Miljoenennota 2003 (Nota over de toestand van 's Rijks Financiën); Verslag schriftelijk overleg over het rapport "Zicht op subsidies" (kamerstuk 28600, nr. 65)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600, nr. 70

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-08-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600 nr. 70

01-08-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAlgemeen1 en 23 en 434567AntwoordInleiding8 (PvdA)HOOFDSTUK 2: INVENTARISATIE9 (CDA/LPF)10 (CDA)11 (CDA/LPF/PvdA(1))12 (LPF)13 (CDA/LPF/PvdA)Antwoord14 (CDA/LPF)15 (LPF)16 (CDA/LPF)25 (LPF)17 ( CDA/LPF)18 (Pvda(3))19 (LPF)20 (LPF)21 (LPF)22 (LPF)23 (LPF)24 (PvdA(2))HOOFDSTUK 3: BEOORDELING SUBSIDIES26 (CDA/LPF)27 ( LPF)28 (CDA/LPF)29 (CDA)30 (CDA/LPF)34 (LPF)31 (CDA)32 (LPF)33 (LPF)37 (CDA)39 (PvdA(9))40 (PvdA(10))42 (Pvda(12))51 (PvdA(8))35 (CDA)36 (CDA)38 (CDA)41 (PvdA(11))HOOFDSTUK 4: SAMENVATTING43 (CDA)44 (CDA)45 ( CDA)46 (CDA)47 (CDA)48 (CDA)49 (PvdA (4))50 (PvdA(5))
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600Nota over de toestand van 's Rijks Financiënnr. 70VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 1 augustus 2003De commissie voor de Rijksuitgaven1 heeft
schriftelijk overleg gevoerd met de minister van Financiën over het rapport
«Zicht op subsidies» (28 600, nr. 65).Hoewel de vragen niet louter van feitelijke aard zijn, heeft het verslag
de vorm aangenomen van een lijst van vragen en antwoorden, gezien de hoeveelheid
vragen en het feit dat dit schriftelijk overleg dient ter voorbereiding van
een algemeen overleg.De voorzitter van de commissie,B. M. de VriesDe griffier van de commissie,Van der WindtAlgemeen1 en 2Waarom zijn conform de motie niet alle rijkstaken doorgelicht?
(CDA,LPF)Wanneer wordt dit alsnog gedaan? (CDA/LPF)Bij de Algemene financiële beschouwingen afgelopen najaar is door
de LPF een motie ingediend met betrekking tot rijkstaken en in het bijzonder
subsidies. Om tegemoet te kunnen komen aan de wens van de Kamer om de antwoorden
reeds bij de voorbereiding van de nieuwe formatie beschikbaar te hebben en
tevens voor de praktische uitvoerbaarheid van het begrip «alle rijkstaken»,
is een zekere beperking in de taakopdracht aangebracht. Het kabinet heeft
in zijn schriftelijke reactie1 op de motie(s)
aangegeven op korte termijn een interdepartementale werkgroep op te richten
om bestaande subsidieregelingen te inventariseren en een beoordelingskader
op te stellen dat gebruikt kan worden voor de formatiebesprekingen. Het rapport
«Zicht op subsidies» is hiervan het resultaat. Zie ook vraag 47.3 en 43Welke deel van overheidstaken is afgedekt door IBO's?
(LPF/CDA)De bedoeling van interdepartementale beleidsonderzoeken (IBO's) is om
voorstellen ter verbetering van de doelmatigheid van beleid in de politieke
besluitvorming aan de orde te laten komen. Centraal in de IBO-procedure staan
de door een werkgroep ontwikkelde, alternatieve beleidsopties waarover het
kabinet vervolgens een (politiek) oordeel kan vellen. Het IBO-instrument is
dus gericht op het genereren van beleidsalternatieven, o.a. door onderzoek
van ontwikkelingen in het buitenland of in de literatuur, en niet primair
gericht op het evalueren van bestaand beleid. In principe is er geen beperking
aan IBO's wat betreft de te onderzoeken overheidstaken en -voorzieningen.
Wel wordt erop gewezen dat naast IBO's ook andere beleidsonderzoeken enevaluaties
plaatsvinden, zoals b.v. door de Algemene Rekenkamer en door departementen
zelf, al dan niet in het kader van VBTB. Daarnaast worden alle doelstellingen
eens in de vijf jaar aan een evaluatie onderworpen.In het verleden hebben regelmatig IBO's plaatsgevonden waarbij ook een
of meerdere subsidieregelingen aan de orde waren. Genoemd worden:BO medefinancieringsprogrammaTK 2000-01, 27 433 nr. 1 (Ontwikkelingssamenwerking)  IBO rechtsbijstandTK
2001-02, 28 372, nr. 1 IBO decentralisatie openbaar vervoerTK 2001-02, 28 268, nr. 1 IBO energiesubsidiesTK 2001-02, 28 155, nr. 1 IBO toekomst van het arbeidsmarktbeleidTK 2001-02, 27 914, nr. 2 IBO balansverkorting onderwijsbijdragenTK 2001-02, ez 02000417 IBO technologiebeleidTK 2001-02, szw 02004127 IBO doelmatigheid inburgeringsbeleidTK 2001-02, bzk 02003734Kan inzicht gegeven worden in programma en uitvoeringskosten
en in uitvoeringslasten voor de aanvragers voor subsidie? (CDA/LPF)Financiën heeft geen direct zicht op de uitvoeringslasten van subsidieaanvragers,
maar in de periodieke evaluaties respectievelijk IBO-onderzoeken komen de
uitvoeringskosten veelal wel aan bod. Zie tevens het antwoord op vraag 31
e.v..5Kan inzicht gegeven worden in beleid t.a.v. misbruik
en oneigenlijk gebruik? Zijn er controleonderdelen? (LPF)Iedere minister is verantwoordelijk voor het opstellen van een toereikend
beleid ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Toereikend
wil zeggen dat al het mogelijke is ondernomen misbruik en oneigenlijk gebruik
te voorkomen en te bestrijden.Het departementale M&O-beleid bestaat uit algemene maatregelen en
specifieke maatregelen, die toegespitst zijn op de individuele wetten en regelingen.
De elementen van een goed M&O-beleid zijn: voorlichting, regelgeving,
controlebeleid, sanctiebeleid en (periodieke) evaluatie van het M&O-beleid.
Daarnaast moet verantwoording worden afgelegd over het gevoerde M&O-beleid.Het startpunt voor het controlebeleid is een goede risico-analyse, met
andere woorden vaststellen waar risico's zijn met betrekking tot misbruik
en/of oneigenlijk gebruik. Een voorbeeld van een controlemaatregel is het
gebruik maken van het instrument gegevensuitwisseling. Door het koppelen van
gegevensbestanden is het in een aantal gevallen mogelijk het risico van misbruik
en oneigenlijk gebruik te verminderen.In 1998 is door het ministerie van Financiën een handleiding opgesteld
die door de departementen en andere organisaties gebruikt kan worden bij het
ontwikkelen van het M&O-beleid.Om samenhang aan te brengen in het kabinetsbeleid voor het bestrijden
van fraude is een stuurgroep fraudebestrijding ingesteld, onder leiding van
het ministerie van Justitie. Door de stuurgroep wordt het kabinetsbeleid ter
bestrijding en voorkoming van fraude en M&O gecoördineerd. In de
periodieke rapportages van de stuurgroep wordt het fraudebeleid van het kabinet,
dat zich uitstrekt over de diverse departementale beleidsterreinen,en de voortgang
daarvan in één samenhangend document aan de Kamer gepresenteerd
(Kamerstukken II 17 050).6Kan de MvF op korte termijn een overzicht sturen van
de belastingkortingen? (PvdA 6)Een nieuwe versie van de belastinguitgaven zal worden toegestuurd met
de Miljoenennota 2004. Sinds het begrotingsjaar 1999 wordt in de Miljoenennota
een afzonderlijke bijlage opgenomen over de belastinguitgaven (fiscale subsidies).
Het belangrijkste onderdeel van deze bijlage vormt een overzicht met budgettaire
gegevens over belastinguitgaven dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Met ingang
van het begrotingsjaar 2002 is de belastinguitgavenbijlage ingebed binnen
de VBTB-verantwoordingssystematiek. Dit heeft er onder meer toe geleid dat
in de paragraaf met toelichting op de afzonderlijke belastinguitgaven tevens
is opgenomen een overzicht van (operationele) doelstellingen van belastinguitgaven,
een overzicht van (geplande) evaluaties en voor zover mogelijk een overzicht
van de vakdepartementen waaraan de verschillende belastinguitgaven kunnen
worden toegerekend. De VBTB-opzet brengt namelijk met zich mee dat vakdepartementen
belastinguitgaven die betrekking hebben op beleidsterreinen waar zij verantwoordelijk
voor zijn zoveel mogelijk toelichten op hun eigen begroting. De eisen waaraan
evaluaties van beleidsinstrumenten, waaronder begrepen belastinguitgaven,
moeten voldoen zijn in het algemeen opgenomen in de Regeling Prestatiegegevens
en Evaluatieonderzoek (RPE).7Is de MvF bereid een diepgaand onderzoek in te stellen
naar de verdeling van de subsidies en belastingkortingen over de verschillende
sociaal-economische groepen? (PvdA 7)AntwoordHet meest recente rapport Profijt van de overheid van het Sociaal en Cultureel
Planbureau (Profijt van de overheid III), waaraan de leden van de PvdA-fractie
refereren, dateert van december 1994. De vierde editie van dit rapport (Profijt
van de overheid IV) zal volgens de planning verschijnen in de zomer van 2003.Een uitsplitsing van inkomenseffecten van fiscale maatregelen naar sociaal-economische
groepen vindt in de regel plaats bij meer omvangrijke ingrepen in het fiscale
stelsel, zoals bijvoorbeeld de Belastingherziening 2001. Onderzoek naar deze
inkomenseffecten vormt onderdeel van de evaluatie van de Belastingherziening
2001 in 2005Inleiding8 (PvdA)Wat is de status van het rapport? Is het een regeringsstandpunt?
In welke mate is het beoordelingskader geldend?Het rapport «Zicht op subsidies», dat in interdepartementaal
verband tot stand is gekomen, is 21 februari vastgesteld door de ministerraad
en is daarmee een regeringsstandpunt. Ten aanzien van de status van het beoordelingskader
wordt verwezen naar het antwoord op vraag 26HOOFDSTUK 2: INVENTARISATIE9 (CDA/LPF)Wanneer kan de minister een uitputtende opsomming van
alle subsidieregelingen leveren?10 (CDA)Waarom worden verschillende definities gehanteerd,
en welke heeft de voorkeur van de MvF?11 (CDA/LPF/PvdA(1))Wat zijn redenen om regelingen niet als subsidie aan
te merken in de zin van het SOR?12 (LPF)Waarom voldoen niet alle departementen aan de SOR vereisten?13 (CDA/LPF/PvdA)Is het – gelet op eenduidigheid – niet
beter te kiezen voor 1 definitie, en wanneer kan het SOR daarop worden aangepast?AntwoordHet SOR beoogt een overzicht te verschaffen van de subsidies die op de
verschillende departementale begrotingen voorkomen. De minister van Financiën
heeft wat het SOR betreft primair een coördinerende en waar nodig een
sturende functie. De subsidies worden in principe verantwoord op de departementale
begrotingen, en het is de vakminister die daarvoor in eerste instantie verantwoordelijkheid
draagt. De ministeriële verantwoordelijkheid geldt in beginsel ook voor
de keuze van beleidsinstrumenten – waaronder subsidies – die worden
ingezet ter bereiking van een beleidsdoelstelling. Het betreft dus een bevoegdheid
van de vakminister waarvan hij binnen de grenzen van doelmatigheid en rechtmatigheid
gebruik kan maken.Een voorbeeld kan dit verhelderen. De opvang van asielzoekers kan bijvoorbeeld
vormgegeven worden door middel van een bijdrage aan het COA. In dat geval
is sprake van een subsidie (zie definitie hieronder). Beslist de minister
van Justitie echter tot het rechtstreeks inkopen van sobere hotelkamers, dan
betreft het geen subsidie maar (materiële) overheidsconsumptie. Uit dit
voorbeeld wordt tevens duidelijk dat niet zonder meer conclusies kunnen worden
verbonden aan een stijging (dan wel daling) van de totale subsidie-omvang.
Door een andere instrumentkeuze kan de omvang van de totale subsidie-omvang
toe- dan wel afnemen, zonder dat de collectieve sector – in termen van
taken en voorzieningen – verandert. De instrumentkeuze is derhalve voor
rekening van de vakminister. Beoordeling van die keuze door de Kamer kan –
verwijzend ook naar het VBTB-kader – plaatsvinden door middel van evaluatie-onderzoeken.Gezien deze verantwoordelijkheidsverdeling ben ik in de regel terughoudend
om de Kamer rijksbrede overzichten te verstrekken die verder gaan dan feitelijke
en objectieve informatie. Het feit dat een enkel departement ervoor gekozen
heeft de MN-definitie die door de meeste departementen is overgenomen –
en ook in het SOR zoveel mogelijk is gehanteerd – niet toe te passen,
is daarom als zodanig gemeld in het rapport «Zicht op subsidies».
De consequentie daarvan is wel dat verschillen tussen departementen kunnen
ontstaan wat betreft de reikwijdte (en totale omvang) van subsidies. Daardoor
raken overigens geen subsidies buiten beeld, zoals soms gedacht wordt. Alle
subsidies worden immers verantwoord op de desbetreffende begrotingen. Niettemin
verdient het de voorkeur als alle departementen ten behoeve
van het SOR de MN-definitie toepassen.Er zijn een aantal verschillende definities ven het begrip subsidie in
omloop, die elkaar deels aanvullen en deels overlappen. De meest voorkomende
definities zijn die conform de Miljoenennota 1998, de Algemene Wet Bestuursrecht
(AWB) en de Eurostat-definitie. De definitie uit Miljoenennota 1998 luidt:
«Een subsidie is een gebonden inkomens- of een vermogensoverdracht
van het rijk om-niet aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon in Nederland.» De subsidiedefinitie uit de Algemene Wet Bestuursrecht luidt: «de aanspraak op financiële middelen door een bestuursorgaan
verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan
een betaling van aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten». De AWB-definitie sluit aan bij de doelstellingen uit deze wet,
waaronder bijvoorbeeld de rechtsbescherming van de burger. De Eurostat-definitie
past binnen de systematiek van het stelsel van nationale rekeningen (economische-
en functionele coderingen), en heeft een veel beperktere reikwijdte dan de
Miljoenennota-definitie.Het Subsidieoverzicht Rijk is gebaseerd op de definitie uit de Miljoenennota.
Het voordeel van deze definitie is dat deze reeds een lange tijd bestaat en
een breed draagvlak kent bij de departementen. Deze definitie voldoet bovendien
aan de wens van de Tweede Kamer om over een breed overzicht van subsidie-uitgaven
te beschikken. Dat neemt overigens niet weg dat ook bij de MN-definitie verschil
van mening kan rijzen over eventuele grensgevallen. Maar dat geldt doorgaans
voor iedere definitie.14 (CDA/LPF)Kan een analyse worden gegeven van de soms sterk afwijkende
reële groei tussen departementen?15 (LPF)Hoe kan het zijn dat ondanks moeilijke economische
tijden het budgettair beslag met 0,8 mld. euro is toegenomen?Ondanks de bezuinigingen op subsidies is het totale budgettaire beslag
in 2003 met ca 0,8 mld toegenomen. Hiervan is ca 0,4 mld. toe te schrijven
aan prijsbijstelling. De overige verschillen in reële groei voor 2003
hebben voornamelijk betrekking op de begrotingen van VROM, OCW, Buitenlandse
Zaken en Verkeer en Waterstaat, waarvan de subsidiebudgetten ten opzichte
van 2002 een toename vertonen.Bij VROM wordt de verhoging van het budget (ca. € 468 miljoen.)
met name verklaard door een verhoging van de gemiddelde huursubsidiebijdrage
en een begrotingstechnische verwerking van het subsidiebudget Stedelijke vernieuwing.
Bij OCW ( ca. € 0,4 miljard) is het bedrag van de Wet Studiefinanciering
verhoogd (ca. € 380 miljoen) door een verwachte toename van het
aantal studenten waardoor de uitgaven in het kader van de reisvoorziening
toenemen. Bij Buitenlandse Zaken wordt de verhoging (ca. € 182 miljoen)
onder andere verklaard door openstelling van de nieuwe regeling Thematische
Medefinancieringsprogramma, waarvoor € 30 miljoen beschikbaar is
in 2003. Bij Verkeer en Waterstaat is de Gebundelde doeluitkering in het Infrafonds
verlengd tot 2003.De grootste daling in de subsidiebudgetten is te zien bij Justitie (-/- € 304
miljoen) en Economische zaken (-/€ 173 miljoen). Bij Justitie wordt
de verlaging (-/- € 304 miljoen) met name verklaard door een afname
van het aantal asielzoekers en verlaging van de reserves van het Centraal
Orgaan opvang Asielzoekers (COA).Bij Economische Zaken is wordt de verlaging van het totale subsidiebudget
(-/- € 173 miljoen) verklaard door beëindiging van enkele regelingen,
bijv. zeescheepsbouw en bundeling van bestaande regelingen. Tevens heeft EZ
besloten de doelfinanciering voor een aantal instellingen nu vorm te geven
in opdrachtenprogramma's en niet meer in de vorm van subsidies.De totale budgettaire omvang van het SOR 2003 bedraagt na verwerking van
de subsidietaakstellingen uit het Strategisch akkoord en het Aanvullend pakket
ca. € 17,4 mld. Zowel bij het Strategisch akkoord en later in het
Aanvullende pakket is tezamen voor bijna € 600 miljoen in 2006 gekort
op subsidies. In het Hoofdlijnenakkoord is aanvullend nog ca. € 550
mln. gekort op subsidies. In totaal is in 2003 het aantal regelingen met 29
afgenomen ten opzichte van 2002.U ziet in tabel 1b van het rapport dat de totale beschikbare budgetten
van 2003 tot 2007 ook een fors aflopend beeld vertonen. Deze neergang in de
beschikbare budgetten wordt komende jaren nog sterker als de huidige subsidietaakstellingen
voor 2004 en verder ook zijn doorvertaald naar departementale begrotingen.SOR2001200220032004200520062007Buitenlandse Zaken886 127948 2051 130 1891 129 8801 129 5701 129 2601 129 260Justitie1 970 0962 041 5511 736 0641 489 9041 356 6141 379 0791 379 079Binnenlandse Zaken22 13920 77421 65021 37521 10020 96320 963OCW3 389 7443 906 2854 304 8524 115 8934 043 0094 042 5163 959 307Financiën9151 086693616616616616Defensie71 84668 14960 85060 58660 22060 02259 893VROM2 037 9081 935 4652 403 4932 399 5742 293 9782 281 4662 281 076V&W4 018 6004 431 8134 563 1123 266 8443 130 2292 966 2502 946 538wv. V&W-begroting  1 164 6491.115 1821 011 892891 992891 992wv. Infrastructuurfonds  3 398 4632 151 6622 118 3372 074 2582 054 546Economische Zaken1 032 1441 087 341834 721852 278764 945748 470748 470LNV356 398350 865379 238203 588200 038198 288198 288SZW15 52123 84017 3469 99811 00910 39017 737VWS1 552 9511 969 0671 922 4901 871 3111 845 1591 843 1951 858 416TOTAAL15 354 38816 784 44117 374 69815 421 84714 856 48714 681 05514 599 64316 (CDA/LPF)Kunnen ook de niet-SOR-subsidies worden geïnventariseerd?25 (LPF)Waarom zijn GSB-middelen niet in het SOR-overzicht
meegenomen?Bijlage 1 van het rapport «Zicht op Subsidies» bevat subsidieregelingen
die niet in het SOR zijn opgenomen (waaronder de GSB-middelen) maar die wel
onder de definitie van subsidie gecategoriseerd zouden kunnen worden.In het kader van dit onderzoek is getracht zoveel mogelijk uitgaven die
op departementale begrotingen staan de revue te laten passeren en te betrekken
bij het overzicht. Bij de opstelling van het eerstvolgende SOR (2004) dat
aanstaande Prinsjesdag gepresenteerd wordt beoordeeld worden of deze uitgaven
opgenomen worden in het jaarlijkse reguliere overzicht.17 ( CDA/LPF)Kan het SOR op internet op prinsjesdag een compleet
beeld geven, cf de vroegere schriftelijke versie?18 (Pvda(3))Op welke termijn kan de MvF garanderen dat het SOR
via internet actueel en compleet is?Het SOR dat op Prinsjesdag via internet ter beschikking wordt gesteld
is de vervanger van de schriftelijke versie van het SOR, dit op verzoek van
de Commissie voor de Rijksuitgaven (verzoek uit 2000). Het overzicht bevat
alle uitgaven die departementen hebben aangeleverd als zijnde subsidieregeling
en deze gegevens worden door Financiën getoetst. De eindverantwoordelijkheid
voor departementale subsidieregelingen en de Tweede Kamer daarover te informeren
ligt bij de vakministers (zie ook het antwoord op vraag 9).19 (LPF)Hoe heeft MvF invulling gegeven aan een goede kwaliteit
van het SOR en in hoeverre kreeg hij daar medewerking voor van de departementen?Het ministerie van Financiën heeft een SOR-database ontwikkeld waarin
alle departementen die subsidies via hun begrotingen verschaffen hun gegevens
dienen in te voeren. De ingevulde databases worden door Financiën getoetst.
Dit proces vindt jaarlijks plaats in de maanden mei t/m september en hieraan
werken alle departement ermee.20 (LPF)Waarom zijn garanties en SWAB-subsidies niet in het
SOR opgenomen?Garanties worden niet opgenomen in het SOR omdat deze niet vallen onder
de definitie van subsidies. Subsidies hebben het karakter van een stroomgrootheid.
Per jaar wordt een bepaald bedrag beschikbaar gesteld. Garanties betreffen
een voorraadgrootheid die een momentopname inhoudt. Een garantieplafond bijvoorbeeld
geeft op enig moment het maximumbedrag weer dat uitgekeerd kan worden indien
een bepaald risico zich materialiseert. Als het desbetreffende risico zich
niet voordoet, vindt geen enkele betaling, dus ook geen inkomensoverdracht,
plaats.SWAB (Samen Werken aan Bereikbaarheid) betreft een budgettaire impuls
uit het verleden die als zodanig niet te herleiden is tot één
subsidieregeling maar waarvan de gelden toegedeeld zijn aan (deels al bestaande)
subsidieregelingen zoals de exploitatiesubsidies openbaar vervoer en de GDU-middelen (Gemeenschappelijk doeluitkering) Ze zijn zodoende wel
opgenomen in het SOR, maar derhalve niet onder één post onder
die naam.21 (LPF)Kan de MvF een overzicht van premiegefinancierde uitgaven
opstellen en wanneer?Premiegefinancierde uitgaven doen zich voornamelijk voor bij het zorgterrein.
In het kader hiervan voert VWS een onderzoek «Implementatieplan reductie
administratieve lasten»uit waarbij het CVZ een scan uitvoert van premiesubsidies.
De minister van VWS heeft aangegeven deze rapportage van het CVZ uiterlijk
1 juli 2003 naar de Tweede Kamer te zenden, inclusief zijn standpunt daarop.
Hierbij zal ook het gevraagde overzicht worden verstrekt.22 (LPF)Waarom is het ontwikkelingssamenwerking budget niet
als subsidie aangemerkt?In bijlage 2 van het rapport «Zicht op subsidies» staan alle
subsidie-uitgaven van BZ bij de categorie ontwikkelingssamenwerking. Het budget
voor ontwikkelingssamenwerking is samengesteld uit diverse economische categorieën;
zoals materiële uitgaven, kapitaaloverdrachten en subsidies aan derden.
Voor zover het subsidie uitgaven betreft zijn deze opgenomen in het Subsidieoverzicht
Rijksoverheid.23 (LPF)Waarom zijn specifieke subsidie uitkeringen niet als
subsidie uitgaven meegenomen?24 (PvdA(2))Bevat het SOR alleen subsidies die door de rijksoverheid
worden uitgevoerd of ook subsidies die door provincies en gemeenten worden
uitgevoerd maar gebaseerd zijn op door Rijk vastgestelde regelingen?Het Subsidieoverzicht Rijksoverheid (SOR) is als vertrekpunt genomen voor
de inventarisatie van de subsidieregelingen. Eveneens betreft deze inventarisatie
regelingen die niet in het SOR zijn opgenomen maar wel als een subsidie aangemerkt
zouden kunnen worden. Daarnaast is er een overzicht Specifieke Uitkeringen
(OSU) waarin uitkeringen zijn opgenomen voor de bestrijding van kosten van
provincies, gemeenten, waterschappen en/of kaderwetgebieden, die deze lichamen
verplicht zijn te maken op grond van rijksregelingen. Het komt voor dat regelingen
zowel onder de definitie van het SOR vallen als onder de definitie van het
OSU; in dat geval is de regeling zowel een subsidie-uitgave als een specifieke
uitkering (regeling Bestrijding voortijdig schoolverlaten)Vraag 24 haakt in op de doelgroep van de subsidieverlening. In bijlage
1 staat aangegeven onder welke doelgroep een betreffende regeling gecategoriseerd
kan worden. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen non-profit, burger, bedrijven
en overig. Uit deze inventarisatie blijkt dat enkele regelingen in de categorie
overig bestemd zijn voor decentrale overheden; deze restcategorie bedraagt
10% van het totaal. Voor de technische toelichting op deze onderverdeling
wordt verwezen naar par 2.3.4 p 13 van het rapport «Zicht op subsidies».HOOFDSTUK 3: BEOORDELING SUBSIDIES26 (CDA/LPF)Welke ervaringen zijn er al met toetsingskaders?27 ( LPF)Wat zijn de verschillen/overeenkomsten tussen bestaande
toetsingskaders?28 (CDA/LPF)Worden deze ook gebruikt? Zo nee, waarom niet?29 (CDA)Is het beter te komen tot 1 rijksbreed kader, of een
kader per beleidsterrein, binnen een centraal raamwerk?30 (CDA/LPF)Wordt een kader verplicht gesteld voor alle ministeries?34 (LPF)Wordt het beoordelingskader nog verder ontwikkeld voordat
het in gebruik wordt genomen?In het eindrapport «Zicht op subsidies» is een apart hoofdstuk
(hfd 3) over een beoordelingskader voor subsidies opgenomen. De bedoeling
van het beoordelingskader is onder meer om duidelijk te maken dat toetsing
van subsidies niet alleen dient plaats te vinden op effectiviteit en doelgerichtheid,
maar evenzeer op de vraag of doelstelling(en) nog actueel zijn (denk aan VBTB)
en of de gesubsidieerde activiteit (nog steeds) een taak van de overheid dient
te zijn. Daarnaast vestigt het beoordelingskader onder meer aandacht op de
vraag of een subsidie wel het meest geschikte instrument is om de doelstelling(en)
te bereiken. Gelet op de nadelen die soms aan subsidies zijn verbonden, kan
het in de rede liggen een ander instrument te hanteren.De verschillende elementen van het beoordelingskader zijn te zien als
logische vragen die in de regel bij iedere evaluatie – en bij de beoordeling
van evaluatieresultaten – een rol kunnen spelen.Met het beoordelingskader is niet beoogd een dwingend en uitputtend kader
voor te schrijven.Gelet op de grote diversiteit aan subsidieregelingen ligt een verdere
ontwikkeling van een rijksbreed toetsingskader niet in de rede. Enkele departementen
(VWS, Justitie, EZ) hebben zelf een toetsingskader ontwikkeld. Wellicht is
ook voor andere departementen een meer gedetailleerd beoordelingskader zinvol.
Dit zal per geval – i.c. per (departementaal) beleidsterrein, c.q. begroting –
bezien moeten worden. De eerste verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de
vakminister, waarbij het ministerie van Financiën uiteraard kan behulpzaam
kan zijn op het vlak van aanvullende expertise. Ten slotte wordt erop gewezen
dat jaarlijks in de ontwerpbegrotingen een programmering van voorgenomen evaluaties
zal worden opgenomen. Dit versterkt de positie van de Kamer, die bij de begrotingsbehandeling
een aangrijpingspunt heeft om een discussie over subsidies en evaluatieresultaten
te beginnen en tevens conclusies te trekken en eventueel bijsturing van beleid
te initiëren.31 (CDA)Wordt in een vervolgtraject het nut/de waarde van de
subsidie gewogen aan het kader?32 (LPF)Wanneer zullen alle subsidies zijn doorgelicht?33 (LPF)Waarom maken beoordelingscriteria/normen geen deel
uit van het ontwikkelde beoordelingskader? Wat zouden de juiste criteria zijn
om al dan niet te besluiten een subsidie al dan niet het juiste instrument
is?37 (CDA)Par 3.3. Kunnen de vlg 2 vragen toegevoegd worden aan
de beoordeling van de doelmatigheid? 1. kosten-batenafweging; en 2. effectmeting.39 (PvdA(9))Deelt MvF de mening dat een beoordelingscriterium ook
kan zijn, de mate waarin de subsidierelatie een bijdrage levert aan totstandkoming
van zeggenschapspositie of onderhandelingspositie van de overheid tov gesubsidieerde
instelling als deze een publiek belang vertegenwoordigd?40 (PvdA(10))Waarom is de mate waarin op rechtmatigheid gecontroleerd
kan worden en de mate van transparantie van de instelling geen criterium?42 (Pvda(12))Waarom is het criterium uitvoeringskosten niet gekwantificeerd
dmv een uitvoeringskostenquote? Waarom wordt niet meer gebruik gemaakt van
gekwantificeerde criteria?51 (PvdA(8))p 18. Kan MvF nadere toelichting geven zinsnede dat
beoogd wordt slechts een deel van huidige subsidieregelingen te evalueren?
Zo ja hoe groot is de selectie?In het antwoord op vraag 26 e.v. is aangegeven dat het kader voor de beoordeling
van subsidies niet meer is dan een aantal logische vragen die bij iedere beoordeling
van overheidsuitgaven een rol kunnen spelen. Niet is beoogd dat dit kader
een uitputtende en dwingend voorgeschreven lijst van beoordelingscriteria
en vragen bevat. Per beleidsterrein, en zelfs per subsidieregeling, kunnen
aanvullende criteria in de rede liggen. Dit is in eerste instantie ter beoordeling
van de desbetreffende vakminister.De nadere beoordelingscriteria zoals die in bovenstaande vragen genoemd
worden, bevatten zinvolle elementen.Kosten/batenanalyse en effectmeting kunnen behulpzaam zijn bij de beoordeling
van subsidies. Wel wijs ik erop dat effecten soms niet te meten zijn of dat
als gevolg van niet-weegbare factoren eenduidige uitkomsten niet gegarandeerd
zijn. Mede daarom dient het instrument van de kwantitatieve kosten batenanalyse
selectief gehanteerd te worden, bijvoorbeeld alleen bij de grote(re) subsidieregelingen.
Voorkomen moet worden dat voor alle, ruim 500, subsidieregelingen een dergelijke
analyse moet worden uitgevoerd, waardoor onevenredig veel aandacht van ambtenaren
en/of externe deskundigen wordt gevraagd.De mate waarin rechtmatigheid kan worden getoetst, moet als criterium
meegenomen worden. Wel moet voorkomen worden dat overlappen ontstaan met de
rechtmatigheidstoetsing die de Algemene Rekenkamer verricht in het kader van
de begrotingscyclus. De mate waarin «de subsidierelatie
een bijdrage levert aan totstandkoming van zeggenschapspositie of onderhandelingspositie
van de overheid ten opzichte van een gesubsidieerde instelling als deze een
publiek belang vertegenwoordigt» wil ik niet uitsluiten als
criterium bij sommige subsidies. Voorop blijft echter staan, of met de gesubsidieerde
activiteit of voorziening het gewenste doel wordt bereikt, en niet zozeer
of de subsidierelatie een bijdrage levert aan de positie van de overheid ten
opzichte van de subsidie-ontvangende instelling.In antwoord op de vraag of een uitvoeringskostenquote zin zou hebben het
volgende. Meer aandacht voor de uitvoeringskosten is op zich zelf nuttig,
en kan zeker aanleiding zijn de (uitvoering van de) subsidieregeling te herzien.
Wel past de kanttekening dat van een uitvoeringskostenquote de suggestie uit
kan gaan dat een hoge quote «verkeerd» is en een lage quote «goed».
Ook een lage quote kan, zeker als die het gevolg is van een omvangrijk subsidiebedrag
(noemereffect), samengaan met (te) hoge uitvoeringskosten. Omgekeerd kunnen
relatief hoge uitvoeringskosten het gevolg zijn van onvermijdelijk geachte
complexe wet- en regelgeving.Tenslotte het antwoord op de zinsnede (pag. 18) dat beoogd wordt slechts
een deel van de huidige subsidieregelingen te evalueren en hoe groot deze
selectie is. Hierbij is sprake van een misverstand. De betreffende passage
bedoelt aan te geven dat bij de programmering van departementale evaluaties
(al dan niet in het kader van VBTB), dan wel bij de voorbereiding van mogelijke
onderwerpen voor interdepartementale beleidsonderzoeken, rekening gehouden
kan worden met de inventarisatie van het SOR. Hier is niet bedoeld dat bepaalde
subsidies buiten beschouwing zouden moeten blijven bij beleidsevaluaties of
-onderzoeken. NB. Met het opnemen van de regel in de RPE om beleidsdoelstellingen
eens in de vijf jaar te evalueren, is de herijking op structurele wijze in
het VBTB-proces ingepast. Deze regel blijft ook met het presenteren van dit
rapport onveranderd van kracht.35 (CDA)In het rapport wordt niet de aangegeven op basis waarvan
een toetsingskader is ontwikkeld. Indruk lijkt op het systeem van «gaande
de weg, blijkt de weg». Hoe ziet de MvF dit en hoe wil hij een eventuele
aanpassing van het kader inpassen in het vervolgtraject?De primaire verantwoordelijkheid voor subsidies ligt bij de vakministers.
In hetzelfde licht dienen vakministers ook hun subsidieregelingen te toetsen.
Dit toetsingskader is hierbij een handvat.Zoals in het rapport beschreven hebben enkele departementen hiertoe zélf
ook toetsingskaders opgesteld met soortgelijke criteria. Deze zijn bij de
totstandkoming van dit toetsingskader meegenomen. De toepassing van dit kader
dient in de reguliere bedrijfsvoeringsprocessen van ministeries te zijn/worden
opgenomen. Tevens is met de invoering van VBTB de regel dat beleidsdoelstellingen
eens in de vijf jaar geëvalueerd dienen te worden. Daarnaast zijn er
de interdepartementale beleidsonderzoeken waarin zeer zorgvuldig en gedetailleerd
bepaalde beleidsonderwerpen worden onderzocht.36 (CDA)Par. 3.2. Deelt de Minister van Financiën de mening
dat een subsidie niet altijd hoeft te dienen ter oplossing van een probleem
maar ook kan dienen ter realiseren van een gewenste ontwikkeling?Ja, overigens kunnen beide beoogde doelen – probleemoplossing en
bevordering gewenste ontwikkeling – ook samengaan.38 (CDA)Par 3.4. Wat is de relatie met EU-middelen? Kunnen
deze middelen meer en beter worden gebruikt, waardoor de inzet van nationale
middelen kan worden verminderd? Zijn er mogelijkheden om de slagkracht van
de subsidie te vergroten door «matching» met subsidies van andere
overheden c.q. bijdragen vanuit de marktsector?Bij enkele subsidieregelingen is sprake van cofinanciering vanuit Brussel.
Een belangrijk deel van de Brusselse co-financiering loopt via de LNV-begroting.
Brussel stelt over het algemeen strenge randvoorwaarden voor
het verlenen van co-financiering. De hoogte van de co-financiering is afhankelijk
van de inzet van de nationale middelen. Het verminderen van de aanwending
van de nationale middelen werkt door in de bijdrage van de EU. Overlap/matching
met andere subsidie-regelingen is één van de beoordelingskaders
voor het opstellen van subsidies.41 (PvdA(11))«Kan de regering ingaan op de vraag hoe VBTB
zich verhoudt tot het rapport en het beoordelingskader? De tweede en de derde
vraag van VBTB (Wat gaan we er voor doen, en hoeveel mag dat kosten?), en
met name de relatie tussen die twee vragen, waar de motie-Van As zich waarschijnlijk
primair op richtte, komt wellicht te weinig uit de verf. Kan de regering hierop
ingaan?»Ook voor het rapport «Zicht op subsidies» en het daarin opgenomen
beoordelingskader is VBTB van toepassing. Aan de hand van het beoordelingskader
kan beoordeeld worden of een subsidie het juiste instrument is; namelijk wat
willen we met de subsidie bereiken, ofwel wat is de doelstelling (eerste W-vraag),
welk instrument dient te worden ingezet om doel te bereiken (tweede W-vraag),
en wat de kosten van het instrument zijn (derde W-vraag).HOOFDSTUK 4: SAMENVATTING43 (CDA)Welk deel van de overheidstaken wordt afgedekt door
IBO's?Zie het antwoord op vraag 344 (CDA)Dient de doorlichting primair om financieel voordeel
te behalen, en zo ja hoe dient de taakstelling over de departementen verdeeld
te worden?De bedoeling van het beoordelingskader is onder meer duidelijk te maken
dat toetsing van subsidies niet alleen dient plaats te vinden op effectiviteit
en doelgerichtheid, maar evenzeer op de vraag of doelstelling(en) nog actueel
zijn (denk aan VBTB) en of de gesubsidieerde activiteit (nog steeds) een taak
van de overheid dient te zijn. Daarnaast vestigt het beoordelingskader onder
meer aandacht op de vraag of een subsidie wel het meest geschikte instrument
is om de doelstelling(en) te bereiken. Gelet op de nadelen die soms aan subsidies
zijn verbonden, kan het in de rede liggen een ander instrument te hanteren.
Doel van de doorlichting is zodoende niet primair om financieel voordeel te
behalen. De wijze waarop afgelopen jaren op subsidieregelingen is bezuinigd,
is beschreven bij de vragen 14 en 15.45 ( CDA)Zijn er juridische voorschriften bv uit de AWB die
voor het verdere proces belemmerend kunnen werken?Nee.46 (CDA)Kan de evaluatie 1 x in de 3 jaar plaatsvinden? Dit
i.v.m. de sterke relatie met VBTB?47 (CDA)Hoe dient de herijking op structurele wijze in het
VBTB proces te worden ingepast? En welke onafhankelijke of afhankelijke organisatie
zal worden ingeschakeld?48 (CDA)Welk plan van aanpak voor verder proces van totale
subsidiedoorlichting heeft de minister voor ogen?49 (PvdA (4))Op verzoek van een brief van de Commissie voor de Rijksuitgaven
(22–11–2000) maakt de MvF een 4-jaarlijkse rapportage met betrekking
tot de evaluatie van subsidieregelingen. Wanneer kan de TK dit tegemoet zien?Met het opnemen van de regel in de RPE om beleidsdoelstellingen eens in
de vijf jaar te evalueren, is de herijking op structurele wijze in het VBTB-proces
ingepast. Deze regel blijft ook met het presenteren van dit rapport onveranderd
van kracht.Om tegemoet te komen aan de wensen uit de motie Van As om op korte termijn
inzicht te krijgen in subsidies is dit overzicht zoals bedoeld in de brief
van de Cie v.d. Rijksuitgaven uit 2000 naar voren gehaald. Gezien de relatief
korte doorlooptijd van het onderzoek is hierbij geprobeerd de Kamer een zo
breed mogelijk overzicht te verschaffen, maar was het niet mogelijk alle 505
regelingen tot op detail te beoordelen en te evalueren. Dit blijft de verantwoordelijkheid
van individuele vakministers. Conform de intentie uit de betreffende brief
ligt het in de rede om in het jaar voorafgaand aan een kabinetsformatie ligt
het in de rede wederom een dergelijke rapportage van het subsidie-instrument
in 2006 te houden.50 (PvdA(5))Kan de MvF in deze evaluatie ook het gebruik van belastingkortingen
meenemen? Met daarbij ook inzicht in het budgettaire beslag en cf zelfde criteria
als reguliere subsidies?De in de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid
opgenomen verplichting om algemene en/of nader geoperationaliseerde doelstellingen
van beleid ten minste eens in de vijf jaar te evalueren heeft betrekking op
alle instrumenten van overheidsbeleid. Dit betekent bijvoorbeeld dat niet
alleen directe subsidies, maar ook fiscale subsidies (belastinguitgaven) onder
deze verplichting vallen. In reactie op de conclusies in hoofdstuk 13 (Belastingen
als beleidsinstrument) van het rapport «Tussen beleid en uitvoering»
van de Algemene Rekenkamer, dat op 27 maart 2003 naar de Tweede Kamer is gezonden,
heeft de toenmalige minister van Financiën uitdrukkelijk gesteld dat
aan belastinguitgaven dezelfde eisen worden gesteld als aan andere beleidsinstrumenten.
Tevens heeft hij in dat kader aangegeven dat hij de aanbeveling van de Algemene
Rekenkamer om strakker de hand te houden aan de regel om beleidsinstrumenten
ten minste eens in de vijf jaren te evalueren onderschrijft (Kamerstukken
II, 2002–2003, 26 831, nrs. 1–2, blz. 92 en 93).XNoot1Samenstelling:Leden: Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), ondervoorzitter, Crone (PvdA),
Rouvoet (CU), De Vries (VVD), voorzitter, De Haan (CDA), Atsma (CDA), Vendrik
(GL), Halsema (GL), Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Balemans (VVD),
De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Rambocus (CDA), Gerkens (SP), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot
(VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Heemskerk (PvdA), Van Dam
(PvdA) en Schippers (VVD).Plv. leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Fierens (PvdA), Van
der Vlies (SGP), De Grave (VVD), Mosterd (CDA), Kortenhorst (CDA), Van Gent
(GL), Duyvendak (GL), De Ruiter (SP), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Schreijer-Pierik (CDA), Hofstra (VVD), Ferrier (CDA), Eerdmans (LPF), Vacature
(CDA), Vergeer-Mudde (SP), De Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA),
De Krom (VVD), Smeets (PvdA), Van Heemst (PvdA), Smits (PvdA), Boelhouwer
(PvdA), Kalsbeek (PvdA) en Van Beek (VVD).XNoot1Brief minister van Financien van 25 november 2002 (kenmerk IRF 2002–993
M). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-70.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl