Wijziging Provinciewet in verband met vermindering aantal leden provinciale staten en gedeputeerde staten; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27214, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27214 nr. 4

16-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27214Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 27214, nr. 4 h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 214Wijziging van de Provinciewet in verband met vermindering van het aantal
leden van provinciale staten en gedeputeerde statennr. 4VERSLAGVastgesteld 16 oktober 2000De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel. Deze leden hebben echter nog wel enkele kritische
vragen.Is de regering evenals deze leden van mening dat de positie van de leden
van provinciale staten dient te worden verbeterd indien het aantal leden wordt
verminderd? Zo ja, hoe denkt de regering dat de positie van de leden van provinciale
staten kan worden verbeterd? Wat is de visie van de regering op mogelijke
verbeteringen en het moment van beschikbaarheid van verbeteringen?De regering is met deze leden van mening dat provinciale staten meer op
hoofdlijnen dienen te besturen. Hoe kan een verandering in bestuurscultuur
bevorderd worden, naast de positieve werking die in dit verband wordt verwacht
van de vermindering van het aantal leden?De regering is niet voornemens het takenpakket van de provincies te verzwaren.
De regisserende en arbitrerende rol dient wel te worden versterkt. Dit is
een verzwaring van een oude provinciale functie. Daarnaast dient meer op hoofdlijnen
te worden bestuurd. Is de regering van mening dat het wenselijk is om ook
aanbevelingen te doen voor het beperken van de werkdruk en hierover met de
provincies van gedachten te wisselen?Hoe kan de controlecapaciteit van de provinciale staten worden verhoogd?In de memorie van toelichting stelt de regering bij onderdeel 2 op bladzijde
3 dat het huidige verschil in aantal van volksvertegenwoordigers tussen gemeenteraden
en provinciale staten niet wordt gerechtvaardigd door de omvang en het gewicht
van het takenpakket van een provinciebestuur. Is hierbij ook meegewogen de
functie die de provinciale staten hebben bij het kiezen van de Eerste Kamer?
Wat is de mening van de regering over de vermindering van het
aantal leden van provinciale staten in relatie tot het kiezen van de leden
van de Eerste Kamer?Wat is de argumentatie van de regering om bij de wettelijke bepaling over
het maximaal aantal gedeputeerde staten ook een maximaal aantal aan te geven
indien er deeltijd-gedeputeerden zijn?Is overwogen om in plaats van een aantal ook een percentage van het aantal
leden van provinciale staten als maximaal aantal leden van gedeputeerde staten
te noemen, naar analogie van het maximaal aantal voltijds-wethouders van 20%
van het aantal raadsleden zoals de Gemeentewet voorschrijft?Heeft de regering het voornemen een emancipatie-effectrapportage te laten
uitvoeren bij voorliggend wetsvoorstel?De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel. Overeenkomstig hun eerder, voorlopig ingenomen, standpunt
staan deze leden in beginsel positief tegenover het ingediende wetsvoorstel.
Zij zijn echter teleurgesteld over de beargumentering in de memorie van toelichting
met betrekking tot de vermindering van het aantal leden van de provinciale
staten, een en ander in relatie tot de door verschillende partijen gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen in het algemeen overleg van 14 december 1999
(TK 26 422). Alvorens te komen tot een definitieve standpuntbepaling
stellen zij de navolgende vragen aan de regering.In de memorie van toelichting stelt de regering dat een verkleining van
het aantal statenleden een stimulans zal zijn zich meer te beperken tot de
hoofdlijnen. De leden van de VVD-fractie steunen dit doel wel, maar twijfelen
aan het effect van de maatregel. In de praktijk blijkt dat veelal kleine fracties
in staten en raden zich ondanks een beperkte fractieomvang niet zonder meer
beperken tot sturen op hoofdlijnen. Welke aanvullende mogelijkheden ziet de
regering om het sturen op hoofdlijnen te bevorderen?De regering stelt in de memorie van toelichting dat het scheiden van beleid,
hoofdlijnen en details, in de praktijk een betere herkenbaarheid ten goede
zal komen. Naar de mening van deze leden zijn volksvertegenwoordigers juist
herkenbaarder naarmate er meer «feeling» met de achterban ontstaat.
Dit ontstaat normaliter op basis van contacten met die achterban en open oog
en oor voor de problematiek in de provincie, regio, streek of buurt juist
tot het detailniveau, naast de hoofdlijnen. Kan de regering haar stelling
nader motiveren?In welke mate is meegewogen, bij het voorstel tot beperking van het aantal
statenleden, het argument tot een betere herkenbaarheid (zie vorige vraag)
in relatie tot de letterlijke (veel grotere reisafstanden) en figuurlijke
(provincie ten opzichte van gemeente) afstand waarmee statenleden te maken
hebben?Hoe groot acht de regering de kans dat metterdaad een cultuurverandering
zal optreden met een positieve invloed op de bestuurskracht en slagvaardigheid
van provinciale staten?Welke relatie is er dan tussen die cultuurverandering en de vermindering
van het aantal statenleden en waar ligt de kritische grens voor een cultuuromslag?In de memorie van toelichting stelt de regering dat gemeenteraden minder
vertegenwoordigers tellen dan provinciale staten. Daarnaast is zij van mening
dat er een ongelijke verhouding bestaat tussen inwoneraantal van (vooral)
grote steden en provinciale staten. In hoeverre is, naast het takenpakket,
gekeken naar de oppervlakte en daarmee verband houdende reisafstanden binnen
provincies?Deze leden vragen om naast de gepresenteerde varianten een doorrekening
te maken van de variant waarbij een minimum aantal provinciale statenleden
van 39 en een maximum van 63 als uitgangspunt wordt gehanteerd. Hierbij wordt
naar hun mening het probleem van het mogelijk ontstaan van te
kleine fracties waardoor een goede volksvertegenwoordiging in het gedrang
zou kunnen komen, opgelost. Zij verzoeken hierbij tevens de mogelijke gevolgen
voor de samenstelling van de Eerste Kamer inzichtelijk te maken.De leden van de VVD-f ractie vragen tenslotte welke de relatie is met
het rapport-Elzinga en de daarin gedane voorstellen om gedeputeerde staten
niet langer deel te laten uitmaken van de provinciale staten. Is het de bedoeling
van de voorliggende wetswijziging om het aantal voorgestelde leden in de tabel
te vermeerderen met het aantal gedeputeerde statenleden?De leden van het CDA-fractie hebben met enige reserve kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij verzoeken de regering te beargumenteren
op welke wijze dit wetsvoorstel een constructieve bijdrage levert aan de veranderingen
zoals beoogd in de door de Kamer geaccordeerde kabinetsreactie op het rapport-Elzinga.
Deze leden zien graag aangetoond hoe deze verkleining van het aantal leden
zich verhoudt tot de beoogde taakwijziging van de staten en tot de verandering
in de positie van de leden van gedeputeerde staten. Immers, naast de verzwaring
van de financiële verordenende, controlerende, initiërende en functionerende
taak moet er ook nog een cultuuromslag plaatsvinden die moet leiden tot dualistische
verhoudingen en tot een versterking van de vertegenwoordigende functie.De leden van de CDA-fractie hebben voorts een aantal vragen over de argumentatie
voor een verkleining van provinciale staten. Met welke voorbeelden kan worden
onderbouwd dat verkleining van provinciale staten leidt tot vergroting van
de bestuurskracht en slagvaardigheid van het openbaar bestuur? Waarop is de
stelling gebaseerd dat een kleiner aantal statenleden ertoe leidt dat het
nemen van besluiten minder tijd kost. Een krachtige regie van de provincie
vereist een grote mate van politiek-bestuurlijke slagvaardigheid. Dat is mogelijk,
maar kan de regering uiteenzetten door welke aspecten deze slagvaardigheid
wordt bepaald? Waarom worden door de regering alleen kwantitatieve aspecten,
het aantal leden van provinciale staten, gehanteerd?Een ander argument van de regering is de huidige inwoneraantallen. Die
leiden ertoe dat de categorisering van de aantallen statenleden in de Provinciewet
niet meer logisch is. Het is een feit dat door de toeneming van het aantal
inwoners ook het aantal zetels in de verschillende provincies is toegenomen.
Sinds 1962 is het aantal zetels in provinciale staten, gerelateerd aan het
aantal inwoners, minimaal 39 en maximaal 83. Enige aanpassing zou in de rede
kunnen liggen. Het is echter nog steeds onduidelijk waarom voor zo'n grote
aanpassing wordt gekozen. Dat wordt alleen cijfermatig en niet inhoudelijk
onderbouwd. De indruk wordt gevestigd dat er eigenlijk alleen een politieke
keuze aan ten grondslag ligt. Dan zou het ook beter zijn om dat te stellen
en te zeggen op basis van welke argumenten de regering meent deze politieke
keuze te moeten maken.Een vermindering van het aantal statenzetels doet volgens de leden van
de CDA-fractie ook de vraag rijzen naar de relatie tussen het totale aantal
statenzetels en de omvang van de Eerste Kamer. Overweegt de regering ook om
daarin tot aanpassing te komen? Zo neen, waarom niet?In de paragraaf over de rol van de provincie wordt vooruitgelopen op het
gegeven dat de provincie in de toekomst de beschikking moet krijgen over een
meer toegespitst bestuursinstrumentarium. De leden van de CDA-fractie krijgen
de indruk dat hier wordt gedoeld op een mogelijke uitbreiding van de rol van
de provincie waarbij de nadruk ligt op taakverzwaring van gedeputeerde staten.
Naar de mening van de aan het woord zijnde leden dient hierbij ook een vertaalslag
te worden gemaakt naar provinciale staten. Taakuitbreiding of rolverzwaring
voor de provincie mag zich niet beperken tot rolverzwaring voor gedeputeerde
staten. Dit leidt in de praktijk tot een scheve machtsverhouding tussen provinciale staten en gedeputeerde staten. In het provinciale takenpakket dient
altijd een uitdrukkelijke rol te blijven voor provinciale staten, op alle
gebieden. De vraag is hoe deze voorgenomen uitbreiding van het provinciale
takenpakket is te rijmen met de voorgenomen verkleining van provinciale staten.De leden van de CDA-fractie plaatsen voorts vraagtekens bij de passage
over de rechtspositie van statenleden. Het is volstrekt onduidelijk waarom
wel wordt gekozen voor vermindering van het aantal statenleden, dus voor een
taakverzwaring van de leden van de kleinere provinciale staten en niet voor
een verbetering van zowel de rechtspositie als van de ondersteuning. Dit punt
wordt naar achteren geschoven. De aan het woord zijnde leden zijn het niet
eens met deze gang van zaken. Tijdens de behandeling van het kabinetsstandpunt
op het rapport-Elzinga en ook in eerdere debatten is gezegd dat het nodig
is de rechtspositie en ondersteuning van de leden van provinciale staten te
verbeteren. Dat betekent dat in ieder geval het mogelijk als gevolg van dit
wetsvoorstel vrijvallende budget moet worden gereserveerd en aangewend voor
de verbetering van de rechtspositie van leden van provinciale staten en niet,
zoals gesuggereerd door de regering, voor verbeteringen in de rechtspositie
van alle groepen gemeentelijke en provinciale politieke ambtsdragers.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel houdende wijziging van de Provinciewet in verband met de
vermindering van het aantal leden van provinciale staten en gedeputeerde staten.Met de regering zijn deze leden van mening dat het aantal statenleden
verhoudingsgewijs ruim bemeten is, zeker indien de vergelijking wordt gemaakt
met de taken en de omvang van de raden van de grote steden. Dientengevolge
steunen zij de gedachte van een zekere vermindering van het aantal leden van
provinciale staten. Zij hebben daarbij goede nota genomen van het feit dat
ook in provinciale kringen wel enige steun voor deze gedachte aanwezig is.Bij het debat over het kabinetsstandpunt op het rapport-Elzinga hebben
de leden van de D66-fractie zich reeds indirect uitgesproken voor een ontwikkeling
in dualistische richting op provinciaal niveau, waarbij er in de toekomst
voor statenleden sprake zal zijn van een accentverschuiving naar de controlerende,
budgetterende en extern volksvertegenwoordigende taak. Immers, het bestuur
bestuurt en de volksvertegenwoordiger controleert uit naam van de burger dat
bestuur en het door hem gevoerde beleid. De leden van de D66-fractie zijn
verheugd dat zowel de regering alsook het Interprovinciaal Overleg (IPO) zich
in deze richting positief hebben uitgesproken. Deze leden menen wel dat de
ontwikkeling in dualistische richting in belangrijke mate ook een cultuuromslag
vergt. De vermindering van het aantal leden alleen zal niet voldoende zijn,
wel is het naar hun oordeel een stap die een bijdrage kan leveren aan deze
cultuuromslag. Een andere belangrijke stap is het anders toedelen van de bevoegdheden
van het college van gedeputeerde staten en die van provinciale staten. Ook
hierin moet tot uitdrukking worden gebracht dat het college bestuurt en daarbij
gecontroleerd wordt door provinciale staten. De ontwikkeling in meer dualistische
richting zal ook haar beslag moeten krijgen in wettelijke aanpassingen. De
leden van de D66-fractie vragen dan ook of er reeds plannen zijn om dit voortvarend
ter hand te nemen.Een belangrijk punt van aandacht bij de discussie over het aantal leden
van provinciale staten was en is voor de leden van de D66-fractie de representativiteit
van het stelsel. Dit klemt temeer omdat ook de samenstelling van de Eerste
Kamer wordt bepaald op basis van de uitslag van de provinciale statenverkiezingen.
Het mag niet zo zijn dat door een vermindering van het aantal statenleden
het voor kleinere partijen vrijwel onmogelijk wordt om een zetel
te verwerven in provinciale staten en de Eerste Kamer. In de memorie van toelichting
zegt de regering dat het huidige stelsel van verdeling van restzetels leidt
tot enige bevoordeling van de grotere politieke partijen. Reeds in 1988 heeft
de D66-fractie bij monde van het kamerlid Kohnstamm voorgesteld om een andere
methodiek voor de verdeling van de restzetels te introduceren. De regering
stelt in navolging van de Kiesraad dat de enkele verkleining van het aantal
leden van provinciale staten geen aanleiding is om over te gaan tot een wijziging
van het restzetelverdeelsyteem. De leden van de D66-fractie delen de mening
dat alleen de verkleining van het aantal leden van provinciale staten hiervoor
niet de reden moet zijn. Deze leden zouden dit ook in ruimer verband aan de
orde willen krijgen. Zij zouden dan ook graag een toelichting ontvangen van
de regering op de wenselijkheid en mogelijkheid van een nieuwe methode om
restzetels te verdelen en meer specifiek in de richting van de door de D66-fractie
voorgestelde methode.In een eerder overleg over de vermindering van het aantal statenleden
heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties meegedeeld
in beginsel positief te staan tegenover een verbetering van de faciliteiten
voor statenleden. De leden van de D66-fractie steunen een dergelijke verbetering;
statenleden moeten meer volksvertegenwoordiger worden en daar horen ook de
nodige faciliteiten en ondersteuning bij. Het IPO dringt in zijn reactie op
het voorliggende wetsvoorstel sterk aan op het handhaven van het budget voor
statenleden, als het aantal leden van provinciale staten wordt verminderd.
De leden van de D66-fractie staan in beginsel positief tegenover deze gedachte,
maar menen dat het totale spectrum van bezoldiging, faciliteiten en ondersteuning
in deze discussie moet worden betrokken. Met het oog hierop zouden zij graag
een reactie krijgen van de regering op de suggestie van het IPO.De leden van de GroenLinks-fractie danken de regering voor het ingediende
wetsvoorstel en de bijbehorende memorie van toelichting. Deze leden zijn blij
dat er nu aansluitend ook een kabinetsvisie op de plaats en functie van de
provincies en op de staatscommissie-Elzinga ligt, zodat het wetsvoorstel in
het kader van deze visies kan worden besproken.Een eerste opmerking betreft de voorgenomen grootte van provinciale staten
ten opzichte van de versterking van het takenpakket aangaande de ruimtelijke
ordening, de stads- en dorpsvernieuwing, de volkshuisvesting, het milieubeleid
en het verkeer en vervoer en het voornemen een toegespitst bestuursinstrumentarium
aan te reiken voor de krachtige regisserende, integrerende en arbitrerende
rol van de provincie. De leden van de GroenLinks-fractie is niet duidelijk
op welke wijze de regering dit zal invullen, aangezien de Wet gemeenschappelijke
regelingen (Wgr) in haar visie niet langer centraal dient te staan. De voorkeur
wordt echter gegeven aan probleemgericht samenwerkende gemeenten op basis
van vrijwilligheid, de kaderwetgebieden zullen ook na 2003 kunnen worden gecontinueerd
en de door de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) bepleite sectorale regelgeving
en decentralisatie van rijksmiddelen op de terreinen van ruimtelijk beleid,
economische ontwikkeling en regionaal vervoer worden door de regering niet
overgenomen. In hoeverre het toekomstige takenpakket van de provincies nu
verkleind of vergroot wordt, blijft derhalve onduidelijk, waardoor de toekomstige
grootte van provinciale staten nauwelijks afgestemd kan worden op hun taken.Toch ziet de regering blijkens het begeleidende persbericht voor de provincies
een belangrijke rol weggelegd in het openbare bestuur, waarbij binnen het
gegeven van een toenemend complexe samenleving de oplossing van concrete vraagstukken
gebaat zou zijn bij de aanwezigheid van een effectieve intermediaire, conflictoplossende
bestuurslaag op provinciaal niveau. De regisserende en integrerende rol van
de provincies, vastgelegd in het kabinetsstandpunt Plaats en functie provincies,
moet worden gerealiseerd door de vier beleidsvoornemens dualisering, verbetering van de provinciale bestuurscultuur, versterking van het bestuurlijk
instrumentarium en het verminderen van het aantal gedeputeerden en statenleden.
Hoewel de leden van de GroenLinks-fractie zich grotendeels kunnen vinden in
de eerste drie plannen, stuit juist het laatste voornemen op een reeks van
vragen en bezwaren.De regering voert drie argumenten aan voor het verkleinen van de omvang
van de provinciale staten. Het eerste is het vergroten van de bestuurskracht
en de slagvaardigheid van het provinciale openbare bestuur en het meer besturen
op hoofdlijnen. Er ontbreekt in de memorie van toelichting echter een oorzakelijk
verband tussen de grootte van provinciale staten en deze doelstellingen. Het
verkleinen van gekozen organen om het besturen en controleren op hoofdlijnen
te verwezenlijken, kan hun instemming niet zonder meer hebben. Dit getuigt
bovendien van weinig inzicht in de problematiek. Ten eerste is nooit aangetoond
dat kleinere organen ook meer op hoofdlijnen (be)sturen. Welke aanwijzing
heeft de regering daarvoor?Ten tweede dringt de vraag zich op of de keuze voor een bepaalde omvang
van provinciale staten met als doel besturen op hoofdlijnen niet een arbitraire
is. Wat is immers besturen op hoofdlijnen? Een duidelijke scheiding van het
vaststellen van de hoofdzaken van beleid, de uitvoering ervan en de controle
daarop is een goede gedachte, zo menen deze leden. Aangezien het dualiseren
van provinciale staten dit ook als doel heeft, ondersteunen zij die lijn.
Tegelijkertijd menen deze leden echter dat de enige manier om als controleorgaan
in verhouding tot zowel het bestuur als de ambtenarij effectief te kunnen
zijn, is om met een gedegen kennis van zaken alternatieven aan te dragen.
In provinciale staten roepen dat het beleid «in grote lijnen»
anders moet is daarbij allang niet meer genoeg. Om serieus genomen te worden,
komen politici met alternatieve plannen. Dit betekent dat volksvertegenwoordigers
goed gefaciliteerd moeten worden en dat specialisme en kennis van zaken noodzakelijk
zijn. Het ligt daarbij aan de kracht van de individuele volksvertegenwoordigers
of zij dit in het debat tot de hoofdlijnen weten terug te brengen. Maar het
zich beperken tot de hoofdlijnen is niet alleen niet de praktijk van deze
tijd, maar is in de huidige complexe samenleving zelfs zeer onwenselijk. Op
het moment dat de privébonnetjes van bestuurders in het kader van een
bestedingsonderzoek openbaar gemaakt worden en onderwerp worden van publiek
debat en politieke controverse, kan de politiek zich vervolgens moeilijk tot
de hoofdlijnen beperken – ongeacht of het nu gemeenteraden, provinciale
staten of de Tweede Kamer betreft. De leden van de GroenLinks-fractie zijn
tegen elke vorm van inperking van het recht van de gekozen volksvertegenwoordigers
op informatie. Ook de details maken een onlosmakelijk onderdeel uit van de
controle die zij uitoefenen. Het verkleinen van provinciale staten met als
doel het besturen te beperken tot de hoofdlijnen kan dan ook niet op de instemming
van deze leden rekenen.Ten derde menen zij dat het verkleinen van het aantal statenleden een
verhoging van de kiesdrempel inhoudt, wat in het nadeel is van kleinere politieke
partijen. Het kan daarom leiden tot een vermindering van de politieke pluriformiteit.
Juist de mogelijkheid om iedereen als volksvertegenwoordiger te kunnen kiezen
(student, huismens, werkende, werkloze en gepensioneerde), geeft een meerwaarde
aan de regionale politiek. Heeft het wetsvoorstel niet het gevaar alleen beroepspolitici
in de provincies te installeren, van wie alleen gedeputeerde staten besturen
en waarbij de pluriformiteit van de vertegenwoordiging in het geding komt?
Bovendien zijn alle opgesomde varianten in het huidige voorstel nadelig voor
de onderlinge verhouding tussen de grote en de kleine fracties. Er is namelijk
sprake van een relatieve versterking van de grote fracties, die veelal als
«meeregerende» fracties de nadruk zullen leggen op meebesturen
in plaats van op controleren. Een verkleining van provinciale staten
in combinatie met dualisering van de bestuurlijke verhoudingen zou daarom
wel eens kunnen uitmonden in vermindering van de politieke kracht van provinciale
staten in het voordeel van gedeputeerde staten.Ten vierde menen de leden van de GroenLinks-fractie dat de bestuurskracht
van de provincies zich niet in de eerste plaats uit in de bestuurlijke structuur
of omvang, maar in de politieke cultuur. Een andere wijze van opereren van
fracties en individuele volksvertegenwoordigers, zoals het meer naar buiten
treden en een betere taakverdeling binnen fracties, zal daarom effectiever
zijn dan het verkleinen van het aantal statenleden. Bovendien moet naar het
oordeel van deze leden worden geconstateerd dat het probleem van overmatig
detaillisme vooral bij de grote fracties ligt – ook bij behandeling
van voorstellen van gedeputeerde staten. De woordvoerders van de grootste
fracties beheren immers veelal slechts deelportefeuilles. Het zijn ook juist
de leden van de grote fracties die, wegens de geringe omvang van hun portefeuille,
zelfs in commissies maar weinig het woord voeren. Dit leidt ertoe dat, als
zo'n lid met een kleine portefeuille dan een keer met zijn of haar onderwerp
in beeld is, hij de verleiding niet kan weerstaan om – tot in het plenaire
debat toe – en detail te palaveren. Kleinere
fracties zullen zich omwille van de omvang van hun portefeuille en de beperktere
spreektijd toch al meer beperken tot de hoofdlijnen van het debat.De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat de vermindering van het
aantal statenleden zeker niet automatisch tot een verhoging van de kwaliteit
leidt. Verkleining van provinciale staten omwille van de bestrijding van het
detaillisme bij de grote fracties zal vooral ten koste gaan van de kwaliteit
van de kleinere fracties die zich niet meer voldoende kunnen verdiepen in
de dossiers. Terwijl er voor de grotere fracties wellicht juist de ruimte
ontstaat de woordvoerders van een gevulde portefeuille te voorzien, zullen
de kleine fracties het straks met nog minder leden moeten doen. De vraag is
dan wel of het functioneren van de grote fracties de maatstaf moet zijn voor
de grootte van de provinciale staten als zodanig of dat dergelijke problemen
door de fracties zelf opgelost dienen te worden. Deelt de regering de opvatting
dat het probleem zich concentreert bij de grote fracties en dat de voorstellen
vooral ten koste gaan van de kwaliteit van de kleine fracties?Ook aan de argumentatie dat verkleining van de provinciale staten zal
bijdragen aan de beoogde cultuuromslag twijfelen deze leden. Welke aanwijzingen
heeft de regering daarvoor? Eerder is het naar het oordeel van deze leden
de vraag waarom de regering voor de beoogde culturele vernieuwingsimpuls maar
zo weinig extra geld en instrumenten vrijmaakt. In de zijlijn van dit debat
over de bestuurscultuur willen deze leden nog opmerken dat het invoeren van
dualisme op provinciaal niveau zeker niet tot gevolg zou moeten hebben dat
cruciale besluiten in de toekomst – net als in de Kamer – met
de collegepartijen in besloten overleg worden genomen. Gedetailleerde programma-akkoorden
en torentjesoverleg dragen namelijk niet bij aan de wenselijke cultuuromslag
of de verlevendiging van het inhoudelijke politieke debat, maar leiden uitsluitend
tot de verregaande dominantie van de coalitie ten opzichte van de controlerende
statenleden van de oppositiepartijen en derhalve tot politiek monisme. Om
dat te voorkomen, is de versterking van de provinciale volksvertegenwoordiging
met nieuwe instrumenten voor effectieve controle van het beleid broodnodig.
Is de regering bereid de Kamer te informeren over de extra instrumenten die
de statenleden in die zin kunnen worden geboden zoals de provinciale rekenkamer,
budgetrecht, begrotingsonderzoek, zelfstandige onderzoeksfunctie, beleidsverantwoording,
initiatiefrecht, personele en ambtelijke ondersteuning en financiele vergoeding?De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat het streven van
de regering naar een volwaardig middenbestuur ook een politiek volwaardige
volksvertegenwoordiging vereist. Voor veel van de GroenLinks statenleden is
de werkdruk eigenlijk al te hoog en dit probleem wordt nog groter
in een situatie met minder statenleden. Het tijdsbeslag in de middelgrote
en kleinere statenfracties bedraagt veelal zo'n 15 tot 20 uur per week per
fractielid. Dit werk beslaat niet alleen het werk in de staten, maar ook de
werkbezoeken en de overleggen die nodig zijn en veel tijd kosten. Bovendien
komen er nieuwe taken op de provincies af waar het gaat over de ruimtelijke
ordening, het verkeer en het vervoer. Als straks de nieuwe rolverdeling in
een dualistischer stelsel vorm krijgt, betekent dat dus niet dat er ook minder
werk is; waarschijnlijk eerder het tegendeel. Het kost de leden van provinciale
staten veel tijd om met elkaar op één lijn te komen en een goed
voorstel te schrijven waarmee de regio gebaat is. De schadeloosstelling voor
de statenleden dateert echter nog uit de jaren zestig en is gebaseerd op 11
uur werk per week, terwijl in de praktijk sprake is van een 15 tot 20-urige
taak per week per fractielid. Wat de leden van de GroenLinks-fractie betreft
moet er beslist wat aan die vergoedingen gedaan worden. In dit licht sluiten
deze leden zich aan bij het standpunt van het IPO dat de kwestie in samenhang
met de rechtspositie van en voorzieningen voor statenleden zou moeten worden
behandeld en niet gescheiden. Waarom is dit niet gebeurd?Het tweede argument van de regering betreft de verhouding tot de omvang
van de gemeenteraden. Het verschil in grootte van provinciale staten wordt
in sommige gevallen inderdaad niet gerechtvaardigd door het takenpakket of
het politieke gewicht van de staten. Zo heeft Utrecht maar liefst 63 statenleden,
terwijl de stad Utrecht het met 45 raadsleden moet doen en er ook nog regionale
besturen bestaan. Inderdaad is de omvang van provinciale staten niet altijd
gerechtvaardigd door een zwaarder takenpakket van de provincie ten opzichte
van de stad en zijn de bezigheden in vergelijking met de politiek-bestuurlijke
werkzaamheden van de gemeenteraad zelfs van een meer bescheiden aard. Ook
de Utrechtse staten zouden naar eigen zeggen prima met 45 statenleden en 5
gedeputeerden toekunnen. De leden van de GroenLinks-fractie delen deze zienswijze
echter niet. In de eerste plaats bestaan er aanzienlijke verschillen tussen
de takenpakketten van de verschillende provincies en bestaat een dergelijke
scheve verhouding lang niet overal. Zo bestaan er in Drenthe in het geheel
geen bestuurlijke organen tussen de gemeenten en de provincie, waardoor het
provinciale bestuur juist een relatief groot takenpakket heeft. In de tweede
plaats keren deze leden zich tegen de functionalistische benadering die spreekt
uit de opvatting dat provinciale staten verkleind kunnen worden als een of
enkele grote gemeenten een provincie domineren. Indien de omvang van provinciale
staten uitsluitend op functionaliteit zou worden beoordeeld, is Utrecht misschien
nog wel beter af met vier gedeputeerden en twintig statenleden, maar daarmee
zou het vertegenwoordigende element van provinciale staten grotendeels tenietgedaan
worden. Een deel van zijn democratische legitimatie zou dreigen te verdwijnen.
Indien de dominantie van een stad een probleem vormt, zou naar het oordeel
van deze leden ook eens naar de omvang van de desbetreffende provincie gekeken
moeten worden. Zolang de provincies in hun huidige vorm niet ter discussie
staan, hoeven de inwoners van Utrecht ook geen genoegen te nemen met een lagere
representatiegraad dan andere provincies. Bovendien zouden provinciale staten
in een provincie als Utrecht juist een tegenwicht kunnen bieden voor de stad
als dominante factor; de belangen van de provincie als zodanig kunnen dan
worden afgewogen tegen die van de stad. Naar het oordeel van deze leden heeft
ook de regering te veel oog voor de functionele argumenten, terwijl zij zowel
het representatieve element als dat van noodzakelijke «checks-and-balances»
miskent.Het derde argument van de regering voor verkleining van provinciale staten
is dat de huidige omvang enkel een historische en geen logische uitkomst is.
Toch kiest de regering in haar voorstel zelf ook weer voor een historisch
beperkte en arbitraire grens – het inwonersaantal van de provincie.
Waarom heeft de regering de grootte van provinciale staten niet
willen verbinden aan de omvang van de uitkering uit het provinciefonds? Daarin
wordt immers niet alleen rekening gehouden met inwonertal maar ook met tal
van andere factoren die iets zeggen over de zwaarte van het takenpakket van
de provincie. Waarom wordt de bepaling van de omvang niet aan de provincie
zelf overgelaten? Waarom wordt gekozen voor het maximale aantal van 51 en
het minimale van 35? Hoe verhouden deze aantallen zich tot het gegeven dat
de provincie Drenthe naar rato van het aantal inwoners over ruim vier maal
zoveel statenleden beschikt als de provincies Zuid- en Noord-Holland? Wat
betekent dit voor de waarde van de stem van het Drentse statenlid bij de verkiezing
van de Eerste Kamer ten opzichte van dat van het lid in Noord- of Zuid-Holland?Bij de keuze tussen de varianten willen de leden van de GroenLinks-fractie
weten waarom voor variant 2 gekozen is. Ook willen deze leden graag een overzicht
zien van de gevolgen van verkleining op basis van de huidige verkiezingsuitslagen
voor provinciale staten alsmede voor de samenstelling van de Eerste Kamer.
Dit overzicht ontbreekt namelijk in de bijlagen. Met betrekking tot het voorstel
tot vermindering van het aantal gedeputeerden willen deze leden weten of het
dagelijks bestuur van de provincie er niet door in het gedrang zal kunnen
komen en wat de reactie op het voorstel is van de verschillende gedeputeerden.
Aangezien in een duaal stelsel de gedeputeerden buiten de staten zullen staan,
maakt de omvang van het college ten opzichte van de staten toch geen verschil
meer uit? De beperking van het aantal deeltijd-gedeputeerden komt op deze
leden over als een onvriendelijke maatregel, die in het bijzonder vrouwen,
personen die de voorkeur geven aan parttime werk of personen met een parttime
functie elders zal weerhouden te solliciteren in een toekomstig dualistisch
stelsel waarin ook gedeputeerden van buiten de staten zouden kunnen worden
aangezocht. Wat is de opvatting van de regering hierover?Tenslotte zijn de leden van de GroenLinks-fractie niet pertinent tegen
het verkleinen van de staten, maar constateren wel dat het in het huidige
wetsvoorstel gaat om het verschuiven van een arbitraire grens waarvoor nog
geen overtuigende argumenten zijn aangedragen. Voor de werkelijke vernieuwing
van het Nederlandse middenbestuur had een rigoreuzere oplossing wellicht meer
in de rede gelegen.De leden van de fracties van GPV en RPF hebben met gemengde gevoelens
kennisgenomen van voorliggend wetsvoorstel. Deze leden vinden het moment waarop
deze voorstellen tot vermindering van het aantal leden van provinciale staten
en gedeputeerde staten worden behandeld geschikter dan een jaar geleden. Wel
herinneren deze leden aan hun opstelling tijdens het algemeen overleg (17
januari 2000) waarbij werd gesteld dat vermindering van het aantal leden van
provinciale staten bespreekbaar was, mits dit in een breder perspectief werd
geplaatst. Bovendien moest een oordeel van de provincie hierover worden afgewacht.
Nu, na het verschijnen van het rapport-Elzinga en de verdeelde reactie van
het IPO, is daarom het moment van behandeling gunstiger.Het is onduidelijk wat de effecten van de in het rapport van de staatscommissie-Elzinga
voorgestelde dualisering zullen zijn. Of dualisering werkelijk tot meer sturing
op hoofdlijnen zal leiden, is immers helemaal niet duidelijk. Dit is ook momenteel
al vaak afhankelijk van de grootte van de fracties.De leden van de fracties van GPV en RPF zijn van mening dat de besproken
vierde variant meer recht doet aan de verschillen in omvang tussen provincies.
Deze variant heeft dan ook, als tot een vermindering van het aantal leden
zou moeten worden overgegaan, de voorkeur van genoemde leden.Wat betreft een ander systeem van restzetelverdeling spreekt de Kiesraad
over effecten voor de verkiezing van leden van de Eerste Kamer. Het nadeel
voor kleine fracties door een systeem van grootste gemiddelde wordt «vermenigvuldigd»
bij de verkiezing van leden van de Eerste Kamer. De leden van
de fracties van GPV en RPF menen dat deze extra functie van provinciale staten
een eigen beoordeling van het stelsel van verdeling van restzetels rechtvaardigt.
Zij stellen voor om de systematiek van grootste overschotten, zoals deze ook
bij kleine gemeenten wordt gebruikt, te gebruiken bij de verdeling van restzetels
bij de verkiezing van leden van provinciale staten. Wat is het oordeel van
de regering hierover?Tot slot beklemtonen de leden van de fracties van GPV en RPF dat voorliggend
wetsvoorstel naar hun mening niet behoort te worden afgehandeld zolang niet
vaststaat hoe de behandeling van de notitie over de rechtspositie van politieke
ambtsdragers in de provincie afloopt.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Te Veldhuis (VVD), ondervoorzitter,
De Cloe (PvdA), voorzitter, Van de Camp (CDA), Van den Berg (SGP), Scheltema-de
Nie (D66), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Hoekema (D66), Dankers (CDA), O.P.G.
Vos (VVD), Rehwinkel (PvdA), Wagenaar (PvdA), Luchtenveld (VVD), De Boer (PvdA),
Verburg (CDA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Duijkers (PvdA),
Balemans (VVD) en De Swart (VVD).Plv. leden: Rouvoet (RPF), Van Beek (VVD), Zijlstra (PvdA), Van Wijmen
(CDA), Ravestein (D66), Augusteijn-Esser (D66), Balkenende (CDA), Barth (PvdA),
Rabbae (GL), Cherribi (VVD), Gortzak (PvdA), Dittrich (D66), Wijn (CDA), Van
den Doel (VVD), Van Oven (PvdA), Apostolou (PvdA), Cornielje (VVD), Kuijper
(PvdA), Mosterd (CDA), Eurlings (CDA), Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP),
Belinfante (PvdA), Essers (VVD) en Nicolaï (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27214-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl