Structuurverandering varkenshouderij; Verslag algemeen overleg inzake brieven financiële vergoeding vervreemder varkensrechten en iznake knelpuntgevallen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25448, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-12-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25448 nr. 9

26-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25448Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 448Structuurverandering varkenshouderijnr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 26 november 1998De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 24 september 1998 overleg gevoerd met minister Apotheker
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over de brief van 26 juni 1998
inzake de invulling van de Wet herstructurering varkenshouderij betreffende
de verstrekking van een financiële vergoeding aan de vervreemder van
varkensrechten (25 746, nr. 81) en de brief van 17 september 1998 over
knelpuntgevallen (25 448, nr. 4).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Schreijer-Pierik (CDA) hoorde onlangs dat de indiening
van de reconstructiewet zal worden uitgesteld. Zij vroeg zich af of het besluit
uit hoofde van de Wet herstructurering varkenshouderij dan ook niet moet worden
uitgesteld, om kapitaalvernietiging en onzekerheid te voorkomen. Indien boeren
een bedrijf ontwikkelen in een gebied waarvan de overheid nog niet weet of
het in aanmerking zal komen voor reconstructie, dreigt kapitaalvernietiging
bij opkoop. Boeren die nu rechten opkopen krijgen straks misschien geen vergunning
om daarvan gebruik te maken. Zij pleitte voor een commissie van deskundigen,
omdat alle voornemens die er nu zijn een bedreiging inhouden voor 6000 varkenshouderijbedrijven.
Zij miste een inventarisatie van de totale problematiek. Een sociaal-economische
effectrapportage is niet aanwezig.Mevrouw Schreijer stond volledig achter de bereidheid van de sector om
financiële oplossingen te zoeken. De tweede tranche van 10% korting in
2000 blijkt voor heel veel bedrijven niet haalbaar, omdat zij dan geen financiële
buffer meer hebben. Na de eerste 10% korting en door de slechte situatie in
de varkenshouderij hebben zij hogere schulden bij de bank, die al rekening
houdt met de volgende 10% korting. Bedrijven die dynamiek in hun bedrijfsvoering
willen, worden daardoor met hogere lasten geconfronteerd of kunnen geen krediet
meer krijgen. Die tweede tranche kan misschien worden uitgesteld.Mevrouw Schreijer drong er bij de minister op aan voor de knelgevallen
akkoord te gaan met de voorstellen in de brief van LTO-Nederland van eind
vorige week. Er zou een commissie moeten komen om de resterende knelgevallen
te beoordelen. Zij vroeg of de «tweede melding varkensrechten»,
die veel boeren al krijgen, een juridische status heeft. Zij had gehoord dat
bij het bureau heffingen 5000 probleemgevallen waren aangemeld.De (tweede) melding van het bureau heffingen aan de varkenshouders blijkt
in de praktijk niets anders te zijn dan een service van LNV aan de varkenshouders.
Mevrouw Schreijer vroeg of alleen indien de onafhankelijke rechter getoetst
heeft duidelijk wordt hoeveel varkens de ondernemer werkelijk houden mag,
als hij de aankoop van varkensrechten heeft laten registreren. De minister
kan immers op basis van artikel 19 lid 2 elke transactie achteraf ongedaan
maken. Waarom wordt bij het bureau heffingen het in de computer aanwezige
kennisprogramma niet gebruikt?Mevrouw Schreijer suggereerde, de mestnummers uit hoofde van de Meststoffenwet
en de UBN-nummers uit hoofde van de Wet milieubeheer samen te voegen. Boeren
die op één bedrijf meer mestnummers hebben komen niet in aanmerking
voor de kortingen. Controleerbaarheid en handhaafbaarheid zijn in de toekomst
moeilijk te verwezenlijken.Mevrouw Schreijer vroeg of de tweede opkoopregeling echt marktconform
was. De prijzen, omgerekend naar kilo's fosfaat, zijn in het oosten f 80
en in het zuiden f 90 terwijl de minister in het oosten f 24 en
in het zuiden f 46 betaalt. Bedrijven die al een gedeeltelijk dichte
vloer hebben moesten de stallen voor 1 september aanpassen tot 40% dicht en
bedrijven met een nul procent dichte vloer behoeven dat pas voor 2003 te doen.
Is dat rechtsgelijkheid? Zij vroeg vervolgens of bedrijven die nu al proefstallen
van bureau TES hebben, dus groenlabelwaardig zijn, niet in aanmerking kunnen
komen voor de 10% generieke korting. Moeten deze bedrijven ook niet als voorlopers
worden aangemerkt?Ten slotte vroeg mevrouw Schreijer wanneer er een goed sociaal plan komt,
waarin de consequenties van reconstructie en herstructurering zijn samengevoegd.
Zij verzocht de minister, flexibel om te gaan met het sociaal-economisch plan.
Zij pleitte ervoor BZ-regeling en stakingswinst zo snel mogelijk in te voeren
en het maximum van 20% in het borgstellingsfonds te verhogen.De heer Feenstra (PvdA) memoreerde dat de doelen van de herstructurering
van de varkenshouderij zijn:– herstel van de mestbalans; 14 miljoen kilogram fosfaat uit de
markt halen;– een dam opwerpen tegen varkenspest;– de sector economisch versterken.Deze doelen zijn voor zijn fractie toetspunten bij de reconstructiewet.
Hij betreurde dat wijker en blijver in de sector geen duidelijkheid krijgen.
In de regio heeft zich een uniek samenwerkingsverband ontwikkeld tussen provincies,
landbouworganisaties en milieuorganisaties, dat niet verloren mag gaan. Het
was hem opgevallen dat veel van de kritiek die de Raad van State blijkbaar
heeft geformuleerd wel heel erg lijkt op de kritiek van het Centraal planbureau.
Zulke kritiek is ook al verwoord in het debat van december vorig jaar. Kritiek
mag niet tot vertraging leiden. Hij riep de minister daarom op te anticiperen
op alle mogelijke signalen, om het tempo erin te houden en zo mogelijk te
versnellen.De heer Feenstra deelde de stelling van de minister dat vraag en aanbod
van varkensrechten zich goed moeten ontwikkelen om de dynamiek in de sector
te houden. Op dit moment is dat echter niet het geval. Voor de bedrijven die
kiezen voor een opvulling van de eerste generieke korting gelden nu niet voluit
alle investeringseisen van het varkensbesluit. Hij was de minister zeer erkentelijk
voor diens antwoord op de vragen van de drie coalitiepartijen daaromtrent,
want hij verwachtte daarvan een impuls voor de dynamiek. Een vergroting van
de dynamiek betekent dat er netto meer wordt gedaan aan dierenwelzijn. Boeren
die ten gevolge van te omvangrijke investeringsverplichtingen
nu moeten besluiten maar even niets te doen, investeren ook niet in betere
stallen.Twee andere de dynamiek versterkende maatregelen zijn de opkoopregeling
en de financiële vergoeding. De opkoopregeling levert in de tweede ronde
buitengewoon weinig op, 12 000 kilogram fosfaat. Indien de overheid ook
op het niveau van marktprijzen gaat bieden, zal zij snel door het budget heen
zijn. Meer dynamiek kan wellicht verkregen worden door de koper een financiële
vergoeding te geven. De heer Feenstra beklemtoonde, dat zijn fractie er veel
aan gelegen zou zijn om een tweede generieke korting te kunnen voorkomen,
maar daarvoor moet een majeur, de dynamiek versterkend effect in het beleid
worden aangebracht. Het versterken van de dynamiek was voor hem bij elke maatregel
de belangrijkste maatstaf. Daarmee wordt zekerheid geboden aan wie potentieel
wil wijken of wil uitbreiden. Hij erkende, dat Tom Poes voor de knelgevallen
bij de financiering van die dynamiek een list moet verzinnen. Tom Poes zit
op het departement, al zou hij ook blij zijn met listen die elders zijn bedacht.
Hij erkende ook dat de omstandigheden in de sector, nationaal en internationaal,
nu ongelukkig zijn. Daardoor kan niet op basis van eigen dynamiek en economisch
verantwoorde bedrijfsbeslissingen een hoog tempo worden aangehouden. Daardoor
wordt druk op de overheid en op de Kamer gelegd, om een combinatie van maatregelen
te bedenken.Voor groepen ondernemers waarvoor de bepalingen van de Wet herstructurering
varkenshouderij onbillijkheden zouden opleveren, zijn categorieën hardheidsclausules
geformuleerd. Het aantal categorieën is inmiddels opgelopen tot tien.
De heer Feenstra was de minister buitengewoon erkentelijk voor de aanvullingen.
Echter, niet alle situaties zijn daarmee in de praktijk op te lossen. Er zijn
tientallen brieven en telefoontjes binnengekomen met indringende klachten
en indrukwekkende onderbouwingen. De LTO kreeg honderden reacties. Het bureau
heffingen geeft voor dezelfde gevallen soms heel verschillende antwoorden.
Heel veel reacties betreffen de grote onzekerheid. Er moet het nodige worden
gedaan om de regelgeving duidelijk te maken. Met het antwoord van de minister
inzake het varkensbesluit zijn hopelijk veel problemen voorkomen. De vorige
minister heeft voor de overige, soms buitengewoon schrijnende, knelgevallen
een ruimhartige aanpak toegezegd. Die doen zich bijvoorbeeld voor bij samenvoeging
van kleinere bedrijven of splitsingen in een maatschap, bijvoorbeeld bij een
overlijden. De regelgeving moet streng en rechtvaardig zijn, maar voor dergelijke
knelgevallen moet eenmalig en in de tijd begrensd iets worden bedacht, misschien
met extra categorieën, door een beoordeling en afhandeling op de eigen
ministeriële verantwoordelijkheid, zo dat wettelijk mogelijk is, dan
wel door een arbitragecommissie, de commissie-HBB: Huys, Braks en Blauw.De heer Van der Vlies (SGP) sprak ook namens RPF en GPV, partijen
die tegen de Wet herstructurering varkenshouderij hebben gestemd. De zorgen
van de drie partijen zijn sindsdien alleen maar toegenomen. De opkoopregeling
staat niet meer in verhouding tot de internationale prijsontwikkelingen. In
de brief van 17 september staat dat vanwege de deplorabele financiële
vooruitzichten van de sector gezocht moet worden naar oplossingen die de dynamiek
in de sector bevorderen, zonder de doelstellingen aan te tasten. Die dynamiek
ging de heer Van der Vlies ook aan het hart; de doelstellingen minder, maar
de wet moet worden uitgevoerd. Van een uitgeknepen citroen kan niet gevraagd
worden nog een glaasje sap op te leveren. Hij deed een dringend beroep op
de minister om zich met de sector te verstaan over oplossingsrichtingen om
de dynamiek te herstellen. Hij verwachtte destijds nog heel wat van de opkoopregeling,
maar was nu teleurgesteld daarover. Voor een warme sanering moet het beschikbare
geld zo efficiënt mogelijk worden ingezet. De verkoop van
varkensrechten stagneert. De dynamiek daarin moet worden teruggebracht.De heer Van der Vlies zei met nadruk, dat de huidige knelpuntenregeling
tot stand is gekomen om een parlementaire meerderheid te halen. Hij herinnerde
zich heel goed dat bijvoorbeeld de heer Huys een ruimhartige knelpuntenregeling
nodig vond. Daarvan moet nu niets afgedaan worden. Dat beluisterde hij ook
niet bij de heer Feenstra. De brieven van de minister stelden hem toch wat
teleur. De minister doet veel, maar zou nog meer kunnen doen. Als het niet
mogelijk is extra varkensrechten toe te kennen, staat het de regering toch
wel vrij om de ondernemers in de financiële sfeer tegemoet te komen.
Hij waardeerde het dat de termijnen uit het varkensbesluit niet te strikt
worden aangehouden.De heer Van der Vlies hechtte bijzonder aan een toezegging van de minister,
dat hij zich over alle aspecten van het totale proces zou verstaan met de
sector in den brede. De eerste twee opkoopregelingen hebben duidelijk veel
te weinig zoden aan de dijk gezet. Het vervallen van de latente ruimte was
voor hem nog altijd een steen des aanstoots.Het is niet altijd aan de ondernemer te wijten dat hij bij de aanvraag
van een milieuvergunning over de termijnen heen schiet, want daarbij worden
allerlei procedures gevolgd. Uiteraard moet voor een coulante behandeling
aantoonbaar zijn dat de vertraging niet aan de varkenshouder zelf te wijten
is. De heer Van der Vlies vroeg waarom de voorlopers op milieugebied een extra
korting krijgen, maar de voorlopers op het terrein van dierenwelzijn niet.De heer Van der Vlies had er begrip voor dat de minister nog wil nadenken
over de reconstructiewet, hetgeen overigens ook in royaal overleg met de sector
moet gebeuren. Als een commissie van wijze mannen nuttig is, zou hij met de
instelling daarvan kunnen instemmen. Het doel moet steeds zijn, dat de sector
kan overleven.De heer Poppe (SP) vroeg of de minister bereid is, de verdere
herstructurering van de varkenssector af te remmen zolang de reconstructiewet
nog niet tot stand is gekomen. Hij vreesde dat de penibele situatie van vele
varkenshouders nog verergert als er geen nieuwe balans ontstaat. Bij de behandeling
van de herstructureringswet voorzag zijn fractie al een koude sanering. Het
dierenwelzijn kan niet worden verbeterd als het welzijn van de mensen ook
niet goed geregeld is. Bij een bedrijfsreorganisatie hoort een sociaal plan,
maar het Besluit hardheidsgevallen kan nu niet bepaald een sociaal plan worden
genoemd. Bij bezoeken aan varkenshouders had hij vastgesteld, dat gezonde
gezinsbedrijven, met kinderen die klaar zijn om op een verantwoorde manier
verder te gaan, geen schijn van kans meer hebben. Bedrijven die in 1997 nog
een goede toekomst leken te hebben, hebben die nu niet meer. Hij vroeg of
er alleen megabedrijven mochten overblijven. Nogal wat varkenshouders kunnen
mestrechten niet in varkensrechten omzetten. Komt dat door een extra afroming
van mestrechten? Worden deze rechten daarom in toenemende mate ingezet in
de pluimveesector?Naar de mening van de heer Poppe waren de door de minister voorgestelde
nieuwe maatregelen veel te mager om de onevenredig getroffen gezinsbedrijven
te laten overleven. De fiscale maatregelen moeten overigens nog worden uitgewerkt.
Hij merkte dat de voorstanders van de wet nu ook inzien dat die wet onrechtvaardig
uitpakt. De listen die verzonnen moeten worden zullen geld kosten. Dat zou
wel eens een miljard kunnen zijn. De toekomst van mensen en dieren en van
het platteland mag wel wat kosten in een rijk land als Nederland. De problemen
zijn op elk bedrijf weer wat anders, maar de grote lijn is dat tot nu toe
gezonde gezinsbedrijven, die best willen verbeteren, kapot dreigen te gaan.
De dienst landbouwvoorlichting en het bureau heffingen moeten onderhand een
aardig inzicht hebben in de problemen. Hij vroeg de minister al
die problemen in kaart te brengen en vervolgens met reële oplossingen
te komen.De heer Oplaat (VVD) ging liever niet in op individuele gevallen
of de definitie van gezinsbedrijven. Hij wilde het kabinet houden aan de ruimhartige
behandeling van knelpunten die minister Van Aartsen destijds heeft toegezegd.
Een aantal ondernemers wordt ook na de verbreding van het aantal categorieën
hardheidsgevallen tot tien nog getroffen door onbillijkheden van overwegende
aard. Hij was enigszins teleurgesteld over de brief van 17 september. Het
Tom Poesgehalte dat de PvdA in de discussie inbracht ging hem te ver. De toon
van de PvdA strookt niet met haar stellingnames in het herstructureringsdebat.
Hij zou graag zien dat de zeef die het besluit hardheidsgevallen is nog wat
fijnmaziger wordt. Het restant knelgevallen dat dan nog overblijft, zou door
een commissie kunnen worden beoordeeld. De voormalige minister Braks heeft
reeds aangegeven in de race te zijn voor zo'n commissie. Bedrijven die nu
in een van de tien categorieën vallen, zullen nooit bij de commissie
terecht kunnen. De commissie zou een in omvang en tijd duidelijk afgebakende
opdracht moeten krijgen. Zij zou de minister moeten adviseren om het toekennen
van varkensrechten in bepaalde gevallen te heroverwegen.De heer Oplaat zag het niet als een taak van de Kamer om te proberen,
wijzigingen in het besluit hardheidsgevallen te doen aanbrengen. De tijd begint
echter te dringen, want ondernemers moeten op korte termijn keuzes kunnen
maken, om te voorkomen dat zij onder het regime van de 60% afroming komen.De heer Oplaat vroeg zich af hoe de minister, respectievelijk de AID omgaat
met ondernemers die strikt genomen te veel varkens in de stal hebben, maar
dat al dan niet terecht legitimeren met een beroep op het besluit hardheidsgevallen.
Hem bekroop na het lezen van de brief van de minister ook de vraag wat de
varkenshouders anno 1999 nog hebben aan de uitwerking die in het regeerakkoord
zijn gemaakt voor het wegnemen van fiscale belemmeringen in het kader van
de herstructurering. Zij moeten eigenlijk nu al weten wat de fiscale gevolgen
van hun beslissingen zijn. Hij kon leven met de tegemoetkoming voor de afgeroomde
rechten, maar vroeg binnen welke marges het bedrag van f 17,25 nog kon
veranderen. Hij drong aan op het snel totstandkomen van een marktconforme
opkoopregeling.Hoewel ondernemers wel geacht worden op korte termijn beslissingen te
nemen, slaagt het kabinet er niet in de Kamer nog voor het eind van het jaar
een ontwerpreconstructiewet te doen toekomen. Het leek de heer Oplaat verstandig,
de ondernemers op korte termijn op z'n minst een indicatie te geven. Hij pleitte
voor een vorm van interimbeleid om te voorkomen dat het herstructureringsproces
stagneert.De brief van 17 september was naar de mening van de heer Oplaat een bijdrage
aan het herstel van duidelijkheid en rust. Hij complimenteerde de minister
voor de bereidheid, de sector op basis van argumenten tegemoet te treden.
Het verbaasde hem dat het CDA in het Agrarisch Dagblad verklaarde, dat de
LTO en de paarse coalitiepartijen er niets van hebben begrepen. Natuurlijk
is het een compromis dat de nieuwe stallenregeling per 1 november en niet
per 1 januari ingaat, maar de LTO kan daarmee leven.De heer Ter Veer (D66) stelde vier zaken centraal:– in december is een strenge wet gemaakt;– in december is bepleit bij het uitvoeren van die wet de menselijke
maat in het oog te houden en dus om knelgevallen redelijk en billijk te behandelen;– het behoud van de doelstellingen in de wet, waaronder het zo gering
mogelijk houden van de generieke korting per 2000; – de 475 mln. die door het kabinet beschikbaar is gesteld geraakt
niet tot besteding.Naar de mening van de heer Ter Veer was er sinds december goed gewerkt.
Hij had LTO varkenshouderij de laatste maanden leren kennen als een constructieve
gesprekspartner, hetgeen het de coalitiepartners ook gemakkelijker maakte
de sector tegemoet te komen door de termijn tot 1 september te verlengen tot
1 november en de welzijnseisen iets te versoepelen. Overleg tussen LTO en
het ministerie over de knelgevallen heeft geleid tot de benoeming van bijna
voldoende categorieën. Door de veelheid van verschillende problemen zijn
echter velen het zicht kwijt op de uiteindelijke effecten. Er kan daardoor
onvoldoende voorlichting worden gegeven. Vooral het bureau heffingen in Assen
had zijns inziens enige tijd nodig om meer grip op de te voorziene gang van
zaken te krijgen. Hij verzocht de minister om in elk geval één
extra categorie in welwillende overweging te nemen, namelijk van varkenshouders
die grond hebben aangekocht, maar nu toch niet in aanmerking komen voor mestrechten.
De politiek heeft juist altijd gewild dat men grond aankocht om de eigen mest
te kunnen afzetten. Hiermee wilde hij overigens niet uitsluiten dat nog meer
categorieën worden geformuleerd. Het overleg tussen LTO en ministerie
moet worden voortgezet om alle knelpunten in kaart te krijgen. Degenen die
de Kamer of afzonderlijke Kamerleden hebben geschreven zijn er ook het meest
bij gebaat, als hun problemen via LTO duidelijk worden.In de regelingen die tot dusverre zijn gemaakt en bij de besteding van
het bedrag van 475 mln. hadden de potentiële bedrijfsbeëindigers
naar het inzicht van de heer Ter Veer tot nu toe niet voldoende aandacht gekregen.
Sommigen hebben een negatief perspectief. Als zij hun varkens en varkensrechten
hebben verkocht dan wel laten opkopen, is er nog een deficit. Hij zou gaarne
zien, dat dit werd gedeeld door de varkenshouder, de bank, die daarvoor de
stroppenpot moet openstellen, en de Staat der Nederlanden. Hij was van mening,
dat indien de komende weken net zoveel energie en denkkracht wordt besteed
als voor het formuleren van knelgevallen in de afgelopen maanden, er nog verbazingwekkend
goede ideeën naar voren kunnen komen, leidend tot een uit de markt nemen
van varkensrechten, waardoor de generieke korting in 2000 geringer kan zijn
dan 10%. Hij voelde niet voor een individuele beoordeling van knelgevallen.Mevrouw Vos (GroenLinks) achtte het van groot belang, dat vernieuwing
van de varkenssector leidt tot een duurzame en aanvaardbare sector. Zij had
zorgen over het uitblijven van de reconstructiewet. Zij koppelde de vernieuwing
aan de verbetering van dierenwelzijn en milieu. Zij was daarom niet blij met
voorgestelde versoepelingen. Het was haar niet helder wat de precieze betekenis
is van de nieuwe bepaling, dat bij aankoop en registratie van varkensrechten
1998 en 1999 zal worden toegestaan, dat deze verworven worden zonder dat direct
alle op het bedrijf aanwezige stallen aan de aangescherpte welzijnseisen behoeven
te voldoen. Zijn ook voor nieuwbouw of verbouw de aangescherpte eisen niet
langer van kracht? Zij vroeg hoeveel bedrijven per 1 september nog niet voldeden
aan het oude varkensbesluit. Als dat er nog veel zijn, is als de wiedeweerga
actie nodig. Zij stemde in met maatregelen om welzijnsinvesteringen te ondersteunen
en te stimuleren.Mevrouw Vos betreurde het dat de opkoopregeling onvoldoende functioneert,
want zij hechtte grote waarde aan het vrijwillig van de hand doen van varkensrechten.
Zij vroeg of de regeling aantrekkelijker kon worden gemaakt.De opstelling jegens knelgevallen kon naar het oordeel van mevrouw Vos
wel wat ruimhartiger worden dan nu door de minister is beschreven. Zij vond
niet dat de minister zijn houding ten aanzien van het opvullen van de latente
ruimte moet versoepelen, zoals LTO voorstelt, want dan komt er
meer mest op de markt. Ruimhartigheid achtte zij gewenst bij de voorlopersregeling,
bijvoorbeeld als nog net niet helemaal wordt voldaan aan groenlabeleisen.
Bij overschakeling naar een biologisch bedrijf zou, gelet op de hoge kosten,
ook een ruimhartiger regeling kunnen worden toegepast. Het antwoord van de ministerDe minister zag aanleiding om de herstructurering bij te sturen,
omdat de opbrengstprijzen in de varkenssector in de gehele Europese Unie op
een historisch dieptepunt zijn gekomen. De varkenscyclus, de prijsdaling die
zich ongeveer elke vijf jaar voordoet, wordt thans versterkt doordat de verdergaande
specialisatie in de varkenshouderij het lastiger maakt om in te spelen op
een krimpende vraag, door de crisis in Rusland, waar tot voor kort meer dan
30% van de EU-export van varkensvlees heenging, en door de nasleep van de
epidemie van varkenspest, die juist geleid had tot uitbreiding van de varkensstapel
in Denemarken, Spanje en Duitsland. Nu het Nederlandse aanbod zich heeft hersteld,
tekent zich ten opzichte van 1997 binnen de EU een groei van het aanbod met
circa 6% af. De minister had verschillende stappen in Brussel ondernomen.
Inmiddels heeft het Beheerscomité varkensvlees van de EU op voorstel
van de Commissie besloten een particuliere opslagregeling open te stellen.
Verhoging van de exportrestituties acht de Commissie op dit moment echter
nog prematuur.De op verzoek van de minister gemaakte analyse van het Landbouw-economisch
instituut bevestigde het beeld van een versterkte varkenscyclus. Waarschijnlijk
zal op z'n vroegst medio 1999 van enig prijsherstel sprake zijn. De noodzaak
van een herstructurering is daarmee temeer aangetoond. Het succes van de herstructurering
is afhankelijk van het behoud van de dynamiek van investering en vernieuwen
van de sector. Zonder aan de doelstelling van de herstructurering ook maar
een letter af te doen, zal zijn inzet erop gericht zijn om de tweede generieke
korting zoveel mogelijk te beperken. Ook duidelijkheid is voor de sector noodzakelijk.De minister gaf als de lijnen daarvoor in zijn brief van 17 september
aan:– de tijdelijke ontkoppeling van investeringen in varkensrechten
en verplichte investeringen en welzijnsmaatregelen volgens het verscherpte
varkensbesluit; de koppeling dreigde een verlammende werking te hebben;– het openstellen van een derde aangepaste opkoopregeling om het
proces van bedrijfsbeëindiging te ondersteunen, waarbij zal worden aangesloten
bij de actuele prijsstelling in de markt, zonder prijsopdrijving;– een flankerend interimbeleid, met een sociaal-economisch plan,
ontwikkeld door sector en overheid gezamenlijk, met voorlichting, doorlichting
en begeleiding, en zo mogelijk meer stimulerende instrumenten.De minister zegde toe dat de aandacht voor het groenlabel-plusconcept,
de borgstelling en fiscale instrumenten voor welzijnsinvesteringen wordt vergroot.
Hij zou voorts kijken naar de problematiek van schuldsanering, die in individuele
gevallen het proces van bedrijfsbeëindiging dreigt te blokkeren. Zijn
inzet was er langs deze drie lijnen op gericht om het proces van herstructurering
op een sociaal verantwoorde wijze voort te zetten. Vooral over het flankerend
beleid zou hij overleggen met LTO-Nederland.De doelstellingen en het pakket maatregelen uit de Wet herstructurering
varkenshouderij mochten naar het oordeel van de minister niet ter discussie
staan; wel de gevolgen ervan in de praktijk. Knelpunten zijn er voor de varkenshouders
die meer dan gemiddeld worden getroffen door de wijze van vaststelling van
een varkensrecht en de daarvoor voorziene regelingen. De achtergrond van het
besluit hardheidsgevallen is, dat in de wet zelf al een aantal
belangrijke voorzieningen is opgenomen om te voorkomen dat de hoofdregel voor
het bepalen van het varkensrecht in sommige gevallen tot een ongewenste uitkomst
leidt. Voor de meeste reguliere situaties was daarmee een adequate regeling
getroffen. Bij de behandeling van de wet werd echter onderkend, dat zich nog
situaties kunnen voordoen waarin het beleid leidt tot een zeer onredelijke
uitkomst, onbillijkheden van overwegende aard. Daarom kunnen bij AMvB regels,
die afwijken van de hoofdregel worden vastgesteld voor bepaalde groepen van
gevallen. Op basis van een eigen inventarisatie en van een inventarisatie
door het landbouwbedrijfsleven is een ontwerpbesluit opgesteld, dat uiteindelijk
door Tweede en Eerste Kamer voor kennisgeving is aangenomen. De AMvB bevat
acht groepen van gevallen waarvoor het varkensrecht op een andere wijze wordt
bepaald. Bovendien zijn op basis van de Meststoffenwet voor drie soorten situaties
voorzieningen getroffen om onbillijkheden te voorkomen.De minister merkte op dat binnen de wet de mogelijkheid van een individuele
benadering van knelpunten niet bestaat. In artikel 25 wordt uitgegaan van
een generieke benadering van groepen van knelpuntengevallen, via een algemene
regeling. Noch hem, noch enig ander bestuursorgaan komt op grond van de wet
een bevoegdheid tot individuele toetsing toe. Ook een commissie van wijze
mannen zou hier geen rol kunnen spelen. Een generieke benadering heeft belangrijke
voordelen voor de overheid en voor individuele varkenshouders. Er is snel
duidelijkheid, er is geen voorafgaande toetsing en besluitvorming door de
overheid nodig voordat een varkenshouder in voorkomend geval aanspraak kan
maken op een hoger varkensrecht, geen beoordeling van allerlei bewijsstukken
en gegevens en geen verplichting voor de varkenshouder om het oorzakelijk
verband tussen de bijzondere omstandigheid en de knelsituatie duidelijk te
maken. Eenieder kan direct zelf uit de algemene criteria van de AMvB afleiden
of hij onder de bijzondere regeling van de AMvB valt of niet. Ook kan direct
uit de AMvB worden afgeleid wat de hoogte van het varkens- of fokzeugenrecht
wordt. Grote administratieve lasten voor de varkenshouder en de overheid worden
voorkomen. Een grote belasting van de rechterlijke macht, in verband met grote
aantallen administratieve beroepsprocedures, wordt voorkomen.De minister noemde het besluit hardheidsgevallen ruimhartig en evenwichtig.
De inventarisatie door LTO-Nederland heeft als basis voor het besluit gediend.
LTO constateert dan ook zelf, dat een aanzienlijk deel van de door haar in
beeld gebrachte situaties geheel of gedeeltelijk is opgelost. Hij had, anders
dan de heer Poppe, niet het idee dat hij de problemen niet goed in beeld had.
Hij was van mening dat de inventarisatie door LTO op het punt van de welzijnseisen
zeer reële bezwaren aangaf, mede in het perspectief van de markt en de
tegenvallende dynamiek. Hij had dan ook op dat punt belangrijke wijzigingen
van het varkensbesluit aangekondigd, waarmee ruimhartig aan de bezwaren van
LTO wordt tegemoetgekomen. Hij zegde toe te zullen bezien of en hoe via het
borgstellingsfonds en fiscale faciliteiten meer ruimte kan worden geboden
om tegemoet te komen aan financiële problemen. Wat betreft de hoogte
van het varkensrecht hebben de meest recente inventarisatie en het overleg
daarover met LTO niet tot belangrijke andere inzichten geleid. Het overleg
heeft veel duidelijkheid verschaft die er voorheen niet was. Onder andere
zijn de problemen opgelost die voortkwamen uit de eis om extra huisvesting
op basis van de aangevraagde milieuvergunning te realiseren. Er is antwoord
gegeven op de vragen opgenomen in de bijlage bij de inventarisatie. Het overleg
was aanleiding om de varkenshouders een extra brochure te sturen over de milieuvergunning.
Verschil van inzicht met LTO heeft vaak betrekking op bewust met het wettelijk
stelsel beoogde effecten, zoals de korting, het vervallen van de latente ruimte
en de uitbreiding van het aantal varkens door omwisseling van andere diersoorten
naar varkens. Soms is er verschil van mening over de vraag of er
sprake is van een apert onbillijke situatie, dan wel een gemiddeld nadeel
zoals elk bedrijf heeft. Opgepast moet worden dat aanpassing van de AMvB leidt
tot overcompensatie van de betrokken bedrijven, ten opzichte van bedrijven
die niet onder de AMvB vallen, of indruist tegen de systematiek van mestwetgeving
en herstructurering, enz.De minister wilde geen valse hoop wekken. Een langdurige discussie over
en een proces van wijzigingen zal voor veel varkenshouders aanleiding zijn
de noodzakelijke maatregelen achterwege te laten. Als zij de verkeerde keuze
maken, is dat funest. Hij zegde toe dat hij in het Varkensbesluit een algemeen
vangnet zou opnemen, waarmee wordt verzekerd dat de varkenshouders in ieder
geval aanspraak kunnen maken op het varkensrecht dat de wet aan de zogenaamde
mestboycotters toekent, 82% van het niet-gebonden mestproductierecht in 1996
minus de bekende 10%. Dat geldt dan voor bedrijven die in de jaren 1994 t/m
1996 gemiddeld 25% van hun mestproductierecht hebben benut voor het houden
van varkens en in 1996 een minimale benutting van 5% hebben gehad. Er wordt
een voorziening getroffen voor de varkenshouders die in de jaren 1994 t/m
1996 beschikten over twee mestnummers die als één inrichting
in het kader van de Wet milieubeheer zijn beschouwd en die binnen die inrichting
de varkens grondgebonden zijn gaan houden. Het gaat om de situatie waarin
op 10 juli 1997 alle mestproductierechten van het ene mestnummer waren verkocht,
terwijl er op het andere mestnummer door grondaankoop was gecompenseerd. Het
moeten wel bedrijven zijn die blijkens een minimale productie van 5% in 1997
niet met de varkenshouderij waren gestopt. In een brief aan de Kamer zou de
minister de precieze modaliteiten voor de nieuwe categorieën nog eens
vastleggen. Voorts zou hij op zo kort mogelijke termijn een wijzigingsvoorstel
maken en afspraken met het openbaar ministerie maken.De minister zette uiteen, dat op het moment nog eens grondig naar de ontwerpreconstructiewet
wordt gekeken, zowel in het licht van het advies van de Raad van State als
van de afspraken in het regeerakkoord. Nadat wijzigingen zijn aangebracht
wordt het wetsontwerp opnieuw in de ministerraad behandeld. Hij verwachtte
dat indiening bij de Kamer in ieder geval nog dit kalenderjaar kan plaatsvinden.
Juist om de voortgang te garanderen is echter bestuurlijk overleg noodzakelijk,
want anders ontstaat later vertraging. Hij hoopte zo groot mogelijke duidelijkheid
te kunnen bereiken. Op basis van goede afspraken wordt ook vorm gegeven aan
het interimbeleid.Het Landbouw-economisch instituut had op verzoek van de minister een globale
analyse gemaakt van de effecten van de tijdelijke loskoppeling van de welzijnseisen
van het reconstructiebeleid. Het LEI heeft het beeld bevestigd dat van de
koppeling op het ogenblik een zodanig verlammende uitwerking uitgaat op de
dynamiek van de sector, dat geen welzijnsinvesteringen dan wel zeer lage welzijnsinvesteringen
mogen worden verwacht. Bij een tijdelijke loskoppeling worden er duidelijk
meer varkensrechten verhandeld, aan boeren die nieuwbouw of renovatie plegen.
In die context komen welzijnsinvesteringen juist wel tot stand. Iemand die
varkensrechten koopt en daarvoor zijn stallen verbouwt, moet aan de nieuwe
welzijnseisen voldoen.De varkenshouders hebben ontvangen: een uitgebreide brochure over de wet,
een uitgebreide brochure over de hardheidsgevallen, een meldingsformulier
waarop maximale aantallen op basis van de wettelijke keuzemogelijkheden zijn
voorgerekend en een meldingsformulier voor de algemene maatregel van bestuur.
Het bureau heffingen heeft een telefoonpanel ingesteld. Er zijn uitgebreide
voorlichtingsbijeenkomsten in het land, plus gericht overleg met de grote
boekhoudkantoren, adviesbureaus en landbouworganisaties. Er is uitgebreide
correspondentie geweest. De antwoorden op de meest gestelde vragen staan op
internet. Vragen over milieuvergunningen zijn naar aanleiding van een bespreking
met LTO bij afzonderlijke mailing aan de varkenshouders beantwoord. LTO
zal interpretatieverschillen melden, waarna LNV eenduidig het antwoord vaststelt.
Het bureau heffingen doet zijn uiterste best, maar de minister was blij met
het begrip van verschillende afgevaardigden voor de problemen die het bij
de voorlichting heeft.De varkenshouders kunnen zelf uit de AMvB-hardheidsgevallen opmaken of
zij in een bepaalde categorie vallen en hoe hoog hun varkensrecht daardoor
wordt. Dat kunnen zij ook afleiden uit de van het bureau heffingen ontvangen
melding. De AID zal het plafond dat per 1 september geldt handhaven.De tweede melding varkensrechten heeft betrekking op de AMvB-hardheidsgevallen.
Op die basis moet voor 14 oktober worden gekozen voor een bepaalde categorie.
Het systeem voor het vaststellen van rechten is dan eigenlijk hetzelfde als
bij de mestproductierechten. Nadere gedachtewisselingMevrouw Schreijer-Pierik (CDA) stelde dat de Nederlandse varkenshouders
een andere uitgangspositie hebben dan de buitenlandse, ten gevolge van de
gigantische kostenverhogingen die voortvloeien uit de herstructurering van
de varkenshouderij. Zij drong erop aan dat de sector ook voor de toekomst
dynamisch zou worden gehouden. Haar was uit de brief van 17 september niet
duidelijk of de minister wilde handelen naar de geest van de wet of de letter
van de wet. Voor de houding van de banken is het essentieel of de tweede tranche
voor 2000 keihard is of dat het bedrijfsleven zich zo nodig nog wat kan aanpassen.Mevrouw Schreijer leek het noodzakelijk nog meer categorieën hardheidsgevallen
te gaan onderscheiden. Zij verzocht om het verslag van het algemeen overleg
op de agenda van de Kamer te plaatsen, zodat zij op dit punt een motie zou
kunnen indienen. Zij drong aan op overleg tussen minister en sector over een
sociaal plan.Mevrouw Schreijer had in het Agrarisch Dagblad een opmerking gemaakt aan
het adres van de belangenbehartigende organisatie, de LTO, naar aanleiding
van de verschuiving van de ingangsdatum voor de nieuwe stallenregeling naar
1 november in plaats van 1 januari. Zij richtte zich daarbij niet tot de paarse
partijen.De heer Feenstra (PvdA) had bijzonder veel waardering voor
de initiatieven van de minister om binnen de Europese Unie wat te doen aan
de slechte marktsituatie. Hij vond het pakket dat was voorgelegd niet mager.
Hij meende dat uiteindelijk niet alleen het opkopen van varkensrechten, maar
vooral ook een bedrijfsbeëindigingsregeling nuttig zou zijn.De heer Feenstra was het eens met de minister dat niet moet worden overgegaan
tot de behandeling van individuele gevallen, want dat staat de wet niet toe.
Hij was blij met de toezegging van een vangnet door de minister, maar hij
was nog niet helemaal gerustgesteld, want hij vond voor degenen die administratief
tussen wal en schip zijn terechtgekomen een extra korting met 8% bovenop de
voorziene 10% nog altijd veel. De LTO heeft duidelijke probleemgevallen beschreven.De heer Van der Vlies (SGP) stelde met erkentelijkheid vast
dat het antwoord helder was. Het is nodig dat de nu toegezegde brief over
de knelgevallen snel komt. Het leek hem een zaak van zorgvuldigheid dat allerlei
gevallen nog eens extra tegen het licht worden gehouden, of zij nu in een
bepaalde categorie passen of niet. Hij had er begrip voor als dan een objectivering
plaatsvindt, maar er kan een tegenstelling blijven bestaan tussen de rechtsregel
en het rechtsgevoel van betrokkene. Hij vroeg wanneer de fiscale maatregelen
bekend worden. Er worden al regionale plannen gemaakt, die op een breed draagvlak
kunnen bogen. De reconstructiewet zou zodanig moeten worden dat die plannen
daarin passen. De heer Poppe (SP) vond het varkensbesluit voor de overgebleven
knelgevallen mager. Na de brief met aanpassingen zal het debat worden voortgezet.
Hij hoopte dat individuele knelgevallen via de generieke maatregelen toch
rechtvaardig behandeld konden worden, eventueel in de fiscale sfeer.De heer Oplaat (VVD) onderschreef het streven om een tweede
generieke korting zoveel mogelijk te voorkomen. Hij ging ermee akkoord dat
voor de overblijvende knelgevallen een algemeen vangnet werd gemaakt, maar
hij had er enige moeite mee als mensen die om knullige administratieve redenen
buiten de boot vallen worden gelijkgesteld met boycotters. Het maakte hem
niet uit of een oplossing wordt gevonden door het uitbreiden van het aantal
categorieën hardheidsgevallen of door het instellen van een commissie,
als de varkenshouders maar een eerlijke behandeling krijgen.De heer Ter Veer (D66) besefte dat Kamer noch minister over
de stroppenpot van de bank gaan, maar zou het op prijs stellen als werd uitgesproken,
dat bij de uiteindelijke regeling van de problemen van bedrijfsbeëindigers
de bank niet vrijuit mag gaan, maar ook moet delen in de malaise die de sector
treft. Hij was ingenomen met de toezegging van een vangnet. Hij waarschuwde
ertegen om meteen te concluderen dat dit nog niet genoeg is. Hij wilde eerst
het stof laten neerdalen en dan kijken hoe de wereld er bij ligt.Mevrouw Vos (GroenLinks) drong erop aan, dat voor bedrijven
die bij nieuwe aankopen nu niet meteen behoeven te voldoen aan de nieuwe dierwelzijnseisen
een termijn wordt gesteld om daaraan wel te voldoen.De minister legde er de nadruk op, dat zijn voorstellen moeten
leiden tot een versterkte dynamiek, ook terzake van de welzijnseisen. Als
de tweede korting heel gering is, komt dat ten goede van de huisvesting en
dus het dierenwelzijn. In een stabiele situatie valt geen verbetering in de
bedrijfsvoering en dus in de huisvesting van dieren te verwachten. Dat was
voor hem de legitimatie voor de ontkoppeling.De minister zegde nog een aparte brief toe over het financiële instrumentarium
voor overige maatregelen, van vergoedingen tot en met mogelijkheden van het
borgstellingsfonds, voor degenen die op een of andere manier hun bedrijf voortzetten,
maar vooral ook voor degenen die hun bedrijf willen beëindigen. Op andere
specifieke vragen wilde hij ook nog schriftelijk ingaan.De voorzitter van de commissie,Ter VeerDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Duivesteijn (PvdA), Stellingwerf
(RPF), M.B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer
(CDA), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA),
Oplaat (VVD), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA), Udo (VVD), Herrebrugh
(PvdA)Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein
(D66), Zijlstra (PvdA), Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Bos (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66),
Verbugt (VVD), Te Veldhuis (VVD), Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA),
Karimi (GroenLinks), Kamp (VVD), Reitsma (CDA), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD),
Dijksma (PvdA), Belinfante (PvdA), Voorhoeve (VVD), De Boer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25448-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl