Jaarverslagen over het jaar 2002; Lijst van vragen en antwoorden over het Jaarverslag 2002 van het ministerie van Economische Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28880, nr. 83

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

19-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28880 nr. 83

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314 en 161517(beleids)ambtenaren EZ, uitgedrukt in fte:1819202122232425262728293031323334353637Vraag 38394041, 42, 43 en 47444546484950515253545556575859606162636465666768697071721. Inkoopmanagement2. Elektronische toepassingen3. Inhuur derden7374757677787980818283848586878889 en 90919293949596
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28880Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 880Jaarverslagen over het jaar 2002nr. 83LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 13 juni 2003De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft naar aanleiding van het Jaarverslag van het Ministerie van Economische
Zaken over het jaar 2002 (Kamerstukken 2002/2003, 28 880 nr. 28) de navolgende
vragen ter beantwoording aan de regering voorgelegd. Deze vragen alsmede de
daarop op 13 juni 2003 gegeven antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De GraveDe voorzitter voor deze lijst,Tielens-Tripels1In de nagezonden realisatiegegevens van 20 mei jl.
geeft de regering aan dat het ondernemingsklimaat onder meer wordt bevorderd
door ervoor te zorgen dat Nederlandse bedrijven voor zeker 70% participeren
in de aanschaf van Nederlands defensiematerieel. Door de deelname van Nederland
aan het JSF-project is de realisatie van deze streefwaarde teruggelopen naar
53%. Kan de regering aangeven in hoeverre deze verslechtering van het ondernemingsklimaat
een rol heeft gespeeld in de afweging van deelname aan het JSF-project en
wordt bij een dergelijke beslissing rekening gehouden met de indicatoren zoals
die nu voor het VBTB-traject worden gehanteerd (zoals de genoemde indicator)?De 70% heeft betrekking op alle inkopen en uitbestedingen die het Ministerie
van Defensie doet; dus niet alleen op materieelprojecten.Bij het vaststellen van de streefwaarde van 70% is onvoldoende rekening
gehouden met de fluctuaties in het percentage als gevolg van zeer grote materieelprojecten
die in het buitenland worden geplaatst. Door de komende jaren uit te gaan
van een lager 5-jaarsgemiddelde wordt dit effect geneutraliseerd waardoor
het een betere indicator is van het klimaat voor Nederlandse bedrijven om
zaken te doen met Defensie.Deelname aan de JSF heeft geen structurele relatie met deze indicator,
maar leidt wel tot een direct positief effect op de indicator over compensatie-orders
voor de defensie-industrie. Deze voordelen voor de Nederlandse defensie-industrie
hebben een belangrijke rol gespeeld bij de JSF-besluitvorming van het kabinet.2Wordt bij de aanschaf van defensiematerieel de komende
jaren een inhaalslag gepleegd om het participatieaandeel van het Nederlandse
bedrijfsleven te verhogen?Nee, dit is niet aan de orde. In de begroting 2004 wordt de streefwaarde
van 70% aangepast. Bij het vaststellen van de streefwaarde van 70% is onvoldoende
rekening gehouden met de fluctuaties in het percentage als gevolg van zeer
grote materieelprojecten die in het buitenland worden geplaatst en waarvoor
produktie in Nederland geen optie is. Door de komende jaren uit te gaan van
een lager 5-jaarsgemiddelde wordt dit effect geneutraliseerd waardoor het
een betere indicator is van het klimaat voor Nederlandse bedrijven om zaken
te doen met Defensie.3In het beleidsverslag wordt na de inleiding gesproken
over de conjuncturele ontwikkeling. Daarin komen onder andere tegenvallende
investeringen, achterblijvende export, teruglopende arbeidsproductiviteit
en afnemend consumentenvertrouwen aan de orde als oorzaken van de lage economische
groei. Heeft het door de regering gevoerde beleid in dit licht voldoende bijgedragen
aan het «scheppen van voorwaarden waaronder hoogwaardige, duurzame economische
groei mogelijk is»?Zie antwoord op vragen 4 en 6.4Acht de regering een herbezinning op het gevoerde beleid
ten aanzien van een hoogwaardige, duurzame economische groei noodzakelijk?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, vraagt hierin, naast verbetering van de economische
structuur, ook de conjuncturele situatie aandacht van zowel EZ als Financiën,
zowel nationaal als in Europees en internationaal verband?De regering acht herbezinning inderdaad nodig en heeft in het Hoofdlijnenakkoord
daarom vergaande maatregelen aangekondigd. Dit betreft bijvoorbeeld inzet
op het terugdringen van het begrotingstekort, loonkostenmatiging in de collectieve
sector en lastenverlichting in 2004. Verder laat het kabinet de automatische
stabilisatoren aan de inkomstenkant gedurende de kabinetsperiode werken zolang
we binnen het Stabiliteits- en Groeipact blijven. Verder zijn nu ook de sociale
partners aan zet waar het gaat om een gematigde loonontwikkeling in de marktsector.5In het jaarverslag wordt de indruk gewekt dat de beleidsdoelstellingen
van EZ uitsluitend gerealiseerd moeten worden door middel van in 2002 gewijzigd
beleid. Immers, tegenover doelstellingen met een veelal structurele, lange
termijn karakter staat een verantwoording die vooral ingaat op beleidswijzigingen.
Daardoor ontstaat geen helder beeld van de mate waarin bestaande regelingen,
wetten, subsidies etc. bijdragen aan realisering van de doelstellingen. De
Algemene Rekenkamer vraagt in haar rapport om een sterkere verbinding tussen
het beleidsmatige deel en het financiële deel van het jaarverslag. De
regering wijst die suggestie af, onder verwijzing naar de Rijksbegrotingsregels.
Toch zou een dergelijke koppeling het inzicht in de doelmatigheid en doeltreffendheid
van oud, staand én nieuw beleid ten behoeve van het realiseren van
de doelstellingen sterk verbeteren. Ziet de regering alsnog mogelijkheden
bedoelde koppeling aan te brengen en daarmee tevens te komen tot een minder
eenzijdige focus op beleidsverandering met meer aandacht voor de effecten
van zogenaamd «staand» beleid? (zie ook Algemene Rekenkamer: 62)EZ heeft in het jaarverslag 2002 niet de suggestie willen wekken, dat
de beleidsdoelstellingen van EZ uitsluitend gerealiseerd moeten worden door
middel van in 2002 gewijzigd beleid. Wel is het zo dat het effect van veel
beleidsdoelen van EZ pas op de lange termijn zichtbaar zijn. Het is niet altijd
mogelijk om per jaar in een jaarverslag inzicht te geven in de effecten van
beleid, zeker niet voor de in dat jaar gestarte c.q. aangepaste beleidsinitiatieven.
Uitgangspunt is en blijft het zoveel als mogelijk formuleren van beleidsdoelen
in termen van (meetbare) maatschappelijk effecten en daarover ook verantwoording
afleggen in het jaarverslag. Hierbij is essentieel dat er een koppeling is
tussen beleidsdoelen, beleidsinstrumenten en beleidsbudget. Dat is de kern
van VBTB. Hieraan probeert EZ dan ook zo goed mogelijk invulling te geven
via het formuleren van concrete verbeterpunten in de groeiparagrafen per beleidsartikel.
EZ wijst erop dat VBTB, ook in termen van verantwoording, een groeitraject
is.Met betrekking tot de gevraagde koppeling tussen het beleidsmatige deel
en het financieel deel in het jaarverslag kan ik u verwijzen naar mijn reactie
op het Rekenkamerrapport (Kamerstukken II 2002/03, 28 880 XIII, nr. 29).6In het Jaarverslag 2002 wordt op tal van onderdelen
van het beleid gesproken over vooruitgang in realisering van de doelen. De
afgesproken prestaties zijn verricht en de toegekende financiële middelen
«netjes» aangewend. In algemene zin is in de inleiding echter
een verslechterende economische situatie geconstateerd. Acht de regering haar
beleid, de gestelde doelen, de te leveren prestaties en de in te zetten middelen
wel daadwerkelijk effectief gezien de constatering uit de inleiding?De verslechterde economische situatie, zoals besproken in de inleiding,
heeft in eerste instantie te maken met de verslechterde conjuncturele situatie.
Nederland heeft een relatief open economie, die gevoelig is voor economische
ontwikkelingen in het buitenland. Het economisch herstel in het buitenland
verloopt trager dan verwacht. Bovendien vinden aanpassingen binnen Nederland
te traag plaats, wat met name blijkt uit de lange remweg van de lonen. Hier
ligt een belangrijke verantwoordelijkheid voor de sociale partners. Het kabinet
heeft inmiddels zijn verantwoordelijkheid genomen voor wat betreft de inkomens
in de collectieve sector Daarnaast staat echter ook het structurele groeivermogen
onder druk, vooral door een achterblijvende groei van de arbeidsproductiviteit.
Het Regeerakkoord bevat maatregelen die deze groei moet verhogen, zoals bijvoorbeeld
het Innovatieplatform en de aanpak van de administratieve lastendruk en overige
regeldruk. Deze maatregelen moeten de ruimte voor ondernemingen vergroten
en hun innovatieve vermogen versterken.7Is het EZ-beleid van de regering te kwalificeren als
«kurrieren am Symptom», symptoombestrijding? Zo ja, legt de regering
zich hierbij neer, of is dit reden voor een grondige bezinning op beleid,
doelen en instrumenten?Nee, het EZ-beleid is niet als zodanig te kwalificeren. EZ probeert door
middel van een brede aanpak het ondernemers- en innovatieklimaat te versterken.
Het door het kabinet in te stellen Innovatieplatform zal daarbij belangrijke
nieuwe beleidsimpulsen geven.8Uit het Jaarverslag 2002 blijkt dat het op tal van
onderdelen van het EZ-beleid ontbreekt aan (internationaal vergelijkbare)
statistieken die afdoende inzicht bieden in de resultaten van het beleid.
Volgt hieruit een noodzaak tot aanpassing van de gekozen prestatie-indicatoren,
of voorziet de regering dat op afzienbare termijn een verbetering te verwachten
is in het tijdig beschikbaar zijn van de gewenste statistische informatie,
zowel nationaal, als Europees?Het tijdig beschikbaar zijn van gewenste statistische informatie is vooral
een probleem bij artikel 2. De statistieken geven geen aanleiding om de algemene
prestatie-indicatoren in artikel 2 aan te passen om de volgende redenen. Op
het terrein van innovatie is sprake van een beperkte beschikbaarheid van internationaal
vergelijkbare statistieken. Veel van de indicatoren m.b.t. innovatie zijn
afkomstig uit de Community Innovation Survey (CIS), een door Eurostat gecoördineerde
innovatie-enquête in de EU-landen.De indicatoren uit de CIS geven een inzicht in de prestaties van de verschillende
landen op diverse onderdelen van het innovatieproces. Hiervoor zijn geen alternatieven
beschikbaar. Ook zijn er geen onafhankelijke en betrouwbare bronnen beschikbaar
die goed vergelijkbare cijfers opleveren voor het totaalbeeld.De CIS wordt eenmaal in de vier jaar gehouden. Voor Nederland komen eens
per twee jaar cijfers beschikbaar, omdat het CBS ook tussentijds een innovatie-enquête
houdt in Nederland. Nederland spant zich al jaren in om de frequentie van
de CIS te verhogen. Deze inzet heeft eraan bijgedragen dat binnen afzienbare
tijd ook eens per twee jaar een CIS zal worden gehouden in de verschillende
EU-landen.Nederland (CBS en EZ) zet zich in voor opname van de indicatoren uit de
algemene doelstelling van artikel 2 in de verkorte CIS.9In het Jaarverslag komen ook de verschillende agentschappen
van EZ aan bod. Daarbij gaat het o.a. over Senter, de EVD en het Bureau Industriële
Eigendom. Deze hebben veelal een voor het (beleids-)ministerie EZ uitvoerende
taak. Dat betekent dat EZ voor een deel van de in de begroting overeengekomen
resultaten afhankelijk is van uitvoering door haar eigen agentschappen. Wie
naar de doelstellingen en prestatie-indicatoren van die agentschappen kijkt,
constateert echter dat die vooral een procesmatig karakter hebben en deels
gericht zijn op de relatie met de opdrachtgever. Een vertaling van de EZ-doelstellingen
naar kwantitatieve operationele externe doelstellingen voor de agentschappen
ontbreekt. Hoe kan de regering, in dat licht bezien, verantwoording afleggen
over de relatie tussen de eigen inspanningen en de bereikte resultaten?Conform de Regeling Rijksbegrotingsvoorschriften 2003 geeft de begroting
en verantwoording van de agentschappen van EZ informatie over de doelmatigheidsontwikkeling.
Informatie over de producten of diensten die de agentschappen voortbrengen
en de beleidseffecten die daarmee bereikt worden, zijn opgenomen in de toelichting
op de beleidsartikelen. Daar staan zowel de doelstellingen als de programma-uitgaven
en uitvoeringskosten van het beleid dat door de agentschappen wordt uitgevoerd.
De verantwoordelijkheid voor de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het
beleid ligt bij het beleidsonderdeel (opdrachtgever) dat de opdrachten voor
de uitvoering van het beleid geeft en de inzet van middelen bepaalt.Daarnaast heeft de eigenaar de taak om via de tariefsontwikkeling en de
prestatie-indicatoren van de organisatie als geheel, de doelmatigheidsontwikkeling
te volgen en te bevorderen. Over dit laatste wordt in de agentschapsparagraaf
verantwoording aan de Kamer afgelegd.10Welke reductiedoelstelling had EZ in 2002 ten aanzien
van de omvang van het ambtelijk apparaat, de kosten voor externe adviseurs
en de loonkosten en in hoeverre zijn die doelstellingen gerealiseerd?In het Strategisch Akkoord (Balkenende I) is voor 2002 nog geen sprake
van een reductiedoelstelling. De taakstellingen uit dat akkoord hebben 2003
als startjaar. Wel vloeiden voor 2002, ook op deze terreinen, taakstellingen
voort uit het Regeerakkoord 1998–2002 (Kok II): Volumetaakstelling € 10,0
mln; Externe advisering € 1,3 mln en; Incidentele loonontwikkeling
0,15%. De verschillende getroffen maatregelen hebben geleid tot het realiseren
van deze taakstellingen.11Uit het jaarverslag 2002 blijkt dat in dat jaar redelijke
voortgang is gemaakt met het VBTB-proof maken van de doelstellingen van EZ.
De Algemene Rekenkamer spreekt over een voortgang in de totstandkoming van
deugdelijke prestatie-indicatoren van 36% in 2001 naar 71% in 2002. Kan de
regering inzicht geven in de mate waarin in de begroting 2003 verdere vooruitgang
is geboekt bij de vertaling van beleidsdoelen in concrete prestatie-indicatoren?De percentages waar de Algemene Rekenkamer over spreekt, betreffen de
totstandkoming van de prestatiegegevens. Dat wil zeggen of er sprake is van
ordelijke en controleerbare totstandkoming van prestatie-indicatoren. De genoemde
percentages hebben hier dus betrekking op de betrouwbaarheid van de prestatiegegevens
en niet de aanwezigheid van concrete prestatie-indicatoren.Bij het grootste gedeelte van de EZ-beleidsdoelen zijn concrete prestatie-indicatoren
aanwezig. Waar dit nog niet het geval is, wordt getracht deze alsnog
te ontwikkelen. Dit is dan geformuleerd in de groeiparagraaf bij het betreffende
artikel. Tevens verwijs ik u naar het rapport van de Algemene Rekenkamer Groeiparagraaf 2002–2003.12Kan de regering aangeven in welke mate de in Europees
verband overeengekomen doelstellingen (EcoFin, Werkgelegenheidsrichtsnoeren,
Lissabon-agenda) in het Jaarverslag 2002 aan de orde zijn gesteld, in de begroting
2003 zijn opgenomen en in hoeverre die volledig zijn voorzien van geconcretiseerde
doelen en prestatie-indicatoren? Indien dit niet volledig het geval is, wil
de regering er dan op toezien dat in de begroting 2004 wel alle Europese verplichtingen
zijn verwerkt?Ten aanzien van de Lissabon-agenda kan worden opgemerkt dat de aansluiting
tussen de nationale doelen en prestatie-indicatoren en de Europese doelstellingen
niet altijd evident/expliciet is (één op één loopt).
Echter, van een verband is wel degelijk sprake. Voorop staat dat Nederland
de Lissabon-agenda volledig onderschrijft en in aansluiting daarop de ambitie
heeft uitgesproken om tot de kopgroep van Europa te behoren. De Lissabon-agenda
zelf kristalliseert zich steeds verder uit en de conclusies van de jaarlijkse
Voorjaarsraad worden dan ook daadkrachtiger. Dit maakt dat de aansluiting
met de nationale beleidsagenda ook beter en gemakkelijker is te maken.Nog voor de zomer zal de CEC een advies uit brengen aan de regering speciaal
gericht op het operationaliseren van de Lissabon-doelstellingen in het nationale
beleid (voor alle betrokken departementen). De begrotingscyclus en de prestatie-indicatoren
zullen zowel bij de implementatie en de monitoring van de voortgang een voorname
rol gaan spelen.13In welke gevallen heeft het instellen van agentschappen
en zelfstandige bestuursorganen tot een betere financiële controle geleid?Kandidaat agentschappen en ZBO's moeten aan de stringente instellingseisen
voor alvorens als agentschap of ZBO van start te mogen gaan. Een van de instellingseisen
is een goed financieel beheer. Dit betekent dat bij alle ZBO's en agentschappen
bij aanvangsdatum het financieel beheer op orde is. Bij diensten waarbij in
het verleden sprake was van tekortkomingen in het financieel beheer, zijn
gedurende het instellingstraject maatregelen genomen om het financieel beheer
te verbeteren. Meer in het algemeen kan ook gesteld worden dat het agentschapstraject
een kwaliteitsimpuls geeft aan de financiële functie bij de betreffende
diensten. Geconcludeerd kan worden dat het instellen van agentschappen en
zelfstandige bestuursorganen waar nodig tot een beter financieel beheer, waar
onder de financiële controle heeft geleid.14 en 16Wat zijn de kosten van het produceren van prestatiegegevens?Welke kosten zijn gemaakt om prestatiegegevens door
derden te laten aanleveren (onderzoeksbureaus enzovoort)?De directe kosten van het produceren van prestatiegegevens zijn gelegen
in de inzet van overheidspersoneel voor het verzamelen en administreren van
die gegevens. De indirecte kosten van het produceren van prestatiegegevens
betreffen uitvoeringskosten die door bijvoorbeeld agentschappen en derden
worden gemaakt om de benodigde gegevens te verzamelen en door te geven aan
EZ. De kosten van het produceren van prestatiegegevens worden door EZ niet
geadministreerd.15Wat betekent de VBTB-systematiek voor de werkdruk binnen
de organisatie van EZ?De werkdruk binnen de organisatie van EZ is toegenomen door de VBTB-systematiek.
Het bij de begroting beantwoorden van de WWW-vragen en achteraf in het Jaarverslag
ingaan op de HHH-vragen betekent dat het maken van beleid en het afleggen
van verantwoording daarover op een meer systematische wijze plaatsvindt. Het
explicieter formuleren van doelstellingen en streefwaarden en het systematisch
bepalen in hoeverre streefwaarden zijn gehaald, vergt meer tijd. Ook de andere
aanpak van evaluaties leidt tot meer inzet van menskracht en deskundigheid.
Tot slot hebben ook de intensievere samenwerking tussen de beleidskolom en
de financiële kolom en het feit dat beleidsmakers meer capaciteit moeten
steken in de verantwoording, tot gevolg dat de werkdruk van het beleids- en
verantwoordingsproces is toegenomen.17Hoeveel fte aan beleidsambtenaren had het ministerie
van EZ op 1 januari 2002 en op 1 januari 2003?Het Ministerie van Economische Zaken had per 1 januari 2002 en 1 januari
2003 de volgende aantallen (beleids)ambtenaren in dienst.(beleids)ambtenaren EZ, uitgedrukt in fte:Onderdeel1 januari 20021 januari 2003 Beleids DG's765920Centrale stafdiensten493547Uitvoeringsdiensten*3 1074 326Totaal4 3655 793* Nma/DTE, SodM, CPB, CBS, Senter, EVD, Bureau I.E., Telecom en Novem.De stijging van het aantal ambtenaren wordt voornamelijk verklaard door:– De overkomst van het Directoraat Generaal voor Telecommunicatie
en Post en het Agentschap Telecom van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat
(per 1-1-2003).– De overkomst van Novem (per 1-7-2002).– Het verplicht in dienst nemen van enquêtrices bij het CBS
als gevolg van de Flex-wet.– Uitbreiding van de Nma.18Hoeveel fte aan beleidsambtenaren wil de regering laten
afvloeien in 2003, 2004, 2005, 2006 en 2007?Voor de invulling van de volumetaakstelling is aangesloten bij de uitgangspunten
van het strategisch akkoord van het kabinet Balkenende I: terugdringen van
de bureaucratie, vergroten van de efficiency, wegnemen van overlap en verbetering
van de resultaatgerichte uitvoering.Met deze uitgangspunten als vertrekpunt zijn de mogelijkheden voor reductie
van het aantal ambtenaren bezien, waarbij de mogelijkheden niet beperkt zijn
tot het aantal beleidsambtenaren. Volgens de huidige inzichten zal er een
reductie plaatsvinden van ca. 150 fte's in 2005. Met welke oploop in de jaren
2003 en 2004 deze reductie gepaard gaat, is afhankelijk van het implementatietraject.19Het Jaarverslag 2002 en het Rapport bij het jaarverslag
2002 van de Algemene Rekenkamer geven aanleiding tot vragen over bedrijfsvoering
en bestaande onvolkomenheden. Is de regering van mening dat alle onvolkomenheden
uit 2001 zijn opgelost? Zo nee, welke niet?Bijlage 3 van het EZ-jaarverslag 2002 geeft inzicht in de stand van zaken
met betrekking tot de door de Algemene Rekenkamer gesignaleerde onvolkomenheden
uit 2001. Daaruit volgt dat voor alle onvolkomenheden verbeteringen zijn doorgevoerd.
De Algemene Rekenkamer constateert in haar rapportage bij het EZ-jaarverslag
2002 dat er alleen met betrekking tot de implementatie van de VIR (Voorschrift
Informatiebeveiliging Rijksoverheid) nog verdere maatregelen nodig zijn. Voor
de overige onderwerpen zijn de knelpunten opgelost of zijn zodanige verbeteringen
gerealiseerd, dat de kwalificatie «onvolkomenheid» niet langer
van toepassing is.20Bestaan er voldoende voorzieningen voor het toezicht
op RWT's en de besteding van Europese gelden? (pagina 26, rapport AR)Het toezicht op de RWT's verloopt via het toezicht van EZ op intermediaire
organisaties, waarvan de uitgangspunten zijn neergelegd in het zgn. «Sprint»-rapport.
Hierin wordt onder andere beschreven hoe dient te worden omgegaan met resultaatsturing,
rapportageverplichtingen en sanctiemogelijkheden. Voor alle RWT's is een plan
van aanpak ontwikkeld, waarvan de actiepunten inmiddels in uitvoering zijn
genomen.Het toezicht op de besteding van de EFRO-gelden (Europees Fonds voor Regionale
Ontwikkeling) is als volgt ingericht: De betrokken ministeries zijn systeemverantwoordelijk
voor het beheer van structuurfondsen en zijn daarom belast met het toezicht
op het beheer en het uitvoeren van controles. Primair verantwoordelijk voor
het beheer zijn de provincies. Sinds 2001 zijn het toezicht en de controle
door de ministeries aangescherpt. Hierover is de Kamer geïnformeerd bij
brief Kamerstukken II 2002/03, 28 713 nr. 4. Alle afspraken met betrekking
tot dit beheer zijn geregeld in convenanten met de regio's.Het toezicht op de overige Europese geldstromen wordt geregeld via de
wet Toezicht Europese Subsidies (wet TES). Een interdepartementale werkgroep
is in 2002 gestart met de implementatie van deze wet.21De Algemene Rekenkamer constateert dat bij een deel
van de beleidsdoelstellingen een tijdshorizon ontbreekt. Kan de regering bewerkstelligen
dat in de begroting 2004 de te behalen resultaten van een tijdshorizon worden
voorzien?Bij het opstellen van de begroting 2004 worden de formuleringen van de
operationele doelstellingen bezien op actualiteit en «VBTB-gehalte».
Het SMART1 formuleren van de doelstellingen is
daarbij een aandachtspunt.22Op welke wijze zijn de onvolkomenheden opgelost, die
de Algemene Rekenkamer op pagina 42 van haar rapport constateert bij de EVD
ten aanzien van de toepassing van de richtlijn voor Europese aanbesteding?De EVD heeft in overleg met de Auditdienst van het Ministerie van Economische
Zaken de inkoopprocedure substantieel aangescherpt. Een belangrijke aanpassing
vormt hierbij de versterking van de interne controle in de lijn
(vooraf). De procedure is inmiddels in werking gesteld en wordt bewaakt door
de Auditdienst en FEZ. Een evaluatie van de procedure is voorzien voor de
tweede helft van 2003.23Kan de regering informatie verschaffen over de genoemde
«incidentele subsidie»? (pagina 50, rapport AR).De incidentele subsidie aan het onderzoeksprogramma JACQUARD (looptijd
2002–2008) is niet vooraf gemeld aan de Eerste en Tweede Kamer. De subsidie
is wel genoemd in de EZ begroting 2002 en 2003. De subsidie is verstrekt vanuit
de middelen die zijn gereserveerd voor het Actieplan Concurreren met ICT Competenties
en Innovatiegerichte Onderzoeksprogramma's.Voor een nadere omschrijving van het programma verwijs ik u naar Kamerstuk
2001–2002, 28 000 XIII, nr. 21, 24–10–2001. Vaststelling
begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2002;
verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden.24Kan de regering uitgebreid ingaan op de acties, die
in 2003 worden ondernomen om de kwaliteit van de totstandkoming van de realisatiegegevens
te verbeteren?De kwaliteit van de totstandkoming wordt bewaakt in een AO-kader prestatie-indicatoren.
Dit AO-kader wordt voor elke prestatie-indicator ingevuld. Voor een aantal
prestatie-indicatoren is dit AO-kader nog niet ingevuld, voornamelijk bij
artikel 10 (Effectieve Telecommunicatie- en Postmarkt). In 2003 wordt actie
ondernomen om dit AO-kader voor alle prestatie-indicatoren in te vullen. De
Auditdienst zal in 2003 (wederom) een audit uitvoeren naar de totstandkoming
van realisatiecijfers van prestatie-indicatoren (inclusief de prestatie-indicatoren
van artikel 10). Daarnaast zal een audit plaatsvinden naar de implementatie
van de te treffen maatregelen.25Op blz. 13 geeft de regering aan dat dit jaar wat EZ
betreft kan worden gekenschetst als het jaar van «innoveren en investeren».
Op de volgende bladzijde valt te lezen dat het niveau van de investeringen
naar verwachting met in totaal 8% zijn afgenomen. Elders valt te lezen dat
Nederland op de indicatoren voor innovatie slechter scoort dan voorheen. Waarom
stelt de regering dat 2002 een jaar van «innoveren en investeren»
was, terwijl het innovatieve vermogen van Nederland en de private investeringen
in Nederland achteruit gingen?Het jaarverslag stelt dat innoveren en investeren in 2002 harder nodig
waren dan ooit. De innovaties en investeringen moeten vooral plaatsvinden
door het bedrijfsleven. De regering kan deze innovaties en investeringen niet
afdwingen, zij kan alleen gunstige randvoorwaarden creëren. Het jaarverslag
schetst de beleidsmaatregelen die daartoe vanuit EZ zijn genomen. Het gaat
daarbij om:– verbeteren van het fiscale en ondernemingsklimaat– bevorderen van internationale marktwerking– verdiepen en verbreden van het marktordeningsbeleid– versterken van het kennis- en innovatieklimaat Het nieuwe kabinet
beseft dat de inspanningen in deze moeten worden vergroot. Het heeft in het
Hoofdlijnenakkoord aangegeven op welke wijze dit zal gebeuren.26De regering geeft aan dat de economische ontwikkeling
in 2002 tegenviel ten opzichte van de verwachtingen. Groeiverwachtingen zijn
gedurende het jaar naar beneden bijgesteld. Heeft dit, behalve in financieel-economisch
opzicht, tot belangrijke beleidswijzigingen geleid die de economie nieuwe
impulsen moeten geven?Zie antwoord op vraag 25.27Wat houdt het flankerend beleid op het gebied van faillissementen
exact in?Het flankerend beleid betreft beleid dat invloed kan hebben op het aantal
faillissementen en surséances, het verloop van de procedure en de uitkomst
ervan of de toekomst van de ondernemer ná een faillissementsprocedure.
Doelstellingen van het flankerend beleid zijn:• preventie van faillissementen;• toepassing van de meest doelmatige insolventieprocedure voor het
betreffende geval;• bevordering van herstart mogelijkheden na faillissement en vermindering
van het stigma op falen.28De regering merkt op dat de uitvoering van de Lissabonstrategie
van groot belang is. Kan de regering op basis van dit jaarverslag een stand
van zaken geven? Zit Nederland «op schema»?Bij de uitvoering van de Lissabon-strategie is op een aantal terreinen
goede voortgang geboekt zoals bij de liberalisering van de energiemarkten,
het Actieplan Financiële Diensten, het gemeenschapsoctrooi en Galileo.
Niettemin moet op een aantal belangrijke gebieden zoals innovatie, onderwijs
en werkgelegenheid het tempo van economische hervormingen worden opgeschroefd.
De Europese Voorjaarsraad van Brussel in maart dit jaar heeft om een extra
impuls te geven aan de uitvoering van de Lissabon-strategie een ambitieus
werkprogramma opgesteld voor dit jaar. Dit betreft maatregelen op het gebied
van o.a. economisch beleid, ondernemerschap, innovatie, onderwijs en werkgelegenheid.
Lidstaten zouden daarbij meer verantwoordelijkheid moeten tonen voor de implementatie
van afspraken waar ze zich in Brussel toe verplicht hebben.Het Voorjaarsrapport van de Europese Commissie – dat zij in aanloop
naar de laatste Voorjaarsraad heeft gepubliceerd – geeft een beeld van
de individuele prestaties van de lidstaten. In dit rapport heeft de Commissie
aan de hand van structurele indicatoren per beleidsterrein de drie best presterende
en drie slechts presterende lidstaten aangewezen. Nederland scoort goed op
het gebied van buitenlandse investeringen, totale werkgelegenheid en het voorkomen
van armoedeval. Het scoort minder goed op reële groei BNP, inflatie en
afgestudeerden in bèta-wetenschappen. Nederland heeft de ambitie om
tot de kopgroep te behoren, maar zit nu in de subtop vlak achter de groep
van best presterende landen. Hieruit valt te concluderen dat Nederland nog
niet op schema zit. In het regeerakkoord zijn dan ook maatregelen opgenomen
om aansluiting te kunnen vinden bij de kopgroep. Zo is de regering voornemens
een innovatieplatform op te richten, de administratieve lastendruk te verlagen
en heeft zij extra financiële middelen voor onderwijs en innovatie beschikbaar
gesteld. Ook zal dit najaar een Innovatiebrief naar de Tweede Kamer worden
gestuurd met daarin concrete acties voor verbetering van het innovatieklimaat
in Nederland.29Wat is de stand van zaken ten aanzien van de invoering
van een Europese energieheffing, waarover eind 2002 een besluit is genomen?Maart 2003 is een politiek akkoord bereikt over de Europese Richtlijn
Energiebelastingen. De richtlijn is nog niet formeel door de Raad aangenomen.
Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2004. Mede omdat de richtlijn een
aantal facultatieve vrijstellingen kent, hebben de Lidstaten enige keuzevrijheid
bij de implementatie. Interdepartementaal overleg over de vormgeving van de
implementatie is reeds gestart.30Wat is de reden dat de TU Delft niet is geselecteerd
als broedplaats voor technostarters?De selectie van broedplaatsen heeft plaats gevonden d.m.v. het uitschrijven
van een tender in het kader van de Subsidieregeling Infrastructuur Technostarters
(SIT). De TU Delft was één van de subsidieaanvragers. De aanvraag
is echter niet toegekend omdat deze niet voldeed aan alle eisen van de subsidieregeling.31De NMa blijkt 35% van de aanvragen en 35% van de klachten
binnen de wettelijke termijn af te handelen. Tevens wordt slechts 31% van
de besluiten binnen de wettelijke termijn genomen. De regering wijst daarvoor
voornamelijk externe oorzaken aan. Kan de regering aangeven of er ook interne
oorzaken zijn, welke dat zijn en voor hoeveel procent van de gevallen die
verantwoordelijk zijn?De NMa heeft zich in 2002 verbeterd wat betreft de duur van afhandeling
van procedures en blijft zich op dit punt verbeteren. Eenzijdige sturing van
de processen bij de NMa op de duur van procedures zou echter ten koste gaan
van de zorgvuldigheid en kwaliteit van de besluitvorming.De weergave van relatief lage percentages voor afhandeling binnen wettelijke
termijnen wordt veroorzaakt door het gekozen criterium. Verschillende algemeen
geldende wettelijke termijnen blijken ongeschikt voor de dikwijls omvangrijke
en ingewikkelde procedures in de praktijk van de NMa. Deze termijnen zijn
geen fatale termijnen; de procedures moeten binnen een redelijke termijn worden
afgerond. Zo dienen besluiten op bezwaar in principe te worden genomen binnen
tien weken, of binnen een redelijke termijn. In de praktijk blijkt een redelijke
termijn voor de complexe mededingingsrechtzaken in bezwaar vier maanden te
zijn. Voor de bezwaarprocedures in energiezaken blijkt zes maanden passend.Voor de procedure voor de beoordeling van aangemelde fusies en overnames
geldt wel een fatale termijn. Overschrijding van de termijn staat gelijk aan
goedkeuring. Deze termijn is door de NMa in honderd procent van de zaken gehaald.Er zijn derhalve geen interne oorzaken voor de relatief lage percentages.32Waarom zijn de prestatie-indicatoren op het gebied
van mededinging geformuleerd in aantallen geproduceerde rapporten en aantallen
genomen besluiten?Gekozen is om de toename van het aantal pro-actieve werkzaamheden van
de NMa te meten met prestatie-indicatoren. Het afronden van onderzoeken met
een rapport en het voltooien van sanctieprocedures met een sanctiebesluit
zijn hiervoor passende criteria.33Wordt bij klachten- en bezwaarprocedures bij DTe en
NMa, waarbij besluiten niet binnen de wettelijke termijn kunnen worden genomen,
gecontroleerd of partijen hier misbruik van maken omdat vertraging het eigen
belang dient, ook als dat tot faillissement van de tegenpartij leidt?De NMa beoordeelt een verzoek om verlenging van een gestelde termijn op
de redelijkheid ervan. In situaties van onverwijlde spoed, zoals het dreigende
faillissement van een onderneming, kan de NMa een voorlopige last onder dwangsom
opleggen om een gedraging te stoppen. Het gaat dan om situaties waarin het
naar het voorlopige oordeel van de NMa aannemelijk is dat het kartelverbod
of het verbod op misbruik van een economische machtspositie is overtreden.34Wanneer wordt de arbitrageprocedure rondom de afwikkeling
van de niet-marktconforme kosten van Demkolec afgerond?De arbitrage procedure wordt gevoerd op basis van het reglement van het
Nederlands arbitrage instituut (N.A.I.). Inmiddels zijn de Memories van Eis,
Antwoord en Repliek door partijen ingediend. Op 15 augustus 2003 moet de Staat
de Memorie van Dupliek indienen. Daarna volgt nog een zitting, ten slotte
volgt de uitspraak. In het N.A.I.-reglement staan geen termijnen voor het
bepalen van de zittingsdatum en de uitspraak. De verwachting van de landsadvocaat
is echter dat in 2003 de bindende uitspraak gedaan zal worden.35Waarom zijn de prestatie-indicatoren op het gebied
van groene markten en energiewetgeving geformuleerd in termen van «gereedkomen
van wetgeving» en «bekendheid met wetgeving»?Omdat dit gezien het stadium van de beleidsontwikkeling in 2002 de belangrijkste
te leveren prestaties waren die ook eenvoudig en eenduidig gemeten kunnen
worden. Bij het creëren van een nieuwe markt is het immers primair van
belang dat de spelregels goed en op tijd zijn opgesteld en gecommuniceerd.36Is het niet beter om in plaats van het gebruik van
prestatie-indicatoren als «gereedkomen van wetgeving» en «bekendheid
met wetgeving» de maatschappelijke effecten te meten?Nu de wetgeving is gereedgekomen en bekend is bij betrokkenen, is een
vervolgstap het meten van de maatschappelijke effecten van de betreffende
wetgeving c.q. de werking van de groene markt. De beleidsdoelstelling in EU-verband
is 9% duurzaam elektriciteitsverbruik in 2010. Zie ook operationeel doel 4.2.2
«verhoging van het aandeel duurzame energie in het energieverbruik naar
10% in 2020 en 9% duurzame elektriciteit in 2010».37Wat zijn volgens de regering de belangrijkste oorzaken
van de sterke ontwikkeling van de groene stroommarkt?De twee belangrijkste oorzaken zijn de opening van de markt voor groene
stroom in 2001 enerzijds en de krachtige financiële stimulering van groene
stroom anderzijds. Door de opening van de groene markt en het creëren
van een onderscheid tussen groene en grijze stroom met behulp van groencertificaten,
hebben consumenten keuzevrijheid gekregen waar leveranciers actief
op hebben ingespeeld. Ten gevolge van de sterke fiscale stimulering in de
REB in 2002 was het daarnaast mogelijk om de groene stroom op de markt aan
te bieden tegen een gelijke of zelfs een lagere prijs dan die van grijze stroom.
Met andere woorden: consumenten konden voor hetzelfde geld en op een zeer
eenvoudige manier kiezen voor een beter milieu.Vraag 38Wat zijn de verwachtingen voor de ontwikkeling van
de groene stroommarkt in 2003?Die zijn zeer positief. In de afgelopen maanden is het aantal consumenten
dat groene stroom afneemt weer verder gestegen naar inmiddels ca. 1,8 miljoen
huishoudens terwijl het fiscale voordeel lager was dan in 2002. Per 1 juli
van dit jaar zal het wetsvoorstel MEP in werking treden waardoor duurzame
elektriciteitsproductie in Nederland blijvend krachtig en kosteneffectief
zal worden gestimuleerd. Hierdoor blijft het mogelijk om duurzame elektriciteit
tegen een concurrerende prijs af te zetten op de groene markt waardoor de
groei van de vraag ook in 2003 en daarna verder kan toenemen.39Waarom is de Loodsenwet pas in 2007 gereed?Sinds jaarverslag 2002 is de datum voor totstandkoming van de nieuwe Loodsenwet
wederom aangepast. Laatste stand van zaken: medio januari 2002 is onder leiding
van een onafhankelijk bemiddelaar op basis van een daartoe door het kabinet
verstrekt mandaat, een bemiddelingstraject tussen de staat en het Loodswezen
gestart om uit de impasse rond de afgebroken onderhandelingen te komen. Het
advies van de bemiddelaar heeft niet tot politieke besluitvorming geleid.De MR heeft op 11 april 2003 besloten tot een koerswending (brief aan
de Kamer van Minister van V&W). De loodsen krijgen in NLC-verband (Nederlandse
Loodsen Corporatie) tot 2015 de tijd en de gelegenheid om het prepensioenprobleem
op te lossen. Daartoe zal de NLC vanaf 1/1/2005 een 10 jr-concessie krijgen.
Gedurende die periode zal de NMa toezicht gaan houden op de tarieven en levercondities.
Na afloop van de concessieperiode zal alsnog overgegaan worden tot implementatie
van het oorspronkelijk kabinetsvoornemen door de introductie van concurrentie
tussen aanbieders van navigatie ondersteunende diensten. Om het bovenstaande
mogelijk te maken zal de Loodsenwet tweemaal ingrijpend gewijzigd worden,
éénmaal om de concessie te introduceren en éénmaal
om de concurrentie tussen aanbieders in te voeren.40De uitvoering van MDW I en II is volgens de regering
vooral vertraagd door een langere parlementaire behandeling dan verwacht.
Kan de regering die stelling onderbouwen?Door het politieke verloop van 2002 heeft de parlementaire behandeling
van een aantal MDW projecten vertraging opgelopen. Zo heeft het kabinet in
augustus 2002 de Kamer gevraagd het wetsvoorstel Markt & Overheid, dat
in oktober 2001 aan de Kamer was aangeboden, aan te houden in verband met
heroverweging.Daarnaast wacht een aantal kabinetsstandpunten en wetsvoorstellen al geruime
tijd op behandeling door de Kamer: MDW Concurrentiebeding (december 2001 naar
de Kamer verzonden), MDW Loonbegrip (wetsvoorstel Walvis in mei 2002 naar
de Kamer), MDW Faillissementswet (januari 2002 naar de Kamer). Ook de Voortgangsrapportage
MDW die in juni 2002 naar kamer is gestuurd, is vooralsnog niet behandeld.41, 42, 43 en 47Kan de regering aangeven hoeveel procent van de totale
administratieve lasten door wet- en regelgeving in 2002 is gereduceerd? (In
de tabel op blz. 40 staat slechts het absolute bedrag!)Kan de regering de «gemeten effecten» van
tabel 1.2.3.1b getalsmatig onderbouwen?De administratieve lasten zijn in 2002 gedaald. Is
de oorspronkelijk voor 2002 beoogde doelstelling gehaald?Is de regering tevreden met de bereikte resultaten
op het gebied van de administratieve lasten in 2002, ligt de regering op schema
en kan ze haar antwoorden onderbouwen met cijfermatig materiaal?Ten aanzien van de vragen naar de gerealiseerde terugdringing van de administratieve
lasten verwijs ik naar de voortgangsrapportage over de aanpak van de administratieve
lasten, die op 21 mei 2003 aan de Kamer is gezonden. (Kamerstukken II, 2002–2003,
24 036, nr. 283) De voortgangsrapportage laat zien, dat in 2002 een netto
reductie is gerealiseerd van € 149,4 miljoen. De totale gerealiseerde
reductie in de periode 1994 – 2002 komt daarmee op € 1 053,6
miljoen. Deze reductie komt deels op het conto van de in MDW verband uitgevoerde
projecten (Arbeidsomstandigheden: € 38, 6 miljoen, Bouwregelgeving: € 113,5
miljoen, Inrichtingen en Vergunningenbesluit Wetmilieubeheer: € 68
miljoen, Loonbegrip € 181,5 miljoen).In de voortgangsrapportage is afgezien van het benoemen van de procentuele
administratieve lastenreductie voor 2002. Dit heeft een meerledige achtergrond.
Allereerst gold binnen de taakstelling voor de periode 1994 – 2002 geen
jaarlijkse taakstellingen. Daarnaast is in de loop van de tijd het uitgangspunt
bij de reducties verschoven. Dit houdt allereerst verband met het niet compleet
zijn van de nulmetingen van de administratieve lasten in 1994. Inmiddels zijn
nagenoeg alle nulmetingen van het niveau van de administratieve lasten uitgevoerd
en geactualiseerd op het niveau van 31 december 2002. Ook is de definitie
van administratieve lasten in de loop van de tijd bijgesteld. Waar voorheen
alleen gesproken werd over de lasten van de informatieverplichtingen jegens
de overheid en haar uitvoeringsorganisaties, worden thans ook de informatieverplichtingen
jegens derden meegenomen. Deze verplichtingen kunnen voor de bedrijven immers
ook aanzienlijke lasten met zich meebrengen. Al met al maakt dit dat een adequate
bepaling van de gerealiseerde procentuele reducties niet goed mogelijk. Met
de uitvoering van de nog openstaande nulmetingen en de actualisering van de
overige metingen moet het wel mogelijk zijn in de komende kabinetsperiode
de gerealiseerde procentuele reducties inzichtelijk te maken.Dit alles mag, zoals ook in de voortgangsrapportage is aangegeven, niet
verhullen, dat de behaalde resultaten fors zijn achtergebleven bij de taakstelling.
In het in november 2002 aan de Kamer gezonden Plan van aanpak voor het terugdringen
van de administratieve lasten 2003 – 2006 wordt daarom ook een verdere
versterking, verdieping en verbreding van de aanpak aangekondigd en geconcretiseerd.
In het licht van de nieuwe setting waarbinnen de aanpak van de administratieve
lasten door het nieuwe kabinet worden aangepakt moet dit ook tot zijn recht
kunnen komen.44Op welke wijze zijn de effecten van de MDW-operatie
gemeten en waarom is er niet voor gekozen om de effecten te kwantificeren?Sinds 1999 worden de maatschappelijke effecten van MDW-projecten in kaart
gebracht. Dit gebeurt bij voorkeur kwantitatief, maar – waar een cijfermatige
benadering niet mogelijk is – ook kwalitatief. Hiertoe wordt er elk
jaar een aantal effectmetingen uitgevoerd. Een overzicht van de tot nu toe gemeten effecten wordt weergeven in de afsluitende voortgangsrapportage
MDW die binnenkort naar de kamer zal worden gezonden.45De regering schrijft dat «bijna alle departementen»
inmiddels een nulmeting hebben uitgevoerd, zodat zij 2002 als ijkjaar kunnen
gebruiken voor de reductie van administratieve lasten. Welke departementen
hebben die nulmeting nog niet uitgevoerd en hoe denken die departementen het
jaar 2002 als ijkpunt te gebruiken, zoals bedoeld in de motie Ten Hoopen?In de op 21 mei 2003 toegezonden voortgangsrapportage over de aanpak van
de administratieve lasten in 2002 (Kamerstukken II, 2002/03, 24 036,
nr. 283) wordt aangegeven, dat per ultimo 2002 alle betrokken departementen
over nulmetingen beschikken. Alleen voor onderdelen van de beleidsvelden waren
bij de Ministeries van Financiën, LNV en VWS de nulmetingen nog niet
geheel afgerond. Deze nulmetingen worden in de loop van de komende maanden
afgerond en kunnen daarna dienen voor de departementale aanpak van de administratieve
lasten van de betreffende beleidsvelden. Dit conform de intentie van de motie
Ten Hoopen en de lijn zoals neergelegd in het regeerakkoord.46Kan de regering aangeven in hoeveel gevallen in 2002
het advies van Actal reden was om voorstellen voor nieuwe regelgeving aan
te passen en wat dit voor de reductie van administratieve lasten heeft betekend?Het jaarverslag 2002 van het Actal spreekt over 173 niet formeel uitgebrachte
adviezen en 44 formeel uitgebrachte adviezen. Van genoemde formele adviezen
betreft het 15 goedkeurende adviezen, 2 afwijzende adviezen en 27 adviezen
die aangeven dat het wetsvoorstel aangepast dient te worden. Zoals de cijfers
al laten zien, ligt de kern van de activiteiten van het Actal meer in het
traject van de informele advisering in het voortraject bij het wetgevingsproces
dan in het formele advies. Deze conclusie staat ook in de zelfevaluatie die
het Actal begin dit jaar heeft laten uitvoeren. Hoewel nog lang niet alle
wetgevingstrajecten waarover het Actal in 2002 een advies heeft uitgebracht
inmiddels in een dusdanig stadium zijn aanbeland dat de impact van het advies
duidelijk is, lijken de in het kader van die evaluatie doorgelichte wetgevingstrajecten
er op te duiden dat in circa 40% van de trajecten het advies tot een aanpassing
van het wetsvoorstel heeft geleid. Bij bijna de helft ervan was meer aandacht
besteed aan alternatieven met mogelijk lagere administratieve lasten. Dat
had echter slechts in 10% van de gewijzigde voorstellen ook tot een verdere
reductie van de administratieve lasten geleid.48Waarom ontbreekt er bij het beleidsartikel «werking
van de binnenlandse markten» een groeiparagraaf?In tegenstelling tot de begroting 2002 is in het jaarverslag 2002 voor
het beleidsartikel «werking van de binnenlandse markten» inderdaad
geen groeiparagraaf opgenomen. EZ verantwoordt zich echter wel over de in
de groeiparagraaf genoemde drie punten. Dit gebeurt echter niet in een groeiparagraaf,
maar in het beleidsartikel zelf.Op het eerste punt over de ontwikkeling van een internationale graadmeter
wordt in het jaarverslag in de laatste alinea van paragraaf 1.1 (pagina
27) ingegaan: «EZ is in 2002 begonnen met het ontwikkelen van de indicatoren
waarmee internationaal vergeleken kan worden wat de Nederlandse positie is
op het gebied van marktwerking».In de betreffende groeiparagraaf van de begroting 2002 is aangekondigd
dat EZ een set van prestatie-indicatoren zou ontwikkelen om de prestaties
van de energiemarkten te monitoren. In dat kader zou worden bezien of internationaal
vergelijkingsmateriaal kon worden ontwikkeld om de prestaties van de Nederlandse
energiesectoren in perspectief te plaatsen. Aan dat voornemen is op zich zelf
niets veranderd. Het ontwikkelen van een set van indicatoren om de prestaties
van energiemarkten te monitoren blijkt echter in de praktijk lastig te zijn.
Bruikbaar internationaal vergelijkingsmateriaal is veelal niet voorhanden
ofwel omdat de benodigde cijfers gewoonweg niet beschikbaar zijn, ofwel omdat
ze niet vergelijkbaar zijn vanwege een afwijkende berekeningsmethode en/of
de betrouwbaarheid ervan. Om die reden is de Europese Commissie in 2002 gestart
met een EU-breed «benchmarkproject». Dat beoogt de vergelijkbaarheid
van cijfermateriaal over energiemarkten geleidelijk aan te vergroten.Het derde punt in de groeiparagraaf van de begroting betreft het ontwikkelen
van prestatie-indicatoren voor het toezicht op en naleving van de IJkwet.
In het jaarverslag wordt hier in de tweede alinea van paragraaf 1.2.4c
(pagina 47) op ingegaan: «EZ sluit medio 2003, en niet zoals is aangekondigd
in 2002, contracten met het NMi over de plannen en indicatoren».49De verzelfstandiging van de NMA is vertraagd. Tegelijk
constateert het jaarverslag een trage afhandeling van ontheffingsaanvragen,
klachten en bezwaren. Kan de regering aangeven of deze ontwikkelingen met
elkaar te maken hebben en of er uitzicht bestaat op een snelle verbetering
in de behandeltermijnen door het NMA?Deze ontwikkelingen hebben geen relatie met elkaar (zie ook het antwoord
op vraag 31).50In het Jaarverslag en het CEC-rapport over de Lissabonstrategie
wordt duidelijk dat er voor Nederland nog een lange weg te gaan is. De R&D
uitgaven van bedrijven als % BBP, die volgens Lissabon naar 3% moeten (1%
publiek, 2% privaat) liggen in Nederland op net boven de 2%. De Nederlandse
regering kiest voor een doelstelling van het EU-gemiddelde in 2005 en een
positie in de kopgroep in 2010. In 2000 zat Nederland onder het EU-gemiddelde
en in 2001 trad zelfs een daling op! Het omzetaandeel met nieuwe of verbeterde
producten in de industrie als percentage van de totale omzet was 25% in 1996
(EU-gemiddelde 32%) en is gedaald naar 20% in 2000 (18% in 2001?). Tevens
is sprake van een daling van de investeringsquote. Ook de arbeidsproductiviteit
ontwikkelt zich negatief. Heeft de regering een verklaring voor het feit dat
ondanks haar inspanningen de beoogde doelstellingen steeds verder uit beeld
raken?De genoemde ontwikkelingen weerspiegelen voor een deel de conjuncturele
situatie. Dit geldt met name voor de investeringen, die in de periode 2001–2003
met in totaal 10% zijn gedaald. Dit is het gevolg van de lage economische
groei, maar ook van de fors gedaalde aandelenkoersen. Hoewel Nederland zich
in de Europese Top 5 bevindt, is een aantal onderliggende ontwikkelingen niet
goed en behoeft de situatie ten aan zien van het (structurele) innovatievermogen
verbetering. Vandaar dat het nieuwe kabinet heeft besloten tot het instellen
van een Innovatieplatform dat ook zal zorgen voor nieuwe impulsen voor het
innovatie-, onderzoeks- en wetenschapsbeleid.In dit najaar zal een Innovatiebrief naar de Tweede Kamer gestuurd worden,
met daarin aandacht voor het verbeteren van het innovatieklimaat in Nederland.51De tabel op bladzijde 51 laat een zorgwekkend beeld
zien. Nederland gaat achteruit op alle indicatoren die inzicht geven in het
innovatieve vermogen van de Nederlandse economie. Er zijn echter geen cijfers
over 2002 beschikbaar. Is de neergaande trend in 2002 gekeerd? Zo nee, verwacht
de regering de neergaande trend in 2003 te kunnen keren?Over het jaar 2002 zijn geen nieuwe gegevens beschikbaar gekomen. Desalniettemin
is de ontwikkeling in de cijfers zorgelijk. Innovatie is immers een cruciale
factor voor onze concurrentiepositie en toekomstige economische groei. Met
de Innovatiebrief die dit najaar naar de Tweede Kamer gaat, wil EZ de aanwezige
potentie beter benutten en het startsein geven voor een gezamenlijke aanpak
van het innovatieklimaat door bedrijven, kennisinstellingen en overheid tezamen.52Waarom is bij de beleidsdoelstelling van artikel 2
«bevorderen van de innovatiekracht» gekozen om als streefwaarde
het Europese gemiddelde in 2005 te nemen, als blijkt dat op een aantal van
de indicatoren Nederland in 1996 al hoger dan gemiddeld scoort?In de begroting 2002 en 2003 staan de streefwaarden meer volledig weergegeven.
Met betrekking tot de prestatie-indicatoren van de algemene doelstelling wordt
op de middellange termijn (2005) afhankelijk van de huidige situatie gestreefd
naar het realiseren van het EU15 gemiddelde of het handhaven en uitbouwen
van de positie boven dat gemiddelde.53Wat is de relatie tussen de gemeten daling van de innovatiekracht
van het Nederlandse bedrijfsleven en het door de regering gevoerde beleid?
Indien die relatie niet eenvoudig te leggen is, wat is dan de meerwaarde van
de VBTB-systematiek op dit begrotingsartikel?Zoals in het jaarverslag staat aangegeven, is de relatie tussen de in
artikel 2 gebruikte prestatie-indicatoren en het innovatiebeleid niet rechtstreeks
te leggen. De prestatie-indicatoren geven met name inzicht in het innovatieve
vermogen van de Nederlandse economie en zijn gerelateerd aan het EU-gemiddelde.
De meerwaarde van de gekozen indicatoren is dat een beeld wordt gegeven van
de Nederlandse innovatieprestaties. Dit is o.a. noodzakelijk in het licht
van de Europese afspraken en gelet op het groeiende belang van innovatie voor
de concurrentiekracht.In de loop van 2003 zullen de prestatie-indicatoren en streefwaarden van
artikel 2 nader worden bezien. Dit mede naar aanleiding van de te verschijnen
Innovatiebrief. Indien dit leidt tot aanpassingen in de huidige prestatie-indicatoren
en streefwaarden zal de Kamer hierover tijdig worden geïnformeerd.54De regering geeft aan dat in 2002 is gewerkt aan de
Innovatienota, die in 2003 zal verschijnen. Waarom is daar zoveel tijd voor
nodig geweest?Dit heeft te maken met de relatief lange demissionaire status van het
vorige Kabinet. De brief zal de contouren schetsen van het innovatiebeleid
voor de komende Kabinetsperiode. Het vormt daarmee tevens één
van de eerste producten van de nieuwe Minister van Economische Zaken. De minister
zal de Innovatiebrief in het najaar doen toekomen aan de Tweede Kamer.55De regering spreekt over het rapport «De lerende
centraal». Is dit rapport aan de Kamer gestuurd? Zo nee, zou de regering
dat rapport alsnog naar de Kamer willen sturen?Het rapport «De lerende centraal» is een ambtelijk rapport,
opgesteld door ambtenaren van de Ministeries van EZ, OCW en Financiën
ter voorbereiding op de kabinetsformatie 2002/2003. Het rapport is niet naar
de Kamer gestuurd omdat het voor intern gebruik bedoeld was. Het rapport zal
u conform uw verzoek worden toegestuurd.56Wat is de relatie tussen de prestatie-indicator in
tabel 2.2.1.C en de activiteit «het versterken van de bijdrage van menselijk
kaptaal aan innovatie»? Waarom is voor deze prestatie-indicator gekozen?
Worden ook andere prestatie-indicatoren overwogen? Zo nee, waarom niet. Zo
ja, welke?De prestatie-indicator kijkt naar het aandeel 25 tot 64-jarigen van de
beroepsbevolking dat, voorafgaand aan de enquête door Eurostat, participeerde
in enige vorm van scholing of training. Er is voor deze indicator gekozen
omdat een goed opgeleide en breed inzetbare beroepsbevolking essentieel is
in een kenniseconomie en omdat deze indicator internationaal vergelijkbaar
is. Voor een goed opgeleide beroepsbevolking zijn voortdurende investeringen
in het kennisniveau van werkenden (een leven lang leren) noodzakelijk. Mensen
moeten kennis blijven creëren, toepassen in innovatieprocessen en gebruiken
in productieprocessen. Menselijk kapitaal, het geheel aan kennis en vaardigheden
waarover een organisatie kan beschikken, is een belangrijke productiefactor
geworden. Voor de begroting van 2004 wordt derhalve uitgegaan van deze indicator.57Waarom is het niet mogelijk om het aantal technostarters
jaarlijks te meten, bijvoorbeeld via de gegevens van de Kamer van Koophandel?Het aantal technostarters wordt nergens geregistreerd, ook niet bij de
Kamer van Koophandel. De gegevens van de Kamer van Koophandel geven het aantal
starters in bepaalde sectoren, maar gaan voorbij aan het innovatieve en technische
aspect van deze starters (een starter in een technologiesector is nog geen
technostarter). Een jaarlijkse meting, vergelijkbaar met de meting verricht
door Ernst & Young in 2001, is echter tijdrovend en erg kostbaar. EZ beziet
dit najaar de mogelijkheid voor het opzetten van een meetsysteem voor technostarters.
Hierop worden alle organisaties waar een technostarter zich toe kan wenden
(denk hierbij aan o.a. Kamer van Koophandel, Syntens, universiteiten) aangesloten.58De regering spreekt over de «Lijst met snelle
groeiers». In welke sectoren bevinden zich die snelle groeiers?De top 100 snelle groeiers is als volgt over sectoren verdeeld:– 30% zakelijke/financiële dienstverlening– 24% industrie– 14% groothandel– 15% transport– 12% bouw– 5% overig (landbouw, autosector, detailhandel)bron: EIM, juli, 2002, Kenmerken van de top-100 snelste groeiende bedrijven
in Nederland, periode 1997 – 200159Het gebruik van Internet voor het doen van transacties
door het MKB neemt fors toe, maar volgens de regering gaat het vooral om telebankieren.
Kan de regering inzichtelijk maken voor welke typen transacties het internet
nog meer wordt gebruikt door het MKB en per type aangeven hoe groot het aandeel
is op het totaal aantal internettransacties?Het MKB gebruikt het internet, naast telebankieren, ook voor elektronische
transacties als b.v. in- en verkoop.Volgens het NIPO rapport «Elektronisch zakendoen» maakt 73%
van de bedrijven gebruik van internet voor telebankieren of elektronisch betalen;
44% van het MKB koopt in via internet of op andere elektronische wijze, 18%
van het MKB verkoopt langs elektronische weg. 3% van het MKB biedt klanten
bovendien de mogelijkheid tot elektronisch betalen. Daarnaast blijkt dat het
percentage bedrijven dat via elektronische netwerken één van
voornoemde transacties verricht, toeneemt met de bedrijfsgrootte. Het MKB
is in dit rapport gedefinieerd als alle bedrijven met een bedrijfsgrootte
tot 100 werknemers. Voor meer gedetailleerde cijfers per grootteklasse van
het MKB wordt verwezen naar voornoemde publicatie.Hoe groot het aandeel van deze transacties is in het totaal aantal internettransacties,
is niet bekend. Het NIPO-rapport concentreert zich uitsluitend op de doelgroep
van «Nederland Gaat Digitaal», te weten het MKB.Bron: NIPO rapport «Elektronisch zaken doen», derde meting
die de campagne «Nederland Gaat Digitaal» monitoort, mei 2003.60Is de regering van mening dat de investeringsquote
een goede indicator is voor het ondernemingsklimaat in Nederland? Kan worden
aangegeven hoe de investeringsquote zich heeft ontwikkeld ten opzichte van
andere landen binnen de EU in de wereld? Doet Nederland het dan opmerkelijk
beter of slechter?Ja. De investeringsquote van bedrijven is een goede effectindicator voor
de kwaliteit van het ondernemingsklimaat in Nederland. In de toelichting van
paragraaf 3.1.2 van de EZ-begroting 2002 is aangegeven dat de bedrijfsinvesteringsquote
kan worden gezien als indicator voor de bereidheid van ondernemers risico's
te nemen en te anticiperen op toekomstige productie en afzet. Naarmate het
ondernemingsklimaat verslechtert, neemt de bereidheid van ondernemers om te
investeren af. Omgekeerd geldt dat de bereidheid om te investeren toeneemt
als de kwaliteit van het ondernemingsklimaat verbetert. Wel moet hierbij worden
opgemerkt dat deze effectindicator een graadmeter is. De indicator heeft niet
de pretentie om de kwaliteit van het gehele ondernemingsklimaat gedetailleerd
te meten. Dit punt wordt in de begroting 2002 nader toelicht.Uit het jaarverslag 2002 blijkt dat de ontwikkeling van de Nederlandse
investeringsquote sinds 2000 terugloopt. De mondiale economische groeivertraging
is hier voor een belangrijk deel debet aan. Ook in andere landen is de investeringsquote
in de afgelopen jaren duidelijk gedaald. Hierbij kan worden opgemerkt dat
Nederland relatief nog redelijk scoort. Het niveau van de investerinsquote,
gemeten als percentage van het BBP, ligt in algemene zin boven het niveau
van een aantal belangrijke buitenlandse landen. Ook de trendmatige ontwikkeling
is vergelijkbaar met die van andere landen. Dit laat echter onverlet dat de
recente daling van de investeringsquote in Nederland zorgelijk is. Het Kabinet
ziet zich dan ook geplaatst voor een belangrijke beleidsopgave die gericht
is op verbetering van het Nederlandse ondernemingsklimaat.61De behandelingsduur voor aanvragen voor een milieuvergunning
is in 2002 toegenomen van 20,5 naar 21,2 weken. Iets dergelijks geldt voor
parkeervergunningen. Kan de regering aangeven welke oorzaken daaraan ten grondslag
liggen?Zoals in het jaarverslag is aangegeven, (blz. 76) beschikt EZ niet over
volledige en betrouwbare gegevens van alle steden. In het jaarsverslag is
aangegeven dat hier in een volgende convenantsperiode strakkere afspraken
over worden gemaakt. Bij de steden die wel inzicht kunnen bieden in de afhandelingsduur
van vergunningen, zijn de onderlinge verschillen groot. Dat loopt uiteen van
10 minuten tot drie weken bij parkeervergunningen en 10 tot 36 weken bij milieuvergunningen.In de EZ-stedenplatforms die het ministerie periodiek organiseert, zal
binnenkort met de steden over deze verschillen worden gesproken.62Welke concrete initiatieven gaat de regering ontplooien
om de knelpunten in het regionaal economisch beleid en specifiek de grote
steden, weg te nemen?EZ zet zich in voor het ontwikkelen van economisch vitale steden en regio's.
Regio's met een economische achterstand worden door EZ ondersteund. De uitvoering
van het ruimtelijk economisch ontwikkelingsprogramma voor het Noorden, het
Kompas voor het Noorden, is zojuist tussentijds geëvalueerd. De uitkomsten
hiervan worden meegenomen in de komende jaarprogramma's van het Kompas. De
structuurfondsenprogramma's voor een aantal overige regio's worden in de loop
van 2003 geëvalueerd.De convenantperiode voor het Grotestedenbeleid loopt door tot en met 2004.
In 2002 is een midterm review gehouden, waarbij
gesprekken met steden zijn gevoerd over de voortgang en knelpunten in de uitvoering
van het convenant. In 2005 gaan de steden zich bij het Rijk verantwoorden
voor het gevoerde beleid. Tot deze verantwoording gaat EZ de band met de betrokken
steden verstevigen en zal EZ de steden ondersteunen in de uitvoering van het
convenant. Voor oktober staat een tweede ronde voortgangsgesprekken gepland.
Daarnaast werkt EZ aan de voorbereiding van de volgende convenantsperiode
(2005 t/m 2009). Zomer 2003 presenteert EZ een nieuw beleidskader op basis
waarvan steden hun nieuwe meerjarige ontwikkelingsprogramma's kunnen opstellen.63Is er bij de bedrijven die een IPR-subsidie hebben
ontvangen sprake van nieuwe ondernemingen, ondernemingen uit een andere regio
binnen Nederland, ondernemingen uit een andere lidstaat van de Europese Unie,
of ondernemingen buiten de Europese Unie?Van de bedrijven die over 2002 een subsidie uit hoofde van de IPR hebben
ontvangen zijn 4 nieuwe ondernemingen, 4 ondernemingen uit een andere regio
binnen Nederland, 2 ondernemingen uit een ander lidstaat van de Europese Unie
en geen van buiten de Europese Unie.64In hoeverre heeft een IPR-subsidie de doorslag gegeven
voor een onderneming om zich in de betreffende regio te vestigen?De IPR speelt een doorslaggevende rol als deze het project over een kritische
rendements-, financierings- of liquiditeitsdrempel tilt. De subsidie beïnvloedt
dan niet alleen de locatie maar ook de beslissing om al dan niet te investeren.
Als de beslissing te gaan investeren reeds is genomen, speelt
een IPR een faciliterende rol. De subsidie beïnvloedt de locatiekeuze
daadwerkelijk als de investeerder niet op voorhand van plan was in het Noorden
te investeren en dit vanwege de IPR wel doet. Voor nagenoeg alle ondernemingen
die een subsidie uit hoofde van de IPR hebben ontvangen, was IPR van doorslaggevende
betekenis om zich in de betreffende regio te vestigingen. Dit is gebleken
uit contacten met deze bedrijven.65Welke afrekenbare doelen zijn per individuele ROM afgesproken?Per individuele ROM worden jaarlijks prestatie-afspraken gemaakt. Deze
zijn gebaseerd op het werkplan van de ROM. In het werkplan geeft de ROM aan
op welke wijze de specifieke knelpunten in de regionaal economische structuur
kunnen worden aangepakt.Tot voorkort werden vooral input-afspraken gemaakt, bijvoorbeeld in termen
van aantallen projecten en inzet op een bepaald terrein. Inmiddels is de omslag
gemaakt naar outputgerichte afspraken. Hierdoor kan ook het daadwerkelijke
het effect van de ROM's kan worden gemeten. Zo wordt er bijvoorbeeld niet
meer afgerekend in termen van aantal opgestarte innovatie-projecten, maar
op het percentage van de projectdoelgroep dat daadwerkelijk geïnnoveerd
heeft na deelname aan de projecten. Enkele voorbeelden:• Voor innovatie gelden de volgende prestatie-afspraken voor 2003:
bij 25 bedrijven wordt een innovatietraject geïmplementeerd en bij 13
MKB-bedrijven worden kennisvouchers gebruikt, aangevuld met nog eens 20 gerealiseerde
samenwerkingen tussen bedrijven en kennisinstellingen in het kader van Interreg.• Er worden door de ROM tot en met 2004 5 compensatieorders gerealiseerd
met een omvang van € 15–25 miljoen en een werkgelegenheidseffect
van 95–163 fte per jaar.• 15 toeleveranciers (5 in 2003) hebben hun bedrijfsvoering verbeterd
door toepassing van de zogeheten Demand Chain Navigator.66Welke afrekenbare doelen zijn met het Energiecentrum
afgesproken?Op basis van een door MEZ goedgekeurd businessplan is met de initiatiefnemers
afgesproken dat het Energiecentrum MKB per 1 januari 2006 op eigen benen kan
staan.Jaarlijks zal in oktober (voor het eerst in 2003) een voortgangsgesprek
over het functioneren van het Energiecentrum worden gehouden. Daarin wordt
nagegaan in hoeverre het MKB de stimulerende maatregelen, die het Energiecentrum
ontplooit om de doelgroep te bewegen tot energiebesparende maatregelen, oppakt.
Concrete doelstellingen in het businessplan zijn bijvoorbeeld dat voor de
deelnemende branches tot 2006 een verbetering van de energie-efficiency van
5% wordt bereikt. Als concrete prestatie-indicator is bijvoorbeeld in het
businessplan opgenomen dat eind 2003 60 brancheorganisaties en daarmee hun
leden, toegang tot het Energieloket en de Helpdesk hebben. Op basis van de uitkomsten hiervan zal MEZ van jaar tot jaar beslissen
over het vrijgeven van budgetten voor het eerstkomende jaar.67In de begroting 2002 zijn enkele strategische studies
op het gebied van milieu en economie aangekondigd. Welke studies zijn daadwerkelijk
uitgevoerd en wat waren de belangrijkste resultaten?Onder leiding van EZ heeft een interdepartementale werkgroep een onderzoek
gedaan naar de mogelijkheid van het internaliseren van milieukosten.
De belangrijkste conclusies waren dat internaliseren mogelijkheden biedt om
een bijdrage te leveren voor lange termijn ambities in het milieubeleid en
dat het internaliseren in de praktijk deels al wordt gedaan (zoals bij de
Regulerende Energie Belasting). Verdere mogelijkheden worden onderzocht. De
conclusies zijn meegenomen in de Uitvoeringsnotitie Milieubeleid van het Ministerie
van VROM (kamerstuk: Milieubeleid 2002 – 2006, dossiernummer 28 663).68Kan de regering gedetailleerd aangeven op welke wijze
zij uitvoering geeft aan de motie internaliseren van de milieukosten (dossiernummer
27 801) en nader ingaan op de conclusies van het daartoe gehouden onderzoek?De belangrijkste conclusies uit het onderzoek naar het internaliseren
van milieukosten waren dat internaliseren mogelijkheden biedt om een bijdrage
te leveren voor lange termijn ambities in het milieubeleid en dat het internaliseren
in de praktijk wordt gedaan. De conclusies zijn meegenomen in de Uitvoeringsnotitie
Milieubeleid van het Ministerie van VROM (kamerstuk: Milieubeleid 2002 –
2006, dossiernummer 28 663). In het Hoofdlijnenakkoord van het kabinet
worden enkele instrumenten genoemd die een bijdrage leveren aan het internaliseren
van de milieukosten. Een voorbeeld is een verdere vergroening van het belastingstelsel.
Conform het hoofdlijnenakkoord, waarin wordt gesteld dat Nederland zijn Kyoto
verplichtingen op de meest kosteneffectieve wijze zal nakomen, wordt momenteel
gewerkt aan het opzetten van een systeem van verhandelbare emissierechten
voor CO2. Dit systeem zal vanaf 1 januari 2005 geleden voor (industriële)
grootverbruikers van energie in Nederland. In de kabinetsreactie op het VROM-raad
advies «Milieu en economie; Ontkoppeling door innovatie», dat
nu wordt voorbereid, zal worden ingegaan op de mogelijkheden om te komen tot
een verdere ontkoppeling van de milieudruk en de economische groei door middel
van het verbeteren van het innovatieklimaat en het internaliseren van de milieukosten.69De doelstellingen op het terrein van MVO zijn niet
gehaald. De oprichting van het kenniscentrum MVO heeft ernstige vertraging
opgelopen. Kan de regering aangeven welke maatregelen in 2002 zijn genomen
om de doelstelling wél te realiseren?Inzet van de regering was en is om maatschappelijk verantwoord ondernemen
te stimuleren en te faciliteren. Inzet daarbij is om niet terug te grijpen
op klassieke reflexen en sturingsinstrumenten. Dit betekent dat gezocht wordt
naar manieren om de dialoog, kennis en bewustwording over maatschappelijk
verantwoord ondernemen te vergroten. Wat betreft het Kenniscentrum MVO stond
2002 in het teken van de voorbereiding van het oprichten van een Stichting.
Andere activiteiten/maatregelen in 2002 waren onder andere:– Opzetten van het onderzoeksprogramma MVO (looptijd 2003–2004);– Gezamenlijke handelsmissie van Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Zaken naar India in het licht van het beleid «Ondernemen tegen armoede»;– Ondersteuning, samen met de Ministeries van Ontwikkelingssamenwerking
en van VROM, van de ontwikkeling van een index voor maatschappelijk verantwoord
ondernemen door de Consumentenbond;– Het op diverse manieren bekend stellen van de OESO-richtlijnen
voor multinationale ondernemingen bij bedrijven. Tevens faciliteerde het Nationaal
Contactpunt de dialoog tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties bij
vragen over de toepassing van de OESO-richtlijnen in specifieke situaties.70In het Jaarverslag wordt uitgebreid verslag gedaan
van de inspanningen ten behoeve van het ondernemings- en vestigingsklimaat.
Ten aanzien van het vestigingsklimaat blijkt dat de, zelfs tussentijds bijgestelde
streefwaarden in de verste verte niet zijn gehaald. Het ontbreekt hierbij
aan inzicht in de mate waarin Nederlandse bedrijven bij nieuwe vestigingen
de voorkeur geven aan vestiging in Nederland dan wel elders. Tenslotte ontbreekt
inzicht in de omvang van de verplaatsing van bedrijfsonderdelen naar andere
landen. Kan de regering alsnog inzicht geven in deze factoren?Het gevraagde inzicht kan op dit moment niet worden gegeven. Momenteel
wordt onderzoek gedaan door EZ naar het vestigingsgedrag van Nederlandse bedrijven
en verplaatsing van onderdelen. Als de resultaten bekend zijn, zullen we u
daarover informeren.71In hoeverre leidt de aangekondigde heroriëntatie
van de acquisitiestrategie ertoe dat Nederland voor het aantrekken van nieuwe
bedrijven minder gevoelig is voor conjuncturele ontwikkelingen?Ook na aanpassing van de acquisitiestrategie blijft er een relatie tussen
conjuncturele ontwikkelingen in de wervingsgebieden en de toestroom van buitenlandse
investeringsprojecten naar Europa c.q. Nederland. Een economische neergang
in een belangrijk wervingsgebied als de VS leidt vrijwel zeker tot een vermindering
van het aantal in Nederland gerealiseerde investeringsprojecten uit dat land.
Dit is in de afgelopen twee jaar ook gebleken. De heroriëntatie van de
acquisitiestrategie van het CBIN behelst een versterkte focus op het aantrekken
van kennisintensieve buitenlandse bedrijvigheid. Omdat hierdoor naar verwachting
meer bedrijven worden aangetrokken die technologische relaties aanknopen met
Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen, mag men aannemen dat deze buitenlandse
bedrijven beter verankerd raken in de Nederlandse economie. De kans dat deze
bedrijven vertrekken zodra er sprake is van economische tegenwind, neemt daarmee
naar verwachting af.72Welke efficiency-doelen zijn met de SG's afgesproken
ten aanzien van inkoop?Ten aanzien van inkoop hebben de SG's in het najaar van 2002 afgesproken
dat de departementen acties met prioriteit ter hand zullen nemen die moeten
leiden tot een structurele verbetering en hogere efficiency in inkoop. De
doelen van deze acties zijn:1. Inkoopmanagement• De positie van de coördinerend directeur inkoop binnen het
eigen ministerie versterken en/of verankerd onderbouwen.• Inkoop verankeren in de planning- en controlcyclus.• De ontwikkelfasen van inkooporganisaties inventariseren en via
een verbeterprogramma op een hoger niveau brengen.2. Elektronische toepassingen• Ervaring opdoen met elektronisch bestellen en factureren aan de
hand van departementale business cases en de praktijkervaringen uit een pilot
bij het Ministerie van Financiën.3. Inhuur derden• Verbreding en striktere toepassing van mantel- en raamcontracten
om zodoende de voordelen van dergelijke contracten maximaal te benutten.• Het gezamenlijk inkopen en aanbesteden binnen ministeries en over
departementsgrenzen heen structureel en systematisch tot stand brengen.• Via verbeterde inkoopprocessen binnen de departementen de inhuur
van externen beperken.De doorlooptijd van deze acties is zeer verschillend. Over de voortgang
zal de Tweede Kamer op de hoogte worden gehouden in de jaarlijkse voortgangsrapportage.73Hoe verhoudt de uitspraak dat de huidige en voorziene
energiebesparing voldoende is om de Kyoto-doelstellingen te halen zich met
recente uitspraken van het RIVM op dit punt?Volgens de milieubalans 2002 van het RIVM gaf het klimaatbeleid zoals
dat tot medio 2002 was vastgesteld niet voldoende zekerheid voor het bereiken
van het binnenlandse Kyoto-doel. De milieubalans van 2003 die in april 2003
is uitgebracht, stelt nu echter dat «bij uitvoering van het vastgestelde
beleid en de aangekondigde uitbreiding met de reductie van distikstofoxide
(N2O) in de kunstmestindustrie aan de binnenlandse Kyoto-doelstelling kan
worden voldaan.»74Uit welke middelen wordt de energie R&D-portfolio
gevoed en om hoeveel geld gaat het in totaal? Waarom is gekozen voor zo'n
groot aantal speerpunten en niet voor een kleiner aantal om voldoende kritische
massa te krijgen?Gedacht wordt aan een bundeling van de middelen van de regeling Duurzame
Energie Nederland (DEN), de regeling Energiebesparing door Innovatie (EDI),
ECN en NRG en het programma NEO. In 2003 betreft dit ongeveer € 80
mln.Van de 68 technologieën waaraan in Nederland onderzoek wordt gedaan,
zijn er 17 benoemd als speerpunt. Dit aantal lijkt groot, maar daarbij moet
worden bedacht dat de technologieën aan het begin van het keuzeproces
zeer nauw zijn gedefinieerd. Dit betreft dus focus op een kwart van de technologieën.
De speerpunten worden uiteindelijk geclusterd tot 5 aandachtsgebieden. Beoogd
is dat deze forse kritische massa krijgen.75Kan dieper worden ingegaan op de gewenste aanpassingen
van «het instrumentarium en de organisatie van het energieonderzoek»
in 2002 en de geplande acties in 2003?In 2003 ontwikkelt EZ het instrumentarium verder, zodat het aangepaste
instrumentarium in 2004 van start kan gaan. Definitieve besluiten zijn nog
niet genomen. Momenteel wordt gewerkt aan de volgende opties:• een instrument voor het lange termijn energieonderzoek met focus
op maximaal vijf aandachtsgebieden van de R&D-portfolio.• Voor het middellange en korte termijn energieonderzoek wordt aansluiting
gezocht bij het algemene innovatie instrumentarium, met name bij het generieke
projectmatige samenwerkingsinstrument, dat in ontwikkeling is.• De door de marktpartijen gewenste ondersteuning van demonstratieactiviteiten zou kunnen worden gerealiseerd via een tender voor demonstratieprojecten.• NEO (nieuw energieonderzoek) is een klein programma dat reeds bestaat
en functioneert als broedkamer voor nieuwe potentiële speerpunten.• Het onderzoeksprogramma van ECN zal meer worden gericht op de R&D-portfolio76Kan worden aangegeven wat de verwachte bijdrage is
van de verschillende instrumenten in 4.2.1 op de doelstelling «het verbeteren
van de energie-efficiency met 1,3%»?De 1,3% doelstelling betreft de nationale besparingsdoelstelling en is
afgeleid van de verwachting in de referentieraming Energie en CO2 2010
van ECN/RIVM voor het jaar 2010. Voor het bereiken van deze doelstelling wordt
gebruik gemaakt van een groot aantal instrumenten. Sinds de internalisering
van het energiebesparingsbeleid geldt dat een aantal instrumenten niet meer
rechtstreeks onder het Ministerie van Economische Zaken valt. In onderstaande
tabel is weergegeven welk besparingstempo door ECN/RIVM in de referentieraming
wordt verwacht per sector. De instrumenten die rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid
van het Ministerie van Economische Zaken vallen en die dus in 4.2.1 genoemd
worden, worden vermeld bij de sector waar het instrument betrekking op heeft.
De BSE wordt niet genoemd in de tabel omdat dit instrument betrekking heeft
op research, development en demonstratie en dus pas op langere termijn effect
op het besparingstempo zal hebben. besparingstempoinstrumentenindustrie1,9%benchmark, MJA2, verbreding,
EIA, «wkk-beleid»energiesector0,3% landbouw1,9%EIA, «wkk-beleid» transport1,1%EIAhuishoudens2,0%apparaten in EPR, W.E.T., REBdiensten1,1%W.E.T.,
REBtotaal1,3% Zoals blijkt uit de tabel, grijpen meerdere instrumenten aan op dezelfde
doelgroep. Instrumenten hebben vaak effect doordat er sprake is van samenhang
met andere instrumenten. Het is daardoor niet mogelijk met zekerheid uitspraken
te doen over de effecten van afzonderlijke instrumenten.77De getallen tabel 4.2.1.A lijken niet juist. Zijn de
getallen correct? Zo nee, kan de regering dan de correcte getallen aanleveren?
Zo ja, kan de regering dan de realisatie ten opzichte van de streefwaarden
van een toelichting voorzien?De getallen zijn correct. Het getal 800 slaat op het aantal bedrijven
dat is toegetreden tot de op 6 december 2001 ondertekende MJA2. Het aantal
van 43 geaccordeerde plannen slaat op het aantal bedrijven dat beschikt over
een door het Bevoegde Gezag (gemeente of provincie) goedgekeurd energiebesparingsplan.
Gelet op de vaak lange doorlooptijd van een energiebesparingsplan is het aantal
van 43 geaccordeerde plannen bevredigend te noemen.78Wat is het verwachte aandeel van de diverse instrumenten
voor duurzame energie in het behalen van de doelstelling in 2010 en 2020?Dit is moeilijk te voorspellen. Globaal is het de verwachting dat tot
2010 de nadruk vooral ligt bij het wegnemen van bestuurlijke en ruimtelijke
ordeningsbarrieres en het creëren van een stabiel investeringsklimaat.
Voor de latere periode tot 2020 blijft een stabiel investeringsklimaat een
belangrijk aandachtpunt. Het CO2-emissiehandelssysteem zal hierbij een van
de pijlers kunnen zijn. Verder zal in deze periode de Europese dimensie steeds
dominanter zijn. 79Hoeveel MW wind op land is tot nu toe gerealiseerd
door het BLOW convenant. Is dit conform de verwachting?Sinds de ondertekening van BLOW op 10 juli 2001 is circa 230 MW aan windvermogen
bijgeplaatst. Het jaar 2002 kende zelfs een record aan geplaatst vermogen.
Maar liefst 126 turbines met een totaal vermogen van 202MW. Hiermee komt het
totale windvermogen in Nederland ultimo 2002 op circa 685 MW.Een directe relatie tussen het bijgeplaatst vermogen en BLOW is –
zo kort na de ondertekening van het convenant – op dit moment moeilijk
te leggen. Echter, met BLOW wordt wel verwacht dat het mogelijk is om de komende
jaren een hoog plaatsingstempo te realiseren. Dat 2002 een topjaar is voor
wat betreft bijgeplaatst windvermogen is wel te verklaren. Een groot deel
van de genoemde 200MW komt voornamelijk op het conto van projecten die reeds
midden jaren '90 zijn gestart en recent pas zijn gerealiseerd. Naar verwachting
zal om dezelfde reden ook in 2003 nog een vergelijkbaar aantal Megawatt aan
wind worden bijgeplaatst. De langdurige en vaak complexe vergunningstrajecten
zijn mede debet aan deze lange doorlooptijden.80In hoeverre wordt de doelstelling 1500 MW wind in 2010
haalbaar geacht?De doelstelling van 1500MW in 2010 is haalbaar. Dat betekent wel dat de
komende jaren een hoog plaatsingstempo aan windvermogen moet worden gerealiseerd.
De samenwerking binnen BLOW tussen Rijk, provincies en gemeenten moet hier
in voorzien. De provincies zijn in 2002 voortvarend aan de slag gegaan met
het opstellen en uitvoeren van plannen van aanpak voor de realisatie van hun
taakstellingen. De provincies vullen onder meer de ruimtelijke condities in.
Daarnaast wordt met de beoogde invoering van het wetsvoorstel Milieukwaliteit
Elektriciteitsproductie (MEP) per 1 juli 2003, een krachtige en meerjarige
impuls gegeven aan onder andere de ontwikkeling van windenergieprojecten.
Tenslotte zullen de bestuurlijk-juridische belemmeringen – zoals genoemd
in antwoord op vraag 79 – moeten worden weggenomen teneinde windenergieprojecten
ook daadwerkelijk te kunnen realiseren. Recent is in 2003 onder de noemer
van Beter Bestuur voor Burger en Bedrijf (B4) een project gestart met als
ambitie te komen tot één integrale afweging, bundeling van het
aantal inspraakmomenten en bekorting van doorlooptijden. Ultimo 2003 zal aan
Tweede Kamer worden gerapporteerd over de bevindingen en oplossingsrichtingen
die tot structurele verbeteringen leiden. Om ook op korte termijn resultaten
te kunnen boeken, is een aantal concrete maatregelen genomen zoals het inrichten
van een helpdesk voor gemeenten alsmede het beschikbaar stellen van een Expertpool
van deskundigen op het terrein van juridische en ruimtelijke ordeningsaspecten.81Welke verbeteringen worden voorgesteld in de groeiparagraaf
van artikel 4 aan de hand van het verdiepingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer?De rekenkamer geeft in haar onderzoek aan dat er voldoende helder onderscheid
wordt gemaakt tussen middelen activiteiten prestaties en effecten. Daarnaast
wordt een aantal suggesties voor verbetering gedaan. Deze suggesties worden
meegenomen in de voorbereiding van de begroting 2004 en het jaarverslag over
2003.82Is de vertraging van de verzelfstandiging van het CBS
mede veroorzaakt door problemen rond bedrijfsvoering?In 2001 is bewust gekozen om de verzelfstandiging met een jaar op te schuiven
van 1 januari 2003 naar 1 januari 2004, vooral om voldoende tijd te hebben
voor de verbetering van het financieel beheer. Het CBS heeft de verbetering
van het financieel beheer in 2002 voortvarend opgepakt. Zowel de Auditdienst
als de Algemene Rekenkamer zijn van mening dat er geen belemmeringen zijn
om per 1 januari 2004 van start te gaan als ZBO.83Zijn de problemen rond de bedrijfsvoering van het CBS
nu opgelost?Ja, de problemen zijn opgelost. Dit wordt ook onderschreven door de Algemene
Rekenkamer die constateert dat met de uitvoering van verbeteracties in 2002
de vereiste stappen zijn gezet tot een structurele verbetering van het financieel
beheer en de nog resterende onvolkomenheden kwalificeert als «gering
of geen». Daarmee werd tevens voldaan aan (een van de) instellingsvoorwaarden
voor agentschappen. Dat het CBS aan die instellingsvoorwaarden, waaronder
een goed financieel beheer voldoet, daarover is de Tweede Kamer onlangs separaat
per brief geïnformeerd.In 2003 zullen de inspanningen van het CBS gericht zijn op het verankeren
van de verbeteringen binnen de organisatie en de afronding van de nog te realiseren
verbetermaatregelen. De voortgang in de verbeteracties is en wordt periodiek
besproken met de Auditdienst en de Algemene Rekenkamer.84In hoeverre is de OPTA voor de financiering van haar
programma-uitgaven afhankelijk van vergoedingen vanwege aanmerkelijke marktmacht?De financiële structuur van OPTA is gebaseerd op directe en indirecte
kosten en kent geen onderscheid naar apparaats- of programma-uitgaven, zoals
bij de Rijksoverheid het geval is. Als echter gedoeld wordt op het aandeel
vergoedingen vanwege aanmerkelijke marktmacht in de begroting van OPTA, kan
worden vastgesteld dat dit ongeveer 40% van de begroting is. Dit volgt uit
de OPTA-begroting voor 2003 ter hoogte van € 16,8 miljoen en de
vergoedingen voor aanmerkelijke marktmacht in 2003, die € 6,8 miljoen
bedragen. Als gevolg van een rechterlijke uitspraak kunnen vergoedingen voor
aanmerkelijke marktmacht niet door OPTA worden geïnd en komen deze voor
rekening van EZ. Op dit moment wordt een wetswijziging voorbereid die het
mogelijk maakt om de vergoedingen (weer) bij de markt in rekening te kunnen
brengen. Tot het van kracht worden van de wetswijziging (voorzien per 1 januari
2004) komen deze toezichtskosten voor rekening van EZ.85Op pagina 144 wordt opgemerkt dat in 2002 «geen
meldingen van misbruik van EZ-subsidies (zijn) ontvangen». Op welke
wijze heeft de regering toezicht op de rechtmatige toekenning van EZ- en EFRO-subsidies?De rechtmatige toekenning van EZ-subsidies wordt door een systeem van
checks and balances in de bedrijfsvoering van EZ geborgd. EZ kent voor het
toezicht op de rechtmatige besteding van subsidiegelden de structuur van een
toezicht- en controlepiramide, waarbij functiescheiding bestaat tussen de
initiator van een subsidietoekenning (het beleid), de interne controle (financiële
functie in de lijn), het toezicht (directie FEZ) en de controle (Auditdienst
en Algemene Rekenkamer). Het toezicht van FEZ en de controle van de Auditdienst
zijn gebaseerd op een risico-analyse.De verantwoordelijkheid voor het beheer van de EFRO-subsidies berust in
belangrijke mate bij de provincies. De EU kent de EFRO-subsidies zonder tussenkomst
van het departement rechtstreeks aan de provincies toe. Alle afspraken met
betrekking tot dit beheer zijn geregeld in convenanten met de provincies.
Hierin is onder meer geregeld dat, indien de EU bedragen terugvordert van
de lidstaat, deze vordering zal worden verhaald op de provincies.De betrokken ministeries hebben wel de eindverantwoordelijkheid. Dit betekent
dat de ministeries er voor zorgen dat de provincies een systeem van beheer,
toezicht en controle inrichten dat adequaat is, en in overeenstemming met
de EU-regels. Een belangrijke schakel in dit toezicht is de auditdienst (AD)
van mijn ministerie. De opzet van het beheer, toezicht en controle van de
programma's is vooraf getoetst door de AD. Jaarlijks wordt met de externe
accountants van de provincies in een review-gesprek de werking van dit systeem
besproken. Ook worden individuele projecten ter plaatse gecontroleerd. De
ministeries hebben tevens een belangrijke rol in de informatiefunctie naar
de provincies. In dat kader wordt EU-regelgeving doorgeleid en, zonodig doorvertaald.
In dit licht is recent een website ingericht, waarop veel informatie over
structuurfondsen is terug te vinden (www.structuurfondsen.ez.nl). Sinds 2001 zijn het toezicht en de controle door de ministeries
aangescherpt. Uit een externe audit blijkt dat de opzet van dit systeem voor
EZ adequaat is. Hierover is de Kamer geïnformeerd bij brief TK 28 000XIII
nr. 68 d.d. 19-08-2002.Tenslotte zijn de ministeries verantwoordelijk voor de opzet en werking
van de meldingsprocedure m.b.t. onregelmatigheden. De provincies melden na
afloop van ieder kwartaal of zich onregelmatigheden in de door de EU gesubsidieerde
programma's of projecten hebben voorgedaan. EZ en LNV hebben ter ondersteuning
van het meldingsproces van de provincies een draaiboek onregelmatigheden Structuurfondsen
opgesteld. Via een workshop en voorlichtingsacties wordt dit proces verder
gestroomlijnd.86Wat is de reden dat de bijdrage aan ACTAL in plaats
van de begrote 619 000 euro is uitgekomen op 296 000 euro (operationeel
doel 1.2.3)?In 2002 kon ACTAL naast toezeggingen t.l.v. de begroting 2002 (€ 296 000)
nog gebruik maken van in 2001 toegezegde gelden welke bestemd zijn voor onderzoeken
maar waarvan in 2001geen gebruik was gemaakt (€ 325 110).87De toelichting op de uitgaven aan NMa en DTe op pagina
148 geeft een verklaring voor een stijging van de uitgaven van 10,9 miljoen
euro. In de tabel staat een verhoging van 13,5 miljoen. Waardoor wordt het
verschil veroorzaakt?Het betreft een samenstel van enkele kleinere of vooral administratieve
verschillen. De belangrijkste daarvan zijn enkele in 2002 aangegane personele
verplichtingen die in 2003 tot uitvoering en betaling zullen komen en (€ 1,6)
en enkele hogere uitgaven voor met name huisvesting en softwarelicenties.88Zijn de verhoogde ontvangsten van de NMA/DTe structureel
van aard?De hogere ontvangsten zijn het gevolg van een uitbreiding van DTe. De
energiesector draagt namelijk op basis van het Besluit kostenverhaal Elektriciteitswet
1998 voor 60% bij aan de kosten van de DTe. Omdat het hier een structurele
uitbreiding betreft zijn de verhoogde ontvangsten ook structureel van aard.89 en 90Is de verhoogde bijdrage aan ECN structureel?Waarom waren loon- en prijsbijstelling van ECN niet
begroot?In zijn algemeenheid – dus ook in het geval van ECN – geldt
dat de gegevens voor berekening van de omvang van eventuele loon- en prijsbijstelling
pas tijdens de uitvoering van de lopende begroting bekend worden. De berekening
en toedeling van loon- en prijsbijstelling kan daarom pas plaatsvinden nadat
de ontwerpbegroting is opgesteld en vastgesteld. De bijstelling van de cijfers
voor loon- en prijsbijstelling vindt plaats voor het lopende jaar en de meerjarenramingen
en is daarmee structureel. Het overige deel van de verhoging van de bijdrage
aan ECN in 2002 is niet structureel.91De beschikbaarheid van venture capital is een van de
problemen waarmee innoverende bedrijven hebben te kampen. Twinning kreeg volgens
het jaarverslag tot eind 2003 de ruimte van om op eigen benen te staan, maar
lijkt nu toch voortijdig te worden afgebouwd. De GOM heeft in 2002 zijn financieringscapaciteit
zien uitbreiden. Kan de regering aangeven hoe de beschikbaarheid van venture
capital zich in 2002 heeft ontwikkeld?De investeringen gedaan door Nederlandse Participatiemaatschappijen zijn
ondanks het verslechterend economisch klimaat op peil gebleven in 2002.De participatiemaatschappijen zijn wel kritischer geworden, vooral bij
het ter beschikking stellen van seed- en startkapitaal. De criteria zijn aangescherpt
en de participatiemaatschappijen zijn zich meer gaan richten op professioneler
geleide, volwassener en over het algemeen grotere bedrijven.In Europees verband scoort Nederland nog steeds goed op het gebied van
venture capital, maar dit is met name het gevolg van de shift naar grotere
participaties. Dit blijkt onder meer uit de sterke groei van het aandeel expansie
financieringen en uit het toegenomen gemiddelde transactiebedrag. Seed-, start-
en vroegefase-financieringen in de ICT-sector zijn sterk gedaald. Investeringen
in de biotechnologie hebben wel terrein gewonnen, maar waarschijnlijk zijn
dat veelal investeringen van Nederlandse participatiemaatschappijen in buitenlandse
bedrijven.Gezien de daling in de vroege fase financiering is, ten behoeve van de
innovatieve bedrijvigheid, stimulering van venture capital in Nederland van
belang. In 2001 lag het percentage zaai- en startkapitaal van het totale venture
capital in Nederland met 20% ruim onder het gemiddelde van de Europese Unie
van 34% (VS 30%). Daar komt bij dat het percentage zaaikapitaal als onderdeel
van de totale venture capital investeringen in high tech sectoren in Nederland
slechts 2% is tegenover 8% in de EU (2001). Nederland benut hiermee onvoldoende
de potentie van venture capital voor groei van de innovatieve bedrijvigheid.Een probleem in de venture capital markt zijn de beperkte exit-mogelijkheden.
Het ineenstorten van de koersen op de beurs en de eisen ten aanzien van corporate
governance, onder andere de transparantie-richtlijnen, maken een beursgang
voor bedrijven niet aantrekkelijk. Hierdoor verliest de venture capital markt
een exit mogelijkheid naar de beurs. De exit mogelijkheid naar strategische
kopers is ook verminderd omdat deze partijen minder acquisities doen als gevolg
van herstructureringen of omdat zij zelf een te lage beurskoers hebben. De
venture capitalists hebben daardoor minder mogelijkheid tot desinvestering,
die dan ook een sterke daling vertoont. Gevolg hiervan is dat zij minder geld
over hebben voor het aangaan van nieuwe participaties. De kapitaalmarkt komt
dus vast te zitten.In 2002 is voor € 377 mln gedesinvesteerd, een daling van 43%
ten opzichte van 2001, toen het bedrag aan desinvesteringen op zijn hoogst
was.92Kan de regering een andere toelichting geven op de
post niet invorderbare vordering?Dit betreft een drietal vorderingen op in staat van faillissement verkerende
bedrijven. De desbetreffende vorderingen zijn aangemeld bij de curatoren in
afwachting van de definitieve afwikkeling van deze faillissementen.93Waarop heeft het overige deel van de post «Bevorderen
innovatiekracht» (€ 142 429 – € 142 322)
betrekking en waar is dit bedrag terug te vinden in de begroting?Dit betreft een tweetal vorderingen op in staat van faillissement verkerende
bedrijven. De desbetreffende vorderingen zijn aangemeld bij de curatoren.
De aan deze vorderingen ten grondslag liggende uitgaven zijn destijds ten
laste van de EZ begrotingen van 1992 en 1999 gebracht.94Bedraagt de totaal aangesproken garantie in het kader
van de ontwikkelingsfinanciering van een drietal vliegtuigtypen € 164
miljoen? Zo nee, kan de regering, met gebruikmaking van de genoemde bedragen
(onder meer 66,8 miljoen euro, 93,3 miljoen euro en het betwiste deel van
de vordering van 3,9 miljoen euro), voorrekenen hoe het precies zit?De totaal aangesproken garantie bedroeg ca € 174,5 mln (Kamerstukken
II 1995/96, 22 895, nr. 14). Hiervan is ca. € 10,5 mln verrekend
met het Ministerie van Defensie. Een bedrag van € 66,7 mln is door
curatoren erkend als concurrente vordering, terwijl een bedrag van 93,4 mln
niet erkend is. Voorts is een bedrag van € 3,9 mln erkend, maar
slechts als achtergestelde vordering. 95Hoe groot wordt de kans geacht dat het nog niet terugbetaalde
deel van het bedrag dat wel door de curatoren is erkend (€ 66,8
miljoen) alsnog wordt overgemaakt?In 2003 is een bedrag ad € 6,1 mln aan dit departement uitgekeerd.
Naar verwachting zal er nog een slotbetaling volgen waarvan het tijdstip van
ontvangst en uitkeringsbedrag nog niet bekend is vanwege enkele lopende procedures.
Op de achtergestelde vordering (ad € 3,9 mln) zal geen uitkering
plaatsvinden.96Is het geld wat inmiddels is terugbetaald en het niet
aangesproken deel van de totale garantie nog beschikbaar en waar is dit terug
te vinden in de begroting?De garantie is volledig aangesproken. De terugbetalingen vloeien naar
de algemene middelen en zijn verantwoord onder de begrotingsontvangsten van
EZ van het jaar waarin zij zijn ontvangen.XNoot1Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), De Grave (VVD), voorzitter, De Haan (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GL), Blok
(VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (CU), Van den Brink (LPF), Duyvendak (GL), Kortenhorst
(CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA),
Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van
der Laan (D66), Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), Vacature (algemeen),
Vacature (algemeen), Mastwijk (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GL), Weekers (VVD),
De Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van den Brand (GL), Verburg
(CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Lazrak (SP), De Ruiter (SP), Eerdmans (LPF),
De Pater-van der Meer (CDA), Hofstra (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Giskes (D66), Tjon-A-Ten (PvdA)
en Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD).XNoot1Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28880-83.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl