologische werking – dan registratie. Ik zie geen
aanleiding om dit amendement in te trekken.Voorzitter! Wat het amendement ter zake van de vennootschapsbelasting
betreft, merk ik op, dat voor zover ik goed ben geïnformeerd de Wet op
de vennootschapsbelasting niet gewijzigd hoeft te worden, want in die wet
is geregeld dat organisaties met een publiekrechtelijk benoemd bestuur vrijstelling
hebben. De STER heeft een dergelijk bestuur en dus ook vrijstelling. Regionale
omroepen hebben die niet en hebben dus geen vrijstelling. Alle regionale omroepen
zijn inmiddels al geconfronteerd met aanslagen, zo heb ik uit de meest betrouwbare
bron, namelijk de gezamenlijke regionale omroepen begrepen. Ik vind het wat
flauw – het is beneden het niveau dat wij van de staatssecretaris gewend
zijn – als hij zegt, dat ik toch geen staatsomroep wil. Misschien heeft
iemand anders het gezegd. Die discussie hebben wij eerder gevoerd. De overheid
mag zich nooit bemoeien met de inhoud van het programma. De overheid heeft
wel een voorwaardenscheppende taak met betrekking tot de financiering.Wat het Bedrijfsfonds voor de pers betreft, was ik bijna onthutst toen
ik van de linkse en van de meer rechtsachtige liberalen kreeg te horen dat
ons voorstel helemaal niet kon. Waarom kan het niet als het in de praktijk
al gebeurt? De vrijstelling ad hoc is geregeld. In de praktijk blijkt die
vrijstelling een goede zaak te zijn. Waarom regelen wij het niet voor eens
en altijd met een zin in de wet, zodat wij voor de rest van de tijd van het
gezeur af zijn?Voorzitter! Wij zijn genoodzaakt, of wij dat nu leuk vinden of niet, om
bij deze wetswijziging meer te regelen dan de staatssecretaris van plan is.
Wij doen dat met een aantal amendementen. Er zijn nog vragen die nu nog niet
beantwoord kunnen worden. Dat moet dan maar een volgende keer. Het gaat ons
te ver nu het risico te lopen om weer een lange periode te wachten. Hoe je
het wendt of keert, de uitgevers lopen zich al tijden warm. Wij vinden het
risico veel te groot dat wij straks overspoeld worden door allerlei commerciële
initiatieven op lokaal en regionaal niveau, terwijl de publieke omroepen en
in het bijzonder de lokale er hijgend achteraan lopen, af moeten haken of
zich genoodzaakt voelen om ook commercieel te gaan. Daar is het publieke bestel
niet bij gediend. Als wij moeten kiezen – het moet blijkbaar weer in
deze discussie – kiezen wij voor het publieke bestel. Dat heeft een
publieke functie. Hoe je de commerciële omroepen ook waardeert, voor
hen staat maar één doel voorop en dat is niet
het verzorgen van een publieke functie, maar het verdienen van zoveel mogelijk
geld in zo kort mogelijke tijd.MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Mevrouw de voorzitter! Ik zou de heer Nuis willen vragen nog eens wat
nader in te gaan op het rapport van het Instituut voor informatierecht. Hij
onderbouwt de stelling dat de WEM geschikter zou zijn dan de sectorspecifieke
regelgeving absoluut niet. Het genoemde rapport gaat daarop duidelijk in.
Vooralsnog heb ik geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat het voorgestelde
amendement toepassing van de WEM uitsluit. De WEM blijft als vangnet beschikbaar.
In het rapport-De Brauw wordt op dit punt ingegaan. Ook hij sluit sectorspecifieke
regelgeving niet uit. De WEM-klachten dienen gewoon in behandeling te worden
genomen. Het commissariaat krijgt ruimere bevoegdheden en kan optreden ten
aanzien van onderwerpen, waarbij De Brauw kanttekeningen plaatst, bijvoorbeeld
het prijsniveau.De heerStellingwerf(RPF)Voorzitter! Ik kan heel kort zijn. Morgen zal mijn fractie een mening
vormen over alle amendementen en over de motie die er, naar ik meen, nog komt.Vanavond is uit de behandeling van dit wetsvoorstel gebleken hoe het niet
moet. Er is een grote mate van onzorgvuldigheid aan de orde. Dat er op een
eenvoudig wetsvoorstel vijftien amendementen zijn ingediend, toont aan dat
de Kamer zich had moeten beperken tot wat er geregeld moest worden. Later
had de samenhang van het geheel aan de orde kunnen komen. Wat ons betreft,
had het karretje op deze manier helemaal niet moeten rijden.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! Er is al gezegd dat de samenhang van het wetsvoorstel moeilijk
te beoordelen valt, omdat er nu een eerste tranche wordt ingediend en de tweede
tranche pas over een paar maanden volgt. Ik heb daarom wel enige sympathie
voor de gedachte van de heer Verhagen.Het wordt er ook niet makkelijker op door de vele amendementen die zijn
ingediend. Van een aantal is zeer onduidelijk, of zij misschien in hun tegendeel
zullen omslaan. Ik doel onder andere op het amendement op stuk nr. 6. Door
aanvaarding daarvan zouden volgens mij in bepaalde situaties monopolies eerder
bevorderd dan bestreden worden. Dat kan nooit de bedoeling zijn van de indieners,
dus ik raad hen aan om ernaar te laten kijken voordat zij het in stemming
brengen, en om eventueel te overwegen het over enkele maanden in stemming
te brengen.De voorzitter:U kunt wel advies geven, maar het amendement is gewoon ingediend en vormt
dus onderdeel van de beraadslaging.De heerKlein Molekamp(VVD)Daarom geef ik de indiener mijn argument in overweging. Dat mag ik altijd
doen.De voorzitter:Het is aan de indieners van een amendement om te beoordelen of zij het
willen intrekken.De heerKlein Molekamp(VVD)Dan heeft u mijn woorden precies goed begrepen. Hetzelfde geldt een beetje
voor het amendement-Van Zuijlen. Het heeft veel sympathieke kanten, maar volgens
de staatssecretaris zal het in juridische zin omslaan in zijn tegendeel, namelijk
doordat de WEM bij aanvaarding van het amendement tijdelijk buiten gebruik
zou worden gesteld. Dat zou een heel moeilijke, zelfs een idiote situatie
opleveren. Als de staatssecretaris gelijk heeft, is het een uiterst ongewenst
amendement. Het zou goed zijn als een jurist er nog eens naar zou kijken.De voorzitter:Ik wijs u erop, dat de staatssecretaris een advies heeft gegeven over
de amendementen. Elke fractie kan daar een eigen oordeel aan verbinden.De heerKlein Molekamp(VVD)Daarom was ik ook bezig om af te ronden over de oordeelsvorming.De voorzitter:U kunt uw eigen oordeel bepalen, maar het is heel ongebruikelijk dat u
een advies geeft over de amendementen van anderen. Dat is geen usance. De
regering adviseert over ingediende amendementen en daarop kunt u uw eigen
oordeel bij de stemmingen baseren.De heerKlein Molekamp(VVD)In die geest neem ik voorlopig nog aan dat de staatssecretaris gelijk
heeft, voorzitter.Misschien zou de staatssecretaris nog iets kunnen zeggen over public private
partnership. In ieder geval hoop ik dat hij die elementen veel verder uitwerkt,
voordat hij de volgende wetswijziging doorzet. Ik heb begrepen dat hij dit
eveneens zal doen ten aanzien van de zenderdeling. Ik hoop dat hij dit meeneemt
bij de volgende wetswijziging en dan in positieve zin, zoals door mij aangeduid.Dan blijft over het befaamde amendement van de heer Middel op stuk nr.
11. Uit de schriftelijke inbreng van de VVD-fractie blijkt dat dit amendement
in principe past in de lijn die wij aanhouden. Dat wil zeggen dat er een lokale
omroep kan komen naast een provinciale en een landelijke. Er is uitdrukkelijk
bij gezegd dat dit wel binnen het kader van de omroeplasten van dit moment
moet blijven.De heerVerhagen(CDA)Waarom de omroeplasten?De heerKlein Molekamp(VVD)Omdat wij over de omroep praten, mijnheer Verhagen. Misschien had u dat
zelf kunnen bedenken.De heerVerhagen(CDA)U hebt gesuggereerd dat het aannemen van mijn amendement zal leiden tot
een lastenverzwaring. Dat heb ik ontkend.De heerKlein Molekamp(VVD)Zoals ik de heer Middel begrepen heb, zou er een algemene maatregel van
bestuur komen waaruit blijkt dat de lasten voor de lokale omroep een maximum
hebben. Dat betekent dat je op een gegeven moment de maximumgrens voor de
totale omroepbijdragen, lokaal, provinciaal en nationaal, kunt vaststellen.De heerMiddel(PvdA)Maar dat geldt ook voor de regionale grens. Ik zeg dit maar even om misverstanden
te vermijden.De heerKlein Molekamp(VVD)Inderdaad, dat is juist. Voorzitter! Dit is voor mijn fractie de reden
om een motie in te dienen, gesteund door de heer Middel. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat:– het wenselijk kan zijn ter versterking van de lokale publieke
omroep een lokale opslag op de omroepbijdrage te introduceren;– het tegelijk uit een oogpunt van het tegengaan van lastenverzwaring
voor de burger wenselijk is dat een dergelijke opslag het bestaande financiële
kader van de landelijke èn regionale omroepbijdrage niet te boven gaat;verzoekt de regering te bevorderen dat een eventuele introductie van een
lokale opslag op de omroepbijdrage ter versterking van de lokale publieke
omroep geschiedt binnen het bestaande financiële kader van de totale
omroepbijdrage,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Klein Molekamp en Middel. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (24336).De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! Als ik het goed begrijp, geeft de heer Klein Molekamp in deze
motie aan dat het mogelijk zal zijn om een lokale opslag in te voeren, onder
de voorwaarde dat het totaal aan kijk- en luistergelden dat nationaal, provinciaal
of lokaal geheven wordt, het huidige totaal niet zal overschrijden. Dit betekent
dus een lagere provinciale opslag of lagere landelijke kijk- en luistergelden.
Is dat de bedoeling? En van de heer Middel zou ik graag vernemen, hoe hij
deze motie kan ondersteunen nu mevrouw Van Zuijlen nog niet zo lang geleden
bij amendement heeft voorgesteld om uit de omroepreserve 120 mln. extra beschikbaar
te stellen ten behoeve van de landelijke publieke omroep, omdat die zo nodig
een extra impuls moest krijgen om concurrerende programma's te kunnen maken.
Met andere woorden, gaat u nu met de ene hand, de motie, weghalen wat u met
de andere hand, het amendement-Van Zuijlen, gegeven hebt?De heerStellingwerf(RPF)Voorzitter! Ik zou de indieners willen vragen of zij dit nu verantwoord
en zorgvuldig vinden. Hoe je het ook wendt of keert, het gaat ten koste van
het een of het ander, dus moet je daar niet eerst eens inhoudelijk over praten?De heerKlein Molekamp(VVD)De vraag van de heer Stellingwerf of het voldoende zorgvuldig is, kan
ik met "ja" beantwoorden. En natuurlijk kan er nog gesproken worden over de
verhouding tussen lokaal, provinciaal en nationaal, maar dat wordt niet in
het wetsvoorstel geregeld. In het amendement wordt de mogelijkheid van een
lokale opslag geregeld en ik denk dat het goed is, bij de invoering daarvan
bij AMvB, zoals de heer Middel heeft aangegeven, te overwegen welke componenten
op welke wijze ingevuld zullen worden. De persoonlijke keuze van mijn fractie
is daarbij dat er best nog heel kritisch naar een aantal onderdelen gekeken
zou kunnen worden, ook van de nationale omroep, waarmee enige ruimte voor
de lokale omroep gecreëerd wordt. Als je die bedragen tegen elkaar afzet,
dan valt het reuze mee.De heerStellingwerf(RPF)Daarmee suggereert u dat er nu landelijk geld zou worden uitgegeven voor
dingen die eigenlijk niet nodig zijn.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik suggereer dat het amendement op stuk nr. 11 in een kader geplaatst
moet worden. De VVD is en blijft tegen lastenverzwaring. Het is in het leven
vaak een kwestie van keuzes en dat kan ook in de omroepwereld gelden. En de
heer Verhagen heeft mijn motie goed uitgelegd, maar dat had hij al begrepen.De heerMiddel(PvdA)Wat wij doen, is helemaal niet vreemd; het is juist heel consistent. Twee
dingen staan voor ons voorop. Het ene is dat de lokale opslag er moet komen.
Die discussie is al eerder gevoerd. Vandaar dat ik blij ben dat de heer Verhagen
mijn amendement heeft medeondertekend. Het tweede is dat wij geen lastenverzwaring
willen. Ik wil het best voor een derde keer uiteenzetten. Om in termen van
de heer Stellingwerf te spreken: het is een kwestie van exegese. Ik heb geconstateerd
dat er de laatste vijf jaar, sinds het omroeptientje voor de regionale omroep,
geen indexering is geweest. Als men indexering een verhoging noemt, is het
inderdaad hoger. Mijn interpretatie van de motie is dat, als je over een bepaald
niveau spreekt dit inclusief de indexering is. Als er dus sprake is van een
verhoging, betekent dat niet dat er een fors bedrag bij komt. Het betekent
wel dat de indexering eindelijk doorberekend kan worden. Dat is ook geen nieuw
punt. De Partij van de Arbeid heeft dat twee jaar geleden namelijk in de UCV
over lokale en regionale omroep ook al bepleit. Je slaat nu twee vliegen in
één klap: je maakt de lokale opslag mogelijk en je geeft een
grens aan van het totaal.Op het ogenblik moeten wij geen discussie voeren over de vraag hoe het
verder gaat met de omroepbijdragen in totaliteit, dus met de drie componenten
(de hoofdsom, regionaal en lokaal). Ik weet dat de hier vertegenwoordigde
fracties daar heel verschillende opvattingen over hebben. Er is al meermalen
gesproken over een commissie voor onder andere de toekomst van het landelijk
bestel. Bij die discussie moet wel gekeken worden naar de verdere opbouw van
de totaliteit van de omroepbijdrage. Tot die tijd is er voldoende mogelijkheid
om via de indexering te regelen dat er eindelijk een lokale opslag komt en
dat die wordt ingevuld.De heerStellingwerf(RPF)Dan constateer ik wel dat hier twee verschillende exegesen zijn: een van
de VVD-fractie en een van de PvdA-fractie.De heerKlein Molekamp(VVD)Ik dacht dat er wat dat betreft geen strijdigheid in de exegese was. Ik
heb er geen uitleg over gegeven, zoals de heer Middel heeft gedaan. Het lijkt
mij dus stug dat u strijdigheid constateert in iets wat niet gezegd is.De heerVerhagen(CDA)Als u de indexering niet wilt zien als een verhoging en dus als een lastenverzwaring,
wil ik daar best mee leven.De heerKlein Molekamp(VVD)Voorzitter! De staatssecretaris is op een aantal onderwerpen niet ingegaan.
Die onderwerpen hebben evenwel niet rechtstreeks te maken met de onderhavige
wettekst. Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook of hij
heel grondig kan laten nagaan waarop niet is ingegaan en of dat alsnog schriftelijk
kan gebeuren. Dan wordt de behandeling hier niet onnodig verlaat.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! Ik haak even in op de problematiek van de opslag. De opmerkelijke
situatie doet zich voor dat degene i.c. mijn persoon die misschien wel het
meest voelt voor de lokale opslag geen amendement steunt van de heren Middel
en Verhagen, de vijand, om het zo maar voor het gemak aan te geven.De heerVerhagen(CDA)Tegenwoordig heet dat oppositie. De tijden veranderen wat dat betreft.MevrouwDe Koning(D66)Ik zal mij ook niet scharen achter de motie van de heren Klein Molekamp
en Middel over het niet verder verhogen van de lasten. De reden hiervan is
dat dit impliceert dat het van de landelijke omroep afgaat. Dat willen wij
niet voor onze rekening nemen, zeker niet nadat ik de motie over de 120 mln.
van mevrouw Van Zuijlen eerder heb gesteund.Het amendement van het CDA en de PvdA beperkt zich tot de lokale radio.
Dat is een centralistisch, betuttelend, paternalistisch en vervelend gedrag.
Daar kan ik dus ook niet aan meedoen.Om het maar even duidelijk te zeggen: het probleem was dat wij bevreesd
waren voor het stemmen tegen het wetsvoorstel door de VVD. Als het CDA dat
doet, is dat ook vervelend, maar dat komt wel vaker voor. Als de VVD echter
tegen het onderhavige wetsvoorstel zou stemmen, zouden wij wellicht het grote
risico lopen dat de Eerste Kamer zou zeggen: jongelui, jullie zoeken het maar
uit, maar daar gaan wij ons niet voor over de kop werken. Nu is dat gevaar
geweken, doordat de heren Klein Molekamp en Middel elkaar tijdens de pannekoekenmaaltijd
vanavond gevonden hebben. Dus de motie die ik voor ogen had als vangnet voor
dit gevaar, is daarmee overbodig geworden. Ik kom dus in de lokale opslag
verder niet voor. Dat is niet erg. Wij zien wel wat ermee gebeurt.Ik dien wel nog graag een motie in, die is medeondertekend door mevrouw
Van Zuijlen. Deze motie gaat over de benoeming van de nieuwe leden van het
Commissariaat voor de media.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat aan het Commissariaat voor de media slechts tijdelijk
de toezichthoudende functie ten aanzien van de toegang tot de kabel wordt
verleend;overwegende, dat de markt van telecommunicatie en kabel zich snel ontwikkelt
en dat onafhankelijk toezicht op beide geïntegreerd noodzakelijk is;verzoekt de regering bij de invulling van de twee vacatures bij het Commissariaat
voor de media functionarissen aan te trekken die tegelijkertijd als bestuurlijke
trekker van het, per 1 januari 1997, op te richten zelfstandig bestuursorgaan
gaan fungeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden De Koning en Van Zuijlen. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (24336).De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Mevrouw De Koning was erg snel met haar motie. Ik zat nog
na te denken over haar eerdere opmerkingen. Ik stel haar een concrete vraag.
Zij heeft in eerste termijn een pleidooi gehouden voor een lokale opslag voor
radio en televisie. Er zijn argumenten om geen televisie-opslag te doen. De
staatssecretaris heeft die trouwens onderschreven. Mevrouw De Koning kan nu
via een amendement een lokale opslag voor de radio krijgen, maar dan zegt
zij: dan wil ik helemaal niks meer. Dat doet mij een beetje denken aan een
kind dat met Sinterklaas twee letters wil en er maar één krijgt.
Dat kind zegt dan: nee, ik wil er twee en dus wil ik maar niks. Ik vind dat
buitengewoon inconsequent gedrag. Wat is de reactie van mevrouw De Koning
hierop?MevrouwDe Koning(D66)Ik zal morgenochtend eens vragen of de fractie één letter
wil of twee.De heerVerhagen(CDA)Het staat u altijd vrij om een amendement in te dienen.MevrouwDe Koning(D66)Ja, maar de tijd is voorbij dat wij in volstrekte eenzaamheid amendementen
indienden. Dat lijkt mij ook niet erg nuttig.Ik kom nog even te spreken over de problematiek van de lex specialis tegenover
de lex generalis, met andere woorden over de door ons voorziene tijdelijke
toezichtfunctie tegenover het gebruiken van de Wet economische mededinging.
Ik zal daar nog een paar dingen over zeggen. Het is zo dat de Wet economische
mededinging, die thans voorligt, eigenlijk nog beter aan de problematiek beantwoordt
dan de nieuwe, die wij dit voorjaar op ons bordje zullen krijgen. Er zit dus
al een probleem in het overgaan van de ene WEM naar de nieuwe WEM. Wat wij
voorstellen, is niet meer dan een heel specifiek op de sectorspecifieke conflicten
gerichte oplossing, alleen maar gericht op de toegang tot de kabel. Daarin
gaat het eigenlijk vooral om een wijze en redelijke scheidsrechter –
dat kan het Commissariaat voor de media natuurlijk niet ontzegd worden –
die adequaat een voorziening treft; een soort rechter-in-kort-geding-voorziening,
zo men wil. De redenering van de staatssecretaris over de lex specialis zou
opgaan, als onze voorziening over de hele breedte de Wet economische mededinging
zou afdekken. Daar kan natuurlijk geen sprake van zijn. Dit is één
facet. Het is juist dat wij het slechts voor een halfjaar hebben gevraagd.
Als nu blijkt dat die voorzieningen eigenlijk niet de toets der redelijkheid
kunnen doorstaan – dat kan ik mij niet voorstellen – dan kan het
zo zijn dat wij terugvallen op waarschijnlijk de nieuwe WEM. Wij hopen immers
toch dat die in ieder geval volgend najaar vigeert. Er is dus eigenlijk erg
weinig aan de hand. Er is een wettelijk noodverband voor klachten die bepaald
niet uit de lucht komen vallen en die absoluut niet allemaal te scharen zijn
onder de mededingingsproblematiek. Dat is echt alles. Ik vind het helemaal
niet leuk om ook nog tegen de eigen staatssecretaris in te gaan. De mens denkt
nog in zijn onschuld dat de minister van EZ het niet wil. Nee, in diens lijn
wil de staatssecretaris het dan ook niet. Wij hebben een eigen verantwoordelijkheid.
In die eigen verantwoordelijkheid geven wij, zij het met pijn, absoluut de
voorkeur en voorrang aan een tijdelijk toezicht. Ik heb dat eerder gezegd
en ik houd mij daaraan.De voorzitter:De leden Schutte en Stellingwerf hebben de vergadering moeten verlaten.StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik zal niet herhalen wat ik in eerste instantie al heb gezegd
over de amendementen. Wel wil ik ingaan op een paar punten, ten aanzien waarvan
mij gevraagd is om daar nog specifiek op in te gaan.Laat ik beginnen met de heer Klein Molekamp en ook anderen te bevestigen,
dat ik zal bezien in hoeverre hetgeen dat betrekking heeft op het wijdere
terrein dat niet onmiddellijk met de wetgeving van morgen te maken heeft,
snel schriftelijk kan worden beantwoord. Ik had trouwens al eerder gezegd,
bij het begin van mijn beantwoording, dat ik die zaken in ieder geval zal
meenemen in de voorbereiding van het volgende wetsvoorstel. Ik deel overigens
niet het beeld dat de heer Verhagen schetst: een onaf wetsvoorstel met een
aanvullend wetsvoorstel ter reparatie, dat alvast klaar ligt. Dat heb ik al
voldoende uitgelegd. Wij verschillen daar kennelijk van mening over.Laat ik snel ter zake komen en beginnen met het meest heikele punt, de
kwestie van de kabeltoegang en de amendementen die daarover zijn ingediend.
Ik wil daar zo duidelijk mogelijk op terugkomen, want daar hangt iets van
af. Eerst wil ik echter ingaan op iets dat mevrouw Van Zuijlen heeft gezegd.
Zij had mijn reactie gemist op het IVIR-rapport en ik wil die nog wel geven.
Ik vind dat rapport niet zo stellig ten aanzien van de kwestie van de WEM
waar het nu om gaat, want het stelt wel vragen over de werking van de WEM,
maar geeft daarop nauwelijks antwoorden. Dit, terwijl De Brauw en de zijnen
wel die antwoorden geven, in die zin dat dat rapport de WEM analyseert en
concludeert dat de WEM wel degelijk ingezet kan worden en naar verwachting
met succes. Het IVIR-rapport is daar heel summier over.Ten aanzien van de beide amendementen, respectievelijk op stuk nr. 21
en op stuk nr. 7, merk ik het volgende op. Eerst even iets dat specifiek betrekking
heeft op het amendement op stuk nr. 21. Een probleem van dit amendement is
ook nog – ik heb dat in eerste instantie niet vermeld, omdat ik meteen
naar het volgende ben doorgegaan – dat het een ongenormeerd mandaat
aan het commissariaat geeft. Er staat niet in aan welke criteria het Commissariaat
voor de media nu het gedrag van de kabelaar toetst. Dat kan tot veel juridische
onduidelijkheid en strijd aanleiding geven en tot gebrek aan rechtszekerheid.MevrouwDe Koning(D66)Voorzitter! De staatssecretaris vindt in de toelichting de begrippen zoals
ik deze net ook al noemde: de redelijkheid, de wijsheid en de billijkheid
die een voorlopige voorziening verlangt. Dat zijn de normen waaraan getoetst
wordt.StaatssecretarisNuisJa, ik geef toe dat dit in de toelichting staat en dat die er ook bij
hoort, maar heel scherp is dat niet. Er is ook nog de kwestie van de vrijheid
van meningsuiting van de kabelaar die in het geding kan komen. Dat is een
punt dat ik zoëven niet genoemd heb, maar dat ik er toch nog even bij
wilde noemen. Het feit dat die normen niet zo erg duidelijk zijn, geldt in
dat opzicht niet voor het amendement van de heer Verhagen, omdat dat de toegangsregeling
vooropstelt, waarin je het wat zorgvuldiger kunt regelen dan op deze wijze.
Maar dat zijn, eerlijk gezegd, kleinigheden vergeleken bij het argument dat
ik daarnet als enige heb genoemd en waar ik nog even preciezer op in wil gaan.
Immers, wat doen wij? De wetgever belast een instantie, in dit geval het Commissariaat
voor de media – dat is tijdelijk, maar het gaat nu juist om deze periode –
met toezicht. Dat betekent dat de WEM de facto en zeer waarschijnlijk ook
de jure buiten spel wordt gezet.MevrouwDe Koning(D66)De jure zeker niet.StaatssecretarisNuisMevrouw De Koning, ik denk dat dit zeer waarschijnlijk wel het geval is.
Wij kunnen daar om tien voor elf 's avonds behoorlijk over stoeien, maar
ik breng dat wel naar voren. In feite kan het zijn dat u van datgene wat u
nu betwijfelt, namelijk dat de WEM daarvoor voldoende zal zijn, een self-fulfilling
prophecy maakt door het in feite in de praktijk buitengewoon moeilijk, zo
niet juridisch onmogelijk te maken om daar nog mee verder te gaan.Dat is het probleem en dat is geen gelegenheidsargument. Dat is iets dat
nu opkomt, nu die zaak zo voorligt en de Kamer insisteert op iets waar ik
op zichzelf best begrip voor heb, maar dat in deze omstandigheden waarschijnlijk
het tegendeel inhoudt. Als dat waar is, dan is dat het tegendeel van wat de
Kamer beoogt, namelijk een noodverband. Het betekent in feite dat wij op de
korte termijn onzekerheid creëren waar niemand mee gebaat is. Omdat dat
een feit is, moet ik beide amendementen sterk ontraden want dit argument geldt
voor allebei. Ik betreur het dat zoiets zo laat in het debat naar voren komt,
en daarom wil ik de Kamer toezeggen dat zij morgen tijdig voor de stemmingen
een nadere onderbouwing van mij of van de minister van Economische Zaken krijgt
van het nu door mij ingenomen standpunt. Daar heeft de Kamer recht op en zij
kan haar stemgedrag daar mede van laten afhangen.De voorzitter:Zou ik de regering mogen vragen om die brief naar de Kamer te zenden voordat
de fractievergadering begint?MevrouwVan Zuijlen(PvdA)Voorzitter! Het spijt mij, maar hier wil ik even op ingaan.De voorzitter:Nee, de regering zegt ons een brief toe en ik vraag haar om die brief
voor de fractievergadering aan ons te zenden.StaatssecretarisNuisHoe laat is de fractievergadering?De voorzitter:Om half elf.StaatssecretarisNuisDat kan dan toch? Uit de interruptie van mevrouw De Koning merk ik dat
de Kamer twijfelt of het waar is wat ik zeg. Ik wil ervoor zorgen dat de Kamer
het zo goed mogelijk en voor half elf op een rijtje krijgt. Het is een aanbod,
maar als de Kamer dat niet zou willen horen... Ik zou echter niet weten waarom
zij dat niet wil horen, want informatie is en blijft informatie.Voorzitter! In het amendement op stuk nr. 10 van de heer Verhagen wordt voorgesteld om ook de regionale kabelomroep deels te financieren
uit de provinciale opslag, met een ontheffing voor niet op de kabel aangeslotenen.
Dat is het probleem waarvan gezegd is dat er toch ontheffing verleend kan
worden. Ik zie niet hoe dat mogelijk is. Het amendement van de heer Verhagen
voorziet daar niet in. Op verzoek van de heer Verhagen ga ik er nu nog wat
duidelijker op in, want hij vond mij niet duidelijk genoeg. In de voorgestelde
vorm heeft de DOB geen vrijheid, ook niet op verzoek van de provincie, om
van inning bij iedereen af te zien. Dat is de taak die de DOB nu wettelijk
heeft. Ik vraag mij af wat het zou betekenen voor de perceptie inningskosten
van de DOB, indien het amendement daarin wel zou voorzien. Met andere woorden,
levert het nog wel voldoende op als je ziet hoeveel het kost om al die ontheffingen
te verlenen?Ik ga nog even in op het amendement op stuk nr. 11 van de leden Middel
en Verhagen omdat de heer Middel het zo zwaar heeft aangezet. Hij zei zonder
dit amendement niet te kunnen instemmen met het wetsvoorstel.De heerVerhagen(CDA)Dat heeft de heer Verhagen gezegd.StaatssecretarisNuisNeemt u mij niet kwalijk. Het algemene bezwaar is, dat de samenhang met
de regeling voor het provinciale plan ontbreekt. Daar hecht ik nu juist zo
aan. Specifiek heb ik een bezwaar tegen het feit dat het alleen de radio betreft.
Ik ben en blijf nadrukkelijk bereid om dit te betrekken bij de financiering
van regionale en lokale omroep bij de wettelijke regeling van de provinciale
omroepplannen. Ik wilde dit nog eens in alle duidelijkheid herhalen.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 19 gaat over de kwestie van de
vennootschapsbelasting. Ik blijf toch uitgaan van het feit dat die kwestie
in de Wet op de vennootschapsbelasting goed geregeld is.Ik wil er nog het volgende bij opmerken. Het bestuur alleen is niet voldoende.
Het liquidatiesaldo moet toevallen aan de provincie en de gemeente. Dat kan
overigens geregeld worden in de statuten en dat geldt in feite voor de gehele
kwestie. Nu al kan je het in de statuten regelen en dat heeft het voordeel
van vrijwilligheid: je hoeft het niet te doen. Ik heb dat argument in eerste
instantie niet genoemd, maar ik wil er nu nog even de aandacht op vestigen.
Het kan wel als je het in de statuten goed regelt en het is maar zeer de vraag
of dat lukt als je het in deze wet regelt. Dit is een belangrijk argument,
dat ik de heer Middel nog wil voorhouden.De heerMiddel(PvdA)Als de staatssecretaris toezegt, dat de regionale omroepen het kunnen
regelen door wijziging van hun eigen statuten en daarmee impliciet die vrijheid
hebben, zal ik het amendement intrekken.StaatssecretarisNuisZij kunnen die voorwaarden scheppen, maar het blijft de beslissing van
de inspecteur. Je kunt in de statuten regelen wat de heer Middel bij zijn
amendement wil regelen.De heerMiddel(PvdA)Dan wacht ik nog even met intrekken, voorzitter! Het gaat mij om de zaak
en het instrument om het te bereiken, interesseert me niet. Als het maar geregeld
wordt. Ik wil er nog even naar kijken met mensen die er meer verstand van
hebben dan ik. Dat merken we morgen wel.StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik heb ernstige problemen met de motie van de heren Klein
Molekamp en Middel. Het streven is erop gericht om voor hetzelfde geld nog
betere waar te krijgen. Ik begrijp het wel, maar de motie is zo geformuleerd
dat al bij voorbaat wordt gezegd dat het kan. In mijn eerdere bijdrage heb
ik al duidelijk gemaakt, dat ik dat niet zeker weet. Een vensterprogramma
dat twaalf keer een programma is dat je normaal uitzendt, zal meer kosten.
Wil ik de middelen ergens anders vandaan halen, dan moeten die opgebracht
worden door de lokale omroep – en dat willen we niet – of door
de landelijke omroep. Het is de moeite waard om te kijken of het kan, maar
daarvoor wil ik zo graag het business plan afwachten. Ik wil weten wat het
werkelijk kost en hoe dat moet. Als het niet binnen dat kader past, moeten
we nader bekijken wat we eigenlijk willen. Als ik dit bezie tegen de achtergrond
van een nu al in te voeren mogelijkheid van een lokale opslag, betekent dat
in feite dat de regionale omroep en de lokale omroep de hoogte van het budget
van de landelijke omroep bepalen. En dat is raar. Als wij vaststellen dat
dit het budget is waar het uit moet komen en wij tevens vaststellen, dat die
landelijke omroep moet worden versterkt, hebben wij de motor toch achterin
gezet. Dat mogen we ons niet veroorloven op een moment, dat we dat nog niet
kunnen overzien. Dan zetten we onszelf echt vast. Ik wil dat de indieners
van deze motie nog eens onder ogen brengen. Zoals ik niet wil dat de lokale
en de regionale omroep de sluitpost worden van het bestel, zo wil ik ook niet
voor mijn rekening nemen dat de landelijke omroep de sluitpost wordt van het
bestel.De heerMiddel(PvdA)Voorzitter! Misschien tilt de staatssecretaris nu te zwaar aan deze motie.
Er staat: verzoekt de regering te bevorderen. Er wordt dus niets voorgeschreven
en er wordt ook niet gezegd dat de staatssecretaris iets móet doen.
Nee, de staatssecretaris gaat een inspanningsverplichting aan. Die beoordeelt
de Kamer wel serieus. De staatssecretaris gaat er alles aan doen het gevraagde
te realiseren. Het gaat er dan niet om of de lokale, de regionale of de landelijke
omroep sluitpost wordt. Nu is de lokale omroep de sluitpost. Er is op dit
punt namelijk geen regeling. Het is de bedoeling dat die sluitpost als het
ware wordt opgewaardeerd en dat er een voorziening met een lokale heffing
komt. In mijn toelichting heb ik tot drie keer toe gezegd: dit is mogelijk
door middel van de indexering van het tientje, want die indexering heeft vijf
jaar lang niet plaatsgevonden. Daarmee zou het probleem van de staatssecretaris
op beide punten voor een groot deel zijn weggenomen.De heerKlein Molekamp(VVD)Er geldt in deze nog een ander element. De heer Middel geeft terecht aan
wat de intentie van de motie is. De staatssecretaris zei op een gegeven moment,
dat hij een keus zou moeten maken. Ik wijs er op, dat het hele leven een kwestie
van kiezen is. Dat geldt voor iedereen. De staatssecretaris doet het nu voorkomen
alsof het maken van keuzen verschrikkelijk is. Degenen die de onkosten moeten
betalen, moeten ook keuzen maken. Dat is de reden dat de VVD de publieke lasten
zoveel mogelijk laag wil houden. De burgers moeten namelijk
zelf ook moeilijke keuzen maken en wij willen ze daarbij zoveel mogelijk vrijheid
geven.StaatssecretarisNuisVoorzitter! Ik ben mij bewust van het feit dat ik nu op een knop heb gedrukt
en dat het drukken op die knop altijd het antwoord van de VVD tot gevolg heeft:
u moet keuzen durven maken. De heer Klein Molekamp maakt nu echter een andere
keus dan de heer Middel. Hij zegt namelijk dat je met tweeënhalve gulden
mag indexeren. Dat mag ik van de ander niet. Misschien ook wel, dat weet ik
niet precies.Voorzitter! Natuurlijk moet ik keuzen maken en ik moet die maken op het
juiste moment. Dat is het moment waarop ik weet wat ik doe. Nu hebben wij
geconstateerd dat er extra gegevens nodig zijn om te weten wat ons op den
duur, niet onmiddellijk, maar op den duur, de programmeringen en de diverse
zaken precies kosten. Ik heb ook gezegd dat ik het een prachtig streven vind
om de plannen te realiseren met het geld dat wij nu hebben. Ik wil toezeggen
dat ik mijn best daarvoor wil doen en dat ik wil nagaan of dat kan. In de
motie staat echter dat de Kamer mij verzoekt om iets te bevorderen. Ik lees
dat als: wilt u dat maar even doen? In mijn optiek staat er dus niet: probeer
dat eens. Ik zie de motie daarom wel degelijk als een nogal strenge opdracht
om met de uitgaven binnen het gestelde kader te blijven. Ik neem er voorts
nota van dat de ondertekenaars van de motie met een licht verschil in interpretatie
van de motie komen. Staat u mij toe dat ik kies voor de interpretatie die
ik aangaf. Ik heb natuurlijk heel goed kennis genomen van hetgeen de leden
hierover in deze vergadering hebben gezegd. Het leek mij echter niet juist
door de motie niet te ontraden de indruk te wekken dat het gestelde wel kan.
Ik denk namelijk dat het niet lukt.De voorzitter:Maar uw politiek oordeel is: ik ontraad de motie?StaatssecretarisNuisJa, dat oordeel had ik reeds gegeven.Voorzitter! Dan kom ik toe aan een oordeel over de motie op stuk nr. 23.
Ik vind dat daarin sprake is van een stringente formulering, gelet op de stand
van voorbereiding bij V en W. Hierover moet ik met Verkeer en Waterstaat praten.
Aanneming van deze motie lijkt mij niet verstandig. Ik ben er niet gelukkig
mee. Als de Kamer haar wil aannemen, zal ik daar nota van nemen. Echter, ook
als de Kamer deze motie zou aannemen, wil ik over het gevraagde eerst overleg
plegen met de minister van Verkeer en Waterstaat en nagaan of dit een mogelijke
oplossing is.Voorzitter! Hiermee ben ik aan het eind van mijn beantwoording.De voorzitter:Dan zijn wij aan het eind van dit wetgevingsoverleg. De regering zal ons
morgenvroeg voor half elf een brief doen toekomen die met name gaat over de
relatie met de Wet op de economische mededinging. Het ligt in de bedoeling
morgenmiddag over het wetsvoorstel en de ingediende moties te stemmen.Sluiting 23.06 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA),
Janmaat (CD), Van Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Huys
(PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks, Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van
Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek (CDA), J.M. de Vries (VVD), Liemburg
(PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD),
Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk (PvdA), Van Vliet (D66), Bremmer (CDA) Plv. leden: Schutte (GPV), Klein Molekamp (VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP),
Duivesteijn (PvdA), Beinema (CDA), Lilipaly (PvdA), Van der Hoeven (CDA),
Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Bakker (D66), Van 't Riet
(D66), Deetman (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Van der Ploeg (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD), Korthals (VVD), Passtoors
(VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen (CDA), Lansink
(CDA), Reitsma (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24336-26.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl