Wet afschaffing malus en bevordering reïntegratie; Voorlopig verslag van de vaste commissie voor sociale zaken en werkgelegenheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19941995-24221, nr. 290a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-09-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24221 nr. 290a

12-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Algemeen3. Overgangsrecht4. Huidige en voorgestelde reïntegratie-activiteiten;
effecten5. BemiddelingARTIKELEN Artikel II Onderdeel DHOOFDSTUK II A. ONDERDEEL E REÏNTEGRATIEMAATREGELEN § 1. De loonsuppletie Artikel 60§ 2 Garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten Artikel 61§ 3. De loonkostensubsidie Artikel 62§ 4. De proefplaatsing Artikel 63Onderdeel F Artikel 76 WAOArtikel XIV, in relatie tot artikel XVIISLOTOPMERKINGENOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24221Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 221Wijziging van een aantal sociale verzekeringswetten (Wet afschaffing
malus en bevordering reïntegratie)nr. 290aVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID1Vastgesteld 12 september 1995Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het formuleren
van de volgende opmerkingen en vragen. ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van de fractie van de VVD deelden mee met belangstelling
te hebben kennis genomen van het wetsvoorstel. Zij herinnerden aan het feit
dat deze Kamer meermalen (bij motie) op de afschaffing van de malus heeft
aangedrongen. Zij stemden eveneens in met de voorgestelde reïntegratiemaatregelen,
zij het dat zij wel aarzelingen hebben – evenals «de overzijde» –
over de uitvoerbaarheid en de effectiviteit ervan.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis
genomen van het voorliggende wetsvoorstel.Op zichzelf vonden deze leden de afschaffing van het bonus-malussysteem
een goede zaak. Niet alleen werkte dit systeem onredelijk, het werd ook als
onredelijk ervaren omdat arbeidsongeschiktheid ook geheel in de privé-sfeer
kan zijn ontstaan. Daar komt dan nog bij, dat het systeem in de praktijk contra-produktief
werkte en derhalve het tegendeel bewerkte van wat was beoogd, nl. het leveren
van een positieve bijdrage aan het in dienst nemen van (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten.
Na alle mislukte pogingen tot adequate aanpassing, lag afschaffing van het
bonus-malussysteem dan ook voor de hand. Niettemin waren de leden van de CDA-fractie
met de voorgestelde uitwerking niet gelukkig; deze roept op z'n minst een
aantal vragen op.Bestudering van dit wetsvoorstel bevestigde het aanvankelijk vermoeden
van de leden van de PvdA-fractie dat het om complete wetgeving
gaat met een breedheid van voorstellen, die een zeer haastige behandeling
onverantwoord maakt. De in AMBER opgenomen voorstellen, tezamen met de inhoud van de brief
van de staatssecretaris, zijn deels te beschouwen als correcties en aanvullingen
op de ingrijpende wetten TAV en TBA. Een deel van de voorstellen achtten zij
van marginaal belang, een ander deel van substantieel belang. Tezamen gaat
het om een fors pakket en een weerbarstige materie. De uitwerking van een
aantal voorstellen in AMBER vertoont naar hun mening nogal wat sporen van
haastwerk en een gebrekkig wetstechnische uitwerking. Verderop kwamen zij
daarop terug via een (gedeeltelijke) artikelsgewijze benadering.De leden van de fractie van D66 zeiden met belangstelling kennis
te hebben genomen van het onderhavige wetsvoorstel.Het doorlezen van het dossier had deze leden een groeiend gevoel van teleurstelling
bezorgd omdat ook deze staatssecretaris de malus weliswaar op termijn afschaft,
maar ook weer geen uitvoering geeft aan de op 14 december 1993 in de Eerste
Kamer met algemene stemmen aangenomen motie die in ieder geval het niet opleggen
van een malus bepleit in drie situaties waarin opleggen van een malus algemeen
als onbillijk, c.q. onredelijk wordt ervaren.De leden van de fractie van GroenLinks onderschreven de doelstelling
van dit wetsvoorstel om met een aantal wijzigingen noodzakelijke correcties
aan te brengen in de slecht functionerende WAO-praktijk.Teleurstellend is het vast te moeten stellen, dat niemand zich de vraag
stelt hoe het nu toch komt dat er zoveel mis is. Dat is te meer teleurstellend
omdat veel van de huidige problemen indertijd – bij de behandeling van
de WAO-wijzigingen – door diverse organisaties en ook door delen van
de oppositie zijn gesignaleerd en voorspeld. Het politieke bedrijf en de Nederlandse
samenleving zouden er sterk bij gebaat zijn als «Den Haag» wat
serieuzer zou proberen meer een «lerende organisatie» te worden.
Dat zou een hoop miskleunen, geld- en energieverspilling en menselijk verdriet
kunnen voorkomen.Het was in dit kader (ondersteuning van de te laat geformuleerde doelstellingen
en proberen nieuwe katers te voorkomen) dat deze leden nog enkele vragen ter
beantwoording aan de regering wilden voorleggen.Het lid van de GPV-fractie in dit verslag sprekende mede namens
de fracties van de RPF en het GPV merkte op met belangstelling
te hebben kennis genomen van het wetsvoorstel. Het streven naar verbetering
van het instrumentarium ten behoeve van de integratie van mensen met een arbeidshandicap
juichte hij toe. De afschaffing van de bonus-malusregeling in haar huidige
vorm is verstandig. En de extra regelingen die de positie van arbeidsgehandicapten
versterken zijn sympathiek, zo oordeelde dit lid.Het lid van de SP-fractie was van mening dat het onderhavige
wetsvoorstel niet los mag worden gezien van de ingrijpende wijzigingen die
per 1 augustus 1993 zijn doorgevoerd in de WAO.De ellende die in het bijzonder het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium –
en de daarop gebaseerde (her)keuringen – teweeg heeft gebracht in de
maatschappij is overduidelijk gebleken in het achterliggende jaar.Uit het Ctsv-rapport van april 1995 blijkt, dat bij herkeuring 29% van
de arbeidsongeschikten de uitkering verliest en dat bij keuring na 52 weken
ziekte eveneens 29% niet voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering
in aanmerking komt.Naar de mening van het lid van de SP-fractie betekent dit dat mede vanwege
de «nieuwe WAO» de werking van AMBER beperkt zal zijn, althans
veel beperkter dan wanneer de «oude WAO» nog zou gelden. In principe geldt van de in AMBER vervatte reïntegratie-maatregelen
voor degenen wier arbeidsongeschiktheid op minder dan 15% werd vastgesteld
alleen de maatregel die voortvloeit uit aanvaarding door de Tweede Kamer van
de motie-Van Dijke (toename arbeidsongeschiktheid binnen 5 jaar), zo stelde
dit lid. 2. AlgemeenDe leden, behorende tot de fractie van de VVD merkten op dat
in de nota naar aanleiding van het verslag, gedateerd 21 juni, wordt gesteld,
dat onderzoek naar de effectiviteit van de bestaande maatregelen slechts heeft
geleid tot fragmenten van het gewenste beeld omdat een onderzoek naar de toepassing
van verschillende regelingen in de praktijk grote problemen oplevert.Begin augustus kon het College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv)
echter meedelen, dat de loonkostensubsidie op een fiasco lijkt uit te draaien.
Van de beschikbare gelden is in de afgelopen jaren nog geen 10 procent uitgekeerd.
(Zie ook De Telegraaf van 2 augustus 1995). Heeft het, gezien deze achtergrond,
zin om nu de subsidieregeling uit te breiden?Ook het Tica heeft in zijn aan de vooravond van de debatten in de Tweede
Kamer uitgebrachte technisch commentaar kritische opmerkingen over de beleidsvoornemens
van de bewindsman. Het spreekt over de noodzaak om met betrekking tot de financiering
en de toepassing van het reïntegratie-instrumentarium een fundamenteel
nieuwe benadering te kiezen. Het geeft voorts in overweging om de feitelijke
inwerkingtreding van afzonderlijke instrumenten, die niet zijn gericht op
inkomenssuppletie voor individuele gerechtigden, in ieder geval uit te stellen
tot na het bestuurlijk overleg dat de staatssecretaris met het Tica wil voeren.
Wat is de reactie van de bewindsman op dit commentaar? Heeft het bestuurlijk
overleg al plaatsgevonden en wat zijn de resultaten hiervan?Deze leden deelden mee het voorts op prijs te stellen als de staatssecretaris
zijn mening zou willen geven over de brief van de Raad van Centrale Ondernemingsorganisaties
(RCO) van 21 augustus zowel op het punt van het overgangsrecht bij de afschaffing
van de malus als op dat van de voorgestelde reïntegratie-maatregelen.De staatssecretaris wijst er in de memorie van toelichting op dat de reden
om de malus af te schaffen primair gelegen is in het feit dat door het introduceren
van marktwerking en premiedifferentiatie in de WAO gegarandeerd wordt dat
er voldoende financiële prikkels voor een werkgever aanwezig zijn om
een beleid te voeren dat is gericht op beperking van het beroep op de WAO.
De ene financiële prikkel – de malus – wordt immers vervangen
door een andere. Dat dit financiële evenwicht voor een half jaar zou
worden doorbroken is volgens de memorie van toelichting aanvaardbaar door
de invoering op 1 juli van flankerende maatregelen. In hoeverre is, zo vragen
de leden van de VVD-fractie, deze redenering doorbroken, c.q. teniet gedaan
door het uitstel van de premiedifferentiatie met een jaar?In de memorie van antwoord wordt, zo stelden dezelfde leden, gesproken
over het wetsvoorstel inzake de premiedifferentiatie en marktwerking in arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(PEMBA). Moet deze afkorting niet PEMIA zijn? Waar slaat de B op? Vindt de
staatssecretaris niet dat de heersende mode van moeilijk te begrijpen afkortingen
(bijv. TZ, TBA, AMBER) de toegankelijkheid voor de burger tot de sociale-verzekeringswetgeving
zeer verkleint? Ware het niet beter een duidelijk intitulé te verzinnen?De leden van de CDA-fractie hadden begrepen, dat de –
gelet op het regeerakkoord – zeer late indiening van het wetsvoorstel
alles van doen heeft met de opvatting dat de in de Wet Terugdringing Arbeidsongeschiktheidsvolume
(TAV) neergelegde verdeling van financiële prikkels zoveel
mogelijk moest worden gehandhaafd. Bij uitsluitende afschaffing van het bonus-malussysteem
zou het evenwicht in deze verdeling worden doorbroken. Terwille van dit evenwicht
moesten met de afschaffing tegelijkertijd voldoende positieve reïntegratie-maatregelen
worden ingevoerd. Het ging hierbij ook om maatregelen die aanvankelijk deel
uitmaakten van de nog in te dienen voorstellen inzake de versterking van de
marktwerking. In de memorie van antwoord lazen deze leden dat het eerder invoeren
van de maatregelen op het terrein van het flankerend beleid het mogelijk maken
de malus versneld af te schaffen en tegelijkertijd de kansen op de arbeidsmarkt
voor mensen met een arbeidshandicap te vergroten. Deze leden hadden het gevoel
dat deze wens wel heel sterk de vader is van de gedachte. Worden hiermee geen
verwachtingen gewekt, die, althans voorlopig, niet zullen worden bereikt,
ook mogelijkerwijze niet kunnen worden bereikt? Gelet op de nog noodzakelijke
uitwerking in algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen
rijst immers de vraag wanneer het voorgestelde pakket van reïntegratiemaatregelen
in z'n geheel in werking zal kunnen treden? Zo snel als mogelijk, mede afhankelijk
van de mogelijkheden tot implementatie van de regelingen door de uitvoeringsinstanties,
biedt onvoldoende houvast.De leden van de CDA-fractie stelden dan ook een volledig overzicht met
een zo nauwkeurig mogelijke tijdsplanning van alle te verwachten algemene
maatregelen van bestuur en van de ministeriële regelingen op prijs.Hiernaast hadden deze leden de nodige vragen over de uitvoerbaarheid van
het reïntegratie-instrumentarium. Eén van de lessen uit de parlementaire
enquête over de sociale zekerheid is in ieder geval dat regelgeving
altijd dient te worden getoetst op de uitvoerbaarheid, waaraan het vaak al
te zeer had ontbroken.De leden van de CDA-fractie hadden zich dan ook verwonderd over het gemak,
waarmee ook nu weer duidelijke adviezen met betrekking tot de uitvoerbaarheid
zijn gebagatelliseerd. Bij het lezen van de diverse Tica-rapporten, waaronder
ook adviezen, rijst steeds meer de vraag waarom afschaffing van het bonus-malussysteem
in dit stadium per sé gepaard moet gaan met de uitbreiding van oude
en de invoering van enkele nieuwe reïntegratie-instrumenten in het kader
van flankerend beleid. Afgezien van het reeds genoemde tijdselement is het
immers zeer de vraag of – in combinatie met het in het wetsvoorstel
voorziene overgangsrecht – de uitvoeringsorganisaties wel in staat zullen
zijn aan de reïntegratie-activiteiten uitvoering te geven. Als reactie
op de uitspraken van de Centrale Raad van Beroep heeft het Tica een nieuwe
werkwijze aanbevolen, die deze leden metterdaad noodzakelijk lijkt, maar die
ook door het Tica als een grote belasting voor de uitvoeringsorganen wordt
gezien. De vraag is zelfs opgeworpen of deze belasting niet buiten proportioneel
is in verhouding tot de overige taken van de uitvoeringsorganen.Pleit dit niet voor afschaffing van het bonus-malussysteem met terugwerkende
kracht zeker nu ook de feitelijke onmogelijkheid tot uitvoering inmiddels
is gebleken?Onder de onderdelen van de uitvoering, die tot op dat moment hoge prioriteit
hadden, viel ook de aandacht voor de reïntegratie van arbeidsongeschikte
werknemers. Het Tica vreesde terecht, dat de belasting als gevolg van de malusoplegging
bij dezelfde groep medewerkers terecht zal komen. Extra aan te trekken capaciteit
zou – los van de financiële gevolgen – eerst op termijn beschikbaar
kunnen komen.De leden van de CDA-fractie konden dit niet anders verstaan dan dat de
nu voorgestelde afwikkeling in het kader van het overgangsrecht voorlopig
ten koste zal gaan van o.a. de reïntegratie-activiteiten.Hoezeer deze leden ook begrip hebben voor de argumenten met betrekking
tot een gelijke behandeling van alle werkgevers, zij achtten dit toch een
ongewenste zaak, omdat de ontgoocheling bij (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten
opnieuw groot zal zijn als zij hun kansen op de arbeidsmarkt – nu opnieuw
verwachtingen worden gewekt – door een adequate aanpak niet op korte
termijn zullen zien vergroot.De uiteindelijke afweging van de aangevoerde argumenten luistert derhalve
voor de leden van de CDA-fractie zeer nauw. Een duidelijk overzicht op zowel
het moment van invoering van de beoogde reïntegratie-instrumenten als
op de mogelijkheden tot volledige en onmiddellijke uitvoering kunnen hierbij
helpen.Het was deze leden overigens opgevallen, dat – hoewel er wel vele
vragen in dit kader zijn gesteld – de voorliggende problematiek in de
Tweede Kamer niet kon worden uitgediscussieerd wegens de spoed waarmee het
wetsvoorstel in de Tweede Kamer moest worden afgehandeld. Dit bevreemdde de
leden van de CDA-fractie, aangezien tot voor kort ook de staatssecretaris
op het standpunt stond «dat wij op het punt van flankerend beleid tot
op de dag van vandaag nog steeds onvoldoende capaciteit hebben om het reïntegratiebeleid
te voeren dat u en ik allemaal zouden willen» (begroting Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, Eerste Kamer, 28 maart, Handelingen blz. 24–1023).De leden, behorende tot de fractie van de PvdA, wensten op
deze plaats drie meer algemene opmerkingen te maken, waarvan de eerste twee
mede «nog openstaande» toezeggingen rondom de Wet terugdringing
beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (TBA) betreffen.De Eerste Kamer heeft destijds kamerbreed de vraag naar de toegankelijkheid
van aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor personen met een
(sterk) verhoogd arbeidsongeschiktheidsrisico aan de orde gesteld. Het resultaat
is bekend: een overgangsregeling (MAAV) met een sluitingsdatum voor aanmelding.
Voor latere toetreders tot de arbeidsmarkt kon zich een zelfde knelpunt voordoen.
Het vorige kabinet sprak daarbij een groot vertrouwen uit in het zelfregulerend
vermogen van verzekeraars om via bundeling van zeer kleine, tot de allerkleinste,
collectiviteit(en) dit probleem geheel of nagenoeg geheel op te lossen. Via
vervolggesprekken met verzekeraars, actieve «monitoring» met behulp
van de Verzekeringskamer zou het kabinet de vinger aan de pols houden en het
parlement erover rapporteren. De vorige staatssecretaris stelde: «Het
kabinet blijft beschikbaar om in voortzetting van het gesprek met verzekeraars
te bezien hoe in de markt ook de laatste relatief kleine groep een fatsoenlijke
aanvullende verzekering kan krijgen.»Bij de behandeling van MAAV bleek dat die vervolggesprekken begin '94
zouden plaatshebben en dat de Kamer over de ontwikkeling op de hoogte gehouden
zou worden (MAAV, N.a.v. V/EK, 10 december 1993, blz. 5). De leden van de
PvdA-fractie wensten thans uitvoerig geïnformeerd te worden over verloop
en uitkomsten van deze vervolggesprekken tussen kabinet en verzekeraars. Welke
resultaten zijn er bereikt? Waar liggen eventueel nog resterende knelpunten?Deze leden tekenden hierbij overigens aan dat de wellicht geringe omvang
(in aantal personen!) van dit ernstige knelpunt een sterke relatie heeft met
Nederlandse instituties als het algemeen verbindend verklaren van cao-bepalingen
en de Wet verplichte deelname bedrijfspensioenfondsen (Wet Bpf).In dit kader hadden de leden van de PvdA-fractie hun wenkbrauwen gefronst
bij onderstaande passage in een toespraak van de staatssecretaris tijdens
de 10e algemene vergadering van de Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen
op 28 maart jl.: «Bij de discussie over marktwerking lijkt het zinvol
hier nog eens de situatie van de WAO en van de verplichtstelling te vergelijken.
Zoals u bekend is, wil het kabinet overgaan tot selectieve verplichtstelling
en zal worden voorgesteld in de Wet Bpf het invaliditeitspensioen te schrappen.
Bezien zal nog worden of dit met het oog op de komende AWW-wijziging
ook moet gelden voor het nabestaandenpensioen» (VB-contact, nr. 108,
april 1995, blz. 14).Deze leden meenden dat eerst de problematiek van de toegankelijkheid van
aanvullende a.o.-verzekeringen toereikend geregeld moet zijn alvorens de verzekering
van het WAO-gat als onderdeel van de Wet Bpf ter discussie gesteld kan worden.
Hetzelfde geldt uiteraard voor het nabestaandenpensioen in relatie tot de
Algemene Nabestaandenwet (ANW). Het kan toch niet de bedoeling zijn de problemen
eerst te vergroten alvorens ze op te lossen?In de wet TBA is zowel bij de WAO als bij I.P./ABP geregeld dat «oude
gevallen» bij hernieuwde uitval na werkhervatting niet alsnog geconfronteerd
zullen worden met een «WAO-gat», resp. «IP-hiaat».
Dat wil zeggen: dit is in beide wetten afzonderlijk geregeld voor hun eigen
bereik, echter niet wederzijds. Bij werkhervatting vanuit WAO-circuit naar
ABP-circuit (en vice versa) is dit niet geregeld. Deze verkokerde benadering
is destijds aan de orde gesteld via schriftelijke Tweede-Kamervragen van het
lid Leijnse (22 september 1993). De toenmalige staatssecretaris toonde zich
bereid aan «de ministerraad een voorstel te doen om de wet op dit punt
te wijzigen» (Persbericht SZW 14 oktober 1993).Het had de leden van de PvdA-fractie verbaasd dat zij sindsdien hierover
niets meer vernomen hadden. En: waarom was bijna 2 jaar na dato deze omissie
niet ten lange leste in AMBER gerepareerd?De reïntegratiemaatregelen van AMBER zijn bij nota van wijziging
«doorvertaald» naar de overheidssectoren (ABP, AMP).De leden van de PvdA-fractie stelden daarover de volgende vragen:a) waarom wordt APPA niet genoemd?b) is de vertaling naar ABP/AMP volledig geschied? Op het eerste gezicht
misten deze leden de vertaling van de motie-van Dijk naar ABP/AMP?c) in hoeverre gaat het om een «doorvertaling»-de-verkokering-voorbij;
in hoeverre betreft het slechts een regeling per afzonderlijk circuit, maar
niet kruiselings?Kan een belanghebbende bij wisseling tussen WAO- en ABP-verzekerd circuit
bijv. een lopende loonsuppletie meenemen? Geldt de garantieregeling oudere
werknemers wederzijds? Graag een volledig antwoord per reïntegratiemaatregel.Over het voorliggende wetsvoorstel maakten de leden van de PvdA-fractie
nog enkele, meer algemene opmerkingen alvorens artikelgewijs een aantal vragen
te stellen.Deze leden accepteerden de voorgenomen afschaffing van de malus. Zij onderschreven
in beginsel het kabinetsstandpunt dat lopende maluszaken (van vóór
1-7-1995) naar behoren afgewikkeld dienen te worden. Zij waren beducht voor
complicaties bij die afwikkeling. Met Raad van State, TICA en RCO deelden
zij het vermoeden dat de kosten-batentaxatie van het kabinet over deze afwikkeling
wel erg rooskleurig is.De leden, behorende tot de fractie van GroenLinks stelden vast
dat een aantal onderdelen van dit voorstel nog moet worden uitgewerkt in algemene
maatregelen van bestuur resp. ministeriële regelingen.De inhoud daarvan was tijdens de behandeling in de Tweede Kamer niet bekend.
Kan de regering nu (twee en een halve maand later) de exacte inhoud wel meedelen?Wat wordt – gespecificeerd per wijziging – de ingangsdatum
van de diverse voorgestelde wetswijzigingen?Zijn er afstemmings- of overgangsproblemen te verwachten? Zo ja, welke?
Hoe wordt daarin voorzien?Waarom is, zo vroegen deze leden voorts, bij de behandeling van deze voorstellen
geen advies overlegd van het Tica? Had het niet voor de hand gelegen
dat wel te doen? Wil de regering nu alsnog de mening en de conclusies van
het Tica over de nu aan de Eerste Kamer aangeboden voorstellen overleggen?
Zo nee, waarom niet.Is het genoemde «technisch commentaar» al beschikbaar?Wat gaat de regering bij de verder uitvoering met dit technisch commentaar
doen?Op 27 juni 1995 (Handelingen Tweede Kamer, blz. 5527) heeft de regering
bij monde van staatssecretaris Linschoten een aantal actiepunten verwoord,
zoals:Verzoek aan het Tica om met onmiddellijke ingang de nieuwe criteria toe
te passen en idem om alle wijzigingen die geen verder overleg vragen met onmiddellijke
ingang te effectueren, etc.Is de regering zich bij al die stelligheid en dadendrang ervan bewust
geweest dat voor deze wetswijzigingen ook nog de steun van de Eerste Kamer
verkregen zou moeten worden of beschouwt de regering de behandeling van dit
wetsvoorstel in de Eerste Kamer als een wassen neus?Het lid van de fractie van het GPV wees op het feit, dat in
de Tweede Kamer de behandeling van het voorliggende wetsvoorstel aangegrepen
voor een bespreking van de werking van de WAO in meer algemene zin. Dit lid
zei zich te willen beperken tot het wetsvoorstel zelf.Zoals eerder deelde dit lid mee in te stemmen met de afschaffing van de
malus-regeling in haar huidige vorm. Hij was van mening dat het algemene en
ongenuanceerde karakter van de malusregeling een belangrijke oorzaak is van
het mislukken ervan. De bedoeling van de malusregeling, namelijk om werkgevers
te bepalen bij hun verantwoordelijkheid voor werknemers die niet meer (geheel)
in staat zijn hun huidige werk te doen, is goed. Maar het instrument van de
malus werd onbruikbaar doordat geen onderscheid kon worden gemaakt naar de
mate waarin werkgevers die verantwoordelijkheid ook werkelijk kon worden toegerekend.In dit verband zei dit lid drie vragen te hebben.Is de staatssecretaris het met de GPV-fractie eens dat het globale karakter
van de malusregeling heeft geleid tot het mislukken ervan?Denkt de staatssecretaris bij voorbeeld in premiedifferentiatie een alternatieve
regeling te kunnen vinden om de doelstelling van de malus-regeling alsnog
te realiseren?Is het niet bijzonder ongelukkig dat een regeling wordt afgeschaft, terwijl
een regeling die de lacune die ontstaat moet opvullen nog geruime tijd op
zich zal laten wachten?Het lid van de SP-fractie merkte op de malus steeds te hebben
beschouwd als een positief instrument om werkgevers te dwingen aandacht te
hebben voor de arbeidsomstandigheden, en voor de verbetering daarvan.Bij diezelfde werkgevers riep de malus echter hoofdzakelijk verzet op,
om niet te spreken van een boycot. De malus-regeling is na verloop van tijd
contra-productief gaan werken.Het lid van de SP-fractie legde zich daarom noodgedwongen neer bij de
afschaffing van de malus. Hij constateerde anderzijds dat in AMBER daarvoor
in de plaats geen nieuwe dwangmiddelen zijn gekomen. De regering spreekt slechts
over positieve prikkels.Dit lid wees in dit verband verder op de WAGW. Bij de behandeling in de
Tweede Kamer heeft de staatssecretaris er op gewezen, dat stappen worden ondernomen
om deze wet in werking te stellen waar het betreft de verplichting tot het
aannemen van arbeidsongeschikten in de bedrijven. Graag vernam hij hoever
een en ander inmiddels is gevorderd. Het lid van de SP-fractie zei het rapport van het TICA, met bijlage, van
21 juni 1995 bij beoordeling van dit wetsvoorstel te willen betrekken.De Tweede Kamer heeft AMBER met zo'n hoge snelheid moeten/willen behandelen
dat de meeste fracties nauwelijks de tijd hebben gehad om het TICA-rapport
diepgaand te bestuderen en in hun beschouwingen te betrekken. Het TICA-rapport
laat zich kritisch uit over het effect van het voorgestelde pakket aan reïntegratie-maatregelen.Zo worden vraagtekens geplaatst bij de flexibiliteit bij de keuze van
het juiste reïntegratie-instrument, zeker wanneer er sprake is van samenloop.
Ook signaleert het TICA een probleem als er meerdere actoren in het geding
zijn, en tenslotte noemt het TICA een onduidelijke operationalisering van
wet- en regelgeving.Het lid van de SP-fractie zou graag het oordeel van de regering over deze
opmerkingen van het TICA vernemen.Het TICA pleit voorts voor een fundamenteel andere benadering van de reïntegratie:
flexibiliteit, individuele indicatiestelling op basis van gekwalificeerde
intake, een vervolgtraject gekoppeld aan een duidelijke categorie-indeling.
Er zou een duidelijk algemeen behandelplan, en een plan per cliënt moeten
komen, en tenslotte een helder financieringsmodel.Het lid van de SP-fractie verneemt ook hierover graag de visie van de
regering.Dit lid constateerde dat in de – zijns inziens summiere –
schriftelijke voorbereiding van de behandeling van het wetsvoorstel in de
Tweede Kamer is gewezen op de kritische kanttekeningen die de Raad van State
plaatste bij de berekening door de regering van de opbrengsten en kosten van
afschaffing van de malus per 1 juli 1995.Het TICA op zijn beurt stelt in het al meermalen genoemde rapport dat
de berekening van zowel de opbrengsten als de kosten van de afschaffing van
de malus te rooskleurig is.Volgens het TICA zijn niet meegenomen de eenmalige kosten van de door
het TICA zelf voorgestelde procedure, welke is bedacht voor het alsnog innen
van de achterstallige malussen. Bovendien, aldus het TICA, moet worden betwijfeld
of de percentages waarvan de regering uitgaat waar het betreft het aantal
beroepszaken en het aantal te verliezen procedures juist zijn.Het lid van de SP-fractie zei ook op dit punt graag de visie van de regering
te willen vernemen. 3. OvergangsrechtDe leden, behorende tot de fractie van het CDA merkten op,
dat over de kosten, verbonden aan de handhaving van het malussysteem tijdens
de overgangsperiode nog geen duidelijkheid bestaat. Het oordeel van de Raad
van State en het advies om de overgangsregeling te heroverwegen wegen zwaar
voor deze leden, mede ook in het licht van alle opmerkingen dienaangaande
van het Tica. De in de gewisselde stukken en tijdens de behandeling in de
Tweede Kamer gegeven antwoorden hebben deze leden er eveneens nog niet van
overtuigd, dat met het overgangsrecht, gegeven ook de noodzakelijke nieuwe
werkwijze en het te verwachten aantal beroepszaken, de belangen van de (gedeeltelijk)
arbeidsongeschikte voldoende kunnen worden gediend. Zeker twee elementen dienen
nader te worden uitgediept: de kosten, waarbij dan bedoeld wordt alle kosten,
ook de eenmalige als gevolg van de aangepaste procedure en de inschatting
van het aantal beroepszaken. Mede gelet op de onzekerheden waren deze leden
vooralsnog geneigd de maatschappelijke kosten hoger in te schatten,
waarbij dan nog de extra inzet van menskracht komt, die onder meer aan de
reïntegratie-activiteiten wordt onttrokken.Door diverse fracties in de Tweede Kamer is aanvankelijk de afschaffing
van de malusregeling met terugwerkende kracht aan de orde gesteld. Het met
terugwerkende kracht afschaffen van de bonusregeling is uiteraard niet gevraagd.De als bestrijding van deze gedachte gehanteerde argumenten gaan vooral
in op de financiële gevolgen, voorzover bekend, maar eveneens op mogelijk
nog te verwachten schade, waardoor het volledig afschaffen van de malusregeling
wel eens een beduidend hoger bedrag kan vergen. Zijn deze gevolgen naar het
oordeel van het kabinet met 0.3% eenmalige premieverhoging voldoende afgedekt?
Hoe is dit percentage samengesteld en is hierbij ook rekening gehouden met
de meevallers als gevolg van het niet of onvolledig benutten van de reïntegratie-instrumenten?
Hoe beoordeelt de staatssecretaris dit nieuwe feit (voorstel RCO)?De door de RCO bepleite afschaffing van het bonus-malussysteem met terugwerkende
kracht had in ieder geval wel het voordeel, dat aan de prioriteiten binnen
de uitvoering, waaronder de reïntegratie-activiteiten, alle aandacht
kan worden gegeven.Kan op deze samenhang en alle in dit verband relevante aspecten in hun
onderling verband nog meer inzicht worden gegeven?Deze leden bedoelen dan ook criteria als kosten (reeds eerder genoemd)
en rechtsgelijkheid. Met dit beginsel voor ogen is een redenering opgezet
die geen recht doet aan de door het RCO genoemde bezwaren (een niet te rechtvaardigen
ongelijkheid tussen gevallen waarin een malus werd opgelegd en betaald vóór
en na de uitspraken van de rechtbanken van Amsterdam en Assen in relatie tot
de uitspraak van 15 februari van de Centrale Raad van Beroep).De leden van de CDA-fractie zeiden er vanuit te gaan, dat zij ook de beschikking
krijgen over de concrete plannen van de bedrijfsverenigingen ter uitvoering
van de op zich genomen taak op het gebied van de reïntegratie van gedeeltelijk
arbeidsongeschikten. Het Tica zou de staatssecretaris reeds op 21 juni jl.
hierover informeren. Ook is er meer inzicht nodig in de wijze waarop de bedrijfsverenigingen
uitwerking zullen geven aan de overgangsregeling wanneer deze op de in het
wetsvoorstel voorziene wijze doorgang zal vinden. De in dit kader gestelde
vragen zijn zeer summier en afhoudend beantwoord. Het moet toch op z'n minst
mogelijk zijn aan te geven welke bedrijfsverenigingen tot dusverre achterstanden
hebben opgelopen, in welke orde van grootte deze liggen en op welke wijze
deze zullen worden ingelopen.De tot de fractie van D66 behorende leden merkten op, dat het
doorgaan met het opleggen van de malus, ondanks de talloze voorbeelden gestaafd
met minstens vier gedegen onderzoeken, waarin de onredelijkheid en de contraproduktiviteit
van het bonus/malus-systeem wordt aangetoond en ondanks gerechtelijke uitspraken
die een malus oninbaar lijken te hebben gemaakt, wordt gegrond op een tweetal
argumenten nl. rechtsongelijkheid en financiële opbrengst.Het argument van de rechtsongelijkheid vonden deze leden niet sterk, het
argument van opbrengst van ± f 400 miljoen discutabel.De leden van de D66-fractie zouden graag van de staatssecretaris vernemen
of er volgens hem ook sprake van rechtsongelijkheid tussen twee personen,
waarvan de een zijn parkeerboete zonder meer betaalt terwijl de ander bij
de politierechter ontslag van rechtsvervolging bepleit en verkrijgt.Vanaf het advies van de Raad van State tot en met het TICA hebben de staatssecretaris
berichten bereikt dat hij de malusopbrengst te positief inschat.
Bovendien zal naar de mening van D66 het overleg tussen werkgever en bedrijfsvereniging
negatief worden beïnvloed wanneer de bedrijfsvereniging enerzijds intensief
met de werkgever overlegt hoe reïntegratie van werknemers, die in de
WAO terecht dreigen te komen, kan worden voorkomen, terwijl diezelfde bedrijfsvereniging
(vaak dezelfde persoon) op een ander moment met een malusaanzegging komt.
Uit de stukken blijkt dat aan het innen van de malus en de juridische procedures
een kostenplaatje hangt van ± f 100.Zal de staatssecretaris erin berusten wanneer de bedrijfsvereniging uit
personeels- en kostenoverwegingen prioriteit leggen bij reïntegratiewerkzaamheden
en daarom van het opleggen van malussen verder afzien?Het lid van de GPV-fractie merkte op, dat de overgangsbepalingen
in het wetsvoorstel heel wat discussie hebben losgemaakt. In verband met deze
discussie stelde dit lid vier vragen.Wil de staatssecretaris de datum 1 juli 1993 in artikel XIV van het wetsvoorstel
nader motiveren, mede in het licht van de te verwachten datum waarop de wet
in het staatsblad zal staan?Wil de staatssecretaris de maatschappelijke kosten van de voorgestelde
overgangsregeling opnieuw berekenen, o.a. met inachtneming van hetgeen het
Tica in zijn «technisch commentaar» daarover opmerkt?Heeft het Tica volgens de staatssecretaris gelijk waar het waarschuwt
dat de voorgestelde overgangsregeling de druk op de uitvoering sterk zal vergroten?Geeft de suggestie van de RCO, dat werkgevers bereid zijn een eenmalige
verhoging van de AAW-premie te betalen ten behoeve van een afschaffing van
de malusregeling met volledige terugwerkende kracht de staatssecretaris aanleiding
om terug te komen op zijn bezwaren tegen deze vorm van overgangsrecht?Het lid van de SP-fractie had ook enkele vraagtekens bij het
overgangsrecht.Kan de Eerste Kamer in september 1995 besluiten dat een wet – in
dit geval AMBER – reeds ruim twee maanden eerder is ingetrokken?Indien dat het geval is, moet er dan van worden uitgegaan dat de tot op
heden opgelegde malussen alsnog moeten worden terugbetaald?En indien ook dat zo zou zijn is dan bij de berekening van de kosten met
deze extra-kosten rekening gehouden?Het lid van de SP-fractie wil verder wijzen op punt 2.3 van de bijlage
bij het TICA-rapport (blz. 12), waar het TICA stelt dat het overgangsrecht
niet compleet is waar het betreft de bonusuitkering.Graag vernam hij de visie van de staatssecretaris. 4. Huidige en voorgestelde reïntegratie-activiteiten;
effectenDe leden van de VVD-fractie wezen op het feit, dat de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangekondigd dat hij het woud van
loonsubsidies in een opschoningsoperatie wil stroomlijnen. (Ondernemen! 1e
jaarg. nr. 1). Worden de subsidies voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten hier
ook bij betrokken en is het juist – hetgeen zeer toe te juichen zou
zijn – dat de uitwerking van de regeling via de fiscale weg zal verlopen?
Is het meer in het algemeen aanbevelenswaard om ook stroomlijning aan te brengen
in het woud van reïntegratiemaatregelen?De leden, behorende tot de fractie van het CDA merkten op,
dat het op zichzelf vreemd aan doet dat nieuwe instrumenten worden toegevoegd,
andere worden uitgebreid, terwijl – mild uitgedrukt – gerede twijfel
over de effecten van een aantal instrumenten bestaat.Het zal echter niet mogelijk zijn een betrouwbaar beeld te verkrijgen
over de toepassing van reïntegratie-activiteiten, nog minder, ja zelfs
in het geheel niet is vast te stellen welke effecten aan welk
instrument moeten worden toegekend, zo staat in de nota naar aanleiding van
het verslag te lezen. Of de beoogde doelstellingen worden gehaald, blijft
derhalve in de nevelen gehuld.Ronduit beschamend is echter de vermelding, dat de toekenning van een
voorziening vaak niet in een geautomatiseerd systeem wordt opgenomen, maar
alleen staat vermeld in het dossier. Mag worden aangenomen, dat de achterliggende
maanden zijn benut om in ieder geval deze fouten te herstellen? Evenzeer gaan
deze leden ervan uit, dat de rapportages van de bedrijfsverenigingen intussen
op elkaar zijn afgestemd, waardoor onderlinge vergelijking mogelijk wordt.Op fragmenten van het gewenste beeld is moeilijk een verantwoord beleid
te voeren, zo erkennen ook deze leden. Maar waarom dan niet even pas op de
plaats gemaakt in plaats van nieuw beleid aan te kondigen, waarvan de invoering
eveneens nog niet exact valt aan te geven?Kwantitatief zowel als kwalitatief onderzoek naar effectiviteit, bekendheid
en ervaringen wordt nu in het vooruitzicht gesteld. Op welke termijn kunnen
de resultaten hiervan worden verwacht? De leden van de CDA-fractie hamerden
zo op dit aambeeld, omdat toevoegingen en uitbreidingen, die straks geen verbeteringen
blijken te zijn of waarvan de uitvoering vertraging oploopt meer schade aanrichten
dan winst opleveren voor de direct betrokkenen. Deze leden waren ook geschrokken
van het technisch commentaar van het Tica, dat in feite tot de conclusie komt
dat door de voorliggende kabinetsplannen de indicatiestelling voor de toepassing
van een reïntegratie-activiteiten problematisch wordt.Het Tica stelt tevens dat – tegen de achtergrond ook van een analyse
op andere punten – zich de noodzaak opdringt een fundamenteel nieuwe
benadering te kiezen met betrekking tot de financiering en de toepassing van
het reïntegratie-instrumentarium. Een nieuwe, andere benadering, die
ook in hoofdlijnen wordt uiteengezet en waarvoor ook reeds een aantal duidelijke
eisen werd geformuleerd. In dit kader stelden de leden van de CDA-fractie
het bijzonder op prijs uitvoerig door het kabinet te worden geïnformeerd
over de uitkomsten van het bestuurlijk overleg met het Tica over de uitwerking
en de weg naar operationalisering van de gedachtenlijn van het Tica. Tevens
zal dan kunnen worden aangegeven wat met de feitelijke inwerkingtreding van
de afzonderlijke instrumenten zal moeten worden gedaan.Tenslotte hadden deze leden nog een aantal opmerkingen en vragen over
de voorgestelde reïntegratie-maatregelen. Zij hadden reeds doen blijken,
dat zij de invoering van weer nieuwe reïntegratie-instrumenten in feite
niet gewenst achten op een moment dat de bestaande instrumenten nog onvoldoende
worden benut en geen deugdelijke evaluatie over het gebruik, de effectiviteit
en de uitvoerbaarheid heeft kunnen plaatsvinden.Niet alle voorgestelde maatregelen zijn nieuw. In dit licht spreekt de
voorgestelde verbetering van de loonkostensubsidie-regeling zeker niet aan,
mede gelet ook op het gebruik van deze regeling tot dusverre. Nog geen 10%
van het streefcijfer – 35 000 in 1999 – is in 1994 gerealiseerd.
Bovendien mag toch zeker de vraag worden gesteld of deze regeling naast de
WBA wel voor de hand ligt en of niet beter tot integratie van beide regelingen
kan worden overgegaan?Het verlenen van een krediet voor het starten van een eigen bedrijf is
onder de bestaande regeling reeds mogelijk. Er is op zich niets tegen op de
daadwerkelijke inzet van deze regelingen nog eens aan te dringen, maar is
wel voldoende overwogen of deze regelingen wel adequaat zijn?Met de ruime uitleg van de regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemers stemden deze leden op zichzelf in. Wel achtten zij
een nauwkeurige omschrijving van de doelgroep noodzakelijk, waardoor ook op
z'n minst een inschatting van de kosten mogelijk is. Elke schijn van een open-eind-regeling
moet worden vermeden. Het is noodzakelijk de verruiming en verduidelijking
van artikel 76 WW nog eens nader toe te lichten. Er blijkt verschil van mening
bestaan over de mogelijkheid bij scholing langer dan een jaar af te ronden
met behoud van uitkering krachtens de Algemene Bijstandswet. In de nota naar
aanleiding van het verslag wordt gesteld dat dit in z'n algemeenheid niet
juist is. De hierop volgende uitleg laat nog wel enige vragen over, zeker
als ook de «één-loket-gedachte» wordt opgevoerd.Samenwerking met de sociale diensten is toch eveneens beoogd? Deze opmerking
moet ook worden gezien tegen de achtergrond dat langdurige opleidingen in
het kader van de trajectbemiddeling veelal in nauwe samenhang met de sociale
diensten worden uitgevoerd en dat het daarnaast moet gaan om korte, beroepsgerichte
opleidingen.Het nieuwe instrument van de proefplaatsing riep de nodige vragen op,
zeker na kennisneming van de gewisselde stukken. Toegegeven wordt dat er wel
sprake zal zijn van enige verdringing, maar dat deze door de beperking van
de proefplaatsing tot maximaal 3 maanden slechts beperkt zal zijn. Over de
fraudegevoeligheid van dit voorstel is ook het laatste woord nog niet gezegd.Kortom, om dit nieuwe instrument het voordeel van de twijfel te kunnen
geven, is een duidelijker uitleg noodzakelijk.De garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten achtten deze leden
een goede zaak. Wel waren zij van mening dat hiermede extra uitgaven gepaard
zullen gaan. Het ter uitvoering van de motie-Van Dijke gedane voorstel heeft
de instemming van deze leden. Wel vroegen zij nog eens nadrukkelijk de aandacht
voor de uitvoeringsaspecten.Tenslotte, de loon- en inkomenssuppletie. Deze kan wel degelijk een stimulans
voor arbeidsongeschikten beteken en verdient als zodanig waardering. Al met
al hielden deze leden hun twijfels over de steeds toenemende reeks van maatregelen,
die veelal neerkomen op méér van hetzelfde, met alle risico's
van onvoldoende samenhang. Zij bleven uitzien naar de fundamenteel nieuwe
benadering met betrekking tot de financiering van de toepassing van het reïntegratie-instrumentarium.De leden, behorende tot de fractie van de PvdA, onderschreven
de noodzaak van verruiming van het reïntegratie-instrumentarium. Over
de wetstechnische uitwerking ervan waren zij deels ontevreden (zie hieronder
II 1 t/m 7), terwijl op onderdelen twijfel bestond over de effectiviteit.Over bereik en effectiviteit van bestaande en nieuw voorgestelde reïntegratie-instrumenten
bestaat, zo oordeelden zij, te weinig inzicht. Naar hun mening zijn bereik
en effectiviteit voor een groot deel afhankelijk van flexibiliteit en beleidsvrijheid
van de feitelijke uitvoerders, evenals van de mate van bekendheid met de reïntegratie-instrumenten.Zij vroegen zich af of het tegenvallend resultaat van het bestaande instrumentarium
ook te maken kan hebben met het gegeven dat meer dan één bedrijfsvereniging
er soms bij betrokken is. Bij op de werkgever betrokken instrumenten (Lks,
Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning, loondispensatie) is de werkgever
vaak aangesloten bij een andere bedrijfsvereniging dan die waarvan de cliënt
de uitkering ontvangt. Ook bij de toepassing van scholingsvoorzieningen zijn
de feitelijke bemiddelaars (thans in het algemeen de Afdeling bemiddelingseenheid
van het GAK) afhankelijk van de toestemming van de bedrijfsverenigingen, waarvan
sommige een ruim, maar andere een krap mandaat verstrekt hebben. Welke bedrijfsvereniging
is of wordt bevoegd voor dat gedeelte van de bemiddelingspopulatie dat geen
relatie heeft met WAO en/of WW (bijv. bijstandsgerechtigden met arbeidshandicap?).
Naar hun indruk heeft de opheffing van de GMD vooralsnog deels geleid tot
versnippering. Naar hun indruk schiet ook de bekendheid met bestaande reïntegratie-instrumenten
sterk tekort, zowel bij werkgevers, als bij werkzoekenden met arbeidshandicap
als hun belangenbehartigers. Ook de per reïntegratiemaatregel wisselende
doelgroepafbakening vermindert de inzichtelijkheid.De toevoeging van nieuwe instrumenten leidde vanzelf tot de vraag of –
met erkenning van de wenselijkheid van een gevarieerd pakket – toch
niet enige stroomlijning of herordening mogelijk is. Op welke wijze denkt
het kabinet te bevorderen dat de bekendheid met reïntegratie-instrumenten
vergroot wordt?AMBER vergt op vele onderdelen nog vele AMvB's, ministeriële regelgeving
en overleg met het TICA alvorens ten volle operationeel te kunnen zijn. Kan
thans een tussenstand van de voorbereiding gegeven worden, met per maatregel
een indicatie van de datum van invoering?In stuk 24 221, nr. 5 lazen zij dat het TICA zich vóór
1 september 1995 opnieuw zal beraden over de reïntegratieproblematiek
en een nader standpunt zal bepalen (blz. 23). Kunnen de resultaten van dit
nader beraad thans vermeld worden?De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts om een reactie van het kabinet
op de suggestie van TICA om «de bedrijfsverenigingen niet eerst na twee
jaar advies te laten uitbrengen, maar reeds in een eerdere fase» (toetsing
van ontslag).De leden van de fractie van D66 deelden mee positief te zijn
over de verruiming van de loonkostensusbsidie, waarvan boven de 35 000
nog eens een positief effect van 0,00 extra wordt verwacht.Helaas bereikten hen nog steeds weer geluiden dat deze en andere reïntegratiemaatregelen
niet genoeg effect sorteren. Deze leden waren er niet in geslaagd een duidelijk
inzicht te verkrijgen welke bedragen voor de diverse arbeidsplaatsen, garantieregeling
zoals de arbeidsplaatsbevorderende maatregelen, loonkostensubsidies e.d. van
de op de lopende begroting opgenomen bedragen ook daadwerkelijk zijn uitgegeven.Bekend is dat in 1994 voor 2000 bonusuitkeringen 500 miljoen was gereserveerd,
terwijl slechts f 40 miljoen werd uitgegeven, terwijl op de loonkostensubsidie
slechts 2700 keer een beroep is gedaan van de verwachte 35 000 keer.Kan de staatssecretaris een overzicht verstrekken met daarin het daadwerkelijk
uitgegeven bedrag naast het op de begroting staand bedrag/maatregel?Vloeien de niet gebruikte middelen van dit soort werkgelegenheidbevorderende
maatregelen terug naar de algemene middelen of kunnen zij op een andere manier
binnen de begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid worden aangewend?Is bijv. aanwending ter compensatie van niet te innen malusbedragen mogelijk?De leden van de fractie van GroenLinks merkten op dat de regering
tijdens de behandeling in de Tweede Kamer heeft erkend dat van de tot nu toe
gehanteerde reïntegratie-instrumenten niet kan worden aangegeven of en
hoe ze effectief zijn.Nog afgezien van het onder kritiek te stellen feit dat zo'n mededeling
met het grootste gemak en droge ogen schijnt te kunnen worden gedaan: dat
is indertijd – zo hoopten zij – toch niet de bedoeling geweest?En indertijd is ongetwijfeld toch ook een deugdelijke evaluatie toegezegd?
Is het dan niet teleurstellend dat er van deze evaluatie door gebrek aan gegevens
niets terecht is gekomen?Wat zijn de oorzaken daarvan?Kan de regering nauwkeurig aangeven wat en hoe daarvan geleerd is?Waar baseert de regering de aanname op dat het nu aangekondigde monitorsysteem
beter zal werken?Kan de regering exact en per reïntegratie-maatregel afzonderlijk
aangeven:a. wanneer en volgens welke systematiek de effecten geëvalueerd zullen
worden;b. welke vooraf vast te leggen criteria er bij deze evaluatie gehanteerd
zullen worden;c. op welk tijdstip aan welke meetpunten voldaan moet worden om het resultaat
als positief te kunnen waarderen.De vorige vraag kan, zo vervolgden de leden van de GroenLinks-fractie,
ook gesteld worden met het oog op de discussie over de door de regering onnodig,
ongewenst of onaanvaardbaar geachte moties betreffende het afschaffen van
de herkeuring van WAO-ers van 45 jaar en ouder.De regering verwacht van het nu voorgestelde pakket maatregelen zodanige
gunstige effecten dat een correctie op de herkeuringspraktijk niet nodig is.
Is dat niet weer een soortgelijke zonnige aanname als indertijd ook bij de
vorige WAO-wijzigingen werd gedebiteerd? De uitkomst van die onterechte zonnigheid
wordt nu vertaald in een pakket noodzakelijke maatregelen om allerlei misstanden
en scheefgroei uit de wereld te helpen.Kortom vervalt de regering niet weer in dezelfde fout door «op het
gevoel» te roepen dat dit pakket nu echt gaat helpen en de huidige problemen
van de oudere werknemer zich niet meer voor zullen doen?Dat valt zeer te betwijfelen c.q. is in elk geval niet zeker. Waarom dan
niet het zekere voor het onzekere genomen en aan de oudere werknemers wat
meer toekomstperspectief geboden?Als alles tegen zou vallen is die bereidheid er op voorhand toch alsnog?
Waarom dan niet direct? De kwaliteit van dit pakket lijdt daar toch niet onder?
En alweer: wanneer, hoe met welke criteria en met welk vooraf vastgelegd meetpunt
wordt geëvalueerd of de positie van de oudere werknemer zodanig is verbeterd
dat een generale afschaffing van de herkeuring voor 45 jaar en ouder inderdaad
overbodig is geworden?Het lid van de fractie van het GPV wees op het feit, dat de
staatssecretaris in de nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede
Kamer (blz. 13 e.v.) een overzicht geeft van de verschillende regelingen die
de positie van arbeidsgehandicapten op de arbeidsmarkt versterken. In verband
zei dit lid drie vragen te hebben.Is de staatssecretaris het met dit lid eens dat deze veelheid van onderling
verwante regelingen de effectiviteit ervan in de weg staat? Is het bij voorbeeld
niet verwarrend verschillende loonkostensubsidieregelingen naast elkaar te
handhaven?Het inzicht in de effectiviteit van de regelingen is gering. Is de staatssecretaris
voornemens om te werken aan systematische en periodieke «monitoring»
van de uitwerking van de regelingen?Wat is het commentaar van de staatssecretaris op de kritiek van het Tica,
dat het geheel van regelingen tekortschiet in samenhang, flexibiliteit en
in mogelijkheden om maatwerk te leveren (technisch commentaar, 2e bladzijde)?Het lid van de SP-fractie zou een antwoord van de staatssecretaris
willen vernemen op de door het TICA gestelde vraag over de loonsuppletie. 5. BemiddelingDe leden, behorende tot de fractie van de VVD merkten op dat
de staatssecretaris in de memorie van toelichting schrijft dat de publieke
arbeidsbemiddeling primair de verantwoordelijkheid en de taak van de arbeidsvoorzieningsorganisaties is. Om dit resultaat te bereiken wil
het kabinet het sturend vermogen van de financieringsstructuur gebruiken door
middel van inkoopconstructies. Uitkeringsorganen krijgen de bevoegdheid en
bemiddelingsinspanningen de uitstroom uit de uitkering te bevorderen. Is het
echter niet zo dat de arbeidsvoorzieningenorganisatie als gevolg van de door
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid doorgevoerde bezuinigingen
op haar budget gedwongen werd op een prijs voor haar activiteiten te vragen?
Komt het er niet op neer dat via een «U-bochtconstructie» de fondsen
voor een deel moeten opdraaien voor die door de rijksoverheid ten bate van
de schatkist aangebrachte bezuinigingen? Is dit (wederom) een voorbeeld van
«oneigenlijk gebruik» door die rijksoverheid van de sociale verzekeringen? ARTIKELEN Artikel II Onderdeel DDe leden van de PvdA-fractie merkten op, dat artikel 43a WAO
de «toekenning van arbeidsongeschiktheidsuitkering» regelt aan
(o.a.) een ex-wao-er, die «uit dezelfde oorzaak» binnen 5 jaar
na intrekking van zijn WAO-uitkering opnieuw arbeidsongeschikt wordt.De plaats van dit artikel in de WAO-systematiek was aan de leden van de
PvdA-fractie niet duidelijk. De memorie van toelichting spreekt over «herleven»
dan wel «verkrijgen» van uitkeringsrecht. Herleving is echter
een begrip uit de WW, niet uit de WAO. Om artikel 43a te verankeren moet aansluiting
gezocht worden bij de begrippen en systematiek van de WAO.Thans zweeft het voorgestelde artikel 43a als een spook door
de wet, zo was hun indruk. De belanghebbende bij artikel 43a kan in zeer verschillende
uitkerings- en/of arbeidsposities of in nog andere posities verkeren.Hoe dient naar de mening van het kabinet bij toepassing van artikel 43a
het dagloon te worden bepaald vanuit de volgende posities:a) vervolguitkering WW, al dan niet aangevuld met toeslag TW?b) ioaw- of ABW-uitkering?c) geen inkomen (b.v. als gevolg van partnertoets; of betrokkene heeft
zich teruggetrokken van de arbeidsmarkt)?d) WSF 18+?e) VUT-gerechtigd of vervroegd gepensioneerd?f) inkomen als zelfstandige?g) gehele of gedeeltelijke werkhervatting tegen hoger loon of tegen lager
loon (evt. aangevuld met restant-uitkering)?h) werkaanvaarding als ambtenaar?i) remigratie-uitkering?j) werkhervatting als wethouder?Op het eerste gezicht lijkt het voor de hand te liggen om in alle situaties
waarin er geen sprake is van nieuw dagloon terug te vallen op het oude dagloon.
De voorgestelde wettekst spreekt voor «toekenning», niet over
«heropening». Het betreft dus toch een nieuw recht
en geen heropend oudrecht! (Voorzover betrokkene inmiddels niet
meer WAO-verzekerd is zal hij bovendien onder het bereik van de nawerkingsbepalingen
(artikel 17 WAO) gebracht moeten worden?Op het eerste gezicht ligt het eveneens voor de hand om in die situaties
waarin wel sprake is van een nieuw dagloon, dat als basis te nemen voor toekenning
van de WAO-uitkering (zeker als er sprake is van een hoger dagloon).Op het tweede gezicht doemen echter complicaties op, bijv.:a) waarom zou iemand die werk aanvaard heeft tegen lager loon slechter
af zijn dan iemand die geen werk hervat heeft, in een analoge situatie?b) werkhervatting in overheidsdienst leidt bij nieuwe uitval ex artikel
43a na 4 weken tot een WAO-uitkering. Na verloop van enige tijd kan er tevens
recht ontstaan op invaliditeitspensioen ABP. Bij samenloop van rechten dient
er sprake te zijn van een voorrangsregeling of anticumulatiebepaling.Wellicht zijn er ten dele analoge vragen te stellen (en te beantwoorden!)
over het nieuw voorgestelde artikel 32a AAW.Een blik vooruitwerpend: artikel 43a gekoppeld aan een (eventuele) opting
out-variant leidt er straks toe dat werkaanvaarding bij een opting out-werkgever
bij hernieuwde uitval ex art. 43a wordt opgevangen door de WAO (een private
last, afgewenteld op de publiekrechtelijke verzekering. Is dat de bedoeling?) HOOFDSTUK II A. ONDERDEEL E REÏNTEGRATIEMAATREGELEN § 1. De loonsuppletie Artikel 60De leden van de PvdA-fractie vonden artikel 60 in het geheel
van de wettekst een raar artikel. Het begrip «loonsuppletie» komt
in de hele WAO niet voor. Als een deus ex machina meldt artikel 60 opeens
dat bij AMvB regels gesteld worden over de toekenning van loonsuppletie. Is
het toegestaan om een in de wet zelf niet omschreven begrip bij AMvB te regelen?Artikel 60 refereert aan de «bij of krachtens artikel 5 vastgestelde
hoogste loonwaarde uit algemeen geaccepteerde arbeid...»Artikel 5 WAO gaat echter over fictieve dienstbetrekkingen/rariteiten.Bedoeld zal zijn artikel 18 WAO en het Schattingsbesluit. Terzijde zij
nog opgemerkt dat het Schattingsbesluit niet het onheldere begrip «hoogste
loonwaarde» gebruikt, maar spreekt over het loon van de middelste van
3 functies waarmee het hoogste inkomen kan worden verworven.Overgaand van de vormgeving naar de inhoud vroegen de leden van de PvdA-fractie
waarom loonsuppletie alleen aan gedeeltelijk arbeidsongeschikten kan worden
toegekend. (Gedeeltelijk arbeidsongeschikten zullen vaak nog een werkgever
hebben. Degenen die thans, vaak na jarenlange arbeidsongeschiktheid, in het
kader van TBA herbeoordeeld worden en geheel afgeschat, worden het scherpste
geconfronteerd met de kloof tussen theoretische verdiencapaciteit en feitelijke
arbeidsmogelijkheden. Bij uitstek voor hen zou loonsuppletie bij werkaanvaarding
tegen lager loon op z'n plaats zijn).Waarom is er bij de doelgroepomschrijving zo'n groot verschil tussen het
op de werkgever toegespitste instrument (LKS, zeer ruime doelgroep) en het
op de werknemer toegespitste instrument (loonsuppletie, alleen gedeeltelijk
arbeidsongeschikten)?Waarom wordt de LKS uitvoerig wettelijk geregeld (artikel 62), voordat
bij AMvB nadere regels gesteld kunnen worden en wordt de loonsuppletie geheel
uitbesteed aan lagere regelgeving? § 2 Garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten Artikel 61De leden van de PvdA-fractie hadden een poging gedaan tot tekstanalyse
van artikel 61 en de daarbij gegeven toelichting.Hun eerste conclusie is dat deze garantieregeling zowel in het eerste
lid als het tweede een zelfde bodem legt in de uitkeringspositie
bij nieuwe toekenning (lid 1) als bij herziening van een lopende uitkering
wegens toegenomen arbeidsongeschiktheid binnen 5 jaar. Die bodem luidt: «Het
aan die uitkering ten grondslag liggend dagloon wordt niet lager gesteld dan
het dagloon dat voor de berekening van de laatstelijk ontvangen loondervings-
of vervolguitkering in aanmerking werd genomen.» (dus: dagloongarantie).ad lid 1: bij werkhervatting zijn 2 startposities denkbaar
a) vanuit loondervingsuitkering; b) vanuit vervolguitkering. In beide situaties
geldt bij nieuwe toekenning binnen 5 jaar dezelfde dagloongarantie. De voorgestelde
wettekst refereert immers in beide situaties aan het begrip «dagloon»
(gedefinieerd in artikel 14 WAO en uitgewerkt in de Dagloonregels WAO) en
niet aan het begrip «vervolgdagloon» (omschreven in artikel 21b
WAO). Het «vervolgdagloon» is een gekunstelde hulpconstructie
om de vervolguitkering gemakkelijker te kunnen uitrekenen (Het vervolgdagloon
is een mixture van minimumloon, met elementen van dagloon en leeftijd eraan
toegevoegd). Het is een zelfstandig begrip en geen (sub)variant van het dagloonbegrip.
Deze leden zagen hun analyse bevestigd op blz. 15 memorie van toelichting
en blz. 27 nota naar aanleiding van verslag, waar onbekommerd wordt gesproken
over dagloongarantie(regeling).De indexeringspassage van artikel 61, lid 1 zou naar hun mening beperkt
kunnen blijven tot een verwijzing naar artikel 15 WAO, de toegevoegde tekst
over het minimumloon en het gestelde op blz. 28 memorie van toelichting (bovenaan),
met referentie aan het vervolgdagloon riep hun argwaan op. De suggestie komt
op en wordt versterkt door de hierna volgende passages op blz. 28 memorie
van toelichting dat de opstellers het begrip «dagloon» hier interpreteren
als een verzamelbegrip van 2 in de WAO steeds strikt onderscheiden begrippen
(dagloon en vervolgdagloon).Is de garantieregeling in artikel 61, lid 1 beperkt tot degenen die als
gevolg van werkaanvaarding hun WAO-uitkering beëindigd zien en strekt
deze garantie zich niet uit tot degenen die als gevolg van herstel hun WAO-uitkering
beëindigd zien en via een korte WW-fase werk aanvaarden (tegen lager
loon)? Wat is daarvan de ratio?ad lid 2: In het tweede lid is vanuit de WAO-systematiek sprake
van een geheel andere situatie: geen nieuwe uitkering, dus geen nieuw dagloon,
maar een herziening van de lopende uitkering, gebaseerd op hetzelfde dagloon
of hetzelfde vervolgdagloon. De bestaande wetssystematiek kent in dit geval
dus reeds, als men dat zo zou willen noemen, bij herziening een dagloon- en
vervolgdagloongarantie. Wat zou het tweede lid aan extra garantie (kunnen)
toevoegen? Hooguit een substitutie van vervolgdagloongarantie naar dagloongarantie.
Blijkens de memorie van toelichting, blz. 28 is dat nadrukkelijk niet de bedoeling:
bij toegenomen arbeidsongeschiktheid na de overgang van loondervingsuitkering
naar vervolguitkering dient de garantie gesteld te worden «op het (lagere)
niveau van de vervolguitkering». Hetgeen in de thans vigerende wet ook
al geschiedt.Voorlopige conclusie na een hersenverzwikkende poging tot tekstanalyse:
lid 1 is innerlijk niet consistent, lid 2 is – althans volgens de interpretatie
van de opstellers – een lege huls. Zijn er reeds ministeriële regels
gesteld ex artikel 40 lid 4? Indien ja, hoe luiden deze en hoe verhouden de
ministeriële regels zich tot artikel 61 lid 2?Teneinde enig zicht te krijgen op de materiële betekenis van de garantieregeling
oudere arbeidsongeschikten verzochten de leden van de PvdA-fractie om enkele
concreet uitgewerkte casusposities (werkhervatting vanuit loondervingsuitkering;
werkhervatting vanuit vervolguitkering; toenemende arbeidsongeschiktheid na
werkhervatting, waarbij intussen de loondervingsuitkering is
omgezet in een vervolguitkering).Waarom worden in de financiële paragraaf geen extra uitgaven geraamd
voor de garantieregeling oudere arbeidsongeschikten? § 3. De loonkostensubsidie Artikel 62Artikel 62 beperkt LKS tot arbeidsverhoudingen, aangegaan met personen
die door bedrijfsvereniging of het ABP zijn bemiddeld. Zou hier niet geformuleerd
moeten worden: door of namens? De bedrijfsverenigingen kunnen hun arbeidsbemiddelingstaak
eventueel uitbesteden.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts om een reactie op:a) Tica-pleidooi voor ontkoppeling LKS en inwerk- en begeleidingssubsidieb) Tica-commentaar op de KAN-bepaling in lid 5. § 4. De proefplaatsing Artikel 63De leden van de PvdA-fractie telden in dit artikel 13 keer het woord reïntegratie-uitkering
en 1 keer het woord integratie-uitkering. Zij veronderstelden dat met die
ene «integratie-uitkering» (lid 8) een reïntegratie-uitkering
bedoeld is.Dient een reïntegratie-uitkering ex artikel 63 WAO niet opgenomen
te worden onder de uitsluitingsgronden van artikel 19 WW?Kunnen onder onbeloonde arbeid ook stage-achtige activiteiten begrepen
worden? Onderdeel F Artikel 76 WAOIn artikel 76 WAO wordt bepaald dat de bedrijfsverenigingen per paragraaf van de in hoofdstuk IIA/WAO genoemde reïntegratie-maatregelen
een budget krijgen. Vijf paragrafen = 5 afzonderlijke budgetjes)?! In hoofdstuk
IIA/WAO is niet vermeld de inkomenssupletie zelfstandigen. Aannemende dat
ook hiervoor een budget ter beschikking wordt gesteld, is er zelfs sprake
van 6 budgetjes. Waarom worden deze 5 à 6 budgetjes niet samengevoegd
tot één budget? Kan althans in de nadere uitwerking geregeld
worden dat de b.v. bevoegd is om bij voortijdige uitputting van het ene potje
te putten uit een ander potje dat aan «onderuitputting» laboreert?Waarom wordt zo sterk ingezet op «dichtregulering vooral»
in plaats van verantwoording achteraf. De (terechte) introductie van een onafhankelijke
toezicht biedt de wetgever toch de kans om – met minder regelgeving
vooraf – sterker te koersen op verantwoording achteraf/afrekening op
resultaat etc.? Zullen we de woordjes «per paragraaf» in artikel
76 WAO niet liever schrappen? Artikel XIV, in relatie tot artikel XVIIDe leden van de PvdA-fractie hadden in de thans ontstane, langzamerhand
onhoudbaar geworden situatie, geen bezwaar tegen afschaffing van de malus
met terugwerkende kracht tot 1-7-1995. Zij meenden echter wel dat zo'n terugwerkende
kracht een basis moet hebben in de wettekst zelve. Moet artikel XVII niet
in overeenstemming gebracht worden met artikel XIV? SLOTOPMERKINGENDe leden van de PvdA-fractie maakten nog een opmerking over
de positie van geremigreerde WAO'ers, in relatie tot de herbeoordeling TBA
en het Cohortenbesluit.Uiteraard onderschreven zij het kabinetsstandpunt dat rechtsgelijkheid
vereist dat er bij de herbeoordeling geen onderscheid gemaakt wordt tussen
in Nederland wonende en geremigreerd WAO'ers. De positie van deze ruim 1000
vóór 1 augustus 1993 geremigreerde WAO'ers is echter in een
aantal opzichten een andere.Een aantal van hen heeft voor remigratie gekozen na overleg met de bedrijfsvereniging,
die de kans op latere afschatting gering tot nihil achtte. De wijziging van
het arbeidsongeschiktheidsbegrip kan voor de afgebakende groep veel ingrijpender
gevolgen hebben aan voor de andere WAO-gerechtigden.Beëindiging van de WAO-uitkering wordt voor deze remigranten niet
gecompenseerd door een WW-, IOAW- of ABW-uitkering. Een neveneffect is dat
eveneens de verzekering voor de Nederlandse volksverzekering verloren gaat,
terwijl de reïntegratie-instrumenten de facto voor deze categorie niet
toepasselijk zijn.Gegeven deze veel forsere negatieve effecten meenden deze leden dat nagedacht
moet worden over een praktisch uitvoerbare compenserende regeling. Zij deden
de suggestie om via een eenmalig besluit deze afgebakende categorie onder
de werkingssfeer van de Remigratieregeling 85 te brengen dan wel aan hen een
eenmalige terugkeeroptie te geven. Zij vroegen om een reactie van het kabinet.Tenslotte: de leden van de PvdA-fractie waren wel doordrongen van het
belang van snelle duidelijkheid over de afschaffing van malus en snelle uitvoering
van een verruimd reïntegratie-instrumentarium. Dit belang moet wel afgewogen
worden tegen het belang van zorgvuldige wetgeving. De leden van de PvdA-fractie
toonden zich in beginsel bereid om mee te werken aan een spoedige plenaire
behandeling. Zij koppelden die bereidheid wel aan een verplichting van kabinetszijde
tot een scrupuleuze en volledige beantwoording van hun vragen in heldere taal,
desgewenst met voorbeelden geïllustreerd en, waar nodig, (aankondiging
van) reparatiewetgeving (waarbij naar hun indruk de artikelen 43a, 60 en 61
opnieuw geschreven dienen te worden).De voorzitter van de commissie,HeijmansDe griffier van de commissie,Nieuwenhuizen XNoot1Samenstelling: Van de Zandschulp (PvdA), Heijmans (VVD), voorzitter, Gelderblom-Lankhout
(D66), Jaarsma (PvdA), De Boer (GroenLinks), Rongen (CDA), Veling (GPV), Van
den Broek-Laman Trip (VVD), Batenburg (AOV), J. van Leeuwen (CDA), Van den
Berg (SGP), Hofstede (CDA), De Wit (SP) en De Haze Winkelman (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19941995-24221-290a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl