Wijzig. boek 2 Burgerlijk Wetboek ivm herziening preventief toezicht bij oprichting en wijzig. statuten vennootschappen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26277, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26277 nr. 5

29-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenAntecedententoetsing bij aandelenoverdrachtOpmerkingen gecombineerde commissieArtikelenArtikel 64/175 lid 2Artikel 82 lid 4, 87a/195a lid 1, 87b/195b lid 1, 118/228
lid 1 en 183 lid 4Artikel 87Artikel 87a/195a lid 2Artikel 87b/195b lid 1Artikel 101/210Artikel 118/228 lid 1Artikel 125/235 lid 2Artikel 142/252Artikel 158/268 lid 2Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26277Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 277Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de herziening
van het preventief toezicht bij oprichting en wijzigingen van statuten van
naamloze en besloten vennootschappennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 29 maart 2000AlgemeenMet belangstelling nam ik kennis van de opmerkingen en vragen van de vaste
commissie voor Justitie.Het wetsvoorstel behelst de afschaffing van het juridisch-technische preventief
toezicht op de inhoud van statuten van nv's en bv's bij oprichting en statutenwijziging.
Het voorstel is een van de onderwerpen uit het project marktwerking, deregulering
en wetgevingskwaliteit. In het kader van dit project is onderzoek gedaan naar
de administratieve lasten die verband houden met het preventieve toezicht
en naar mogelijkheden om de overheidsbemoeienis met het vennootschapsrechtelijke
rechtsverkeer tot een minimum te beperken.Zoals door de vaste commissie gememoreerd, wordt met het wetsvoorstel
gestreefd naar vermindering van de administratieve lasten. Ook recent heeft
het kabinet het belang van marktwerking en deregulering weer bevestigd. Het
kabinet heeft op 20 oktober 1999 naar aanleiding van de tussenrapportage van
de Commissie Administratieve Lasten aangegeven dat de departementen de beleidsvoorbereiding
van alle voorgenomen weten regelgeving moeten toetsen op de administratieve
lasten en deze effecten zichtbaar gemaakt moeten worden in het politieke afwegingsproces.
Daarnaast moet elk departement een actieprogramma opstellen om binnen het
eigen domein tot verdere reductie van administratieve lasten te komen. In
het eindrapport van 25 november 1999 van de Commissie Administratieve Lasten
is aangegeven dat gezocht moet worden naar alternatieven voor publieke ordening,
bijvoorbeeld in de vorm van marktwerking, zelfregulering, convenanten, private
handhavings- en controle-instrumenten, meer openheid en openbare verantwoording.
Het streven om de administratieve lasten te reduceren via het onderhavige
wetsvoorstel past dus in de totale aanpak van het kabinet.De leden van de vaste commissie vroegen waarop de verwachting is gebaseerd
dat het wetsvoorstel zal leiden tot een vermindering van de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven. Zij betrokken in hun beschouwingen de stelling
van VNO/NCW, dat afschaffing van het technisch-juridisch toezicht niet tot
een vermindering van de werkzaamheden voor het bedrijfsleven zal leiden omdat
de statuten moeten worden geredigeerd. VNO/NCW concludeerde dat
het voorstel niet in het belang is van het bedrijfsleven en niet zal leiden
tot verbetering van de huidige situatie.Ik meen dat hier een onderscheid moet worden gemaakt tussen vermindering
van de administratieve lasten – de kosten die (burgers en) ondernemingen
maken om aan de administratieve en procedurele verplichtingen van regelgeving
te voldoen, zoals het aanleveren van gegevens door het invullen van formulieren –
en vermindering van het werk dat het drijven van een onderneming in de vorm
van een bepaalde rechtspersoon met zich meebrengt. Besluitvorming over de
inrichting van de statuten is bij uitstek een zaak van de ondernemer. De overheid
dient zich in dergelijke aangelegenheden terughoudend op te stellen. Inmenging
moet worden beperkt tot die gevallen waarbij de belangen van andere betrokkenen
uitsluitend door actief interveniëren van de overheid kunnen worden gewaarborgd.
Zoals ook de gecombineerde commissie vennootschapsrecht van de Nederlandse
Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (hierna:
gecombineerde commissie) vaststelt, moet men zich daarbij afvragen of het
nog juist is dat de overheid een actieve rol speelt bij het redigeren van
de inhoud van die statuten en daarvoor ambtelijke steun ter beschikking stelt.De zorg voor technisch correcte statuten berust reeds bij het notariaat
ten aanzien van andere rechtspersonen die aan ons rechtsverkeer deelnemen,
zoals de coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij, vereniging (met
volledige rechtsbevoegdheid) en stichting. Ook deze rechtspersonen hebben
grote betekenis voor het maatschappelijk verkeer. Niet zelden zijn deze rechtspersonen
verantwoordelijk voor grote ondernemingen. Bij deze rechtspersonen geldt geen
preventief overheidstoezicht op de inhoud van de statuten. Het preventieve
toezicht bij de vereniging is juist afgeschaft bij de Invoeringswet Boek 2
BW omdat de zorg voor correcte statuten bij verenigingen niet langer als overheidstaak
werd beschouwd (Wet van 8 april 1976, Stb. 228 en 229).De beoogde centrale rol van de notaris bij het beoordelen van de statuten
van een nv of bv sluit aan bij de keuze die ten aanzien van de overige rechtspersonen
al eerder is gemaakt. De notarissen zijn onafhankelijke beroepsbeoefenaren
die een grote expertise hebben ontwikkeld in het opstellen van de statuten
van nv's en bv's. Het notariaat is in staat het grote aantal akten dat per
jaar wordt gepasseerd op effectieve wijze te verwerken. Ik zie daarom geen
reden om het vertrouwen in het notariaat in het algemeen niet te laten uitstrekken
tot het opstellen van deze statuten. Door afschaffing van het juridisch-technisch
toezicht zal het bedrijfsleven voor de inhoud van de statuten uitsluitend
overleg moeten voeren met de notaris. Ik verwacht dat de administratieve lasten
van het bedrijfsleven afnemen wanneer de inmenging door de overheid op dat
punt verdwijnt.De leden van de vaste commissie vroegen of de afschaffing van het juridisch-technische
preventief toezicht ertoe zal kunnen leiden dat de statuten regelingen gaan
bevatten die niet overeenstemmen met de wet, omdat notarissen onder druk worden
gezet door cliënten. Deze leden verwezen naar de opvatting van de commissie
vennootschapsrecht. Dit zou er toe kunnen leiden, aldus de commissie vennootschapsrecht,
dat bijzondere statutaire bepalingen voor het ene notariskantoor wel acceptabel
zijn, maar voor het andere niet.Bij het opstellen van statuten dienen notarissen zich te baseren op de
wet, jurisprudentie, doctrine en rechtspraktijk. Ook de notariële beroepsorganisatie
kan een rol vervullen door notarissen van advies te dienen. Wanneer de overheid
een taak bij uitsluiting opdraagt aan een beroepsgroep, dient de overheid
ook toezicht uit te oefenen op de kwaliteit van deze dienstverlening. Bij
de recente herziening van de Wet op het notarisambt (Wet van 3 april 1999,
Stb. 190, houdende wettelijke regeling van het notarisambt, mede ter vervanging
van de Wet van 9 juli 1842, Stb. 20, op het notarisambt en de
Wet van 31 maart 1847, Stb. 12, houdende vaststelling van het tarief betreffende
het honorarium der notarissen en verschotten) is hierbij stilgestaan. Enerzijds
biedt die wet een kader voor zelfregulering door de Koninklijke Notariële
Beroepsorganisatie, een publiekrechtelijk lichaam met verordenende bevoegdheid
(artikel 60 e.v. Wet op het notarisambt), anderzijds blijft de centrale overheid
betrokken bij de notariële beroepsuitoefening omdat verordeningen de
goedkeuring van de minister van Justitie behoeven (artikel 91 Wet op het notarisambt).
Uitgangspunt daarbij is: «De verantwoordelijkheid van de wetgever voor
een goede regeling van het notarisambt, waarin waarborgen zijn neergelegd
voor de deskundigheid, de betrouwbaarheid, de onpartijdigheid en de onafhankelijkheid
van deze functionaris aan wie het verlenen van bijstand aan de rechtsgenoten
en het handhaven van de goede orde van deze terreinen van het burgerlijk recht
is toevertrouwd, is daarmee gegeven. Tevens is duidelijk wat de strekking
van de wetgeving moet zijn: het scheppen van een zo groot mogelijke zekerheid
dat notarissen de kwaliteiten in zich verenigen welke voor een goede beroepsuitoefening
en dienstverlening vereist zijn», aldus de memorie van toelichting (kamerstukken
II 1993–1994, 23 706, nr. 3, blz. 3).De Wet op het notarisambt biedt diverse aanknopingspunten voor het geval
een notaris medewerking zou verlenen aan het opnemen van niet wettige bepalingen
in statuten, al dan niet onder druk van cliënten. In dat geval kunnen
aan hem tuchtmaatregelen worden opgelegd. Hij kan worden gewaarschuwd en berispt.
Daarnaast zijn de tuchtmaatregelen bij de herziening van de wet uitgebreid
met de mogelijkheid van schorsing van de notaris in de uitoefening van het
ambt voor de duur van ten hoogste zes maanden en ontzetting uit het ambt (artikel
103 Wet op het notarisambt). Ik verwacht overigens niet dat de afschaffing
van het juridisch-statutaire toezicht zal leiden tot een sterk wisselend beleid
van notariskantoren ten aanzien van de toelaatbaarheid van statutaire bepalingen.
De ervaringen met het preventief toezicht geven daarvoor geen aanleiding.De leden van de vaste commissie vroegen een reactie op de stelling dat
de afschaffing aanleiding zal geven tot procedures over de inhoud van statuten.
In het verlengde daarvan wilden de leden weten of gevreesd moet worden voor
een grotere rechtsonzekerheid, zo lang nog geen jurisprudentie over het desbetreffende
punt is gevormd.Ik verwacht niet dat afschaffing van het toezicht tot grote aantallen
procedures zal leiden. Het overgrote deel van de akten van oprichting of statutenwijziging
die per jaar worden verleden, is gebaseerd op modellen voor statuten. De notaris
moet derhalve slechts voor een gering aantal oprichtingen en statutenwijzigingen
beslissen of afwijkende bepalingen overeenstemmen met de wet. Een dergelijke
afweging behoort typisch tot de taak van het notariaat. Bovendien wordt aan
de vervulling van deze taak tegemoet gekomen doordat bepaalde departementale
richtlijnen, zoals die richtlijnen die betrekking hebben interpretatiekwesties
of leemtes van de huidige wet, worden vervangen door een wettelijke bepaling.De leden van de vaste commissie wilden weten of de behoefte in de praktijk
om interpretatie van de wet toeneemt door de steeds complexer wordende regelgeving,
aan welke behoefte door de departementale richtlijnen invulling is gegeven.
Aan een instrument waarmee op flexibele wijze kan worden ingespeeld op de
ontwikkelingen in de praktijk is wellicht behoefte, aldus deze leden.Deze vraag raakt aan de structuur van ons vennootschapsrecht. Naar mijn
overtuiging behoren rechten en verplichtingen van degenen die rechtstreeks
bij de inrichting van de rechtspersoon betrokken zijn, te worden neergelegd
in de formele wet. Het besluit om bepaalde departementale richtlijnen,
indien zij de wet aanvullen of verhelderen, over te brengen naar de wet, houdt
daarom een verbetering in van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Bij de besluitvorming
over deze wetswijziging is mede de vraag betrokken of de wet daardoor onnodig
complex zou worden. Dat is niet het geval.Een stelsel waarin voorschriften op meerdere niveaus zijn uitgewerkt,
draagt niet bij aan de hanteerbaarheid van de wettelijke voorschriften. Eerder
vergroot het de toch al bestaande complexiteit van regels. Het toezicht op
de naleving van dergelijke regelgeving zou ook een daarop toegespitst apparaat
vragen. De gecombineerde commissie wijst er in dit verband terecht op dat
het ministerie dan kwantitatief en kwalitatief voldoende moet zijn toegerust
om zonder onaanvaardbare vertraging en kosten en met behoud van flexibiliteit
voor het bedrijfsleven een inhoudelijke beoordeling te maken van het grote
aantal oprichtingsakten en statutenwijzigingen dat elk jaar wordt verleden.De leden van de vaste commissie vroegen of de opvatting van VNO/NCW, dat
richtlijnen die niet in de wet worden opgenomen informeel blijven gelden,
juist is. De vaste commissie voegde daaraan de vraag toe of ik dit geen ongewenste
situatie zou achten.Met de vaste commissie ben ik van oordeel dat het informeel voortbestaan
van bepaalde richtlijnen een ongewenste situatie zou zijn. Als de wetgever
degenen die betrokken zijn bij de inrichting van een vennootschap verplichtingen
oplegt, moeten die ook uit de wet kenbaar zijn. Het voorstel beoogt daartoe
een deel van de departementale richtlijnen in de wet op te nemen. Het gaat
dan om die onderwerpen waarover na het vervallen van de richtlijnen onzekerheid
kan ontstaan. Soms zijn de richtlijnen niet meer dan voorbeelden of herhalingen
van de wet. Dergelijke voorbeelden en herhalingen worden niet overgenomen.
De desbetreffende richtlijnen worden ingetrokken. Zij zullen niet informeel
blijven bestaan.De leden van de vaste commissie vroegen mij om een reactie op de stelling
van de gecombineerde commissie, dat het technisch-juridische toezicht voor
wat betreft de nv en bv reeds geruime tijd in feite is afgeschaft.De administratieve procedure voor de afgifte van een verklaring van geen
bezwaar is aangepast, waardoor de verklaring binnen een korter tijdsbestek
kan worden verkregen als de notaris gebruik maakt van een tevoren bij het
ministerie gedeponeerde modelakte of in de aanvraag aangeeft op welke punten
de concept-akte afwijkt van een model. Het overgrote deel van de voorgelegde
statuten is opgesteld volgens zo'n goedgekeurd model. Indien voor de oprichtingsakte
geen gebruik wordt gemaakt van een modelakte dan wel voor zover afwijkende
bepalingen zijn opgenomen, wordt de concept-akte in zijn geheel getoetst aan
de hand van de departementale richtlijnen.Antecedententoetsing bij aandelenoverdrachtDe vaste commissie heeft gevraagd naar een reactie op de afwijzing van
een mogelijke antecedententoets bij aandelenoverdracht door de commissie vennootschapsrecht,
de gecombineerde commissie vennootschapsrecht en VNO-NCW. De bedenkingen die
tegen de gedachte van een antecedententoets zijn aangevoerd zijn zwaarwegend.
Daar staat tegenover dat de MDW-werkgroep een dergelijke toets heeft aanbevolen
vanuit het oogpunt van misbruikbestrijding, hetgeen eveneens zwaar weegt.
Zoals ook in de memorie van toelichting is aangegeven, is een nadere afweging
van de voor- en nadelen van preventief toezicht op aandelenoverdrachten noodzakelijk.
Daarbij is het uitgangspunt dat mede rekening moet worden gehouden met de
ervaringen met het preventieve toezicht op oprichtingen –
zoals dat er in de toekomst uit zal zien – en de ontwikkelingen op het
gebied van elektronische communicatie.Opmerkingen gecombineerde commissieIn aansluiting op de beleidsmatige vragen over de noodzaak van een toets
bij oprichting en statutenwijziging is door de gecombineerde commissie een
aantal meer technisch juridische opmerkingen gemaakt. Dit commentaar is met
de gecombineerde commissie besproken en heeft geleid tot enige wijzigingen
van het voorstel die hierna zullen worden toegelicht. De gecombineerde commissie
kan zich in het resultaat vinden.ArtikelenArtikel 64/175 lid 2De leden van de vaste commissie vroegen aandacht voor artikel 64/175 lid
2, op grond waarvan iedere aandeelhouder die bij de oprichting aandelen neemt
de akte van oprichting moet tekenen, en stelden de vraag of de mening van
de gecombineerde commissie wordt gedeeld, dat onder het nemen van aandelen
in de zin van artikel 64/175 lid 2 niet wordt verstaan het toekennen van aandelen
bij een juridische fusie of splitsing door een verkrijgende vennootschap,
die ingevolge de fusie of splitsing wordt opgericht.In het geval van een fusie of splitsing kunnen aandelen worden toegekend.
Dit is een rechtshandeling van eigen aard, die inderdaad niet gelijk te stellen
is met het nemen van aandelen bij oprichting van een vennootschap. Het voorkeursrecht
geldt bijvoorbeeld niet.Artikel 82 lid 4, 87a/195a lid 1, 87b/195b lid 1, 118/228
lid 1 en 183 lid 4De leden van de vaste commissie vroegen in hoeverre het gewenst is dat
de vennootschap een zo groot mogelijke vrijheid wordt gelaten in de statuten
te regelen of er op overtreding van een wettelijke of statutaire verplichting
dan wel een statutair vereiste een sanctie staat. De leden van de vaste commissie
verzochten mij tevens om een reactie op de suggestie van de gecombineerde
commissie om in artikel 87b/195b lid 1, dat gaat over de kwaliteitseisen,
op te nemen dat de statuten kunnen bepalen dat er een sanctie staat op het
niet in acht nemen van de voorschriften van dat artikel.De artikelen 82 lid 4, 87a/195a lid 1, 87b/195b lid 1, 118/228 lid 1 en
183 lid 4 regelen het geval dat een aandeelhouder niet voldoet aan een wettelijke
of statutaire verplichting dan wel een statutair vereiste. De regelingen houden
samengevat het volgende in:a. Opschorting van alle aandeelhoudersrechten bij het niet naleven van
de wettelijke verplichting tot inschrijving in het aandeelhoudersregister
en inlevering van aandeelbewijzen (artikel 183 lid 4).b. Opschorting van stemrecht, vergaderrecht, recht op winstuitkering bij
het niet naleven van de wettelijke verplichting tot inlevering van een aandeelbewijs
aan toonder (artikel 82 lid 4);c. Opschorting van stemrecht, vergaderrecht, recht op winstuitkering bij
het niet naleven van een statutaire verplichting tot aanbieding en overdracht
van aandelen (artikel 87a/195a lid 1) of een statutaire kwaliteitseis (artikel
87b/195b lid 1).d. Opschorting van stemrecht en vergaderrecht bij het niet naleven van
een wettelijke of statutaire verplichting (artikel 118/228 lid 1).De regeling maakt onderscheid tussen verplichtingen op grond van de wet
en verplichtingen op grond van de statuten. Met de gecombineerde commissie
meen ik dat dwingendrechtelijke bepalingen van Boek 2 BW in beginsel
moeten worden gevolgd door een in de wet bepaald rechtsgevolg. Een voorbeeld
daarvan is de opschorting van aandeelhoudersrechten in het geval van een overdracht
van aandelen op naam, indien de overdracht nog niet door de vennootschap is
erkend of deze nog niet aan haar is betekend (artikel 196a lid 1). Naast het
in de wet bepaalde rechtsgevolg kan de vennootschap in verband met het niet-naleven
van wettelijke verplichtingen in sommige gevallen aanvullend sancties bepalen.
Een voorbeeld is het geval dat een aandeelhouder niet«onverwijld»
na de oprichting van een nv of bv voldoet aan zijn verplichting om een inbreng
in natura te doen (artikel 80b/191b lid 2). Zolang daardoor het vereiste minimumkapitaal
niet is gestort, zijn de bestuurders aansprakelijk voor de tijdens hun bestuur
verrichte rechtshandelingen waardoor de vennootschap wordt verbonden (artikel
69/180 lid 2 sub b). Het bestuur dient de verschuldigde storting van de aandeelhouder
te innen. In de statuten kan aanvullend worden bepaald dat bijvoorbeeld het
stemrecht van de aandeelhouder is opgeschort totdat hij aan de stortingsplicht
heeft voldaan. Voor een dergelijke aanvullende sanctie is dan wel een basis
in de wet nodig. Daarop ziet artikel 118/228 lid 1.In de statuten kan worden bepaald dat aandeelhouders in bepaalde gevallen
verplicht zijn hun aandelen aan te bieden en over te dragen, zoals bij het
faillissement van de aandeelhouder, of wanneer aandelen door vererving zijn
verworven (artikel 87a/195a). Dit is een statutaire verplichting. Het staat
de vennootschap op grond van artikel 87b/195b verder vrij te bepalen, dat
alle aandeelhouders aan een bepaalde kwaliteitseis moeten voldoen, bijvoorbeeld
het vervullen van de voorwaarden voor de uitoefening van een bepaald beroep.
Dit is een statutair vereiste. Bij een statutaire verplichting of vereiste
past meer terughoudendheid van de wetgever ten aanzien van het rechtsgevolg.
In beginsel gaat het om zelfgekozen verplichtingen en behoort de vennootschap
tevens zelf te kunnen kiezen of zij het niet naleven van een dergelijke verplichting
of vereiste wil sanctioneren. Het voorstel biedt die flexibiliteit. De statuten
kunnen bepalen dat bepaalde aandeelhoudersrechten zijn opgeschort voor de
periode waarin nog niet aan een aanbiedingsplicht of overdrachtplicht is voldaan.
Voldoet een bestaande aandeelhouder niet langer aan een kwaliteitseis, dan
kan de vennootschap ook daaraan een sanctie verbinden. Bij de keuze voor een
sanctie is zoveel mogelijk aangesloten bij het stelsel van de departementale
richtlijnen.De vaste commissie vroeg of de passage «en hij zijn recht op winstuitkering
verliest» in artikel 87a/195a lid 1 op een vergissing berust en vervangen
dient te worden door «en wordt zijn recht op winstuitkering opgeschort»
zoals vermeld in paragraaf 31 departementale richtlijnen.Met de vaste commissie meen ik dat handelen in strijd met artikel 87a/195a
lid 1 moet resulteren in de opschorting van aandeelhoudersrechten. Het gebruik
van de term «zolang» in het artikel leidde niet tot de gewenste
duidelijkheid. De opmerking van de vaste commissie was aanleiding het wetsvoorstel
te verduidelijken. Bij nota van wijziging is als redactie voorgesteld: «is
zijn recht op uitkeringen opgeschort».De leden van de vaste commissie vroegen of het mogelijk is meer consistentie
aan te brengen in de sancties die gesteld zijn op overtreding van een wettelijke
of statutaire verplichting dan wel een statutair vereiste.Bij het bepalen van de sancties heeft de wetgever diverse keuzes:1. het verlies van de aandeelhoudersrechten stemrecht, recht op winstuitkering,
en vergaderrecht;2. het opschorten van deze aandeelhoudersrechten;3. het verlies van alle aandeelhoudersrechten;4. het opschorten alle aandeelhoudersrechten.Vervolgens heeft de wetgever de keuze om de sancties op te nemen in de
wet, te laten opnemen in de statuten of beide. Naast de hiervoor specifiek genoemde aandeelhoudersrechten heeft iedere
aandeelhouder uit hoofde van zijn aandeelhouderschap nog andere bevoegdheden.
Men denke aan het enquêterecht, de geschillenregeling, voorkeursrechten
bij emissie, recht tot aankoop van met aanbiedingsregeling aangeboden aandelen.
Ook die bevoegdheden kunnen worden afgenomen of opgeschort. De gecombineerde
commissie heeft aangevoerd dat opschorting van deze rechten niet gewenst is.
Door opschorting zouden deze rechten feitelijk in het geheel niet meer uitgeoefend
kunnen worden omdat uitoefening uitsluitend gedurende een beperkte tijd mogelijk
is, dan wel zou opschorting leiden tot grote praktische problemen bij latere
uitoefening, aldus de gecombineerde commissie. In het algemeen kan ik dit
standpunt onderschrijven. In bijzondere gevallen kan echter een volledige
opschorting van de aandeelhoudersrechten op zijn plaats zijn, zoals bij een
aandelenoverdracht of omzetting waardoor de vennootschap niet bekend is met
haar aandeelhouders. Indien een aandeelhouder zich niet bekend wenst te maken
bij de vennootschap terwijl hij aandelen op naam houdt, behoeft de vennootschap
in het algemeen niet te dulden dat de aandeelhouder aandeelhoudersrechten
uitoefent. In de regel is de sanctie echter beperkt tot de uitoefening van
individuele rechten: het stemrecht, het recht op winstuitkering, het recht
om de algemene vergadering bij te wonen en daar het woord te voeren.Uitgangspunt van het voorstel is verder dat zoveel mogelijk wordt gekozen
voor opschorting van rechten en niet voor verval. Zo kan het recht op winstuitkering
relatief eenvoudig worden opgeschort door de uitbetaling op te schorten, terwijl
het recht om de algemene vergadering bij te wonen zal moeten wijken voor het
belang dat anderen hebben bij het tijdig houden van die algemene vergadering
en een correcte besluitvormingsprocedure aldaar. Dat recht zal dan verloren
moeten gaan.Bij de vraag of via artikel 82 lid 4, bij omwisseling van aandelen aan
toonder in aandelen op naam, alle aandeelhoudersrechten middels een wettelijk
voorschrift moeten worden opgeschort totdat het aandeelbewijs is ingeleverd
bij de vennootschap, of dat het rechtsgevolg wordt overgelaten aan de statuten,
heeft de vaste commissie verwezen naar de artikelen 183 lid 4 en 196a lid
1 en paragraaf 27 van de departementale richtlijnen.De artikelen 183 lid 4 en 196a lid 1 bepalen de opschorting van alle aan
een aandeel verbonden rechten. Het betreft situaties waarin een vennootschap,
na een omzetting van een nv in een bv of levering van aandelen op naam, niet
bekend is met de identiteit van haar aandeelhouders. In het geval van de omzetting
van een nv in een bv is het bovendien ongewenst dat aandeelbewijzen in omloop
blijven, aangezien de uitgifte daarvan voor een bv verboden is. De aandeelhouder
moet daarom zijn aandeelhouderschap aantonen met het aandeelhoudersbewijs
en dat bewijs vervolgens inleveren.De regeling voor omwisseling van aandelen aan toonder in aandelen op naam
in artikel 82 lid 4 en paragraaf 27 van de departementale richtlijnen
betreft een vergelijkbaar geval. De departementale richtlijnen laten de vennootschap
ook geen keuze in aard van de sanctie of de strekking daarvan. In zijn uitwerking
gaat het derhalve om een wettelijk voorgeschreven sanctie: opschorting van
alle aandeelhoudersrechten. In navolging van de opmerkingen van de vaste commissie
is artikel 82 lid 4 bij nota van wijziging aangepast.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om bij nota van wijziging in artikel
82 lid 4 een onderscheid aan te brengen tussen het geval van een statutenwijziging
en het geval dat de vennootschap ingevolge fusie of splitsing aandelen op
naam heeft uitgegeven. In het eerste geval bestaat een door de statutenwijziging
veranderde relatie tussen de vennootschap en haar aandeelhouders. Het ligt
voor de hand dat de vennootschap aanspraak maakt op inlevering
van haar eigen aandeelbewijzen bij een omzetting van aandelen aan toonder
in aandelen op naam.In het tweede geval ligt inlevering van een aandeelbewijs aan toonder
meer gecompliceerd. Bij een afsplitsing van vermogen (artikel 334a lid 3)
kan een deel van het vermogen van een vennootschap (die vervolgens blijft
bestaan) overgaan op een andere vennootschap. Daarbij kan de afsplitsende
vennootschap aandelen in het kapitaal van de verkrijgende vennootschap (artikel
334 e) of een groepsmaatschappij (artikel 334ii) verkrijgen. Het is niet gewenst
dat aandeelbewijzen van de niet verdwenen vennootschap zouden moeten worden
ingeleverd bij de verkrijgende vennootschap. De afsplitsende vennootschap
heeft een eigen belang bij inlevering van de desbetreffende aandeelbewijzen.
Bij een driehoeksfusie (artikel 334 lid 1) worden de aandeelhouders van een
verdwijnende vennootschap aandeelhouder van een groepsmaatschappij van de
verkrijgende vennootschap. Inlevering van bewijzen van aandelen aan toonder
bij de bedoelde groepsmaatschappij is systematisch niet fraai aangezien die
vennootschap de bewijzen van aandelen aan toonder niet heeft uitgegeven. In
dergelijke gevallen kan de aandeelhouder volstaan met overlegging van het
aandeelbewijs aan de vennootschap om zich als rechthebbende tot de nieuwe
aandelen te legitimeren. Het artikel is bij nota van wijziging aangepast.De leden van de vaste commissie vroegen mij in te gaan op de suggestie
van de gecombineerde commissie om de artikelen 87a/195a lid 1, 87b/195b lid
1 en 118/228 lid 1 te harmoniseren en deze te laten resulteren in de opschorting
van het recht op deelname aan de aandeelhoudersvergadering, van het stemrecht
alsmede het «recht op welke uitkering dan ook».De artikelen 87a/195a lid 1, 87b/195b lid 1 en 118/228 lid 1 geven een
grondslag voor opschorting van het vergaderrecht en stemrecht. De artikelen
87a/195a lid 1 en 87b/195b lid 1 geven daarnaast tevens een wettelijke basis
voor de opschorting van het recht op winstuitkeringen. Het voorstel van de
gecombineerde commissie leidt tot een opschorting van alle uitkeringen, waaronder
kapitaalvermindering, winstuitkering en liquidatieuitkering. Ook de paragrafen
24, 25, 34 en 35 van de departementale richtlijnen gaan uit van een algehele
opschorting van het recht op uitkeringen. De opmerking van de gecombineerde
commissie was aanleiding de bewoording van de artikelen 87a/195a lid 1 en
87b/195b lid 1 aan te passen bij nota van wijziging. Een wettelijke grondslag
voor een statutaire opschorting van uitkeringen in artikel 118/228 is overbodig,
aangezien artikel 105/216 een statutaire opschorting van het recht op uitkeringen
niet verbiedt.De leden van de vaste commissie vroegen hoe ik het voorstel beoordeel
om artikel 24d aan te passen aan de nieuw voorgestelde bepalingen in artikel
87a/195a lid 1 en artikel 118/228 lid 1, zodat aandelen niet meetellen indien
de wet of een wettige bepaling van de statuten bepaalt dat daarvoor geen stem
kan worden uitgebracht.Artikel 24d bepaalt dat aandelen waarvoor op grond van de wet geen stem
kan worden uitgebracht, niet meetellen voor het bepalen van een quorum of
de vraag in hoeverre wordt deelgenomen in het kapitaal. Artikel 24d verwijst
niet naar statutaire beperkingen of opschortingen van het stemrecht omdat
afhankelijkheid van statutaire regelingen ongewenste gevolgen kan hebben voor
de wettelijke regels voor besluitvorming, bijvoorbeeld in het geval dat een
wettelijk voorgeschreven meerderheid vereist is voor doorbreking van een bindende
voordracht (artikel 133/243 lid 2). Ook is van belang dat artikel 24d –
naast besluitvorming – ziet op verschaffing en vertegenwoordiging van
het geplaatste kapitaal. Indien een statutaire opschorting van stemrecht relevant
is voor de toepassing van artikel 24d, zal daardoor de toegang tot bijvoorbeeld
de uitkoopregeling en het enquêterecht bemoeilijkt kunnen
worden. Het voorstel artikel 24d aan te passen neem ik derhalve niet over.Artikel 87De leden van de vaste commissie vroegen mijn oordeel over het voorstel
om in artikel 87, dat betrekking heeft op de blokkering van aandelen op naam,
de zinsnede «de door hem over te dragen aandeel of aandelen» in
zowel lid 2 als lid 3 te wijzigen in «het door hem over te dragen aandeel
of de door hem over te dragen aandelen».Deze opmerking van de vaste commissie was aanleiding de redactie van de
leden 2 en 3 bij nota van wijziging aan te passen.Artikel 87a/195a lid 2Dit artikel bevat een maximum termijn van drie maanden voor de aanbieding
en overdracht van aandelen. De gecombineerde commissie vond de maximering
onnodig beperkend en noemde het voorbeeld van een overdrachtsverplichting
die ontstaat door een «change of control» bij joint venture-vennootschappen.
De aandeelhouder kan in zo'n geval veelal geen verwijt worden gemaakt, en
de termijn van drie maanden kan veel te kort zijn, aldus de gecombineerde
commissie. De leden van de vaste commissie vroegen of ik de opvatting deel,
dat het in de wet maximeren van een redelijke termijn voor de aanbieding en
overdracht van aandelen tot ten hoogste drie maanden onnodig beperkend is.
Aansluitend vroegen de leden waarom de bepaling van de termijn niet aan de
opstellers van de statuten kan worden overgelaten.De overdrachtsverplichting moet zijn gekoppeld aan omstandigheden die
objectief bepaalbaar zijn en nauwkeurig in de statuten zijn omschreven. Verwijtbaarheid
aan de zijde van de aandeelhouder is geen voorwaarde. Men denke aan het geval
dat een aanbiedingsplicht ontstaat door een overgang van aandelen krachtens
erfrecht. De voorgestelde regeling heeft tot doel de vennootschap een mogelijkheid
te geven om de verplichting tot aanbieding en overdracht af te dwingen zonder
beroep te moeten doen op de rechter. De statuten moeten aangeven aan wie de
aandelen aangeboden moeten worden. Aan de aanbiedingsplicht kan derhalve onmiddellijk
worden voldaan. Vervolgens moet blijken of op alle aandelen wordt gereflecteerd.
Zo ja, dan dient overdracht aan de gegadigden plaats te vinden. Blijft de
overdracht uit, dan kan de vennootschap gebruik maken van de machtiging tot
aanbieding en overdracht. Wordt niet op alle aandelen gereflecteerd, dan vindt
ontheffing van de overdrachtsplicht plaats, ook indien deze met een kwaliteitseis
samenhangt. De mogelijkheid van ontheffing is bij nota van wijziging aan lid
2 toegevoegd. Door de ontheffing eindigt ook de eventuele opschorting van
aandeelhoudersrechten.De aandeelhouder dient een reële mogelijkheid te hebben zijn aandelen
over te dragen tegen een door partijen overeen te komen prijs. De termijn
mag dus niet te kort zijn. De termijn kan inderdaad aan de opstellers van
de statuten worden overgelaten. De gekozen termijn dient echter wel redelijk
te zijn. Artikel 87a/195a lid 2 is bij nota van wijziging in deze zin aangepast.Artikel 87b/195b lid 1De leden van de vaste commissie verzochten mij naar aanleiding van de
regeling voor statutaire kwaliteitseisen in te gaan op de suggestie van de
gecombineerde commissie om in titel 1 van boek 2 BW te bepalen dat, indien
alle leden of aandeelhouders van de rechtspersoon niet of niet langer aan
in de statuten gestelde (kwaliteits)eisen voldoen, een statutenwijziging mogelijk
is tot opheffing van die eisen. Tot die wijziging moet dan worden
besloten met algemene stemmen in een vergadering waarin alle leden zijn vertegenwoordigd
of het gehele geplaatste kapitaal is vertegenwoordigd.Volgens het wetsvoorstel kunnen de statuten een aandeelhouder die een
kwaliteitseis verliest, verplichten tot een overdracht aan een gegadigde die
wel aan die kwaliteitseis voldoet. Uitsluitend wanneer via de weg van lid
2 ontheffing van de kwaliteitseis heeft plaatsgevonden, behoort een (niet
gekwalificeerde) aandeelhouder invloed op de stemming over een statutenwijziging
te kunnen uitoefenen.De voorgestelde wijziging spreekt mij niet aan. De suggestie houdt geen
verband met de departementale richtlijnen en is niet noodzakelijk in het kader
van de afschaffing van het juridisch-statutair toezicht. Het nieuwe voorstel
ziet op het verlies van kwaliteitseisen bij alle rechtspersonen. Het is ook
niet eenvoudig in te passen. Een verdergaande regeling zou er toe kunnen leiden
dat aandeelhouders (achteraf gezien) ongelijk zijn behandeld. Een voorbeeld
kan dit verduidelijken. Hoewel de ene aandeelhouder gedwongen wordt om zijn
aandelen over te dragen, zou zijn mede-aandeelhouder, die slechts korte tijd
daarna als laatst overgebleven aandeelhouder eveneens de vereiste kwaliteit
verliest, niet behoeven over te dragen. Hij zou in staat zijn het stemrecht
uit te oefenen, de statuten van de vennootschap naar zijn hand te zetten,
en daardoor een aandelenoverdracht permanent kunnen afwenden.Wel is bij nota van wijziging aan artikel 87b/195b lid 2 toegevoegd dat
de statuten in geval van een kwaliteitseis moeten aangeven dat een aandeelhouder
een verzoek kan doen tot overdracht van zijn aandelen wanneer hij de vereiste
kwaliteit verliest, tenzij de statuten reeds een overdrachtsverplichting in
de zin van artikel 87a/195a inhouden. De aandeelhouder wordt hiermee hetzij
in de gelegenheid gesteld om zijn aandelen (op zijn verzoek) over te dragen
aan in de statuten aangewezen gegadigden, hetzij is hij tot overdracht verplicht,
hetzij wordt hij bij onvoldoende gegadigden ontheven van de kwaliteitseis.Artikel 101/210De leden van de vaste commissie verzochten mij toe te lichten op grond
van welke wettelijke bepaling is toegestaan dat besluiten van een orgaan van
de vennootschap zijn onderworpen aan de goedkeuring van derden. Verder vroegen
de leden van de vaste commissie of, indien naar aanleiding van de vorige vraag
geen wettelijke bepaling kan worden aangewezen, uit het voorgestelde lid 1
van artikel 101/210 a contrario opgemaakt moet worden dat de statuten andere
besluiten dan die waarbij de jaarrekening wordt vastgesteld, wel aan de goedkeuring
van een derden kunnen onderwerpen.Lid 1 van artikel 101/210, dat ziet op het opmaken van de jaarrekening
door het bestuur, wordt door het wetsvoorstel niet gewijzigd. Op grond van
het nieuwe lid 4 mogen de statuten bepalen, dat een besluit van de algemene
vergadering van aandeelhouders onderworpen is aan de goedkeuring van een derde,
met uitzondering van het besluit tot vaststelling van de jaarrekening. De
algemene vergadering van een gewone vennootschap kan geen afstand doen van
dit recht ten aanzien van de jaarrekening. Lid 4 is opgenomen omdat de wet
vooralsnog geen uitdrukkelijke grondslag voor het bepalen van een goedkeuringsrecht
geeft.Ten aanzien van besluiten van het bestuur en de raad van commissarissen
het volgende. Voor besluiten van het bestuur is in artikel 129/239 lid 3 bepaald
dat uitsluitend onderwerping aan de goedkeuring van een ander orgaan is toegestaan.
Besluiten van de raad van commissarissen kunnen niet aan enig goedkeuringsrecht
van derden (of een ander orgaan) worden onderworpen omdat een dergelijk goedkeuringsrecht
niet past in het vennootschappelijke systeem. Het is niet te verenigen met
de onafhankelijke positie van de raad van commissarissen. Het artikel sluit
aan bij het bepaalde in 9 van de departementale richtlijnen.
Die paragraaf geldt ook niet voor de raad van commissarissen.De leden van de vaste commissie vroegen of de woorden «Onverminderd
het bepaalde in artikel 163 (respectievelijk 273)» kunnen worden geschrapt.Artikel 101/210 bepaalt in lid 3 dat de jaarrekening wordt vastgesteld
door de algemene vergadering van aandeelhouders, tenzij sprake is van een
structuurvennootschap. In dat laatste geval stelt de raad van commissarissen
de jaarrekening vast. Lid 4 bepaalt dat de bevoegdheid van de aandeelhoudersvergadering
tot vaststelling van de jaarrekening, zoals bepaald in lid 3, niet kan worden
aangetast. Zonder verwijzing naar de structuurregeling in lid 4, zou de vraag
kunnen rijzen of een inbreuk op dit recht mogelijk is. De gekozen formulering
van de leden 3 en 4 sluit een (te) ruime uitleg uitdrukkelijk uit.Ten aanzien van lid 6 van artikel 101/210 vroegen de leden van de vaste
commissie of het woord «krijgt» niet beter kan worden vervangen
door het woord «heeft».Het zesde lid van artikel 101/210 heeft betrekking op de winstbestemming.
De statuten kunnen een ander vennootschapsorgaan dan de algemene vergadering
van aandeelhouders aanwijzen om over de winstbestemming te beslissen. Door
de aanwijzing 'heeft' het desbetreffende orgaan die bevoegdheid. Dat is een
verbetering. Het voorstel is bij nota van wijziging overgenomen.Artikel 118/228 lid 1De leden van de vaste commissie vroegen aandacht voor artikel 118/228
lid 1, dat bepaalt dat de statuten kunnen bepalen dat het stem- en vergaderrecht
is opgeschort wanneer een aandeelhouder niet aan een wettelijke of statutaire
verplichting heeft voldaan, en stelden de vraag of deze bepaling niet beter
in artikel 117/227 kan worden opgenomen omdat daarin het recht van deelname
aan de aandeelhoudersvergadering is bepaald.Het niet nakomen van een wettelijke of statutaire verplichting heeft enerzijds
gevolgen voor het vergaderrecht en anderzijds voor de uitoefening van het
stemrecht. Het vergaderrecht is geregeld in artikel 117/227 en het stemrecht
in artikel 118/228. De gecombineerde commissie heeft bezwaar tegen het opnemen
van een regeling voor opschorting van beide rechten in de bepaling over het
stemrecht. Hetzelfde bezwaar kan worden aangevoerd tegen het opnemen van een
grondslag voor opschorting van beide rechten in de regeling voor het vergaderrecht.
De suggestie van de gecombineerde commissie wordt daarom niet gevolgd. Beter
is het, de opschorting van enerzijds het vergaderrecht en anderzijds het stemrecht
separaat te regelen in artikel 117/227 en 118/228. Dit is bij nota van wijziging
gebeurd.De leden van de vaste commissie refereerden aan de suggestie van de gecombineerde
commissie om aan het niet naleven van een wettelijke of statutaire verplichting
de sanctie te verbinden dat het recht op uitkeringen is opgeschort. Tevens
werd voorgesteld deze opschorting een eigen plaats te geven, bijvoorbeeld
in artikel 92/201. Ook is de vraag gesteld waarom de opschorting («verlies»)
van het recht op (winst)uitkering wel in de artikelen 82 lid 4, 87a/195a lid
1 en 87b/195b lid 1 is bepaald.Bij de beantwoording van de vragen over het verband tussen de artikelen
82 lid 4, 87a/195a lid 1, 87b/195b lid 1, 118/228 lid 1 en 183 lid 4 is opgemerkt
dat geen wettelijke grondslag vereist is voor een statutaire opschorting van
het recht op uitkeringen als sanctie op het niet nakomen van een wettelijke
of statutaire verplichting. Artikel 105/216 verbiedt zo'n statutaire opschorting
immers niet. Een wettelijke regeling is overbodig.In artikel 82 lid 4 is de opschorting van het recht op uitkeringen onderdeel
van de totale opschorting van aandeelhoudersrechten, zoals bij nota van wijziging
is bepaald. Ik verwijs naar de opmerkingen bij dat artikel. In de artikelen
87a/195a lid 1 en 87b/195b lid 1 is een limitatieve opsomming gegeven van
de aandeelhoudersrechten die opgeschort kunnen worden in het geval een aandeelhouder
niet voldoet aan een overdrachtsverplichting of een kwaliteitseis. Opschorting
van het recht op uitkeringen is daarbij genoemd, omdat door het karakter van
een limitatieve opsomming anders onduidelijkheid zou kunnen bestaan over de
vraag of opschorting van dat recht nog mogelijk is in het geval de artikelen
87a/195a lid 1 en 87b/195b lid 1 die mogelijkheid niet uitdrukkelijk noemen.Tenslotte vroegen de leden van de vaste commissie of de rechtszekerheid
eist dat het woord «bepaalde» wordt ingevoegd voor het woord «wettelijke»
waar het gaat om de wettelijke verplichtingen die tot opschorting van stem-
en vergaderrechten kunnen leiden.De statuten moeten bepalen ten aanzien van welke wettelijke (of statutaire)
verplichtingen geldt dat de niet nakoming leidt tot opschorting van aandeelhoudersrechten.
Uitsluitend wanneer de verplichtingen voldoende bepaalbaar zijn kan daarop
een beroep worden gedaan. Dit komt naar mijn mening uit de voorgestelde wettekst
en de toelichting voldoende naar voren.Artikel 125/235 lid 2De leden van de vaste commissie vroegen ten aanzien van de gronden voor
weigering van een verklaring van geen bezwaar bij statutenwijziging, waarom
preventief controle zou moeten worden uitgeoefend op een verhoging van het
maatschappelijk kapitaal, de wijziging van de vertegenwoordigingsbevoegdheid,
de vervanging van een aanbiedingsverplichting door een goedkeuringsverplichting
etc. Aansluitend vroegen deze leden of het behoud van het preventieve toezicht
op statutenwijzigingen feitelijk leidt tot instandhouding van de technisch-juridische
toetsing. De leden van de vaste commissie verzochten daarbij aan te geven
welk belang wordt gediend met het behoud van het preventieve toezicht op statutenwijzigingen
in de voorgestelde vorm.De handhaving van een preventieve toets op statutenwijzigingen vindt plaats
met het oog op het misbruiktoezicht. Thans en in de toekomst wordt getoetst
of een vennootschap een verboden karakter krijgt, dan wel zal worden gebruikt
voor ongeoorloofde doeleinden. Deze toetsing is geen onderdeel van het technisch
juridische toezicht. Een verhoging van het maatschappelijk kapitaal of een
van de andere door de vaste commissie voorgelegde statutenwijzigingen wordt
niet aan het preventieve toezicht onderworpen. De gehandhaafde bepalingen
zien op de feitelijke werkzaamheden van de vennootschap en betreffen niet
de interne regels die in de statuten zijn neergelegd.Indien bestaande (goedgekeurde) activiteiten worden gewijzigd en een vorm
aannemen die bij de oprichting (ook) zouden hebben geleid tot een weigering
van de verklaring van geen bezwaar, bestaat er reden de goedkeurende verklaring
voor de statutenwijziging te onthouden. Door vennootschappen via statutenwijziging
te blijven volgen in hun activiteiten kan worden gecontroleerd op mogelijk
misbruik. Deze controle maakt het voorts mogelijk dat het systeem Vennoot
van recente informatie wordt voorzien over de vennootschap en haar beleidsbepalers.
Dat komt misbruiktoezicht in algemene zin ten goede.De leden van de vaste commissie vroegen om een uiteenzetting van de wijze
waarop door preventief toezicht op statutenwijzigingen voorkomen kan
worden dat een vennootschap een verboden karakter krijgt of voor ongeoorloofde
doeleinden kan worden gebruikt.Indien niet geoorloofde activiteiten worden aangegeven, wordt de verklaring
van geen bezwaar geweigerd. Indien uitsluitend geoorloofde activiteiten zijn
aangegeven (en derhalve de verklaring van geen bezwaar is afgegeven), maar
vervolgens in afwijking van de statuten ongeoorloofde activiteiten worden
ontplooid, kan repressief worden opgetreden.De leden van de vaste commissie vroegen waarom is gekozen voor het schrappen
van de weigeringsgrond «strijd met de openbare orde» in artikel
68/179, terwijl deze grond in artikel 125/235 lid 2 is gehandhaafd. Ook is
de vraag gesteld of voor het zeldzame geval van strijd met de openbare orde
de repressieve controle van artikel 20 en de preventieve rol van de notaris
ingevolge artikel 21 lid 2 Wet op het notarisambt niet voldoende is.De toetsing aan de openbare orde bij oprichting van een nv of bv is geschrapt
vanwege de beperking van het departementale toezicht. De toetsing aan de openbare
orde is bij statutenwijziging inderdaad niet langer opportuun. Indien een
vennootschap na een statutenwijziging feitelijke activiteiten gaat ontplooien
die strijdig zijn met de openbare orde, kan het openbaar ministerie op grond
van artikel 20 repressief optreden. Ook de verplichting van de notaris om
zijn dienst te weigeren indien de werkzaamheid die van hem verlangd wordt
leidt tot strijd met het recht of de openbare orde, draagt er toe bij dat
in verband met de openbare orde geen preventief overheidstoezicht gehandhaafd
behoeft te worden voor een beoogde statutenwijziging (artikel 21 lid 2 Wet
op het notarisambt). Het wetsvoorstel is in deze zin aangepast bij nota van
wijziging.De leden van de vaste commissie wilden weten op welke wijze de «monitoring»
van vennootschappen het beste kan geschieden, en vroegen bij de beantwoording
in aanmerking te nemen dat het mogelijk is het systeem Vennoot te koppelen
aan het systeem van het handelsregister. Zij vroegen zich af of het mogelijk
is bij die monitoring gebruik te maken van het nv- of bv-nummer en welke wettelijke
bepalingen hiervoor nodig zouden zijn, zoals bijvoorbeeld in de Handelsregisterwet.
De leden van de vaste commissie vroegen zich tenslotte af of het volgens haar
geringe belang van de preventieve toetsing bij statutenwijzigingen enerzijds
en de belasting van het departement en de lasten voor het bedrijfsleven anderzijds,
er niet er toe moet leiden dat de preventieve toets bij statutenwijzigingen
wordt afgeschaft.Het «monitoren» van vennootschappen kan plaatsvinden langs
de lijnen van een preventieve dan wel een repressieve toets, dan wel een combinatie
van beide. Het handelsregister geeft enkel een beeld van de status van een
vennootschap, zoals deze status (eventueel na doorgevoerde wijzigingen) reeds
tot stand is gekomen. Een preventieve toets op mogelijk misbruik in relatie
tot een statutenwijziging is daarom op basis van het handelsregister niet
mogelijk. Een ongewenste wijziging van de statuten kan dan immers niet worden
voorkomen. Een preventieve toets is wel mogelijk door de procedure voor het
verkrijgen van een verklaring van geen bezwaar voor een statutenwijziging.
Teneinde de preventieve toets bij oprichting en statutenwijziging «handen
en voeten» te geven, dient het systeem Vennoot van zoveel mogelijk relevante
gegevens te zijn voorzien. Dit zal onder meer door een koppeling tussen het
systeem en het handelsregister worden gerealiseerd. Ook de misbruiktoets bij
statutenwijziging heeft tot gevolg dat de gegevens van het systeem Vennoot
worden geactualiseerd. Hierdoor wordt het preventieve toezicht bij oprichtingen
beter uitvoerbaar. Artikel 142/252De leden van de vaste commissie wilden weten waarom de wet de figuur van
de plaatsvervangende commissaris niet toelaat. Verwezen is naar de figuur
van de plaatsvervangende bestuurder in het verenigingenrecht. Vervolgens is
gevraagd of ter voorkoming van onzekerheid een wettelijke regel over de toelaatbaarheid
van de plaatsvervangende commissaris vereist is.De vervanging van een bestuurder in het verenigingsrecht betreft het geval
van ontstentenis en/of belet van een bestuurder. De figuur van de plaatsvervangende
bestuurder bij ontstentenis en/of belet van een bestuurder is ook in het vennootschapsrecht
bekend. De wet verplicht de nv (artikel 134 lid 4) en de bv (artikel 244 lid
4) een regeling te treffen voor dat geval. De plaatsvervangende bestuurder
draagt bestuursverantwoordelijkheid wanneer hij als plaatsvervanger actief
is. Het is uitgesloten dat een bestuurder wordt benoemd voor onbepaalde tijd,
terwijl het de bedoeling is dat hij uitsluitend als «plaatsvervangend
bestuurder» actief is wanneer een andere bestuurder niet beschikbaar
is.Er is geen wettelijke regeling voor het geval van ontstentenis of belet
van commissarissen. Inhoud en aard van de taak van een commissaris wijkt ook
sterk af van die van een bestuurder. Een commissaris wordt in persoon benoemd.
Hij dient zijn taak op basis van onafhankelijkheid uit te oefenen. Ook voor
commissarissen is uitgesloten dat een commissaris wordt benoemd voor onbepaalde
tijd, terwijl het de bedoeling is dat hij uitsluitend als «plaatsvervangend
commissaris» actief is wanneer een andere commissaris niet beschikbaar
is. Bij de rol van commissaris past geen onduidelijkheid over de vraag of
in enig geval wordt opgetreden door een commissaris dan wel een plaatsvervangend
commissaris of wie verantwoordelijk c.q. aansprakelijk is voor het handelen
van een (plaatsvervangende) commissaris in relatie tot de vennootschap en
derden. Aangezien de wet en het wettelijke systeem geen aanknopingspunt geven
voor de introductie van een plaatsvervangende commissaris, is een uitdrukkelijk
wettelijk verbod niet vereist.Artikel 158/268 lid 2De leden van de vaste commissie vroegen of de woorden «Onverminderd
het bepaalde in artikel 160 (respectievelijk 270)» in artikel 158/268
lid 2, dat bepaalt dat de statuten de kring van benoembare personen voor een
commissariaat bij een structuurvennootschap niet kunnen beperken, niet kunnen
vervallen.Zonder een verwijzing zou de vraag kunnen rijzen hoe dit voorschrift zich
verhoudt tot artikel 160/270, waarin een beperking is vervat van de kring
waaruit commissarissen worden benoemd. De gekozen formulering sluit dit uit.
Tot misverstanden kan zij naar mijn oordeel geen aanleiding geven.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26277-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl