Aanleg Betuweroute: projectbeheersing en financiering; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28070, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28070 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345 en 678910111213141516171819202122232425262728293031323334Tabel 3 Gevolgen infrabijdrage Betuweroute voor volume
en opbrengst 35363738394041424344
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28070Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 070Aanleg Betuweroute: projectbeheersing en financieringnr. 3LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 4 december 2001De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de
vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat2 hebben
naar aanleiding van het Algemene Rekenkamerrapport «Aanleg Betuweroute:
projectbeheersing en financiering» (kamerstuk 28 070, nrs. 1–2),
de navolgende vragen ter beantwoording aan de Algemene Rekenkamer voorgelegd.Deze vragen, alsmede de daarop op 4 december 2001 gegeven antwoorden,
zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van WalsemDe griffier voor deze lijst,Van der Windt 1De ARK signaleert serieuze risico's dat de uitvoering
van de Betuwelijn niet tijdig en doelmatig verloopt. Kan de ARK deze risico's
nader kwantificeren?Het verschil van f 600 miljoen tussen het rijksbudget en de raming
ultimo 2000 betreft onder meer hogere ramingen voor de EAT-kosten, onvoorzien,
emplacement Kijfhoek, bodemsanering, tunneltechnische installaties en bovenbouw.
In de 10e voortgangsrapportage van de minister aan de Tweede Kamer wordt van
deze posten alleen voor Kijfhoek het rijksbudget opgehoogd. Daarnaast spelen
mogelijk verdere kostenstijgingen als gevolg van scopewijzigingen en krapte
op de bouwmarkt: aanbesteding bovenbouw en tunneltechnische installaties (pagina
25 rapport Rekenkamer). Ook de minister verwijst hiernaar op pagina 15 en
25 van de 10e Voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer. Overigens heeft de
Rekenkamer (pagina 26) gesteld dat een éénduidige risico-inschatting
van de kostenontwikkeling bij de contracten ontbreekt. Risico's op verdere
vertraging zijn aanwezig ( zie o.a. aangehouden aanbesteding tunneltechnische
installaties), maar door de Rekenkamer niet uit te drukken in doorlooptijden.2De ARK maakt kanttekeningen bij de door het ministerie
van V&W noodzakelijk geachte soberheid van uitvoering. Op grond waarvan
meent de ARK dat niet alle beoogde versoberingen gerealiseerd kunnen worden?
Verwacht de ARK nieuwe kostenoverschrijdingen?De stand van zaken voor een aantal grotere versoberingen zoals beoogd
met het Malle-Jan-akkoord was ultimo 2000 als volgt:• Een aantal niet-geslaagde versoberingen hebben bij de 8ste Voortgangsrapportage
aan de Tweede Kamer (pagina 29–31) in 2000 geleid tot verhoging van
het rijksbudget;• Ultimo 2000 waren de beoogde versoberingen op Kijfhoek à
f 200 miljoen (€ 90,8 miljoen) en het CUP f 50 miljoen
(€ 25 miljoen) niet geheel gerealiseerd (zie pagina 24 rapport);• De verlaging van de raming, door alvast gunstige aanbestedingsresultaten
à f 100 mln. (€ 45,5 mln) in te boeken, is in 1999 onhaalbaar
gebleken. De ingeboekte meevaller is in 1999 weer toegevoegd aan de raming;• De fixatie van de EAT-kosten op f 1200 miljoen (€ 544,5
miljoen) is nog steeds niet gerealiseerd. In de 10de voortgangsrapportage
(pag. 25) aan de Tweede Kamer wordt ook gewezen op een verschil van f 213
miljoen (€ 96,7 miljoen).• De 10de voortgangsrapportage (pag. 24) aan de Tweede Kamer wijst
erop dat op de post onvoorzien een overschrijding dreigt van f 264,7
miljoen. De post onvoorzien was bij het Malle-Jan-akoord gefixeerd op f 720
miljoen en in 2000 verder verlaagd van f 720 miljoen naar f 588
miljoen (€ 266,8 miljoen)Voor meer informatie over mogelijke nieuwe kostenoverschrijdingen zij
verwezen naar beantwoording vraag 1.3Wordt het begrip private financiering door de ARK synoniem
gezien met private exploitatie?De Rekenkamer is zich bewust van het accentverschil tussen «private
financiering», waarbij de financieringsgedachte voorop staat, en «private
exploitatie», waaronder exploitatie door een marktpartij wordt verstaan.
In de departementale en parlementaire stukken over dit onderwerp worden de termen «private financiering», «private exploitatie»
en «private bijdrage» regelmatig door elkaar gebruikt. De Algemene
Rekenkamer heeft in haar rapport de door het ministerie gehanteerde termen
gevolgd. Daar waar meer mogelijkheden bestonden, heeft zij ervoor gekozen
om één term te hanteren: «private financiering»,
omdat die het meest algemeen is gebruikt.4Kan de ARK de verwachte substantiële kostentoename
nader onderbouwen en kwantificeren?Zie het antwoord op vraag 1.5 en 6Wat is de preciese argumentatie geweest om (opnieuw)
onderzoek te doen naar de gang van zaken rondom de Betuweroute en wat is de
samenhang tussen het 1e deel en het nu voorliggende 2e deel?Is het niet erg laat om nu nog lering te trekken uit
de resultaten van het onderzoek voor de verdere uitvoering van het project?Beide delen vormden oorspronkelijk één onderzoek. Het financiële
belang van het project was de belangrijkste reden om de Betuweroute in onderzoek
te nemen. Gezien de lange doorlooptijd en de beschikbare onderzoekscapaciteit
werd besloten om het in twee delen op te splitsen. Het eerste deel beperkte
zich nadrukkelijk tot de kwaliteit van de beleidsinformatie in relatie tot
de besluitvorming. Voor zover het tweede deel handelt over de (private)financiering
bouwt dit voort op het eerste deel. Voor dit onderdeel zijn dezelfde normen
en criteria gehanteerd als in het eerste deel. Daarnaast behandelt het tweede
deel de uitvoering en de voorbereiding van dit grote project, mede aan de
hand van zaken bij enkele thans in uitvoering zijnde grote deelprojecten.
Met name bij lopende aanbestedingen en de beheersing van het budget voor onvoorzien
kan nog lering worden getrokken uit de bevindingen. Voorts biedt zowel het
eerste als het tweede deel lessen voor grote projecten in het algemeen.7Waarom wordt gesproken over «voortdurende»
kosten stijging en «voortdurende financiële uitdijing van het project»?
Is dat nog steeds gaande?Ja, dat is nog steeds gaande. Gewezen zij onder meer op scopewijzigingen
en op te lage ramingen, die ook nu nog aanleiding geven tot verhoging van
het rijksbudget.8Kan toegelicht worden langs welke aanbestedingsregels
RIB en MgBr. werken? (nadere toelichting op de aanbestedingsregels)In de diverse beschikkingen die de minister afgeeft voor aanleg van de
Betuweroute wordt gesteld dat RIB zich dient te houden aan de geldende aanbestedingsregelgeving.
Aanbestedingen door MgBr vinden plaats in naam van RIB: RIB is formeel de
aanbestedende dienst (pagina 11).Voor de aanbesteding is de Richtlijn Nutssectoren van toepassing. Bij
aanbesteding dient MgBr te handelen overeenkomstig het door PDBR vastgestelde
«Contracterings- en Aanbestedingsbeleid» en het contracteringsplan
voor het projectonderdeel, en de grenzen in acht te nemen van het financieel
mandaat bij substantiële gunningsresultaten (pagina 29). 9Heeft de ARK ook onderzocht of ingenieursbureaus –
die onderdelen van de Betuweroute ontwerpen – later nog betrokken zijn
bij de uitvoering door de marktsector?Dit was geen voorwerp van onderzoek door de Rekenkamer. Wel is het zo
dat door de uitvoeringsorganisatie (MgBr) bij de diverse deelprojecten dezelfde
ingenieursbureaus in verschillende fasen van het proces worden ingehuurd,
zij het doorgaans vertegenwoordigd door verschillende functionarissen. Daarbij
gaat het om uiteenlopende zaken als het opstellen van ramingen, advisering
over het technisch ontwerp, de beoordeling van aanbiedingen en de inschakeling
bij het (technisch)toezicht.10Wat is de opvatting van de ARK dat de organisatieopzet
rond de Betuweroute mede het gevolg is geweest van een «groeiproces».
Is die groei thans afgerond i.c. is de projectorganisatie zoals die er nu
staat in de ogen van ARK toereikend en efficiënt?Er is inderdaad sprake geweest van een groeiproces, zij het een moeizaam
en traag proces. Zo zijn in de planuitwerkingsfase de benodigde kostenbeheersmaatregelen
in onvoldoende mate of pas in een laat stadium tot stand gebracht. (par. 3.3.4,
blz. 23). Naar het oordeel van de Rekenkamer kan thans van een in opzet («op
papier») bevredigende projectorganisatie gesproken worden. De werking
is echter nog niet optimaal. Dit geldt met name voor de mutatieprocedure;
in de praktijk kunnen nieuwe projectwijzigingen nog steeds sluipenderwijs
het project binnenkomen. (par. 3.4.5, blz. 27)11Is de ARK van mening dat de gehanteerde kostenraming
voldoet aan de eisen die eerder door de ARK werden geformuleerd?Nee. De Algemene Rekenkamer concludeert dat de toegepaste ramingsmethodiek
ten opzichte van een aantal van deze eisen tekortschoot; zie paragraaf 2.6.12Kan nog eens helder worden uiteengezet wat volgens
de ARK als onvoorzien zou kunnen worden aangemerkt, wat het MgBr resp. de
PDBR er onder hebben laten vallen en wat niet en hoe de ARK hier tegen aankijkt?In de kostenramingsmethodiek van MgBr is de post onvoorzien bestemd voor
meer/minderwerk, voor verrekenbare hoeveelheden die verschillen van de in
het bestek opgenomen hoeveelheden, en voor overschrijdingen van stelposten;
echter niet voor het opvangen van de financiële gevolgen van bijzondere
gebeurtenissen. De methodiek van MgBr voorziet daarin ook anderszins niet.
(Zie verder paragraaf 2.4 en 2.5.). De Algemene Rekenkamer is van mening
dat, wanneer eenmaal een kostenraming voor een infrastructuurproject ter besluitvorming
dient, helder moet zijn welke soorten van bijzondere gebeurtenissen door de
post onvoorzien zullen worden gedekt, en welke niet. Voor de onderbouwing
van deze keuze, en dus voor de bepaling van de omvang van de post onvoorzien,
is risico-analyse een belangrijk en noodzakelijk instrument. (Zie verder paragraaf 2.5.2,
blz. 16.) 13Is de ARK van mening dat – ten aanzien van een
aantal posten – men van te voren had kunnen weten dat deze veel duurder
zouden worden? Zo ja wat is het oordeel van ARK dan over deze gang van zaken.
Is e.e.a. moedwillig te rooskleurig voorgesteld?Specifiek kan alleen van de kostenpost voor archeologie worden gezegd
dat (op grond van het Verdrag van Valletta uit 1992 ) bijvoorbeeld in 1993
een hoger bedrag dan f 13 miljoen had moeten worden geraamd (par. 3.2,
blz. 19). Meer in het algemeen geldt dat, door het ontbreken van een reserve
voor het opvangen van de financiële gevolgen van bijzondere gebeurtenissen,
nog steeds rekening moet worden gehouden met een kostentoename (par. 2.5.4.,
blz. 16). In hoeverre e.e.a. een gevolg is van moedwilligheid, is niet onderzocht.14Kan een nader, gedetailleerder overzicht gegeven worden
van de oorzaken van het duurder worden van de Betuweroute en de preciese bedragen
daarbij, onderverdeeld naar:– aanvullende eisen onder kabinet Lubbers 3– aanvullende eisen onder kabinet Kok 1– aanscherping regelgeving– tekortkoming ontwerp– autonome prijsstijging (inflatie/indexering)– prijsstijgingen a.g.v. meer/en minderwerk.In paragraaf 3.2 en de conclusies onder paragraaf 3.3.4 is een
globaal overzicht gegeven,dat voorgelegd werd aan het ministerie. Voor het
opstellen van een meer gedetailleerd cijfermatig overzicht zouden alle aanvullende
eisen onder de genoemde kabinetten per stuk moeten worden doorgenomen op met
name de daaruit voortvloeiende andere wijzigingen in het ontwerp en de daaruit
voortkomende wensen van de gemeenten. De te maken keuze blijft bovendien een
element van willekeur houden. Soms zijn meer rubriceringen mogelijk. Verder
kan nog worden opgemerkt dat de financiële gevolgen van aanscherping
van regelgeving dikwijls moeilijk exact zijn te onderscheiden van de financiële
gevolgen van het stellen van aanvullende eisen vanuit de politiek. Op hun
beurt leiden aanscherpingen van wet- en regelgeving soms weer tot kostenstijgingen
van de ontwerpen als gevolg van de aanvullende eisen van de beide genoemde
kabinetten. Een gedetailleerd cijfermatig overzicht kan op grond van de thans
beschikbare gegevens niet worden gegeven.15Zijn de 3 ingenieursbureaus die gewerkt hebben aan
de kostenraming van het project op de een of andere manier nog betrokken geweest
bij de uitvoering?Zie hiervoor de beantwoording van vraag 9.16Waarom is de ARK van mening dat de ernst van het in
1997 gesignaleerde verschil tussen raming en budget alleen beoordeeld had
kunnen worden als de verwachte kosten erbij betrokken waren geweest? Is dit
alleen vanwege de hoogte van het bedrag?De Algemene Rekenkamer is van mening dat de ernst van het toen resterende
verschil ad f 321 miljoen beter had kunnen worden beoordeeld als de toentertijd
verwachte kosten van bodemsanering (f 200 miljoen) bij dit verschil waren
opgeteld. 17Welk instrumentarium had er volgens de ARK moeten zijn
om met succes te kunnen sturen op een zo laag mogelijk kostenniveau?Een dergelijk instrumentarium had tenminste de volgende elementen moeten
omvatten:– Een transparante en éénduidige ramingsmethode;– Een helder afgebakend en tijdig vastgesteld Programma van Eisen;– Contra-expertise: technische toetsing om te beoordelen of technisch
soberste ontwerp is gekozen, bijvoorbeeld keuze voor brugtype trogligger of
plaatligger;– een kritische toetsing van de opeenvolgende ramingen door een
kostendeskundige;– regelmatige verschillennotities.18Tussen wie werd het zgn. «Malle Jan akkoord»
gesloten?Het Malle-Jan-akkoord werd gesloten tussen de directeur PDBR en de Directeur
Realisatie Betuweroute van MgBr.19In hoeverre zijn de aannames die in het «Malle
Jan akkoord» werden opgenomen ook daadwerkelijk risicovol gebleken?Zie het antwoord op vraag 2.20Kan een nadere onderbouwing worden gegeven van het
totaal bedrag van ruim f 600 mln. aan versoberingen dat niet haalbaar
bleek?De eerdergenoemde (niet gerealiseerde) versoberingen van het Malle-Jan-Akkoord
verklaren een gedeelte van het gat van f 600 miljoen. Ook in 1999 zijn
verhogingen van het budget aan de orde geweest die het gevolg waren van het
niet slagen van versoberingen (zie vraag 2 en 20). Een ander gedeelte van
de f 600 miljoen betreft nieuwe tegenvallers zoals de kostenverhoging
als gevolg van tunneltechnische installaties en de bovenbouw.21Hoe is de aanbesteding van de Betuweroute precies in
zijn werk gegaan?De van toepassing zijnde aanbestedingsregels zijn toegelicht bij vraag
8.De Rekenkamer constateerde dat de formele aanbestedingsregels bij de 5
onderzochte contracten werden nageleefd (pagina 34). Het selectieproces van
aannemers was goed onderbouwd. De wijze waarop MgBr handelde bij sterk afwijkende
gunningsresultaten (mee- en tegenvallers), en de wijze waarop hierdoor door
PDBR werd toegezien was echter onvoldoende inzichtelijk (zie pagina 33–34).22Waarom is de ARK van mening dat het bedrag van f 132
mln. ten onrechte werd gedekt uit de reserves van het project? Zijn er andere
bedragen die anders zijn gefinancierd die volgens de ARK wel uit de post reserve
hadden kunnen worden gehaald?De Algemene Rekenkamer is van mening dat strikt genomen het budget voor
«onvoorzien» bedoeld is voor tegenvallers bij de uitvoering en
niet voor de dekking van het verschil tussen rijksbudget en projectraming
(zie verder par 4.2.3. blz. 31/32). De MgBr beheert een post «onvoorzien» ad f 720 miljoen
die bestaat uit twee delen (par. 4.2.3 blz. 31 en par. 2.5.2 blz. 15/16).
Hiervan is f 319 miljoen bedoeld om kosten te dekken die bekend staan
als meer- en minderwerk (bijvoorbeeld omissies en wijzigingen in het bestek
niet als gevolg van wijzigingen in het Programma van Eisen), wijzigingen als
gevolg van onvoorziene omstandigheden (bijv. schaden en werkzaamheden die
vallen buiten de aansprakelijkheid van de aannemer), wijzigingen in de overeengekomen
uitvoeringsmethodiek en wijzigingen als gevolg van verrekening van o.a. stelposten
en verrekenbare hoeveelheden). Daarnaast is er een bedrag van f 401 miljoen
(zie ook par. 4.2.3 blz. 31), waarvoor de onderbouwing wordt gegeven in een
risicoanalyse van PASS'CO. De MgBr heeft de Algemene Rekenkamer niet duidelijk
kunnen maken wat precies ten laste mag worden gebracht van dit bedrag uit
de post «onvoorzien».Het is de Algemene Rekenkamer niet bekend of er meerwerk, of anderszins
werk dat gefinancierd mocht worden uit de post «onvoorzien», op
een andere wijze is gefinancierd.23Heeft de ARK in het aannemingsproces verschillen geconstateerd
in het aanbestedingsresultaat? Zo ja, waar waren deze aan te wijten?Ja.Verschillen tussen raming en aanneemsom werden met name verklaard door
te lage inschatting van de hoeveelheden in de raming en door onderschatting
van de marktprijzen, ontwerpwijzigingen, afkoop van prijsstijgingsrisico's
die zich tijdens de bouw kunnen voordoen (zie pagina 33–34).24Kan toegelicht worden wat wordt bedoeld met de constatering
dat de ARK geen grote onvolkomenheden heeft aangetroffen bij de meerwerkmeldingen.
Wel kleine?De Algemene Rekenkamer heeft geen noemenswaardige tekortkomingen aangetroffen
in de verwerking van de meerwerkmeldingen van recente datum, de procedure
«meer- en minderwerk» wordt hierbij in grote lijnen gevolgd (par.
4.4.3, blz. 36). Kleine tekortkomingen zijn geconstateerd bij de onderbouwing
van de oudere meerwerkmeldingen (zie verder par. 4.4.3, blz. 36).25Wat is het oordeel van de ARK dat bij D&C-aanbesteding
toch veel meerwerkmeldingen zijn ingediend, terwijl deze in feite behoren
tot de verantwoordelijkheid van de aannemer. Kan dit betekenen dat de opdrachtgever
2 x betaald heeft, namelijk zowel een opslag voor de risico's van D&C
en een betaling voor de extra meerwerkkosten?De beantwoording van deze vraag valt buiten de reikwijdte van het onderzoek
van de Algemene Rekenkamer. De Algemene Rekenkamer heeft geen gedetailleerd
onderzoek verricht naar de verhouding tussen risicoverdeling en staten van
meer- en minderwerk en kan dus geen antwoord geven op het tweede gedeelte
van de vraag.De Algemene Rekenkamer heeft in haar onderzoek opgemerkt dat ook bij Design
& Construct contracten nog veel meerwerkmeldingen worden ingediend door
de aannemer (par. 4.4.3, blz. 36). Het was voor de meeste onderzochte contracten
nog niet mogelijk vast te stellen of MgBr ook tot betaling van de goedgekeurde
meerwerkmeldingen was overgegaan. De beoordeling van de meerwerkmeldingen
was nog maar ten dele afgerond.26Welke mogelijke financiële risico's zitten er
volgens de ARK nog in de lopende convenanten?De Algemene Rekenkamer benadrukte in haar rapportage dat het instrument
convenant slechts een beperkte betekenis heeft voor de (financiële) projectbeheersing.
Aan de afgesloten convenanten zijn naar haar mening dan ook geen ernstige
financiële risico's verbonden.27Kan nader toegelicht worden waarom de ARK n.a.v. de
casus Barendrecht schrijft dat «de huidige wet en regelgeving voor tunnelveiligheid
in het algemeen manco's vertoont». Welke zijn dit dan?De Rekenkamer concludeerde dat de bestaande veiligheidsconcepten niet
waren toegesneden op de complexe situatie te Barendrecht. Hier doen zich risico's
voor die voortvloeien uit de combinatie van goederentransport, reizigersvervoer
en het HSL-tracé. Er is hier wel sprake van integrale uitvoering, maar
niet van integrale normering. Zo werden voor de HSL-Zuid eerst na de aanbesteding
van de overkapping te Barendrecht veiligheidsnormen geformuleerd. Ook waren
bij de aanvang van de bouw de veiligheidsdoelstellingen voor tunnels voor
goederentransport nog niet afgestemd op die voor reizigersvervoer. Meer in
het algemeen vertoont de bestaande huidige wetgeving voor tunnelveiligheid
en externe (goederen)spoorwegveiligheid manco's op het gebied van de afstemming
van Rijks- en gemeentelijke bevoegdheden.28Welke mogelijke problemen voorziet de ARK nog m.b.t.
de kabels en de leidingen?Dit betreft vooral problemen die voortvloeien uit onvoldoende kennis van
de situatie ter plekke en uit gebreken in de organisatie en procedures rond
het verleggen van kabels en leidingen. Zo worden nog regelmatig nieuwe leidingen
«ontdekt» en was de verrekening van de kosten tussen MgBr en de
leidingbeheerders niet goed geregeld. Een en ander kan leiden tot extra kosten
en vertragingen.29Waarom komt de ARK tot de algemene conclusie dat met
de huidige inzichten private financiering van de Betuweroute een doodlopend
spoor is? Wat betekent dit voor de financiering van de ontbrekende 1,6 miljard
gulden (voorlopig gedekt uit infrafonds)?Private financiering c.q. exploitatie c.q. bijdrage is in alle varianten
afhankelijk van het heffen van een bijdrage van de vervoersexploitant die
gebruik maakt van het spoor. Met een dergelijke heffing was in de verwachte
vervoersvolumes bij de PKB geen rekening gehouden. De Algemene Rekenkamer
concludeerde op basis van het PEB-rapport dat reeds zonder gebruikers- of
infraheffing de volumes voor de Betuweroute flink beneden de grens van 30
miljoen ton in 2010 (PKB-verwachting) zouden komen te liggen. Het PEB-rapport
toont aan dat een heffing de vervoersvolumes op de Betuweroute nog verder
zal doen dalen. Op grond van deze overwegingen is de Algemene Rekenkamer tot
de conclusie gekomen dat met de huidige inzichten private financiering van
de Betuweroute een doodlopend spoor is. Naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer
moet voor de ontbrekende f 1,6 miljard, die voorlopig gedekt is uit het
Infrastructuurfonds, een definitieve dekking gezocht worden. 30Welke mogelijke financiele gevolgen kan het opzetten
van een ontwikkelingsmaatschappij t.b.v. de exploitatie van de Betuweroute
voor het rijk gaan krijgen? Acht de ARK het sluitend kunnen exploiteren van
de Betuweroute haalbaar. Zo nee, wat zullen de kosten zijn en voor wiens rekening
komen deze. Zo ja, onder welke condities kan dit dan?Een ontwikkelingsmaatschappij t.b.v. de exploitatie van de Betuweroute
voor het rijk gaat uit van het idee dat heffingen op het gebruik van de Betuweroute
vooralsnog niet een commercieel rendement op leveren. De Algemene Rekenkamer
concludeerde op basis van het PEB-rapport dat reeds zonder gebruikers- of
infraheffing de volumes voor de Betuweroute flink beneden de grens van 30
miljoen ton in 2010 zullen komen te liggen. De Algemene Rekenkamer heeft geen
exploitatieberekening gemaakt voor een eventuele toekomstige ontwikkelingsmaatschappij
en kan derhalve niet aangeven wat de kosten zullen zijn. Zij veronderstelt
evenwel op basis van het voorgaande dat een sluitende exploitatie niet haalbaar
is. Er is vanuit gegaan dat de exploitatie op den duur het bedrag van f 1,6
miljard op zal leveren. De Algemene Rekenkamer verwacht dat de Staat dit bedrag
zelf voor haar rekening zal moeten nemen.31Waren volgens de ARK de op pag. 48 genoemde andere
mogelijkheden om de Betuweroute privaat te exploiteren wellicht beter geweest
dan het opzetten van een ontwikkelingsmaatschappij?Nee. De Algemene Rekenkamer concludeerde op basis van het PEB-rapport
dat reeds zonder gebruikers- of infraheffing de volumes voor de Betuweroute
flink beneden de grens van 30 miljoen ton in 2010 zullen komen te liggen.32Waarom blijft de ARK – ondanks het verweer van
de minister op dit punt – toch de mening toegedaan dat de PEB foute
gegevens heeft gebruikt m.b.t. de inschatting van de vervoersvolumes.De TiB-prognose voor 2010 bedroeg 34,4 miljoen ton. Dit volume is ook
gebruikt in de berekening van het benodigd aantal treinpaden door Railned
in het rapport «Goederenprognoses – Vervoer per Spoor 2005 –
2020» (24 juni 1998). Het PEB-rapport hanteert voor 2010 een volume
van 43,7 miljoen ton. Volgens het ministerie zijn de volumes in het PEB-rapport
juist en gebaseerd op nieuwe berekeningen van Railned voor het traject Betuweroute.
De Algemene Rekenkamer heeft deze berekeningen echter niet aangetroffen en
ook volgens Railned zijn er na de berekeningen voor het rapport van 24 juni
1998 geen andere berekeningen meer gemaakt. De Algemene Rekenkamer heeft zelf
de totstandkoming van het PEB-volume gereconstrueerd op basis van de beschrijving
in het PEB-rapport. Uitgaande van de TiB-prognose extrapoleerde de PEB de
vervoersvolumes tot 2035. Daarbij ging de PEB uit van een groeipercentage
tussen 2005 en 2010 van 5% per jaar. Tussen 2010 en 2020 zou het groeipercentage
3,5% zijn en vanaf 2020 nog slechts 1% per jaar. De Rekenkamer vermoedt
nu dat de PEB de TiB-prognose-uitkomst voor 2010 voor het jaar 2005 ingevoerd
had. Dit zou het verschil precies verklaren. 33De ARK concludeert dat het rapport van de Stuurgroep
Private Exploitatie Betuweroute 1999 niet voldoet aan de kwaliteitscriteria
voor beleidsinformatie. Kan de ARK haar bevindingen nader toelichten?De Rekenkamer hanteert als norm voor beleidsinformatie bij de voorbereiding
van beleid dat deze betrouwbaar dient te zijn. Ten aanzien van de totstandkoming
wordt onder meer op de volgende punten gelet: onafhankelijke validatie, robuustheid
en juistheid en realiteitsgehalte van de vooronderstellingen en invoergegevens.
De inhoud moet relevant, volledig, juist en actueel zijn. Uit de in ons rapport
vermelde bevindingen blijkt dat het PEB-rapport aan deze normen niet kan voldoen.34Kan nader worden aangegeven met welke vervoersvolumes
de ARK rekent die verloren gaan als een heffing wordt gevraagd van de vervoersmaatschappijen?Deze volumes staan in tabel 3 op bladzijde 50 van het rapport, als volgt:Tabel 3 Gevolgen infrabijdrage Betuweroute voor volume
en opbrengst  Volume 2010Opbrengst private bijdrage 0 cent/tonkm25,8 miljoen tonf 0,0 miljard1 cent/tonkm24,8 miljoen tonf 0,3 miljard 2 cent/tonkm23,8 miljoen tonf 0,9 miljard 3 cent/tonkm22,9 miljoen tonf 1,4 miljard35Kan onderbouwd worden hoe de prognoses van tabel 3
tot stand zijn gekomen, zowel voor de volumecijfers als voor de opbrengsten
van de private bijdrage?De Algemene Rekenkamer heeft bovenstaande tabel 3 opgesteld, uitgaande
van de berekening van het PEB-rapport.Het PEB-rapport ging uit van een TiB-volume in 2010 van 43,7 mln ton.
Voorzichtigheidshalve werd hiervan slechts 75% genomen wegens veronderstelde
onvolledige realisatie van de TiB-maatregelen. Dit leidde in het PEB-rapport
tot de volgende opstelling:  Volume 2010Opbrengst private bijdrage 0 cent/tonkm32,8 miljoen tonf 0,0 miljard1 cent/tonkm31,6 miljoen tonf 0,4 miljard 2 cent/tonkm30,3 miljoen tonf 1,2 miljard 3 cent/tonkm29,1 miljoen tonf 1,9 miljardDe Algemene Rekenkamer heeft in plaats van het foutieve volume van 43,7
het TiB-volume van 34,4 miljoen ton als uitgangspunt genomen. Evenals het
PEB-rapport werd hiervan slechts 75% genomen, derhalve 35,8 miljoen ton. De
verdere berekening verloopt gelijk aan die in het PEB-rapport.  Volume 2010Opbrengst private bijdrage 0 cent/tonkm25,8 miljoen tonf 0,0 miljard1 cent/tonkm24,8 miljoen tonf 0,3 miljard 2 cent/tonkm23,8 miljoen tonf 0,9 miljard 3 cent/tonkm22,9 miljoen tonf 1,4 miljard36Heeft de Algemene Rekenkamer bij haar prognoses voor
het transportvolume rekening gehouden met de stagnerende containeroverslag
in Rotterdam, de gebrekkige capaciteit in Duitsland en de toenemende binnenvaart?De Algemene Rekenkamer heeft zelf geen prognoses opgesteld. Zij heeft
op pagina 50 van haar rapport slechts de gevolgen van herstel van de fout
in het PEB-rapport aangegeven voor de in dat rapport berekende vervoersvolumes
en private opbrengsten. Het bovengenoemde speelde hierin geen rol.37Heeft de Algemene Rekenkamer een beeld van de toekomst
van de private bijdrage na 2010?Neen.38Heeft de Algemene Rekenkamer berekend of geschat hoeveel
de jaarlijkse onderhoudskosten zullen bedragen? En wat zijn de effecten hiervan
op de rentabiliteit?Neen.39Zal, naar de mening van de Algemene Rekenkamer, de
investering in de Betuweroute ooit terugverdiend kunnen worden?Deze vraag valt buiten de reikwijdte van het onderzoek van de Algemene
Rekenkamer.40Waarom schrijft de ARK dat de versoberingsmaatregelen
(nog) onvoldoende resultaat hebben opgeleverd. Is het nog mogelijk dat dit
resultaat er wel komt?Een aantal zijn reeds nu niet haalbaar gebleken (zie vraag 2), een aantal
andere zoals de EAT-kosten, het onvoorzien en de lopende aanbestedingen kunnen
alleen nog met rigoureuze ingrepen gerealiseerd worden. Een goed werkende
mutatieprocedure kan voorkomen dat kostenverhogende wijzigingen in het project
sluipenderwijs het project binnenkomen. Een bijdrage aan de kostenbeheersing
kan eveneens worden geleverd door bewaking van de EAT-kosten en van het meer/minderwerk
(post onvoorzien). Voorts kan strikte toepassing van prijsrisicoregelingen
bijdragen aan een verdere kostenbeheersing.41Kan nog eens worden uitgelegd wat wordt bedoeld met
de opmerking dat het ministerie niet of nauwelijks inzicht had in de resultaten
van de aanbestedingen versus de indexresultaten?Op hoofdlijnen is het ministerie wel bekend met de omvang van de aanbestedingsresultaten.
Dit is immers van belang voor het bewaken van het evenwicht tussen rijksbudget
en raming.Naar de mening van de Rekenkamer beschikt het ministerie echter over onvoldoende
informatie van MgBr over verklarende oorzaken bij mee- en tegenvallers bij
aanbesteding (de z.g. aanbestedingsresultaten). Ook heeft het niet voldoende
inzicht in de door MgBr in dit verband genomen maatregelen. Verder meent de
Rekenkamer dat het ministerie zich beter zou kunnen laten informeren
over de z.g. indexresultaten die worden behaald bij aanbesteding. Dit betreft
met name de verschillen die kunnen ontstaan tussen de BOI-compensatie die
de minister aan MgBr verstrekt voor prijsstijgingen en de overeengekomen prijsrisicoregeling
(c.q. afkoopsom) die met de aannemer is overeengekomen voor vergoeding van
prijsstijgingen tijdens de uitvoering van het bouwwerk.42Hoe denkt de ARK dat de ramingsmethodiek voor infrastructuurprojecten
permanent kan worden bewaakt?Het ligt voor de hand dat de bestaande kennisinfrastructuur in de GWW-sector
(zowel binnen als buiten het ministerie van V&W) hierbij een rol speelt.
Hoe e.e.a. precies zou moeten worden ingevuld is een vraag die meer op de
weg van de regering ligt. Als grote opdrachtgever in de GWW-sector of anderszins
(bij decentrale projecten) betrokkene zou V&W kunnen bevorderen dat kostenramingen
voor (rail)infrastructuurprojecten alle volgens één en dezelfde,
eenduidige en transparante ramingsmethode worden opgesteld. Als opdrachtgever
zou V&W een sterke betrokkenheid bij de toepassing van de ramingsmethode
aan de dag moeten leggen. Hierbij kan ook aan een tijdige en gerichte inzet
van de audit-functie gedacht worden.43Denkt de ARK dat – indien gewerkt wordt met taakstellende
budgetten – dat de kostenoverschrijdingen daadwerkelijk kunnen worden
teruggedrongen?Ja, als ook maatregelen worden getroffen om te bewaken dat technische
aanpassingen en uitbreidingen van de reikwijdte van het project niet sluipenderwijs
uit het taakstellend budget worden betaald. Als ramingen uit geaccordeerde
wijzigingen van het project uit de pas gaan lopen met het taakstellend budget,
dienen versoberingen binnen het budget gevonden te worden.44Klopt het dat tot op heden als onzekerheidsmarge steeds
20% is aangehouden terwijl het toch de bedoeling was dit % gaandeweg de voortgang
van het project te verminderen? Waarom is dit volgens de ARK niet gebeurd?Ja, dat klopt. De vraag waarom dit niet gebeurd is, kan beter aan de regering
gesteld worden.XNoot1Samenstelling: Leden: Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Rosenmöller
(GroenLinks), Hillen (CDA), Van Heemst (PvdA), Hessing (VVD), Giskes (D66),
Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Van
Walsem (D66), voorzitter, T. H. A. M. Meijer (CDA), De Haan
(CDA), Wagenaar (PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA),
Verburg (CDA), Hindriks (PvdA), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper (PvdA),
Blok (VVD), De Swart (VVD) en Duivesteijn (PvdA).Plv. leden: Koenders (PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Ross-van Dorp (CDA),
Dijsselbloem (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts (D66), Kant (SP),
Feenstra (PvdA), Slob (ChristenUnie), Van der Vlies (SGP), Schimmel (D66),
Stroeken (CDA), Wijn (CDA), Hindriks (PvdA), Rietkerk (CDA), O. P. G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Vacature (CDA), Rabbae (GroenLinks), Udo (VVD), Geluk
(VVD), Smits (PvdA), Balemans (VVD), De Vries (VVD) en Depla (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg (SGP), Biesheuvel
(CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Valk (PvdA), Leers (CDA), ondervoorzitter,
Feenstra (PvdA), Van Heemst (PvdA), Verbugt (VVD), Giskes (D66), Stellingwerf
(ChristenUnie), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), Van
der Knaap (CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Niederer
(VVD), van Bommel (SP), Eurlings (CDA), Herrebrugh (PvdA), J Ten Hoopen (CDA),
Hindriks (PvdA), De Swart (VVD) en Vacature (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Stroeken (CDA), Halsema (GroenLinks),
Waalkens (PvdA), Atsma (CDA), Duivesteijn (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA),
Voûte-Droste (VVD), Augusteijn-Esser (D66), Slob (ChristenUnie), Geluk
(VVD), Luchtenveld (VVD), Spoelman (PvdA), Buijs (CDA), Van Walsem (D66),
Vendrik (GroenLinks), Weekers (VVD), Poppe (SP), De Pater-van der Meer (CDA),
Depla (PvdA), T. H. A. M. Meijer (CDA), Dijsselbloem (PvdA),
Nicolaï (VVD) en Crone (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28070-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl