Illegalennota; Brief minister o.a. ter uitvoering motie-Van Fessem en Nawijn over strafbaarstelling illegaal verblijf (29537, nr. 3)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29537, nr. 23

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29537 nr. 23

04-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamStrafbaarstellen illegaal verblijf – huidig instrumentariumInleidingMogelijke uitwerkingBeoordelingErvaringen DuitslandMotie van het lid Van Fessem c.s.Motie van het lid Dijsselbloem c.s.Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29537Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 537Illegalennotanr. 23BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 maart 2005Naar aanleiding van het notaoverleg op 21 juni 2004 over de «Illegalennota,
aanvullende maatregelen voor het tegengaan van illegaliteit en de aanpak van
uitbuiters van illegalen in Nederland» (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537,
nrs. 1 en 2) heeft Uw Kamer een motie aangenomen waarin de regering verzocht
wordt de Kamer een notitie te sturen waarin wordt ingegaan op de voor- en
nadelen van het strafbaar stellen van illegaal verblijf, de mogelijke uitwerking
daarvan, en de ervaringen die in Duitsland zijn opgedaan wat betreft de aard
en omvang ervan (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537, nr. 3). Met deze brief
geef ik uitvoering aan deze motie.Tevens ga ik in deze brief in op een tweetal andere moties die door Uw
Kamer zijn aanvaard naar aanleiding van hogergenoemd notaoverleg. Het betreft
hier de moties van het lid Van Fessem c.s. (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537,
nr. 17) en van het lid Dijsselbloem c.s. (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537,
nr. 18). Tot slot wil ik hierbij mijn toezegging, gedaan tijdens het algemeen
overleg op 29 juni 20041, gestand doen om
schriftelijk antwoord te geven op een vraag van het lid Visser over ongewenstverklaring.Strafbaarstellen illegaal verblijf – huidig instrumentariumAlvorens in te gaan op de strafbaarstelling van illegaal verblijf, wil
ik stil staan bij het huidig instrumentarium om illegaal verblijf tegen te
gaan. Hoewel onrechtmatig verblijf thans niet strafbaar is, betekent dit geenszins
dat hierin berust dient te worden. Krachtens artikel 63 van de Vreemdelingenwet
(Vw 2000) ben ik bevoegd om illegalen uit te zetten. Om de uitzetting te effectueren
bestaat de mogelijkheid om vreemdelingen ex artikel 59 Vw 2000 in vreemdelingenbewaring
te nemen. Voorts is er de mogelijkheid om vreemdelingen in voorkomende gevallen
ex artikel 67 Vw 2000 ongewenst te verklaren. De ongewenstverklaring is een
administratieve maatregel die ten doel heeft bepaalde vreemdelingen, aan wie het niet of niet langer is toegestaan in Nederland te verblijven, uit
ons land te weren. Deze vreemdelingen worden in het nationale opsporingssysteem
(OPS) en in het Schengen Informatiesysteem (SIS) gesignaleerd als ongewenst
verklaarde vreemdeling. De signalering is een bijzondere aanwijzing aan de
ambtenaren belast met de grensbewaking en het toezicht op vreemdelingen die
gegeven wordt in het belang van de openbare orde en/of de nationale veiligheid.
Zolang een vreemdeling in het SIS gesignaleerd staat, krijgt hij niet alleen
geen toegang tot Nederland, maar ook niet tot de overige landen die zijn aangesloten
bij Schengen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid ook vreemdelingen die niet
ingevolge de wet ongewenst zijn verklaard, in het OPS en SIS te signaleren.
Ten aanzien van deze laatste categorie heb ik recentelijk mijn beleid aangescherpt
waardoor, onder meer, iedere vreemdeling die door de overheid wordt uitgezet
voor de duur van twee jaar in het OPS en SIS wordt gesignaleerd1.InleidingIn het Strategisch Akkoord van 3 juli 2002 voor het Kabinet van CDA,
LPF en VVD werd voorgenomen illegaal verblijf strafbaar te stellen. Deze maatregel
werd voorgesteld in het kader van een actieve bestrijding van illegaal verblijf
van vreemdelingen in Nederland. Met deze maatregel werd beoogd illegaal verblijf
onaantrekkelijk te maken. Hoewel in het Strategisch Akkoord dit voornemen
niet nader werd gemotiveerd, kan dit als volgt worden beargumenteerd.In de eerste plaats zou strafbaarstelling van illegaal verblijf als voordeel
kunnen hebben dat er een signaalfunctie vanuit gaat. Onrechtmatig verblijf
wordt beschouwd als een serieuze inbreuk op de openbare orde die met een bestraffing
zal worden hersteld. De boodschap dat onrechtmatig verblijf niet getolereerd
en derhalve bestraft wordt, zou een preventieve werking kunnen hebben. Het
zou vreemdelingen ervan kunnen weerhouden zich illegaal in Nederland te vestigen.
Indien zowel de pakkans als de strafmaat behoorlijk zouden zijn, is het ook
niet ondenkbaar dat van de maatregel een afschrikwekkende werking zou uitgaan.
Zo zou de maatregel ertoe kunnen leiden dat reeds in Nederland verblijvende
illegalen ertoe gebracht worden Nederland te verlaten.Voorts zou als voordeel kunnen gelden dat de ambtenaren die belast zijn
met het toezicht op vreemdelingen naast het bestuursrechtelijk instrumentarium
een strafrechtelijk instrument krijgen om de illegalenproblematiek te kunnen
bestrijden. De combinatie van toezichts- en strafvorderlijke opsporingsbevoegdheden
zouden kunnen leiden tot een effectievere aanpak.Mogelijke uitwerkingStrafbaarstelling van illegaal verblijf zou op een tweetal manieren te
realiseren zijn. In de eerste plaats zou een strafbepaling in de Vw 2000 opgenomen
kunnen worden. Het huidige artikel 108 Vw 2000 behelst de strafbaarstelling
van een aantal overtredingen van voorschriften vastgesteld bij of krachtens
de Vw 2000. Het gaat hier onder meer om verplichtingen in het kader van grensbewaking
en toezicht. Aan dit artikel zou een strafbepaling kunnen worden toegevoegd,
die bijvoorbeeld inhoudt dat strafbaar wordt de vreemdeling die in strijd
met de op hem rustende vertrekplicht van artikel 61, eerste lid, Vw 2000 in
Nederland verblijft. In de tweede plaats zou strafbaarstelling van illegaal
verblijf te realiseren zijn door opname van een strafbepaling in het Wetboek
van Strafrecht. Opname van de bepaling in de Vw 2000 of het Wetboek van Strafrecht
zal niet tot wezenlijke verschillen leiden, al zal opname in de Vw 2000 als voordeel hebben dat de ambtenaren die in het kader van grensbewaking
en vreemdelingentoezicht nu reeds geconfronteerd worden met illegaal verblijf,
met de opsporing worden belast.Voorts moet de hoogte van de strafbedreiging worden vastgesteld. Uit het
oogpunt van proportionaliteit ligt het in de rede illegaal verblijf te zien
als een overtreding die bedreigd wordt met een straf die aansluit bij die
van andere overtredingen van de Vw 2000. De in artikel 108 Vw 2000 strafbaar
gestelde feiten zijn aangemerkt als een overtreding, die wordt bestraft met
een hechtenis van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de tweede categorie.
Mijns inziens zou de strafbedreiging in ieder geval lager moeten zijn dan
de strafbedreiging van artikel 197 Wetboek van Strafrecht. Ingevolge dit artikel
kan de ongewenst verklaarde vreemdeling die desondanks in Nederland verblijft,
worden bestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of een
geldboete van de derde categorie.BeoordelingMet opneming van een strafbepaling worden alle vreemdelingen die wederrechtelijk
in Nederland verblijven strafbaar. Dat het verblijf in strijd met de vertrekplicht
wederrechtelijk dient te zijn, houdt verband met de mogelijkheid dat dit verblijf
toch is of moet worden toegestaan. Daarbij valt in elk geval te denken aan
vreemdelingen die de behandeling van hun verzoek om een voorlopige voorziening
in Nederland mogen afwachten en aan vreemdelingen die aannemelijk maken zojuist
Nederland te zijn ingereisd en een asielaanvraag willen indienen. Daarmee
is de maatregel in zekere zin ongericht. De maatregel treft niet alleen criminele
of overlast veroorzakende illegalen maar maakt bijvoorbeeld ook vreemdelingen
die, al dan niet in samenwerking met bijvoorbeeld de Internationale Organisatie
voor Migratie (IOM), meewerken aan hun vertrek, strafbaar. Complexe vragen
over de verblijfsrechtelijke situatie van de vreemdeling zullen een rol gaan
spelen bij de vraag of al dan niet sprake is van een strafbaar feit. Daarmee
zal van een in de praktijk eenvoudig te hanteren en efficiënte (standaardmatige)
sanctionering van illegaal verblijf in elk geval geen sprake kunnen zijn.Voorts leidt de maatregel tot een cumulatie van bestuurs- en strafrechtelijke
sancties. Het enkele feit van het onrechtmatige verblijf kan na een strafsanctie
gevolgd worden door een bestuursrechtelijke maatregel. In het geval van vrijheidsontneming
zijn beide maatregelen vergelijkbaar. Nu de maatregelen hetzelfde doel trachten
te bereiken, het beëindigen van het onrechtmatig verblijf, kunnen vraagtekens
gesteld worden bij de doelmatigheid van deze cumulatie. Door juridische deskundigen
is daarom met scepsis gereageerd op het voornemen van het vorige kabinet om
illegaal verblijf strafbaar te stellen1Gelet op de redelijkerwijs te verwachten strafbedreiging zal het illegaal
verblijf in beginsel worden afgedaan door het aanbieden van een transactie.
Als de vreemdeling uiteindelijk niet betaalt, kan worden overgegaan tot vervolging.
Indien vervolging wordt ingesteld zal het in veel gevallen leiden tot het
opleggen van een geldboete en, voor het geval deze niet wordt betaald, vervangende
hechtenis. Indien de betrokken vreemdeling niet in vreemdelingenbewaring is
gesteld, zal het doorgaans echter niet eenvoudig zijn de illegaal te vinden
en de opgelegde straf ten uitvoer te leggen. Indien de vreemdeling wel in
vreemdelingenbewaring is gesteld, zal deze doorgaans weinig aanleiding zien
de transactie te voldoen. Het zal de aanstaande uitzetting immers niet afwenden.
Mocht het tot vervolging en hechtenis leiden, zal de uitzetting er veeleer
door worden uitgesteld. Met andere woorden, veel extra administratieve lasten
en een aanzienlijk beslag op capaciteit, met een gering rendement.
Zou er, hoewel dit gelet op de ernst van het strafbare feit mijns inziens
moeilijk voorstelbaar is, voor een veel hogere strafbedreiging gekozen worden,
dan heeft dit onder meer verstrekkende gevolgen voor de capaciteit van de
rechtbanken en de celcapaciteit.In dit licht, alsmede ten aanzien van een mogelijk preventieve werking
die van de maatregel uit zou kunnen gaan, wil ik het volgende opmerken. Uit
onderzoek is gebleken, dat criminaliteitsmaatregelen alleen effect hebben
wanneer ze serieuze en betekenisvolle activiteiten behelzen en wanneer er
sprake is van een reële sanctiebedreiging ingevolge het strafrecht. Wanneer
maatregelen slechts worden omarmd om symbolische redenen, ligt het gevaar
van nieuwe gedoogsituaties op de loer. Dit leidt tot de conclusie dat slechts
tot maatregelen moet worden besloten, indien voldoende zeker is dat deze ook
serieus in de praktijk worden gebracht.De verantwoordelijkheid voor de handhaving van het verbod op illegaal
verblijf ligt zowel op landelijk als op lokaal niveau. Op landelijk niveau
worden de kaders vastgesteld voor opsporing en vervolging. De invulling hiervan
vindt plaats in de regionale driehoek op basis van de lokale problematiek.
Gelet op de uitgangspunten van het College van procureurs-generaal zal bij
de aanpak van problemen waarin het strafrecht slechts een bescheiden bijdrage
kan leveren, zakelijk over die bijdrage worden besloten. Gelet op de betrekkelijk
geringe ernst van de strafbare gedraging en de beperkte capaciteit van OM
en politie ligt het – gezien ook de capaciteit die nodig is voor handhaving
van andere in de maatschappij als ernstig ervaren strafbare feiten –
in de lijn der verwachting dat het handhavings- en vervolgingsbeleid zeer
selectief zal zijn.Voorts moet rekening worden gehouden met onbedoelde negatieve effecten
van het strafbaar stellen van illegaal verblijf. Het zal leiden tot een verdere
marginalisering van de illegale vreemdeling en daardoor mogelijk verdere criminalisering.
Illegale vreemdelingen zullen nog meer aangewezen zijn op overlevingscriminaliteit,
hetgeen ook leidt tot meer overlast. Bovendien is het aannemelijk dat het
zal leiden tot een toename van andere strafbare feiten zoals identiteitsfraude
en mensensmokkel.Voorts zou er een ongewenste invloed van het strafrecht op het (bestuursrechtelijke)
vreemdelingenrecht op kunnen treden. Bij de rechterlijke beoordeling of een
illegaal strafbaar is, kan de vraag aan de orde komen of zijn verblijf het
gevolg is van overmacht. Het is niet ondenkbaar dat hierover in een strafrechtelijke
procedure een andere conclusie getrokken wordt dan in een vreemdelingenrechtelijke.Samenvattend zie ik, zoals geconcludeerd in de Illegalennota (Kamerstukken
II, 2003/04, 29 537, nr. 1), vooralsnog geen aanleiding om illegaal verblijf
rechtstreeks strafbaar te stellen. Een overweging die daarbij een rol speelt
is de gedachte dat illegaal verblijf in Nederland op indirecte wijze, via
het instrument van de ongewenstverklaring, ook nu reeds een strafbaar feit
op kan leveren. Een ongewenst verklaarde vreemdeling die desondanks in Nederland
verblijft, is ingevolge artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht strafbaar.
Hij wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of
een geldboete. In artikel 67, eerste lid Vw 2000, zijn de gronden voor ongewenstverklaring
opgenomen. De bevoegdheid tot ongewenstverklaring is een discretionaire bevoegdheid.
Anders dan in het geval van een rechtstreekse strafbaarstelling van illegaal
verblijf kan dit instrument gericht worden ingezet. Teneinde illlegaal verblijf
strafbaar te stellen zou mijn voorkeur er derhalve naar uitgaan om dit te
realiseren middels uitbreiding van de mogelijkheden voor indirecte strafbaarstelling.
Ik zal hiertoe de mogelijkheden bezien om de gronden voor ongewenstverklaring
uit te breiden.Ervaringen DuitslandIn de door uw Kamer aanvaarde motie wordt gevraagd in te gaan op de ervaringen
die in Duitsland zijn opgedaan met de strafbaarstelling van illegaal verblijf.
Hierover informeer ik u als volgt. De Duitse vreemdelingenwetgeving is op
een groot aantal punten gelijk aan de Nederlandse. Zo kent Duitsland evenals
Nederland het instrument van vreemdelingenbewaring. Op grond van de Duitse
Vreemdelingenwet en de Gevangeniswet kan een door de politie aangetroffen
illegaal ter fine van uitzetting in vreemdelingenbewaring worden genomen.
Evenals in Nederland wordt de duur van de vreemdelingenbewaring tegen de achtergrond
van de mogelijkheden tot uitzetting door de rechter getoetst. Gelijk aan de
Nederlandse wetgeving kent de Duitse wet strafbepalingen inzake mensenhandel,
mensensmokkel, schijnhuwelijken en andere vormen van migratiecriminaliteit.
In het kader van deze notitie zijn met name de strafbepalingen van paragraaf 92
van het Ausländergesetz relevant. Met ingang van 1 januari 2005
is het nieuwe Zuwanderungsgesetz in werking getreden. Paragraaf 95 van
het Zuwanderungsgesetz bevat in essentie gelijkluidende strafbepalingen inzake
onrechtmatig verblijf.Alvorens een toelichting op het wettelijk raamwerk te geven, wil ik hier
ter toelichting opmerken dat naar het toepasselijke Duitse recht uitsluitend
een opzettelijke en bewuste daad een strafbaar feit op kan leveren, tenzij
de wet uitdrukkelijk ook nalatigheid strafbaar stelt.Paragraaf 95, artikel 1, van het Zuwanderungsgesetz behelst een aantal
strafbepalingen. Zo is onder meer strafbaar degene die bij binnenkomst of
verblijf in Duitsland niet voldoet aan het paspoortvereiste, zich bij herhaling
onttrekt aan maatregelen van toezicht of vrijheidsperkende maatregelen, of
niet voldoet aan de informatieplicht. Paragraaf 95, artikel 1, lid 2,
heeft specifiek betrekking op onrechtmatig verblijf. Dit lid bepaalt dat een
vreemdeling die zich zonder geldige verblijfstitel in Duitsland bevindt, op
wie een onherroepelijke vertrekplicht rust en wiens uitzetting niet is opgeschort,
gestraft kan worden met een vrijheidsstraf van maximaal 1 jaar of met een
geldboete. Paragraaf 95, artikel 2, lid 1, stelt voorts dat het onrechtmatig
verblijf van een vreemdeling die al eerder uitgezet is geweest, bestraft kan
worden met een vrijheidsstraf straf van maximaal 3 jaar of een geldboete.
Overtreding van deze voorschriften, ook uit nalatigheid, wordt beschouwd als
een overtreding. De geldboete voor overtreding van deze voorschriften bedraagt
maximaal 3000 euro.Ingevolge het Zuwanderungsgesetz is ieder publiek lichaam verplicht onverwijld
de bevoegde Ausländerbehörde1 of de
politie te informeren als zij informatie verkrijgen over het onrechtmatig
verblijf van een verwijderbare vreemdeling (paragraaf 87, artikel 2).
Onder publieke lichamen worden ook sociale diensten, bureaus voor jeugdzorg,
openbare scholen en universiteiten begrepen. Indien de Ausländerbehörde
informatie ontvangen over het onrechtmatig verblijf van een vreemdeling kunnen
zij afzien van het doen van aangifte. Hoewel geen inzicht bestaat in de exacte
handelwijze van de ruim 600 Ausländerbehörde van de deelstaten,
leerde navraag dat de ervaring is dat de Ausländerbehörde vrijwel
zonder uitzondering aangifte doen. Zoals in ieder strafproces levert de politie
na een eerste onderzoek vervolgens een proces-verbaal aan het openbaar ministerie.
Na afsluiting van het gerechtelijk onderzoek kan het openbaar ministerie besluiten
tot:• het seponeren van de zaak (omdat het openbaar belang niet bij een
strafvervolging gediend is); • een voorwaardelijk sepot (meestal betaling van een geldbedrag aan
de staatskas of aan een het algemeen nut beogende instelling);• de kantonrechter verzoeken een boete of voorwaardelijke hechtenis
op te leggen;• de persoon dagvaarden, hetgeen leidt tot een behandeling ter terechtzitting.Bovendien kan het openbaar ministerie ingevolge het wetboek van strafvordering
van vervolging afzien om de reden dat de betrokken vreemdeling uitgezet wordt.In 2002 werden in Duitsland 16 948 personen veroordeeld wegens overtreding
van paragraaf 92 van het Ausländergesetz. Het gaat hierbij om zowel
een boete of hechtenis opgelegd door de kantonrechter als om strafvonnissen.
Het is in dit verband van belang op te merken dat paragraaf 92 een aantal
strafbepalingen kent die niet rechtstreeks betrekking hebben op het onrechtmatig
verblijf. Zoals hierboven beschreven kan het ook gaan om overtredingen van
het paspoortvereiste, het zich bij herhaling ontrekken aan maatregelen van
toezicht of vrijheidsperkende maatregelen, of het verstrekken van onjuiste
gegevens. Het aantal veroordelingen wegens het enkele feit van onrechtmatig
verblijf ligt in dit aantal besloten. Van deze personen werden er 2 085
tot een vrijheidsstraf veroordeeld, waarvan 1 392 voorwaardelijk. Voorts
werden 208 personen volgens het jeugdstrafrecht veroordeeld.In 2003 werden 60 529 processen verbaal wegens verdenking van onrechtmatig
verblijf opgemaakt. Voorts werden er 33 509 processen verbaal opgemaakt
wegens verdenking van illegale binnenkomst, en 5 194 wegens verdenking
van mensensmokkel. In totaal werden in 2003 142 737 processen verbaal
wegens overtreding van het Ausländer- en Asylverfahrengesetz opgemaakt.Het aantal veroordelingen wegens overtredingen van de vreemdelingenwetgeving
is onder meer beperkt omdat de autoriteiten ten aanzien van aangehouden illegale
vreemdelingen er vaak de voorkeur aan geven om maatregelen ter beëindiging
van het onrechtmatige verblijf te nemen. Net als in Nederland geldt in Duitsland
dat een vreemdeling die als verdachte van een strafbaar feit is aangehouden
niet uitgezet mag worden tenzij het openbaar ministerie daartegen geen bezwaar
heeft. In het geval van onrechtmatig (en dus strafbaar) verblijf geeft het
openbaar ministerie in Duitsland in de regel altijd toestemming voor uitzetting.Bovendien staat het ook vreemdelingen die van een strafbaar feit verdacht
worden in principe vrij om uit te reizen. Alleen wanneer een bevel tot aanhouding
is uitgevaardigd, geldt dit niet. Weliswaar zou het vooruitzicht van een uitreis
een grond voor aanhouding kunnen bieden, maar doorgaans wordt een bevel tot
aanhouding in deze gevallen als buitenproportioneel beschouwd. In het algemeen
stemt het openbaar ministerie immers in met maatregelen gericht op de daadwerkelijke
beëindiging van het feitelijk (illegaal) verblijf. Bij verdenkingen van
overtredingen van de vreemdelingenwetgeving wordt derhalve uit het oogpunt
van proportionaliteit niet routinematig een bevel tot aanhouding gegeven,
maar alleen wanneer daar in specifieke gevallen aanleiding toe is.Concluderend wil ik opmerken dat ik in de Duitse praktijken en ervaringen
geen aanleiding zie om terug te komen op het besluit om illegaal verblijf
in Nederland vooralsnog niet rechtstreeks strafbaar te stellen. De Duitse
ervaring leert dat bij een aanzienlijk aantal processen verbaal wegens overtreding
van de vreemdelingenwetgeving, het in een betrekkelijk gering aantal zaken
tot een veroordeling komt. Evenals in Nederland verkiezen de Duitse autoriteiten
het nemen van maatregelen gericht op beëindiging van het
illegaal verblijf boven vervolging. De inspanningen van de autoriteiten in
Nederland kunnen daarom het best gericht zijn op optimale benutting van het
bestuursrechtelijk instrumentarium ter fine van verblijfsbeëindiging.Motie van het lid Van Fessem c.s.Bij motie van het lid Van Fessem c.s. (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537,
nr. 17) heeft Uw Kamer de regering verzocht het middel van ongewenstverklaring
in principe standaard toe te passen op vreemdelingen die illegaal in Nederland
verblijven en aan wie eerder is aangezegd Nederland te verlaten, en daartoe
de Vreemdelingenwet te wijzigen.Artikel 67, eerste lid, onder a, Vw 2000 maakt nu reeds ongewenstverklaring
mogelijk van de vreemdeling die niet rechtmatig in Nederland verblijft en
bij herhaling een bij de Vreemdelingenwet strafbaar gesteld feit heeft begaan.
Er moet een proces-verbaal zijn opgemaakt of sprake zijn van een transactie
terzake van de gepleegde overtredingen om bij de tweede of latere overtreding
tot ongewenstverklaring over te kunnen gaan. De motie kan feitelijk worden
uitgevoerd zonder dat een wetswijziging nodig is. In de eerste plaats zal
ik, om uitvoering aan de motie te geven, in de Vreemdelingencirculaire een
duidelijker uitleg opnemen van de mogelijkheid om vreemdelingen reeds na het
begaan van twee overtredingen van de Vw 2000 ongewenst te verklaren. Bij het
opmaken van een (eerste) proces-verbaal zal de vreemdeling tegelijkertijd
worden gewaarschuwd dat, indien hij nogmaals een overtreding in het kader
van de Vw 2000 begaat, zijn ongewenstverklaring zal worden voorgesteld. Van
deze waarschuwing wordt een aantekening in de vreemdelingenadministratie gemaakt.
Nadat de vreemdeling tweemaal een bij artikel 108 van de Vw 2000 strafbaar
gesteld feit heeft begaan, wordt zijn ongewenstverklaring voorgesteld. Ten
tweede zal ik, zoals ik hierboven reeds gemeld heb, mede bezien in het licht
van deze motie een uitbreiding van de gronden voor ongewenstverklaring overwegen.Motie van het lid Dijsselbloem c.s.Bij motie van het lid Dijsselbloem c.s. (Kamerstukken II, 2003/04, 29 537,
nr. 18) heeft Uw Kamer de regering verzocht sneller over te gaan tot het ongewenst
verklaren van illegale criminelen en in principe te allen tijde te voorkomen
dat ongewenst verklaarde criminele illegalen na detentie of vreemdelingenbewaring
opnieuw in de Nederlandse steden worden vrijgelaten.Het onderdeel van de motie dat erop ziet dat in principe te allen tijde
voorkomen dient te worden dat ongewenst verklaarde vreemdelingen na detentie
of vreemdelingenbewaring opnieuw in de Nederlandse steden worden vrijgelaten,
is een ondersteuning van het huidig beleid. In het kader van VRIS (Vreemdelingen
in de Strafrechtsketen) is een werkwijze ontwikkeld met als oogmerk dat criminele
(illegale) vreemdelingen na ommekomst van hun straf, bij voorkeur vanuit strafrechtelijke
detentie, uit Nederland verwijderd worden, indien noodzakelijk en mogelijk,
met een ongewenstverklaring. Hiermee wordt zoveel mogelijk voorkomen dat de
overlastveroorzakende vreemdelingen weer op straat belanden.Voorts is met ingang van 1 november 2004 een wijziging van het Vreemdelingenbesluit
in werking getreden1. Met deze wijziging is artikel
6.5 van het Vreemdelingenbesluit komen te vervallen. Het voormalige artikel
6.5 Vreemdelingenbesluit 2000 zag op een drietal situaties waarin de vreemdeling in ieder geval op grond van artikel 67, eerste lid, onder
b of c, van de Vw 2000 ongewenst kan worden verklaard. Een dergelijke niet-limitatieve opsomming van gevallen waarin tot ongewenstverklaring
kan worden overgegaan, is overbodig en, om misverstanden daarover in de praktijk
te voorkomen, geschrapt aangezien ongewenstverklaring ook buiten die gevallen
niet is uitgesloten. Er is echter wel sprake van aanscherpingen. Binnen het
kader van deze motie is relevant dat onder vigeur van artikel 6.5 Vreemdelingenbesluit
gold dat tot ongewenstverklaring kon worden overgegaan in geval van een veroordeling
wegens een misdrijf tot een of meer vrijheidsontnemende straffen of maatregelen
met een totale duur van zes maanden of meer. Met het vervallen van dit artikel
is thans in de Vreemdelingencirculaire als beleidsregel opgenomen dat op grond
van artikel 67, eerste lid onder c, Vw 2000, tot ongewenstverklaring kan worden
overgegaan in gevallen waarin wegens misdrijf een veroordeling tot een gevangenisstraf
heeft plaatsgevonden of waarin een vrijheidsbenemende maatregel is opgelegd
en het (in totaal) onvoorwaardelijk ten uitvoer te leggen gedeelte van straf
of maatregel tenminste een maand bedraagt. Het is daarbij niet vereist dat
de betreffende uitspraak onherroepelijk is geworden. Daarnaast worden onderscheiden
de gevallen waarin de vreemdeling bij herhaling is veroordeeld tot een (korte)
gevangenisstraf of hem een taakstraf ter zake van een misdrijf is opgelegd,
dan wel hij een transactieaanbod ter zake van een misdrijf heeft aanvaard.
Door het herhaald plegen van strafbare feiten veroorzaakt deze categorie dusdanige
overlast dat ook de niet onherroepelijk opgelegde vrijheidstraf of maatregel
in aanmerking wordt genomen. Met deze aanscherping is invulling gegeven aan
de motie om sneller tot ongewenstverklaring van criminele illegalen over te
gaan.Tot slot wil ik hierbij mijn toezegging, gedaan tijdens het algemeen overleg
op 29 juni 20041, gestand doen om schriftelijk
antwoord te geven op de vraag van het lid Visser over ongewenstverklaring.
Het lid Visser heeft de vraag gesteld of een ongewenst verklaarde vreemdeling
de uitkomst van zijn verblijfsprocedure in Nederland af mag wachten. In antwoord
hierop wil ik melden dat de ongewenstverklaring betekent dat artikel 8 Vw
2000 niet van toepassing is. Dit heeft tot gevolg dat ongewenst verklaarde
vreemdelingen – zolang de ongewenstverklaring van kracht blijft –
niet in Nederland mogen verblijven en geen andere titel tot verblijf kunnen
verkrijgen. Evenmin is het hun toegestaan de behandeling van een aanvraag
in Nederland af te wachten.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie a.i.,J. P. H. Donner XNoot1Kamerstukken II, 2003/04, 29 344, nr. 29.XNoot1Het betreft een maatregel aangekondigd in de Terugkeernota van november
2003, (Kamerstukken II, 2003/04, 29 344, nr. 1).XNoot1Bijvoorbeeld: Open brief aan de minister van Justitie in NJB 32, 13 september
2002, p. 1609–1610 en Illegaliteit als strafbaar feit: het rijmt wel,
maar het spoort niet in Migrantenrecht 17, november 2003, p. 276–282.XNoot1De Ausländerbehörde zijn de door de deelstaten en lokale overheden
ingestelde diensten die belast zijn met de uitvoering van de federale vreemdelingenwetgeving.XNoot1Staatsblad 2004, 550.XNoot1Kamerstukken II, 2003/04, 29 344, nr. 29. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29537-23.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl