Voorstel in overweging tot wijziging art. 5 Grondwet ivm stellen van regels omtrent behandeling van verzoekschriften; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25455, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

25-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25455 nr. 5

19-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Wenselijkheid van het wetsvoorstel2. Waarborgfunctie – rechtsbescherming – rechtszekerheid3. Algemene wet bestuursrecht4. Overige vragen a. Behandeling van verzoekschriften door de Staten-Generaalb. Bevoegd gezagc. Strafbaar feit – petitumOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25455Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 455Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot wijziging van artikel 5 van de Grondwet in verband met de invoering van
een opdracht aan de wetgever om regels op te stellen omtrent de behandeling
van verzoekschriftennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 19 november 1997Wij hebben met belangstelling kennis genomen van het verslag dat door
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken is uitgebracht. Wij hopen met de
navolgende beantwoording van de in het verslag gestelde vragen de twijfels
rond het wetsvoorstel weg te nemen. Tevens hopen wij op een spoedige verdere
behandeling van het wetsvoorstel, zodat gedurende deze kabinetsperiode de
behandeling van het voorstel in eerste lezing kan worden afgerond. Bij de
beantwoording zijn de in het verslag gestelde vragen omwille van de duidelijkheid
zoveel mogelijk naar onderwerp gegroepeerd. 1. Wenselijkheid van het wetsvoorstelAlhoewel de leden van verschillende fracties onderschreven dat burgers
verzekerd moeten zijn van een deugdelijke en voortvarende behandeling van
verzoekschriften, zijn er veel vragen gesteld over de noodzaak van de voorgestelde
wijziging van artikel 5 van de Grondwet. De leden van de PvdA-fractie hebben
gewezen op het advies van de Raad van State, waaruit blijkt dat de Raad twijfelt
aan de noodzaak van de voorgestelde bepaling omdat het voorstel het bevoegd
gezag niet verplicht tot het behandelen van verzoekschriften, wanneer de wetgever
deze verplichting niet oplegt. De leden van de CDA-fractie waren nog niet
overtuigd van de wenselijkheid om in de Grondwet te bepalen dat de wet regels
stelt omtrent de behandeling van verzoekschriften. De leden van de VVD-fractie
hebben gevraagd of zich in de praktijk problemen voordoen ten aanzien van
de behandeling van verzoekschriften, die noodzaken tot de voorgestelde wijziging
van de Grondwet. De leden van de D66-fractie hebben de doelstelling van het
wetsvoorstel onderschreven, maar hebben opgemerkt dat opneming van een bepaling
in de Grondwet een meerwaarde moet hebben, zodat het goed is nog eens kritisch
een belangenafweging te maken ten aanzien van de noodzaak van de voorgestelde
aanvulling. De leden van de SGP-fractie waren voorshands nog niet overtuigd
van de noodzaak tot een opdracht aan de wetgever om regels te stellen omtrent
de behandeling van verzoekschriften en hebben verzocht om een nadere onderbouwing,
mede in het licht van de grondwetsgeschiedenis. De leden van de GPV-fractie
hebben gevraagd waarom de regering kiest voor een aanvulling van het bestaande
recht van petitie en niet om datgene wat in de praktijk als behorend
tot het petitierecht wordt ervaren, in de tekst van de Grondwet vast te leggen.Uitgangspunt is dat er grond moet bestaan voor een voorstel tot grondwetsherziening.
De grond tot herziening van de Grondwet kan zijn gelegen in een dringende
behoefte, in objectieve factoren, terwijl de noodzaak van herziening in brede
kring wordt erkend, dan wel in een anderszins gevoede, al dan niet dringende
wens om te komen tot een herziening. Dit zal bij elk voorstel tot herziening
op de eigen merites worden beoordeeld. Daarbij spelen overwegingen van juridische
en wetgevingstechnische aard een rol. Naar aanleiding van de opmerkingen van
de leden van de D66-fractie delen wij mee dat in dit geval niet zozeer sprake
is van een dringende noodzaak om te komen tot een herziening van de Grondwet,
maar van de wens om ook in de Grondwet het belang van de petitie als informele
verbindingsschakel tussen burger en overheid zo goed mogelijk te verzekeren.
Het voorstel onderstreept het belang dat in onze samenleving aan het recht
van petitie wordt gehecht. Wij brengen in herinnering dat dit wetsvoorstel een uitvloeisel is van
hetgeen ons in het kader van de staatkundige vernieuwing voor ogen staat.
Wij verwijzen naar de brief van 1 mei 1997, waarin een overzicht is gegeven
van de onderwerpen en voorstellen die in dat kader zijn gedaan (kamerstukken
II 1996/97, 21 427, nr. 164). De opvattingen van de regering over staatkundige
vernieuwing moeten worden gezien als de uitwerking van het regeerakkoord op
basis waarvan dit kabinet is aangetreden. Daarin is de volgende passage opgenomen:
«Wie greep wil krijgen op concrete problemen, moet luisteren naar de
burgers die ermee leven. De eis van democratie gaat hand in hand met de eis
van doeltreffend beleid. De directe invloed van de machtsuitoefening wordt
daarom op verschillende manieren versterkt.» De uitwerking van deze
passage in het regeerakkoord heeft geleid tot een reeks van voorstellen van
verschillende aard, die een impuls zijn voor staatkundige vernieuwing in de
komende jaren. Omdat de rechten van burgers tegenover de overheid een belangrijk
element in onze democratie vormen, is het zowel voor burgers als voor de overheid
van belang dat er voldoende instrumenten bestaan die in een concreet geval
duidelijk maken welke opvattingen er bij de burgers leven. Wij menen dat de
voorgestelde uitbreiding van het recht van petitie vanuit dat perspectief
een bijdrage levert aan de versterking van de band tussen overheid en burger,
zoals door de leden van de GPV-fractie is opgemerkt. Wij streven, zoals door
de leden van deze fractie is opgemerkt, met de voorgestelde aanvulling naar
een versterking van de materiële betekenis van het petitierecht. De invulling
van de opdracht aan de wetgever versterkt naar ons oordeel de feitelijke betekenis
van het petitierecht.Wij delen mee dat het recht om verzoeken in te dienen, is verankerd in
artikel 5 van de Grondwet. Het gaat hier om een grondrecht dat al lang zijn
wortels heeft in onze democratie. Het petitierecht geeft iedere burger het
recht om zich zonder vrees voor benadeling van overheidswege, schriftelijk
tot de overheid te wenden. Het petitierecht omvat een onbeperkt recht om verzoeken
schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen (absoluut recht). De overheid
mag het indienen bij welk bevoegd gezag dan ook, niet beletten of belemmeren
(vrijheidsrecht). Het belang van het petitierecht is van oudsher gelegen in
het feit dat het een middel is waarmee de burger invloed kan uitoefenen op
(politieke) besluitvorming en waarbij de burger gevrijwaard blijft van sancties.De veranderende verhoudingen binnen onze maatschappij hebben ertoe geleid
dat niet meer kan worden volstaan met het louter kennisnemen van verzoekschriften.
Een burger mag van de overheid verwachten dat er iets met zijn
verzoek gebeurt en dat hij op enigerlei wijze een reactie op zijn verzoek
krijgt. Uit artikel 5 van de Grondwet kan echter geen verplichting tot beantwoording
of behandeling van verzoeken worden afgeleid. Het petitierecht omvat voor
de overheid alleen de verplichting om een verzoek in ontvangst te nemen en
er kennis van te nemen. Voor zover men spreekt over een recht op beantwoording
of behandeling, moet dit worden gezien als een connex recht, dat niet is gebaseerd
op artikel 5 van de Grondwet, maar op ongeschreven beginselen van behoorlijk
bestuur en in bepaalde gevallen op specifieke wettelijke regelingen met betrekking
tot bepaalde categorieën verzoekschriften.In de bestuurspraktijk is, mede onder invloed van de Nationale ombudsman
en de ontwikkeling van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, een
pakket van procedurele eisen tot ontwikkeling gekomen, waaraan de behandeling
en beantwoording van verzoeken van burgers moet voldoen. Onder meer de Nationale
ombudsman heeft door toetsing aan behoorlijkheidsnormen, een heldere jurisprudentie
ontwikkeld over de behandeling en beantwoording van brieven. Deze normen hebben
zich in de praktijk ontwikkeld tot bruikbare en toepasbare regels, die zich
goed lenen voor codificatie. Daarnaast merken wij op dat in verschillende
wetten een regeling is getroffen voor de behandeling van bepaalde verzoekschriften.
Dit betekent dat zich in zoverre in de huidige praktijk geen problemen voordoen
ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften, waarnaar de leden van
de VVD-fractie hebben gevraagd en waarover de leden van de D66-fractie een
opmerking hebben gemaakt. Wij menen echter dat het wenselijk is om ook in
de Grondwet het belang van de behandeling van verzoekschriften tot uitdrukking
te laten komen. Juist omdat het petitierecht een element is in het proces
van democratische besluitvorming en in de sfeer van de rechtsbescherming,
vinden wij het wenselijk om de effectiviteit van de petitie als communicatiemiddel
tussen burger en overheid te versterken en dit constitutioneel te verankeren.
Met het voorstel wordt het petitierecht, dat nu alleen een indieningsrecht
omvat, uitgebreid in die zin dat de wetgever de grondwettelijke opdracht krijgt
de bestaande regels ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften te
codificeren. Op de opmerkingen van verschillende fracties over de waarborgfunctie,
de rechtsbescherming en de rechtszekerheid, gaan wij hierna onder 2. van deze
nota in.De leden van de SGP-fractie hebben om een nadere onderbouwing van het
wetsvoorstel gevraagd, mede in het licht van de grondwetsgeschiedenis. Wij
realiseren ons dat de wens om te komen tot een uitbreiding van het petitierecht
niet nieuw is. De Staatscommissie Cals/Donner heeft in de aanloop naar de
grondwetsherziening 1983 voorgesteld in de Grondwet een opdracht voor de wetgever
op te nemen om regels te stellen omtrent de behandeling en beantwoording van
verzoekschriften (Tweede rapport, blz. 57). De wens hiertoe was ingegeven
teneinde de effectiviteit van de petitie als informele verbindingsschakel
tussen burger en overheid zo goed mogelijk te verzekeren. Dit voorstel is
destijds door de regering overgenomen en voorgelegd aan de Raad van State.
Bij de grondwetsherziening van 1983 heeft de regering uiteindelijk afgezien
van dit voorstel op grond van praktische argumenten (kamerstukken II 1976/77,
13 872, nr. 3, blz. 28 en nr. 4, blz. 64). De reden hiervoor was allereerst
dat de Raad van State van oordeel was dat het begrip «beantwoording»
onvoldoende duidelijk was. Daarnaast heeft de regering de opdracht aan de
wetgever laten vervallen omdat de praktische uitvoering tot moeilijkheden
aanleiding kon geven. Ook meende de regering dat de wetgevingsopdracht vrij
omvangrijk zou zijn omdat de casusposities die zich zouden kunnen voordoen,
erg uiteen zouden kunnen lopen. Voorts zag de regering geen reden de ontwikkeling
van de bestuurspraktijk, waarbij de behandeling en de beantwoording van verzoekschriften in toenemende mate werd beheerst door de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur, te doorbreken.De motieven die ten grondslag lagen aan het aanvankelijke regeringsvoorstel
om het petitierecht bij de grondwetsherziening van 1983 uit te breiden, gelden
echter nog onverkort. Juist omdat nu in de praktijk een stelsel van procedurele
eisen is ontwikkeld ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften, dat
inmiddels voor een gedeelte in wetgeving is neergelegd, is het mogelijk te
komen tot de voorgestelde grondwettelijke uitbreiding van het petitierecht.
Anders dan bij de grondwetsherziening van 1983, hebben wij geen omvangrijk
wetgevingsprogramma voor ogen, waarbij voor allerlei casusposities een veelheid
van gedetailleerde voorschriften omtrent de behandeling wordt opgenomen. De
opdracht aan de wetgever strekt ertoe om de wetgever de bevoegdheid te geven
het stelsel van de in de praktijk ontwikkelde procedurele eisen voor de behandeling
van verzoekschriften verder te codificeren. Daarbij is er niet, zoals de leden
van de leden van de GPV-fractie hebben opgemerkt, voor gekozen om datgene
wat in de praktijk als behorend tot het petitierecht wordt beschouwd, expliciet
in de Grondwet vast te leggen. Dit hangt samen met het sobere karakter van
onze Grondwet. Het vastleggen van een stelsel van procedurele eisen dat in
de praktijk is ontwikkeld ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften,
leent zich minder goed voor codificatie in de Grondwet zelf. 2. Waarborgfunctie – rechtsbescherming – rechtszekerheidDe leden van de PvdA-fractie hebben geconstateerd dat de reden voor de
indiening van het wetsvoorstel zich niet zou verzetten tegen de introductie
van een grondwettelijk recht op de behandeling van verzoekschriften. Alhoewel
daarmee een voor de burgers rechtstreeks werkend recht zou ontstaan, is het,
zoals wij ook in het nader rapport hebben aangegeven, naar ons oordeel de
vraag of een grondwettelijk recht op behandeling wel voldoende begrensd en
bepaald is en niet leidt tot rechtsonzekerheid bij het bestuur en de burger.
Hetzelfde zou overigens gelden voor een grondwettelijk recht op antwoord van
verzoekschriften.Er is afgezien van een grondwettelijk recht op behandeling omdat het zowel
voor de burger als voor het bestuur van belang is om te weten wat een recht
op behandeling van een verzoekschrift precies inhoudt. Gelet op alle mogelijke
casusposities die zich kunnen voordoen, zal de wijze van behandeling van geval
tot geval verschillen. In zoverre kan een grondwettelijk recht op behandeling,
gelet op het sobere karakter van de Grondwet, te weinig bepaald zijn en leiden
tot rechtsonzekerheid. Wij geven daarom de voorkeur aan een opdracht aan de
wetgever om regels te stellen ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften.
Vanwege het uiteenlopende karakter van verzoekschriften, hebben wij gekozen
voor een bepaling die de wetgever beleidsvrijheid laat en die de wetgever
niet verplicht om voor de behandeling van alle verzoekschriften regels te
stellen. Dit mede omdat van overheidsorganen niet mag worden verwacht dat
alle verzoeken met eenzelfde mate van intensiteit en langs een gelijke procedure
worden behandeld. De veelheid van ongelijksoortige casusposities brengt mee
dat het niet goed mogelijk is om voor alle mogelijke casusposities die zich
bij de indiening en behandeling van verzoekschriften kunnen voordoen, op de
bijzonderheden van die casus toegesneden regels vast te stellen. Wij menen
dat een recht op behandeling voorts te onbegrensd is omdat niet in alle gevallen
van het bestuur kan worden verwacht dat een verzoekschrift daadwerkelijk in
behandeling wordt genomen. Bij de praktische uitvoering kan een recht op behandeling
naar ons oordeel op problemen stuiten. Het voorgaande laat onverlet dat een grondwettelijke opdracht aan de wetgever
aanbeveling verdient. Wij streven ernaar om voor de behandeling van de belangrijkste
categorieën verzoekschriften waarvoor nog geen wettelijke regeling is
getroffen, een regeling te treffen in de Algemene wet bestuursrecht. Burgers
kunnen zich wat betreft de behandeling van een verzoekschrift dan weliswaar
niet rechtstreeks op een bepaling in de Grondwet beroepen, maar wel op een
algemene wet waaraan een opdracht in de Grondwet ten grondslag ligt. Dit heeft
naar ons oordeel een meerwaarde. Wij zijn daarom anders dan de Raad van State,
zoals door de leden van de PvdA-fractie is opgemerkt, van mening dat het wetsvoorstel
in voldoende mate een waarborgfunctie heeft.De vraag van de leden van de PvdA-fractie of wij het eens zijn met de
Raad van State dat de voorgestelde wijziging niets verandert aan de huidige
praktijk, beantwoorden wij ontkennend. Ook de leden van de SGP-fractie hebben
hierover een opmerking gemaakt. Wij wijzen er allereerst op dat uit de rapporten
van de Nationale ombudsman blijkt dat er nog het nodige kan worden verbeterd.
Ook merken wij op dat na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel de Grondwet
een wettelijke verankering vereist voor een regeling omtrent de behandeling
van verzoekschriften. De behandeling van verzoekschriften zal een vast aandachtspunt
zijn bij de totstandkoming van wetgeving. Burgers zijn op deze wijze van een
reactie op hun verzoekschrift verzekerd overeenkomstig uniforme wettelijke
regels. Een verzoeker kan zich, daar waar wetgeving tot stand is gekomen dan
wel zal komen, beroepen op deze wettelijke bepalingen in plaats van op de
algemene beginselen van bestuur, zoals door de leden van de GPV-fractie is
opgemerkt. Wij menen dat het voorstel daarom bijdraagt aan de rechtszekerheid
en de rechtsgelijkheid, waarover de leden van de fractie van D66 een opmerking
hebben gemaakt. Een extra waarborg is naar ons oordeel gelegen in het feit
dat wetgeving met betrekking tot de behandeling van verzoekschriften niet
lichtvaardig zal kunnen worden gewijzigd of ingetrokken, nu daaraan een bepaling
in de Grondwet ten grondslag ligt. Ook dit draagt bij aan de rechtszekerheid.In antwoord op de vraag van de leden van de GPV-fractie of het feit dat
niet voor alle verzoekschriften wettelijke regels zullen worden gesteld, er
niet toe kan leiden dat er verschil ontstaat tussen de mate van rechtsbescherming,
delen wij het volgende mee. Het zal zowel nu als in de toekomst van de aard
van het verzoekschrift afhangen, voor welke wijze van behandeling wordt gekozen.
Ook thans is voor de afhandeling van bepaalde verzoekschriften een wettelijke
voorziening getroffen en voor de afhandeling van andere categorieën verzoekschriften
niet. Daar waar voor de behandeling van verzoekschriften is of wordt gekozen
voor een wettelijke regeling, gelden voor de behandeling daarvan uniforme
regels, met dezelfde mate van rechtsbescherming. Voor zover er niet wordt
voorzien in een wettelijke regeling, vindt de behandeling van de desbetreffende
verzoekschriften plaats aan de hand van de in de bestuurspraktijk ontwikkelde
normen, waarbij eveneens sprake is van dezelfde mate van rechtsbescherming. 3. Algemene wet bestuursrechtDe leden van de CDA-fractie hebben gevraagd of naast de bepaling in artikel
107, tweede lid, van de Grondwet «De wet stelt algemene regels van bestuursrecht
vast.», een specifieke bepaling over de behandeling van verzoekschriften
nodig is. Wij verwijzen in antwoord hierop allereerst naar hetgeen hiervoor
is opgemerkt over de wenselijkheid van het wetsvoorstel en de waarborgfunctie
die het voorstel naar ons oordeel heeft. Daarnaast merken wij op dat, alhoewel
de behandeling van verzoekschriften inderdaad tot het bestuursrecht behoort
en in zoverre kan worden gebaseerd op artikel 107, tweede lid,
van de Grondwet, wij een afzonderlijke bepaling in artikel 5 Grondwet op zijn
plaats achten. Een aanvulling op het bestaande recht van petitie, een klassiek
grondrecht, hoort thuis in het desbetreffende artikel van de Grondwet. Het
belang dat in onze samenleving aan het recht van petitie wordt toegekend,
wordt onderstreept door in een afzonderlijke bepaling tot uitdrukking te brengen
dat de wetgever regels stelt omtrent de behandeling van verzoekschriften.
Voorts is het in artikel 5 van de Grondwet genoemde begrip «bevoegd
gezag» ruimer dan het begrip «bestuursorgaan» in de Algemene
wet bestuursrecht.Ook biedt artikel 107 Grondwet geen exclusieve grondslag om regels te
stellen ten aanzien van bestuursrechtelijke onderwerpen. Zo bevat de Algemene
wet bestuursrecht ook bepalingen ter uitvoering van andere artikelen van de
Grondwet. Een afzonderlijke, expliciete grondslag in de Grondwet voor de behandeling
van verzoekschriften dwingt de wetgever om in de toekomst expliciet aandacht
te besteden aan de behandeling van verzoekschriften bij de totstandkoming
van wetgeving.Wij menen dan ook dat met een regeling voor de behandeling van verzoekschriften
in de Algemene wet bestuursrecht, waarnaar de leden van de D66-fractie hebben
gevraagd, niet hetzelfde wordt bereikt als met een grondwettelijke opdracht
aan de wetgever tot normering van de behandeling van verzoekschriften. Uit
oogpunt van rechtszekerheid, waarover de leden van de D66-fractie een vraag
hebben gesteld, menen wij dat de meerwaarde van de voorgestelde bepaling ten
opzichte van een uitputtende regeling van minimale eisen in de Algemene wet
bestuursrecht, vooral moet worden gezocht in het feit dat in de Grondwet zelf
het belang van de afhandeling van verzoekschriften tot uitdrukking brengt.
Wij verwijzen de leden van de D66-fractie naar hetgeen eerder in deze nota
is opgemerkt.Wij zijn met de leden van de D66-fractie van oordeel dat de Algemene wet
bestuursrecht de aangewezen plek is om de in de bestuurspraktijk ontwikkelde
procedurele normen ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften verder
te codificeren. Een grondwettelijke bepaling kan deze ontwikkeling ondersteunen
en verder bevorderen, daar enige wettelijke regeling omtrent de behandeling
van verzoekschriften dan te herleiden is tot een bepaling in de Grondwet.
Dit laat onverlet dat wij los van de totstandkoming van dit wetsvoorstel in
ieder geval streven naar een spoedige opneming van bepalingen ten aanzien
van de interne klachtafhandeling in de Algemene wet bestuursrecht. In antwoord
op de vraag van de leden van de D66-fractie, delen wij mee dat het daartoe
strekkende wetsvoorstel op korte termijn aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden.
Voorts zullen wij ook los van dit wetsvoorstel bezien in hoeverre het wenselijk
is dat er procedurele voorschriften over de behandeling van de belangrijkste
categorieën verzoekschriften in de Algemene wet bestuursrecht worden
opgenomen, bijvoorbeeld in hoofdstuk 2 waarin het verkeer tussen burger en
overheid wordt geregeld.Wat betreft een regeling in hoofdstuk 2 van de Algemene wet bestuursrecht
denken wij aan een codificatie van de belangrijkste door de Nationale ombudsman
ontwikkelde normen. De in dit hoofdstuk neer te leggen voorschriften met betrekking
tot de behandeling van verzoekschriften, zullen uiteraard gericht zijn op
de beantwoording van een verzoekschrift.Met de leden van de GPV-fractie zijn wij van oordeel dat indien een ontvangstbevestiging
en een tussenbericht naar de verzoeker wordt toegestuurd, een inhoudelijke
behandeling en beantwoording van het verzoekschrift moet volgen, daar anders
het vertrouwen van burgers wordt beschaamd. Het kan echter voorkomen dat op
een verzoekschrift geen inhoudelijke beantwoording of behandeling
hoeft te volgen. Wij spreken in het voorstel daarom ook niet, zoals uit het
voorgaande blijkt, over een recht op antwoord of behandeling.Ieder bestuursorgaan is bekend met onbegrijpelijke verzoeken, zoals door
de leden van de GPV-fractie is opgemerkt. In redelijkheid hoeft een bestuursorgaan
een dergelijk verzoekschrift niet inhoudelijk te behandelen. Dit zal in beginsel
meteen bij de ontvangst van een verzoekschrift duidelijk zijn, zodat bijvoorbeeld
in de ontvangstbevestiging kan worden meegedeeld dat het verzoekschrift voor
«kennisgeving wordt aangenomen». Daarnaast is het niet wenselijk
dat herhaalde verzoeken, waarin geen nieuwe feiten worden aangedragen, telkens
opnieuw behandeld en beantwoord worden. In een dergelijk geval kan bijvoorbeeld
worden volstaan met de mededeling dat «verdere correspondentie met vergelijkbare
inhoud voor kennisgeving wordt aangenomen». Een wettelijke regeling
moet voldoende ruimte laten voor het vorenstaande. Wat betreft verzoeken van
notoire querulanten, waarover de leden van de VVD-fractie hebben gesproken,
zal van geval tot geval moeten worden beoordeeld in hoeverre keer op keer
een inhoudelijke behandeling van het verzoekschrift moet volgen. Het is niet
uitgesloten dat, uit oogpunt van bestuurslasten, op enig moment wordt meegedeeld
dat nieuwe verzoeken voor kennisgeving worden aangenomen. Ook hiertoe zal
een wettelijke regeling voldoende ruimte moeten laten.De leden van de PvdA-fractie hebben in het licht van het belang van de
rechtszekerheid voor de burgers gevraagd voor welke categorieën verzoekschriften
in de toekomst geen wettelijke regeling zal worden getroffen, terwijl de leden
van de SGP-fractie hebben gevraagd voor welke andere verzoekschriften een
wettelijke regeling nodig zal zijn, gelet op hetgeen in de Algemene wet bestuursrecht
is dan wel zal worden geregeld. Wij merken op dat daarover geen algemene uitspraak
kan worden gedaan, mede vanwege het uiteenlopende karakter van verzoekschriften.
Het kabinet streeft ernaar om voor de interne behandeling van klachten regels
neer te leggen in de Algemene wet bestuursrecht. Ook is denkbaar dat er, zoals
gezegd, procedurele bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht worden opgenomen,
bijvoorbeeld over een tijdige afhandeling van brieven. Daarmee zullen voor
de belangrijkste categorieën verzoekschriften uniforme regels gelden.De leden van de GPV-fractie hebben er terecht op gewezen dat de begrippen
«verzoekschrift» en «verzoek» ruim moeten worden opgevat.
Dit brengt mee dat alle bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht waarin
een burger schriftelijk om een zeker overheidsoptreden vraagt, kunnen worden
gezien als uitvoering van het tweede lid, waarnaar door de leden van de PvdA-fractie
is gevraagd.Wat betreft de opmerkingen van de leden GPV-fractie over de ruime interpretatie
van het begrip «verzoekschrift», mede in het licht van irrelevante
verzoeken, merken wij op dat een ruime interpretatie van het begrip «verzoek»
niet meebrengt dat daadwerkelijk op ieder verzoek een inhoudelijke behandeling
moet volgen. Wij verwijzen deze leden naar hetgeen hiervoor is opgemerkt.
Overigens merken wij op dat niet iedere brief van een burger moet worden aangemerkt
als een verzoek in de zin van artikel 5 Grondwet.Het ligt, in antwoord op de vraag van de leden van de GPV-fractie, in
de rede dat indien een verzoek zich richt tot meerdere bevoegde gezagen, het
meest betrokken bevoegd gezag een inhoudelijk antwoord geeft, terwijl de overige
volstaan met een verwijzing naar dit antwoord of met de mededeling dat het
desbetreffende terrein primair tot de verantwoordelijkheid van een ander bevoegd
gezag behoort. Wij wijzen op artikel 2:3 van de Algemene wet bestuursrecht,
waarin een algemene verplichting is neergelegd om geschriften
tot behandeling waarvan een ander bestuursorgaan bevoegd is, door te zenden
naar dat bestuursorgaan.Naar aanleiding van de opmerking van de leden van de PvdA-fractie delen
wij mee dat voorschriften in de Algemene wet bestuursrecht, dan wel in andere
wetten met betrekking tot de vorm en inhoud van het in behandeling te nemen
verzoek, niet moeten worden gezien als een beperking op het kunnen indienen
van een verzoekschrift, maar als voorwaarden voordat tot behandeling van het
verzoek wordt overgegaan. De leden van de CDA-fractie hebben terecht opgemerkt
dat een wettelijke regeling ten aanzien van de behandeling van verzoekschriften,
geen enkele belemmering mag vormen voor de indiening van een verzoekschrift.
Er mag immers geen inbreuk worden gemaakt op het absolute, ongeclausuleerde
recht om schriftelijk een verzoek in te dienen. Voor zover wettelijke bepalingen
thans bepalingen bevatten ten aanzien van het heffen van leges, waarnaar deze
leden hebben gevraagd, moet dit niet worden gezien als een beperking van het
recht van petitie, maar als een voorwaarde voor het in behandeling nemen van
een verzoekschrift. In verband met de opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie,
delen wij daarom mee dat, zoals wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven,
het tweede lid moet worden gezien als een aanvulling op het bestaande recht
van petitie en niet als een explicitering van een bestaand, in het petitierecht
besloten liggend absoluut recht op behandeling. 4. Overige vragen a. Behandeling van verzoekschriften door de Staten-GeneraalMet de leden van de fractie van de PvdA onderkennen wij het belang van
de behandeling van verzoekschriften door de Staten-Generaal. Een grondwettelijk
recht op behandeling, zoals deze leden hebben gesuggereerd, achten wij niet
wenselijk. Niet alleen omdat ook daarvoor de hiervoor genoemde bezwaren gelden
van onbepaaldheid en onbegrensdheid, maar ook omdat wij er vertrouwen in hebben
dat de Staten-Generaal op een goede en zorgvuldige wijze met verzoekschriften
omgaan.De leden van de CDA-fractie hebben naar de status van de regeling van
de behandeling van verzoekschriften in de reglementen van orde van de beide
kamers en de reglementen voor de commissies voor de verzoekschriften gevraagd.
De Staten-Generaal ontlenen de bevoegdheid deze reglementen vast te stellen
aan artikel 72 Grondwet. De reglementen zijn niet aan te merken als een wet
in materiële zin, nu zij de werkwijze van de Staten-Generaal regelen
en in zoverre het karakter hebben van interne voorschriften van de Staten-Generaal,
die slechts de kamers en hun leden binden. Dit betekent dat het wetsvoorstel
de bevoegdheid van de Staten-Generaal tot het vaststellen, dan wel wijzigen
van deze reglementen volledig in stand laat en dat het vraagstuk van artikel
140 Grondwet, dat door deze leden aan de orde is gesteld, zich niet voordoet.
Dit laat onverlet dat indien er een wettelijke regeling tot stand zou komen
waarin de behandeling van schriftelijke verzoeken aan de Staten-Generaal zou
worden geregeld, de reglementen van de kamers daarmee in overeenstemming moeten
zijn. Wij zijn echter, zoals de leden van de GPV-fractie hebben opgemerkt,
niet voornemens de totstandkoming van een dergelijke regeling te bevorderen
omdat wij erop vertrouwen dat de Staten-Generaal in de reglementen rekening
zullen houden met de regels die ter uitvoering van het voorgestelde tweede
lid zullen worden vastgesteld. b. Bevoegd gezagTen aanzien van de vragen van de leden van de GPV-fractie naar het criterium
om als bevoegd gezag te worden aangemerkt, delen wij mee dat het begrip «bevoegd»
gezag duidelijk maakt dat het ontvangende ambt bevoegdheden moet bezitten
ten aanzien van het petitum. Onder bevoegd gezag moet worden verstaan «bevoegd
openbaar gezag», zodat daaronder ook privaatrechtelijke organisaties
vallen die met openbaar gezag zijn bekleed. Het vorenstaande brengt mee dat
de bevoegdheid van de Staten-Generaal met betrekking tot de behandeling van
verzoekschriften zover reikt als de medewetgevende, controlerende en andere
bevoegdheden van de Staten-Generaal reiken. De kamers dan wel individuele
kamerleden kunnen in de regel zelfstandig een verzoek inwilligen, indien zij
gebruikmaken van de hun in de Grondwet geattribueerde bevoegdheden. De commissies
voor de verzoekschriften kunnen in beginsel niet worden beschouwd als «bevoegd
gezag», omdat zij niet zelfstandig beschikken over geattribueerde bevoegdheden.
Ook voor de rechterlijke macht, de Raad van State of het koninklijk huis geldt
dat zij alleen als «bevoegd gezag» worden aangemerkt als zij over
bevoegdheden beschikken ten aanzien van het petitum.Anders dan de leden van de GPV-fractie menen wij niet dat nu er categorieën
verzoekschriften zijn waarvoor geen wettelijke regels zullen gaan gelden,
dat daardoor de feitelijke betekenis van het voorgestelde tweede lid beperkt
zal zijn. Wij verwijzen deze leden naar het voorgaande en wij benadrukken
te streven naar codificatie van procedurele vereisten voor de behandeling
van verzoekschriften. c. Strafbaar feit – petitumDe leden van de GPV-fractie hebben gevraagd naar de gevolgen van een petitum
waarin mogelijk sprake is van een strafbaar feit. Zoals deze leden hebben
opgemerkt, brengt het absolute karakter van het petitierecht mee dat iemand
niet kan worden vervolgd wegens het louter indienen van een verzoekschrift
en mag de inhoud van een petitum niet in de weg staan aan de behandeling daarvan.
Dit laat onverlet dat in de beantwoording van het verzoekschrift erop kan
worden gewezen dat het doen van een racistische uitspraak in de openbaarheid
tot strafvervolging kan leiden.De Minister-President, Minister van Algemene Zaken,W. KokDe Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25455-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl