Nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 32 821
 
 Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening en enige andere wetten
		(voorzien in een wettelijke grondslag voor provinciaal medebewind en voor de
		mogelijkheid tot afwijking van algemene regels)
 
 
 Nr. 7
 NADER VERSLAG
 Vastgesteld op 
		16 december 2011
 
 
 
 Inhoud
 
 
 
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 1
 
 
 
 
 Provinciaal medebewind
 
 
 2
 
 
 
 
 Ontheffingen
 
 
 3
 
 
 
 
 Bestuurlijke drukte
 
 
 3
 
 
 
 
 Advies door de Raad van State inzake SVIR, Barro en
							 wetsvoorstel
 
 
 4
 
 
 
 
 Overig
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1Samenstelling:Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), Gent, W. van (GL), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Voorzitter, Slob, A. (CU), Haverkamp, M.C. (CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C. (SP), Graus, D.J.G. (PVV), Ouwehand, E. (PvdD), Rouwe, S. de (CDA), Bashir, F. (SP), Mos, R. de (PVV), Tongeren, L. van (GL), Monasch, J.S. (PvdA), Dekken, T.R. van (PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Veldhoven, S. van (D66), Koolmees, W. (D66), Ondervoorzitter, Jong, L.W.E. de (PVV), Leegte, R.W. (VVD), Caluwé, I.S.H. de (VVD) en Holtackers, M.P.M. (CDA).Plv. leden: Groot, V.A. (PvdA), Braakhuis, B.A.M. (GL), Houwers, J. (VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Koopmans, G.P.J. (CDA), Lucas, A.W. (VVD), Smeets, P.E. (PvdA), Gerven, H.P.J. van (SP), Bontes, L. (PVV), Thieme, M.L. (PvdD), Bochove, B.J. van (CDA), Ulenbelt, P. (SP), Agema, M. (PVV), El Fassed, A. (GL), Plasterk, R.H.A. (PvdA), Jacobi, L. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP), Ham, B. van der (D66), Verhoeven, K. (D66), Bemmel, J.J.G. van (PVV), Lodders, W.J.H. (VVD), Boer, B.G. de (VVD) en Werf, M.C.I. van der (CDA)., belast met het voorbereidend onderzoek van dit
				 wetsvoorstel, heeft na ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag
				 (Kamerstuk 32 821, nr. 5)
				 besloten tot het uitbrengen van een nader verslag over het wetsvoorstel.
 Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig
				 en afdoende zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling
				 van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 
 
 
 
 Algemeen
 
 De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de genoemde
				nota naar aanleiding van het verslag en hebben thans geen behoefte aan het
				maken van opmerkingen en het stellen van vragen ten behoeve van dit nader
				verslag.
 De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de genoemde
				nota naar aanleiding van het verslag. Deze leden hebben nog enkele opmerkingen
				ten behoeve van dit nader verslag.
 
 De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de genoemde
				 nota naar aanleiding van het verslag. Deze leden hebben behoefte aan een nadere
				 schriftelijke gedachtewisseling alvorens over te kunnen gaan tot eventuele
				 plenaire behandeling. De leden van de SP-fractie herkennen voorts niet de
				 opmerking van de regering in de genoemde nota naar aanleiding van het verslag
				 dat de fracties in hoofdlijnen positief tegenover het wetsvoorstel staan.
				 Genoemde leden lezen in de diverse inbrengen duidelijke vragen over nadere
				 uitleg en duiding van dit wetsvoorstel.
 Los van de vele vragen die naar de mening van de SP-fractie
				 inhoudelijk nauwelijks of onvoldoende zijn beantwoord, is het grootste bezwaar
				 gelegen in het feit dat de afdeling advisering van de Raad van State destijds
				 het advies ten aanzien van dit wetsvoorstel, welke de Raad van State zoals te
				 doen gebruikelijk samenvat in vaste dicta, heeft afgesloten met de kwalificatie
				 van het vierde dictum. Dit dictum luidt: «De afdeling advisering van de Raad
				 van State geeft u in overweging het voorstel van wet niet te zenden aan de
				 Tweede Kamer der Staten Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening zal
				 zijn gehouden.» Zoals bekend kwalificeert de Raad van State in mate van
				 strengheid oplopend tot zes. De Raad van State geeft met de keuze voor het
				 vierde dictum aan weliswaar geen fundamentele bezwaren tegen het wetsvoorstel
				 te hebben, maar wel overwegende bezwaren tegen één of meer onderdelen van de
				 ontwerpregeling, die door aanpassing van die regeling kunnen worden
				 ondervangen. Dictum vier is naar de mening van de SP-fractie een dictum waar
				 gedegen rekening gehouden moet worden.
 Drie overwegende bezwaren van de Raad van State hebben niet
				 geleid tot aanpassing van de wetswijziging. Naar mening van de leden van de
				 SP-fractie een gemiste kans. De drie bezwaren van de Raad van State en de
				 vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie komen in dit nader verslag
				 themagewijs aan de orde.
 
 
 
 
 Provinciaal medebewind
 
 De leden van de CDA-fractie zijn – zoals eerder aangegeven –
				met de Raad van State van mening dat de manier waarop het provinciaal
				medebewind is vormgegeven niet in overeenstemming is met de sturingsfilosofie
				van de Wet ruimtelijke ordening. Zulks neemt niet weg dat, zoals de regering
				correct aangeeft, deze vorm staatsrechtelijk (en politiek) gezien prima door de
				beugel kan. Maar slechts de mogelijkheid tot juridisch correcte inpassing
				volstaat niet: aansluiten bij de gedachte achter de Wet ruimtelijke ordening is
				voor de leden van de CDA-fractie eveneens van belang. De reactie van de
				regering is alleen procesmatig en niet inhoudelijk van opzet. De argumenten van
				de regering hebben de leden van de CDA-fractie op dit punt dan ook tot op heden
				volstrekt niet kunnen overtuigen.
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat één van de drie
				 overwegende bezwaren van de Raad van State betrekking heeft op de introductie
				 van provinciaal medebewind. De Raad van State stelt dat het provinciaal
				 medebewind de sturingsfilosofie achter de Wet ruimtelijke ordening doorbreekt
				 en het stelsel daarmee onsamenhangend maakt. De Raad van State doelt daarmee op
				 het duidelijke onderscheid tussen rijks-, provinciale en gemeentelijke
				 verantwoordelijkheden en bevoegdheden die geen ruimte bieden voor gedeelde
				 verantwoordelijkheden op het terrein van de ruimtelijke ordening. Elke
				 bestuurslaag voert eigen ruimtelijk beleid en beschikt voor de uitvoering
				 daarvan over gelijke instrumenten. Bij de fundamentele herziening van de oude
				 Wet Ruimtelijke Ordening in 2008 was dat juist één van de twee
				 uitgangspunten. Dit overwegende bezwaar is niet in een aanpassing van het
				 ontwerp wetsvoorstel ondervangen, omdat het de kern van het wetsvoorstel raakt.
				 Naar het oordeel van de regering vormt introductie van provinciaal medebewind
				 een nuttige aanvulling op het instrumentarium van de Wet ruimtelijke ordening,
				 die zeker niet haaks staat op de strekking van het stelsel van bevoegdheden. De
				 leden van de SP-fractie verzoeken de regering niet alleen om te reageren op de
				 door de Raad van State gemaakte opmerkingen, maar ook om het wetsvoorstel op
				 dit punt in overleg met de Raad van State te wijzigen. Het mag naar de mening
				 van de leden van de SP-fractie niet zo zijn dat een overwegend bezwaar niet
				 ondervangen wordt in een aanpassing, terwijl juist dat onderdeel de kern van
				 het wetsvoorstel raakt.
 De leden van de SP-fractie constateren dat één van de andere
				 drie overwegende bezwaren van de Raad van State samenhangt met de introductie
				 van het provinciaal medebewind, maar specifiek betrekking heeft op de mate van
				 concreetheid van nationale regels. De Raad van State stelt dat nationale
				 regels, die nadere uitwerking door provincies behoeven, niet aan de eis van
				 concreetheid kunnen voldoen waardoor deze nationale regels geen juridisch
				 bindende werking verkrijgen. De regering heeft dit bezwaar niet in een
				 wijziging ondervangen omdat zij van mening is dat specifieke voorschriften die
				 duidelijk zijn gericht aan provincies, verenigbaar zijn met dit vereiste. De
				 leden van de SP-fractie verzoeken de regering het wetsvoorstel in overleg met
				 de Raad van State te wijzigen, opdat de regels die nadere uitwerking door
				 provincies behoeven, wel een juridisch bindende werking verkrijgen.
 
 
 
 
 Ontheffingen
 
 De leden van de SP-fractie stellen vast dat het laatste
				overwegende bezwaar van de Raad van State betrekking heeft op de introductie
				van ontheffingsbevoegdheden voor het Rijk aan provincies en gemeenten; en voor
				provincies aan gemeenten. De Raad van State stelt dat grote terughoudend is
				vereist bij het toevoegen van ontheffingsmogelijkheden, omdat deze inbreuk op
				het primaat van de regel betekent en op de rechtszekerheid van belanghebbenden.
				Daartoe adviseert de Raad van State om zo concreet en nauwkeurig mogelijk aan
				te geven op welke onderdelen van een regeling ontheffing mogelijk is. De
				regering heeft hier geen gevolg aan gegeven door te stellen dat het, gezien de
				onvoorziene aard van bijzondere gevallen, onmogelijk is deze preciezer te
				formuleren. Naar de mening van de leden van de SP-fractie heeft de Raad van
				State (en een aantal fracties in hun inbrengen ten behoeve van het verslag over
				dit wetsvoorstel) niet gevraagd om een uitputtende lijst van onvoorziene
				gevallen, maar gevraagd om aan te geven op welke onderdelen van een regeling
				ontheffing mogelijk is. Dit zal bijdragen aan de rechtszekerheid van
				belanghebbenden. Bij dit genoemde punt verwijzen de leden van de SP-fractie ook
				graag naar de opmerkingen als gemaakt door de Vereniging Nederlandse Gemeenten
				in het advies per bief d.d. 14 december 2011, die als bijlage bij dit nader
				verslag is gevoegd. De leden van de SP-fractie verzoeken de regering naast het
				eerdere verzoek ook dit gesignaleerde knelpunt op te nemen in de wijzigingen op
				het voorstel van wet.
 
 
 
 Bestuurlijke drukte
 
 De leden van de CDA-fractie hebben een opmerking en vraag over de
				notie dat, in het kader van het voorkomen van bestuurlijke drukte, slechts twee
				bestuurslagen betrokken zouden moeten zijn bij een aangelegenheid. De leden van
				de CDA-fractie begrijpen dat het niet altijd mogelijk is om aan die eis te
				voldoen. Soms is het, zoals de regering ook aangeeft, nu eenmaal noodzakelijk
				meerdere bestuurslagen te betrekken. Deze problematiek is ook tijdens de
				behandeling van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (Kamerstuk
				32 660, nr. 17) in de Kamer
				aan de orde geweest. Dat neemt echter niet weg dat het uitgangspunt, zoals dat
				ook in het regeerakkoord staat, moet zijn dat ten hoogste twee bestuurslagen
				betrokken zijn. De leden van de CDA-fractie willen de regering daarom vragen
				hoe zij invulling denken te geven aan de afwegingen die op dit gebied voor ons
				liggen. De vraag is immers: wanneer is betrokkenheid van drie bestuurslagen
				werkelijk noodzakelijk.
 
 
 
 
 Advies door de Raad van State inzake SVIR, Barro en
				 wetsvoorstel
 
 
 De leden van de SP-fractie lezen dat de minister in antwoord op
				 een vraag van genoemde leden aangeeft dat dit wetsvoorstel kan worden betrokken
				 bij de behandeling van de eerdergenoemde Structuurvisie Infrastructuur en
				 Ruimte. Sterker nog, in de beantwoording is te lezen dat de regering
				 gezamenlijke behandeling toejuicht. De leden van de SP-fractie zijn van mening
				 dat pas na de vaststelling van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte –
				 na het notaoverleg van maandag 14 november 2011 – kon worden overzien of en
				 welke wijzigingen en moties deze Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte heeft
				 ondergaan. De leden van de SP-fractie verzoeken de regering dan ook om
				 indachtig de mededeling van de regering om «gezamenlijke agendering – en dus
				 behandeling – toe te juichen» dit wetsvoorstel, de Structuurvisie
				 Infrastructuur en Ruimte, de voorhang van de ontwerpwijziging Besluit algemene
				 regels ruimtelijke ordening (Kamerstuk 31 500, nr. 26) en de voorlegging Besluit algemene
				 regels ruimtelijke ordening (Kamerstuk 31 500, nr. 25) integraal en samenhangend voor advies
				 voor te leggen aan de Raad van State. Dit om te komen tot samenhangende wet- en
				 regelgeving en overtollige wet- en regelgeving te voorkomen. Het gedeelte
				 «provinciaal medebewind» zal immers een hoofdrol gaan spelen wanneer het gaat
				 komen tot uitwerking van de in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
				 genomen besluiten.
 Bij de totstandkoming van het Besluit algemene regels
				 ruimtelijke ordening ging de regering ervan uit dat de beoogde
				 medebewindconstructie een voldoende juridische grondslag vond in artikel 4,
				 derde lid, van de Wet ruimtelijke ordening. De Raad van State is daaromtrent
				 tot een ander oordeel gekomen. De leden van de SP-fractie verzoeken dan ook
				 over die grondslag geen misverstand te laten bestaan en de Wet ruimtelijke
				 ordening daarop aan te passen.
 
 
 
 
 Overig
 
 
 Voorts wijzen de leden van de SP-fractie er op dat de vraag uit
				 het eerste verslag over dit wetsvoorstel, om welke reden bij deze wetswijziging
				 niet direct is gekozen voor het tevens in medebewind roepen van gemeenten, niet
				 is beantwoord. Het verzoek is dan ook dit antwoord alsnog te doen
				 toekomen.
 Tot slot vragen de leden van de SP-fractie op welke wijze de
				 regering denkt dat provincies in medebewind overgedragen beleids- en
				 normstellingstaken kunnen uitvoeren, zonder de door het Rijk geleverde
				 bijbehorende menskracht en middelen.
 
 
 
 
 
 De voorzitter van de commissie,
 
 Snijder-Hazelhoff
 
 
 
 Adjunct-griffier van de commissie,
 
 Israel