Vaststelling begroting Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2009; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134133
 2008-2009
 
 31 700 X
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 130
 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 31 augustus 2009
 De vaste commissie voor Defensie, heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de minister van Defensie over de brief van 20 mei
2009 inzake Jaarverslag Inspecteur Generaal der Krijgsmacht over 2008 (Kamerstuk
31 700 X, nr. 113).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 31 augustus
2009. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Van Miltenburg
 De griffier van de commissie,
 De Lange
 
 1
 
 Bent u voornemens om de aanbevelingen van de Inspecteur
Generaal der Krijgsmacht (IGK) over te nemen en kunt u daarbij aangeven welke
aanbevelingen u eventueel niet wenst over te nemen?
 
 
 De aanbevelingen van de IGK worden bij de ontwikkeling van het defensiebeleid
betrokken en waar mogelijk omgezet in concrete maatregelen en initiatieven.
In de bijlage bij mijn appreciatie van het jaarverslag voeg ik jaarlijks een
overzicht van de stand van zaken van de aanbevelingen.
 2
 
 In hoeverre kan de IGK volledig onafhankelijk zijn
gang gaan en is een opzet zoals met inspecteurs en toezichthouders bij andere
departementen mogelijk binnen Defensie? Moet de rol van de IGK in dat licht
opnieuw bekeken worden?
 
 
 In mijn brief met Kamerstuknummer 31 700 X, nr. 115 van 20 mei
2009 aan de voorzitter van de Tweede Kamer heb ik uiteengezet hoe de onafhankelijkheid
van de IGK is gewaarborgd. Hierin heb ik aangegeven dat, voor zover het de
onafhankelijkheid betreft, de positionering van de IGK vergelijkbaar is met
die van de toezichthouders bij andere departementen (rijksinspecteurs). Er
is derhalve geen reden om de rol van de IGK te wijzigen.
 3
 
 Wat bedoeld u met de zin «Hij wijst er op...helder
inzicht te krijgen...bijtijds hierop kan instellen»? Veronderstelt de
IGK hiermee dat de missie in Afghanistan wordt verlengd en zo ja, waarop wordt
die informatie gebaseerd?
 
 
 Zijn er concrete plannen voor verlenging van de missie
of een nieuwe missie in Afghanistan?
 
 
 Wanneer u schrijft dat het defensiepersoneel goed geïnformeerd dient
te worden zodat het gemotiveerd blijft, bent u niet van mening dat met bovenstaande
zinsdeel er speculatie zal optreden onder het defensiepersoneel dat tot onrust
kan leiden? Wat gaat u doen om deze speculatie en eventuele onrust weg te
nemen?
 4
 
 Hoe gaat u de overweging van de IGK over de «vredesbedrijfsvoering»
aan de orde stellen? Wat is uw bezwaar hierin? Kunt u aangeven of de IGK van
mening is dat Nederland in de nabije toekomst vooral moet inzetten op vredesmissies
in plaats van expeditionaire vechtmissies en zo ja, wat is uw mening daarover?
 
 
 De IGK onderstreept het belang van tijdige informering van het betrokken
defensiepersoneel, indien een nieuw besluit voor een andere bijdrage in Afghanistan
zou worden genomen. Er zijn op dit moment geen concrete plannen voor verlenging
van de missie of voor een nieuwe missie in Afghanistan. Dit is bekend in de
krijgsmacht en de Commandant der Strijdkrachten is bezig met de planning van
deredeployment. Ik maak mij dan ook geen zorgen
over onrust onder defensiepersoneel.
 
 Ik deel de mening van de IGK dat missies in het algemeen en specifiek
de missie in Afghanistan veel vergen van het personeel en materieel. Dit heeft
zeker invloed op de vredesbedrijfsvoering. Om de negatieve gevolgen te beperken
zijn de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen, waaronder extra
materieelaankopen en maatregelen in het kader van werving, behoud, training
en opleidingen.
 5, 6 en 8
 
 Wat wordt bedoeld met «eenvoudige aanpassingen
aan infrastructuur op korte termijn» en over welk soort infrastructuur
handelt het?
 
 
 Bent u bereid om «eenvoudige aanpassingen aan
infrastructuur op korte termijn» versneld uit te voeren, zeker met het
oog op de economische recessie?
 
 
 Wanneer kan de Kamer het onderzoeksresultaat verwachten
van de «quick wins» om de hinder van infrastructurele problemen
bij het defensiepersoneel te verlichten?
 
 
 De klachten die door de IGK worden gesignaleerd als gevolg van vertraagde
infrastructuurprojecten betreffen veelal de directe werk- en leefomgeving
van het door hem gesproken personeel. Daarbij kan het gaan over legerings-
of ontspanningsruimten, maar ook over kantoren en werkplaatsen. In mijn brief
van 20 mei (Kamerstuk 31 700 X, nr. 113) heb ik voor dergelijke
vertragingen al enkele redenen genoemd.
 Hinder die voortkomt uit vertragingen in projecten, is doorgaans niet
met eenvoudige aanpassingen te verlichten, gelet op de omvang van die projecten.
Voor zover vertragingen voortkomen uit financiële overwegingen, is het
versneld uitvoeren van projecten om de hinder daarvan te verlichten onwaarschijnlijk.
 
 In mijn brief van 20 mei 2009 (Kamerstuk 31 700 X, nr. 113)
heb ik meegedeeld te willen onderzoeken in hoeverre er realistische mogelijkheden
zijn om «quick win» projecten uit te voeren om de gesignaleerde
problematiek enigszins te verlichten. Nadere beschouwing leert dat het daarbij
alleen kan gaan om lokale kleinschalige aanpassingen en verbeteringen waarvoor
het instrument van de «commandantenvoorziening» (COVO) beschikbaar
is. Een apart onderzoek is daarom niet nodig. Defensieonderdelen kunnen met
een COVO, buiten bestaande investerings- en onderhoudsprogramma’s om,
gerichte projecten laten uitvoeren om de werk- en leefomstandigheden van het
personeel te verbeteren. Daarmee kunnen uiteenlopende zaken worden gerealiseerd.
Te denken valt bijvoorbeeld aan het realiseren van een fitnessruimte, of aan
het verbeteren van kantinefaciliteiten.
 7
 
 Mag worden aangenomen dat, los van de vraag welke beperkte
bijdrage na 2010 wellicht door Nederland aan ISAF zal worden geleverd, er
inmiddels Defensiebreed volstrekte helderheid bestaat over het feit dat het
inderdaad slechts om een beperkte bijdrage zal gaan?
 
 
 Zoals eerder met de Kamer is besproken tijdens het mondelinge vragenuur
van 13 januari 2009, is duidelijk dat de mogelijkheden voor een bijdrage
na 2010 hoe dan ook beperkt zullen zijn. Zoals hierboven gezegd zijn er nog
geen concrete plannen voor een nieuwe missie.
 9
 
 Zal bij de Blauwdruk Opleiding en Traning (O&T)
ook nadrukkelijk rekening worden gehouden met het advies van de IGK om oudere
medewerkers een coachings- en begeleidingsrol toe te kennen ten opzichte van
jongere medewerkers?
 
 
 De Blauwdruk O&T schetst op hoofdlijnen de interne aansturing en inrichting
van O&T bij Defensie. Daarbij gaat het om de belegging van verantwoordelijkheden
in het opleidingsproces en om een meer doelmatige inrichting van het opleidings-
en trainingsveld. In de studie worden aanbevelingen gedaan voor verdere verdieping
en uitwerking van gedane voorstellen in de nabije toekomst. Daarbij wordt
niet gesproken over de inzet van oudere werknemers in een coachings- of begeleidingsrol.
 10
 
 Is het logisch om een tekortschietende (kennelijk algemene)
onderzeeboot vaartoelage te compenseren door middel van bindingspremies op
individuele basis?
 
 
 De onderzeeboottoelage is een toelage die ziet op bezwarende werkomstandigheden.
Van een toename in de bezwarende werkomstandigheden is echter geen sprake.
Er is overigens wel sprake van personeelstekorten in de categorie onderzeedienstpersoneel.
Daarom is de categorie aangewezen als een bijzondere categorie van schaarste
en kan instrument bindingspremies op individuele basis worden toegepast.
 11
 
 Waarom wordt wel voor de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten
(BSB) een aparte voorziening getroffen binnen het vergoedingenregime en niet
voor andere bijzondere eenheden (special forces, genie, Explosieven Opruimingsdienst)?
12. Wat houdt de getroffen aparte voorziening binnen het vergoedingenregime
voor de BSB precies in, en welk voordeel is er voor dat personeel?
 
 
 Personeel van de BSB wordt steeds vaker buiten Nederland ingezet als persoonsbeveiliger.
Deze werkzaamheden vinden voor een deel plaats in gebieden waar een vredes-
of humanitaire missie plaatsvindt waarop de Regeling voorzieningen bij vredes-
of humanitaire operaties (VVHO) van toepassing is.
 
 Ook buiten deze missies worden persoonsbeveiligers inmiddels ingezet.
Omdat de VVHO dan niet van toepassing is, is voor die situaties een regeling
opgesteld die tegemoetkomt aan gemaakte onkosten en de ondervonden extra werkdruk
tijdens het optreden als persoonsbeveiliger in een buitenland buiten een VVHO-missiegebied.
 
 Deze regeling heeft betrekking op de bijzondere situatie waaronder persoonsbeveiligers
werken en is daarom niet van toepassing op andere special forces, genie of
Explosieven Opruimings Dienst. Overigens is in de regeling wel opgenomen dat
deze ook van toepassing is op militairen van CZSK, CLSK of CLAS die samen
met personeel van de BSB werkzaamheden als persoonbeveiliger uitvoeren.
 13 en 14
 
 Bent u bereid om de voedingsprijzen bij Paresto terug
te brengen naar het niveau van voor de verhoging waarover grote onrust is
ontstaan? Zo neen, waarom niet?
 
 
 Is de reden van de prijsverhoging van destijds bij
Paresto nog steeds actueel en zo neen, kunnen de prijzen dan niet naar beneden
worden bijgesteld?
 
 
 De prijsverhoging bij Paresto maakte deel uit van een pakket aan maatregelen
dat tot doel had defensiebreed te komen tot kostenbesparingen teneinde de
begroting op orde te houden.
 Voor Paresto heeft dat geleid tot een verlaging van de werkgeversbijdrage,
die voor een klein deel is doorberekend in de verkoopprijzen. Hierbij is het
gezonde en basisassortiment ontzien en is de nadruk gelegd op het verhogen
van de prijzen van de luxe en minder gezonde producten.
 
 Tijdens oefeningen en inzet wordt de defensievoeding gratis verstrekt.
Militaire «binnenslapers» met een eigen huishouding ontvangen
een vergoeding voor de kosten van voeding. Deze vergoeding wordt bij prijswijzigingen
aangepast.
 Het prijspeil dat thans bij Paresto wordt gehanteerd ligt op een overeenkomstig
niveau als het prijspeil dat bij andere grote werkgevers in de bedrijfscatering
wordt gehanteerd. Bovendien zijn sinds de prijsaanpassingen van april 2008
geen nieuwe prijsaanpassingen doorgevoerd. Ik zie geen aanleiding de prijzen
aan te passen.
 15
 
 Draait Paresto momenteel met verlies of heeft ze hoge
kosten waardoor de voedingsprijzen op het huidige niveau blijven?
 
 
 Paresto verzorgt de catering op defensielocaties en maakt daarbij gratis
gebruik van de beschikbare infrastructuur en andere voorzieningen. Daarnaast
ontvangt Paresto een subsidie om de personele kosten deels te vergoeden. De
prijzen die door Paresto worden berekend, zijn derhalve geenszins kostendekkend.
Een groot deel van de maaltijden wordt nog altijd door Defensie betaald.
 16 en 17
 
 Is het mogelijk dat de Kamer nader geïnformeerd
wordt over het Bureau Individuele Uitzendingen (BIU) en de geactualiseerde
Aanwijzing Individuele Uitzending voor het eerstvolgende AO personeel (september
2009)? Zo neen, waarom niet?
 
 
 Kan de Kamer meer informatie krijgen over het BIU en
de geactualiseerde Aanwijzing Individuele Uitzending met betrekking tot aanbevelingen,
werkwijze, uitvoering, realiseerbaarheid, eventuele evaluaties/reflecties,
(mogelijkheden tot) individuele begeleiding en nazorg? Zo neen, waarom niet?
 
 
 De procesgang en verantwoordelijkheden met betrekking tot individuele
uitzendingen zijn vastgelegd in de CDS-aanwijzing «Individuele Uitzending».
Begin 2009 zijn, op basis van deze aanwijzing en in overleg met de defensieonderdelen,
nadere afspraken gemaakt ten aanzien van de taken, organisatie en werkwijze
van het Bureau Individuele Uitzendingen (BIU). Naar aanleiding van deze afspraken
wordt het BIU op dit moment gereorganiseerd.
 18
 
 Houdt het BIU zich ook bezig met individuele begeleiding,
nazorg, (wetenschappelijk) onderzoek wat een missie geestelijk met uitgezonden
jongeren doet?
 
 
 Het Bureau Individuele Uitzendingen (BIU) informeert de instanties die
een rol spelen in het nazorgtraject omtrent de terugkeer in Nederland van
een uitgezonden militair. Het bureau is niet inhoudelijk betrokken bij de
nazorg.
 19
 
 Kunt u aangeven hoe het mogelijk is dat er problemen
zijn met communicatie terwijl de opleiding communicatie een van de belangrijkste
peilers is (informatie is motivatie)?
 
 
 Defensie is zich er van bewust dat communicatie over materieel bijdraagt
aan het vergroten van kennis en begrip en dat motivatie daardoor kan worden
vergroot. Communicatie is evenwel geen wondermiddel. Verschil in perceptie
tussen wens en werkelijkheid zal er nooit volledig mee worden weggenomen.
 20
 
 Wat is de huidige stand van zaken met betrekking tot
het inlopen van de achterstand aan reservedelen en munitie? Leidt dit er inmiddels
reeds toe dat personeel dat nog in opleiding is in voldoende mate
kan oefenen met echte munitie? Zo nee, wanneer zal de achterstand dan wel
zijn ingelopen en welke kosten zullen hiermee nog zijn gemoeid?
 
 
 Inmiddels zijn voor vrijwel alle uitrustingsstukken overeenkomsten gesloten
voor de levering van reservedelen.
 Het servicepercentage reservedelen stijgt dan ook maandelijks. De problemen
waren ontstaan door een te geringe initiële aankoop van onderdelen en
door forse of onverwachte toename van de vraag.
 
 Aan de hand van een bestedingsprogramma worden de munitievoorraden op
peil gebracht. Hierdoor zijn de kosten en verplichtingen in 2009 en 2010 hoger
dan in voorgaande jaren. In 2008 was dit in totaal 48 miljoen euro en in 2007
50 miljoen euro. In de eerste helft van dit jaar ligt dit bedrag op 113,5
miljoen euro. Door de soms lange levertijden van munitie worden de effecten
van de gestegen verplichtingen op de beschikbaarheid van de diverse munitiesoorten
echter pas in 2010 volledig zichtbaar.
 
 Voor enkele landgebonden munitiesoorten is tijdelijk sprake van verminderde
aantallen, waardoor niet alle geplande opleidingen kunnen worden ondersteund.
Deze situatie zal de komende maanden aanzienlijk verbeteren gezien de verwachte
leveringen.
 21
 
 Zal de Kamer worden geïnformeerd over nadere besluitvorming
over maatregelen om onbedoelde neveneffecten van de prijsstijging bij Paresto
tegen te gaan?
 
 
 Indien er sprake is van onbedoelde neveneffecten en maatregelen noodzakelijk
zijn, zal de Kamer daarover worden geïnformeerd.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Ferrier (CDA),
Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), voorzitter, Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Griffith (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Irrgang (SP), Knops
(CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman
(PVV), Voordewind (CU), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD), Thieme (PvdD), Bilder
(CDA) en Peters (GL).
 Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Ormel (CDA),
De Wit (SP), Çörüz (CDA), Roefs (PvdA), Wolbert (PvdA), Van
Beek (VVD), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer
(SP), Jonker (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van
der Burg (VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Van der
Ham (D66), Teeven (VVD), Ouwehand (PvdD), Uitslag (CDA) en Vendrik (GL).