Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector; Verslag algemeen overleg over onder meer de tewerkstelling van artsen uit Zuid-Afrika
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29282, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-03-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29282 nr. 6

09-03-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29282Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 282Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsectornr. 6VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 maart 2004De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 18 februari 2004 overleg gevoerd met de heer Hoogervorst,
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en mevrouw Ross-van Dorp,
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over:– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
13 januari 2003 inzake tewerkstelling van artsen uit Zuid-Afrika (VWS-03-54);– de brief van de minister van VWS d.d. 17 april
2003 inzake toekomstverkenning Verplegend en verzorgend personeel; rapport
Regiomarge 2002 Prismant (28 605, nr. 8);– de brief van de minister van VWS d.d. 16 oktober
2003 inzake kennis- en vaardighedentoets: implementatie (28 456, nr.
7);– de brief van de minister van VWS d.d. 31 oktober
2003 inzake kabinetsstandpunt op rapporten inzake opleiden en taak herschikken
(29 282, nr. 1);– de brief van de minister van VWS d.d. 14 november
2003 inzake arbeidsmarktbeleid; samenvatting van het rapport «Arbeid
in Zorg en Welzijn, Integrerend OSA-rapport 2003» (29 282, nr.
2);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
28 november 2003 inzake beantwoording commissievragen over het beleidsstandpunt
op het RGO-advies Onderzoek verpleging en verzorging (29 200-XVI, nr.
134);– de brief van de minister van VWS d.d. 5 december
2003 inzake bekostiging van zorgopleidingen (29 282, nr. 3).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Timmer (PvdA) die mede namens de fractie
van GroenLinks het woord voert, geeft aan dat er voor het realiseren van «zorg
op tijd, van goede kwaliteit en voor iedereen» allereerst voldoende
mensen beschikbaar moeten zijn. De zorg staat of valt met arbeidsmarktbeleid.
Er lijkt nu eindelijk sprake van een integrale en gezamenlijke aanpak. Het
mankeert echter nog aan visie en sturing. Bij VWS ontbreekt hier en daar de
samenhang, aangezien diverse beroepsgroepen met verschillende directies van VWS overleggen. Daarnaast is de samenwerking tussen de verschillende
beroepsgroepen nog lang niet optimaal.De laatste jaren is veel geïnvesteerd in de zorg maar tegelijkertijd
moet geconstateerd worden dat de zorg opnieuw onder grote druk staat. Veel
instellingen zien zichzelf geplaatst voor moeilijke keuzen die het gevolg
zijn van het huidige beleid. Er moet meer en zwaardere zorg geleverd worden
met minder mensen onder hogere werkdruk, hetgeen het risico van kwaliteitsverlies
in zich heeft. Verpleegkundigen en verzorgenden kunnen niet die zorg geven
die ze eigenlijk zouden willen. Zij zijn veroordeeld tot, wat ze zelf noemen,
«stopwatchzorg». Mevrouw Timmer zou dan ook graag een overzicht
van de minister krijgen waarin wordt aangegeven hoeveel formatieplaatsen zijn
geschrapt en in welke sectoren en wat daarvan de betekenis is voor het overgebleven
personeel. Hoe gaat VWS het werk in de zorg aantrekkelijk houden gezien de
toenemende negatieve publiciteit van de laatste maanden? Zijn er in samenhang
met Sociale Zaken en Werkgelegenheid nog acties te verwachten om meer mannen
en allochtonen in de zorg aan het werk te krijgen?Een ander aandachtspunt en tevens probleem is de kwaliteit van de opleidingen,
met name waar het gaat om de relatie tussen theorie en praktijk en het vinden
van voldoende stageplaatsen voor leerlingen, vooral in het kader van mbo-opleidingen.
Het is vanzelfsprekend toe te juichen dat de instroom in de opleidingen groter
is geworden. Mevrouw Timmer refereert aan het door haar fractie tijdens de
recente behandeling van de begroting van VWS gevoerde pleidooi voor het realiseren
van een opleidingsfonds. Daarnaast is zij benieuwd te vernemen of het onlangs
door de minister tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer toegezegde overleg
met OCW over de opleidingen inmiddels heeft plaatsgevonden en, zo ja, wat
de uitkomsten ervan zijn. Wat is bovendien zijn visie op de onder andere door
haar fractie en de AbvaKabo ingebrachte suggestie om uit te gaan van een vast
aantal stageplaatsen per instelling?Een belangrijke vraag is wat er nu tot stand moet worden gebracht om ook
straks zorg van goede kwaliteit te kunnen bieden. Een helderder en doorzichtiger
structuur van bekostiging van de opleidingen is noodzakelijk en in dat kader
ondersteunt mevrouw Timmer de aanbevelingen van de commissie-LeGrand van harte.
Wel dient er sprake te zijn van een evenredige vertegenwoordiging van beroepsgroepen
en vakorganisaties in de stuurgroep voor de Modernisering van de opleidingen
en beroepsuitoefening in de gezondheidszorg (MOBG). Wordt overigens het project
van het Nederlands instituut voor zorg en welzijn (NIZW) in welk kader ook
gekeken wordt naar de beroepenstructuur in de zorg, ook betrokken bij de werkzaamheden
van de stuurgroep en wat gebeurt er met de financiële middelen die het
NIZW voor deze taakopdracht ter beschikking heeft? Is de minister daarnaast
bereid toe te zeggen dat de Kamer minimaal een keer per jaar een voortgangsrapportage
van de stuurgroep ontvangt? Hoe wordt overigens geregeld dat het draagvlak
van de stuurgroep zodanig breed is dat zoveel mogelijk beroepsgroepen er in
vertegenwoordigd zijn en zich er ook in vertegenwoordigd voelen? Is de minister
bereid een overzicht te verstrekken waarin per beroepsgroep wordt aangegeven
welke raming wordt gehanteerd ten aanzien van de capaciteiten en waarin duidelijk
wordt gemaakt welke maatregelen er nu in gang gezet kunnen worden ten aanzien
van de uitbreiding van opleidings- en stageplaatsen teneinde ook in de toekomst
te kunnen beschikken over de benodigde capaciteit?De kosten voor kennis- en vaardigheidstoetsen voor buitenlandse gediplomeerden
liggen bij de aanvrager, hetgeen een bezwaar kan zijn voor deze mensen om
hier aan de slag te geraken. De vraag is dan ook waarom de instellingen zelf
hieraan niet mee betalen. Is er al meer informatie beschikbaar over de kennis-
en vaardigheidstoetsen voor andere beroepsgroepen?De heer Buijs (CDA) is van oordeel dat met
het tot nu toe gevoerde arbeidsmarktbeleid in de zorg wel degelijk positieve
resultaten zijn geboekt. Berekeningen van Prismant geven aan dat het tekort
in de zorgsector in 2006 5% zal zijn en bij het overigens onverhoopt doorzetten
van de huidige economische trend, zelfs 1%. Beschikt de minister reeds over
cijfers ten aanzien van 2003 waarin laatstgenoemde trend zou blijken? In het
rapport Regiomarge 2002 dat door Prismant is opgesteld in opdracht van het
sectorfonds Zorg, staat wel de zorgwekkende constatering dat er grote regionale
verschillen zijn wat betreft arbeidsmarktknelpunten in de zorg. Met name vacatures
in de grote steden blijken moeilijk vervuld te kunnen worden. Wat denkt de
minister hieraan te gaan doen? Hoe staat hij tegenover de gedachte van het
aanbrengen van differentiaties in cao's op dit punt?Hoewel het een logische ontwikkeling is dat de verantwoordelijkheid voor
de arbeidsmarkt bij de sociale partners wordt neergelegd, is de heer Buijs
er wel voor beducht dat hierdoor veel expertise verloren zou kunnen gaan die
nu vooral bij de sectorfondsen aanwezig is. Hij roept de minister dan ook
op om met de sociale partners te overleggen om te bezien op welke wijze die
verworven expertise behouden kan worden.De constatering in de voorliggende stukken dat in verband met de herijking
van het arbeidsmarktbeleid het ministerie van VWS niet meer deel zal nemen
aan het tot stand brengen van eventueel nieuwe meerjarige beleidskaders, roept
wel de vraag op of de minister in dezen helemaal geen verantwoordelijkheid
meer ziet voor de regering. Dat laatste zou naar de mening van de heer Buijs
toch te ver gaan. Waar bij een sterk toenemende vergrijzing de arbeidsmarkt
in deze sector bij ongewijzigd beleid zich zodanig zal ontwikkelen dat in
2025 22% van de totale beroepsbevolking in de zorg- en welzijnssector werkzaam
zal zijn, zal de overheid zich op enigerlei wijze toch met het arbeidsmarktbeleid
moeten blijven bemoeien.Op dit moment kent de zorgsector ongeveer 750 000 banen, voor het
overgrote deel verplegenden en verzorgenden. In dat licht is het merkwaardig
dat in deze Kamer en door dit kabinet nog steeds te weinig aandacht wordt
besteed aan deze groep en dat de aandacht nog te zeer gefocust wordt op vrijeberoepsbeoefenaren.
Gelet op het grote belang van de sector verzorging en verpleging doet de heer
Buijs de suggestie om vergelijkbaar zoals in Engeland gebeurt, over te gaan
tot aanstelling van een chief nursing officer, die de diverse beleidsbesluiten
vanuit de diverse sectoren op het departement van VWS zou dienen te toetsen
aan de verpleegkundige en verzorgende activiteiten. Bovendien kan deze persoon
als aanspreekpunt fungeren voor de stuurgroep MOBG en kan hij ook praktisch
direct ingezet worden terzake van de problematiek van moeilijk te vervullen
vacatures en het terugdringen van het tekort aan stageplaatsen.Het Capaciteitsorgaan heeft in december 2003 advies uitgebracht over het
artsentekort, waarop tot nu toe echter nog geen kabinetsstandpunt is gekomen.
Wanneer kan dat alsnog tegemoet worden gezien? Uit het capaciteitsplan komt
naar voren dat het grote tekort aan specialisten gigantisch wordt ingelopen
en dat als de ontwikkelingen op de huidige manier doorgaan er over acht jaar
een overschot aan specialisten zal zijn van 5% en wat betreft kinderartsen
zelfs 26%. Daarbij komt dat wanneer het beleid van taakherschikking verder
wordt ingezet, dat tekort nog sneller wordt ingelopen en het overschot over
een aantal jaren nog veel groter zal zijn. Als gestreefd wordt naar marktwerking,
wat mag naar het oordeel van de minister dan het overschot aan specialisten
zijn? Deze vraag is ook relevant in het licht van het feit dat er op dit moment
eigenlijk 900 huisartsen opgeleid zouden moeten worden terwijl er daadwerkelijk
mede vanwege het gebrek aan stageplaatsen nog niet eens 500 opgeleid worden.
Huisartsen krijgen geld om aankomende huisartsen op te leiden, maar
velen ervan vertikken het simpelweg om dat te doen. Hoe wil de minister bevorderen
dat dit in de toekomst wel gaat gebeuren?De Nederlandse vereniging voor klinische chemie heeft onlangs een brandbrief
geschreven over het capaciteitsprobleem binnen haar beroepsgroep. Aangezien
het hier een van de belangrijkste diagnostische invalshoeken betreft in deze
sector, vraagt de heer Buijs de minister om het onderhavige probleem met voorrang
op te lossen.Ten slotte vraagt hij de minister om in de loop van deze kabinetsperiode
te komen met een aparte nota over de innovatie in de zorg, waarbij onder andere
gekeken wordt naar het aspect van de preventie.Mevrouw Lambrechts (D66) releveert dat de
tevredenheid over het feit dat op dit moment de personeelstekorten en het
ziekteverzuim in de zorgsector teruglopen voor een groot deel teniet wordt
gedaan door de constatering dat binnen afzienbare tijd genoemde tekorten weer
zullen toenemen, met name door de vergrijzing. De opdracht is en blijft om
het werken in de zorg zodanig aantrekkelijk te maken dat mensen deze sector
niet verlaten zodra de arbeidsmarkt elders aantrekt. In dat kader zou er met
name meer aandacht moeten komen voor de verzorgende en verplegende beroepen
in verzorgings- en verplegingsinstellingen, juist waar de huidige tijdgeest
waarin het fungeren als moeder Theresa door velen niet als spannend etc. wordt
gezien, deze beroepen niet gunstig gezind is.Naar het zich laat aanzien zal bij ongewijzigde omstandigheden in 2025
ongeveer 22% van de beroepsbevolking in de zorg- en welzijnssector werkzaam
zijn. In dat kader pleit de minister voor arbeidsbesparende innovaties en
het bieden van meer carrièreperspectief. Voorkomen moet evenwel worden
dat die combinatie te gemakkelijk leidt tot een situatie van nog meer managers
en middenmanagers. Uitgangspunt moet zijn en blijven dat er voldoende handen
aan het bed in de zorg aanwezig zijn.Met betrekking tot de financiën heeft de minister aangegeven dat
de inspanningen om de tekorten weg te werken, een tandje minder kunnen, gelet
op de teruglopende tekorten. Zo is er geen sprake meer van de Van Rijn-gelden
en wordt er op de sectorfondsen gekort. Dit roept wel de vraag op of dit ongestraft
kan zonder dat dit onmiddellijk effect heeft op die tekorten. Wordt deze actie
vooral door financiële omstandigheden ingegeven? Wordt hiermee niet een
geweldig risico gelopen met het oog op de positie van deze beroepsgroepen
op de langere termijn? Wat zijn overigens de ontwikkelingen op het gebied
van de secundaire arbeidsvoorwaarden voor degenen die werkzaam zijn in de
zorgsector, bijvoorbeeld waar het gaat om kinderopvang?Hoewel de voorstellen met betrekking tot het integraal opleidingscontinuüm
op het eerste gezicht logisch voorkomen, lijkt het mevrouw Lambrechts wel
zinnig om eerst de opbouw van de verschillende opleidingen opnieuw te doordenken.
Waar leiden de opleidingen toe op? Beantwoorden ze wel aan de behoeften en
wordt in bepaalde gevallen niet te zeer vastgehouden aan tradities? Zo is
er de veelgehoorde kritiek dat hbo-v niet aansluit op het werk dat betrokkenen
zullen gaan doen, namelijk daadwerkelijk verplegen. Na de vrij theoretische
bachelor-hbo-v komt er de master-nurse practitioner, maar misschien is bijvoorbeeld
een vierjarige hbo-opleiding voor nurse practitioner denkbaar.In zijn brief van 5 december jl. (29 282, nr. 3) over de introductie
van een nieuw bekostigingssysteem voor zorgopleidingen maakt de minister naar
het oordeel van mevrouw Lambrechts een wat te expliciet onderscheid waar het
gaat om de verantwoordelijkheid van de minister van OCW voor de zorgopleidingen
die in het reguliere onderwijs zijn ondergebracht, te weten wo, hbo en mbo.
Evenals ten aanzien van het opleidingscontinuüm zou het goed zijn als
de minister van VWS zich met zijn ambtgenoot van OCW over het bekostigingscontinuüm
zou verstaan om een en ander gezamenlijk nog eens goed tegen het licht te
houden.Mevrouw Lambrechts kan zich vinden in de voorgestelde systematiek rond
het opleidingsfonds als zodanig. Wel krijgt zij nog graag enige verduidelijking
omtrent de DBC-bekostiging in relatie tot dat fonds.Mede in lijn met de ontwikkelingen die op dit moment onder meer gaande
zijn rond het niveau van artsen en medisch specialisten mag het naar het oordeel
van mevrouw Lambrechts niet zo zijn dat alles vervolgens wordt genivelleerd
tot het niveau van een hbo-arts. Juist waar er de laatste jaren veel op wordt
ingeboet, is het van belang om het niveau van de wetenschappelijk opgeleide
arts te garanderen, aangezien het juist deze mensen zijn die in de toekomst
ook de processen van innovatie moeten trekken.Mevrouw Schippers (VVD) meent dat hoewel de
werkdruk door de zorg- en welzijnssector nog steeds als een groot probleem
wordt ervaren, tegelijkertijd geconstateerd moet worden dat in de afgelopen
vijf jaar 110 000 mensen extra aan het werk zijn gegaan in die sector.
Van de miljarden die door Paars 1 en Paars 2 zijn vrijgemaakt voor de zorg,
is een substantieel deel bestemd voor verbetering van de salarissen. Zij is
het overigens volmondig eens met de minister dat een situatie waarin een kwart
van de beroepsbevolking in 2025 in zorg en welzijn werkt, onhaalbaar en onwenselijk
is. Absolute prioriteit heeft dan ook het beter inrichten van de organisatie
en de processen in met name de care en de cure. Toepassing van ICT maakt hiervan
expliciet onderdeel uit. Tot op heden blijken de processen gericht op innovatie
en het anders organiseren van het werk uiterst traag te verlopen. Op zichzelf
is dat logisch omdat er grote omslagen aan ten grondslag liggen, maar dat
neemt niet weg dat het veel sneller kan. Dat legt ook een grotere verantwoordelijkheid
bij de politiek die de knopen moet doorhakken en de juiste randvoorwaarden
moet scheppen. Ook het veld moet de urgentie van genoemde veranderingen zien
en dient zich hiervoor in te zetten. Deze uitdaging kan alleen gezamenlijk
worden aangegaan en niet alles hangt samen met systeemwijzigingen. Veel kan
nu al in de praktijk gerealiseerd worden.De commissie-LeGrand heeft uit de talrijke aanbevelingen er negen gekozen
die in samenhang met elkaar met voorrang de gewenste vernieuwing in gang moeten
zetten. Mevrouw Schippers steunt het voornemen van het kabinet om dit prioriteringsvoorstel
over te nemen. Het is nu wel van belang om vaart te zetten achter het verdere
proces.Door het kabinet wordt de stuurgroep MOBG ingesteld die nadrukkelijk is
bedoeld om de noodzakelijke ontwikkelingen ook daadwerkelijk te laten plaatsvinden.
Waarom is overigens gekozen voor een aparte stuurgroep in plaats van dat het
ministerie deze taak zelf op zich neemt? Mevrouw Schippers is het van harte
met de minister eens dat de stuurgroep bijzondere aandacht zal moeten besteden
aan het verkorten van de duur van de specialistenopleiding en het bevorderen
van het proces van het anders verdelen van taken tussen bijvoorbeeld artsen
en verpleegkundigen. De minister neemt het voortouw door een werkgroep verpleegkundig
opleidingscontinuüm in te stellen. Betreft dat echter niet een taak voor
de stuurgroep? Het is toch niet de bedoeling om onder de vigeur van de stuurgroep
weer allerlei nieuwe werkgroepen te laten functioneren?Het in te stellen opleidingsfonds heeft als kerntaak het doelmatig toekennen
van passende vergoedingen aan instellingen die voor de zorg opleiden of opleidingen
ontwikkelen. In de ogen van mevrouw Schippers is dit een zo logische motivering
dat dit tegelijkertijd de vraag doet rijzen waarom dit fonds er nu pas komt.
Transparantie en het betalen voor de mensen die daadwerkelijk worden opgeleid,
lijken haar namelijk niet meer dan logisch. Op 21 december 2000 is er
tijdens de algemene financiële beschouwingen een motie van de hand van
de heren Dijkstal, Melkert en De Graaf ingediend en vervolgens aangenomen,
waarin is gevraagd om meer stageplaatsen. Vallen deze stageplaatsen nu binnen
het systeem van het opleidingsfonds?De stuurgroep begeleidt, coördineert en bewaakt de publieke belangen
waarbij veldpartijen primair verantwoordelijk zijn. Niet iedereen in het veld
echter zal staan te juichen bij de taakopdracht van de stuurgroep. Zo is het
denkbaar dat verpleegkundigen veel verder willen gaan op het punt van de taakherschikking
dan bijvoorbeeld medisch specialisten. Kan de stuurgroep in dergelijke kwesties
dan ook knopen doorhakken en welke bevoegdheden heeft zij in die gevallen?Het is uitstekend dat de stuurgroep direct aandacht besteedt aan mogelijk
noodzakelijke aanpassingen van de wet om modernisering van de beroepenstructuur
in de praktijk te realiseren, maar wat is de precieze taak van deze stuurgroep,
advisering of realisatie?De stuurgroep krijgt jaarlijks 1 mln euro voor een periode van vier jaar.
Kan de minister aangeven hoe de stuurgroep dat geld precies gaat bestemmen?Mevrouw Kant (SP) meent dat waar er in Nederland
de laatste jaren vanwege personeelsgebrek in de zorg heel erg veel is geïnvesteerd
in het opleiden van mensen en in wervingscampagnes, het op haar ongeloofwaardig
overkomt dat inmiddels deze mensen niet meer nodig zouden zijn. Hoe kan het
dat zij die met zoveel moeite en geld geworven zijn, ontslagen worden, juist
in een tijd van toenemende vergrijzing en een stijgende zorgvraag? In feite
zou in dezen gesproken kunnen worden van een jojobeleid.Verder is het in de ogen van mevrouw Kant onbegrijpelijk dat er bij de
overheid nog steeds zo weinig aandacht bestaat voor de hoge werkdruk in met
name de thuiszorg en de verzorgings- en verpleeghuizen. De destijds beschikbaar
gestelde werkdrukmiddelen zijn inmiddels voor de thuiszorg geschrapt, alsof
er daar inmiddels geen probleem meer is op dat punt. De hoge werkdruk heeft
onacceptabele gevolgen voor de mensen die het werk doen en degenen die de
zorg keihard nodig hebben. Waarom wordt niet gedacht aan verhoging van de
vergoeding per verpleeghuisbed? Op die manier kunnen met meer personeel minder
mensen verzorgd worden waardoor de werkdruk omlaag gaat.De door dit kabinet voorgestelde reductie op de sectorfondsen is niet
meer en niet minder dan een bezuiniging die mevrouw Kant als ongewenst beschouwt.
Zij pleit ervoor die fondsen helemaal op te heffen en de desbetreffende middelen
op een andere manier te organiseren voor de opleidingen, namelijk door middel
van oormerking richting instellingen. Wat betreft de stagebegeleiding zou
ook gekozen moeten worden voor een meer specifieke aanpak, in de zin dat wanneer
stagebegeleiding wordt verzorgd door een instelling, deze daarvoor rechtstreeks
de middelen krijgt.Refererend aan het pleidooi dat haar fractie al jaren voert voor de instelling
van een opleidingsfonds is het goed dat dit fonds er nu komt. De het kabinet
voor ogen staande invulling ervan roept evenwel de nodige kritische vragen
op. Wat moet in dit kader bijvoorbeeld worden verstaan onder aanbesteding
en marktwerking? Wordt er geconcurreerd ten aanzien van opleidingsgelden en
op basis van welke criteria wordt er dan wel of niet toegekend? Uitgangspunt
zou toch moeten zijn dat daar waar opgeleid wordt, financiering plaatsvindt
vanuit het opleidingsfonds?Met betrekking tot de toelating van buitenlandse gediplomeerden kan mevrouw
Kant tot haar tevredenheid constateren dat er inmiddels goede projecten zijn
opgestart om met name de bureaucratie op dit punt weg te nemen. Wat betreft
de werving van buitenlandse verpleegkundigen is sprake van convenanten die
een juridische basis hebben. Wat gebeurt er echter als die convenanten aflopen?
Zullen die worden verlengd of wordt indachtig die convenanten gehandeld, in
de zin dat niet geworven wordt in landen waar een tekort is aan medisch personeel?Ten slotte wordt mevrouw Kant nog graag nader geïnformeerd over de
stand van zaken rond het tekort van jeugdartsen.Antwoord van de bewindsliedenDe minister geeft aan dat in de afgelopen
vier jaar het aantal banen in de zorg is gestegen van 920 000 naar 1 150 000,
een stijging van 21% en dat in diezelfde periode het ziekteverzuim met bijna
2% gedaald. De zorg is ongeveer de grootste economische sector in Nederland
en bovendien heeft deze ervoor gezorgd dat er niet een recessie heeft plaatsgevonden
van een omvang zoals in de jaren tachtig. Zonder de groei in deze sector was
de Nederlandse economie op min 1,5% of zelfs min 2% uitgekomen. Er heeft een
expansie plaatsgevonden van het aantal werknemers van meer dan 5% per jaar,
als gevolg waarvan ook de werkdruk in de zorg fors omlaag is gegaan. Onderzoek
wijst uit dat het aantal medewerkers dat aangeeft onder hoge tijddruk te werken,
is gedaald van 47% naar 32%. De geschetste ontwikkelingen zijn reden geweest
om in het kader van het regeerakkoord tot de verantwoorde afspraak te komen
om minder geld naar de sectorfondsen te sluizen ten behoeve van het arbeidsmarktbeleid.
De minister is en blijft verantwoordelijk voor de zorgsector, waaronder het
capaciteitsbeleid, en blijft dus nog wel degelijk op veel terreinen aan de
knoppen draaien, maar het arbeidsmarktbeleid sec is primair een zaak van de
sociale partners.Hoewel er nu sprake is van een conjuncturele ontspanning die een gunstig
effect wat betreft het aantal vacatures in de zorgsector, blijft er het structurele
probleem rond de arbeidsmarktontwikkelingen in de zorg. Als er op dezelfde
voet doorgegaan wordt, zal in 2025 ongeveer 22% van de beroepsbevolking in
zorg en welzijn hun brood moeten verdienen, hetgeen de minister onwenselijk,
onhaalbaar en ondenkbaar acht. Zonder als overheid de illusie te hebben hiervoor
de panacee te kunnen bieden, zal zij een stelsel moeten ontwerpen waarbij
sprake is van creatieve oplossingen en waarbij ook de sector zelf wordt gestimuleerd
tot grotere transparantie, verhoging van de opleidingscapaciteit, innovatie
en nieuwe vormen van arbeidsverdeling. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden
door het beter benutten van operatiekamers en door het voorkomen van doorligwonden
bij patiënten. Met betrekking tot decubitus worden door de Inspectie
voor de gezondheidszorg (IGZ) een groot aantal kwaliteitscriteria ontwikkeld
op basis waarvan benchmarks plaatsvinden. Verder is het ministerie bezig met
de ontwikkeling van best practice en benchmarks op het gebied van doelmatigheid
en kwaliteit van zorg in de ziekenhuizen. Daarnaast wordt 10% van de capaciteit
van de ziekenhuizen vrij onderhandelbaar, hetgeen er hopelijk toe leidt dat
de verzekeraars de ziekenhuizen tot grotere prestaties aanzetten.Met betrekking tot de suggestie van de heer Buijs om te komen met een
aparte nota over de innovatie in de zorg, zegt de minister toe na te zullen
gaan op welke wijze dit aspect ingepast kunnen worden, wellicht als apart
aandachtspunt in de begroting dan wel in het kader van «Sneller, beter».De vraag kan gesteld worden of het gelet op het bij ongewijzigd beleid
geschetste perspectief van 2025 nog wel houdbaar is om in de toekomst uit
te blijven gaan van een werkweek van gemiddeld 32 uur. Gelet op het toenemend
aantal mensen dat afhankelijk is van degenen die werken, zal er naar het oordeel
van de minister niet aan te ontkomen zijn dat die werkweek langer wordt.Uit een recent IGZ-rapport over de productiviteit in de zorg komt naar
voren dat het aantal managers in de zorg al een aantal jaren stabiel is. Weliswaar
is er een afnemende productiviteit maar die is niet gelegen in een groeiende
bureaucratie maar veeleer in het feit dat de productiviteit onder specialisten
en dergelijken afneemt. Wel is de minister van oordeel dat waar de zorgsector
overgespecialiseerd is, in de zin dat er te veel werk is voor te goed opgeleide
mensen, veel van dat werk gedaan zou kunnen worden door minder hoog opgeleiden
dan artsen en specialisten, hetgeen grote productiviteitswinst met zich zou
kunnen brengen. Indachtig ook de opmerkingen van mevrouw Lambrechts over de
nieuwe onderwijsvormen en in het bijzonder met betrekking tot
de nurse practitioner, is de hoogte van het opleidingsniveau in relatie tot
de uit te voeren werkzaamheden een van de aspecten die de stuurgroep MOBG
zal moeten onderzoeken.De heer Buijs heeft aangegeven dat uit het capaciteitsplan naar voren
komt dat het grote tekort aan specialisten gigantisch wordt ingelopen en dat
als de ontwikkelingen op de huidige manier doorgaan er over acht jaar een
overschot aan specialisten zal zijn van 5% en aan kinderartsen zelfs van 26%.
Hoewel een beperkt overschot gezond is, al was het alleen maar dat dit tot
lagere tarieven zal leiden, moeten de ontwikkelingen terzake scherp in de
gaten worden gehouden. Het kan uiteraard niet de bedoeling zijn dat mensen
met duur betaalde specialistenopleidingen per saldo niet meer het werk kunnen
doen waarvoor ze opgeleid zijn. Binnenkort zal het kabinet overigens met een
reactie komen op de aanbevelingen van het Capaciteitsorgaan, waarin ook specifiek
aandacht zal worden besteed aan de positie van de klinisch chemici, waarvoor
de heer Buijs terecht aandacht vroeg.De stuurgroep MOBG die inmiddels is geïnstalleerd en zich in Utrecht
zal vestigen, zal de minister op korte termijn een werkplan aanbieden. Dat
zal vervolgens met begeleidend commentaar van de minister naar de Kamer worden
gestuurd. Het is de bedoeling dat de stuurgroep zich gaat bezighouden met
de implementatie van de verschillende rapporten over de modernisering van
de opleidingen en de beroepenstructuur, waarbij tevens oog zal zijn voor de
meest recente ontwikkelingen die behoorlijk snel gaan. De stuurgroep is gepositioneerd
tussen het ministerie en de beroepsgroepen vanwege haar bijzondere taakopdracht.
Om reden van de toenemende urgentie om in de gezondheidszorg gezamenlijk op
te trekken om de opleidingsproblematiek op te lossen, heeft de minister er
vertrouwen in dat de stuurgroep er in zal slagen om met medewerking van het
veld de zaak van de grond te tillen. Hij zal de ontwikkelingen terzake nauwkeurig
volgen en de stuurgroep indien nodig ook aanspreken op een meer dwingende
aanpak. De stuurgroep zal tevens worden gevraagd om minimaal een keer per
jaar met een voortgangsrapportage te komen waarover de Kamer dan uiteraard
ook zal worden geïnformeerd.Een belangrijk aandachtspunt voor de stuurgroep is de modernisering van
de bestuursorganen rond beroepen en opleidingen, juist waar op dit moment
nog steeds sprake is van een heel ingewikkeld mozaïek van verschillende
opleidingsinstellingen, geldstromen, overheidssubsidies en beleidsregels.Het in te stellen opleidingsfonds heeft als kerntaak het doelmatig toekennen
van passende vergoedingen aan instellingen die voor de zorg opleiden of opleidingen
ontwikkelen. Naar de inschatting van de minister zal het overigens nog een
zware klus worden om tot dit fonds te komen, aangezien de desbetreffende middelen
aan de bestaande budgetten van de instellingen moeten worden onttrokken en
het vooralsnog buitengewoon ondoorzichtig is hoe die daarin verwerkt zijn.
Het uitgangspunt voor het fonds is dat een instelling alleen geld krijgt als
zij aantoonbaar kan maken dat zij opleidt, waarbij het bijvoorbeeld niet zo
is dat de betrokken instelling eerst een jaar moet voorfinancieren en daarna
pas geld ontvangt. Voordat er evenwel echt sprake zal zijn van marktwerking,
zal er nog wel enige tijd passeren. In antwoord op de specifieke vraag van
de heer Buijs over de opleidingsbereidheid onder huisartsen merkt de minister
op dat er onder andere in combinatie met het zogenaamde derde jaar wel prikkels
zijn te bedenken. Zodra de gedachtevorming hierover is afgerond, zal de Kamer
daarover geïnformeerd worden.De stageplaatsen als zodanig vormen een vast onderdeel van het regulier
onderwijs. De zorginstellingen moeten hiervoor zelf ruimte maken en de stageplaatsen
vallen in die zin dan ook niet onder het opleidingsfonds. Overigens is de
minister bereid met een open mind alsnog te bezien op welke manier bewerkstelligd
kan worden dat onder meer de zorginstellingen voldoende stageplaatsen
beschikbaar stellen, waarover hij de Kamer binnen twee maanden zal rapporteren.Een directe samenhang tussen de DBC's en het opleidingsfonds is niet aanwezig.
Juist door de invoering van de DBC-systematiek is de vraag naar voren gekomen
waar de opleidingsgelden in ondergebracht moeten worden, hetgeen vervolgens
heeft geleid tot onderbrenging ervan in een apart fonds.De vraag of kosten voor kennis- en vaardigheidstoetsen voor buitenlandse
gediplomeerden betaald zouden dienen te worden door de betrokken instelling,
is niet iets wat de minister rechtstreeks regardeert. Het is een afweging
van de instelling zelf om die kosten al dan niet te betalen.Ten aanzien van het streven om meer mannen in de zorg werkzaam te laten
zijn, blijkt uit onderzoek dat er wat dat betreft nog steeds een achterstand
is in te lopen. Er zal meer nadruk moeten worden gelegd op de aspecten van
werk die mannen belangrijk vinden, zoals carrièreperspectief en ontplooiingsmogelijkheden.Het behouden van de kennisinfrastructuur bij de sectorfondsen is onderdeel
van de overeenkomst met de sociale partners.De chief nursing officer is op zichzelf een functie die bij uitstek van
toepassing is op het model van de National Health Service in Engeland, maar
in feite is deze functie reeds op verschillende plaatsen in het departement
van VWS belegd, waaronder de IGZ. De minister zal overigens bezien of er mogelijkheden
zijn tot het realiseren van meer bundeling in dezen, terzake waarvan de Kamer
binnen afzienbare termijn zal worden gerapporteerd.De heer Buijs heeft de suggestie gedaan van het aanbrengen van differentiaties
in cao's met het oog op moeilijk te vervullen vacatures in met name de grote
steden. Hoewel het invoeren van bijvoorbeeld schaarstetoeslagen op zichzelf
een denkbare optie is, is dit een verantwoordelijkheid van de sociale partners
zelf.De werkgroep verpleegkundig opleidingscontinuüm zal in zeer nauwe
samenhang met de stuurgroep MOBG gaan opereren, zodat geen overlap van werkzaamheden
zal ontstaan.Met betrekking tot de convenanten inzake de werving van buitenlandse verpleegkundigen
zal in samenspraak met de sociale partners nagegaan worden of die indien nodig
verlengd kunnen worden.De middelen die nog overblijven uit de sectorfondsen komen ter beschikking
van de sociale partners. Daarover is ook een akkoord met hen gesloten. Gezien
de enorme aanwas van arbeid die heeft plaatsgevonden in de zorg en de ontspanning
op de arbeidsmarkt is het verdedigbaar dat het budget tot normalere proporties
is teruggebracht.De staatssecretaris kan in tegenstelling tot
mevrouw Kant helemaal geen grond ontdekken voor de constatering dat er op
dit moment een grote landelijke beweging is waar te nemen die erop duidt dat
er met name bij de thuiszorginstellingen veel ontslagen vallen. Wel kan het
zijn dat de ene thuiszorginstelling de eigen organisatie wat efficiënter
inricht dan de andere. Bovendien zijn er instellingen die zich in toenemende
mate richten op de nieuwe dynamiek die aan het ontstaan is, zoals het aanbieden
van bepaalde diensten op franchisebasis. Daarnaast is er door de overheid
heel veel geld beschikbaar gesteld om extra productie in de zorg te realiseren.
De gevraagde kwaliteit van zorg zal geleverd kunnen blijven worden. Er is
wel degelijk sprake van boter bij de vis als men AWBZ-geïndiceerd is.
Zolang mensen hulp vragen, zal die, omdat het tarief ervoor ruimschoots voldoende
is, door de thuiszorgorganisaties geleverd moeten kunnen worden.Gelet op de enorme vraag naar personeel in de zorg moet niet alleen gedacht
worden aan innovatie maar ook aan preventie om zo te voorkomen dat mensen
in zwaardere circuits van zorg en hulpverlening terechtkomen. In een brief
die zij in maart naar de Kamer zal sturen, zal de staatssecretaris ook specifiek
ingaan op de vraag hoe zo goed mogelijk het lokale ondersteunende
niveau kan worden georganiseerd en hoe zoveel mogelijk geanticipeerd kan worden
op de behoeften van de mensen die de zorg echt heel hard nodig hebben. Bijvoorbeeld
met «thuiszorg online» worden reeds goede resultaten geboekt.
Wellicht dat op enig moment zelfs besloten wordt dat wat zich bewezen heeft
als zeer effectief en kostenefficiënt, door de branche opgepakt móet
worden.Hoewel de kwaliteit van de artsenopleidingen nooit onder het Europees
aanvaardbare niveau mag geraken, moge het wel duidelijk zijn dat de duur ervan
op bepaalde onderdelen wel degelijk ingekort kan worden.Nadere gedachtewisselingMevrouw Timmer (PvdA) krijgt graag alsnog
een reactie op haar in eerste termijn gedane verzoek om een overzicht van
het aantal geschrapte formatieplaatsen en de betekenis ervan voor het overgebleven
personeel. Ook heeft zij nog geen antwoord gekregen op haar vraag inzake het
NIZW-project. Daarnaast zou zij graag een overzicht willen krijgen waarin
per beroepsgroep aangegeven worden welke raming wordt gehanteerd ten aanzien
van de capaciteit.Met betrekking tot de stageplaatsen brengt mevrouw Timmer nog onder de
aandacht het project van PGGM om WAO'ers aan een baan in de zorg te helpen.
Tijdens de begrotingsbehandeling heeft zij er zelf al voor gepleit om WAO'ers
die zelf niet meer in staat zijn het fysiek zware werk in de zorg te verrichten,
in te zetten als stagebegeleiders.De heer Buijs (CDA) zou graag meer structureel
inzicht krijgen in de manier waarop de minister wil voorkomen dat in 2025
ruim 20% van de beroepsbevolking in zorg en welzijn werkzaam is. Wat betreft
de verdere wetenschappelijke ontwikkeling zou het Landelijk expertisecentrum
verpleging en verzorging (LEVV) van toegevoegde waarde kunnen zijn.Mevrouw Lambrechts (D66) benadrukt dat de
graadmeter om te bepalen of het zorgstelsel functioneert, is en blijft of
de mensen daadwerkelijk de zorg krijgen waar ze behoefte aan hebben.Verder hoopt zij dat de minister bij zijn inspanningen om het gehele opleidingenstelsel
nog eens goed door te lichten ook de minister van OCW zal betrekken.Mevrouw Schippers (VVD) is op zichzelf tevreden
met het omschreven beleid waarop wordt ingezet, maar haar zorg gaat uit naar
de snelheid waarmee dat beleid uitgevoerd zal gaan worden. Belangrijke aspecten
in dit kader waarop vooral actiever en sneller ingezet moet worden, zijn innovatie
en herschikking/differentiatie van taken.Voor mevrouw Kant (SP) is het gelet op de
constatering van de minister dat de zorg de afgelopen jaren een belangrijke
bijdrage heeft geleverd aan de economische groei, des te onbegrijpelijker
dat diezelfde minister zo sterk bezuinigt op de zorg. Daarnaast vindt zij
het teleurstellend dat de staatssecretaris niets wil weten van de reële
signalen over ontslagen in met name de thuiszorg.De manier waarop de minister het punt van de hoge werkdruk benadert, is
naar het oordeel van mevrouw Kant wat al te gemakkelijk. In bepaalde sectoren
van de zorg is nog steeds sprake van een onacceptabel hoge werkdruk met gevolgen
voor zowel het personeel als de mensen die de zorg keihard nodig hebben, dezelfde
mensen die dit land hebben opgebouwd en economisch welvarend hebben gemaakt.Verder krijgt zij graag nog antwoord op haar in eerste termijn gestelde
vraag over het tekort aan jeugdartsen.De minister voelt er niets voor om een nader
onderzoek te doen naar het verloren gaan van formatieplaatsen in een sector
die een groei aan formatieplaatsen kent van 5% tot 7% per jaar. Hier en daar
in de thuiszorg zal er heus wel iemand ontslagen worden en ook is het niet
uit te sluiten dat er door beleidswijzigingen in de toekomst ontslagen vallen
in de zorg, maar zolang er sprake van is dat de zorg de enige sector is in
de economie waar het aantal arbeidsplaatsen groeit, acht de minister een dergelijk
onderzoek zinloos.De advisering van het NIZW inzake de beroepenstructuur wordt te zijner
tijd gekoppeld aan de werkzaamheden van de stuurgroep WOBG.De vraag over het inzetten van WAO'ers als stagebegeleiders zal betrokken
worden bij het eerder toegezegde onderzoek naar de stageproblematiek.De capaciteitsramingen per beroepsgroep worden verzorgd door het Capaciteitsorgaan.In de jaarlijkse arbeidsmarktrapportage zijn de tendensen op de arbeidsmarkt
verwoord. Mocht blijken dat die de verkeerde kant opgaan, dan zal het kabinet
zeker niet nalaten om daarop te reageren. De crux van het beleid is om de
problemen op de langere termijn op te lossen.De nadere exercitie omtrent het opleidingenstelsel zal zeker in samenspraak
met OCW plaatsvinden.Mevrouw Schippers heeft terecht opgemerkt dat het bij de verdere vormgeving
van het onderhavige beleid nu vooral aankomt op implementatie en tempo. De
zorg is gelukkig geen staatsgeleide sector, hetgeen het tegelijkertijd overigens
wel moeilijk maakt om een en ander aan te zwengelen. Dat alles laat onverlet
dat als het verdere proces te zompig of te polderachtig worden, de minister
niet zal aarzelen om in te grijpen.De ondervoorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Oerle-van der HorstDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,TeunissenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), De Grave
(VVD), voorzitter, Lambrechts (D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), ondervoorzitter,
Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Kant (SP), Smits (PvdA), Örgü
(VVD), Verbeet (PvdA), Van Oerle-van der Horst (CDA), Vergeer (SP), Vietsch
(CDA), Tonkens (GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA),
Nawijn (LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans
(LPF), Schippers (VVD) en Omtzigt (CDA).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Luchtenveld
(VVD), Bakker (D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Gerkens (SP), Dijsselbloem (PvdA), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten
(PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Koomen (CDA), Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF),
Bussemaker (PvdA), Heemskerk (PvdA), Blok (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali
(VVD) en Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29282-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl