Vaststelling begroting Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2009; Brief van de Minister en Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-XVI, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-XVI nr. 4

30-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Separeren in de GGZRegels en normen rondom separatie1.a De casus AMC de Meren1.b Rol van de inspectie bij terugdringen dwang en
drangInspectieonderzoek «Separeren op eerste dag van
opname»Eerste en voorlopige conclusies2. Personeelstekort in de GGZ3. Fixatie in verpleeg- en verzorgingshuizenTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 XVIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2009nr. 4BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 september 2008InleidingMet deze brief informeren wij u conform uw verzoek over fixatie en separatie
in de zorg. Fixatie en separatie zijn ingrijpende gebeurtenissen voor cliënten.
Het is zaak om hier zeer zorgvuldig en veilig mee om te gaan.In de media wordt de suggestie gewekt dat er zorgbreed enorme tekortkomingen
zijn. Er zullen tekortkomingen zijn. We willen echter beginnen te stellen
dat wij instellingen en hulpverleners hebben leren kennen als zeer betrokken
bij hun patiënten en dat het in het algemeen onze indruk is dat hulpverleners
slechts met grote tegenzin gebruik maken van separatie en fixatie. Hulpverleners
zetten zich met hart en ziel in voor patiënten en zien daarbij separatie
en fixatie bijna altijd als laatste redmiddel.Deze brief gaat over het (toezicht op het) separeerbeleid in de GGZ en
fixatiebeleid in verpleeg- en verzorgingshuizen. Daarnaast gaan we ook in
op de vraag van de vaste kamercommissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het personeelstekort in de GGZ.1. Separeren in de GGZSepareren (soms wordt de term isoleren gebruikt) is het opsluiten van
een cliënt in een afzonderlijke ruimte. Met als doel om iemand tegen
zichzelf te beschermen of anderen te beschermen tegen agressie van de cliënt.
Separatie is afgezien van die situaties waarin een patiënt zelf vraagt
om afzondering of verblijf in de separeer, een uiterste redmiddel en vaak
geen wenselijke oplossing. GGZ Nederland heeft enkele jaren geleden geconstateerd
dat in Nederland nog winst te halen viel in het terugdringen van separaties.
Daarom is al een aantal jaren geleden een kwaliteitstraject in gang gezet
om dwangtoepassingen te verminderen. In 42 ggz-instellingen is men actief
aan de slag met projecten ter vermindering van dwangtoepassingen. Voorbeelden
van middelen en interventies zijn: deskundigheidsbevorderingen voor medewerkers,
veranderingen in de organisatie van het primaire proces, preventieve
interventies en middelen, handleidingen/richtlijnen, etc. In 2007 was het
aantal geregistreerde dwangtoepassingen al gedaald met 10%. Uit voorlopige
rapportages blijkt tevens dat in ruim 50% van de registrerende afdelingen
de duur van de separaties is teruggebracht. Minstens
zo belangrijk is de blijvende cultuurverandering die met deze projecten zijn
ingezet waarbij hulpverleners zich realiseren dat er in sommige gevallen alternatieven
zijn voor separatie.Bij het totstandkoming van een opvolger van de Wet bopz (bijzondere opnemingen
psychiatrische ziekenhuizen) wordt ook bezien hoe deze cultuurverandering
en andere verbeteringen het beste wettelijk ondersteund en geborgd kunnen
worden. Belangrijk instrument daarbij kan de (in de derde evaluatie bopz voorgestelde)
commissie van deskundigen zijn die de rechter gaat adviseren bij het afgeven
van een machtiging voor (onder andere) separatie.Regels en normen rondom separatieVoor de realisatie van separeerruimten zijn bouwmaatstaven ontwikkeld
die voor instellingen een hulpmiddel zijn bij het voorbereiden van initiatieven.
De maatstaven geven de zorginhoudelijke voorwaarden met hun ruimtelijke consequenties
aan, die bij het ontwikkelen van deze voorzieningen aandacht behoeven. Bij
de uitvoering van het plan is een «standpunt» van de Inspectie
van de Gezondheidszorg (IGZ) een vereiste. Bij oudere separeerruimtes die
op grond van eerdere, minder strenge bouwmaatstaven zijn gebouwd is het niet
verplicht om de separeer steeds in overeenstemming te brengen met de nieuwste
bouwmaatstaven. Wel kan de Inspectie op grond van hun praktijknormen besluiten
dat een oudere separeerruimte niet meer voldoet en moet worden aangepast.Ten aanzien van de wettelijke basis geldt dat de meeste separaties plaatsvinden
in het kader van de (toepassing van de) Wet bopz. Een separatie moet altijd
gemeld worden bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Er zijn twee mogelijke
situaties waarin separatie mag/kan worden toegepast. Dat is in noodsituaties
(er is geen behandelingsplan) en in het kader van een dwangbehandeling (er
ligt een behandelingsplan aan ten grondslag).In noodsituaties spreekt men over middelen en maatregelen en is de maximumtermijn
zeven dagen. Is iemand vrijwillig opgenomen, en deze persoon stemt niet in
met de middelen en maatregelen, dan moet de hulpverlener een ibs aanvragen.
Bij een noodsituatie ontstaat er onverwacht een situatie die gevaar, risico
of nadeel voor de patiënt of anderen betekent en waarbij handelen geboden
is. Er is sprake van een noodsituatie, als er geen passend zorgplan is, er
geen gelegenheid is voor overleg met betrokkenen en uitstel van handelen onverantwoord
is. Middelen of maatregelen mogen in het kader van de noodsituatie ten hoogste
zeven opeenvolgende dagen worden toegepast. Deze door de Wet vastgestelde
termijn van zeven dagen moet voldoende zijn om de noodsituatie te beëindigen
of om te komen tot overeenstemming met de patiënt of diens vertegenwoordiger
over een (bijgesteld) behandelingsplan, waarin therapeutische middelen worden
opgenomen waarmee de noodsituatie kan worden beëindigd en een behandeling
kan starten. Een dergelijk behandelingsplan kan, als voldaan is aan de criteria
voor dwangbehandeling, zo nodig onder dwang worden uitgevoerd. Voor de uitvoering
daarvan staat geen maximumtermijn.1.a De casus AMC de MerenDe discussie over het separeerbeleid is opnieuw opgekomen naar aanleiding
van een ernstig incident in AMC de Meren.Op 2 september is een patiënt overleden in een separeercel op
de locatie SPDC Oost van Arkin, een GGZ-instelling in Amsterdam (Arkin, een
fusie instelling van AMC de Meren en JellinekMentrum sinds 1/9/2008).
Het overlijden is in eerste instantie niet gemeld door de instelling aan de
inspectie, omdat de voorlopige conclusie van de schouwarts was dat sprake
zou zijn van een natuurlijke dood. Aangezien ieder overlijden in de separeercel
meteen moet worden gemeld aan de IGZ, is de instelling hier dus in gebreke
gebleven. Tien dagen later, toen de instelling zich realiseerde dat overlijden
in de separeercel altijd gemeld moet worden, heeft de instelling het overlijden
alsnog gemeld aan de IGZ.In mei 2008 heeft de IGZ ernstige tekortkomingen geconstateerd naar aanleiding
van een inspectiebezoek in het kader van haar thematisch onderzoek inzake «Separatie
op de eerste dag van opname». De IGZ stelde zich op het standpunt dat «de
zorg in SPDC Oost ten aanzien van het systematisch en professioneel uitvoering
geven aan een hedendaags patiënt- en op preventie van separeren gericht
opnamebeleid beneden de maat is». Tevens is er sprake van personele
onderbezetting en de isoleercellen zijn vervuild. De bevindingen zijn aan
het einde van de bezoekdag mondeling gerapporteerd aan de leiding van de instelling.
De IGZ rapporteerde de bevindingen schriftelijk in een conceptrapportage in
augustus 2008. Tussentijds, in juli 2008, heeft de inspecteur-accounthouder
die bij de inspectie AMC-de Meren in portefeuille heeft de locatie SPDC Oost
bezocht, om zich te vergewissen van de situatie. Er is een viertal dwangbehandelingen
getoetst. Hierover is schriftelijk aan de instelling gerapporteerd op 7 augustus
2008. Bij deze toets kon niet geconstateerd worden dat in deze specifieke
gevallen sprake was van onzorgvuldige toepassing van dwang. Wel is in deze
rapportage gesteld dat de randvoorwaarden in geval van separatie binnen afzienbare
tijd verbeterd dienden te worden. De IGZ stelde dat het aantal separaties
teruggedrongen moet worden en dat de verpleegkundige bezetting hiertoe uitgebreid
diende te worden. Voorts zijn in deze rapportage opmerkingen gemaakt over
de temperatuur en de hygiëne in de separeerkamers, waarbij de IGZ heeft
opgemerkt dat snelle en structurele oplossingen noodzakelijk en direct realiseerbaar
zijn.Het is de vanzelfsprekende vraag of het uiteraard zeer trieste overlijden
van de patiënt op 2 september een relatie zou kunnen hebben met
de situatie zoals de IGZ deze heeft beschreven. Op basis van de huidige bekende
feiten en totdat de obductie eventueel een andere oorzaak voor het overlijden
heeft aangetoond gaat de IGZ ervan uit dat het overlijden van de patiënt
op 2 september los staat van hetgeen door de IGZ in mei 2008 is geconstateerd
met betrekking tot de algemene zorgverlening op deze locatie. Indien de patiënt
namelijk – zoals vermoed wordt – is overleden door verslikking
dan is dat naar mening van de IGZ in redelijkheid niet te voorkómen
en had dit ook in andere psychiatrische zorginstellingen kunnen gebeuren.
Ook in klinieken die een adequaat separeerbeleid hebben geïmplementeerd
en waar de personele bezetting op sterkte is, is niet te garanderen dat een
dergelijk incident nooit zal plaatsvinden.Toen het bestuur van Arkin werd geïnformeerd over het overlijden
en hierbij de conceptrapportage van de IGZ over deze kliniek werd betrokken
heeft meteen een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Uit deze risico-inventarisatie
is gebleken dat in dit onderdeel van de instelling niet voldaan wordt aan
de belangrijke voorwaarden voor verantwoorde zorg en niet aan de kwaliteitseisen
van de organisatie (Arkin) voldoen. De Raad van Bestuur heeft de kliniek gesloten
waar het overlijden plaatsvond om verdere risico’s te voorkomen en om
volledig orde op zaken te kunnen stellen. De Raad van Bestuur heeft verder
opdracht gegeven om een extern onderzoek naar de gang van zaken in de kliniek
te laten plaatsvinden. Over het plan van aanpak van dit onderzoek vindt overleg
plaats met de IGZ. De cliënten van de kliniek (SPDC Oost) zijn overgeplaatst.1.b Rol van de inspectie bij terugdringen dwang en
drangInspectieonderzoek «Separeren op eerste dag van
opname»Het eerder genoemde toezichtsbezoek aan AMC de Meren in mei was het eerste
bezoek uit een reeks thematische inspectiebezoek in het kader van het inspectieonderzoek «separeren
op de eerste dag van opname».In de periode van mei tot en met juli 2008 heeft de IGZ 39 GGZ-instellingen
bezocht in het kader van het Thematisch Toezichtonderzoek «Separatie
op de eerste dag van opname». Nagegaan is in hoeverre instellingen beleid
hebben geïmplementeerd dat gericht is op de preventie van separeren en
op het toepassen van alternatieve interventies. De hierbij door de IGZ gehanteerde
normering is gebaseerd op de Kwaliteitswet zorginstellingen, de Wet Bopz en
de Wet BIG en op de daarvan afgeleide veldnormen, voor zover beschikbaar,
die de beroepsverenigingen hebben ontwikkeld. Het gaat hierbij in het bijzonder
om het normatieve kader zoals geformuleerd in het project dwang en drang van
GGZ Nederland.Uiterlijk in augustus 2008 hebben alle bezochte GGZ-instellingen een conceptrapportage
ontvangen, waarop men binnen 3 weken kon reageren. De conceptrapportages worden
vervolgens op feitelijke onjuistheden gecorrigeerd en definitief gemaakt.
Op dit moment hebben enkele instellingen nog geen definitieve rapportage ontvangen.
Binnen enkele weken zal dit wel het geval zijn. Voor die instellingen die
wel een definitieve rapportage hebben ontvangen, is het follow-up beleid bij
gebleken tekortkomingen op hoofdlijnen reeds bepaald. Afhankelijk van de uitkomsten
heeft de IGZ met de instellingen follow-up beleid afgesproken.Vervolgens wordt door de IGZ een geaggregeerde rapportage opgesteld, die
naar verwachting in december 2008 aan mij wordt aangeboden. Hierin wordt een
analyse gegeven van de resultaten die in de 39 instellingen zijn gevonden,
inclusief het opstellen van een onderlinge vergelijking tussen de instellingen
en een vergelijking ten opzichte van de gemiddelde resultaten die zijn behaald.
Zowel de individuele instellingsrapportages als de geaggregeerde rapportage
worden actief openbaar gemaakt. Dit is vooraf aan de instellingen kenbaar
gemaakt. Op basis van de geaggregeerde rapportage vindt bij alle zorginstellingen
in de GGZ waar separeren plaatsvindt follow-up beleid plaats door de IGZ.Eerste en voorlopige conclusiesHet is op dit moment niet verantwoord om op basis van nog niet voor alle
instellingen definitief gemaakte rapportages en zonder goede analyse, een
compleet en objectief beeld te schetsen over de geaggregeerde resultaten van
het onderzoek. Duidelijk is wel dat AMC de Meren het meest ongunstige beeld
oplevert van alle 39 rapportages die zijn verzonden. Daarnaast scoort een
ondergroep van een zeer beperkt aantal instellingen op een aantal kwaliteitseisen
onvoldoende. Deze instellingen nemen wel allemaal deel aan het project dwang
en drang van GGZ Nederland. In al deze gevallen is de bezoekend inspecteur
van oordeel dat binnen deze instellingen aantoonbaar een positieve ontwikkeling,
zowel in werkwijze, procedures als cultuur, in gang is gezet die vooral continuering
vergt. Dit zal de IGZ nauwgezet monitoren. Een grote middengroep van instellingen
laat op een aantal kwaliteitseisen ruimte voor verbetering zien. Aan deze
instellingen vraagt de inspectie de vorderingen (schriftelijk)kenbaar te maken
na drie maanden.Tenslotte scoort een aantal instellingen op de meeste kwaliteitseisen
goed tot zeer goed. De geaggregeerde rapportage laat dan ook toe dat ook «best
practices» worden beschreven.Definitieve conclusies, inclusief consequenties, maatregelen en follow-up-beleid
per zorginstelling en voor alle zorginstellingen zal de inspectie opnemen
in de rapportage die in december 2008 zal verschijnen.2. Personeelstekort in de GGZUit onderzoeksgegevens van Prismant1 blijkt
dat de totale ggz-sector op dit moment geen grote problemen heeft op de arbeidsmarkt
van verpleegkundigen en sociaalagogen. In geval van een sterke vraagontwikkeling
nemen de problemen de komende jaren wel toe, vergelijkbaar met de overige
branches in de zorg. Er dreigt dan een tekort te ontstaan van circa 1000 verpleegkundigen
in de GGZ. Vanuit de sector zelf, mede ondersteund door de overheid, worden
de nodige initiatieven ondernomen om tekorten zoveel mogelijk te voorkomen.
Dit neemt niet weg dat individuele instellingen ook nu al te kampen kunnen
hebben met (te) weinig personeel.3. Fixatie in verpleeg- en verzorgingshuizenIn de verpleeg- en verzorgingshuizen in Nederland worden nog te vaak cliënten
gefixeerd. In verpleeghuizen en verzorgingshuizen met een Bopz-aanmerking
ligt het percentage cliënten tussen de 50 en 60 procent.2 Dat percentage moet en kan naar beneden. In het navolgende geef ik
aan hoe ik dat wil bereiken, en welke maatregelen al zijn ingezet.Als we praten over fixatie gaat het voor de individuele cliënt concreet
om het gebruik van bedhekken, tafelbladen die voor een rolstoel worden geplaatst,
diepe stoelen of Zweedse banden die in een stoel of bed worden gebruikt. Uit
onderzoek blijkt dat tachtig procent van deze vrijheidsbeperkende maatregelen
wordt toegepast om vallen te voorkomen. Tegelijkertijd weten we inmiddels
uit diverse wetenschappelijke onderzoeken dat het inzetten van fixatie als
middel om valletsel te voorkomen, vaak contraproductief is. Mensen die niet
worden gefixeerd vallen weliswaar vaker, maar lopen over het algemeen geen
ernstiger letsel op dan mensen die wel worden gefixeerd. Met deze wetenschap
is het makkelijk om de wijze waarop verpleeg- en verzorgingshuizen in Nederland
omgaan met fixeren te veroordelen. Aan de andere kant zie ik dat veel verzorgenden
en verpleegkundigen met hart en ziel «hun» bewoners willen verzorgen,
en willen beschermen tegen risico’s. Verwondingen als gevolg van vallen
zien er vreselijk uit, ook al zijn ze medisch gezien niet ernstig. Bovendien
oefent de familie vaak grote druk uit om vader of moeder te beschermen tegen
vallen. Zij zien blauwe plekken of grote schaafwonden als slechte zorg. Het
lukt instellingen in toenemende mate om daar een omslag in te bereiken, maar
alleen als management, verzorgend personeel én familieleden daar met
z’n allen achter staan.Het veranderen van de bestaande praktijk is niet eenvoudig, maar wel mogelijk.
Daarom is het onze ambitie om het gebruik van fixatie sterk terug te dringen,
zeker wanneer het gaat om fixatie vanwege valrisico’s. Naast het zo
snel mogelijk doorzetten van een wettelijk traject, waarop ik hierna inga,
streef ik er naar via het programma Zorg voor Beter een cultuurverandering
te bereiken bij de mensen van de werkvloer. Die cultuurverandering is nodig,
omdat onderzoek door de Universiteit van Maastricht naar de toepassing van
vrijheidsbeperkingen bij bewoners laat zien dat er nauwelijks een relatie
is tussen werkdruk en de mate waarin verzorgenden fixatie inzetten. In plaats
daarvan bepaalt de wijze waarop de verzorging aankijkt tegen de kenmerken
van een bewoner, en dan vooral zijn mobiliteit en cognitieve functies, de
kans op fixatie. Met andere woorden, indien een verzorgende meent dat een
dementerende bewoner een risico op vallen heeft, is de kans groot dat er uit
bescherming wordt gefixeerd. «Vrijheidsbeperkende maatregelen»
is daarom één van de verbetertrajecten binnen het programma.
In dit traject wordt vanaf het begin duidelijk gemaakt dat fixatie geen goede
methode is om vallen te voorkomen. Bewustwording daarvan is de eerste en belangrijkste
stap is om vrijheidsbeperkende maatregelen af te bouwen. Ook het
bieden van handelingsalternatieven aan zorgverleners is essentieel, en in
Zorg voor Beter wordt er expliciet aandacht aan besteed. Er zijn inmiddels
voldoende alternatieven om te voorkomen dat een cliënt moet worden gefixeerd,
zeker als het gaat om valrisico’s. De toekomstige wetgeving is richtinggevend
voor deze koerswijziging, daarbij voorafgegaan door het richtinggevende kader
vrijheidsbeperkende maatregelen, dat u ik in maart heb gestuurd.1 Met dit kader wil ik er bij de sector op aandringen om alvast een
aantal elementen uit de toekomstige wetgeving te gaan gebruiken. Vooral het
beschrijven in het zorgplan van het doel dat een zorgverlener wil bereiken
met een vrijheidsbeperkende maatregel, in combinatie met multidisciplinair
overleg, kan het zo noodzakelijke overleg tussen zorgverleners op gang brengen:
waarom doen we eigenlijk wat we al jarenlang doen, en is dat ook voor deze
cliënt het goede?Het huidige wettelijke kader voor het gebruik van vrijheidsbeperkende
maatregelen is de Wet bopz. Indien een cliënt zich namelijk verzet tegen
fixatie, valt het onder de definitie van dwangbehandeling en is fixeren alleen
toegestaan indien er sprake is van gevaar. Al eerder heb ik u laten weten
dat dit huidige kader onvoldoende rechtsbescherming biedt aan deze kwetsbare
groepen.2 Een van de redenen daarvoor is de grote
invloed die het verzet van een betrokkene heeft op de vraag of iets onder
de definitie van dwangbehandeling valt en daarmee een bepaalde mate van rechtsbescherming
met zich meebrengt. Mensen die op de psychogeriatrische afdeling van een verpleeg-
of verzorgingshuis verblijven, zijn vanwege hun dementie extra kwetsbaar.
Vaak kunnen zij hun wil niet meer goed uiten. Het gevolg daarvan is dat zij
ook hun verzet tegen het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen niet
kunnen verwoorden. Verzet uit zich bij deze groep op een veel subtielere wijze,
die vaak niet wordt herkend. En indien het wel wordt herkend, dan krijgt het
verzet lang niet altijd de positie die het verdient. De persoon in kwestie
is immers dement, dus weet hij dan nog wel wat hij bedoelt?Er is dus andere wetgeving nodig, die deze kwetsbare groep beter beschermt.
Heel concreet wil ik in het wetsvoorstel Zorg en dwang, dat zich specifiek
richt op de psychogeriatie en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking,
gaan bepalen dat als het gaat om maatregelen die de bewegingsvrijheid beperken,
het verzet van een cliënt niet langer relevant is. Ieder gebruik van een Zweedse band dient te zijn beschreven in een
zorgplan dat multidisciplinair is besproken. Bovendien wil ik via dit wetsvoorstel
toe naar de situatie waarin deze vorm van vrijheidsbeperking alleen is toegestaan
indien alle alternatieven zijn uitgeput, en er ernstig nadeel dreigt voor
de cliënt. Expliciet stel ik voor om valgevaar uit te sluiten van de
definitie van ernstig nadeel. Het effect daarvan is dat fixatie een bewuste
keuze wordt, gekoppeld aan een risico-inventarisatie van de individuele cliënt,
in plaats van een vanzelfsprekendheid in de zorgverlening. Eenzelfde individuele
toetsing wil ik bereiken voor maatregelen die nu vaak collectief worden ingezet,
zoals een afdeling die op slot is. Ook omvat het wetsvoorstel regels voor
beperkingen van het recht het eigen leven in te richten. Dat soort beperkingen,
zoals een verplichte dagindeling, komt vooral in de gehandicaptenzorg voor.
De rechtsbescherming is ook hier voor verbetering vatbaar. Het wetsvoorstel
Zorg en dwang ligt op dit moment ter advisering bij de Raad van State. Het
is mijn streven om het nog dit najaar naar u te kunnen sturen.De verandering die ik binnen de sector wil bereiken wordt ondersteund
door concrete acties van de Inspectie. Vorig jaar heeft IGZ indringend met
de sector verpleging en verzorging en gehandicaptenzorg gesproken over het
terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen. Daarbij richtte IGZ zich
niet alleen op fixatie, maar op alle vormen van vrijheidsbeperking,
waaronder ook de collectieve maatregelen. Circa tachtig instellingen zijn
tweemaal bezocht in het kader van een campagne die zich richt op het terugdringen
van vrijheidsbeperkende maatregelen: eenmaal onaangekondigd en eenmaal om
de resultaten door te spreken. Ik hoop en verwacht dat deze campagne het bewustwordingsproces
positief beïnvloedt. Dat wordt versterkt doordat de Inspectie óók
heeft gekeken naar instellingen die het goed doen, en op die manier een lijst
heeft aangelegd van goede voorbeelden die kunnen dienen als alternatief of
minder ingrijpende maatregel. Op 18 november organiseert de Inspectie
een groot congres waarin deze goede voorbeelden worden besproken met verzorgenden
en verpleegkundigen en leidinggevenden uit beide sectoren. In het werkplan
van de inspectie voor 2009 wordt het terugdringen van vrijheidsbeperking opnieuw
een belangrijk onderwerp.Daarnaast heeft de Inspectie onlangs gereageerd op een achttal calamiteiten
dat zich het afgelopen jaar heeft voorgedaan met een onrustband of Zweedse
band, waarbij zeven daarvan een overlijden tot gevolg hadden. Vier calamiteiten
hebben plaatsgevonden in verpleeg- en verzorgingshuizen, twee in de gehandicaptenzorg
en twee in een ziekenhuis. Het moge duidelijk zijn dat ieder overlijden als
gevolg van het gebruik van een onrustband er één te veel is.
De Inspectie heeft, naar aanleiding van deze calamiteiten, een circulaire
verspreid aan álle zorginstellingen in de langdurige zorg, inclusief
de ziekenhuizen en instellingen die niet onder de Wet bopz vallen. Daarin
wordt nogmaals gewezen op de grote risico’s die verbonden zijn aan het
gebruik van onrustbanden, en worden maatregelen gegeven die instellingen moeten
nemen om deze risico’s zoveel mogelijk te beperken. IGZ heeft duidelijk
gemaakt dat het handhavingsbeleid zal worden aangescherpt. Op 18 november
wordt op het eerder genoemde congres het handhavingsplan voor de verpleeg-
en verzorgingshuizen en verstandelijk gehandicaptenzorg gepresenteerd, waarin
terugdringing van vrijheidsbeperkende maatregelen centraal staat.Tot slotIn het kader van de behandeling van de Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving
wordt de inspectie voorzien van instrumentarium om snel en dwingend te kunnen
handhaven; dus naast het geven van een aanwijzing kan de IGZ ook zonodig een
bestuurlijke boete opleggen. Daarnaast zullen wij in het wetsvoorstel cliëntenrechten
zorg (WCZ) de bevoegdheden regelen voor de minister om kwaliteitsnormen te
preciseren als dat noodzakelijk is. Wij zullen uw Kamer eind 2008 nader informeren
over de voortgang. Wij verwachten dit wetsvoorstel medio volgend jaar aan
uw Kamer te kunnen aanbieden.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkDe staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. BussemakerXNoot1Regiomarge 2007. De arbeidsmarkt van verpleegkundigen, verzorgenden en
sociaal-agogen 2007–2011, augustus 2007.XNoot2In instellingen voor verstandelijk gehandicapten wordt ongeveer 17,5 procent
van de cliënten in zijn of haar bewegingsvrijheid beperkt.XNoot1Kamerstukken II, 24 170, nr. 83.XNoot2Kamerstukken II, 28 950, nr. 5. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-XVI-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl