De situatie in het Midden-Oosten; Brief ministers over de ontwikkelingen in Irak en de Nederlandse deelname aan de stabilisatiemacht voor Irak
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 179

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

29-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

23432 nr. 179

15-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamPolitieke procesHerstel Irakese soevereiniteit/aantreden interim regeringNationale ConferentieVerkiezingenDoodstrafVeiligheidssituatieAlgemeenZuiden van IrakOpbouw veiligheidsorganisatiesalgemeenAl MuthannaTaakuitvoering Nederlands detachementInternationale ontwikkelingenBuurlandenRol van de EU in IrakRol van de NAVO in IrakRol van de VN in IrakEconomische ontwikkelingen en wederopbouwOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 179BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIE EN VOOR
ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 oktober 2004Ten vervolge op eerdere brieven aan uw Kamer over de ontwikkelingen in
Irak en de Nederlandse deelname aan de stabilisatiemacht voor Irak informeren
wij u hierbij over de actuele ontwikkelingen terzake. In deze brief worden
de volgende onderwerpen behandeld: de voortgang van het politieke proces,
de veiligheidssituatie, internationale ontwikkelingen, het economische en
sociale wederopbouwproces en de taakuitvoering van het Nederlandse detachement
in de Iraakse provincie al Muthanna.Politieke procesHerstel Irakese soevereiniteit/aantreden interim regeringOp 28 juni jl. werd in Bagdad, twee dagen voor de geplande datum,
de Iraakse soevereiniteit hersteld. Het hoofd van de Coalition
Provisional Authority (CPA) Paul Bremer droeg tijdens een besloten
ceremonie de macht over aan de nieuwe Iraakse premier Iyad Allawi. Op dezelfde
dag werd de CPA opgeheven en kwam de eerste Amerikaanse ambassadeur in Irak,
John Negroponte, in Bagdad aan. De vervroegde machtsoverdracht werd door de
gehele internationale gemeenschap, waaronder de secretaris-generaal van de
VN Annan en de Veiligheidsraad, verwelkomd. De drie belangrijkste aandachtsgebieden
van de nieuwe interim-regering zijn het politieke traject, de veiligheidssituatie
en de economische ontwikkeling.Op 30 juni werd Saddam Hoessein formeel overgedragen aan de Iraakse
autoriteiten en daarna voorgeleid voor een Iraakse rechter. De aanklachten
tegen hem betreffen onder meer misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.
Tevens werden Tariq Aziz (vice-premier), Ali Hassan al-Majid («Ali Chemicali»)
en Taha Yassin Ramadan (vice-president) aangeklaagd.Nationale ConferentieOndanks de aanhoudend onzekere veiligheidssituatie is sinds het herstel
van de Iraakse soevereiniteit voortgang geboekt in het politieke proces. Van
15 tot en met 18 augustus jl. werd in Bagdad de Nationale Conferentie
gehouden. Het doel van de Nationale Conferentie, die bestond uit duizend vertegenwoordigers
uit het hele land en van alle politieke geledingen, was tweeledig. Enerzijds
moest overeenstemming worden bereikt over de verkiezing van 81 afgevaardigden
voor de 100 leden tellende nationale interim-raad. De resterende 19 zetels
voor deze raad worden ingenomen door leden van de voormalige Iraqi Governing
Council (IGC). De interim-raad heeft tot taak de Iraqi
Interim Government (IIG) te adviseren en kan bovendien regeringsdecreten
met tweederde meerderheid tegenhouden. Anderzijds diende de Conferentie als
platform voor dialoog tussen diverse geledingen van de Iraakse maatschappij.De VN hebben bij de ondersteuning en de advisering in de voorbereiding
van de Nationale Conferentie een rol gespeeld en zich vooral ingespannen om
ervoor te zorgen dat de Conferentie een zo representatief mogelijke afspiegeling
van de Iraakse samenleving zou zijn. De VN, onder leiding van de nieuwe speciale
vertegenwoordiger van de secretaris-generaal, Ashraf Jehangir Qazi, was tijdens
de conferentie aanwezig.De start van de Conferentie werd, mede op advies van de VN, uitgesteld
vanwege problemen bij de selectie van de afgevaardigden alsmede vanwege logistieke
en beveiligingsproblemen. Uiteindelijk namen ongeveer 1300 personen deel,
waarvan 25% vrouwen. Ondanks formele afzeggingen van de Sadr-beweging en van
de sunnitische Muslim Ulema Council waren vertegenwoordigers
van beide organisaties aanwezig. In totaal namen ongeveer 70 politieke groeperingen
deel aan het proces. De Nationale Conferentie, die werd overschaduwd door
de gevechten rond Najaf, slaagde er op 18 augustus jl. in – na
een dag verlenging en een zeer levendig debat – de lijst van 81 aan
te wijzen leden van de nationale interim-raad vast te stellen. De Conferentie
is een belangrijke stap in het politieke proces dat moet leiden tot verkiezingen
die zijn voorzien voor januari 2005.VerkiezingenVóór 31 januari moeten er in Irak algemene verkiezingen
plaatsvinden, alsmede verkiezingen voor regionale raden in het hele land en
voor de Koerdische Nationale Assemblee in Koerdistan. Door middel van de algemene
verkiezingen zal een Transitional National Assembly (TNA) met 275 leden gekozen
worden, waarvan 25% vrouwen. Deze TNA zal een Presidentiële Raad kiezen
bestaande uit de president en twee vice-presidenten. De Presidentiële
Raad zal een premier benoemen en op advies van de premier een raad van ministers.De Independent Elections Commission of Iraq
(IECI) heeft een exclusief mandaat om de verkiezingen te organiseren. De IECI
is autonoom, beschikt over een eigen budget en wordt geassisteerd door de
VN. De verkiezingsondersteuning van de VN bestaat uit ondersteuning en inbedding
van de kiescommissie (vooral landelijke presentie en training van commissieleden)
en de voorbereiding, organisatie en planning van de verkiezingsactiviteiten.
De IECI heeft inmiddels onder meer procedureregels opgesteld en een aanvang
gemaakt met de kiezersregistratie. Zij beschikt thans over een bestand van
13,9 miljoen kiezers verspreid over alle provincies, gebaseerd op het VN-voedseldistributriesysteem.
Volgens het VN-verkiezingsteam in Bagdad liggen de logistieke en organisatorische
voorbereidingen voor de verkiezingen op schema. De organisatie van
de verkiezingen wordt in sterke mate beïnvloed door de veiligheidssituatie.
Later in deze brief zal nader op de veiligheidssituatie worden ingegaan.De voorbereidingen voor de verkiezingen zijn te verdelen in vier stadia:1. tot 31 oktober a.s. zal de Iraakse verkiezingscommissie bureaus
opzetten die vanaf 1 november een voorlichtingscampagne zullen beginnen;2. tot 15 december a.s. zal in 600 centra de kiezersregistratie plaatsvinden;
medio december zal de officiële verkiezingsdatum bekend worden gemaakt;3. tot ca. 24 januari a.s. zal de verificatie van de stemgerechtigden
plaatsvinden en voeren de partijen hun verkiezingscampagne;4. rond 31 januari 2005 vindt de stembusgang plaats.Partijen en kandidaten kunnen zich tot 6 december a.s. laten registreren.
Verscheidene politieke partijen die deel wensen te nemen aan de algemene verkiezingen
zijn zich aan het organiseren. De meeste partijen zijn ontstaan uit oppositiebewegingen
in ballingschap die thans een lokale achterban moeten zien te verwerven. Vrijwilligers
worden getraind om partijkantoren te runnen, nieuwe leden te registreren en
erop toe te zien dat de verkiezingen rechtmatig verlopen. Ook proberen partijen
hun politieke boodschap via de media te verspreiden.DoodstrafIn verband met de veiligheidssituatie heeft de Iraakse interim-regering
op 7 augustus jl. een amnestieregeling afgekondigd en op 8 augustus
de doodstraf opnieuw ingevoerd. Volgens de Iraakse autoriteiten betreft het
een tijdelijke afschrikwekkende maatregel, is de toepasbaarheid van de doodstraf
relatief beperkt en is deze tot dusverre niet uitgevoerd. De doodstraf is
van toepassing op zaken als kidnapping, terroristische moorden en drugshandel
ter financiering van terroristische activiteiten.De RAZEB van 12 juli jl. heeft in het gesprek met de Iraakse minister
van Buitenlandse Zaken, Zebari, zorg uitgesproken over het voornemen de doodstraf
weer in te voeren en er op aangedrongen dit niet te doen. Voorts heeft eerste
ondergetekende bij verschillende gelegenheden zijn zorg namens Nederland en
de EU uitgesproken. Zowel premier Allawi als president Al Yawar verklaarden
dat ook de interim-regering tegen de doodstraf was, maar dat de huidige omstandigheden
hun geen keuze liet. President Al Yawar bracht dit ook naar voren tijdens
zijn bezoek aan Nederland.VeiligheidssituatieAlgemeenDe veiligheidssituatie gaf in augustus een verslechtering te zien. Terwijl
het terroristische geweld van de zijde van de Sunnitische Irakezen doorging,
laaiden begin augustus op verschillende plaatsen de gevechten weer op tussen
de Mehdi militie van de radicale Shi'ietische leider Muqtada Al-Sadr enerzijds,
en de multinationale- en Iraakse veiligheidstroepen anderzijds. Hoewel het
centrum van het geweld in de stad Najaf lag, deed zich ook een opleving van
geweld voor in het zuiden van Irak. In de provincie al Muthanna werd de relatieve
rust in de maanden juni en juli verstoord door gewelddadige incidenten.Na het sluiten van een overeenkomst tussen Al-Sadr en grootayatollah al
Sistani eind augustus lijkt de relatieve rust enigszins te zijn teruggekeerd
in het zuiden van Irak. Sinds september ligt het zwaartepunt van het geweld
tegen de IIG,de MNF en de bevolking weer in de zogenaamde Sunnitische driehoek
in centraal-Irak en met name in de stad Fallujah. De strijders
in deze stad blijven hun invloed uitoefenen op naburige steden, zoals Samarra,
Ramadi en Bagdad. De IIG heeft de steden in de periferie van Bagdad, waaronder
Fallujah, niet onder controle. Dit kan een spill-over effect hebben naar andere
(naburige) steden, zoals Ramadi en Bagdad en Samarra.Overigens lijkt Samarra inmiddels teruggebracht te zijn onder de controle
van de IIG. Dit is het resultaat van een offensief van Iraakse en VS troepen
alsmede van lange onderhandelingen met de lokale autoriteiten. De onderhandelingen
zijn tot stand gekomen nadat lokale autoriteiten in Samarra in augustus een
plan aan de IIG presenteerden om het geweld in Samarra te stoppen.Door de geïntensiveerde pogingen de situatie in Fallujah onder controle
te brengen kan de komende weken een toename van het geweld in de Sunnitische
driehoek worden verwacht. Daarnaast zullen de aanloop naar de verkiezingen
en de periode na het bekend worden van de uitslag mogelijk aanleiding zijn
voor een escalatie van het geweld. De operationele mogelijkheden van het verzet
in Centraal-Irak zullen mede afhankelijk zijn van het resultaat van de toekomstige
operaties van de MNF/IIG. Deze kunnen enerzijds de mogelijkheden van het verzet
aanzienlijk inperken, maar anderzijds, als gevolg van nevenschade gedurende
militaire operaties, misschien tot een verbreding van het verzet leiden. Een
verbreding van het Sunnitisch verzet kan ook het gevolg zijn van een eventuele
uitsluiting van bepaalde (Sunnitische) steden van deelname aan de geplande
verkiezingen in januari 2005 in verband met de onveiligheid in de steden.
Dit kan leiden tot een verder gevoel van marginalisering bij de sunnieten,
hetgeen het verzet van die kant kan aanwakkeren en een negatief effect kan
hebben op de veiligheidssituatie.Zuiden van IrakIn het zuiden van Irak worden, ondanks de relatieve rust, nog steeds gewelddadige
incidenten gemeld die toegeschreven kunnen worden aan de aanhang van Muqtada
al-Sadr. Ook in de provincie Muthanna is de Sadr-beweging nog actief. Met
name in de steden Samawa en Rumaytha is een militante Sadr-aanhang aanwezig.
De aanhang van Sadr is geen homogene groep en bestaat o.a. uit religieus geïnspireerde
aanhangers, aanhangers van het voormalige regime en mensen die uit criminele
motieven activiteiten voor deze organisatie ontplooien. Van een duidelijke
politieke agenda lijkt geen sprake. De omvang van de aanhang fluctueert, maar
het is van belang te constateren dat de beweging van Al Sadr sinds de crisis
in augustus sympathie en steun onder bevolking heeft verloren. In de provincie
Muthanna moet er vanuit worden gegaan dat Sadr-strijders van buiten de provincie
kunnen opereren in het operatiegebied van de Nederlandse troepen.De religieus-politieke aanhang in Samawa, niet alleen van de Sadr-beweging
maar ook van andere, kleinere streng religieuze partijen, lijkt momenteel
een belangrijk aandeel in de gewelddadigheden tegen de MNF en Iraakse veiligheidsorganisaties
te hebben. Het is mogelijk dat de gewelddadigheden vanaf begin augustus jl.
in Najaf voor deze partijen een katalysator zijn geweest om (gewelddadig)
in actie te komen tegen de IIG en de MNF. Militante leden van deze partijen
zouden zich schuldig maken aan het voorbereiden en uitvoeren van zogenaamde
islamiseringsacties en gewelddadige acties tegen de MNF en Iraakse veiligheidsorganisaties.
De relatie tussen enkele van deze partijen en de politie in Samawa is gespannen.
Ook elders in Muthanna vinden nog steeds gewelddadige incidenten plaats tegen
de politieorganisatie en MNF.Opbouw veiligheidsorganisatiesalgemeenDe interim-regering heeft veiligheid tot prioriteit gemaakt. De wederopbouw
van de Iraakse veiligheidsorganisaties, bestaande uit politie, leger, grensbewaking,
eenheden voor de bewaking van essentiële infrastructuur en een civiel
verdedigingskorps, is van wezenlijk belang voor de veiligheidshandhaving.
Na de bestuursoverdracht op 28 juni jl. werd het Iraakse civiele defensie
korps, dat volledig door de MNF werd aangestuurd, herdoopt in Iraakse Nationale
Garde (ING). De nationale garde valt onder de verantwoordelijkheid van de
minister van Defensie. Naast de veiligheidsorganisaties die in juni 2004 bij
het ministerie van Binnenlandse Zaken werden ondergebracht, zoals de politie
en grensbewaking, zal ook de ING ingezet worden voor de binnenlandse veiligheid.
Beide ministeries rapporteren hierover rechtstreeks aan de Iraakse premier.Door de inmiddels ontbonden Coalition Provisional Authority (CPA) werd
een totaal aantal van 260 000 manschappen voor de Iraakse veiligheidsorganisaties
nagestreefd. Dit getal wordt ook na de bestuursoverdracht als streefgetal
aangehouden. De opleving van geweld in augustus jl., alsmede de aanhoudende
gewelddadige activiteiten in andere delen van Irak, hebben het opbouwproces
van de Iraakse veiligheidsorganisaties vertraagd. Het tijdschema waarbinnen
de Iraakse veiligheidsorganisaties de diverse stadia van zelfstandig opereren
zullen bereiken is de afgelopen maanden voortdurend aan verandering onderhevig
geweest. Het meest recente tijdschema gaat er van uit dat local control, waarbij de Iraakse veiligheidsorganisaties de controle
hebben over de belangrijke steden, wordt bereikt in december 2004. De overgang
naar regional control, waarbij de veiligheidsorganisaties
op provinciaal niveau zelfstandig moeten kunnen opereren, zal niet voor medio
2005 zijn bereikt. De hierna geplande overgang naar een landelijk zelfstandig
optreden van de diverse Iraakse veiligheidsorganisaties valt hierdoor niet
voor het begin van 2006 te verwachten.In Jordanië hebben sinds november 2003 ruim 5000 Iraakse politiecadetten
een basisopleiding van acht weken voltooid in het internationale politiecentrum.
Het streven is om voor het einde van 2005 32 000 cadetten op te leiden.
Thans loopt men achter op schema. Onlangs is ook begonnen met een opleiding
voor «border enforcement officers».In het kader van de opbouw van de Iraakse veiligheidsorganisaties is de Iraqi Coastal Defence Force (ICDF) opgericht. De Coalition Military Advice and Training Teams (CMATT) zijn
verantwoordelijk voor de opleiding en training van onder meer de Iraakse kustwacht.
Zes officieren van de Koninklijke marine hebben van half mei tot 23 september
jl. deel uitgemaakt van de adviseringsteams. Zij hebben onder Britse leiding
instructie gegeven in het veilig varen met kleine vaartuigen en patrouilleboten.
Deze opleidingen zijn inmiddels voltooid en de Nederlandse assistentie is
beëindigd.De samenwerking op provinciaal niveau van de Iraakse veiligheidsorganisaties
met de MNF geschiedt thans via het zogenoemde Provincial
Security Committee (PSC) en het Provincial Joint
Co-ordination Centre (PJCC). Om de samenwerking tussen het Iraakse
gezag, de veiligheidsorganisaties en de MNF te optimaliseren worden in het
operatiegebied van de Britse multinationale divisie de reeds bestaande coördinatiestructuren
uitgebouwd. Al MuthannaIn vergelijking met andere provincies is Muthanna in de opzet van de provinciale
(veiligheids) coördinatiestructuren redelijk ver gevorderd. Naast deze
organisatorische opbouw zijn de Iraakse veiligheidsorganisaties in Muthanna
medio september begonnen aan een personele versterking van hun capaciteit.
Dit geldt zowel voor de Iraakse politie als de ING en de grenspolitie.Nederlandse militairen verlenen op Iraaks verzoek assistentie bij de medische
keuring en controle op de beveiliging. De opleiding verzorgt de Iraakse politie
zelf.De opbouw van de veiligheidsorganisaties in Muthanna heeft vertraging
opgelopen door de gewelddadigheden vanuit de aanhang van Muqtada al-Sadr.
De politieorganisatie heeft nog steeds te maken met bedreiging en intimidatie.
Een positief punt is dat de politie in Samawa, overigens meer dan in Rumaytha,
actief optreedt tegen gewapende elementen en zich coöperatief opstelt
tegenover de Nederlandse eenheid. Ook andere factoren werken nog remmend op
het volledig functioneren van de veiligheidsorganisaties. Hierbij moet gedacht
worden aan een tekort aan personeel, financiële en materiele middelen.
De beperkte middelen van de politie en de grenspolitie in Muthanna blijven
hierbij een punt van zorg.Taakuitvoering Nederlands detachementDe negatieve invloed op de veiligheidssituatie in het zuiden van Irak,
als gevolg van de gevechten van de IIG en MNF-eenheden met de aanhangers van
Muqtada al-Sadr in en rondom Najaf afgelopen zomer, uitte zich in gewelddadige
incidenten met klein kaliber wapens, rocket propelled grenades (RPG's) en mortiergranaten. Zowel Nederlandse troepen als Iraakse
veiligheidsorganisaties waren hiervan het doelwit. Triest dieptepunt waren
de aanvallen op de Nederlandse militairen in de nacht van 14 op 15 augustus
jl., waarbij een wachtmeester van de marechaussee om het leven kwam. De verslechterde
veiligheidssituatie was de aanleiding om in overleg met de bataljonscommandant
het Nederlandse detachement te versterken. Hierover bent u schriftelijk geïnformeerd
op 19 augustus jl. (Kamerstuk 23 432, nr. 174). Inmiddels zijn
de personele- en materiele aanvullingen operationeel. Over de voortgang van
het onderzoek naar de gebeurtenissen in Ar Rumaythah bent u in de brief van
11 oktober jl. geïnformeerd.De Nederlandse bataljonscommandant besloot in overleg met de Britse divisiecommandant
en de gouverneur van de provincie na de aanslag de patrouillegang met onmiddellijke
ingang te beperken tot het strikt noodzakelijke. De patrouillegang in de steden
werd na het incident van 14 augustus tijdelijk stopgezet, maar was overigens
al verminderd na het herstel van de Iraakse soevereiniteit op 28 juni
jl.. Ook de verplaatsingen van Nederlandse eenheden werden beperkt. Na de
beëindiging van de crisis in Najaf is de situatie in al Muthanna inmiddels
weer enigszins gestabiliseerd. De Nederlandse eenheden patrouilleren weer
nagenoeg op het niveau van vóór 14 augustus.Een belangrijk onderdeel van de activiteiten van de Nederlandse militairen
betreft het begeleiden van Iraakse veiligheidsfunctionarissen. Er wordt gezamenlijk
met de Iraakse politie en de Iraakse nationale garde gepatrouilleerd. Hierdoor
wordt ook de samenwerking tussen deze Iraakse veiligheidsdiensten onderling
bevorderd. De Nederlandse militairen patrouilleren ook zelf en begeleiden
konvooien. Op deze manier houdt het detachement contact met de bevolking en
krijgt het een beter inzicht in de veiligheidssituatie.De gebeurtenissen op 14 en 15 augustus jl. hebben hun weerslag gehad
op de werkrelatie van de Nederlandse eenheden met de Iraakse politie. Die
is vooral gelegen in aanwijzingen dat sommige Iraakse politiemensen sympathiseren
met Muqtada al-Sadr. Daarnaast zijn er belangrijke aanwijzingen dat er Iraakse
politiemensen waren die zich bewust afzijdig hebben gehouden tijdens het incident
in de nacht van 14 augustus. Het gezamenlijke optreden met de Iraakse
politie heeft in de verschillende steden hierdoor geruime tijd op een laag
pitje gestaan. Inmiddels echter wordt er weer gezamenlijk gepatrouilleerd
in Samawah en Khidr. De verhouding met de Iraakse politie in Rumaythah is
niet optimaal. In het kader van een vanuit Bagdad aangestuurd Quality Improvement Programme (QIP) zal een deel van de politiefunctionarissen
in deze stad worden vervangen. Vooruitlopend op dit QIP zijn in Rumaythah
onlangs vijftien politiefunctionarissen vervangen. De IP doet verder onderzoek
naar de gebeurtenissen van 14 op 15 augustus jl.In mei is besloten zes Apache-helikopters in Irak te ontplooien. De Apaches
worden gebruikt om luchtverkenningen in Muthanna uit te voeren. Ook worden
zij in combinatie met patrouilles ingezet. De Apaches zijn tot op heden éénmaal
buiten Muthanna ingezet. In samenwerking met de Iraakse politie hield de Apache-helikopter
een groep mensen in de gaten die rond de grenzen van de provincie opstootjes
veroorzaakte.Het Nederlandse detachement heeft verschillende projecten uitgevoerd in
het kader van de civiel-militaire samenwerking (CIMIC). Deze activiteiten
werden gefinancierd uit het restant (750 000 dollar) van de zogenoemde Commanders Emergency Relief Funds. Dit zijn gelden die
door de CPA, via de door het Verenigd Koninkrijk geleide divisie, ter beschikking
werden gesteld aan militaire eenheden. Het doel was om in het kader van de
missie een veilige en stabiele omgeving te bewerkstellingen. Er zijn verschillende
projecten uitgevoerd op het gebied van onderwijs, landbouw, water- en elektriciteitsvoorziening
en wegenbouw.Onlangs heeft de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking een eenmalige
bijdrage van twee miljoen euro toegezegd aan de Minister van Defensie voor
de afronding van projecten op het gebied van civiel militaire samenwerking
in de provincie al Muthanna die voorheen door de CPA werden bekostigd. Met
dit bedrag zullen projecten worden uitgevoerd op het gebied van watervoorziening,
landbouwonderwijs, gezondheidszorg, elektriciteitsvoorziening en wegen- en
bruggenbouw.Internationale ontwikkelingenBuurlandenIn juli bezocht premier Allawi in ruim een week tijd een aantal buurlanden
en Egypte. Naast kennismaking, was bespreking van de veiligheidssituatie in
zijn land het belangrijkste doel. Allawi benadrukte met name de noodzaak van
verbetering van de grenscontrole.Op 21 juli werd te Kairo de zesde bijeenkomst van de «Buurlandenconferentie»
gehouden. De leden, Irak, Egypte, Iran, Jordanië, Koeweit, Saoedi-Arabië,
Syrië en Turkije, spraken – wederom – hun steun uit voor
de territoriale integriteit van Irak en verwelkomden de overdracht van de
soevereiniteit van 28 juni jl. en Veiligheidsraadresolutie 1546. In het
bijzonder werden de inspanningen van de interim-regering om haar politieke
en veiligheidsverantwoordelijkheden op zich te nemen gesteund, alsmede het
politieke proces. Bovendien werd het belang van de steun van de zijde van
de VN en diens centrale rol in het politieke proces herhaald. De buurlanden
verwelkomden voorts het voorstel van minister Zebari om een bijeenkomst
te beleggen met de ministers van Buitenlandse Zaken en veiligheidsfunctionarissen
van deze landen om gezamenlijk te spreken over de uitschakeling van alle terroristische
en gewapende groeperingen die een bedreiging vormen voor Irak en de buurlanden.De Hoge Vertegenwoordiger van de EU Solana heeft gesprekken gevoerd met
de deelnemers van de buurlandenbijeenkomst.Rol van de EU in IrakOp verzoek van de Europese Raad van oktober 2003 is een middellange termijn
strategie ontwikkeld om richting te geven aan de relatie tussen de EU en Irak.
Deze is weergegeven in een Mededeling van de Commissie, The EU and Iraq – A Framework for Engagement, en een gezamenlijke
brief van Commissaris Patten en Hoge Vertegenwoordiger Solana, die werden
aanvaard door de Europese Raad van 17 en 18 juni jl. De Mededeling richt
zich met name op drie gebieden, te weten de ondersteuning van het politieke
proces in Irak, de bevordering van veiligheid en stabiliteit aldaar en de
versterking van de betrekkingen van de EU met Irak.Het Nederlandse EU-voorzitterschap spant zich in om invulling te geven
aan een versterkte EU-rol in Irak. Tijdens de RAZEB van 12 juli jl.,
die op uitnodiging van het Nederlandse Voorzitterschap werd bijgewoond door
de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Zebari, hebben de ministers van
Buitenlandse Zaken zich beraden over de concretisering van een vergrote EU
rol in Irak. Dit heeft de weg geopend naar een hoger profiel van de EU met
betrekking tot Irak. Naast het opstarten van de bredere dialoog met de Iraakse
autoriteiten en het maatschappelijk middenveld werd in de conclusies van die
RAZEB ook in het sturen van een verkenningsmissie voorzien.Op 29 augustus jl. bezocht eerste ondergetekende, in zijn hoedanigheid
van EU-voorzitter, Irak. Het doel van het bezoek was tweeledig. Ten eerste
diende het bezoek om de betrokkenheid van de Europese Unie bij het economische,
sociale en politieke wederopbouwproces van Irak te onderstrepen. Ten tweede
introduceerde de minister de verkenningsmissie van de EU die mogelijkheden
voor concrete EU-steun in kaart moest brengen. Hij voerde gesprekken met president
Al Yawar, premier Allawi en minister van Buitenlandse Zaken Zebari. Daarnaast
voerde hij besprekingen met vertegenwoordigers van de VN in Irak over de voorbereiding
van het verkiezingsproces in Irak. De onderwerpen die aan de orde kwamen waren
het politieke proces, de legitimiteit van de interim-regering in relatie tot
de veiligheidssituatie en de implicatie hiervan voor het politieke proces,
alsook de rol van de buurlanden.De EU verkenningsmissie, die van 29 tot 31 augustus Bagdad bezocht,
had tot doel activiteiten te inventariseren die een concrete invulling kunnen
geven aan een versterkte EU rol. De missie richtte zich op de volgende terreinen:
rechtstaat en openbaar bestuur, veiligheid (m.n. politie) en het politieke
proces (verkiezingen). Aan de missie, die onder Nederlandse leiding stond,
namen ook vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het Raadssecretariaat
deel. De missie voerde gesprekken met de Iraakse autoriteiten, vertegenwoordigers
van internationale organisaties, civil society en
de multinationale troepenmacht. Ten aanzien van de vergrote EU rol benadrukte
de verkenningsmissie in haar rapport dat deze slechts zo ver kan gaan als
het het huidige EU instrumentarium mogelijk maakt, gebaseerd op ownership van de Irakezen en complementair aan VN en NAVO activiteiten.
Op basis van het rapport van de verkenningsmissie verzocht de RAZEB van 13 september
jl. het Raadssecretariaat om de aanbevelingen van de missie nader uit te werken.
Een EU fact finding mission zal naar Irak gaan
om een pakket concrete voorstellen uit te werken. De Iraakse premier
Allawi zal aanwezig zijn bij de Europese Raad van 5 november a.s., waar
concrete voorstellen voor EU-steun aan Irak gepresenteerd zullen worden. De
mate waarin de EU uiteindelijk actief kan worden in Irak wordt vanzelfsprekend
mede bepaald door de veiligheidssituatie.Van 16 tot 19 september bracht de Iraakse president al-Yawar in het
gezelschap van een aantal ministers een bezoek aan Nederland als EU-voorzitter.
Het bezoek maakte deel uit van een rondreis langs een aantal Europese hoofdsteden,
te weten Rome, Warschau, Berlijn en Brussel. De president werd ontvangen door
Hare Majesteit Koningin Beatrix en sprak met vice-premier Zalm en ondergetekenden.
Onderwerp van bespreking waren de voortgang in het politieke, economische
en sociale wederopbouwproces in Irak, de rol van de VN, de rol van de buurlanden
van Irak, de herinvoering van de doodstraf en de aanwezigheid van de Nederlandse
militairen in Irak.Rol van de NAVO in IrakOp 21 mei 2003 heeft de Noord Atlantische Raad (NAR) besloten tot
NAVO-ondersteuning van de Poolse divisie – de Multinational
Division Central South – in Irak. De NAVO ondersteunt de Poolse
divisie op het gebied van force generation, communicatie,
inlichtingen en logistiek.In Veiligheidsraadresolutie 1546 is regionale veiligheidsorganisaties
een mogelijke rol in Irak toegeschreven. Ter invulling hiervan heeft de NAVO
op de Top van Istanboel besloten gehoor te geven aan het verzoek van de Iraakse
interim-regering om NAVO-ondersteuning bij de opbouw van de Iraakse veiligheidsorganisaties.
Daarop is een NAVO-missie onder leiding van de Nederlandse generaal-majoor
Hilderink naar Bagdad afgereisd om de mogelijkheden te onderzoeken.Op basis van de resultaten van de NAVO-missie heeft het Bondgenootschap
op 22 september jl. besloten de IIG te ondersteunen bij het opzetten
van een centre of excellence voor de training
van het hoger- en middenkader van de Iraakse veiligheidsorganisaties, alsmede
training aan te bieden op NAVO locaties buiten Irak. De NAVO zal voorts een
coördinerende rol op zich nemen ten aanzien van nationale trainingsinspanningen,
doorgaan met het trainen van personeel voor het Iraakse hoofdkwartier en de
IIG assisteren bij het vervullen van de behoeftes op het gebied van materieel.
De amerikaanse generaal Petraeus, verantwoordelijk voor het trainingsprogramma
van de MNF in Irak, heeft ook het bevel over de NAVO-missie. De militaire
behoeftestelling voor deze missie wordt thans door de militaire autoriteiten
van de NAVO uitgewerkt. De regering beziet thans de mogelijkheden voor een
eventuele bijdrage aan de NAVO trainingsmissie.Rol van de VN in IrakVN Secretaris-generaal Annan heeft eind juli de Pakistaanse diplomaat
Ashraf Jehangir Qazi tot nieuwe Speciale Vertegenwoordiger (SRSG) voor Irak
benoemd. Qazi is voor aanvang van de nationale conferentie van 15–18 augustus
jl. met een team deskundigen naar Bagdad afgereisd. Hij heeft tijdens zijn
eerste bezoek gesprekken gevoerd met de President, de Premier en andere belangrijke
spelers. Tijdens zijn toespraak tot de Nationale Conferentie, benadrukte hij
de bereidheid van de VN om Irak op alle mogelijke manieren bij te staan in
het politieke transitie- en wederopbouwproces. Op basis van Veiligheidsraadresolutie 1546 van 8 juni jl. spelen
de VN, zoals verzocht door de Iraakse interim-regering en voor zover de omstandigheden
het toelaten, een leidende rol ten aanzien van het organiseren van verkiezingen
en de totstandkoming van een Iraakse grondwet. Daarnaast speelt de VN een
ondersteunende rol op het gebied van de ontwikkeling van civiele en sociale
diensten, wederopbouw en humanitaire hulp, bevordering van de mensenrechten,
versterking van de «rule of law» en bij de organisatie en uitvoering
van een census.In augustus werd het mandaat van de United Nations
Assistance Mission for Iraq (UNAMI), verantwoordelijk voor de invulling
van bovengenoemd takenpakket, met 12 maanden verlengd. Thans zijn, sinds de
terugtrekking van de internationale staf na de bomaanslag op het VN-hoofdkwartier
in Bagdad op 19 augustus 2003 en een tweede aanslag in oktober van dat
jaar, weer 35 internationale VN-medewerkers in Bagdad zelf werkzaam.UNAMI opereert voor een belangrijk deel dus nog immer vanuit het buitenland.
De Nederlandse regering stelde onlangs opnieuw een Fokker-60 voor de duur
van ruim een maand beschikbaar voor het transport van UNAMI personeel en materieel
vanuit Amman (Jordanië) naar Bagdad en andere steden in Irak. Daarna
zal een Italiaans vliegtuig het transport overnemen. Volgens de oorspronkelijke
doelstelling zou de Fokker-60 per 4 oktober 2004 operationeel zijn. Vanwege
operationele problemen aan VN-zijde heeft dit echter enige vertraging opgelopen.De volledige terugkeer van de VN is afhankelijk van de veiligheidssituatie,
en in het verlengde daarvan toereikende bescherming van de VN staf. Resolutie
1546 noemt de voorgenomen oprichting van een speciale entiteit onder auspiciën
van de multinationale troepenmacht, die de veiligheid van de VN in Irak dient
te waarborgen. De resolutie roept VN-lidstaten op hieraan bij te dragen. Momenteel
wordt overleg gepleegd met landen die mogelijk troepen kunnen leveren voor
deze beschermingsmacht. Totdat deze troepen ingezet kunnen worden, zal de
MNF de bescherming van de VN voor rekening nemen.SGVN Annan deed in augustus een beroep op de EU bij te dragen in de kosten
van een VN-beschermingsmacht waarvoor op jaarbasis 26 miljoen Amerikaanse
dollar benodigd zijn. De Nederlandse regering besloot daarop één
miljoen euro ter beschikking te stellen. Dit bedrag is additioneel aan de
eerder verleende 500 000 euro assistentie aan UNSECOORD, bedoeld voor
de persoonsbeveiliging van VN-personeel. Het Nederlandse voorzitterschap heeft
bovendien sterk bij lidstaten aangedrongen ook een bijdrage te leveren. Dit
heeft inmiddels ongeveer tien miljoen euro opgeleverd.Economische ontwikkelingen en wederopbouwNa twee decennia oorlog, jaren van internationale sancties en onverantwoord
sociaal-economisch beleid onder Saddam Hussein, zit de Iraakse economie aan
de grond. Het huidige geweld heeft een negatieve invloed op de wederopbouw
van het land. Echter, er zijn ook voldoende positieve signalen wat betreft
het begin van economisch herstel van Irak. Zo is de nieuwe Iraakse dinar stabiel
gebleven sinds juni. Het IMF verwacht een groei van de Iraakse economie dit
jaar van 33%. De elektriciteitsvoorziening stijgt licht; het merendeel van
de Irakezen heeft acht tot zestien uur elektriciteit per dag. De watervoorziening
is in heel Irak beter dan voor de militaire interventie. Alle 240 ziekenhuizen
en 1200 klinieken in Irak functioneren weer. Zes miljoen leerlingen gaan naar
school, verdeeld over 20 000 scholen. Het aantal telefoonaansluitingen
is sinds het offensief toegenomen met 49%, het aantal internetaansluitingen
is gestegen van 11 000 naar 80 000. Het transport neemt gaandeweg
toe nu een aantal belangrijke bruggen herbouwd zijn en de haven
van Umm Qasr voor commercieel verkeer heropend is.Wat betreft buitenlandse schulden heeft de IIG verscheidene regeringen
en de Wereldbank en het IMF om kwijtschelding gevraagd. Blijkens een eerste
inventarisatie van het IMF bedraagt de totale schuld van Irak ca. 120 tot
130 miljard dollar. Het IMF heeft onlangs het Iraakse verzoek ingewilligd
voor Emergency Post Conflict Assistance, een noodzakelijke
voorwaarde voor een schuldenregeling. Op basis van de schuldhoudbaarheidsanalyse
van het IMF zullen de modaliteiten van een mogelijke schuldenregeling worden
besproken. Alvorens de Club van Parijs tot onderhandelingen zal overgaan moet
eerst de uitstaande schuld geverifieerd en door Irak erkend worden.De humanitaire en wederopbouwnoden in Irak zijn nog immer in vrijwel alle
sectoren aanzienlijk en betreffen vrijwel alle prioritaire sectoren: veiligheidsstructuur,
olie-infrastructuur, drinkwatervoorziening, elektriciteit, gezondheidszorg
en onderwijs. Inmiddels leeft nog zo'n 25% van de Irakezen van voedseluitdeling
(dit was tijdens de sancties 60%), terwijl 11% zelfs met deze voedselsteun
het hoofd niet boven water kan houden. Alhoewel Irak vanwege de grote beschikbaarheid
aan natuurlijke hulpbronnen op termijn zelfstandig zorg zal kunnen dragen
voor de dienstverlening aan burgers, zal het land in de eerste jaren nog buitenlandse
steun nodig hebben.De aanhoudend slechte veiligheidssituatie bemoeilijkt de uitvoering van
humanitaire hulpactiviteiten en het toezicht op de uitvoering waardoor de
beschikbare middelen trager worden besteed dan oorspronkelijk gepland. In
2003 heeft ECHO 100 miljoen euro gereserveerd voor humanitaire hulp in Irak.
Hoewel het volledige bedrag is gecommitteerd is acht miljoen euro van dit
bedrag nog niet uitgegeven. Voor 2004 is drie miljoen euro gereserveerd. De
regering heeft in 2003 22 miljoen euro aan humanitaire hulp (via VN, ICRC
en NGO's) gegeven. Voor 2004 heeft Nederland vijf miljoen euro uitgetrokken
voor humanitaire hulp (VN en NGO's).De wederopbouw van de olieproductie en -export is, als aanjager van de
economie, (harde valuta en energie voor de lokale markt) van bijzonder belang.
De sector krijgt dan ook veel aandacht. Er wordt grootschalig geïnvesteerd
in de olie-infrastructuur. Deze is echter zodanig verouderd dat modernisering
een langdurig proces zal zijn, nog afgezien van capaciteitsuitbreiding (o.m.
exploratie nieuwe velden). Buitenlandse investeringen zijn daarvoor nodig,
maar de onveiligheid en de gevoeligheid van het thema privatisering staan
een snelle ontwikkeling in de weg. Op lange termijn zijn de vooruitzichten
rooskleuriger vanwege de grote oliereserves. De IIG heeft, onder toezicht
van de International Advisory and Monitoring Board, volledige controle over
de Iraakse olie-inkomsten. De productie van ruwe olie is thans met 2,1 miljoen
vaten per dag iets hoger dan het streefdoel. Verwacht wordt dat de productie
begin 2005 2,4 miljoen vaten per dag zal zijn. Overigens wordt de olie-infrastuctuur
telkens weer getroffen door aanslagen. Reparaties en bewaking zijn tijd- en
arbeidsintensief.De Wereldbank gaat onderwijl door met de capaciteitsopbouw van Iraakse
ministeries die wederopbouwprojecten zullen beheren. Inmiddels hebben reeds
enkele honderden Iraakse functionarissen een training in financieel beheer,
aanbesteding en projectbeheer, ondergaan. Volgens de VN is de ontwikkeling
van het overheidsapparaat in Irak hoopgevend. Zo is de recente opstelling
van een National Development Strategy door een
inter-ministerieel comité illustratief voor de toegenomen planningscapaciteit.Van de door donoren in Madrid toegezegde dertien miljard Amerikaanse dollar
(voor een periode van vier jaren, boven op de Amerikaanse contributie) is
nog maar zo'n 1,3 miljard Amerikaanse dollar uitgegeven. De Amerikaanse uitgaven,
eerder begroot op 18,4 miljard Amerikaanse dollar, zijn tot dusverre blijven
steken op circa 1 miljard Amerikaanse dollar. Het ontbreken van een soevereine
regering, belemmerde tot voor kort het vrijmaken van leningen van de Wereldbank
en het IMF. Voortdurende onveiligheid, de noodzakelijk relatief lange voorbereidingstijd
voor projecten en gebrekkige implementatiecapaciteit lijken mede aan de basis
van dit trage uitgavenpatroon te liggen. Het recente Amerikaanse besluit om
3,5 miljard Amerikaanse dollar te onttrekken uit de toezegging voor wederopbouw
en dit bedrag te oormerken voor «veiligheid», is illustratief
voor de problematiek.Door de veelvoud en diversiteit aan actoren die actief zijn op het gebied
van wederopbouw in Irak (Iraakse overheid, internationale organisaties, NGO's
en bilaterale organisaties) blijft het moeilijk in te schatten hoeveel wederopbouwgelden
er naar Irak stromen. Coördinatie van wederopbouwpogingen is van groot
belang, mede om ownership en sturingscapaciteit
van de centrale overheid te vergroten.De VN heeft inmiddels projecten ter waarde van in totaal meer dan 320
miljoen Amerikaanse dollar goedgekeurd. De Wereldbank heeft een bedrag van
meer dan 240 miljoen Amerikaanse dollar toegekend voor diverse projecten.
Op de Madrid donorconferentie in oktober 2003 hebben de EU-lidstaten in totaal
1,25 miljard euro toegezegd voor de wederopbouw van Irak, inclusief 200
miljoen euro van de Europese Commissie voor 2003–2004. Van dit laatste
bedrag wordt 160 miljoen euro via het International Reconstruction
Fund Facility for Iraq (IRFFI) gekanaliseerd.Tijdens de donorconferentie in Madrid heeft Nederland 13 miljoen euro
aan nieuw geld toegezegd. De eenmalige Nederlandse bijdrage van vijf miljoen
euro aan het IRFFI komt uit algemene middelen en gaat niet ten laste van de
bestaande ODA-begroting. Daarnaast heeft het ministerie van Economische Zaken
drie miljoen euro beschikbaar gesteld voor wederopbouwprojecten door het Nederlandse
bedrijfsleven (tijdelijk bevroren in verband met veiligheidssituatie). Dit
betekent een totale toezegging van acht miljoen euro voor wederopbouw. Verder
is vijf miljoen euro aan humanitaire noodhulp toegezegd, waarvan circa vier
miljoen euro reeds is uitgegeven.Ten slotte is er door het ministerie van Buitenlandse Zaken één
miljoen euro beschikbaar gesteld voor de uitvoering van een project in het
kader van de Sector Security Reform (SSR). Dit
zal worden gebruikt voor de uitbreiding van de politieschool in Samawah.Verwacht wordt dat de derde bijeenkomst van het donorcomité van
het IRFFI op 13 en 14 oktober 2004 in Tokio meer inzicht zal geven in
de voortgang van de wederopbouw en de bestaande wederopbouwnoden. Tijdens
de bijeenkomst zullen Iraakse Ministers en hoge ambtenaren aangeven waar wederopbouwprioriteiten
liggen (National Development Strategy) en zal
een stand van zaken gepresenteerd worden inzake de voortgang bij de wederopbouw
in het land. Aangezien Nederland geen lid is van het donorcomité, zal
Nederland in Tokyo alleen de eerste dag, 13 oktober, deelnemen.Ownership van de Irakezen is van groot belang
voor de legitimiteit en het welslagen van het wederopbouwproces. Nederland
is van mening dat de bevolking en haar vertegenwoordigers zelf het beste in
staat zijn de noodzakelijke prioriteiten te stellen. De structuren van het
IRFFI voorzien in deze prominente rol voor de Iraakse autoriteiten.
Nederland benadrukt het belang van een duidelijke afstemming tussen de projecten
gefinancierd uit het IRFFI en de door de Iraakse autoriteiten gestelde prioriteiten.
Nederland verwelkomt dan ook de intentie van de Wereldbank en de VN om hun
programma voor 2005 te herzien aan de hand van de National Development Strategy.Naar aanleiding van gewelddadigheden in verschillende steden in Irak zijn
tijdelijke stromen van binnenlands ontheemden ontstaan. Inwoners keren doorgaans,
indien de rust daar is wedergekeerd, terug naar hun woonplaatsen.De United Nations High Commission on Refugees (UNHCR) heeft sinds november
2003 terugkeer vanuit buurlanden gefaciliteerd. De organisatie heeft deze
activiteiten de laatste maanden af en toe stopgezet vanwege de verslechterende
veiligheidssituatie.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotDe Minister van Defensie,H. G. J. KampDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. M. A. van Ardenne-van der Hoeven 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-179.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl