Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30145, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30145 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningLichaamBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende
no. W03.05.0097/I met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30145Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 145Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering in verband met het bevorderen van voortgezet ouderschap na
scheiding en het afschaffen van de mogelijkheid tot het omzetten van een huwelijk
in een geregistreerd partnerschap (Wet bevordering voortgezet ouderschap en
zorgvuldige scheiding)nr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d.12 mei
2005 en het nader rapport d.d. 6 juni 2005, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 25 maart 2005, no. 05.001095,
heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad
van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging
van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
in verband met het bevorderen van voortgezet ouderschap na scheiding en het
afschaffen van de mogelijkheid tot het omzetten van een huwelijk in een geregistreerd
partnerschap (Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding),
met memorie van toelichting.Het wetsvoorstel beoogt de zogenoemde flitsscheiding
af te schaffen. Verder is beoogd te bevorderen dat het ouderschap van beide
ouders na scheiding2 een behoorlijke invulling
krijgt door een ouder of de ouders in beginsel te verplichten een ouderschapsplan
bij het verzoek tot scheiding over te leggen en door de ouderlijke verantwoordelijkheid
een nadere invulling te geven. Ten slotte beoogt het wetsvoorstel de regeling
voor de omgang bij scheiding te wijzigen. Over ieder van de onderwerpen maakt
de Raad van State opmerkingen. Hij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing
van het wetsvoorstel geboden is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 25 maart
2005, nr. 05.001095, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 12 mei 2005, nr. W03.05.0097/I, bied ik U hierbij
aan.1. Het ouderschapsplana. Bij scheidingVolgens de memorie van toelichting zal de verplichting om van het verzoekschrift
tot scheiding een ouderschapsplan deel te laten uitmaken (artikel 815, tweede
lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv.)) ouders
ertoe dwingen om ten minste na te denken over de invulling die zij willen
geven aan het ouderlijk gezag na scheiding. In het ouderschapsplan dienen
in ieder geval afspraken te worden opgenomen over de wijze waarop ouders de
zorg- en opvoedingstaken verdelen of het recht en de verplichting tot omgang
vormgeven, alsmede over de wijze waarop de ouders elkaar informatie
verschaffen en raadplegen over belangrijke aangelegenheden die de persoon
en het vermogen van hun minderjarige kinderen betreffen en over de kosten
van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. Indien de ouders
voorafgaand aan het verzoek tot scheiding geen overeenstemming bereiken over
deze onderwerpen, kan een ouder in het verzoekschrift eenzijdig aangeven hoe
hij vindt dat aan het ouderschap na scheiding invulling gegeven dient te worden1. Naar de Raad aanneemt, vervangt deze eenzijdige opgave
het ouderschapsplan. Volgens de toelichting kan slechts van een ouderschapsplan
worden gesproken als het genoemde afspraken bevat en als het door beide ouders
en een of meer advocaten of notarissen ondertekend is.Het percentage gemeenschappelijke verzoeken tot scheiding waarbij minderjarige
kinderen betrokken zijn, was in 2003 532. Bij
dit percentage is geen rekening gehouden met het aantal van ongeveer 5000
flitsscheidingen in datzelfde jaar, waarin van overeenstemming over de (gevolgen
van de) scheiding mag worden uitgegaan. Een gemeenschappelijk verzoek tot
scheiding gaat vergezeld van een echtscheidingsconvenant, waarvan afspraken
als bedoeld in het ouderschapsplan deel uitmaken. In de overige zaken wordt
een eenzijdig verzoek tot scheiding ingediend. Van die zaken leidt een onbekend
aantal tot een procedure waarin geen verweer wordt gevoerd of een aanvankelijk
gevoerd verweer alsnog wordt ingetrokken. Aannemelijk is dat in die zaken
de echtgenoten overeenstemming hadden of op een later moment hebben bereikt
over de scheiding en de gevolgen ervan. De Raad merkt het volgende op:1°. Zoals blijkt uit de het advies van de Nederlandse Orde van Advocaten
over dit wetsvoorstel is het dagelijkse praktijk van familierechtadvocaten
om de problemen in verband met een scheiding te inventariseren alvorens een
verzoek in te dienen. Indien over de ten aanzien van de kinderen te treffen
maatregelen geen overeenstemming mogelijk is, bijvoorbeeld omdat een ouder
niet bereikt kan worden of omdat er verschil van opvatting bestaat, zal een
eenzijdig verzoek tot scheiding worden ingediend en om bepaalde nevenvoorzieningen
worden verzocht in overeenstemming met artikel 827 Rv. Ook al zou enige druk
kunnen uitgaan van de verplichting tot opstelling van een ouderschapsplan,
de vraag is of nadere regeling van de huidige praktijk, waarin al vaak overeenstemming
wordt bereikt, wel nodig is.2°. Een stilzwijgend akkoord in de scheidingsprocedure van de ene
echtgenoot met de voorstellen van de andere over de gevolgen van de scheiding,
waaronder die ten aanzien van hun minderjarige kinderen, door geen verweer
te voeren tegen een eenzijdig scheidingsverzoek of zich te refereren aan het
oordeel van de rechter, lijkt niet langer tot de mogelijkheden te behoren.De onder 1°en 2° genoemde punten leiden de Raad tot het oordeel
dat de noodzaak van het ouderschapsplan nadere motivering behoeft.3°. De memorie van toelichting zwijgt over de verhouding van het echtscheidingsconvenant
tot het ouderschapsplan. Daardoor blijft in het midden of een ouderschapsplan
onderdeel kan uitmaken van een echtscheidingsconvenant dan wel afzonderlijk
aan een dergelijk convenant zal moeten worden toegevoegd om te kunnen voldoen
aan de vereisten van artikel 815, tweede lid, Rv. De Raad adviseert hierover
in de memorie van toelichting uitsluitsel te bieden en zo nodig het wetsvoorstel
aan te passen.4°. Anders dan de memorie van toelichting stelt, vloeit uit het voorgestelde
artikel 815, tweede lid, Rv. niet voort dat het ouderschapsplan ondertekend
dient te zijn door beide echtgenoten én een of meer advocaten of notarissen.
De noodzaak van de handtekening van een of meer advocaten of notarissen ontgaat
de Raad. Hij adviseert de toelichting in overeenstemming te brengen de tekst
van het wetsvoorstel.b. Bij beëindiging van het geregistreerd partnerschapVoorgesteld wordt om bij beëindiging van het geregistreerd partnerschap
met wederzijds goedvinden voor te schrijven dat de beëindigingsovereenkomst
op straffe van nietigheid een ouderschapsplan bevat, waarvan de onder 2a genoemde
elementen deel uitmaken. De toelichting3motiveert
de nietigheidssanctie met de opmerking dat het opstellen van een ouderschapsplan
zo belangrijk is dat het niet mag ontbreken in de overeenkomst
en gereed moet zijn voordat het geregistreerd partnerschap wordt beëindigd.
De toelichting gaat niet in op de gevolgen van de nietigheid van dit deel
van het contract voor de overige onderdelen van de overeenkomst tot beëindiging
van het geregistreerd partnerschap en voor de eventueel al in de registers
van de burgerlijke stand ingeschreven beëindiging. De nietigheid van
dit deel van het contract zou de nietigheid van het gehele contract tot gevolg
kunnen hebben, omdat het een belangrijk onderdeel van het contract betreft.
Dan zou de inschrijving van een beëindigingsverklaring door de ambtenaar
van de burgerlijke stand, mocht die hebben plaatsgevonden, rechtskracht ontberen.
Dat heeft als gevolg dat het geregistreerd partnerschap niet is geëindigd
en een eventueel opvolgend huwelijk of geregistreerd partnerschap niet had
kunnen worden aangegaan. Deze schets van de gevolgen van de nietigheid zou
nog uitgebreid kunnen worden met gevolgen op vermogensrechtelijk vlak.Ingevolge artikel 80c, onder c, van Boek 1 BW geschiedt de beëindiging
van een geregistreerd partnerschap met wederzijds goedvinden door inschrijving
van een beëindigingsverklaring in de registers van de burgerlijke stand,
waaruit blijkt dat en wanneer de partners een beëindigingsovereenkomst
hebben gesloten. Deze verklaring is mede ondertekend door een of meer advocaten
of notarissen. Van de advocaat of notaris mag verwacht worden dat hij de inhoud
van de beëindigingsovereenkomst controleert. Gelet hierop en op de ver
strekkende gevolgen van de nietigheidssanctie adviseert de Raad om deze sanctie
te schrappen.1. Het ouderschapsplana. Bij scheidingDe Raad memoreert dat, indien over een ouderschapsplan geen overeenstemming
wordt bereikt, een ouder eenzijdig in het verzoekschrift kan aangeven hoe
hij of zij vindt dat aan het ouderschap na scheiding invulling gegeven dient
te worden. Hij verbindt hieraan met juistheid de conclusie dat deze eenzijdige
opgave het ouderschapsplan vervangt. Een en ander blijkt ook uit artikel 815,
vijfde lid, Rv (nieuw), en hetgeen ter zake in de memorie van toelichting
is uiteengezet.De Raad erkent dat er enige druk zou kunnen uitgaan van de verplichting
tot opstelling van een ouderschapsplan, maar vraagt zich af of een nadere
regeling van de huidige praktijk, waarin al vaak overeenstemming wordt bereikt,
wel nodig is. Vanuit de veronderstelling dat een stilzwijgend akkoord in de
scheidingsprocedure van de ene echtgenoot met de voorstellen van de andere
echtgenoot over de gevolgen van de scheiding, waaronder die ten aanzien van
hun kinderen, door geen verweer te voeren tegen een eenzijdig scheidingsverzoek
of zich te refereren aan het oordeel van de rechter, niet langer tot de mogelijkheden
lijkt te behoren, is de Raad van oordeel dat de noodzaak van het ouderschapsplan
nadere motivering behoeft. De memorie van toelichting is overeenkomstig aangevuld:
eenzijdige verzoeken blijven wel degelijk mogelijk, een verschil is wel, dat
ook bij een eenzijdig verzoek het ouderschapsplan dient te zijn ondertekend
door beide ouders. Slechts in zoverre wijzigt de huidige praktijk, indien
daarbij geen sprake is van een echtscheidingsconvenant, maar slechts van eenzijdige
voorstellen van de ene echtgenoot omtrent de gevolgen van de scheiding voor
de kinderen. Ik acht dit een wenselijke wijziging, juist omdat zij beide ouders
meer bewust zal maken van hun beider verantwoordelijkheid voor de kinderen
na de scheiding.De Raad geeft vervolgens aan dat in de memorie van toelichting niet is
aangegeven hoe het echtscheidingsconvenant zich verhoudt tot het ouderschapsplan.
Hierdoor blijft het in het midden of een ouderschapsplan onderdeel kan uitmaken
van een echtscheidingsconvenant dan wel afzonderlijk aan een dergelijk convenant
zal moeten worden toegevoegd. Opgemerkt zij, dat aan het ouderschapsplan slechts
in zoverre vereisten zijn gesteld, dat dit de onderwerpen, vermeld in artikel
815, tweede lid, Rv moet betreffen en door beide ouders ondertekend moet zijn.
Dit betekent dat het ouderschapsplan desgewenst in het echtscheidingsconvenant
kan worden opgenomen maar ook als afzonderlijk document bij het verzoekschrift
kan worden gevoegd. De memorie van toelichting is overeenkomstig het advies
van de Raad aangevuld.De Raad constateert vervolgens terecht dat de toelichting aangeeft dat
een ouderschapsplan door beide ouders en een of meer advocaten of notarissen
ondertekend dient te zijn terwijl de voorgestelde tekst van artikel 815, tweede
lid, Rv slechts vereist dat het ouderschapsplan door beide ouders is ondertekend.
In navolging van het advies van de Raad is de memorie van toelichting in overeenstemming
gebracht met de tekst van het artikel.b. Bij beëindiging van het geregistreerd partnerschapDe gevolgen van nietigheid zijn inderdaad ver strekkend. Mede omdat de
beëindigingverklaring mede dient te zijn ondertekend door een of meer
advocaten of notarissen, en aldus mag worden verwacht dat tot de inhoud van
de overeenkomst ook een ouderschapsplan behoort dat aan de wettelijke vereisten
voldoet, kan van de voorgestelde sanctie van nietigheid worden afgezien. Het
advies van de Raad van State is derhalve gevolgd.2. De plicht van een ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind
met de andere ouder te bevorderenVoorgesteld wordt om aan artikel 247 van Boek 1 BW, dat een omschrijving
van het ouderlijk gezag omvat, een bepaling toe te voegen die een bestaande
norm ten aanzien van de ouderlijke verantwoordelijkheid beoogt te expliciteren:
het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting om de ontwikkeling van de band
van zijn minderjarig kind met de andere ouder te bevorderen. Blijkens de toelichting
richt deze norm zich tot scheidende en gescheiden ouders en niet tot ouders
in het algemeen. Als gevolg van deze norm kunnen ouders volgens de toelichting
in het ouderschapsplan in beginsel niet afspreken dat het kind geen contact
heeft met één van beide ouders. De norm zou ertoe moeten leiden
dat de rechter ambtshalve het ouderschapsplan op dit punt toetst en zo nodig
de ouders vraagt het plan te wijzigen1. De Raad
merkt op dat het onder omstandigheden in het belang van het kind gewenst kan
zijn dat wordt afgesproken dat er geen omgang zal zijn.Indien wordt vastgehouden aan de opvatting dat het niet mogelijk moet
zijn een overeenkomst te sluiten waarbij contact van een ouder met het kind
dat niet bij hem woont wordt uitgesloten, dient de wet naar het oordeel van
de Raad te bepalen dat een dergelijke overeenkomst nietig is, zoals dat ook
is bepaald ten aanzien van overeenkomsten waarbij van het volgens de wet verschuldigde
levensonderhoud wordt afgezien (artikel 1:400, tweede lid, van Boek 1 BW).
Een dergelijke bepaling leidt ertoe dat de rechter in dit opzicht de overeenkomst
ambtshalve zal toetsen. De Raad adviseert, gelet op al het voorgaande, de
voorgestelde toevoeging van een derde lid aan artikel 247 te schrappen.2. De plicht van een ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind
met de andere ouder te bevorderenIn verband met het voorgestelde nieuwe derde lid van artikel 247 Boek
1 BW merkt de Raad van State op dat het onder omstandigheden in het belang
van het kind gewenst kan zijn dat wordt afgesproken dat er geen omgang zal
zijn. De Raad adviseert uiteindelijk om deze bepaling te schrappen. Dit advies
is niet gevolgd. Het nieuwe derde lid van artikel 247 heeft primair tot doel
vast te leggen dat de ene ouder het zijne of het hare eraan bijdraagt om de
ontwikkeling van de banden met de andere ouder te bevorderen. Dit is als zodanig
in het belang van het kind. Voor wat betreft de vraag wie van de ouders welk
deel van de zorg- en opvoedingstaken uitvoert en de afspraken die daarover
worden gemaakt, is het daarom inderdaad niet mogelijk in het ouderschapsplan
vast te leggen dat er geen enkel contact met de ouder bij wie het kind niet
woont zal zijn. Zulks zou immers niet passen bij de norm die in het nieuwe
derde lid van artikel 247 is verwoord. Iets anders is dat het onder omstandigheden
gewenst kan zijn dat een ouder tijdelijk, en in het belang van het kind, geen
contact met het kind heeft. Zoiets wordt door de norm van artikel 247, derde
lid, ook niet onmogelijk gemaakt. Zou evenwel geen-contact van een ouder met
het kind voor langere duur in het belang van het belang van het kind noodzakelijk
zijn, dan behoort daartoe de rechter ter zake van een nadere bepaling van
de verzorgings- en opvoedingstaken op de voet van het nieuwe artikel 253a
Boek 1 BW te worden benaderd. Blijkens de aanvulling van het tweede lid, onder
a, van dat artikel, kan de rechter desverzocht en uitsluitend
indien het belang van het kind dit vereist, ook bepalen dat een ouder voor
een tijdelijke duur geen direct contact met zijn kind zal hebben.Het is naar mijn oordeel niet nodig te bepalen dat het uitsluiten in het
ouderschapsplan van contact van het kind met de ouder bij wie het kind niet
woont met nietigheid wordt bedreigd. Ook indien deze sanctie er niet is, is
duidelijk dat geen contact/omgang met het kind zich niet met gezamenlijk gezag
verdraagt. Tegen een zodanige sanctie zouden overigens dezelfde bezwaren kunnen
worden ingebracht als tegen de aanvankelijk in het wetsvoorstel ter zake van
artikel 80d, nieuw tweede lid, Boek 1 BW voorziene sanctie van nietigheid,
welke sanctie ik op geleide van de Raad heb geschrapt.3. De plicht tot omgang van de niet met het gezag belaste ouder Het voorgestelde artikel 377a, eerste lid, bepaalt dat het kind recht
op omgang heeft met zijn ouders of met degene die in een nauwe persoonlijke
betrekking tot hem staat en dat de niet met het gezag belaste ouder het recht
op en de plicht tot omgang met zijn kind heeft. De Raad merkt op dat alleen
aan de niet met het gezag belaste ouder een plicht tot omgang met zijn kind
wordt opgelegd. Indien de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen, zijn zij
volgens het nieuwe artikel 247, derde lid, weliswaar verplicht om de ontwikkeling
van de banden van hun kind met de andere ouder te bevorderen, maar dit omvat
niet een verplichting tot contact met het kind voor de ouder bij wie het kind
zijn hoofdverblijfplaats niet heeft. Anders dan in de toelichting wordt opgemerkt1, zijn deze twee normen niet op één lijn
te zetten.De Raad adviseert nader toe te lichten waarom ten aanzien van de plicht
tot omgang een onderscheid wordt gemaakt tussen ouders die gezag hebben en
ouders die dat niet hebben en zo nodig het wetsvoorstel aan te passen.3. De plicht tot omgang van de niet met het gezag belaste ouderAan het advies van de Raad nader toe te lichten waarom ten aanzien van
de plicht tot omgang een onderscheid wordt gemaakt tussen ouders die gezag
hebben en ouders die dat niet hebben, is gevolg gegeven. Kort gezegd gaat
om het volgende. De verplichting van de ouder die gezamenlijk met de andere
ouder het gezag uitoefent, maar bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats
niet heeft, om contact met zijn of haar kind te hebben, vloeit voort uit het
bestaande eerste lid van artikel 247 Boek 1 BW. Ingevolge die bepaling omvat
het ouderlijk gezag de plicht en het recht het kind te verzorgen en op te
voeden. Die verplichting kan bezwaarlijk worden verwezenlijkt zonder het kind
regelmatig in persoon te ontmoeten.4. Geen invoering van de administratieve scheidingAls belangrijke reden om geen echtscheiding zonder tussenkomst van een
rechter in te voeren, wijst de memorie van toelichting op de Verordening Brussel
IIbis2. In het licht van die Verordening is het
weliswaar mogelijk om een administratieve scheidingsprocedure te introduceren
die in het buitenland wordt erkend, maar deze procedure vereist ten minste
een constitutieve beslissing door een autoriteit. Dat zou betekenen dat, om
in andere EU-landen erkenning te krijgen, een administratieve autoriteit aangewezen
zou moeten worden die een beslissing over de echtscheiding neemt met een vergelijkbaar
effect als thans de beslissing van de rechter in Nederland heeft. Het aanwijzen
van een dergelijke autoriteit levert ten opzichte van de huidige situatie
weinig voordeel op, zo vervolgt de memorie van toelichting3. De toelichting besteedt echter geen aandacht aan de mogelijke voordelen
van een vorm van ontbinding van het huwelijk via de administratie als reeds
lange tijd voorzien in het Deense recht. Hoewel de Verordening Brussel IIbis
en haar voorganger Brussel II niet van toepassing zijn in Denemarken, is tijdens
de onderhandelingen over die verordening met een mogelijke toepassing in Denemarken
wel rekening gehouden. De Raad adviseert daarom nader te motiveren waarom
een procedure als voorzien in Denemarken geen passend alternatief voor een
scheiding via de rechter zou kunnen zijn.4. Geen invoering van administratieve scheidingVanzelfsprekend is bezien of een procedure als in Denemarken een passend
alternatief voor een scheiding via de rechter zou kunnen zijn. Ik moge verwijzen
naar de memorie van toelichting, onder 8, Zorgvuldige echtscheiding, en voorts
naar Kamerstukken II 2004/05, 29 676, nr. 8, blz. 4 en 5. In een land
als Denemarken zijn vanouds bevoegdheden ter zake van aangelegenheden
als de echtscheiding cum annexis, die vrijwel overal elders aan de rechter
toekomen, toebedeeld aan administratieve autoriteiten. Die autoriteiten hebben
op dit stuk bevoegdheden als een rechterlijke autoriteit. Het is zeker mogelijk
om in Nederland de materie van de echtscheiding en wat daarmee samenhangt
aan een administratieve autoriteit toe te bedelen. Maar dan zal die autoriteit
wel een (constitutieve) beslissing over de echtscheiding moeten kunnen nemen
vergelijkbaar met de wijze waarop de rechter dat doet. Ook heb ik erop gewezen
dat een dergelijke autoriteit kosten in rekening zal brengen voor de te verlenen
diensten, welke kosten niet per definitie lager zullen zijn dan de kosten
van een gerechtelijke procedure. Met de procedure zal ook niet veel minder
tijd gemoeid zijn dan de tijd benodigd voor een gerechtelijke procedure. Het
is daarmee duidelijk dat een dergelijke stap geen wezenlijke toevoeging of
voordeel betekent.5. Overige opmerkingena. TerminologieIn de gevallen dat het gezamenlijk gezag na scheiding blijft voortduren,
hetgeen in verreweg de meeste gevallen gebeurt1,
spreekt het wetsvoorstel, als het gaat om de invulling van de contacten tussen
de ouder bij wie de kinderen hun hoofdverblijfplaats niet hebben en de andere
ouder, niet langer van «omgang», maar van «verdeling van
de zorg- en opvoedingstaken». Er zijn situaties waarin na scheiding
de zorg- en opvoedingstaken tussen de ouders verdeeld worden, maar dat betreft
een zeer klein aantal gevallen. In het gros van de gevallen zal, ook als na
scheiding beide ouders het gezamenlijk gezag houden, de ene ouder slechts
vrij beperkt contact hebben met de kinderen die hun hoofdverblijfplaats bij
de andere ouder hebben. Het is niet in overeenstemming met de realiteit om
voor al die gevallen voortaan te spreken van een «verdeling van de zorg-
en opvoedingstaken». Die worden niet verdeeld. Ook in de verordening
Brussel IIbis en het Haags kinderbeschermingsverdrag 1996 wordt in deze gevallen
gesproken van omgang en omgangsrecht. Artikel 9, derde lid, van het Verdrag
inzake de rechten van het kind spreekt in algemene zin van een recht op contact.
De Raad adviseert de terminologie in overeenstemming te brengen met de gebruikelijke
situatie en met het internationale gebruik.b. Wijziging van artikel 251a van Boek 1 BWIn het voorgestelde eerste lid, onder a, van artikel 251a van Boek 1 BW
wordt volgens de toelichting2 onder andere het
belangrijkste criterium om eenhoofdig gezag te verkrijgen gecodificeerd. Verwezen
wordt daartoe naar de beslissing van de Hoge Raad van 10 september 19993.In de rechtspraktijk wordt ervan uitgegaan dat het gezamenlijk gezag na
de scheiding slechts dan niet kan voortduren, indien slechte of ontbrekende
communicatie tussen de ouders dan wel een andere omstandigheid een onaanvaardbaar
risico meebrengt voor de kinderen, terwijl niet te verwachten is dat hierin
binnen afzienbare termijn verbetering komt. De Raad adviseert de woorden «binnen
afzienbare termijn» aan het voorgestelde eerste lid, onder a, van artikel
251a toe te voegen.c. Verwijzing door de rechter naar een bemiddelaarVoorgesteld wordt in artikel 818, tweede lid, Rv. de rechter de bevoegdheid
te geven de echtgenoten in het kader van de scheidingsprocedure te verwijzen
naar een bemiddelaar voordat de behandeling ter terechtzitting aanvangt of
ter terechtzitting. Volgens de toelichting bepaalt de rechter zelf naar wie
hij verwijst. De toelichting vervolgt met de opmerking dat het begrip bemiddelaar
voldoende duidelijk is om te bewerkstelligen dat niet naar een willekeurige
derde wordt verwezen. De kosten van de bemiddeling dienen door de echtgenoten
te worden gedragen, behoudens in geval van minder draagkracht in de zin van
de Wet op de rechtsbijstand. In het laatste geval zal een eigen bijdrage moeten
worden betaald. Nu de opdracht tot bemiddeling van de rechter uitgaat, en
ook de kosten daarvan door de echtgenoten moeten worden gedragen, adviseert
de Raad om de toelichting in die zin te verduidelijken dat een aanwijzing
van een bemiddelaar door de rechter niet geschiedt dan nadat de rechter het
voornemen daartoe aan de echtgenoten heeft voorgelegd en de echtgenoten in
de gelegenheid heeft gesteld zelf een of meer deskundigen op dit terrein te
suggereren. De aard van de zaken waarom het gaat, scheidingssituaties
waarin vooralsnog geen overeenstemming over de gevolgen van de scheiding is
bereikt, maken het voorts onwenselijk dat voorafgaande aan een zitting een
verwijzing naar een bemiddelaar plaatsvindt. De Raad adviseert artikel 818,
tweede lid, daarom aan te passen.d. Artikel 827, eerste lid, onder c, RvIn artikel 827, eerste lid, onder c, Rv. wordt een nieuwe omschrijving
voorgesteld van de nevenvoorzieningen ten aanzien van de kinderen waarom in
een scheidingsprocedure kunnen worden verzocht. Het valt op dat niet wordt
voorgesteld dat verzocht kan worden te bepalen bij wie van de ouders de kinderen
hun hoofdverblijfplaats zullen hebben na de scheiding. De Hoge Raad heeft
in zijn beslissing van 15 december 20001
beslist dat de rechter de bevoegdheid toekomt om een dergelijke beslissing
te nemen. Dat een ouder of beide ouders volgens het voorgestelde artikel 253a
van Boek 1 BW de rechter kunnen verzoeken de hoofdverblijfplaats van het kind
vast te stellen, geeft ook aanleiding te veronderstellen dat een dergelijk
verzoek als nevenverzoek bij de scheiding gedaan kan worden. De Raad adviseert
om door verdere aanpassing van artikel 827, eerste lid, onder c, Rv. uitdrukkelijk
te bepalen dat een nevenvoorziening met betrekking tot de hoofdverblijfplaats
van het kind kan worden getroffen.5. Overige opmerkingena. TerminologieAnders dan de Raad meent kan, ook indien het contact met een ouder bij
wie het kind zijn hoofdverblijfplaats niet heeft, beperkt is, wel degelijk
worden gesproken van een verdeling van zorg- en opvoedingstaken. In de memorie
van toelichting, bij onderdeel K van artikel I heb ik uiteen gezet dat en
waarom de in het wetsvoorstel gehanteerde terminologie is gekozen en op welke
wijze de beschikking vanuit internationaal privaatrechtelijk oogpunt dient
te worden beschouwd. Ik verwacht derhalve niet dat de gekozen terminologie
internationaal op problemen zal stuiten.b. Wijziging van artikel 251a van Boek 1 BWHet advies van de Raad is gevolgd. Ontwerp-artikel 251a Boek 1 BW is ook
in ander opzicht meer in overeenstemming gebracht met de bewoordingen van
de beslissing van de Hoge Raad van 10 september 1999.c. Verwijzing door de rechter naar een bemiddelaarDe memorie van toelichting is als door de Raad gesuggereerd verduidelijkt.
Anders dan de Raad suggereert wijst de rechter geen bemiddelaar aan maar verwijst
de rechter naar een lijst van geselecteerde bemiddelaars waaruit een keuze
kan worden gedaan. Verwijzing kan zowel schriftelijk, voorafgaand aan de behandeling
ter terechtzitting plaatsvinden als door de rechter ter zitting. Na adequate
voorlichting over de mogelijkheden van mediation en de motieven die in die
specifieke zaak voor mediation zouden pleiten, wordt aan partijen vervolgens
de keuze voorgelegd. Partijen zijn dus niet verplicht op het mediationaanbod
in te gaan.d. Artikel 827, eerste lid, onder c, RvDeze bepaling is overeenkomstig het advies van de Raad aangepast. Hetzelfde
is vanzelfsprekend geschied met betrekking tot artikel III van het wetsvoorstel,
hetwelk in verband met een wetsvoorstel 29 480 (Wet herziening kinderalimentatie)
eveneens een wijziging van artikel 827, eerste lid, onder c,. Rv bevat.6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies
behorende bijlage.De redactionele kanttekeningen zijn gevolgd, behoudens die met betrekking
tot artikel I, onderdeel J, van het wetsvoorstel. In die bepaling is de vermelding
«één» in plaats van «een» (van hen)
duidelijkheidshalve wel op haar plaats.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende
no. W03.05.0097/I met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– In de aanhef «Wijziging van het Burgerlijk Wetboek»
vervangen door: Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.– In artikel I, onderdeel C, J en O, «één van
hen» vervangen door: een van hen.– In artikel II onder B (voorgesteld artikel 818, tweede lid, Rv.)
de zinsnede «één of meer aspecten» vervangen door:
een of meer gevolgen.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Waar in dit advies wordt gesproken van scheiding, wordt daaronder zowel
de echtscheiding begrepen als de scheiding van tafel en bed, de ontbinding
van het huwelijk na scheiding van tafel en bed als over de ontbinding van
het geregistreerd partnerschap.XNoot1Memorie van toelichting, par. 4, Ouderschapsplan.XNoot2Aldus het CBS. Het percentage gemeenschappelijke verzoeken tot scheiding
waarbij geen minderjarige kinderen betrokken zijn, was in 2003 51%. Het in
de memorie van toelichting genoemde totale percentage van 52,1% stemt daarmee
vrijwel overeen.XNoot3Memorie van toelichting, Artikelen, Artikel I, Onderdeel C, artikel 80d,
eerste lid, eerste alinea.XNoot1Memorie van toelichting, par. 5, tweede alinea.XNoot1Memorie van toelichting, Artikelen, Artikel I, Onderdeel O, Eerste lid,
derde alinea.XNoot2Verordening nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende
de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken
en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening
nr. 1347/2000.XNoot3Memorie van toelichting, par. 8, Zorgvuldige echtscheiding, eerste en
tweede alinea.XNoot1Volgens de memorie van toelichting, par. 1, tweede alinea, in 92% van
de echtscheidingen.XNoot2Memorie van toelichting, Artikelen, Artikel I, Onderdelen I en J, tweede
en derde alinea.XNoot3NJ 2000, 20.XNoot1NJ 2001, 123. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30145-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl