Afrika-beleid; Verslag algemeen overleg op 12 oktober 2004 over de notitie Afrika en Handel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29237 nr. 16

11-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleidnr. 16VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 11 november 2004De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Economische Zaken2
hebben op 12 oktober 2004 overleg gevoerd met minister Van Ardenne-van
der Hoeven voor Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Van Gennip van
Economische Zaken over:– brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
en de staatssecretaris van Economische Zaken d.d. 2 juli 2004 ten geleide
van de notitie Afrika en Handel (29 237, nr. 12).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Szabó (VVD) is niet buitengewoon
onder de indruk van de notitie «Afrika en Handel». Er staat niet
in wat de plannen zijn ten aanzien van de economische ontwikkeling in Afrika.
Ook de visie op de ontwikkeling in Afrika vanuit de optiek van het bedrijfsleven
ontbreekt. Het bedrijfsleven zal door deze notitie niet worden geïnspireerd
tot het investeren in economische bedrijvigheid.Het aandeel van Afrika in de wereldhandel is in 25 jaar teruggelopen van
4% naar 1,5%. Wat is de reden van die achteruitgang? Tot welke beleidswijzigingen
op het terrein van ontwikkelingssamenwerking heeft deze daling geleid? Is
het kabinet van plan om in de komende jaren grotere budgetten beschikbaar
te stellen voor de economische ontwikkeling in Afrika zodat hier substantieel
aan kan worden gewerkt?In het document worden weinig tot geen keuzes gemaakt voor terreinen waar
Nederland zich op gaat richten. Er wordt gezegd dat in de agro business grote
kansen liggen. Er zijn echter meer sectoren die kunnen worden ontwikkeld.
Als verschillende sectoren in bepaalde landen of regio's worden ontwikkeld,
is er meer kans op economische stabiliteit en groei. Wat wordt bedoeld met
de opmerkingen over ICT? Ontwikkeling van ICT biedt veel kansen, dus daar
moet een visie op zijn. Hoe zit het met publiek-private samenwerking (PPS) in Afrika. Welke aanvragen
voor PPS liggen er en hoe wil het kabinet daar financieel mee omgaan? Kan
worden onderzocht hoe dit vanuit ontwikkelingssamenwerking kan worden ondersteund?
Hoe verhoudt het economische beleid van Nederland in Afrika zich tot dat van
andere landen? Zijn er gezamenlijke activiteiten met andere donoren in landen
of regio's? Is daar een visie op ontwikkeld? Overal iets doen, is overal niets
doen omdat er geen substantiële vooruitgang kan worden bewerkstelligd.Op pagina 1 van de notitie staat dat handel voor sub-Sahara Afrika een
belangrijke motor voor groei en vermindering van armoede kan zijn. Waarom
is er gekozen voor het woord «kan»? Doen landen waar al sprake
is geweest van schuldenreductie het in economisch opzicht beter dan landen
waar nog geen schuldenreductie is doorgevoerd? Wat is de relatie tussen schuldenreductie
en economische ontwikkeling? Wat is de visie op regionale economische ontwikkeling?Op pagina 9 wordt specifiek op bepaalde gebieden van Afrika ingegaan.
Er staat bijvoorbeeld dat er iets kan worden gedaan met de kustlijn van Mozambique.
Wat kan er dan worden gedaan? Voor het ontwikkelen van de toeristenindustrie
in dat gebied is een andere aanpak nodig dan de huidige en moet er met andere
organisaties worden samenwerkt.Er wordt gezegd dat de kansen voor toerisme in West-Afrika niet groot
zijn. In Gambia heeft toerisme echter wel potentie. Er is in dat gebied ook
een prachtige kustlijn die kan worden ontwikkeld. De arbeid is goedkoop. Er
zijn dus kansen om daar iets te bereiken samen met het Nederlandse bedrijfsleven
en bedrijven uit andere landen. Er moet naar creatieve oplossingen worden
gezocht. Het lokale bedrijfsleven moet daar ook bij worden betrokken. In de
notitie staat niet wat de ontwikkelingskansen in Angola zijn. Kan de minister
daar iets over zeggen?Mevrouw Ferrier (CDA) vindt de analyses die
in de notitie «Afrika en Handel» staan helder. De vraag is echter
welke visie hierachter zit en welke concrete oplossingen kunnen worden geboden.
Wat zijn de belangrijkste verbeteringen en veranderingen in het instrumentarium?
Het instrumentarium kan beter worden ingezet als de visies die hieraan ten
grondslag liggen, veranderen. De continuïteit en effectiviteit van de
inzet van bijvoorbeeld het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM)
laat wel eens te wensen over. Het punt is dat er geen vervolg is op deze eenmalige
startsubsidie waardoor het gevaar bestaat dat projecten na de startfase niet
kunnen worden voortgezet. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat deze startsubsidie
geen weggegooid geld is?Afrika is op het gebied van handel achtergebleven bij andere landen. Kan
er meer informatie worden gegeven over wat er concreet is bereikt en verbeterd?
Er moet duidelijk worden gemaakt wat er is bereikt en verbeterd en wat er
eventueel in de toekomst nog moet worden veranderd. De vraag is waar en hoe
een verbeterde handelspositie tot meer ontwikkeling heeft geleid. Bestaat
er een causaal verband tussen handelsverbetering en ontwikkeling? Deze relatie
is immers ingewikkeld en niet vanzelfsprekend.Verbeteringen op gebied van handel gaan niet altijd samen met goed bestuur.
Soms leidt handel juist tot ongelijkheid en tot minder goed bestuur. Wat is
de visie van de bewindslieden hierop en welke keuzes maken zij? In verschillende
Aziatische landen is er een grote economische groei mogelijk geweest door
een tijd lang minder prioriteit te geven aan mensenrechten en goed bestuur
en door alles in te zetten op verhoging van de productie en bescherming van
de eigen markt. Is dit voor Afrika ook een optie? Is dat de ontwikkeling die
wordt beoogd? Het is moeilijk om in het algemeen te zeggen welke instrumenten
zinvol zijn en welke niet. Dat moet per geval worden beoordeeld.Zijn de criteria die zijn gebruikt voor de statistieken in bijlage 2 afkomstig
van de UNCTAD en het Internationaal Monetair Fonds? Wat zijn die criteria
precies? Het is bevreemdend dat landen die in oorlog of in conflict verkeren,
zoals Burundi, niet worden aangemerkt als politiek instabiel. Kan worden uitgelegd
hoe die statistieken moeten worden gelezen?Het is te betreuren dat Nederland minder te zeggen heeft op het gebied
van voedselproductie. Die is enorm belangrijk waar het gaat om armoedebestrijding
en Nederland heeft een grote knowhow op dit gebied. Het is veelzeggend dat
de Keniaanse onderminister van milieu Maathai de Nobelprijs voor de Vrede
heeft gekregen. Hier zit een boodschap in voor het belang van voedselproductie
en milieu als bijdrage aan wereldvrede. Wat kan er worden verwacht van de
commissie-Doornbos waar het gaat om het wegnemen van supply side constraints?Het midden- en kleinbedrijf kan heel veel betekenen in PPS, bijvoorbeeld
in Zuid-Afrika. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat het vaak om
grote multinationale bedrijven of om heel kleine lokale initiatieven. Het
MKB valt er vaak tussenuit terwijl het op bepaalde plekken in Afrika veel
zou kunnen betekenen. Dit soort bedrijven zou heel goed contacten aan kunnen
gaan met partnerorganisaties in die regio. Hoe kijkt het kabinet daar tegenaan?Een grote belemmering wordt gevormd door toegang tot markten. Wat is de
inzet op dit gebied tot nu toe geweest? Wat is er onder het Nederlandse voorzitterschap
van de EU bereikt inzake bredere toegang tot bijvoorbeeld Europese markten
voor producten uit Afrika? Hoe kijkt de minister aan tegen de opstelling van
de Verenigde Staten tijdens de laatste WTO-onderhandelingen? Verwacht zij
na de presidentsverkiezingen veranderingen op dit gebied? Hoe zorgt de regering
ervoor dat een grotere opbrengst uit handel ten goede komt aan de producent
en niet aan de tussenhandel of de voedselverwerkende industrie?De heer Samsom (PvdA) is teleurgesteld over
de inhoud van de notitie «Afrika en Handel». De notitie is te
algemeen. Internationale handel wordt beïnvloedt door een zeer groot
aantal zeer complexe factoren en Afrika is een ingewikkeld continent. De analyse
in de notitie is beneden de maat. De identificatie van kansrijke regio's blijft
hangen in de conclusie dat het beeld voor West-Afrika gemengd is. De paragraaf
over externe en interne factoren, zoals supply side constraints, is overgenomen
uit een folder van de Wereldbank. Een ander probleem is dat handel en investeringen
voortdurend door elkaar worden gehaald, terwijl het twee heel verschillende
zaken zijn. De notitie is niet meer geworden dan een globale opsomming van
de WTO- en EU-inzet van Nederland. De maatregelen staan vrijwel letterlijk
al in de nota «Ondernemen tegen Armoede» uit 2001. De enige nieuwe
aangekondigde maatregel is een expertmeeting met vijf landen.Het totale gebrek aan ontwikkelingsperspectieven in de notitie baart zorgen.
Er wordt niet ingegaan op armoedebestrijding terwijl dat het uiteindelijke
doel zou moeten zijn. Impliciet is het uitgangspunt van de notitie dat een
onbelemmerde handel vanzelf leidt tot minder armoede. Dat is natuurlijk niet
het geval, dat blijkt ook uit onderzoek. Handel is een middel dat alleen werkt
als het zorgvuldig wordt aangevuld met andere maatregelen. Er moet bijvoorbeeld
voor worden gezorgd dat de toegenomen kapitaalstroom daadwerkelijk de armen
bereikt, dat toegenomen export van mijnbouwproducten of landbouwproducten
geen uitputting in het exporterende land veroorzaken en dat handelsbevorderende
privatiseringsdrift geen fatale gevolgen heeft voor de allerarmsten. Hierover
is niets de vinden in de notitie «Afrika en Handel». Deelt de
minister deze visie wel?Het opruimen van tariefmuren en special and differential treatments zijn
van vitaal belang van voor de ontwikkeling van arme landen. De inzet van de
minister op deze terreinen mag steviger zijn dan zij heeft aangekondigd. Eerlijke
handel gaat echter over veel meer dan dit. Het gaat ook over eerlijke en leefbare
lonen, over redelijke werkuren en over het toestaan en versterken van vrije
vakbonden. Het is zorgelijk dat multinationals erkende arbeidsrechten vaak
aan hun laars lappen in ontwikkelingslanden. Waar is het onderwerp
maatschappelijk verantwoord ondernemen gebleven in deze notitie? Dit moet
een harde randvoorwaarde zijn voor alle activiteiten waarbij het Nederlandse
bedrijfsleven wordt ingeschakeld om de bedrijvigheid in Afrika te bevorderen.Er had moeten worden ingegaan op de spanning tussen de snelle groeiagenda
en de duurzame ontwikkelingsagenda. De vraag is of het alleen over internationale
markttoegang gaat of ook over toegang tot lokale markten. Echte duurzame ontwikkeling
is niet gebaat bij een situatie waarin ontwikkelingslanden slechts grotere
exporteurs van goederen en grondstoffen naar Europa en de VS worden. Regionale
handel is de kurk waar ontwikkeling op drijft en die vraagt om meer dan exportbevordering.Wat is het doel van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking geweest
met deze notitie? Deze brief bevat de agenda van Economische Zaken van handelsbevordering
als kans voor het Nederlandse bedrijfsleven. Deelt de minister deze visie?Het antwoord van de bewindsliedenDe minister begrijpt de opwinding van de Kamer
over deze notitie niet. De Kamer heeft in het debat over de Afrikanotitie
«Sterke mensen, zwakke staten» en de regionotities gevraagd om
een aanvullende notitie over handel. Het was niet de bedoeling om een beleidsnotitie
te schrijven, maar om een overzicht te maken van de stand van zaken. Zaken
als armoedebestrijding worden uitgebreid behandeld in de Afrikanotitie. Het
beeld over Afrika en handel is niet positief. Er is niet gezegd dat door handel
de armoede wordt bestreden. Er staat alleen dat meer handel door Afrikaanse
landen zou kunnen leiden tot reductie van armoede. Dat gaat niet vanzelf.
Daar zijn meer maatregelen voor nodig.De positie van Afrika op de wereldmarkt is inderdaad verslechterd. De
oorzaken hiervan zijn wellicht het aanbod van producten van Afrika en de marktbeschermende
maatregelen van bijvoorbeeld de EU en de VS waardoor de prikkel ontbreekt
om zelf industriële producten te exporteren en te diversificeren. Er
is een relatie tussen schuldenlast en handel. Als een land te weinig inkomsten
verwerft omdat het te weinig exporteert, stapelen de schulden zich op en is
men nauwelijks in staat om die af te lossen. Een aantal Afrikaanse landen
is de afgelopen tien tot twintig jaar in een vicieuze cirkel van schulden,
kwijtschelding en weer lenen terechtgekomen. Dat drukt geweldig op de mogelijkheden
van een land. Daarnaast zijn in nogal wat landen langdurige conflicten gaande
die ook een verband hebben met economische processen.Het is niet de bedoeling geweest om een notitie te maken ten behoeve van
het Nederlandse bedrijfsleven. De regering heeft inzichtelijk willen maken
waar kansen zijn en waar geen kansen zijn. In de notitie worden kansrijke
sectoren en regio's voor Nederland genoemd. Ook de andere kant is belicht,
namelijk van het Afrika dat moeizaam handel kan drijven met de rest van de
wereld. De notitie is vanuit de Afrikaanse optiek geschreven.De kansen voor Afrika hangen niet van Nederland af. Die hangen met name
af van goed bestuur in de landen zelf. Het beleid dat is beschreven in de
notitie «Ondernemen tegen Armoede» is nog steeds staand beleid.
Er moet samen met partnerlanden voor worden gezorgd dat het investeringsklimaat
optimaal is zodat er wordt geïnvesteerd door binnenlandse en buitenlandse
bedrijven en dat er handel kan worden gedreven. Dan kan de economie gaan groeien.
In het rapport «Doing Business in 2005» van de Wereldbank staat
dat als landen als Gambia en Zambia zorgen voor een goed ondernemersklimaat
met oog voor de samenleving, armen daarvan profiteren. Dan is er immers ruimte
voor vakbonden en respect voor mensenrechten. Er kan dan sprake zijn van herverdeling
van welvaart. Dat is niet het geval als er sprake is van slecht bestuur. Daarom wordt er primair ingezet op het verbeteren van het bestuur. In Aziatische
partnerlanden wordt daar ook op ingezet.Afrika en Azië zijn eigenstandige continenten. Keuzes moeten daar
moeten gemaakt. Nederland kan niet aangeven wat er in welk land aan prioriteiten
moet zijn. Er wordt geprobeerd om mee te sturen en mee te denken. Het is moeilijk
om Afrika met Azië te vergelijken. Afrika staat op achterstand en is
bovendien een intern zeer verdeeld continent. Daarnaast zijn er verschillen
wat betreft het klimaat en de bodemgesteldheid.Nederland heeft lang geïnvesteerd in het opzetten van een interne
economische markt in het zuiden van Afrika. Zuid-zuidhandel is profijtelijk.
Tal van landen zal nooit toekomen aan exporteren op de wereldmarkt, maar heeft
wel mogelijkheden in de eigen regio. Het zou goed zijn als onderling de hoge
barrières worden weggenomen. Er is één regio die op eigen
initiatief een interne markt gaat beginnen per januari 2005, namelijk de EAC-regio
in Oostelijk Afrika. Tanzania, Kenia en Oeganda zijn hier na veel onderling
overleg uitgekomen. Rwanda heeft zich ook gemeld voor de EAC omdat uiteindelijk
economische ontwikkeling het beste is voor armoedebestrijding. Dit land is
tegelijkertijd onderdeel van het conflict in het Grote Merengebied. Zo zit
Afrika nu eenmaal in elkaar. Er zijn landen die in verschillende regio's een
rol spelen. Burundi heeft zich ook gemeld voor de EAC. Overigens is in de
lijst van bijlage 2 inderdaad een kruisje vergeten waar het gaat om Burundi.De instrumenten om het Nederlandse bedrijfsleven te prikkelen om te investeren
in Afrika zijn samen met EZ gestroomlijnd. De Kamer is daarover schriftelijk
geïnformeerd. De ORET-transacties zullen binnenkort in de Staatscourant
worden gepubliceerd. De ongebonden ORET is opengesteld voor de minst ontwikkelde
landen. Daarnaast is de regelgeving geflexibiliseerd. Hetzelfde geldt voor
PSOM. PSOM kan overigens alleen maar een startsubsidie zijn. De aanvragen
worden beoordeeld op de doorstartmogelijkheden. Als die er niet zijn, zal
de startsubsidie niet worden verleend. Dat geldt zowel voor Nederlandse als
voor Afrikaanse bedrijven. Bij de voorlichting aan bedrijven zal worden benadrukt
dat het een eenmalige subsidie is. Regeringen in ontvangende partnerlanden
moeten zelf aan de slag gaan om ervoor te zorgen dat het voor het lokale midden-
en kleinbedrijf mogelijk is om te ondernemen, om eigendomsrechten te verwerven
en om geld te kunnen lenen en sparen.Er is een oproep gedaan voor ideeën over publiek-private samenwerking.
Er zijn veel voorstellen binnengekomen voor het afsluiten van publiek-private
partnerschappen. Daar zit bijvoorbeeld een goed plan bij voor het opzetten
van een eco-katoenketen. Dit soort initiatieven moet uit ontwikkelingslanden
zelf komen. De Nederlandse ambassades spelen daar een rol in. Het is van belang
om de vraagkant te initiëren. Het heeft geen zin om vanaf hier te bedenken
wat Nederland voor de Afrikaanse handel kan betekenen als daar het idee niet
wordt gevoeld dat er iets moet worden gedaan aan beter beleid en nieuwe initiatieven.De commissie-Doornbos gaat met een bureau aan de slag met het uitwerken
van publiek-private partnerschappen. Het is de bedoeling om kennis en expertise
over financiële transacties, zowel grote als kleine, over te dragen aan
met name Afrika waar het gaat om de agro business. Uitbreiding van het aantal
bedrijfstakken staat voor de korte termijn niet op de rol. In het financieel
platform dat samen met samen met EZ en Financiën is opgezet, is een aantal
banken bij elkaar gekregen die hun expertise willen overdragen aan bedrijven
en initiatieven in ontwikkelingslanden. Daarnaast is er een waterpartnerschap
met Nederlandse waterbedrijven en het platform microfinanciering.De staatssecretaris zegt dat de notitie inzicht
biedt in de handel in Afrika en de knelpunten die Afrikaanse landen belemmeren
om gebruik te maken van de kansen die handelsliberalisering biedt. Daarnaast
staat er welke kansen er zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven in Afrika.
Deze kansen zullen worden gestimuleerd. Door zaken te doen met
Afrika stimuleert het Nederlandse bedrijfsleven de lokale bedrijvigheid. Door
samenwerking tussen Nederlandse en lokale ondernemers is er sprake van overdracht
van kennis, technologie en kapitaal. Er wordt een betere markttoegang gecreëerd
en daardoor worden ook investeringen in de fysieke en sociale infrastructuur
gestimuleerd. Het uitgangspunt is dat kennis en expertise van het Nederlandse
bedrijfsleven wordt ingezet direct ten gunste van Afrika. De inzet van de
minister voor Ontwikkelingssamenwerking en die van de staatssecretaris van
EZ liggen in elkaars verlengde.Er zijn twee duidelijke uitgangspunten. Het eerste is dat internationale
handel kan leiden tot grotere toename van welvaart en het tweede is dat dit
voordeel niet vanzelf komt. Handel alleen is niet het medicijn voor economische
ontwikkeling. Er is een coherent kader nodig, zowel nationaal als internationaal.
Er moet bijvoorbeeld sprake zijn van macro-economisch beleid, behoorlijk bestuur,
stabiliteit, een marktstructuur en instellingen. In landen die in conflict
zijn of waar grote honger is, is zelfs nog meer nodig. Als men wil dat ondernemers
in Afrika kansen kunnen grijpen die worden geboden via handelsliberalisatie
van de WTO, moet ervoor worden gezorgd dat dergelijke randvoorwaarden aanwezig
zijn. Met alleen het vrijmaken van de handel wordt Afrika niet gered. Nederland
probeert een steentje bij te dragen. Het ondernemerschap moet worden gestimuleerd.Als landen zich inspannen om mensen van de handel te laten profiteren,
moet dat worden beloond. Er zijn verschillende soorten ontwikkelingslanden.
Sommige zijn meer ontwikkeld dan andere. Meer ontwikkelde ontwikkelingslanden
hebben een verantwoordelijkheid tegenover hun armere buurlanden. Daar kan
Europa een verantwoordelijkheid voor nemen door landen die aan marktopening
doen voor zuid-zuidhandel en regionale handel te belonen door hen bijvoorbeeld
meer markttoegangpreferenties te geven of hen te helpen met economic governance.
Een aantal landen in Afrika organiseert zich en is op zoek naar een toekomstperspectief.
Dat is toe te juichen. De EU probeert die Afrikaanse landen te helpen. Nederland
en de EU zijn voorvechter van de huidige ontwikkelingsronde in de WTO.Er is al een aantal maatregelen genomen inzake handelsliberalisatie ten
faveure van Afrika. Er is sprake van onbeperkte vrije uitvoer uit de minst
ontwikkelde landen, het Everything But Arms initiative. Handelsverstorende
subsidies worden afgebouwd via de hervorming van het EU-landbouwbeleid en
dat wordt ook teruggevraagd van de VS. Sinds juli dekt dit overigens ook katoen.
Er wordt gezocht naar een definitieve oplossing voor de toegang tot essentiële
en betaalbare medicijnen. Hiervoor wordt geen tegenprestatie van de minst
ontwikkelde landen gevraagd. Op dit moment wordt 85% van de Afrikaanse agrarische
export geïmporteerd in de EU. Aan de ene kant is het goed dat de EU zo
veel Afrikaanse producten importeert, aan de andere kant roept dit de vraag
op waar de regionale handel blijft.Er is gevraagd naar de positie van de VS in de WTO. Het is teleurstellend
dat de VS er zo lang over hebben gedaan om een oplossing voor katoen te vinden.
Hetzelfde gold voor de toeging tot medicijnen. De VS moeten continu bij de
les worden gehouden. Er moeten voor Afrika aparte kansen worden gecreëerd.
Daar is de Doha-ronde in de WTO voor bedoeld. Amerika heeft zich wel vastgelegd
op het raamakkoord van 1 augustus. De nieuwe regering van de VS zal zich
ook aan dat raamakkoord houden.Het onderscheid tussen ontwikkelingslanden staat hoog op de agenda, namelijk
dat van de G20 en de G90. Formeel bestaat dat onderscheid in de WTO nog niet.
Israël en Korea zijn officieel ook ontwikkelingslanden. Tussen de minst
ontwikkelde landen bestaat wel een onderscheid, maar in de groep meer ontwikkelde
ontwikkelingslanden nog niet. Landen als Kenia en Brazilië
zijn al bezig met het openen van de markten om zuid-zuidhandel te bevorderen.In Afrika is sprake van conflicten en absolute armoede. Dat onderscheidt
het continent van Azië en Latijns-Amerika. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
en de staatssecretaris gaan in het voorjaar op een missie naar Egypte in het
kader van het programma «Ondernemen tegen Armoede». De vraag is
wat het Nederlandse bedrijfsleven kan bieden in Afrika. Wat is het perspectief
op Afrika over tien jaar? Het beeld is niet erg optimistisch. Er is op korte
termijn geen sprake van verschuiving van productie van Azië naar Afrika.
Er is in Afrika wel veel goedkope arbeid, maar het opleidingsniveau, de faciliteiten
en de infrastructuur zijn anders dan in Azië. Het Nederlandse bedrijfsleven
moet worden gestimuleerd om naar Afrika te gaan, juist ook vanwege de spin-off
naar Afrikaanse ondernemers. Landen als Zuid-Afrika en Kenia kunnen fungeren
als economische motor voor de rest van de regio. Handel en investeren zijn
twee verschillende dingen, maar deze zijn wel met elkaar verbonden.De heer Szabó vroeg hoe de Nederlandse inspanningen in Afrika zich
verhouden tot inspanningen van andere Europese landen. Handelsafspraken worden
altijd in Europees verband gemaakt. De hoofdverantwoordelijkheid voor de WTO
en andere verdragen op dit gebied ligt dus bij de Eurocommissaris voor Handel.
Nederland loopt ver voorop in Europa met initiatieven als Ondernemen tegen
Armoede. Nederland is vaak een grote handelspartner voor Afrikaanse landen.
Nederland is ook een van de grootste donoren van de het International Trade
Centre (ITC), een dochter van UNCTAD/WTO, dat zich bezig houdt met zuid-zuidhandel.Juist het MKB kan veel betekenen in ontwikkelingslanden. Daarvoor zijn
bilaterale programma's als PSOM opgezet. Het MKB maakt veel gebruik van dit
soort programma's. PPS is een belangrijke manier om bedrijven te stimuleren.
Het beleid van EZ is doordesemd van maatschappelijk betrokken ondernemen.
Daarom wordt er niet apart aandacht aan besteed in de notitie. Maatschappelijk
betrokken ondernemen is altijd een criterium voor toekenning van instrumenten.
Het is immers van belang voor het bedrijfsleven. De OESO-richtlijnen voor
maatschappelijk betrokken ondernemen gaan over investeringen. Nederland wil
dat deze ook worden uitgebreid tot handel.Zuid-Afrika heeft een aanvraag ingediend om te worden toegelaten tot het
OESO-verdrag ter bestrijding van omkoping bij internationale transacties.
Daar wordt in december een zogenaamd «toelatingsexamen» over afgenomen.
Zuid-Afrika heeft ook belangstelling voor het onderschrijven van de OESO-richtlijn
voor multinationale ondernemingen. Ook niet OESO-lidstaten kunnen die richtlijnen
dus onderschrijven. Dat heeft gevolgen voor multinationale ondernemingen in
Zuid-Afrika. Op de conferentie over maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO) in november zal een aantal speciale dingen voor Afrika worden gedaan.
Er zal worden onderzocht of de informatievoorziening aan het bedrijfsleven
over MVO in Afrikaanse landen voldoende is.Nadere gedachtewisselingDe heer Szabó (VVD) wil weten wat Nederland
substantieel gaat doen aan bevordering van handel. Tot hoe ver zou kunnen
worden gegaan met privaat-publieke samenwerking? Blijft dat steken op het
niveau van het MKB of wordt ook geïnvesteerd in grotere projecten? Daarvoor
is meer geld nodig dan tot nu toe is gereserveerd voor economische ontwikkeling.Mevrouw Ferrier (CDA) wil meer weten over
het verband tussen handelsverbetering en ontwikkeling. Hoe kijkt de minister
daar tegenaan, ook vanuit het perspectief dat handelsverbetering soms tot
verslechtering van goed bestuur leidt? Wat kunnen Nederland en de EU doen
om de zuid-zuidhandel te bevorderen? De heer Samsom (PvdA) zegt dat voor goedwerkende
handel hulp nodig is. Het zou daarom aardig zijn geweest als er in de notitie
had gestaan dat er meer hulp nodig is om de handel te bevorderen. Er moet
worden voorkomen dat er wordt bezuinigd op ontwikkelingssamenwerking. Maatschappelijk
verantwoord ondernemen is minder vanzelfsprekend dan de staatssecretaris doet
voorkomen. Er moet veel gebeuren op dit terrein, ook om grote bedrijven ervan
te overtuigen dat zij op een andere manier moeten omgaan met een kwetsbaar
continent.De minister zegt dat handel op een continent
als Afrika inderdaad niet kan floreren zonder hulp. Het debat heeft veel verhelderd.
Mevrouw Ferrier had nog een vraag over het verband tussen handel en armoedebestrijding.
Als er meer handel is, is er meer economische ontwikkeling. Er kan dan dus
ook meer worden gedaan aan armoedebestrijding. Vergroting van de handel leidt
echter niet automatisch tot vermindering van de armoede. De voordelen van
de handel komen alleen terecht bij de allerarmsten als er ook sprake is van
goed bestuur. In de Millenniumdoelen staat ook dat landen elkaar moeten blijven
aanspreken op goed bestuur. Dit is erg ingewikkeld. Ontwikkeling van ICT is
hiervoor van groot belang, ook voor het onderwijs en de bestrijding van hiv/aids.
Programma's op dit terrein moeten worden opgezet door de EU en andere grote
instellingen. Hulp en handel is het adagium. Daarom zijn de handelsrondes
van de WTO ook van groot belang voor ontwikkeling van ontwikkelingslanden.
Er moet echter ook langdurig worden geïnvesteerd in een rechtvaardige
wereld.De staatssecretaris onderschrijft dat hulp
en handel het adagium is. Op het ene continent zal het meer hulp dan handel
zijn en op het andere zal het meer handel dan hulp zijn. Het is te hopen dat
de balans voor Afrika verschuift van hulp naar handel. Er werd gevraagd wat
EZ doet aan het bevorderen van goed bestuur. EZ levert technische assistentie
op het gebied van regelgeving, er worden multilaterale afspraken gemaakt over
handelsfacilitatie en er worden best practices uitgewisseld.Er zijn mogelijkheden op het gebied van PPS op terreinen waar Nederland
sterk in is, zoals infrastructuur, watermanagement en agro business. Er kan
expertise worden geleverd en er kan worden samengewerkt. Daar zijn middelen
voor nodig. Bij de behandeling van de begroting EZ voor 2005 ligt het buitenlandinstrumentarium
dat investeringen wil bevorderen echter onder vuur. Dat geldt dus ook voor
het instrumentarium voor dit soort doeleinden.De mogelijkheden voor de EU met betrekking tot het bevorderen van zuid-zuidhandel
zijn beperkt. Die landen moeten dat uiteindelijk wel zelf willen. De verantwoordelijkheid
ligt bij de meer ontwikkelde ontwikkelingslanden. Onderlinge handel kan wel
worden gestimuleerd. Er moeten regionale afspraken worden gemaakt. Er moet
een bonus worden gezet op regionale vrijhandel. De WTO kan dit ook bevorderen.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De HaanDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van ToorXNoot1Samenstelling:Leden: Rijpstra (VVD), Dijksma (PvdA), De Haan (CDA), voorzitter, Koenders
(PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel
(SP), Albayrak (PvdA), Wilders (Groep Wilders), Van Baalen (VVD), Van As (LPF),
Herben (LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van
Dijk (CDA), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA),
Szabó (VVD), Van der Laan (D66) en Jonker (CDA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Dubbelboer (PvdA), Van Fessem (CDA),
Stuurman (PvdA), Vos (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit (SP), Leerdam (PvdA),
Hirsi Ali (VVD), Van Miltenburg (VVD), Varela (LPF), Van den Brink (LPF),
Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP),
Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA), Wolfsen (PvdA), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Waalkens (PvdA), Van Winsen (CDA), Veenendaal (VVD), Dittrich (D66)
en Kortenhorst (CDA).XNoot2Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Van Egerschot (VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink
(LPF), Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP),
Van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Jonker (CDA), Aptroot (VVD), Blom
(PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Bakker (D66), Heemskerk
(PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Joldersma (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GroenLinks),
Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Ruiter (SP), Van As (LPF), De
Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Dittrich (D66), Tjon-A-Ten (PvdA),
Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl