Wet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-28995, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

08-02-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28995 nr. C

03-02-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenToetsingskaderRelatie met de evaluatieOpenbaarheidAutonomie en medebewindDelegatie bevoegdhedenTechnisch voorzitterschapHoofdschap van de raadVertrouwenscommissieKaderstellingDiversenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28995Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29316Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 29310Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 995Aanpassing van bijzondere wetten aan de Wet dualisering gemeentebestuur
(Wet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden)29 310Aanpassing van de Gemeentewet, de Provinciewet en enkele andere wetten
in verband met de dualisering van het gemeente- en het provinciebestuur29 316Aanpassing van bijzondere wetten aan de Wet dualisering provinciebestuur
(Wet dualisering provinciale medebewindsbevoegdheden)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 3 februari 2005AlgemeenDe regering heeft met belangstelling kennis genomen van het voorlopig
verslag van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges
van Staat. De regering dankt de fracties voor hun bijdragen en zal trachten
alle gestelde vragen zo goed mogelijk te beantwoorden.ToetsingskaderDe leden van de CDA-fractie stelden vast dat de regering duidelijk heeft
geluisterd naar bezwaren vanuit hun fractie en vanuit andere fracties tegen
een integraal transport van raads- en statenbevoegdheden naar de colleges.
Zij meenden om constitutionele redenen dat wezenlijke bestuursbesluiten zo
veel mogelijk bij de raad en de staten dienen te blijven. De leden van deze
fractie herkenden vooral in de aanvulling van het toetsingskader (28 995,
nr. 3 blz. 2 en 29 316, nr. 3 blz. 2) een amendering van het oorspronkelijke
voornemen om bestuursbesluiten integraal te verplaatsen van raad naar college.
Deze leden hadden daarbij vooral het oog op de punten 3 (kaderstellend karakter)
en 4 (sterke democratische legitimatie). De leden van de CDA-fractie voegden
hieraan toe dat zij geen bezwaar hadden en hebben tegen verplaatsing van bestuursbevoegdheden
die meer uitvoerend zijn, zoals het overgrote deel van de in de voorliggende
wetsvoorstellen overgebrachte bevoegdheden.De leden van de fractie van GroenLinks constateerden eveneens met instemming
dat het kabinet in een aantal gevallen bij nader inzien bevoegdheden bij de
gemeenteraad heeft gelaten. Deze «soepelheid» doet bij hen wel
de vraag rijzen of het gehanteerde toetsingskader niet teveel ruimte laat
voor verschillende interpretaties.De leden van de SP-fractie vroegen of het toetsingskader niet te breed
is en of het niet nog eens tegen het licht moet worden gehouden. Dit gezien
de verschuivingen die zich hebben voorgedaan in het wel of niet overhevelen
van bevoegdheden. Ook vroegen zij waarom het criterium van de sterke democratische
legitimatie niet altijd zo belangrijk is dat om die reden zou moeten worden
afgezien van overdracht van bevoegdheden. Verder vroegen zij of de termen
«levensbeschouwelijk» of «principieel», naast de invulling
daarvan in religieuze zin, niet ook moeten worden opgevat in politiek-ideologische
zin en of gemeenteraad en provinciale staten niet te allen tijde het recht
hebben te bepalen of een bevoegdheid «levensbeschouwelijk» of
«principieel is». Ten slotte vroegen deze leden of het toetsingskader
wel recht doet aan het onderscheidene karakter van het gemeente- en provinciebestuur
en aan het verschil tussen grote en kleine gemeenten.De leden van de D66-fractie constateerden dat met de voorliggende wetsvoorstellen
een belangrijke vervolgstap wordt gezet op de weg van de dualisering. De voorstellen
leiden, met de reeds eerder in artikel 160 van de Gemeentewet en artikel 158
van de Provinciewet aan de colleges van burgemeester en wethouders respectievelijk
gedeputeerde staten toegekende bestuursbevoegdheden, tot een substantiële
verschuiving van bestuursbevoegdheden naar deze colleges. Daarmee krijgen,
aldus de leden van de fractie van D66, de beoogde ontvlechting van bevoegdheden
en de al gerealiseerde institutionele ontvlechting van organieke posities
meer betekenis. Naar de mening van deze leden is er voor de toedeling van
de medebewindsbevoegdheden een in grote lijnen adequaat toetsingskader ontwikkeld.
Dit toetsingskader is vervolgens op een verdedigbare wijze toegepast, zij
het dat wat deze leden betreft een ruimere toekenning van bevoegdheden in
de levensbeschouwelijke sfeer aan het college van burgemeester en wethouders
denkbaar zou zijn geweest.De regering stelt vast dat het bij de herverdeling van bestuursbevoegdheden
gehanteerde toetsingskader door de meeste fracties wordt onderschreven. De
constatering van de leden van de fracties van GroenLinks, de SP en (meer impliciet)
D66 dat het gehanteerde toetsingskader ruimte laat voor verschillende interpretaties
is overigens juist. Dit is echter onvermijdelijk. De indeling van een bestuursbevoegdheid
in de onderscheiden categorieën vraagt in veel gevallen een zekere weging.
Ook bij de toedeling van een bestuursbevoegdheid is in een aantal gevallen
weging noodzakelijk. Het is niet mogelijk een toetsingskader te ontwerpen
dat zich mechanisch laat toepassen. Het toetsingskader is een hulpmiddel voor
de wetgever bij de voorliggende herverdeling van bevoegdheden, maar ook bij
in de toekomst te maken afwegingen.Op de vraag van de leden van de SP-fractie of niet vanwege het grote belang
van de democratische legitimatie geheel moet worden afgezien van de overdracht
van bevoegdheden (aan de colleges van B&W en GS), kan het antwoord niet
anders dan ontkennend luiden. De vraag van de leden van de SP-fractie miskent
dat de democratische legitimatie van besluiten net als op het nationale niveau
primair tot uitdrukking komt in het feit dat de bevoegdheidsuitoefening van
het dagelijks bestuur van gemeente en provincie onder de controle staat van
de raad en de staten. De vraag van de leden van SP-fractie wekt evenwel de
suggestie dat het een eis van democratische legitimatie zou zijn dat alle
besluiten door de raad of de staten zelf worden genomen. Dat zou ondoenlijk
zijn. De vraag van de leden van de SP-fractie miskent bovendien dat thans
reeds een groot aantal bevoegdheden bij wet aan het dagelijks bestuur zijn
toegekend. Hun vraag impliceert dat een omgekeerde beweging zou moeten worden
ingezet en dat al deze bevoegdheden zouden moeten worden overgeheveld
naar de raad resp. de staten. Overbelasting van deze organen zou het gevolg
zijn.Het antwoord op de vraag van de SP-fractie naar de invulling van de begrippen
«levensbeschouwelijk» en «principieel» is dat de wetgever
de bevoegdhedenverdeling bepaalt. Met inachtneming van de wettelijke taakverdeling
geldt vervolgens dat de dagelijkse besturen van de provincies en de gemeenten
bij de uitoefening van hun bestuursbevoegdheden opereren binnen de algemene
politieke kaders van de staten en de raden. In die zin kunnen de laatstgenoemde
colleges in voorkomende gevallen een rol spelen bij mogelijke discussies op
lokaal en provinciaal niveau over het levensbeschouwelijke of principiële
karakter van bevoegdheden. Op de vragen van de SP-fractie naar de toepasbaarheid
van het toetsingskader op zowel provincies als op grote en kleine gemeenten
kan worden geantwoord dat kernbegrippen als «kaderstelling», «hoofdlijnen»,
«algemeen verbindende voorschriften» en «uitvoering»,
die in het toetsingskader voorkomen, zich heel goed lenen voor toepassing
op de onderscheiden bestuursen schaalniveaus. Uiteraard zal de uitoefening
van de verschillende typen bevoegdheden binnen de wettelijke kaders verschillen
al naar gelang de specifieke omstandigheden in de betreffende provincies en
gemeenten.Relatie met de evaluatieDe leden van de PvdA-fractie toonden zich verbaasd en teleurgesteld dat
tot dualisering van het medebewind wordt overgegaan, zonder dat is getracht
eerst lering te trekken uit de ervaringen die inmiddels met de dualisering
zijn opgedaan. Deze leden wezen op uiterst kritische geluiden over de directe
effecten van de dualisering op het democratische gehalte van het openbaar
bestuur. Zij constateerden dat de dualisering tot op heden de positie van
gemeenteraden en provinciale staten niet lijkt te hebben versterkt, dat de
door hen gevreesde ondermijning van het ambt van wethouder op veel plaatsen
aan de orde lijkt te zijn, en dat er vooralsnog geen sprake is van grotere
betrokkenheid van burgers bij de lokale en provinciale politiek.De leden van de PvdA-fractie vroegen om een overzicht van de geuite commentaren
van betrokkenen en van onafhankelijke onderzoekers en om een politieke en
inhoudelijke stellingname over de aangesneden thema's. Zij vroegen ten slotte
of het wel verstandig is om de tweede fase van de dualisering door te zetten
zonder grondige evaluatie van de tot nu toe bekende effecten van de eerste
fase van de dualisering.De leden van de VVD-fractie vroegen wat de urgentie is van de voorliggende
wetswijziging, ook tegen de achtergrond van de aanstaande evaluatie van de
dualisering.De leden van de fractie van GroenLinks gaven aan zich in deze schriftelijke
ronde te beperken tot enkele meer algemene aspecten, omdat zij van mening
zijn dat de schriftelijke voorbereiding pas zinvol kan plaatsvinden zodra
zij kunnen beschikken over de bevindingen van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering
Gemeentebestuur (hierna de Stuurgroep) en de reactie van het kabinet daarop.
Zij hebben wel enkele vragen gesteld over de onderzoeksmethode en de samenstelling
van de Stuurgroep. De vele kritische geluiden die uit gemeenteland zijn te
horen over de – negatieve – effecten van de dualisering nopen
tot voorzichtigheid, aldus deze leden. Zij constateerden verder dat het wetgevingsproces
met betrekking tot de gemeentelijke dualisering er niet overzichtelijker op
is geworden met twee veegwetten, deze wet en een aantal nota's van wijziging.
De schoonheidsprijs is volgens deze leden met dit traject niet verdiend. De
leden van de fractie van GroenLinks constateerden verder dat het
kabinet er tot nu toe niet in is geslaagd de «meest wezenlijke»
vraag te beantwoorden hoe de positie van de gemeenteraad kan worden versterkt
door hem bevoegdheden af te nemen.Op 15 december 2004 is het evaluatierapport van de Stuurgroep Evaluatie
Dualisering Gemeentebestuur uitgebracht. Het is inmiddels ook aan de Eerste
Kamer toegezonden. Eind februari zal naar verwachting het regeringsstandpunt
over dat rapport aan de Staten-Generaal worden gezonden. Bij de voortzetting
van de behandeling van de onderhavige wetsvoorstellen kunnen beide publicaties
en de onderliggende informatie worden betrokken, zodat een adequate afhandeling
mogelijk is.Hoewel door het verstrijken van de tijd de indruk zou kunnen ontstaan
dat de onderhavige wetsvoorstellen een soort tweede fase van de dualisering
vormen, is dat geenszins het geval. In het rapport van de Staatscommissie
Dualisme en Lokale Democratie (hierna de Staatscommissie) van januari 2000
en het daarover uitgebrachte kabinetsstandpunt is de dualisering van de medebewindsbevoegdheden
beschouwd als een integraal onderdeel van de dualisering als geheel. Daarbij
is steeds het uitgangspunt geweest dat bestuurlijke bevoegdheden in lijn met
de dualisering van de institutionele verhoudingen in de organieke wetgeving
in beginsel zouden worden toegedeeld aan de colleges van burgemeester en wethouders,
respectievelijk van gedeputeerde staten.Dat de dualisering van de medebewindsbevoegdheden om praktische redenen
in een afzonderlijk wetsvoorstel is neergelegd en vervolgens door de enorme
omvang van de operatie (het gaat om ruim tachtig medebewindswetten) en door
twee kabinetswisselingen in de vertraging is geraakt, doet niet af aan de
conceptuele samenhang met de dualisering als geheel.Naar aanleiding van het verzoek van de leden van de PvdA-fractie om informatie
is als bijlage1 bij deze memorie een samenvatting
gevoegd van de literatuur en van de commentaren in de media over de dualisering.
Overigens zij opgemerkt dat het niet verbazend is dat de beoogde nieuwe verhoudingen
op lokaal niveau en de beoogde effecten van de dualisering zich nog niet in
de gewenste mate voordoen. Veranderingsoperaties van een omvang als deze vergen
de nodige tijd. Het aannemen van de onderhavige wetsvoorstellen zou in samenhang
met het evaluatierapport van 15 december 2004 en het kabinetsstandpunt
daarover een stimulans kunnen zijn op de weg naar de beoogde afronding van
de invoeringsfase van de lokale dualisering per 2006.Voor het antwoord op de vragen van de GroenLinks-fractie over de onderzoeksmethoden
en de samenstelling van de Stuurgroep wordt verwezen naar het inmiddels uitgebrachte
evaluatierapport van 15 december 2004.Het antwoord op de vraag van de fractie van GroenLinks hoe de positie
van de gemeenteraad kan worden versterkt door hem bevoegdheden af te nemen,
is gelegen in de herverdeling van de verantwoordelijkheden tussen raad en
college. Deze herverdeling zet de raad op gepaste afstand van het college.
Dit geeft de raad de kans zijn rol van kadersteller en controleur van het
collegebeleid beter uit de verf te laten komen en te benutten. Daarmee ontstaat
een heldere verantwoordelijkheidsrelatie tussen raad en college, hetgeen de
transparantie van het lokale bestuur ten goede komt.OpenbaarheidDe leden van de GroenLinks-fractie waren met hun partijgenoten in de Tweede
Kamer van mening dat de openbaarheid van de besluitvorming een groot goed
is en dat collegevergaderingen hier niet van uitgesloten mogen worden. Volgens
deze leden wordt door het feit dat collegevergaderingen niet openbaar zijn,
de controlemogelijkheid van de raad uitgehold. Controle achteraf kan daar
in de ogen van de leden van de GroenLinks-fractie geen soelaas bieden. De
leden van de Tweede Kamerfractie van GroenLinks hebben een voorstel gedaan
om met een wetswijziging te komen dat de openbaarheid van collegevergaderingen
regelt. Dit voorstel is door de regering afgewezen. De leden van de Eerste
Kamerfractie van GroenLinks spreken hun teleurstelling uit over de argumenten
die de regering daarbij heeft gehanteerd.In de Nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer bij wetsvoorstel
28 995 (nr. 6, blz. 3–4) zijn drie redenen genoemd die ertegen
pleiten om de vergaderingen van het college openbaar te maken. In de eerste
plaats zou openbaarheid er toe kunnen leiden dat de daadwerkelijke discussie
en besluitvorming buiten de collegevergadering om zou plaatsvinden. In de
tweede plaats is per saldo geen sprake van verminderde openbaarheid van de
besluitvorming omdat de bevoegdheden die het betreft momenteel vaak al in
delegatie door het college worden uitgeoefend, dan wel omdat de besluitvorming
terzake volledig door het college wordt voorbereid. Tenslotte is het college
verplicht een besluitenlijst van al zijn vergaderingen te maken en deze te
publiceren. Deze argumenten kunnen de leden van de fractie van GroenLinks
klaarblijkelijk niet overtuigen. Dat is jammer. Essentieel is dat het college
van burgemeester en wethouders een eigen verantwoordelijkheid heeft voor het
dagelijks bestuur en dat de aard van dat bestuur zich niet leent voor algemene
openbaarheid.De leden van de CDA-fractie vroegen naar de reikwijdte van de openbaarmakingsplicht
zoals deze is neergelegd in artikel 169, tweede en vierde lid, van de Gemeentewet
(art. 167, tweede en vierde lid, Provinciewet). Zij zagen in dat deze vraag
slechts in relatie tot de concrete lokale en provinciale verhoudingen kan
worden beantwoord, maar vroegen zich niettemin af of een nadere handreiking
vanuit de nationale overheid niet dienstig kan zijn, mede in het licht van
het grote aantal medebewindsbevoegdheden dat overgeheveld wordt naar het college.Met de leden van de CDA-fractie ben ik van mening dat de invulling van
de begrippen «nodig» en «ingrijpend», waar deze leden
in hun vraagstelling op duidden, slechts kan geschieden binnen de concrete
lokale en provinciale verhoudingen. Dat is steeds de gedachte geweest bij
de formulering van deze bepalingen in de Gemeentewet en de Provinciewet. Het
uitgangspunt van dit bij amendement ingevoegde vierde lid was dat het aan
de raad is om een nadere invulling te geven aan dergelijke begrippen. Mede
gelet op de diversiteit van gemeenten is het onmogelijk om vanuit de rijksoverheid
te bepalen wat al dan niet ingrijpend moet worden geacht. Het is aan de gemeenteraad
om in zijn kaderstellende rol aan te geven om welke beslissingen het gaat.
Het primaat ligt dus bij de raad en de staten. Het Rijk dient zich hier buiten
te houden.De leden van de CDA-fractie vroegen naar de gevolgen van het overlaten
van de geheimhouding van stemming over personen aan de staten en de raden
voor de modaliteiten en de betekenis van de uitslag van de stemmingen.In artikel 31 van zowel de Provinciewet als de Gemeentewet wordt de wijze
van stemmen geregeld voor benoemingen, voordrachten of aanbevelingen van personen.
Om de geheimhouding te waarborgen spreekt de huidige regeling
van een stemming bij gesloten en ongetekende stembriefjes. Sommige gemeenten
gaan nu over op elektronisch stemmen. In de voorgestelde wijziging is de wijze
van stemmen niet langer voorgeschreven. De stemming dient wel geheim te zijn.
Het wordt aan gemeenten en provincies overgelaten om hieraan invulling te
geven. Er kan voor worden gekozen om de huidige methode te handhaven. Elektronisch
stemmen behoort echter eveneens tot de mogelijkheden. Deze wijziging heeft
uitsluitend de bedoeling om voor de toekomst andere manieren van (elektronisch)
stemmen mogelijk te maken onder de voorwaarde dat de stemming geheim is. Ze
heeft dus geen verdere invloed op andere voorwaarden bij een stemming, zoals
bijvoorbeeld een quorum waaraan deze leden refereerden.Autonomie en medebewindDe leden van de CDA-fractie wezen er op dat de voorliggende wetsvoorstellen
de inwerkingtreding veronderstellen van artikel 147, derde lid, Gemeentewet
en artikel 143, derde lid, Provinciewet, die vastleggen dat bevoegdheden toegekend
aan gemeentebesturen en provinciebesturen tenzij anders bepaald, zijn toegekend
aan de colleges voor zover het gaat om bevoegdheden in medebewind. Deze leden
wezen er voorts op dat zowel tijdens eerdere debatten in de Eerste Kamer als
ook in de literatuur is gewezen op problemen die samenhangen met het autonomiebegrip
en het medebewindsbegrip in de artikelen 108 en 147 Gemeentewet, zoals die
met name in de memorie van toelichting bij de dualiseringswet gemeentebestuur
werden ontwikkeld. De regering lijkt daar op de Gemeentewet berustende bevoegdheden
niet langer te beschouwen als autonome bestuursbevoegdheden en van de opvatting
uit te gaan dat het noemen van bepaalde bevoegdheden in de Gemeentewet aan
deze bevoegdheden het karakter van autonome bevoegdheden ontneemt.De leden van de CDA-fractie wilden uiteraard niet bij deze gelegenheid
het debat heropenen over wat autonome bestuurstaken zijn, al betreurden zij
de opvattingen van de regering. Nu de discussie over een herziening van hoofdstuk
7 Grondwet, bij welke gelegenheid de regering in zou gaan op de begrippen
autonomie en medebewind, «uitgeschoven» wordt, vroegen zij of
een dergelijke discussie niet eerder geëntameerd zou kunnen worden. Zij
wezen er voorts op dat in de toelichting bij wetsvoorstel 29 316 wordt
gesteld dat autonome bevoegdheden die bevoegdheden zijn, die door geen wettelijk
voorschrift worden gevorderd, en vroegen in hoeverre bevoegdheden kunnen worden
gevorderd. Dreigt hier niet de beruchte verwarring van taken en bevoegdheden
in het debat op te duiken, zo vroegen zij. Alle bevoegdheden die gemeentelijke
bestuursorganen uitoefenen, berusten toch (mede) op de Gemeentewet? De aan
het woord zijnde leden meenden dat een debat, mede gelet op de commentaren
uit de wetenschap, nodig blijft nu de kwalificatie of een bevoegdheid autonoom
is van betekenis is (i.v.m overdraagbaarheid, competentievraag, taakverwaarlozingsregime
enz.).Ik stel het op prijs dat de leden van de CDA-fractie niet deze gelegenheid
willen aangrijpen om het debat te heropenen over wat autonome bestuurstaken
zijn. Naar aanleiding van de vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
vraag ik mij af of een debat over de begrippen autonomie en medebewind nodig
en zinvol is nu een herziening van hoofdstuk 7 voorshands niet aan de orde
is. Naar mijn indruk zijn er in de praktijk geen problemen die voortvloeien
uit een gebrek aan helderheid omtrent deze begrippen. Het is dan ook de vraag
of een dergelijk debat thans voor de praktijk relevant is. Ik voeg daaraan
toe dat bepaald onzeker is of een dergelijke helderheid te verkrijgen is omdat
het niet realistisch lijkt dat in de literatuur eenstemmigheid zal ontstaan.
Naar mijn indruk is hier sprake van een discussie van voornamelijk
academische betekenis waarin de opvattingen nogal vastliggen. Ik wil echter
niet voorbijgaan aan de door deze leden gestelde vragen omdat de onduidelijkheid
die kennelijk is ontstaan op zijn minst deels kan worden weggenomen.Naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie is bij de beschrijving
van de gemeentelijke bestuursbevoegdheden in de toelichting op de dualiseringswetgeving
een driedeling gehanteerd, waarbij naast de bevoegdheden toegekend in medewindswetgeving
een tweetal andere categorieën werd onderscheiden: de bestuursbevoegdheden
die de Gemeentewet zelf als organieke wet toekent aan de afzonderlijke gemeentelijke
bestuursorganen en de autonome bestuursbevoegdheid, ook wel aangeduid als
de algemene of onbepaalde autonome bestuursbevoegdheid. De eerste van beide
laatste categorieën, de gemeentewettelijke bestuursbevoegdheden, was
in het kader van de dualisering relevant omdat de dualisering ten aanzien
van die bevoegdheden een zekere herverdeling ten gunste van het college van
burgemeester en wethouders tot stand bracht. Met de laatste categorie werd
bedoeld de grondwettelijk gewaarborgde algemene bestuursbevoegdheid van de
gemeente die voortvloeit uit het feit dat de gemeente een open huishouding
heeft. Ten aanzien van deze algemene of onbepaalde gemeentelijke bestuursbevoegdheid
oordeelde de Staatscommissie dat deze grondwettelijk aan de raad toebehoort
en dat een (eventuele) overdracht van deze bevoegdheid derhalve grondwetswijziging
vergt.Naar mijn indruk bestaat geen onduidelijkheid over het karakter van de
bestuursbevoegdheden die in medebewindswetgeving zijn toegekend, noch over
het karakter van de onbepaalde autonome bestuursbevoegdheid. De discussie
betreft het karakter van de tussencategorie, de bestuursbevoegdheden die de
Gemeentewet als organieke wet aan de gemeentelijke bestuursorganen toekent.
Enerzijds kan ten aanzien daarvan worden gesteld dat het ook bij dergelijke
bevoegdheden gaat om een vorm van gevorderd bestuur, nu de Gemeentewet bijvoorbeeld
eist dat de gemeente een begroting maakt, een jaarrekening vaststelt etc.
De gemeente heeft immers niet de vrijheid om geen begroting en geen jaarrekening
vast te stellen. In dat opzicht verschillen deze bevoegdheden dus niet van
bevoegdheden die in medebewind zijn toegekend. Anderzijds kan worden gesteld
dat de gemeentewettelijke bevoegdheden het functioneren van de gemeente als
autonome bestuurlijke entiteit regelen en dat zij daarom moeten worden gekarakteriseerd
als autonome bestuursbevoegdheden. Daarnaast is het ook verdedigbaar om de
gemeentewettelijke bestuursbevoegdheden als eigensoortige bevoegdheden aan
te merken, omdat zij enerzijds om de hiervoor genoemde reden niet geheel op
een lijn zijn te stellen met regulier medebewind, maar anderzijds ook niet
zijn aan te merken als zuiver autonome bevoegdheden. De vraag is echter of
dit vraagstuk veel relevantie heeft voor de praktijk nu de dualiseringswetgeving
niet de bedoeling heeft gehad een ander standpunt in te nemen dan de regering
ten tijde van de totstandkoming van de (geheel herziene) Gemeentewet die in
1994 in werking trad.Het is dus in het kader van de dualisering geenszins de bedoeling geweest
deze discussie over de begrippen autonomie en medebewind, die overigens in
de wetgeving niet voorkomen, opnieuw te gaan voeren. Daar was en is geen aanleiding
toe. Dat laat onverlet dat een enkele passage in de toelichting bij de dualiseringswetgeving
kennelijk wel tot misverstand daaromtrent aanleiding heeft gegeven. Zo wordt
door de van de zijde van de CDA-fractie genoemde auteur de onjuiste conclusie
getrokken uit de toelichting op artikel 147, derde lid, Gemeentewet (27 751,
nr. 3, blz. 109), dat de regering daar stelt dat bepaalde autonome bestuursbevoegdheden het karakter van tot de autonomie te behoren verliezen als gevolg van
hun explicitering in de Gemeentewet. De toelichting bij dit artikel, dat ziet
op de bevoegdheidsverdeling binnen het gemeentebestuur, moet worden begrepen
tegen de achtergrond van de hiervoor beschreven verdeling in drie categorieën
bestuursbevoegdheden. De toelichting had als strekking dat als tot de onbepaalde
autonome bestuursbevoegdheid behorende bevoegdheden in de Gemeentewet worden
geëxpliciteerd, deze bevoegdheden vatbaar worden voor toedeling (en dus
herverdeling) door de wetgever. De niet in de Gemeentewet geëxpliciteerde
tot de onbepaalde bestuursbevoegdheid behorende bevoegdheden daarentegen zijn
niet vatbaar voor toedeling door de wetgever, omdat die, zoals hierboven aangegeven,
tot het grondwettelijk aan de raad toegekende bevoegdheidsdomein behoren.Gelet op de beoogde continuïteit in de behandeling van de gemeentewettelijke
bevoegdheden, meen ik dat een discussie over de vraag welk karakter de gemeentewettelijke
bestuursbevoegdheden hebben voor de huidige praktijk geen dringend belang
dient en eerder tot verwarring dan tot verheldering aanleiding zal kunnen
geven.Met de leden van de CDA-fractie ben ik het eens dat bevoegdheden niet
kunnen worden gevorderd. Dat kan uiteraard wel met betrekking tot de uitoefening
van bevoegdheden, hetgeen in de door deze leden aangegeven passage wordt bedoeld.Delegatie bevoegdhedenDe leden van de CDA-fractie concludeerden dat colleges de bevoegdheden
die eerst bij de raad lagen, kunnen delegeren aan door het college ingestelde
bestuurscommissies, tenzij de aard van deze bevoegdheden zich daartegen verzet.
Deze leden vroegen bij welke (type) overgedragen bevoegdheden de aard van
die bevoegdheid zich in ieder geval of bijvoorbeeld verzet tegen delegatie.
Verder vroegen deze leden of delegatie ook altijd mogelijk is, indien de bestuurscommissie
door het college en de raad gezamenlijk is ingesteld.Colleges kunnen nu reeds op grond van artikel 165 Gemeentewet (163 Provinciewet)
bevoegdheden delegeren aan door hen ingestelde bestuurscommissies. Met de
inwerkingtreding van de onderhavige wetsvoorstellen zal het aantal bevoegdheden
van het college toenemen. De vraag in hoeverre de aard van deze «nieuwe»
bevoegdheden zich tegen delegatie verzet kan niet in algemene zin beantwoord
worden. Dat antwoord zal, net zoals nu het geval is, van geval tot geval gegeven
moeten worden. In laatste instantie is het woord daarbij in voorkomende gevallen
aan de rechter.Waar het de delegatie van bevoegdheden aan een door de raad en het college
gezamenlijk ingestelde bestuurscommissie betreft, merk ik op dat niet op voorhand
moet worden aangenomen dat delegatie van bevoegdheden niet mogelijk is. Wel
doet in het bijzonder de raad er verstandig aan de aard van de bevoegdheid
die hij wil overdragen goed te bezien. De betreffende bevoegdheid zal in veel
gevallen kaderstellend van aard zijn. De vraag kan gesteld worden of het wenselijk
is dat een kaderstellende bevoegdheid bij een bestuurscommissie wordt neergelegd,
indien die commissie ook bevoegd is met betrekking tot uitvoerende bevoegdheden
van het college.De leden van de GroenLinks-fractie waren van mening dat de overheveling
van de bestuursbevoegdheden van de raad naar het college een achteruitgang
betekent van de legitimatie, transparantie en beïnvloedbaarheid van de
besluitvorming vanwege de beslotenheid van de collegevergaderingen
en dat de wetsvoorstellen hier niet een afdoend antwoord op hebben.Zoals eerder in deze memorie al is geconstateerd, heeft de discussie over
de dualisering van de medebewindsbevoegdheden ertoe geleid dat medebewindsbevoegdheden
met een kaderstellend karakter alsnog bij de raad zullen blijven. De voorgestelde
overdracht van de overige bestuursbevoegdheden heeft tot doel de bevoegdheidsverdeling
in de medebewindswetgeving in overeenstemming te brengen met de uitgangspunten
van de Wet dualisering gemeentebestuur, volgens welke het college van burgemeester
en wethouders belast is met het dagelijks bestuur van de gemeente en de raad
met de kaderstelling en de controle. De legitimiteit, transparantie en beïnvloedbaarheid
van de besluitvorming zal gevonden moeten worden in deze heldere verdeling
van rollen en verantwoordelijkheden tussen raad en college.Technisch voorzitterschapDe leden van de CDA-fractie stelden enkele vragen over de invulling van
het technisch voorzitterschap van de raad. Wat is dit technisch voorzitterschap?
Betekent dit dat de burgemeester met het overdragen van het voorzitterschap
tevens bijvoorbeeld de bevoegdheid om ordemaatregelen te nemen overdraagt?
Wie neemt in dit geval het convoceren van vergaderingen en het vaststellen
van de agenda over? Handelt een burgemeester die het technisch voorzitterschap
ten aanzien van delen van de vergadering, maar niet voor het verantwoording
afleggen van het eigen beleid, nog wel in overeenstemming met de grondwettelijke
opdracht de raad voor te zitten, zo vroegen dezelfde leden.Het onderwerp van het technisch voorzitterschap is aan de orde gesteld
door de VNG. De VNG schreef in haar brief van 14 mei 2003 dat er in de
Gemeentewet alléén een vervangingsregeling is opgenomen bij
verhindering of ontstentenis van een burgemeester. Het betreft hier de vervanging
in de meest brede zin des woord (artikel 77 Gemeentewet) bij afwezigheid van
de burgemeester. De vervanging bij verhindering of ontstentenis omvat mede
de convocatie, de vaststelling van de agenda en de ondertekening van de genomen
raadsbesluiten. Verder zal degene die de burgemeester bij verhindering of
ontstentenis vervangt – als de onderhavige regeling tot stand is gekomen
(zie 29 310, nr. 7) – tevens de van de raad uitgaande stukken ondertekenen.De wet voorziet niet in een regeling voor die situaties die zich kennelijk
in de praktijk ook voordoen, waarin de burgemeester, hoewel aanwezig, gedurende
een deel van de raadsvergadering als voorzitter van de raad wordt vervangen,
bijvoorbeeld als hij als portefeuillehouder zijn beleid verdedigt. De VNG
pleitte voor een wettelijke regeling voor deze situaties. Het voorzien in
een wettelijke regeling zou echter een te zwaar middel zijn om tegemoet te
komen aan de (op zichzelf begrijpelijke) behoefte uit de praktijk. Onder het
begrip technisch voorzitten moet worden verstaan: het leiden van de vergadering
tijdens een agendapunt, het geven van het woord aan verschillende personen,
het in de gaten houden van de tijd en het afronden van het onderwerp. Het
gaat hier dus uitsluitend om de mogelijkheid dat de burgemeester bij de behandeling
van bepaalde, daarvoor in aanmerking komende agendapunten, de voorzittershamer
gedurende een beperkt deel van de vergadering overdraagt, opdat hij het afleggen
van verantwoording over onderwerpen die hem als portefeuillehouder raken niet
behoeft te combineren met het geven van leiding aan de vergadering. De overdracht
van het voorzitterschap als hier bedoeld is niet in strijd met de grondwettelijke
opdracht de raad voor te zitten. De overdracht houdt in dat degene aan wie
het voorzitterschap is overgedragen tijdens de vergadering alle bevoegdheden
uitoefent die de voorzitter toekomen, dus ook de ordebevoegdheden.
Alle bevoegdheden voorafgaand en na de vergadering, bijvoorbeeld met betrekking
tot de convocatie, de vaststelling van de agenda en de ondertekening van genomen
besluiten, worden gewoon door de burgemeester uitgeoefend.Hoofdschap van de raadDe leden van de GroenLinks-fractie waren op zich verheugd dat het kabinet
niet voornemens is de grondwettelijke bepaling die het hoofdschap van de raad
regelt te wijzigen, omdat zij menen dat het hoofdschap van de gekozen volksvertegenwoordiging
onverlet moet blijven. Volgens deze leden dringt zich dan wel de vraag op
of de in het wetsvoorstel geregelde grootscheepse overdracht van bevoegdheden
van gemeenteraad naar college niet in strijd is met het grondwettelijk verankerde
hoofdschap van de gemeenteraad. De grondwettelijke bepalingen zijn immers
een vertaling van de monistische grondslag van het gemeentebestuur, aldus
deze leden, die wilden weten of het kabinet deze spanning ook ziet.De leden van de D66-fractie hadden de indruk dat het in artikel 125 van
de Grondwet neergelegde hoofdschap van de gemeenteraad en van provinciale
staten in het perspectief van deze voorstellen verder onder druk komt te staan.
In een consequent toegepaste dualistische constructie past volgens hen de
monistische figuur van het hoofdschap in wezen niet. In dat licht vroegen
zij in hoeverre op termijn niet nog een derde stap – de deconstitutionalisering
van het hoofdschap en daarmee de overgang van de algemene bestuursbevoegdheid
naar het college – geboden is.In reactie op de opmerkingen en vragen van de fracties van GroenLinks
en D66 wordt opgemerkt dat de voorliggende wetgeving het grondwettelijk hoofdschap
van de gemeenteraad en provinciale staten onverlet laat. De bijzondere wetgever
is in hoge mate vrij om bestuursbevoegdheden in medebewind toe te delen aan
de organen van het gemeente- en provinciebestuur. Een duidelijker rolverdeling
tussen raad en college van burgemeester en wethouders (resp. provinciale staten
en gedeputeerde staten) vanuit een meer dualistisch vertrekpunt, zoals reeds
in de Gemeentewet en de Provinciewet gestalte heeft gekregen, kan zonder bezwaar
voor het hoofdschap worden «doorvertaald» naar de bevoegdheidsverdeling
in medebewind. Overigens zij opgemerkt dat het toetsingskader dat aan de voorgestelde
overdracht van bevoegdheden ten grondslag heeft gelegen erin voorziet dat
belangrijke bestuursbevoegdheden bij de raad blijven. De uiterste (grondwettelijke)
grens ligt bij de algemene of onbepaalde autonome bestuursbevoegdheid die
zodanig is verweven met het hoofdschap van de raad dat overheveling naar het
college van burgemeester en wethouders zonder grondwetsherziening niet mogelijk
is. Deze grens komt met de voorliggende wetsvoorstellen niet in zicht. De
regering heeft geen voornemens om op dit punt een grondwetsherziening te entameren.VertrouwenscommissieDe leden van de CDA-fractie waren verheugd over de mogelijkheid om wethouders
c.q. gedeputeerden als adviseur toe te voegen aan vertrouwenscommissies. Maakt
hun advies – zo vroegen deze leden – integraal onderdeel uit van
het verslag dat de vertrouwenscommissie aan provinciale staten of gemeenteraad
uitbrengt?De vormgeving van de wijze waarop wethouders/gedeputeerden als adviseur
bij de werkzaamheden van vertrouwenscommissies betrokken kunnen worden wordt
niet wettelijk vastgelegd. Dat betekent dat hun inbreng (adviserende stem)
gestalte krijgt via deelname aan de beraadslagingen in de vertrouwenscommissie.
De vertrouwenscommissie brengt verslag uit van haar bevindingen aan raad c.q.
provinciale staten. Het is aan de vertrouwenscommissie – uiteraard met
inachtneming van de eventueel door de raad gestelde voorschriften –
om hier vorm aan te geven. Verwacht mag worden dat daarbij ook aandacht wordt
geschonken aan eventueel uitgebrachte adviezen. Uiteraard kan de raad daar
tijdens de besloten beraadslagingen nadere vragen over stellen.Voorts vroegen de aan het woord zijnde leden of de adviseur gehouden is
zich desgewenst over zijn advies te verklaren in provinciale staten of gemeenteraad.
Het antwoord op deze vraag luidt ontkennend. Op grond van de reguliere verantwoordingsbepaling
zijn wethouders en gedeputeerden als lid van hun college verantwoording aan
raad/staten verschuldigd voor het door het college gevoerde bestuur. Deze
verantwoordingsplicht ziet niet op het optreden van een individuele wethouder
als adviseur.Ten slotte vroegen de aan het woord zijnde leden of ieder contact tussen
de adviseur-collegeleden en hun collega-collegeleden verboden is waar het
gaat om de beraadslagingen in de vertrouwenscommissie.De beraadslagingen in de vertrouwenscommissie en het overleg tussen de
vertrouwenscommissie en de raad zijn vertrouwelijk en niet openbaar. Kennis
die het adviseur-collegelid uit hoofde van zijn of haar adviseurschap daarover
heeft mag niet gedeeld worden met de overige collegeleden. Ook anderszins
mag het adviseur-collegelid op geen enkele wijze met de collega's in het college
van gedachten wisselen over zijn of haar bevindingen. Daarin onderscheidt
de adviseur zich niet van de leden van de vertrouwenscommissie. Uiteraard
kan wel in abstracto overlegd worden over wensen binnen het college over de
te benoemen burgemeester, bijvoorbeeld in de fase van het vaststellen van
de profielschets of de interpretatie van een vastgestelde profielschets. Deze
situatie doet zich nu ook al wel voor indien ook aan collegeleden de mogelijkheid
wordt geboden een bijdrage te leveren aan de voorbereiding van de profielschets.KaderstellingDe leden van de fractie van D66 constateerden dat het streven naar herkenbaarheid
van raden en staten als zichtbare volksvertegenwoordigingen, die op hoofdlijnen
sturen en efficiënt controleren tot dusver een lastige opgave is. Het
niet zelden als nieuw neerzetten van de drie rollen van de raden en staten
(vertegenwoordigen, kaderstellen en controleren) draagt volgens deze leden
niet bij aan een goede voortgang in het dualiseringsproces. Er leek volgens
de D66-fractie sprake te zijn van een tendens waarin door misverstanden over
de betekenis van (te) veel gehanteerde termen als kaderstelling en door op
onjuiste gronden in gang gezette processen van collectivering binnen raden
en staten onnodig veel tijd en energie moet worden gestoken in procedurele
discussies. De veronderstelling dat raden en staten in staat zijn op hoofdlijnen
tot eensluidende opvattingen te komen, miskent volgens deze leden de geheel
eigen dynamiek van het bestaan van fracties.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen met verwijzing naar een
column van prof. Mr. D.J. Elzinga in Binnenlands bestuur van 9 juli 2004
of het kabinet het gevaar onderkent dat de thans gebezigde praktijk van kaderstellend
gedrag op zeer gespannen voet staat met een doelstelling van de hele dualiseringsoperatie,
namelijk het entameren van het politieke debat in de raad.De regering is zich er zeer van bewust dat zich nog de nodige aanloopproblemen
voordoen. Het grote belang van de evaluatie van de dualisering
is dat als het ware een overzichtsfoto wordt gemaakt van de huidige stand
van zaken. Op die wijze komen knelpunten en misverstanden, zoals met betrekking
tot het begrip kaderstelling, op systematische wijze in beeld. De decentrale
overheden kunnen daarmee hun voordeel doen. Bovendien zal de regering op basis
van de evaluatie initiatieven nemen tot aanpassing van regelgeving of stimulering
van wenselijke gedragspatronen.DiversenDe leden van de CDA-fractie vroegen naar de status van een door het college
van B&W vastgesteld rampenplan, wanneer de gemeenteraad geen geld ter
beschikking wil stellen voor een of enkele onderdelen.Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor een
juiste en tijdige afstemming van beleidsvoornemens op elkaar en voor de bekostiging
daarvan. Als deze verantwoordelijkheid onvoldoende wordt waargemaakt, zullen
zich onvermijdelijk op een bepaald moment in de beleidsof de begrotingscyclus
onaangename verrassingen voordoen.Naar aanleiding van de zgn. Quick Scan Dualisme die is gestart door de
Vernieuwingsimpuls Dualisme en Lokale Democratie vroegen de leden van de fractie
van GroenLinks waarom de griffier deze scan als eerste moet invullen en of
er inmiddels in iedere gemeente een griffier is. Ook vragen deze leden waarom
raadsleden niet individueel deze Quick Scan kunnen doen, wat de vragenlijst
is en hoe de scan zich verhoudt tot de activiteiten van de Stuurgroep Evaluatie
Dualisering Gemeentebestuur.De Quick Scan is een initiatief van de Vernieuwingsimpuls en staat geheel
los van de activiteiten van de Stuurgroep. De scan heeft niet alleen betrekking
op de afzonderlijke partijen op lokaal niveau, maar juist ook op hun onderlinge
relatie. Dat vergt dus deelname van alle betrokkenen. Dit stelt eisen aan
een goede coördinatie per gemeente, zodat het begrijpelijk is dat de
griffier, die inmiddels in iedere gemeente aanwezig is, een centrale rol speelt.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen voorts of ik bereid ben
een wetswijziging voor te bereiden die een wettelijke basis verschaft aan
de bepaling in een aantal gemeentelijke verordeningen dat een raadslid een
ambtenaar die bijstand verleent geheimhouding kan opleggen.Over de geheimhoudingsplicht als hier bedoeld heeft een discussie plaatsgevonden
die in overleg met VNG en IPO tot de conclusie heeft geleid dat een wettelijke
geheimhoudingsbepaling in de dualistische praktijk tot onwenselijke situaties
(dubbele loyaliteiten) kan leiden en daarom niet mogelijk moet zijn. Doorgaans
zal ambtelijke bijstand aan individuele raads- of statenleden op basis van
algemene afspraken verleend worden. Indien zich een situatie zou voordoen
waarin een raadslid of een statenlid «vertrouwelijke» ambtelijke
bijstand noodzakelijk acht, kan hij zich tot de griffier wenden.De leden van de SP-fractie stelden met betrekking tot de zgn. «vertrouwensregel»
de vraag of een consequent dualisme niet tevens vereist, dat na het aftreden
van een college nieuwe gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden.Het houden van nieuwe verkiezingen impliceert het tussentijds ontbinden
van de raad. Bij de discussie over dualisme zijn diverse mogelijke modellen
van dualisme onderscheiden en afgewogen, waaronder ook een variant waarbij
het college de raad tussentijds kan ontbinden. Voor een dergelijke variant
is echter bewust niet gekozen. In de wel gekozen (gematigd-dualistische) variant
blijft de eindverantwoordelijkheid van de raad in tact en heeft de raad op
grond van de vertrouwensregel tussen raad en college bij conflicten
het laatste woord. Deze sterke positie van de raad zou de leden van de SP-fractie
moeten aanspreken. Terzijde zij nog opgemerkt dat het introduceren van de
mogelijkheid van een tussentijdse ontbinding grondwetswijziging vergt.De leden van de SP-fractie stelden verder nog de vraag hoe de minister
de noodzakelijk geachte cultuurverandering denkt te gaan bewerkstelligen.De regering levert reeds enkele jaren samen met de VNG en het IPO een
forse inspanning door middel van de zgn. Vernieuwingsimpulsen voor de gemeentelijke
en provinciale dualisering. Zij begeleiden de invoering van de structuurveranderingen
en stimuleren de cultuurveranderingen. Daartoe zijn enkele websites in de
lucht waarop best practices, handreikingen en onderzoeksresultaten worden
gepubliceerd en worden er van tijd tot tijd bijeenkomsten gehouden op diverse
plaatsen in het land, waar ervaringen worden uitgewisseld. Voor een beoordeling
van de resultaten van deze inspanningen wordt verwezen naar het evaluatierapport
van de Stuurgroep en naar het komende regeringsstandpunt daarover.De leden van de CDA-fractie signaleerden dat de artikelen 121 en 122 van
de Gemeentewet (118 en 119 Provinciewet) over posterieure en anterieure verordeningen
naar het lijkt geen rol spelen in het kader van het overgangsregime en de
inwerkingtreding van de voorgestelde bepalingen.De door deze leden aangehaalde artikelen hebben betrekking op de verbindendheid
van verordeningen in relatie tot wetgeving die in eenzelfde onderwerp voorziet.
De aanpassingen die in het onderhavige wetsvoorstel worden voorgesteld zijn
niet van invloed op de beleidsmatige bevoegdheid van gemeente -en provinciebesturen
als zodanig omdat die aanpassingen in hoofdzaak alleen gevolgen hebben voor
het orgaan dat bevoegd is op lokaal, respectievelijk provinciaal niveau. In
zoverre wijkt dit wetsvoorstel af van de meeste andere wettelijke regelingen
die voorzien in het onderwerp van lokale en provinciale verordeningen. Het
overgangsregime is daar specifiek op afgestemd. De gekozen aanpak ten aanzien
van de inwerkingtreding (zes maanden na publicatie in het Staatsblad) verzekert
in ieder geval dat gemeenten en provincies vanaf de publicatie van de wet
in het Staatsblad voldoende tijd hebben om hun verordeningen aan te passen.
Mochten er na het verstrijken van die termijn onverhoopt nog verordeningen
zijn die niet zijn aangepast, dan is het mogelijk dat die verordeningen op
dat moment van rechtswege zijn vervallen. Het lokale bestuur is hier zelf
verantwoordelijk voor.De leden van de CDA-fractie vroegen of de griffier mogelijk betrokken
kan worden bij de bekendmaking van de benoeming van een wethouder.In (de voorgestelde wijziging van) artikel 40 van de Gemeentewet wordt
slechts de procedure geschetst die de wethouder volgt als hij benoemd wordt.
«De benoemde wethouder deelt de raad uiterlijk op de tiende dag na de
kennisgeving van zijn benoeming mee of hij de benoeming aanneemt. Indien deze
termijn verstrijkt zonder mededeling, wordt de benoemde wethouder geacht de
benoeming niet aan te nemen«, zo luidt de voorgestelde wijziging. Hij
kan de benoeming accepteren of niet. De raad benoemt de wethouder in een vergadering
van de raad (art. 37). De voorzitter van de raad, de burgemeester, zal de
benoemde wethouder logischerwijs van dit besluit van de raad op de hoogte
stellen. Er is niet voorzien in een zelfstandige formele rol voor de griffier
in dezen. Ik zie niet in wat de toegevoegde waarde van een eventuele rol van
de griffier in dezen zou kunnen zijn.De leden van de VVD-fractie vroegen wat er gebeurt als de gemeenteraad
een wethouder benoemt die niet voldoet aan de criteria van het passief kiesrecht.Wettelijk is omtrent een dergelijke situatie niets specifiek geregeld.
Mocht een gemeenteraad abusievelijk een wethouder benoemen die niet aan de
eisen voldoet die de wet stelt, dan biedt artikel 47 Gemeentewet (ontslag
op grond van het opzeggen van vertrouwen) uitkomst in het geval de wethouder
zou weigeren om ontslag te nemen nadat duidelijk is geworden dat hij in strijd
met de wettelijke vereisten is benoemd.De leden van de GroenLinks fractie wezen op het artikel in Binnenlands
Bestuur van 3 september 2004 van prof. mr. D.J. Elzinga, waarin deze
ingaat op de verschillen tussen de Rekenkamer en de Rekenkamerfunctie, de
positie van de raad ten opzichte van het vaststellen van het onderzoeksprogramma
en het besluit van de minister van 20 juli 2004 om een besluit van de
gemeenteraad van Lelystad dienaangaande te schorsen. Zij vroegen om een reactie
op de argumenten die Elzinga in deze column aanvoert. Verder vroegen zij of
ik voornemens ben om in een volgende veegwet de «weeffout» in
de Gemeentewet, waarvan in de column sprake is, te herstellen.Het schorsingsbesluit waar de heer Elzinga op doelt, betreft een besluit
van de gemeenteraad van Lelystad, waarbij wordt bepaald dat de rekenkamerfunctie-commissie
jaarlijks het onderzoeksprogramma ter vaststelling voorlegt aan de raad. De
heer Elzinga schrijft dat het bedoelde besluit met de Gemeentewet in de hand
vernietigd zou kunnen worden, maar dat de Gemeentewet op dit punt een weeffout
bevat, omdat men bij het amendement waarbij de rekenkamerfunctie in de wet
is opgenomen «gemakshalve» alle bepalingen voor de rekenkamer
ook maar op de rekenkamerfunctie van toepassing heeft verklaard. De heer Elzinga
meent dat de waarborgen voor onafhankelijkheid van rekenkamer en rekenkamerfunctie
zich moeten toespitsen op de uitvoering van het eenmaal ingestelde onderzoek.
Waar het gaat om opdrachten moet de gemeenteraad bij de rekenkamerfunctie
kunnen domineren en ook bij de rekenkamer een belangrijke inbreng hebben.
De vragen van de leden van de fractie van GroenLinks kunnen op dit moment
nog niet beantwoord worden, omdat het onderzoek omtrent de vraag of tot vernietiging
van het raadsbesluit van Lelystad moet worden overgegaan, nog niet is afgerond.De leden van de SP-fractie vroegen of de informatievoorziening van het
college naar de raad in het kader van de zgn. «actieve informatieplicht»
op dit moment voldoende is.De regeling in de Gemeentewet met betrekking tot de actieve informatieplicht
geeft de raad voldoende mogelijkheden om zich van de juiste informatie te
laten voorzien. In het kader van de Vernieuwingsimpuls dualisme en lokale
democratie is ter ondersteuning van de invoering van dualisme in gemeenten,
de handreiking «Actieve informatieplicht» verschenen. Het staat
uiteraard ter beoordeling van de raad in hoeverre de informatievoorziening
in concrete gevallen voldoende is voor een goede beoordeling van het collegebeleid.De leden van de SP-fractie constateerden dat deelraden volgens het wetsvoorstel
29 310 gelijk worden behandeld als gemeenteraden. Deze leden vroegen
naar mijn mening over het huidige functioneren van deelraden.Het functioneren van de deelraden in Amsterdam en Rotterdam is primair
een zaak van de beide steden. Ik heb daarover op dit moment geen opvattingen.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,Th. C. de GraafXNoot1Deze bijlage ligt ter inzage op het centraal informatiepunt onder griffie
nr. 132712. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-28995-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl