Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2010; Brief minister over de vierjaarlijkse evaluatie (2004-2008) van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135236
 2009-2010
 
 32 123 XVI
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 Den Haag, 29 september 2009
 
 Op 19 maart 2009 heeft de RVZ mij de vierjaarlijkse evaluatie (2004–2008)
van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aangeboden. De RVZ heeft dit rapport
ook bij uw Kamer neergelegd. Conform artikel 28 van de Kaderwet adviescolleges
geef ik u hierbij mijn standpunt over het evaluatierapport en de conclusies
van de RVZ.
 Algemeen beeld over functioneren en positionering van
de RVZ
 In uw Kamer is het vorig jaar een aantal malen gesproken over het functioneren
van het adviesstelsel in Nederland in het kader van de vernieuwing van de
Rijksdienst. Soms leek het wel of de relatie RVZ – VWS model heeft gestaan
bij het beschrijven van de gewenste positionering van een adviesraad. De RVZ
heeft een gezaghebbende positie op gebouwd in het zorgveld, heeft een goed
en intensief contact met het ministerie van VWS, maar weet zijn onafhankelijkheid
goed te bewaren; het aantal uitgebrachte adviezen is select en veelal uitgebracht
op het goede moment. De adviezen van de RVZ kennen veelal een multisectoraal
perspectief en geven vrijwel altijd aanleiding tot beleidsdebatten binnen
het departement en met uw Kamer en dragen relevante bouwstenen aan voor beleid.
 
 Het opvolgen van adviezen in beleid is voor mij geen criterium waarop
ik de bijdragen van adviesorganen beoordeel. Als een advies agendeert, uitdaagt
en dwingt tot een scherper en dieper doordenken van beleid, is dat voor mij
de meest wenselijke wijze van doorwerking. Een goede analyse die een probleem
van verschillende kanten belicht, acht ik belangrijker dan de uiteindelijke
aanbevelingen voor beleid. Om misverstanden te voorkomen: mijn stelling is
niet dat een advies zich moet beperken tot de analyse. Het vertalen van die
analyse in heldere aanbevelingen voor beleid helpt de beleidsvorming. De uitkomst
van de beleidsdiscussie kan echter een andere zijn dan door de RVZ voorgestaan.
Het niet overnemen van beleidsaanbevelingen en tegelijkertijd waarderen van
het advies als bijdrage aan beleid kunnen heel goed samengaan.
 Door de RVZ aangedragen prioritaire verbeterpunten
 In de evaluatie die de RVZ heeft laten uitvoeren heeft de RVZ aanleiding
gezien vier verbeteringen te benoemen die voor de RVZ prioriteit hebben. Ik
loop ze alle vier langs en geef mijn reactie daarop.
 1. Verbetering van de adviezen: advisering op maat
 De RVZ streeft het moderniseren van het adviesproduct na. De ontwikkeling
van het advies op maat, naar inhoud, adressering en vorm is daarvan een belangrijk
element. Iedere adviesvraag verdient een eigen aanpak, zo stelt de RVZ.
 
 Het streven naar voortdurende verbetering en het leveren van maatwerk
kan ik alleen maar toejuichen. Het betrekken van relevante actoren en het
ontwerpen van adviesproducten ook qua vorm, die een optimale bijdrage aan
het beleidsdebat kunnen leveren, beschouw ik als een element van modern adviesschap.
Ik herken dat de RVZ voortdurend op zoek is inhoud te geven aan dat moderne
adviesschap. De inhoud blijft daarbij steeds voorop staan. Dat is voor mij –
en ook voor de RVZ zoals steeds blijkt – een conditio sine qua non.
Ik stel aan die inhoud niet de eis dat die altijd grensverleggend moet zijn.
Grensverleggende, nieuwe visionaire vergezichten zijn uiteraard welkom, maar
soms is een ordenend, enigszins ontmythologiserend advies met een heldere
analyse, waarin de verschillende aspecten worden geordend en verschillende
beleidsopties worden doordacht, goed genoeg.
 2. Onafhankelijkheid Raad en betrokkenheid zorgsector
bij werkprogramma
 De RVZ neemt zich voor verantwoording af te leggen over de keuze van adviesonderwerpen
in het jaarlijkse werkprogramma. Ook neemt hij zich voor de zorgsector systematisch
bij de totstandkoming van het werkprogramma te betrekken en te rapporteren
over de voortgang van de adviestrajecten.
 
 Bij dit voornemen past nadrukkelijk een kanttekening. De RVZ is primair
een adviesraad voor kabinet en parlement. Het werkprogramma van de RVZ wordt
formeel door de ministerraad vastgesteld (met daarin ruimte voor signalementen
die per definitie ongevraagd zijn). Het werkprogramma zelf komt tot stand
in een goede interactie tussen VWS en RVZ, waarbij beide zich gevoed weten
door interacties met partijen in de zorg en beelden hebben over wat goede
adviesvragen zijn. De onafhankelijkheid van de RVZ komt voor mij tot uiting
in het eigenstandig wegen van ontwikkelingen in de zorgsector en wat er op
die sector afkomt, en in interactie met VWS dat vertalen in een adviesprogramma.
Dat adviesprogramma wordt gepresenteerd met het aanbieden van de Rijksbegroting.
In formele zin is het dus de minister van VWS die ter verantwoording kan worden
geroepen over de keuze van de adviesonderwerpen.
 Als de RVZ zich wil verantwoorden over de keuze van adviesonderwerpen,
heeft dat dus alleen betrekking op ongevraagde adviezen en signalementen.
 
 Het systematisch betrekken van de zorgsector bij de totstandkoming van
het werkprogramma van de RVZ heeft voor mij alleen betekenis als een rondgang
door de zorgsector op zoek naar signalen over ontwikkelingen en wenselijke
veranderingen. Daar houdt voor mij de betrokkenheid van de zorgsector met
de keuze van onderwerpen voor het werkprogramma op. Dat laat onverlet dat
stakeholders in de gezondheidszorg actief kunnen worden betrokken bij de verschillende
adviestrajecten en dat de RVZ voor iedereen inzichtelijk kan maken
waar hij mee bezig is en wie daarbij (waarom) worden betrokken. De onafhankelijkheid
van de RVZ komt dus ook in de fase van de uitwerking van de adviestrajecten
tot uiting.
 3. Samenwerking en gezamenlijke advisering
 De RVZ stelt bij elk adviesproject als eerste vraag welke andere adviesorganen
(binnen én buiten VWS) een rol kunnen spelen. De RVZ wil zorgen voor
uitwisseling van leden en adviseurs van de verschillende adviesorganen (buiten
VWS) bij elkaars adviesprojecten en wil daarbij vrijblijvendheid vermijden
en dus concrete afspraken maken.
 De door de RVZ nagestreefde en vormgegeven samenwerking draagt bij aan
de door het kabinet gewenste ontkokerde strategische advisering: intersectorale
advisering leidt tot een meerwaarde als synthese van sectorale expertise leidt
tot oplossingen voor beleidsproblemen die een klassieke sectorale aanvliegroute
niet oplevert. De eerste producten die ik van een dergelijke samenwerking
heb gezien, bevestigen dat samenwerking en gezamenlijke advisering nastrevenswaardig
is.
 4. Nazorg en landing adviezen
 De RVZ wil zijn beleid op dit vlak expliciteren en in de nazorg samenwerken
met relevante organisaties binnen en buiten de overheid. De RVZ wil de fakkel
van de implementatie van adviezen overdragen aan anderen en de samenwerking
met de uitvoeringsorganen in de zorgsector versterken.
 
 Ik realiseer me terdege dat nazorg van adviezen aandacht verdient: overdracht
van inzicht, kennis en ervaringen vraagt meer dan het ter beschikking stellen
van adviezen in de vorm van een mooi boekwerkje. Zoals ik in het begin van
deze brief heb gesteld is het opvolgen van adviezen in beleid, en dus het
implementeren van adviezen, voor mij geen criterium waarop ik de bijdragen
van adviesorganen beoordeel. Als een advies uitdaagt en dwingt tot een scherper
en dieper doordenken van beleid, is dat voor mij de meest wenselijke wijze
van doorwerking en landing. Het overdragen van de fakkel van de implementatie
van adviezen vind ik dan ook geen taak voor de RVZ. Samenwerking van de RVZ
met de uitvoeringsorganisaties in de zorgsector wil ik niet uitsluiten –
het is goed dat de RVZ de praktijk van de uitvoeringsorganisaties kent –
maar vind ik tegelijkertijd geen onderwerp dat met prioriteit moet worden
opgepakt als het doel daarvan is adviezen beter te doen landen.
 
 De RVZ eindigt zijn brief met het voorstel een onafhankelijke meting te
laten uitvoeren van het effect van de RVZ-adviezen en kondigt aan mij daarvoor
een plan van aanpak te zullen voorleggen. Tegen de achtergrond van mijn bovenstaande
reactie, zal het u niet verbazen dat ik daar weinig belang aan hecht.
 De energie die dat vraagt, rendeert mijns inziens meer wanneer ze wordt
aangewend voor het primaire adviesproces.
 Tot slot
 De evaluatie van de RVZ heeft plaats gevonden in een periode dat er in
Den Haag in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst werd gediscussieerd
over aanpassing en versobering van het adviesstelsel. Verschillende opties
voor een doelmatiger inrichting van het adviesstelsel zijn verkend. Inmiddels
is de conclusie dat de RVZ vooralsnog in ongewijzigde vorm blijft voortbestaan.
De voorgenomen fusie met de RMO is van de baan. De beoogde verbeteringen van
de werking van het adviesstelsel worden gezocht in een goede samenwerking
tussen de verschillende raden en het beter gebruik maken van elkaars
faciliteiten en capaciteiten. Ik neem waar dat de RVZ zich in deze uiterst
bereidwillig en constructief opstelt. Ik heb er dan ook alle vertrouwen in
dat uit de evaluatie 2009–2012 van de RVZ zal blijken dat de RVZ zijn
adviesrol met verve en trendsettend heeft ingevuld.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink