Vaststelling begroting van het gemeentefonds voor het jaar 2008; Verslag van een Wetgevingsoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-B, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-12-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-B nr. 13

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de vaste commissie voor
Financiën
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-BToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 31200-CToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 BVaststelling van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar
200831 200 CVaststelling van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het
jaar 2008nr. 13VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 22 november 2007De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1 en de vaste commissie voor Financiën2 hebben op 19 november 2007 overleg gevoerd met staatssecretaris
Bijleveld-Schouten van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de begrotingen van het Gemeentefonds en het Provinciefonds.Van het overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,BlokDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties,HendrickxStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de vaste commissie voor
FinanciënMaandag 19 november 2007 10.00 uurDe voorzitter: Van BeekAanwezig zijn 7 leden der Kamer, te weten:Anker, Van Beek, Brinkman, Heijnen, Leerdam, De Pater-van der Meer en
Van Raak,en mevrouw Bijleveld-Schouten, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.Aan de orde is de behandeling van:de begrotingsstaat
van het Gemeentefonds voor het jaar 2008 (31200-B);de begrotingsstaat
van het Provinciefonds voor het jaar 2008 (31200-C);de brief
van de staatssecretaris van BZK d.d. 15 mei 2007 met het Toezichtverslag
2007 (30800-B, nr. 15);de brief van de staatssecretaris van BZK
d.d. 30 augustus 2007 met de publicatie "De provinciale financiën
2007, een interprovinciale vergelijking" (30800-C, nr. 7);de brief van de staatssecretaris van BZK d.d. 31 augustus 2007 met afschriften
van de junicirculaires 2007 van het Gemeentefonds en het Provinciefonds (30800-B,
30800-C, nr. 19);de brief van de minister van BZK d.d. 5 juni
2007 met het akkoord tussen het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) met de titel "Samen aan de slag" (30800-B, nr. 17);de brief van de minister van BZK d.d. 13 september 2007 met het
akkoord tussen Rijk en provincies 2008 (30800-C, nr. 8);de brief
van de staatssecretaris van BZK d.d. 23 oktober 2007 met de septembercirculaires
2007 Gemeentefonds en Provinciefonds (31200-B, 31200-C, nr. 4).De voorzitter:De minister van Financiën heeft zich voor dit overleg moeten verexcuseren.De heerVan Raak(SP)Voorzitter. De staatssecretaris wilde bestuursakkoorden sluiten met de
gemeenten en met de provincies. Het akkoord met de gemeenten, naar mijn idee
het lastigste, kwam er vrij snel. Op het akkoord met de provincies, volgens
mij het meest eenvoudige, wachten wij nog steeds. Kan de staatssecretaris
aangeven waarom zij er met de provincies nog niet uitgekomen is? Wat zijn
de struikelblokken geweest die ervoor hebben gezorgd dat er nog geen bestuursakkoord
ligt? Ondertussen zijn voor het jaar 2008 wel financiële afspraken gemaakt.
Een speciale commissie moet voorstellen voor de jaren daarna gaan voorbereiden.
Op deze manier duurt het natuurlijk allemaal wel erg lang. Een plan dat in
zo'n korte tijd moet worden uitgevoerd, kan nooit erg ambitieus zijn.In het bestuursakkoord met de VNG lezen wij dat het kabinet tijdens zijn
regeerperiode graag de ambulante jeugdzorg wil overhevelen van de provincies
naar de gemeenten. Dat is een goede ontwikkeling. Hoe gaat de staatssecretaris
deze reorganisatie bekostigen? Welk deel van het budget van de provincies
dat nu voor jeugdzorg bestemd is, zal naar het Gemeentefonds gaan? Of werkt
het niet zo?De provincies gaan in 2008 bijdragen aan plannen uit de rijksbegroting:
het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport en het Investeringsbudget
Landelijke Gebieden. De SP heeft zorgen over de gekozen constructie. Er zijn
volgens ons twee opties. Als je dit soort zaken landelijk beleid vindt, moet
het kabinet ze regelen. Als je kiest voor de regie bij de provincies, horen
daar de verantwoordelijkheid en de budgetten bij. Waarom is gekozen voor deze
tweeslachtige constructie?De afgelopen jaren is veel geschoven in de taken en verantwoordelijkheden
van de gemeenten en de provincies. Op dit moment is de trend weer decentralisatie.
Het is goed dat het beleid zo dicht mogelijk bij de burgers wordt uitgevoerd.
De steeds veranderende verantwoordelijkheden, waarbij provincies steeds meer
nieuwe taken hebben gekregen, hebben ertoe geleid dat de provincies nog minder
zichtbaar zijn geworden en dat het beleid van provincies en gemeenten is gaan
botsen. Heeft de staatssecretaris het prachtige boekje "Het opgeblazen
bestuur" van Klaartje Peters gelezen? Daarin wordt zichtbaar hoe de provincies
zich de afgelopen jaren erg veel nieuwe taken en budgetten hebben toegeëigend.
Volgens Peters zijn de provincies een opgeblazen bestuur geworden. Van dat
nieuwe beleid, dat vaak zaken betreft die niet traditioneel tot het werkterrein
van de provincie behoren, is het succes heel gering geweest. Van de staatssecretaris
hoor ik graag wat volgens haar wel en wat volgens haar niet op het bordje
van de provincies past. Is zij bereid haar visie op de taken van de provincies
aan het papier toe te vertrouwen, opdat wij er een mooi debat over kunnen
voeren?De gemeenten krijgen de komende jaren meer taken, bijvoorbeeld op het
gebied van veiligheid. Gemeenten krijgen een grote rol in de aanpak van huiselijk
geweld en openbare orde. Voor zover wij hebben begrepen, staat daar geen extra
geld tegenover. Is dat niet het over de schutting gooien van verantwoordelijkheden?
In vergelijking met andere landen hebben gemeenten in Nederland de beschikking
over een relatief klein eigen belastinggebied. Kan de staatssecretaris haar
visie geven op het eigen gemeentelijke belastinggebied? Is dit volgens haar
voldoende om de nieuwe taken te kunnen uitvoeren? Wij hebben daar twijfels
over. Raadsleden zijn gekozen vertegenwoordigers die eigen keuzes moeten kunnen
maken. Hebben gemeenten volgens de staatssecretaris voldoende middelen voor
het maken van beleid? Ik hoor graag een uiteenzetting. In de toekomst zullen
wij ook hier een debat aan moeten wijden.De voorzitter: LeerdamMevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Voorzitter. Het moet een genoegen zijn om in deze periode wethouder van
Financiën te zijn in willekeurig welke gemeente dan ook. Met een autonome
groei van het accres van het Gemeentefonds van 6,5% – tot 2011
gaat het om in totaal 1,3 mld. – kun je voor je inwoners ruimhartig
de gewenste voorzieningen in stand houden zonder de lasten te hoeven verhogen.
Je kunt je collega's ruim bemeten bij ambities binnen hun portefeuilles. Als
je het slim aanpakt, kun je de reserves voor noodzakelijk onderhoud nog wat
extra spekken voor financieel krappere tijden. Want ook dan moeten de voetpaden
en wegen onderhouden worden en stelt de burger het op prijs wanneer het openbaar
groen er goed bij ligt. De begrotingsbesprekingen in de colleges en gemeenteraden
kunnen dus een feest voor alle betrokkenen zijn.Ik noem een paar beleidsvelden waarbinnen gemeenten kunnen beschikken
over ruimere middelen vanwege dat fors gegroeide accres. Voor het cluster
Openbare Orde en Veiligheid is 115 mln. extra beschikbaar en vanaf 2010 zelfs
220 mln. Dat schept ruimte voor beloning van brandweerpersoneel als gevolg
van de Arbeidstijdenwet, maar ook voor de aanpak van huiselijk geweld. Ik
noem het cluster Onderwijs, waarvoor 100 mln. extra beschikbaar komt, onder
meer voor investeringen in de brede school. Voor het cluster Armoedebestrijding
en Schuldhulpverlening komt 80 mln. extra beschikbaar en voor het cluster
Jeugd en Gezin 100 mln. om de Centra voor Jeugd en Gezin een goede start te
gunnen. Ik hoor nog wel eens de klacht dat het Rijk wel decentraliseert, maar
dat de benodigde middelen er niet bij geleverd worden. Sommigen spreken zelfs
afkeurend van "over de schutting gooien", maar dat is dus niet waar.
Dit soort beleid noemt het CDA boter bij de vis. Ziehier, een aantal ingrediënten
om de begrotingsbesprekingen binnen de gemeenten een feestelijke aangelegenheid
te laten worden.Datzelfde zou ook voor dit huis kunnen gelden bij de behandeling van de
begroting van het Gemeentefonds, ware het niet dat hier niet de verdeling
van de budgetten ter discussie staat, maar de ambitie van deze staatssecretaris
voor de onderlinge verhouding tussen de bestuurslagen binnen de overheid.
Ik sprak niet per ongeluk over de ambitie van de staatssecretaris, want dat
deze staatssecretaris ambitieus is, lijdt geen twijfel. Zij is voortvarend
aan de slag gegaan om goede afspraken te maken voor de komende jaren met de
gemeenten, de VNG, en de provincies, het ipo.Deze begroting voor het Gemeentefonds bouwt voort op het bestuursakkoord
met de VNG, maar voor een deel ook op de interbestuurlijke code, die uit 2005
dateert. In de begroting lees ik: "Kabinet en gemeenten streven naar
enerzijds een verruiming van bestuurlijke en financiële decentrale beleidsvrijheid
en anderzijds een vermindering van centrale regels, van gedetailleerd medebewind,
van specifieke uitkeringen, van verticaal toezicht en van administratieve
lasten." Wat de specifieke uitkeringen betreft is het kabinet van plan
om een reductie van 50% te realiseren. Bij het hoofdstuk waarin de
specifieke uitkeringen worden opgesomd, is nog geen indicatie te vinden van
de departementen die als eerste een aanzet moeten geven tot die reductie.Vermindering van administratieve lasten is ook zo'n vurig nastrevenswaardig
onderwerp. Ik geef de staatssecretaris een hint: doe geen evaluatie meer naar
de effectiviteit van het btw-compensatiefonds, maar bereken wat de reductie
aan administratieve lasten kan zijn wanneer dit fonds per 2009 wordt opgeheven.
Het staat zo mooi in de stukken: het btw-compensatiefonds beoogt een eind
te maken aan de verstorende werking van de btw. Een eerdere evaluatie heeft
echter aangetoond dat die verstorende werking in de praktijk uitermate gering
is. Ik zou willen zeggen: het btw-compensatiefonds beoogt een eind te maken
aan de verstorende werking van de btw, maar blijkt in de praktijk slechts
het rondpompen van geld te zijn. Wil de staatssecretaris bij de berekening
van de administratieve last van het btw-compensatiefonds ook aangeven hoeveel
fte in totaal bij de overheden betrokken zijn bij de uitvoering van het btw-compensatiefonds?Het kabinet en gemeenten streven naar verbetering van de lokale autonomie,
onder andere door de samenstelling van het lokale belastinggebied te beperken
en de verantwoordingslasten fors te verminderen. Er ligt inmiddels een stapel
rapporten van zo'n halve meter. De ene adviescommissie was nog niet uitgewerkt,
of de volgende werd alweer geïnstalleerd om een visie te geven op bestuurlijke
en financiële decentrale beleidsvrijheid. Inmiddels heb ik van de staatssecretaris
begrepen dat zij vindt dat de stapel hoog genoeg is en dat een kabinetsstandpunt
kan worden verwacht. De CDA-fractie wacht daar in spanning op.Ook het CDA heeft ambities. Een daarvan is dat de lasten voor de burgers
niet onnodig hoog worden. Voor zover er belasting geheven gaat worden, moet
deze transparant zijn en moet er verantwoording worden afgelegd over de besteding.
Wat bij de CDA-fractie spanning oproept, is het feit dat toezeggingen rond
de precarioheffing op ondergrondse nutsleidingen en kabels, niet zijde telecomkabels,
op een onverwacht moment door de staatssecretaris zijn herroepen. Tijdens
het zomerreces mochten wij een brief van haar ontvangen waarin zij terugkomt
op toezeggingen van haar voorganger om deze vorm van versluierde belasting
te stoppen. Overigens treft deze belasting niet alleen inwoners van de betrokken
gemeente. Zij wordt namelijk omgeslagen over de inwoners van alle gemeenten
in het werkingsgebied van het nutsbedrijf. Over de brief van de staatssecretaris
hebben wij schriftelijk overleg gevoerd, maar tot op heden hebben wij geen
reactie ontvangen. Ik ben inwoner van de gemeente Den Haag en heb een heffing
aan precariorechten ontvangen. Het gaat dan alleen om de waterleidingen.
In het DWZ-gebied variëren de bedragen rond de€ 25. Die gemeenten
krijgen dus leuke bedragen binnen.Waarom is de staatssecretaris teruggekomen op de toezegging? De gemeenten
heffen volgens deze begroting 87 mln. aan precario. Met elkaar hadden wij
afgesproken dat de compensatie zou gelden voor het peiljaar 2005. Er is wel
een zekere rechtvaardigheid dat er compensatie nodig is. In 2005 hieven de
gemeenten 55 mln. aan precario. Ik ga ervan uit dat daar ook het bedrag in
zit dat de gemeenten aan bovengrondse precario heffen, voor zover het betreft
de verhuur van publieke grond. Gelet op de eerdergenoemde bedragen die extra
naar de gemeenten gaan, moet het mogelijk zijn om uit te leggen dat wij stoppen
met dat bedrag van die 55 mln., dat volgens mij ook nog aan de hoge kant is.
Binnen de genoemde bedragen moet toch zo langzamerhand wel de compensatie
gevonden kunnen worden, zeker nu dat accres zo ontzettend groeit? Als de staatssecretaris
en de VNG werkelijk de goede verstandhouding tussen burgers en overheid en
het vertrouwen van de burger in de overheid willen versterken, moet dit zo
gepiept kunnen zijn. De status quo van 2005 moet in ieder geval gehandhaafd
worden. Als de staatssecretaris het in het totaal van het lokale belastinggebied
wil bekijken, dan moeten wij er ruim voor de zomer over kunnen spreken, opdat
de begroting voor 2009, met nog steeds dat peiljaar 2005, helderheid kan bieden.De heerHeijnen(PvdA)Zegt mevrouw De Pater dat er geen compensatie nodig is als de staatssecretaris
besluit om de ondergrondse leidingen niet meer aan precario onderhevig te
maken?MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Ik heb een paar voorbeelden genoemd waar dat accres in onderling overleg
in de komende jaren aan besteed gaat worden. Als je het met elkaar echt wilt,
lijkt het mij een fluitje van een cent om over het hele land een bedrag van
55 mln. te bereiken. Als daar geen afspraak over kan komen, kan ik mij voorstellen
dat het kabinet de toezegging uit de vorige periode hard maakt. Het is niet
reëel dat één gemeente bij de nutsbedrijven precario heft
en dat inwoners van alle gemeenten in het voorzieningengebied daaraan moeten
meebetalen.De heerHeijnen(PvdA)Begrijp ik dat mevrouw De Pater wil dat de staatssecretaris het bestuursakkoord
met de gemeenten openbreekt?MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Zij zou er een aanvulling op kunnen maken. Dat lijkt mij helemaal geen
probleem.De heerVan Beek(VVD)Waarom spreekt mevrouw De Pater van compensatie die naar enkele gemeenten
zou moeten gaan die qua belastingheffing een ongewenste afslag hebben genomen?
Die belastingheffing moet gewoon onmogelijk gemaakt worden. Die gemeenten
hebben hun normale belastingmogelijkheden om het bedrag binnen te halen. Dat
doen alle andere gemeenten ook. Het zou toch wel heel raar zijn als wij compensatie
zouden geven en daarmee slechts een handvol gemeenten in dit land extra geld
zouden geven.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Ik redeneer toch ook wel een klein beetje vanuit de betrouwbare overheid
in het onderlinge verkeer. Bij de toezeggingen die wij in het vorige kabinet
gekregen hebben, is steeds het onderwerp van compensatie aan de orde geweest,
maar dan vanaf peiljaar 2005. Op dat moment heeft de Kamer daarover gesproken.
Het is een absoluut niet transparante belastingheffing, die niet alleen de
inwoners treft van de gemeente waar de belasting geheven wordt. Nee, het wordt
omgeslagen naar het hele verzorgingsgebied van de nutsbedrijven. Nogmaals,
het lijkt mij een fluitje van een cent om het te regelen binnen de ontzettend
stijgende accressen.De heerVan Beek(VVD)Er is sindsdien wel iets veranderd. Toen wij de afspraak maakten, was
de ozb begrensd. Die begrenzing is door het huidige kabinet losgelaten. Er
is dus geen begrenzing meer aan het belastinggebied. Als wij deze belastingmogelijkheid
afsnijden, betaal je het niet meer via het water, maar via de ozb, net als
in alle andere gemeenten van het land.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Dat zou kunnen, ware het niet dat de koppeling indertijd, toen wij begonnen
te spreken over de ondergrondse precario, nooit zo gemaakt is. Als de staatssecretaris
er op deze manier met de gemeenten uitkomt, mag het van mij ook, maar ik zou
niet in eerste instantie willen zeggen: nu koppelen wij het omdat wij dat
een paar jaar geleden niet gedaan hebben. Ik geef de staatssecretaris de ruimte
om eruit te komen, maar dat moet dan wel gebeuren. Mocht het niet lukken,
dan ligt er een initiatiefwetsvoorstel klaar.De heerVan Beek(VVD)Dat wil ik graag medeondertekenen.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Ik wil graag dat de staatssecretaris het met de VNG oplost.Voorzitter. Het moet een genoegen zijn om in deze periode gedeputeerde
te zijn met Financiën in je portefeuille. Heb je in de afgelopen jaren
al je collega's extra geld moeten geven omdat de reserves torenhoog boven
de jaarlijkse acceptatie uitstegen, heb je statenleden bij de behandeling
van de begroting er niet van kunnen weerhouden nóg meer mooie dingen
voor de mensen te realiseren, dan kun je nu als gedeputeerde met financiën
in je portefeuille ferm optreden en tijdens de begrotingsbesprekingen in college
en staten de hand op de knip houden. In het akkoord tussen Rijk en provincies
is namelijk afgesproken dat er een behoorlijk bedrag wordt afgeroomd ten behoeve
van taken die in medebewind worden uitgevoerd. Wordt de inwoner van de provincie
daar minder van? Integendeel. De middelen die op deze manier besteed worden,
zijn tenslotte middelen die door alle burgers bij elkaar zijn opgebracht.
Daarom geeft de CDA-fractie steun aan het voornemen deze middelen aan te wenden
voor voorzieningen die aan alle burgers ten goede komen. Wij zijn ervan overtuigd
dat het de burger niet veel uitmaakt uit welke begroting de instandhouding
van voorzieningen wordt gefinancierd, als het maar gebeurt.Ik kijk even naar de begrotingsbehandeling in een willekeurige provincie,
in dit geval Gelderland. De staten zijn erin geslaagd om boven de begroting
uit 2 mln. extra beschikbaar te stellen voor ambulancezorg, extra middelen
in te zetten voor het wegwerken van de wachtlijsten en extra in
te zetten voor onderhoud van het provinciaal wegennet. Er blijven dus nog
gelukkige statenleden en gelukkige burgers over. Wij zijn wel benieuwd hoe
de afspraken met de provincies verder gaan, want de provincies zijn niet gelukkig.De heerVan Beek(VVD)Voorzitter. Ik pak een paar onderwerpen uit het scala aan onderwerpen
dat met deze agenda aan de orde is. Ik dank de staatssecretaris voor de schriftelijke
beantwoording. Op een aantal punten is helderheid verschaft.De Raad voor de financiële verhoudingen stelt in zijn laatste publicatie
dat Nederland met het verdeelmodel voor het Gemeentefonds een uniek en robuust
systeem heeft. Wij kunnen daar best trots op zijn. De positie van de vier
grote gemeenten ten opzichte van die van de andere gemeenten zou volgens de
raad wel eens onevenwichtig kunnen zijn. Het gekke is dat dat gevoel bij meer
mensen leeft, maar dat wij er geen echt bewijs van hebben. Wat is de kabinetsopvatting?
Is de staatssecretaris van plan om deze stelling te laten onderbouwen c.q.
er een advies over te vragen?Is de staatssecretaris bereid om het verdeelmodel bijstand te laten bekijken?
Ik heb begrepen dat er problemen mee zijn, omdat de uitkomsten volstrekt onvoorspelbaar
zijn. Dat geldt zowel over de jaren heen als bij wijziging van variabelen.
Enige voorspelbaarheid van de uitkomsten van modellen is natuurlijk wel gewenst.Het antwoord op schriftelijke vraag 12 roept een nieuwe vraag op. Het
gaat om de bedragen die beschikbaar zijn voor wijziging van de APPA. Toen
wij spraken over het verkleinen van de provinciale staten hebben wij indertijd
afgesproken dat het vrijkomende bedrag zou worden bewaard voor herziening
van de vergoedingsregeling voor statenleden. Waar is dat bedrag gebleven?
De verkleining heeft plaatsgevonden, maar ik weet niet waar het geld gebleven
is. Wat is de opvatting van het kabinet over de herziening van de vergoedingsregeling
voor statenleden?Er zijn interessante afspraken over de provincies gemaakt. Er is eenmaal
200 mln. binnengehaald en het kabinet hoopt er nog drie keer 200 mln. bij
te krijgen. De manier waarop dat gedaan is, is bespreekbaar. Het moet wel
helder zijn hoe de verantwoordelijkheden rond deze onderwerpen liggen en of
er eventueel wetswijzigingen voor nodig zijn. Door het verschuiven van dit
soort verantwoordelijkheden kunnen bedragen beschikbaar komen. Vanuit de provincies
komen signalen dat er op andere begrotingsposten, bijvoorbeeld ten aanzien
van het ILG en de BDU Verkeer en Vervoer, zodanig grote besparingen gerealiseerd
zijn, dat die 200 mln. erbij in het niet valt. Worden er op andere begrotingsposten
inderdaad veel grotere besparingen gerealiseerd door het niet nakomen van
afspraken uit vorige periodes? Er is ook een eenmalig probleem rond de invoering
van de Wet archeologische monumentenzorg. Deze wet wordt later van kracht,
waardoor ook de vergoeding later ingaat. Het eenmalige probleem over drie
kwart jaar betreft een aanzienlijk bedrag. Hoever is de staatssecretaris met
haar gesprekken met het ipo rondom andere bezuinigingen dan de 200 mln.?Ik ben blij met het stuk over de afbouw van de specifieke uitkeringen
en steun de intentie om die uitkeringen zo snel mogelijk te verminderen. Graag
krijg ik de toezegging dat wij in komende begrotingen kunnen zien hoe ver
de staatssecretaris op dit gebied is gevorderd. Het moet niet alleen een doelstelling
zijn, het moet ook echt gerealiseerd worden. De staatssecretaris heeft wel
in de hand welke specifieke uitkeringen worden afgeschaft, maar niet welke
er eventueel bij komen. Ik wil graag het nettoresultaat zien. Wij zijn groot
voorstander van single audit en single information. Als dat door dit beleid
kan worden versterkt, heeft het zeker onze steun. Het geeft de gemeenten ook
meer eigen beleidsruimte en dat is goed.De discussie over de precariobelasting hoef ik niet herhalen. Wij hebben
het debat indertijd uitgebreid gevoerd. Wij zijn er ook echt uitgekomen. De
zaak zou nu echt in wetgeving worden neergelegd. Het is dus heel vervelend
dat er op deze manier op teruggekomen wordt. Er is op spoed aangedrongen.
Er is gekozen voor een snelle manier van communiceren. Binnen een week was
er een schriftelijke inbreng, maar vervolgens horen wij niets meer. Het antwoord
is nu dat het voor het komend jaar helaas niet geregeld kan worden. Ik heb
daar geen begrip voor. De zaak moet worden afgewerkt op de manier zoals wij
het hebben afgesproken. Er wordt op een volstrekt ondoorzichtige manier op
een eerste levensbehoefte extra belasting geheven. Dat moeten wij gewoon niet
willen. Wij moeten die weg afsluiten, net als dat gebeurd is bij ondergrondse
bekabeling.De VVD-fractie is geen voorstander van staatsrechtelijke differentiatie,
zoals in het rapport-Bovens is genoemd. Ik heb het gevoel dat de VNG daar
in de tussentijd ook van terugkomt. In het rapport wordt een heleboel onderwerpen
genoemd die wat ons betreft stuk voor stuk bespreekbaar zijn. Er moet gekomen
worden tot een uniforme besluitvorming. Nu lijkt het echter alsof de onderwerpen
niet meer afzonderlijk in discussie komen. Op welke zaken broedt de staatssecretaris
nog? Over welke onderwerpen zal nog met de Kamer en de gemeenten worden gediscussieerd?
Een uniforme afsluiting is overigens wel gewenst. Wij moeten kiezen voor één
bepaald systeem. Anders krijgen wij echt verrommeling in het binnenlands bestuur.Taakdifferentiatie is zeer bespreekbaar. Ik heb het gevoel dat ook het
kabinet ervoor voelt. Hoe wil de staatssecretaris dit aanpakken? Is zij het
eens met de stelling van het rapport-Van Aartsen, dat er bij taakdifferentiatie
een relatie ligt tussen de omvang van de gemeenten en hun takenpakket? Tot
nu toe is dat niet het geval. De gemeente Rozendaal bij Arnhem met 1500 inwoners
heeft hetzelfde takenpakket als de stad Amsterdam. Met de opvattingen van
het rapport zou je daarin differentiatie kunnen aanbrengen.In de afspraken met de VNG wordt een opmerking gemaakt over gemeentelijke
herindeling. Er is het voornemen om het beleidskader aan te passen. Ik zou
graag horen waarom en in welke richting dat wordt gedaan. De verantwoordelijkheid
wordt vooral bij provincies gelegd, maar er wordt gesproken van "het
provinciaal bestuur". Wordt daarmee gedoeld op gedeputeerde staten of
ook op provinciale staten? Als gesteld wordt dat de wetgever in principe voorstellen
alleen nog maar toetst op het gevolgde proces roept dit bij mij de vraag op
of dit alleen gaat om de wetgever of ook om de medewetgever.Wat is de overweging geweest om de WGR-plus twee jaar eerder te evalueren?
De VVD is heel kritisch over de WGR en met name over de WGR-plus omdat wij
ons realiseren dat het een niet direct democratisch gelegitimeerd
orgaan is, hetgeen beperkingen met zich brengt ten aanzien van het aantal
en de diepgang van de taken. Wat is de opvatting van het kabinet hierover?De heerHeijnen(PvdA)Voorzitter. Dit overleg behoeft niet te gaan over ontoereikende compensatie
voor uiteenlopende uitgaven als gevolg van veranderingen in wet- en regelgeving,
omdat de komende jaren het Gemeente- en Provinciefonds fors zullen stijgen.
Desalniettemin heb ik een aantal opmerkingen, eerst een paar algemene, dan
twee provinciale en ten slotte nog een aantal gemeentelijke.De motie-Van Geel heeft natuurlijk ook een financiële doorwerking
naar Gemeente- en Provinciefonds. Ik ben benieuwd naar de omvang ervan. Zodra
dit bekend is, kan dit dan ook naar buiten worden gebracht zodat gemeenten,
provincies en Kamer daarmee rekening kunnen houden?Ik heb een aantal studies doorgenomen naar de ontwikkeling van vermogens
van provincies en gemeenten. Daaruit blijkt dat er moeilijk verklaringen zijn
te vinden voor de geweldige verschillen waarmee wij tegenwoordig geconfronteerd
worden. Dat zo zijnde, zou met een doorkijk naar de toekomst, de vraag gesteld
moeten worden of die vermogensposities niet zo sterk uiteen gaan lopen, dat
het beginsel van een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke
kosten, onder druk komt te staan. Ik ben erg benieuwd of de staatssecretaris
bereid en in staat is om daarnaar te kijken. Differentiatie is mooi, evenals
autonomie van gemeenten en provincies, maar wij zijn wel de partij van gelijke
kansen, ook als het om dit soort bestuursorganen gaat. Als in het verleden
beslissingen zijn genomen die tot zulke uiteenlopende vermogensposities hebben
geleid, moet er op z'n minst naar gekeken worden.De heerVan Beek(VVD)Ik mag aannemen dat u bedoelt dat dit beslissingen zouden zijn die niet
door de gemeenten of de provincies zelf genomen zijn. Als gemeenten en provincies
zelf op basis van zuinig beleid reserves hebben opgebouwd, mag ik toch aannemen
dat u ze die ook gunt?De heerHeijnen(PvdA)Ik gun gemeenten en provincies de gevolgen van besluiten uit het verleden.
Tegelijkertijd zijn het in mijn ogen ook medeoverheden, die je als zodanig
moet behandelen rond bijvoorbeeld specifieke uitkeringen en subsidies. Dan
mag je best kijken naar de situaties zoals die uiteen zijn gaan lopen als
gevolg van beslissingen uit het verleden. Mijn vraag aan het kabinet is dan
ook of het bereid is om na te gaan of die uiteenlopende vermogensposities
met zich brengen dat genoemd beginsel onder druk komt te staan.De heerVan Beek(VVD)Dat meent u toch niet?De heerHeijnen(PvdA)Ik meen dat wel.De heerVan Beek(VVD)U legt hier de stelling neer dat er een herverdeling van vermogens van
gemeenten moet komen. Dus tussen rijkere en armere gemeenten, ofwel gemeenten
die altijd door ons bestuurd zijn en gemeenten die door uw partijgenoten bestuurd
zijn, moet nu het vermogen verdeeld worden? Dat noemt u eerlijk delen?De heerHeijnen(PvdA)Ik kan de heer Van Beek geruststellen, want ik denk dat het niet heel
veel uitmaakt welke partijen het lokaal bestuur hebben gevormd. Ik ben erg
benieuwd naar de uitkomsten van zo'n vergelijking. Het resultaat zou wel eens
andersom kunnen zijn dan hij veronderstelt. In verband hiermee heb ik nog
een subvraag. Ik heb gezien dat het weerstandsvermogen van gemeenten en provincies
tussen 2000 en 2005, ondanks het feit dat het niet altijd een heel goede tijd
was, aanzienlijk is toegenomen. Ik ben na de Wet Fido en alles wat er gebeurd
is, grosso modo wel tevreden over het vermogensbeheer door gemeenten en provincies,
maar ik zou mij toch kunnen voorstellen dat de staatssecretaris vanuit de
kabinetsdoelstellingen van duurzaamheid kijkt of gemeenten en provincies dat
vermogensbeheer zodanig vormgeven dat dit aan de doelstellingen van duurzaamheid
ten goede komt.Mijn laatste algemene punt betreft de bezuiniging op de bestuurskosten.
Bij de begroting heeft de staatssecretaris op een wat bijzondere wijze duidelijk
gemaakt dat het kabinet vanaf 2011 een bezuiniging inboekt van 90 mln. op
de bestuurskosten. In eerste instantie leek dat alleen te gaan om gemeenten.
Uit de beantwoording in het kader van de BZK-begroting blijkt nu gelukkig
dat het gaat om alle bestuursorganen. Dat neemt niet weg dat het een geweldig
bedrag is op 320 mln. aan directe bestuurskosten van alle bestuursorganen.
Waar regeren vooruitzien is, ben ik erg benieuwd waar gemeenten en provincies
in dit kader vanaf 2011 rekening mee moeten houden. Als je in 2010 verkiezingen
gaat organiseren, is het wel handig om te weten met hoeveel bestuurders je
dan van doen zult hebben. Sterker nog, ik weet dat er nu nog gemeenten zijn
die hun raadzalen aan het aanpassen zijn naar aanleiding van de dualisering
in 2002. Dat is weggegooid geld als blijkt dat je straks niet met 19, 39 of
45 raadsleden te maken krijgt maar met veel minder. Of de staatssecretaris
haalt de bezuiniging op de kortst mogelijke termijn weg, of zij komt met indicaties
van het bedrag waar gemeenten en provincies rekening mee moeten houden.Het bedrag van 600 mln. gaat de staatssecretaris samen invullen met de
provincies. Gebeurt dit dan op basis van dezelfde uitgangspunten als die welke
gelden voor de 200 mln.? Of leidt een verandering van de financiële positie
van provincies tot een andere verdeling van die 600 mln.?In de regionale pers stond op enig moment dat de provincie Gelderland
haar bijdrage aan de 200 mln. of 800 mln. in overeenstemming met het kabinet
zou mogen besteden aan het Nationaal Historisch Museum. Nu weet ik niet wat
er dan vrijvalt op de rijksbegroting, dus ik hoop dat de staatssecretaris
dit bericht vanuit de pers openlijk kan ontkennen.Verder was er de vorige week in de pers nogal veel ophef over de kilometerheffing.
Die zou pas in 2015 of 2016 aan de orde zijn. Bij mijn weten is deze kabinetsperiode
afgesproken onomkeerbare stappen hierover te zetten. Dus de discussie daarover
voeren wij nog, maar één ding is zeker; als de kilometerbeprijzing
er komt, zullen de opcenten op de motorrijtuigenbelasting wegvallen. In de
ipo-brief van de vorige week staat dat men ervan uitgaat dat het advies van
de commissie-Eenhoorn over de ingezetenenbelasting nog steeds op de rol staat.
Ik weet niet of dat zo is, maar ik ben wel heel erg benieuwd wat het kabinet
gaat doen aan het in stand houden en vormgeven van toch ook een provinciaal
belastinggebied. Ondanks alle kritiek op provincies meen ik dat
wij dit toch moeten borgen. Mijn vraag is dan ook of het dan zal gaan om de
ingezetenenbelasting of een andere vorm van grondslag voor provinciale belastingen.
Stel nu dat het collega Eurlings wel lukt om in 2010 of 2011 de kilometerbeprijzing
te realiseren, dan moet je als overheid daarop wel anticiperen. Ik zou een
kleine suggestie willen doen. Misschien is de waterschapsheffing wel een heel
goede grondslag voor de provinciale belasting. Ik zeg dit vooruitlopend op
de discussie die wat mij betreft echt in de loop van 2008 gevoerd moet worden.Het Gemeentefonds werkt niet echt stimulerend voor gemeenten die willen
herindelen. Is de staatssecretaris bereid na te gaan waar die premie/sanctie
zit op samenwerking tussen gemeenten? En zo ja, is zij bereid daar wat aan
te doen? Als gemeenten van onderop willen herindelen moet dat niet belemmerd
worden doordat de financiële behandeling dit niet ondersteunt maar eerder
sanctioneert.De heerVan Beek(VVD)Ik deel die laatste opmerking van u. Bent u het met mij eens dat ook taakdifferentiatie
daaraan een bijdrage kan leveren, omdat er ook dan een situatie ontstaat dat
men er taken bij kan krijgen op het moment dat de schaal zich daarop aanpast?De heerHeijnen(PvdA)Ik ben niet zo'n tegenstander van taakdifferentiatie. Het rapport-Bovens
ging misschien wel erg ver, maar ik denk er wat genuanceerder over dan nu
zo-even in uw bijdragen. Daar hoort bij dat je ook naar differentiatie kunt
kijken in dit verband.De Europese fondsen worden niet volledig benut. Tweederde van de kleine
gemeenten doet er geen beroep op. Ik acht het ook onze verantwoordelijkheid
en de verantwoordelijkheid van het kabinet om de gemeenten zodanig te ondersteunen
dat wij geen geld laten liggen in Brussel. Wij moeten wat dat betreft voor
het maximale resultaat gaan. Ik weet dat er in het verleden veel frustraties
zijn opgelopen bij gemeenten, maar het is langzamerhand zaak die te boven
te komen en de desbetreffende fondsen optimaal te benutten.Over het gemeentelijk belastinggebied hebben wij al een discussie gehad
in het kader van het loslaten van de maximering van de ozb. In de beantwoording
staat dat de staatssecretaris in overleg is met de VNG om een en ander nader
te onderzoeken. Er staat echter een zin in die ik niet begrijp. Er wordt een
relatie gelegd met "bestuurlijke verhoudingen en daarbij te hanteren
uitgangspunten". Ik vind dat een abracadabra waarvan ik vermoed dat de
staatssecretaris er vanochtend vast helderheid over kan verschaffen. Gaat
zij nu serieus aan de slag met de uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied?Wij hebben kennisgenomen van de lijst van te saneren specifieke uitkeringen
in het kader van het bestuursakkoord. Ik zou graag zien dat de staatssecretaris
ons de voortgang ervan helder maakte. Ergens in de beantwoording staat dat
er allerlei wetten moeten worden veranderd. Voordat je het weet, ben je jaren
verder en dan blijkt maar een deel van die lijst gerealiseerd te zijn als
het gaat om het afvoeren en integreren in andere regelingen. Ik heb er alle
vertrouwen in, maar ik zou graag de ambitie op dat punt willen kunnen volgen,
in de zin dat de staatssecretaris ons informeert over de voortgang van die
afspraken. Mijn volgende punt betreft de kosten van handhaving. De gemeenten zijn
de afgelopen jaren steeds beter aan de slag gegaan met handhaving. In dat
verband is hun het instrument aangereikt van de bestuurlijke boeten. Ook in
het kader van Provincie- en Gemeentefonds en de financiële huishouding
wordt dit interessanter naarmate dit meer gaat voorstellen. Wil de staatssecretaris
samen met de VNG nagaan of het mogelijk is de opbrengsten van bestuurlijke
boeten en de kosten van handhaving te laten zien? Ik meen oprecht dat in de
bestuurlijke boeten een belangrijk dekkingsmiddel kan worden gevonden voor
gemeenten die stevig met handhaving aan de slag willen.De heerBrinkman(PVV)Voorzitter. De fractie van de PVV is niet blij met de financiën van
de provincies en de gemeenten. Overdaad schaadt. Die overdaad zit bij de gemeenten
en de provincies. Ik noem de verhoging van het accres, het stoppen van de
maximering van de ozb en de precariorechten op ondergrondse netwerken. De
gemeenten halen miljarden binnen. Als de burgers gevraagd wordt hoe ze gemeenten
en provincies zien, dan hebben ze het over logge apparaten met allemaal ambtenaren
die uiteindelijk van gekkigheid niet meer weten wat ze moeten doen wat betreft
het verzinnen van allerlei regeltjes en controles. Laten wij wel zijn, dat
komt niet overeen met mijn idee over de ambtenaar. Ik weet dat er heel veel
ambtenaren zijn in heel veel overheidsinstanties die buitengewoon goed werk
doen en hard werken. Maar het is belangrijk om een scheiding aan te brengen
tussen waar de noodzaak en de overdaad elkaar raken. Waar de noodzaak en de
overdaad elkaar raken, moet het mes er ingezet worden. In een prestatiecurve
zie je dat de maximale prestaties worden behaald met een volume dat ruim onder
dat raakpunt van noodzaak en overdaad zit. Dan wordt die arbeidskracht aangespoord
met minder handen toch meer te presteren. Dat betekent innovatie, betere prestaties
en meer voldoening. Dat is de reden waarom wij niet blij zijn met dit kabinet.
Een kabinet waarin de stokpaardjes zijn versterking gemeentelijke autonomie
en decentralisatie en waarin een minister zit die voor die tijd burgemeester
was, van wie je ook eigenlijk niet anders zou verwachten.Ik wil toch een aantal zaken de revue laten passeren, te beginnen met
de algemene beleidsdoelstellingen die zijn genoemd. Deze zijn namelijk bedoeld
om via het Gemeente- en Provinciefonds te bewerkstelligen dat provincies en
gemeenten de juiste middelen toebedeeld worden om hun taken naar behoren uit
te voeren. Omvang en verdeling van de middelen moeten adequaat zijn. Nu gaat
het juist om de vaststelling van die taken. Wie bepaalt nu eigenlijk wat de
taken van bijvoorbeeld de provincies zijn? Niet alle activiteiten van provincies
zijn namelijk te herleiden tot een wettelijke basis. Kunnen gemeenten en provincies
zomaar activiteiten ontplooien voor bijvoorbeeld ontwikkelingssamenwerking?
Ik ben van mening dat dit niet de corebusiness is van gemeenten en provincies
en dat dit dus niet zou moeten. Gemeenten en provincies dienen zich bij uitstek
met hun eigen bewoners bezig te houden en ontwikkelingssamenwerking zal enkel
en alleen een rijkstaak moeten zijn. Ditzelfde vraagstuk kan ik ook aan de
orde stellen met betrekking tot het jeugdbeleid. Is het jeugdbeleid nu een
provincietaak of een gemeentetaak of beide? Ik ben van mening dat jeugdbeleid
bij uitstek een gemeenteaak is. Ik verneem hierover graag de mening
van de staatssecretaris.Gezien deze onduidelijkheden in taakopvatting zou het voor provincies
en gemeenten natuurlijk ook erg vreemd zijn indien zij bij de democratische
behandeling van de resultaten van gemeenten en provincies, juist die gemeentebesturen
te hard zouden aanpakken en vraagtekens plaatsen bij de desbetreffende taken.
Het betekent namelijk dat men dan aangeeft met minder geld uit te kunnen komen
omdat men het kennelijk geen gemeentetaak vindt of omdat men geen resultaten
behaald heeft met dat geïnvesteerde geld. Daarom ben ik van mening dat
de centrale overheid wel verantwoordelijk moet zijn voor de resultaten die
gemeenten en provincies boeken met het belastinggeld, omdat ze dat kennelijk
zelf niet kunnen of willen.Een mooi voorbeeld van die scheefgroei zijn de vermogensoverschotten bij
de provincies. In het coalitieakkoord is een bedrag van 800 mln. over vier
jaar afgesproken. Hoe hoog zijn die vermogensoverschotten bij de provincies
nu eigenlijk? Het kabinet heeft afgesproken dat de komende vier jaar voor
200 mln. per jaar op de overschotten wordt ingelopen door ze dit jaar extra
te besteden aan het programma infrastructuur en transport en ten behoeve van
een bijdrage vaan het ILG. De fractie van de PVV is van mening dat deze overschotten
terug zouden moeten naar de belastingbetaler. Het gehele bedrag van 800 mln.
zou middels een verlaging van de opcenten van de motorrijtuigenbelasting als
lastenverlichting terug moeten vloeien naar de burger. Bijna ieder gezin heeft
een auto, dus op deze wijze heeft bijna iedere burger profijt van dit voorstel.
Graag een reactie van de staatssecretaris. Hoe hoog zijn eigenlijk de vermogensoverschotten
bij de gemeenten?De minister heeft voor elkaar gekregen dat de maximering van de ozb er
is afgehaald voor de gemeenten. Met de instelling van een macronorm van 3,75%
probeert de minister de ongebreidelde verhoging van de ozb door asociale gemeenten
te beteugelen. Zij heeft er alle vertrouwen in dat dit gaat lukken. Hoe naïef
dat grenzeloze vertrouwen in gemeenten is, blijkt alleen al uit de stijging
van de parkeergelden in 2006/2007. In dat ene jaar stegen deze met 7%.
Gaat die beteugeling van de stijging van de ozb dan net zo lukken als bijvoorbeeld
in de gemeente Nijmegen, waarvan de minister, naar ik meen, burgemeester is
geweest en die als een van de tien gemeenten ontheffing heeft gevraagd aan
gedeputeerde staten om het ozb-tarief met een hoger bedrag dan was toegestaan
te laten stijgen om zo de eigen begroting op orde te kunnen brengen? Juist
zo'n burgemeester die kennelijk haar begroting niet op orde kan brengen zonder
de huizenbezitter extra uit te knijpen, wordt minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. Soms zit het mee, soms zit het tegen. Ik vraag mij
echter wel af hoe betrouwbaar die handhaving is richting die macronorm. Volgens
berichten in de media hebben reeds de volgende gemeenten asociale verhogingen
aangekondigd voor volgend jaar: Waddinxveen 30%, Berkelland 20%,
Weesp 15%, Geertruidenberg 12%, Wychen de komende vier jaar
36% en Haren in Groningen de komende vier jaar 32%. Heeft de
staatssecretaris of de minister al een gesprek gehad met de VNG hierover?
Hoe denkt zij in de toekomst deze gemeenten te kunnen beteugelen?De heerAnker(ChristenUnie)Voorzitter. Ik complimenteer de minister en de staatssecretaris voor het
feit dat er zo snel een bestuursakkoord met de VNG tot stand is gekomen evenals
een groot aantal afspraken met de provincies. Het is goed dat er een commissie
is die zich buigt over de precieze rol van de provincies en de decentrale
overheden. Het is belangrijk dat er echt werk wordt gemaakt van het herstel
van vertrouwen in de relatie met de lagere overheden en dat er tot afspraken
wordt gekomen.Wij zijn verder verheugd over de inzet op integriteit in het kader van
de dienstbare overheid, maar wij vinden wel dat de plannen daarvoor wat laat
gerealiseerd worden, namelijk pas in 2011. Wij vragen ons af of dit niet wat
sneller kan. Wij hebben op dit punt een idee dat van onze leden afkomstig
is; er is ooit op een congres van ons een resolutie over aangenomen. In plaats
van alleen maar een gedragscode over zaken die niet mogen en over zaken waaraan
voldaan moet worden, kun je het ook positief benaderen, in de zin dat lagere
overheden voor zichzelf positieve kernwaarden formuleren waaraan ze zich houden.
Dat wordt al door een aantal gemeenten gedaan. Het geeft ambtelijke organisaties
en organen ook een soort streven mee waar men zich hard voor wil maken. Wil
de staatssecretaris dit punt inbrengen in de integriteitsrondes die zij met
verschillende clubs gaat houden?Vervolgens ga ik in op het middenbestuur. Er wordt een interbestuurlijke
task force ingesteld. Ik wil eerst iets zeggen over de term task force. Ik
krijgt daar altijd het idee bij dat er baretten en groene schmink aan te pas
komen, maar er zijn er inmiddels zo veel van dat wij heel spannend Risk kunnen
gaan spelen als overheid. De term begint de lading wat te verliezen. Ik vind
dat zeker bij Binnenlandse Zaken hiervoor de Nederlandse term taakgroep of
iets dergelijks gebruikt zou moeten worden. Wat mij betreft is dit het moment
om een kentering aan te brengen in deze verengelsing van het overheidsbeleid;
wij gaan dus een Nederlandse taakgroep instellen.Genoemde task force die dus vanaf nu taakgroep heet, gaat zorgvuldig nadenken
over de onderlinge verhoudingen tussen alle overheden. Bij het lezen van de
stukken kregen wij het idee dat er steeds meer taken bij worden geschoven.
Wij hebben op dit moment niet helemaal zicht op wat deze taakgroep gaat doen.
Wellicht dat de staatssecretaris of de minister kan aangeven wat nu precies
de taken zijn van deze interbestuurlijke taakgroep. Wat dat betreft zou het
een uitputtend lijstje kunnen zijn, zodat wij ons er in kunnen beperken wat
wij er allemaal aan zaken naartoe schuiven.De bestuurskrachtmetingen vinden wij een waardevol instrument maar het
moet niet de hefboom zijn om mensen in de richting van een herindelingstraject
te duwen. Dat moet geen automatisme zijn. Wij geloven dat de rol van de provincie
kan voorkomen dat er allerhande ingewikkelde samenwerkingsverbanden tot stand
komen en dat deze misschien zelfs een herindeling overbodig maakt. Wil de
staatssecretaris de rol van de provincies betrekken bij de schaalgroottediscussies?Over het decentraal belastinggebied heeft de minister zich eerder ambitieus
uitgesproken. Zij wil geen onderzoeken meer maar zij wil het decentraal belastinggebied
niet los zien van de decentralisatiediscussie. Dat is uiteraard enorm wijs,
maar als in de zoektocht naar een systematiek, een discussie gevoerd gaat
worden over eigen taken en geld, kan dat een heleboel stroefheid tot gevolg
hebben, waarvoor wij toch wel een beetje vrezen. Hoe wil de staatssecretaris
daarmee omgaan? Wanneer kunnen wij concrete voorstellen op dit gebied verwachten
om dit niet al te lang te laten voortduren? Wij willen er in deze periode
al wat mee gaan doen. Ook zouden wij graag zien dat de afschaffing van het
gebruikersdeel van de ozb daarbij betrokken wordt. Die heeft er namelijk wel
voor gezorgd dat alleen de huiseigenaren op dit moment bijdragen aan het lokaal
belastinggebied en de huurders van huizen niet meer, hetgeen wat ons betreft
niet eerlijk is.Mijn laatste opmerking betreft de veiligheid. In het bestuursakkoord met
de VNG wordt gesteld dat in 2007 de regierol van de gemeenten als het gaat
om veiligheidsbeleid verankerd moet worden. Dat is een prachtige term, maar
wij vragen ons wel af hoe die verankering zich verhoudt tot het wetsvoorstel
inzake de veiligheidsregio's dat er aan zit te komen. Verder wordt opgemerkt
dat de openbare-ordeportefeuille van de burgemeester nog eens goed tegen het
licht worden gehouden. Wij vragen ons af waarom dit gebeurt en hoe een en
ander zich tot elkaar verhoudt. Wij zouden ook graag zien dat de Kamer op
de hoogte werd gesteld van de resultaten van het onderzoek.De voorzitter:Dan geef ik thans het woord aan de staatssecretaris voor haar antwoord
in eerste termijn.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenVoorzitter. Ik dank alle fracties voor hun inbreng. Het is voor mij de
eerste keer dat ik in dit kader dit overleg voer. Ik merk ook dat het voor
de woordvoerders de eerste keer is sinds lange tijd dat zij dit overleg voeren
met de staatssecretaris, aangezien er voortdurend over de minister wordt gesproken.
Hoewel ik dat laatste op zichzelf geen probleem vind, blijft het feit dat
ik verantwoordelijk ben voor dit beleidsterrein.Het is mijns inziens goed dat wij hier apart over het Gemeente- en Provinciefonds
spreken. In het begin van deze kabinetsperiode hebben wij fors geïnvesteerd
in goed overleg met de medeoverheden. De meeste woordvoerders hebben zich
daarover vanochtend ook in op z'n minst gematigd positieve bewoordingen uitgelaten.
In genoemd overleg met de medeoverheden komen natuurlijk ook voortdurend de
financiën aan de orde. Het is geen geheim dat die gesprekken met zowel
de gemeenten als de provincies soms best stevig zijn gevoerd. Dat neemt niet
weg dat ook ik blij ben met de bestuursakkoorden en de daarbij horende financiële
paragrafen. Die resultaten zijn vervolgens vertaald in de begrotingen. Mevrouw
De Pater heeft in dit verband dan ook aangegeven nu graag wethouder van financiën
of gedeputeerde van financiën te willen zijn.Uitgangspunt voor ons als kabinet is dat de lokale overheden en de rijksoverheid
de komende jaren staan voor de uitdaging om het vertrouwen van de burgers
in het functioneren van de overheid te vergroten. Als ik de heer Brinkman
zo hoor, is daar nog veel werk te doen. Ik ben het overigens niet eens met
wat hij heeft ingebracht, maar ik zal dat straks in reactie op zijn betoog
aangeven. Op basis van genoemd vertrekpunt inzake het vertrouwen hebben wij
de bestuursakkoorden afgesloten. Er zijn daarin ook afspraken gemaakt over
de decentralisatieagenda. Een van de doelen daarbij is het verminderen met
50% van het aantal specifieke uitkeringen. Verder noem ik het verruimen
van beleidsvrijheid van gemeenten en het verminderen van de administratieve
lasten van overheden. Dat betekent ook dat tússen overheden de administratieve
lasten moeten worden teruggebracht. Ik ben blij dat een groot aantal van de
woordvoerders vanmorgen met erkenning heeft gesproken over het Single Information
and Single Audit. Wij zullen overigens proberen hiervoor een Nederlands woord
te bedenken, zo zeg ik tegen de heer Anker. Ik kan ook zeggen dat dit het
eerste onderwerp is waarmee ik begonnen ben toen ik aantrad. Zoals bekend,
zit ook de elektronische overheid in mijn portefeuille. Die was namelijk vergeven
van de Engelstalige termen. Ik heb toen gezegd dat als wij erover moeten communiceren
met burgers, zij op z'n minst moeten kunnen begrijpen waar het over gaat;
en met dat Engels wil dat niet altijd goed. Zeker als wij het over begrijpelijke
formulieren en dergelijke hebben, moeten wij dus ook naar ons eigen taalgebruik
kijken.Overigens is SISA zeer goed door de gemeenten ontvangen. Dat heb ik onlangs
zelf mogen ervaren op de door BZK georganiseerde gemeentedagen in Zwolle.
Vroeger gingen dergelijke bijeenkomsten alleen over de financiën, maar
daarop komt tegenwoordig ook het beleid in bredere zin aan de orde.Ik ben tevreden over de afspraken over het versterken van de bestuurskracht.
Inmiddels wordt er met de taakgroepen overlegd over de adviezen. Daarbij is
ook het advies van de commissie-Van Aartsen van de VNG bij betrokken.De groei van de fondsen als gevolg van de intensiveringen en extensiveringen
in het coalitieakkoord heeft Rijk en gemeenten in staat gesteld om afspraken
te maken over het oplossen van een aantal in het verleden geconstateerde financiële
knelpunten. Het is van belang om erop te wijzen dat wij gezamenlijk een goede
financiële start hebben gemaakt. Mevrouw De Pater heeft daar in het eerste
deel van haar betoog terecht op gewezen.Er zijn knelpunten weggenomen, zoals die van de gemeentelijke uitgaven
voor openbare orde en veiligheid. Daarnaast zijn wij overeengekomen dat de
gemeenten binnen de beschikbare groei een financiële inzet plegen om
een aantal maatschappelijke knelpunten te kunnen aanpakken, zoals die op het
terrein van zorg, wijken, onderwijs en openbare orde en veiligheid. Hiervoor
is een oplopend budget beschikbaar. Vanaf 2011 wordt hier jaarlijks 280 mln.
voor ingezet.Ik moet de heer Brinkman tegenspreken. Het was niet de burgemeester van
Nijmegen die het volgens hem vreselijke voorstel inzake de ozb heeft gedaan,
maar de burgemeester van Hof van Twente. In die gemeente geldt overigens een
zeer laag ozb-tarief. Daar schiep mijn gemeenteraad een eer in, als ik het
nog even over "mijn" gemeente mag hebben. Ik kan zeggen dat er in
gemeenteraden uitgebreid wordt gediscussieerd over dit soort onderwerpen.De heerVan Beek(VVD)Ik ben het eens met de kwalificatie "vreselijk" als het over
het ozb-voorstel gaat. Er is een macronorm vastgesteld. Het lijkt mij verstandig
om daarnaast ook een soort standaarddeviatie vast te stellen waarmee wordt
vastgelegd hoeveel er van het gemiddelde mag worden afgeweken, vooral naar
boven. Wij zien nu zeer lelijke uitschieters, terwijl het gemiddelde nog steeds
goed is.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDit is zeer uitgebreid besproken in de Kamer. Ik weet dat de heer Van Beek liever een micronorm wil, maar het is hem bekend dat ik daar
niet toe bereid ben.De heerBrinkman(PVV)Ik weet natuurlijk wel dat de minister burgemeester van Nijmegen is geweest.
De voorzitter zei aan het begin dat de minister niet aanwezig was en ik heb
begrepen dat de minister en de staatssecretaris van BZK een twee-eenheid zijn.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDat sloeg op de minister van Financiën. Ik ben de eerste fondsbeheerder
voor het Gemeente- en het Provinciefonds en de minister van Financiën
is de tweede fondsbeheerder.De heer Van Raak vroeg zich af waarom het bestuursakkoord zo marginaal
is.De heerVan Raak(SP)Ik heb gevraagd waarom het er nog niet is.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenEr is wel een akkoord, maar dat geldt voor een jaar. Er is een afspraak
gemaakt over het bedrag van 200 mln. Het komend voorjaar zullen wij goede
afspraken moeten maken over de resterende drie jaar. Het is geen geheim dat
het overleg hierover lastig is. Wij moesten het eens worden over een bijdrage
van 800 mln. aan doelstellingen van het Rijk. Daarover word je het altijd
moeilijker eens dan over toevoegingen aan het fonds. Ik heb er goede hoop
op dat wij komend voorjaar afspraken met de provincies kunnen maken over de
decentralisatie en over het leveren van een bijdrage aan de doelstellingen
van het Rijk, zoals ook met de gemeenten is gebeurd.De heerVan Raak(SP)Het is dus een centenkwestie. De provincies hebben omvangrijke budgetten
en de regering wil daar graag gebruik van maken. Dat snap ik. De discussie
wordt volgens mij echter mede bemoeilijkt door de onduidelijkheid over de
taken van de provincie. Als de staatssecretaris op een rij zet wat volgens
haar idealiter de taken van de provincies zijn, kunnen wij de budgetten daarnaast
leggen. Dan blijkt vanzelf of de provincies geld over hebben; wat mij overigens
het geval lijkt.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk heb het boek van Klaartje Peters al gelezen voordat ik aantrad in deze
functie. U vroeg waarom het akkoord er nog niet was. Ik heb uitgelegd dat
het een lastige kwestie is. Bovendien waren de provincies het er niet altijd
over eens aan welk deel dan bijgedragen zou moeten worden. Wij zijn er echter
toch in goed overleg uitgekomen. Het IPO vond het belangrijk dat er geen zaken
uit het fonds gehaald zouden worden.Ook bij de provincies is er sprake van een open huishouding. Er wordt
met het IPO ook over de taken van de provincies gesproken. Ik heb zelfs wel
eens de vraag opgeworpen of zij niet terug moeten naar de authentieke kerntaken,
namelijk de gemeentegrensoverstijgende zaken op het terrein van de ruimtelijke
ordening en economische ontwikkeling. Het lijkt mij voor het overleg niet
bevorderlijk als wij de taken op een rijtje zetten.De heerVan Raak(SP)Ik constateer dat er onduidelijkheid is over de taken. Het is niet helder
wat nu de taken zijn van gemeente, provincie en Rijk. Het lijkt mij helemaal
niet slecht als wij daarover in een debat met de staatssecretaris wat meer
duidelijkheid proberen te krijgen. Ik constateer ook dat de financiering ondoorzichtig
is. De gemeenten krijgen extra taken die zij zelf moeten bekostigen uit het
accres. Provincies gaan meebetalen aan beleid dat door het Rijk is uitgezet.
Ik heb ook gehoord dat gemeenten meer geld moeten gaan halen in Europa. Allerlei
financiële stromen lopen door elkaar. Het zou fijn zijn als de staatssecretaris
op dit punt een heldere visie op tafel legt. Wat zijn de taken van de verschillende
overheden en hoe kunnen die eenduidig gefinancierd worden? Wij moeten voorkomen
dat overheden elkaar gaan financieren.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDe financieringsvormen lopen al jaren door elkaar. Dat is de essentie
van open huishoudingen. In het kader van de decentralisatie wordt zeker aandacht
besteed aan de taken door de taskforces. Ik zie het nut er niet van in om
daar nu studie naar te verrichten. Ik hoor het wel als de heer Van Raak dat
niet met mij eens is.De heer Van Raak is ingegaan op de vraag of er niet te weinig extra geld
beschikbaar wordt gesteld. Ik ben het eens met hetgeen mevrouw De Pater daarover
heeft gezegd. Daarmee kom ik te spreken over haar inbreng. Ik heb al iets
gezegd over de functies van wethouder en van gedeputeerde financiën.
Ik ben het ook met mevrouw De Pater eens dat het heel belangrijk is om een
goede start te maken met gemeenten en provincies. Dat maakt het gemakkelijker
om de ambities van het kabinet te realiseren. Terecht constateert zij dat
het van belang is dat dit is neergeslagen in het bestuursakkoord en in de
interbestuurlijke code.Ik weet niet precies hoeveel fte's er bij het btw-compensatiefonds betrokken
zijn. Uit een vorig leven weet ik dat het veel werk is. Overigens betreft
dit fonds niet de primaire verantwoordelijkheid van de fondsbeheerders. Deze
regeling valt onder de staatssecretaris van Financiën. In de loop van
volgend jaar is voorzien in een evaluatie van het btw-compensatiefonds. Ik
zal de opmerkingen van mevrouw De Pater en de heer Van Beek over dit compensatiefonds
overbrengen aan de staatssecretaris van Financiën.Mevrouw De Pater heeft uitgebreid gesproken over de precarioheffingen.
Ik maak mijn excuses voor het feit dat de brief met de antwoorden op de vragen
uit het schriftelijk overleg de Kamer nog niet heeft bereikt. Bij mijn weten
had deze brief er voor vandaag moeten zijn.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Daardoor loopt u het risico dat er een apart debat ontstaat over die brief.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDaar heeft u gelijk in.Ik denk niet dat er sprake is van het terugkomen op een toezegging van
minister Remkes. Hij heeft gezegd dat het wetsvoorstel in voorbereiding zou
worden genomen, maar dat er nog een aantal zaken onderzocht moest worden.
Zoals gezegd, spijt het mij dat de Kamer de brief nog niet heeft. Ik zal een
en ander mondeling proberen toe te lichten. In 2005 werd in totaal voor 75
mln. aan precario geheven. Daarvan was inderdaad 55 mln. gemoeid met ondergrondse
leidingen. In 2007 is het totaal aan precarioheffingen 85 mln. Je zou kunnen
zeggen dat er sprake is van een beperkte stijging.Het probleem is dat een regeling pas afgeschaft kan worden als er ook
compensatie wordt geboden. Wij hanteren en voorgaande kabinetten hanteerden
de algemene stelregel dat bij verkleining van het belastinggebied expliciet
compensatie wordt geboden. Op dit moment is daarvoor geen geld beschikbaar.
De heer Van Beek wees er terecht op dat afschaffing van de precariorechten
kan leiden tot stijging van de ozb-tarieven. Daar is de burger niet mee geholpen.Wat is er nu wel mogelijk op dit terrein? Ik begrijp heel goed wat mevrouw
De Pater bedoelt. Ik ga graag in op haar suggestie om ruim voor de zomer wat
uitgebreider hierover te spreken, ook in relatie tot het gehele belastinggebied.
Op dit moment kan ik er niet verder op ingaan.Mevrouw De Pater heeft gevraagd of het accres anders verdeeld kan worden.
De opbrengsten zijn vooral afkomstig van de G4 en dan is het problematisch
om een en ander gelijkelijk over het gehele land te verdelen. Ook hierover
kan voor de zomer uitgebreider gesproken worden. Overigens ben ik wel bereid
om met de VNG hierover te overleggen. Dat zal ruim voor de aangekondigde discussie
gebeuren.De heerVan Beek(VVD)Ik begrijp dat de compensatie voor de meeste gemeenten een probleem is,
maar nu juist niet voor de G4, want zij hebben een eigen artikel in het verdeelmodel.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk dacht dat mevrouw De Pater het geld over het gehele land wilde verdelen,
maar de opbrengsten komen uit de G4. Je kan het wel anders verdelen, maar
dan alleen door het verhogen van de vaste bedragen. U heeft terecht gewezen
op hetgeen de Rfv daarover heeft gezegd.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Ik weet niet uit mijn hoofd welke gemeenten precario heffen, maar de gemeente
waar wij ons nu bevinden, is er in ieder geval een van. Met mijn opmerking
dat dit voor het gehele land moest gelden, bedoel ik dat de inwoners van andere
gemeenten hier in de omgeving ook moeten betalen. De gemeenten die precario
heffen, zouden hiervoor op zichzelf wel gecompenseerd kunnen worden, maar
burgers uit andere gemeenten die er voor moeten dokken, hebben ook belang
bij afschaffing van de precarioheffingen. De burgers die er wel voor moeten
betalen, maar wiens gemeenten niet de inkomsten krijgen, zijn er echt mee
geholpen.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDe brief die de Kamer had moeten ontvangen bevat een lijst van de 40 op
een totaal van ongeveer 430 gemeenten die precario heffen. Het is goed dat
wij hier in bredere zin over gaan debatteren.Mevrouw De Pater vond dat het geen probleem dat de provincies 800 mln.
bijdragen aan taken van het Rijk. Zij gaf in dat verband een aantal voorbeelden
uit haar provincie Gelderland. Die voorbeelden hadden een relatie met de discussie
over de taken van de provincies die de heer Van Raak wil starten. Ik ben overigens
blij met de steun van de CDA-fractie op dit punt.De heer Van Beek was evenals ik aanwezig bij de presentatie van het rapport
van de Raad voor de financiële verhoudingen over de evaluatie van tien
jaar Financiële-verhoudingswet. De essentie van die evaluatie is dat
de wet goed en robuust is. In dat kader is ook een opmerking gemaakt over
de opvatting van het kabinet over de G4. Ik ben het met de heer Van Beek eens
dat het Gemeentefonds gebaseerd moet zijn op de uitgangspunten globaliteit
en kostenoriëntatie en dat met de systematiek goed kan worden ingespeeld
op de specifieke kenmerken van de verschillende gemeenten.De G4 nemen een aparte positie in vanwege de grootstedelijke functies.
De Rfv stelt dat niet is vast te stellen of de hoogte van de vaste bedragen
voor de G4 juist is. Dat hoeft geen zwakte te zijn, maar kan ook een kracht
van het model zijn. Het is inderdaad lastig om dit wetenschappelijk exact
te bepalen, maar het is ook een bestuurlijke weging van prioriteiten en centrumfuncties.Bij het in ontvangst nemen van het rapport heb ik gezegd dat ik de bevindingen
serieus zal bekijken. In het rapport over het periodieke onderhoud is aangegeven
welke punten van de verdeelsystematiek op de agenda staan voor de komende
jaren. De opmerkingen van de Rfv passen daar voor 2008 niet goed in. Wij hadden
ons niet voorgenomen om specifiek naar die punten te kijken.In 1996 is er uitgebreid over gesproken en zijn de uitgaven uitvoerig
geanalyseerd. Ik wijs op het rapport over de structuur en de omvang. De toenmalige
Raad voor de Gemeentefinanciën heeft een apart G4-fonds afgewezen. In
de periode tot nu is er regelmatig onderhoud aan de systematiek gepleegd.
Daarbij is er steeds voor gekozen om aan te sluiten bij de huidige verdeelsystematiek.
Daar heeft de Kamer steeds vrijwel unaniem mee ingestemd. De objectiviteit
van het stelsel is van groot belang. Bovendien is er een zorgvuldige regeling
ten aanzien van artikel 12.Ik ben het overigens niet eens met de opmerkingen van een wethouder van
Eindhoven in Binnenlandse Bestuur van afgelopen week dat er sprake zou zijn
van een old boys-aanpak ten aanzien van de G4. De verdeelsystematiek is zeer
zorgvuldig opgebouwd. Daar is ook voortdurend met de Kamer over gesproken.De heerVan Beek(VVD)Ik ben het voor een groot deel eens met het betoog van de staatssecretaris,
zeker ook op het punt van de waarde van de onderliggende overwegingen. Dat
neemt niet weg dat op pagina 75 de belangwekkende conclusie wordt getrokken
dat de Raad voor de financiële verhouding vindt dat de positie van de
vier grootste gemeenten in de verdeling van het Gemeentefonds opnieuw moet
worden onderzocht. Twee zinnen later vraagt de raad zich af of de aparte verdeling
voor de G4 nog wel eerlijk is. Als de Raad voor de financiële verhoudingen
zoiets stelt, kunnen wij moeilijk zeggen dat wij niet van plan zijn om hier
de komende vier jaar naar te kijken. Er wordt met nadruk gesuggereerd dat
het nodig is om dit goed uit te zoeken. Dat zullen wij dan ook moeten doen,
al was het maar om de stelling te kunnen weerleggen.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk had het niet over de komende vier jaar. Ik heb gezegd dat er voor het
komend jaar andere zaken op de agenda staan. Ik heb erop gewezen dat hier
de afgelopen jaren serieus aandacht aan is besteed. Dat zal ik ook opnemen
in mijn reactie op het rapport en dan kunnen wij er altijd nog verder over
spreken.SZW is bezig met het bezien van het verdeelmodel voor de bijstand. BZK
is daar ook bij betrokken. Als het goed is, is een en ander eind december
van dit jaar afgerond en kan de Kamer het resultaat in het voorjaar
verwachten.De heer Van Beek is ingegaan op de verkleining van de provinciale staten
en het bespaarde geld dat gebruikt zou worden voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden
van statenleden. Het bespaarde geld is in het Provinciefonds blijven zitten.
Een specifieker antwoord zal ik schriftelijk verstrekken.De heerVan Beek(VVD)Ik zal erop terugkomen als wij spreken over de APPA. Het geld is niet
voor niets in het fonds achtergebleven.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk denk dat wij erop moeten terugkomen in het kader van de APPA en ik
zal zorgen voor een schriftelijke reactie.Het geld in het kader van het ILG en de Wet archeologische monumenten
hoort bij de discussie in de task force. Na ommekomst van het resultaat daarvan
kunnen wij hierop terugkomen.Wij zullen steeds tonen wat het nettoresultaat is van het terugdringen
van het aantal specifieke uitkeringen. Het is het lastigst om nieuwe specifieke
regelingen tegen te gaan. De leden moeten daar zelf ook op letten. Soms vinden
mensen het wel leuk om een specifieke regeling te maken, omdat zij het dan
ook makkelijker kunnen volgen. Kortom, ik hoop dat de leden de ambassadeurs
van dit traject willen zijn.Ik ben het eens met de opmerkingen van de heer Van Beek over single audit
en single information.Ik neem kennis van de woorden van de heer Van Beek over het bestuursakkoord.
Hij is geen voorstander van staatsrechtelijke differentiatie. De VNG is er
met het rapport-Van Aartsen ook weer verder vanaf komen te staan. Er wordt
nu veel nadrukkelijker gesproken over taakdifferentiatie. Wij studeren erop
en zullen het betrekken bij de discussies die de leden van de task force zullen
gaan voeren.Waarom twee jaar eerder een evaluatie van de WGR-plus? Dat gaat om een
tegemoetkoming van mijn kant. Er is rond het bestuursakkoord veel gediscussieerd
over de WGR-plus in relatie tot de Wet ruimtelijke ordening. Ik wilde tot
een maatwerkoplossing voor de Wet ruimtelijke ordening komen. Inmiddels stel
ik vast dat de maatwerkoplossing er door de Kamer is uitgeamendeerd. Ik moet
mij dus bezinnen op de toezegging. Het lijkt mij sowieso goed om de evaluatie
over twee jaar te houden. Dan kunnen wij naar ik hoop in deze periode nog
een fundamenteler discussie voeren.De heerVan Raak(SP)Hier zit een breder probleem achter. De staatssecretaris wil bestuursakkoorden
sluiten met de gemeenten en provincies. Dat is goed, maar het kan pas nadat
zij een akkoord heeft met de Kamer. Immers, alle afspraken met gemeenten en
provincies zijn voorlopig totdat er hier over gesproken is.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenVanzelfsprekend.Wij zijn bezig met een bezinning op het beleidskader gemeentelijke herindeling.
Gedeputeerde staten hebben het voortouw, maar provinciale staten stellen de
voorstellen vast. De resultaten van de discussie zullen de Kamer ter hand
worden gesteld.Ik kom op de motie-Van Geel en de doorrekening naar het Gemeentefonds.
Deze motie heeft een financieel effect op het fonds. Voor armoedebestrijding
wordt in 2008 en 2009 een bedrag van 40 mln. aan het fonds toegevoegd. In
het voorjaar van 2008 zorgt deze toevoeging voor een positieve doorwerking
naar het accres. De ophoging betekent namelijk een verhoging van de grondslag
voor de accresberekening.De heerHeijnen(PvdA)Om hoeveel gaat het dan?StaatssecretarisBijleveld-SchoutenHet gaat om 20 mln. structureel.Er is gevraagd naar de verschillen tussen de vermogens van provincies.
De heer Heijnen is erg voor globaal en gelijkwaardig. Als wij wat zouden willen
doen aan de eigen middelen, heeft dat een ongewenste prikkelwerking. Het is
dus de vraag of het verstandig is. De financiële positie van de provincies
staat verder helder in de stukken. Moet er rekening worden gehouden met de
vermogens van provincies? Ik vind dat ongewenst, zowel voor het Gemeentefonds
als voor het Provinciefonds. Het is onderdeel van de lokale autonomie. Van
de gemeenten hebben wij de vermogenspositie overigens niet precies in beeld.Het weerstandsvermogen is nadrukkelijk toegenomen. Dit komt terug in het
wetsvoorstel Fido, dat morgen in de onderraad zal worden behandeld. Het wetsvoorstel
zal waarschijnlijk in het voorjaar aan de Kamer worden aangeboden.Die 90 mln. bestuurskosten vormen een groot onderdeel van het bedrag van
320 mln. Bij de algemene beschouwingen heb ik gehoord wat de ChristenUnie
ervan vindt. Het is onmogelijk om het bedrag bij raadsleden en wethouders
te halen. Daarom is het ook verbreed tot "bestuurskosten". In 2011
moet het tot resultaat leiden.De heerHeijnen(PvdA)U mag de partijen die deel uitmaken van de coalitie aanspreken op hun
verantwoordelijkheid voor het financiële kader. Dit evenwel is als een
duveltje uit een doos gekomen bij de Miljoenennota, als een bezuiniging op
termijn. Mij heeft het nogal verbaasd dat er een taakstelling op de bestuursorganen
ten bedrage van 90 mln. is gekomen. Dus ik vind niet dat u aan ons kunt vragen
wat wij ervan vinden. Wij vinden dat het in beginsel niet zou moeten gebeuren,
wat onverlet laat dat je altijd moet kijken naar efficiency bij bestuursorganen.
Ik zou dan ook zeggen: aan de slag, staatssecretaris, kijk eens naar nut een
noodzaak van een twaalfde provincie. Wij hebben in ons verkiezingsprogramma
staan dat het aantal Kamerleden naar 100 kan. De VVD heeft dat ook in haar
verkiezingsprogramma staan. Als de staatssecretaris nu eens uit de verkiezingsprogramma's
van de verschillende politieke partijen destilleert welke mogelijkheden er
zijn om de bestuurskosten terug te brengen, wil ik wél dat zij dat
op korte termijn doet. Ik vind het gelet op de verhoudingen tot lokale overheden
niet verantwoord om dit boven de markt te laten hangen als mensen zich volgend
jaar al gaan voorbereiden op de gemeenteraadsverkiezingen in 2010. Ik ben
over het algemeen een grote fan van deze staatssecretaris maar op dit onderdeel
geldt dat toch iets minder. Zij haalt de 90 mln. weg óf zij komt binnen
afzienbare termijn met suggesties, bijvoorbeeld aan de hand van onze verkiezingsprogramma's.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDat zullen wij zeker doen.De heerVan Beek(VVD)Ik voeg er aan toe dat er in ons verkiezingsprogramma nog een aantal ideeën
te vinden zijn. Zo zouden wij graag af willen van de deelraden en zouden wij
graag zien dat er één Randstadprovincie kwam. Dus wat dat betreft
liggen er grote mogelijkheden, die waarschijnlijk veel meer dan 90 mln. opleveren.De heerVan Raak(SP)En de SP is ook voor minder raadsleden voor de PvdA en de VVD. Dus ook
dat behoeft geen probleem te zijn. Het wordt nu overigens wel een wat vreemde
ontwikkeling. Eerst zouden er minder raadsleden moeten komen. Er kwam zelfs
een wet waar wij heel lang op moesten wachten. Toen wij die wet eenmaal hadden,
is het weer uit die wet gehaald en is vervolgens de wet ingetrokken. Toen
kregen wij de mededeling dat het toch eerst moest, of toch weer niet. Toen
is de heel principiële discussie over het aantal raadsleden helemaal
uit beeld verdwenen. Toen bleek het te gaan om een ordinaire bezuiniging van
90 mln. Nu komt de staatssecretaris er niet uit met haar coalitiepartners,
met de gemeenten of wie dan ook, en vraagt zij aan mij, die nergens om heeft
gevraagd, die 90 mln. dan maar in te vullen. Nee, zo gaat het niet. Ik ben
erg tevreden met een staatssecretaris die met iedereen wil overleggen en vooral
met ons, maar haar taken zijn haar taken en die kunnen wij niet verrichten.
Dus ik wens haar ontzettend veel succes en vraag haar wel enige haast te betrachten.
Ik snap er namelijk niets meer van, en dat is geen goed teken.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk heb gezegd dat wij er nog over aan het nadenken zijn. Tegen de heer
Heijnen zeg ik dat wij het hebben verbreed. Het bedrag dat is gemoeid met
de bestuurskosten is een hoog bedrag. Wij studeren erop en wij overleggen
erover. Soms is het zinnig om wat suggesties van de Kamer te horen om die
mee te kunnen nemen. Dus ik bedank de leden voor hun suggesties op dit punt.Dan de vraag met betrekking tot het Nationaal Historisch Museum. Wat Gelderland
heeft voorgesteld op dat punt, kan gewoon niet.Met betrekking tot de opcenten op de motorrijtuigenbelasting in relatie
tot de kilometerbeprijzing heeft de heer Heijnen gelijk dat er een betekenisvolle
stap moet worden gezet in deze periode. De heer Heijnen heeft gezegd dat ten
aanzien van de bestemming van de opcenten meer vooruit moet worden gedacht.
Welnu, wat hij aangeeft, is mij net iets te ver vooruit. Ik heb zijn suggesties
wel gehoord en wij zijn ook druk bezig om over een en ander na te denken.
Misschien is het handig om in samenhang met het gemeentelijk belastinggebied
de discussie met de Kamer verder te voeren. Dat zou dan in het voorjaar of
voor de zomer van volgend jaar kunnen zijn.Verder heeft de heer Heijnen gezegd dat het Gemeentefonds niet echt stimulerend
werkt voor herindeling. Het Gemeentefonds is met opzet herindelingsongevoelig
gemaakt. Dat past ook bij het uitgangspunt van kostenoriëntatie en globaliteit.
Dat blijkt de centrale waarde in het Gemeentefonds. De enige maar niet onbelangrijke
prikkel is om je geld met het hoogst mogelijke rendement te besteden, dus
om tegen de laagste uitgaven het hoogste voorzieningenniveau te realiseren.
Verder zijn er frictiekosten bij de herindeling. Een van mijn ambtsvoorgangers
had het in dat kader over een robuuste vergoeding voor de frictiekosten bij
herindeling. In het kader van de discussie over bestuurskracht ben ik bezig
te bezien of wij meer inzicht moeten geven in de financiële gevolgen
van de herindeling. In dat licht kunnen wij ook bezien of meer ondersteuning
nodig is. Je ziet ook dat de afgelopen jaren een aantal provincies er op zijn
ingesprongen. De provincie Limburg ondersteunt herindelingen ook in financiële
zin. Je zou kunnen zeggen dat dit een zinvolle rol van provincies is als het
gaat om de herindelingstaak. Een van de punten is dat men bij herindelingen
de basisbijdrage uit het fonds kwijtraakt.De heerAnker(ChristenUnie)Het ging mij niet om de rol van provincies bij herindelingen maar om de
mogelijkheden die de provincies hebben om bepaalde taken over te nemen van
gemeenten, waardoor samenwerkingsverbanden en dergelijke niet noodzakelijk
zijn.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDat is dan inderdaad een iets ander kader. Ik zal daarop nog terugkomen.Verder heeft de heer Heijnen gevraagd of ik bereid ben om samen met de
VNG te onderzoeken hoe de opbrengsten en kosten van het instrument bestuurlijke
boeten uitpakken. Ik wil dat best bezien. Ik wijs er wel op dat het wetsvoorstel
een vrijwillig karakter heeft. Het voortouw voor de gewenste inzichten ligt
dan ook bij de gemeenten, maar ik zal er nadrukkelijk met de VNG over spreken.Ik ben het niet eens met de algemene aanduiding van de heer Brinkman van
het ambtelijk apparaat en van de rol van provincies en gemeenten. Ik ben het
wel eens met zijn uitspraak dat het fijn is dat er ook goed werkende ambtenaren
zijn. Ik geloof echt in autonomie en decentralisatie van taken. Op de vraag
of gemeenten en provincies aan ontwikkelingssamenwerking kunnen doen, is het
antwoord ja. Dat vergt dan een democratische discussie in de gemeenteraden
en staten.De vermogensoverschotten van de provincies zijn nadrukkelijk aangegeven
in de stukken die zijn aangeleverd. Het gezamenlijk eigen vermogen is volgens
de jaarrekeningen van 2005 toegenomen van 3 mld. naar 3,2 mld. en is in 2006
toegenomen van 3,2 mld. naar 3,6 mld. De stijging is dus 0,4 mld. Dat is verdubbeld
ten opzichte van de stijging in 2005. Er zijn wel grote verschillen tussen
de provincies. Er zijn provincies met aandelenpakketten en provincies zonder
aandelenpakketten. Wat betreft de reserves van de gemeenten spreekt de heer
Brinkman steeds over overschotten. Wij spreken over reserves en voorzieningen.
Reserves zijn er om risico's te dekken en voorzieningen zijn er met het oog
op toekomstige uitgaven. Soms is het nodig om te sparen voor grote uitgaven.
Het eigen vermogen van alle gemeenten samen is 25,3 mld. De toelichting kan
men vinden op bladzijde 25 van de begroting.De voorzitter:U heeft nog twee minuten spreektijd.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenDan ga ik snel over tot de beantwoording van de vragen van de heer Anker.De heerBrinkman(PVV)Ik heb nog geen antwoord gekregen op mijn vragen over het jeugdbeleid
en over gemeenten die van plan zijn, de ozb-tarieven exorbitant
te verhogen.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIn antwoord op vragen van de heer Van Beek heb ik gezegd dat ik geen micronorm
voor de ozb wil hanteren. Wij volgen wel de gemeentelijke tarieven, maar daarbij
hanteren wij een macronorm. Dat betekent dat de limitering kon worden afgeschaft.
De ozb-tarieven worden door de gemeenteraden op democratische wijze vastgesteld.In het bestuursakkoord zijn afspraken gemaakt over het jeugdbeleid. In
de praktijk zijn gemeenten en provincies actief op het terrein van de jeugdzorg.
In deze kabinetsperiode gaan wij de discussie over de onderscheiden taken
aan. Met een structuurdiscussie over de jeugdzorg gaat veel te veel tijd verloren.Ik ben blij dat de heer Anker er tevreden over is dat er snel een bestuursakkoord
is gesloten. Hij is verheugd over de inzet op integriteit. In dat kader deed
hij de interessante suggestie om de zaak niet alleen van de negatieve kant
te bekijken, maar ook aandacht te besteden aan positieve kernwaarden. Ik wil
dat graag doen.De heer Anker is ingegaan op de taskforces en taakgroepen. Wat de taalkundige
aspecten betreft, ben ik het geheel met hem eens. Ik zal de Kamer de desbetreffende
instellingsbesluiten doen toekomen. Daarin staat wat de taken zijn en wie
er zitting in hebben.De heer Anker acht de bestuurskrachtmetingen waardevol. In dat verband
vroeg hij aandacht voor provincies die taken kunnen oppakken die de gemeentegrens
kunnen overschrijden. De bestuurskracht hoort in relatie te staan tot decentralisatie.
De taak moet op het juiste niveau uitgevoerd kunnen worden. In dat kader kan
de provincie wel degelijk een rol spelen.Bestuurskrachtmetingen leiden niet automatisch tot herindeling. Voor grote
en kleine gemeenten – en trouwens ook voor provincies – is het
van belang om te weten of de bestuurskracht voldoende is.Ik ben van plan om in het voorjaar te spreken over het belastinggebied
van gemeenten. Bij die discussie kan het punt van het gebruikersdeel van de
ozb betrokken worden. Ik heb de gesprekken hierover met de VNG op korte termijn
gepland om zo snel mogelijk voortgang te kunnen maken.Het is niet de bedoeling om een groot onderzoek te starten naar de bevoegdheden
van een burgemeester in verband met de openbare orde. Samen met de VNG zal
een visie ontwikkeld worden op de portefeuille openbare orde. Dit is een beleidsterrein
van de minister van BZK. Ik ga ervan uit dat het aspect "veiligheid"
volgende week bij de begrotingsbehandeling uitgebreid aan de orde komt. De
heer Anker heeft gelijk dat er een relatie moet zijn met hetgeen in de veiligheidsregio's
gebeurt.De heerAnker(ChristenUnie)In 2011 moeten de doelen in verband met integriteit bereikt zijn. Waarom
moet dat zo lang duren?StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk zal navragen of dit niet sneller kan.De voorzitter:Dan gaan wij nu over tot de tweede termijn.De heerVan Beek(VVD)Wat is uw planning?De voorzitter:Om tien over twaalf wil ik de vergadering sluiten. De vergadering is ook
tien minuten later begonnen. Wellicht zullen wij dit niet halen, maar ik wil
het toch proberen. Dat lijkt mij een nobel streven.De heerVan Raak(SP)Wij hebben een voorzitter met ambitie en visie. Ik zou ook graag een staatssecretaris
met ambitie en visie hebben. Ik vind het opmerkelijk dat zij haar visie op
de taken van de provincie niet wil geven. Daarmee kiest zij voor onduidelijkheid.
Zij heeft gelijk dat provincies zelf kunnen bepalen wat hun taken zijn, maar
dat gaat niet goed. Sommigen vinden zelfs dat dit helemaal niet goed gaat.
Het gaat mij met name om de wildgroei in de beleidstaken van provincies. Ik
heb begrepen dat provinciaal bestuurders daar lang niet altijd tevreden over
zijn. Heel vaak moet je je afvragen of de provincie wel de meest geëigende
overheid voor die taken is. In veel gevallen nemen provincies dergelijke taken
op zich om hun bestaansrecht te bewijzen.Ik vraag de staatssecretaris om de regie op zich te nemen. Zij kan op
papier zetten wat volgens haar de taken van de provincies zijn en dan kan
de Kamer daar vervolgens over spreken. De Kamer kan dan een eind maken aan
de wildgroei aan beleidstaken van provincies. Tegelijkertijd kan zij een eind
maken aan de bestuurlijke identiteitscrisis van de provincie. In feite bewijzen
wij de provincies daar een dienst mee.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de uitgebreide beantwoording.
Het was mij bekend dat het btw-compensatiefonds in eerste instantie onder
de staatssecretaris van Financiën valt. Hij is echter niet bij dit overleg
aanwezig en er is een duidelijk verband met de administratieve lasten. Een
eerdere evaluatie heeft aangetoond dat het voor gemeenten niet zo veel uitmaakt
of zij zaken uitbesteden of zelf doen. Ik wil dat er een eind komt aan het
rondpompen van geld. Bij de komende evaluatie wil ik dat aandacht is voor
de door mij genoemde punten, zoals de vraag hoeveel mensen zich hiermee bezighouden.Wij komen ruim voor de zomer nog te spreken over de precarioheffingen,
dus voordat de gemeenten met de begrotingen voor het volgend jaar beginnen.
Ik heb nog niet gehoord dat het peiljaar 2005 wordt gehandhaafd. De opbrengst
wordt slechts door 40 gemeenten geïncasseerd, maar wij moeten ook nagaan
hoeveel burgers in andere gemeenten daaraan meebetalen zonder daar zelf de
revenuen van te krijgen. Als de brief met de antwoorden op dit punt niet helemaal
duidelijk is, komen wij hier in een apart debat op terug.Een provincie kan haar ruime vermogenspositie inzetten voor het vervullen
van taken in het belang van de burgers terwijl het feitelijk geen provinciale
taak is. Dat hoor je ook van de provincie zelf. In een provincie kan het ambulancevervoer
problemen opleveren omdat er vaak gebruikgemaakt moet worden van provinciale
wegen waardoor de aanrijtijden relatief lang zijn. In zo'n geval heb ik er
helemaal geen bezwaar tegen als provincies hun middelen inzetten voor het
verkorten van de aanrijtijden, ook niet als het om extra onderhoud aan het
inciale wegennet gaat de burgers van de provincie daar voordeel van hebben,
gun ik hen dat van harte.De heerHeijnen(PvdA)Voorzitter. Volgende week zullen wij de begroting van BZK behandelen.
In dat licht volsta ik met het opsommen van de punten waarop
ik zal terugkomen: de herindelingsongevoeligheid, de integriteit en de sanering
van specifieke uitkeringen.De heerBrinkman(PVV)Voorzitter. De staatssecretaris zal met VNG en ipo het gesprek aangaan
over de taken van gemeenten en provincies. Ik vind dat te onduidelijk en wil
dat er een onderzoek komt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat onduidelijk is welke taken specifiek voor gemeenten en
provincies gelden;overwegende dat gemeenten en provincies door deze onduidelijkheid zich
taken toeschrijven die zij mogelijk ongewenst uitoefenen;verzoekt de regering, een onderzoek te doen naar de gewenste verdeling
van door provincies en gemeenten uitgevoerde taken en spreekt de wens uit
dat provincies en gemeenten met betrekking tot zich zelfstandig toegeëigende
taken, verantwoording afleggen aan de rijksoverheid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 5 (31200-C, 31200-B).De heerVan Beek(VVD)Begrijp ik nu goed dat de heer Brinkman vraagt om van provincies en gemeenten
gesloten huishoudingen te maken?De heerBrinkman(PVV)Ik heb al aangegeven dat gemeenten en provincies zichzelf taken toe-eigenen.De heerVan Beek(VVD)Hoezo? In de wet, zelfs in de Grondwet, staan de taken van provincies
en gemeenten. Het zijn open huishoudingen. Provincies en gemeenten hebben
het recht om zelf te bepalen waar zij hun geld aan besteden.De heerBrinkman(PVV)Dat vind ik dus onwenselijk. Op die manier is er geen controle op de uiteindelijke
prestaties die met het belastinggeld worden bereikt.De heerVan Beek(VVD)Ik wil graag een discussie aangaan over wenselijk of onwenselijk, maar
het gaat mij om het doel van deze motie. Wil de heer Brinkman komen tot gesloten
huishoudingen?De heerBrinkman(PVV)In dit geval, voor deze taken, wel.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Is de heer Brinkman van plan om de democratisch gekozen gemeenteraad af
te schaffen? Daar behoort die verantwoording plaats te vinden. Zolang een
meerderheid van de inwoners op partijen stemt die bijvoorbeeld ontwikkelingssamenwerkingsprojecten
willen ondersteunen, is er geen enkel bezwaar tegen. Schaft de heer Brinkman
de gemeenteraad af?De heerBrinkman(PVV)Vooralsnog schaf ik helemaal niets af, maar ik ben wel van mening dat
gemeenten in de hele systematiek van verantwoording en kijken naar resultaten
van het geïnvesteerde geld de democratische verantwoording van de toegeëigende
taken niet voldoende gestalte geven. Vele gemeenten investeren en weten niet
wat de uiteindelijke resultaten zijn. Daar wil ik meer vat op krijgen.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)In mijn beleving – ik lees dat ook in mijn regionale dagbladen –
houdt iedere gemeente een begrotingsbehandeling en een rekeningsverantwoording
aan het eind van het jaar. Over dit soort onderwerpen wordt wel degelijk gediscussieerd
in de gemeenteraad. Soms zeggen de lokale volksvertegenwoordigers tegen hun
college van B en W: niet doen. Wil de heer Brinkman dat afschaffen of wil
hij het hier nog eens dunnetjes over gaan doen?De heerBrinkman(PVV)Ik wil een onderzoek naar de verantwoording rond de taken die de gemeenten
de laatste jaren naar zich toe hebben getrokken. Ik denk aan politie die ontwikkelingssamenwerking
gaat doen ...MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Politie?De heerBrinkman(PVV)U verbaast zich daarover en ik heb dat een paar jaar geleden ook gedaan.
Het gebeurt, maar ik vind het onwenselijk. Ik wil helderheid over die taken
hebben.Ik kom terug op die 800 mln. Inderdaad, de provincies hebben meer dan
3 mld. aan reserves. Dat gigantische bedrag is eigenlijk geld dat de provincies
te veel bij de belastingbetaler geïnd hebben. Het is ook mogelijk dat
ze het geld via dividend bij elkaar gespaard hebben. Die 800 mln. moet echt
terug naar de burger.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat provincies in ieder geval overschotten hebben ten bedrage
van 800 mln.;van mening dat dit geld eigenlijk toekomt aan de belastingbetaler;verzoekt de regering, de provincies te bewegen de opcenten van de motorrijtuigenbelasting
met een percentage te verlagen gelijk aan het bedrag van 800 mln., waardoor
dit geld als een lastenverlichting aan de burger wordt geretourneerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6 (31200-C).De heerBrinkman(PVV)Voorzitter. Ik kom op de macronorm. Er is op dit gebied sprake van een
nieuw feit. De minister en de staatssecretaris zijn beiden heilig overtuigd
van het vertrouwen in de gemeenten. Ik heb de staatssecretaris naïviteit
verweten wat de stijging van de ozb betreft. Zij heeft heilig vertrouwen in
de macronorm. Zij denkt dat de gemeenten er zich en masse aan zullen houden.
Volgens mediaberichten blijkt dat vertrouwen niet terecht. Eigenlijk ontstaat
eenzelfde systematiek als bij de precariobelasting op ondergrondse netwerken.
Ook daar moeten de goeden onder de kwaden lijden. Dat gebeurt ook bij die
macronorm. Als een gemeente als Waddinxveen 30% meer ozb heft, is een
gemeente die dat niet doet, de dupe. Ik denk erover om hierover bij de begrotingsbehandeling
een motie in te dienen en ik vraag mevrouw De Pater om steun. Immers, zij
maakt zich druk over de precariobelasting, waarbij het gaat om 55 mln. In
wezen gaat het hier om hetzelfde.MevrouwDe Pater-van der Meer(CDA)Over de precario zeg ik al een aantal jaren hetzelfde. Dat staat volgens
mij los van wat de heer Brinkman nu te berde brengt.De heerVan Beek(VVD)Voorzitter. Dit is de eerste keer dat wij met de staatssecretaris over
het binnenlands bestuur en de fondsen van gedachten wisselen. Op een flink
aantal terreinen was het slechts een aanzet tot een discussie die later tot
volle wasdom zal komen.Ik ben blij dat wij echt gaan discussiëren over die precarioheffing
en dat wij zullen vasthouden aan de peildatum. Wij mogen het probleem niet
groter laten worden. Ik hoop het probleem in overleg met het kabinet echt
te kunnen oplossen.Op een aantal punten kon of wilde de staatssecretaris nog niet duidelijk
zijn, maar over het beleidskader gemeentelijke herindeling was de beantwoording
wel heel erg vaag. Ik probeer er echt achter te komen wat er veranderd moet
worden aan het in de vorige kabinetsperiode reeds gewijzigde beleidskader.
Wat is er beleidsinhoudelijk afgesproken? Hoe zal een en ander gedefinieerd
worden? De staatssecretaris heeft eigenlijk alleen maar gezegd dat zij onder
het begrip "provinciaal bestuur" zowel gedeputeerde staten als provinciale
staten verstaat. Overigens is dat in strijd met de dualisering. Het gaat mij
ook echt om de afspraken rondom de handelwijze van de wetgever en de medewetgever.
Hoe verhoudt een en ander zich staatsrechtelijk.De heerAnker(ChristenUnie)Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. Op het
punt van het lokaal belastinggebied vond ik haar reactie wat voorzichtig.
Zij hoopt voor de zomer ermee terug te komen. Ik zou graag willen dat er wat
meer gang in komt en dat er meer duidelijkheid komt over het verdere verloop
van dit proces.De voorzitter:Dan is nu het woord aan de staatssecretaris voor haar tweede termijn.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenVoorzitter. De heer Van Raak vroeg om meer regie in het kader van de takendiscussie.
Ik voel er niet voor om nu structuurdiscussies te gaan voeren. Ik wil specifiek
kijken naar de taken en dat gebeurt in de decentralisatiediscussie.Mevrouw De Pater heeft gezegd dat zij ten aanzien van het btw-compensatiefonds
ook het punt van de administratieve lasten benadrukt zou willen zien en dat
dit ook naast het punt van de effectiviteit zou dienen te staan. Zo zal ik
het ook doorgeven aan de verantwoordelijke portefeuillehouder. De administratieve
lasten behoren overigens weer wel tot onze portefeuille, dus dat onderdeel
zullen wij meenemen.Ik kan mevrouw De Pater en de heer Van Beek toezeggen dat het peiljaar
2005 gehandhaafd wordt als het gaat om de precario.Verder heeft mevrouw De Pater ten aanzien van de provinciale taken gezegd
dat als burgers er voordeel van hebben er niet zozeer sprake is van een probleem.
Ik wil voorkomen verzeild te raken in allerlei structuurdiscussies. Ik wil
specifiek kijken naar taken en waar die behoren te liggen. Wij hebben daarover
natuurlijk wel een aantal afspraken gemaakt in het regeerakkoord. Het is overigens
niet mijn bedoeling ze nu in het kader van de fondsen aan de orde te stellen,
aangezien ze niet binnen dat verband vallen.De heerVan Beek(VVD)Ze horen niet thuis bij de fondsen maar wel bij het bestuursakkoord. En
dat staat geagendeerd vandaag.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenZe horen inderdaad bij de bestuursakkoorden. Wij hebben ook de afspraak
gemaakt dat niet meer dan twee lagen zich bezighouden met een taak. Daar zullen
wij ook naar kijken. In dat kader komt het punt dat de heer Van Raak opbrengt
automatisch weer terug. Als wij het vanuit die kant benaderen zullen wij zien
dat bijvoorbeeld bij de jeugdzorg zeker drie lagen ermee bezig zijn. Het is
in ieder geval niet zo dat wij op dit punt geen ambitie hebben. Wij zullen
heel nadrukkelijk aan dit punt aandacht besteden maar niet vanuit de structuurdiscussie.
In de vorige kabinetsperiode is door mijn voorganger een notitie over het
middenbestuur geschreven waarover uiteindelijk niet verder is gesproken in
de Kamer. Wij willen het sterk benaderen vanuit de takenkant.De voorzitter:Ik heb overigens begrepen dat die notitie er nog ligt.De heerVan Raak(SP)De staatssecretaris zegt dat ik een structuurdiscussie wil. Welnu, die
wil ik wel maar niet in dit verband. Het gaat veeleer om de problematische
cultuur en de identiteitscrisis in de provincies. Een goed voorbeeld is het
daklozenbeleid in Gelderland. Fataal, vreselijk! Met zulk soort zaken is eigenlijk
niemand gelukkig, zeker niet de provinciale bestuurders zelf. Ik wil een visie
van de staatssecretaris op wat de geëigende taken van de provincies zijn
en wat niet, los van de vrijheid die de provincies wat dat betreft hebben.
Ik zou er graag een overzicht van willen hebben. Als dat overzicht wat meer
tijd nodig heeft en zij het per onderwerp wil doen, kan dat, maar volgens
mij moet het helemaal niet moeilijk zijn om op papier te zetten wat volgens
haar een goede takenverdeling is tussen gemeenten, provincies en rijksoverheid,
zodat wij op basis daarvan hier een debat kunnen voeren.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenHet blijft heel lastig. Een visie op die onderdelen heeft niet altijd
zin, aangezien wij ook te maken hebben met het punt van de open huishouding.
Bovendien hebben wij te maken met het grondwettelijk recht van gemeenten en
provincies om bepaalde taken op te pakken, zoals de opvang van daklozen. De
volgende keer moet de heer Van Raak overigens eens een andere provincie aanhalen
dan Gelderland.De heerVan Raak(SP)Gelderland deed het ook veruit het slechtste, zo heb ik begrepen.StaatssecretarisBijleveld-SchoutenIk zal er nog eens naar kijken. Het punt van de open huishouding blijft
overigens staan. Ik heb in mijn eerste termijn al gesproken over de kerntaken
van de provincies en dat die vooral liggen op het terrein van de ruimtelijk-economische
aanpak. Daarover voer ik overleg met het ipo, omdat dit van belang is in het
kader van wat wat de task forces moeten doen.Ik heb er goede nota van genomen dat de heer Heijnen nog nader wil terugkomen
op het punt van de herindelingsongevoeligheid. Met betrekking tot de specifieke
uitkeringen heb ik wel degelijk toegezegd jaarlijks met een overzicht te komen.
Verder zijn wij nog met wetgeving op dit terrein bezig.Ik moet aanneming van de motie van de heer Brinkman over de taken ernstig
ontraden, vanwege de implicatie voor de gesloten huishouding, hetgeen niet
in overeenstemming zou zijn met de Grondwet.Dan de motie van de heer Brinkman over de 800 mln. Allereerst wil ik een
misverstand wegnemen. Het is niet altijd zo dat er te veel geïnd is waardoor
die overschotten zijn ontstaan. Er is namelijk ook sprake van geweest dat
men deelnemingen of aandelen had, waaruit men bij verkoop geld heeft ontvangen.
Aanneming van de motie moet ik ontraden, omdat ik meen dat wij reeds een belangrijke
eerste stap hebben gezet door het gesprek over de vermogens aan te gaan met
de provincies.Verder neem ik er kennis van dat de heer Brinkman op een ander moment
wenst terug te komen op de macronorm. Mij werd nog wel aangereikt dat Eigen
Huis tevreden is met de matige stijging van de woonlasten.In reactie op de opmerkingen van de heer Van Beek merk ik op dat het een
misverstand is te denken dat ik nu veel wil veranderen aan het beleidskader.
Wat wij eigenlijk doen, is het huidige beleidskader tegen het licht houden
om na te gaan of het nog steeds voldoet. Er is niet zozeer sprake van enorme
wijzigingen. Ik zal heel nadrukkelijk kijken naar de staatsrechtelijke posities
van GS en PS. Ik zal de waarschuwing van de heer Van Beek dan ook ter harte
nemen.De heer Anker vindt dat er meer ambitie moet zijn op het terrein van de
belastingen. Die ambitie heb ik ook. Ik heb al gezegd dat wij hier voor de
zomer op terug zullen komen. Er ligt al een hoge stapel rapporten en wat mij
betreft, is het niet nodig om daar een nieuw omvangrijk stuk aan toe te voegen.
Ik denk dat het tijd is om het debat te voeren. Kortom, op dit terrein is
meer ambitie dan de heer Anker veronderstelde.De heerAnker(ChristenUnie)Dan moet ik iets rechtzetten. In eerste termijn heb ik die uitspraak aan
de minister toegeschreven, maar ik had haar aan de staatssecretaris moeten
toeschrijven.Sluiting 12.28 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Van der Staaij (SGP), De Pater-van der Meer (CDA),
Van Bochove (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Wolfsen (PvdA), Hessels (CDA),
Gerkens (SP), Haverkamp (CDA), Leerdam (PvdA), voorzitter, De Krom (VVD),
ondervoorzitter, Griffith (VVD), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek
(CDA), Van der Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP),
Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en
Anker (ChristenUnie)Plv. leden: Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Atsma
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Vermeij (PvdA), Knops (CDA), Polderman (SP),
Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Van Gerven (SP),
Van der Veen (PvdA), Çörüz (CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV),
Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD), Bouchibti (PvdA), De
Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Cramer
(ChristenUnie).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Vendrik (GroenLinks), Blok (VVD), voorzitter,
Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Weekers (VVD), Gerkens (SP), Van Haersma
Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Dezentjé Hamming (VVD),
Omtzigt (CDA), Koer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma (PvdA),
Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Jules Kortenhorst (CDA),
Van der Burg (VVD), Tony van Dijck (PVV), Heerts (PvdA), Gesthuizen (SP),
Ouwehand (PvdD), Tang (PvdA) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Halsema (GroenLinks), Remkes (VVD),
Jonker (CDA), Aptroot (VVD), Van Gerven (SP), Jan de Vries (CDA), Van Hijum
(CDA), De Krom (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP),
Ulenbelt (SP), Van der Veen (PvdA), Anker (ChristenUnie), Mastwijk (CDA),
Nicolaï (VVD), De Roon (PVV), Smeets (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD),
Heijnen (PvdA), Spekman (PvdA) en Van Dam (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-B-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl