Bestrijding internationaal terrorisme; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133384
 2008-2009
 
 27 925
 Bestrijding internationaal terrorisme
 
 
 
 
 Nr. 
 350
 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 1 juli 2009
 De vaste commissie voor Defensie heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Defensie over de brief
van 15 juni 2009 inzake over urgente aanvullende behoefte aan veertien
Bushmaster-patrouillevoertuigen (Kamerstuk 27 925, nr. 345).
 De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 30 juni
2009. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Van Miltenburg
 De griffier van de commissie,
 De Lange
 
 1, 2 en 13
 
 Hoe beoordeelt u de mogelijkheden die de Kamer heeft
haar controlerende taak te vervullen, met het oog op het Defensie Materieel
Proces (DMP) dat bedoeld is de Kamer in iedere fase van een materieelproject
te betrekken, wanneer u op 16 juni per brief laat weten op 30 april
jl. het contract te hebben getekend tot aanschaf van veertien extra Bushmasters?
 
 
 Kunt u de status van uw brief, daarbij gebruikmakend
van de verschillende stadia die het DMP (A t/m D) kent, nader duiden?
 
 
 Kunt u onderbouwd weerleggen dat grote materieelaankopen
in verschillende «tranches» worden verdeeld om zo de goedkeuring
van de Kamer vooraf te omzeilen?
 
 
 De wijze van informeren van de Kamer bij de aanschaf van defensiematerieel
is vastgelegd in de «Hoofdlijnen van het Defensie Materieel Proces»
(DMP) (Kamerstuk 27 830, nr. 46). Onderdeel van het DMP is dat bij
spoedeisende behoeften, ook tijdens een missie, een fast
track procedure kan worden gevolgd. Defensie streeft er daarbij naar
de Kamer voorafgaand aan de contractsluiting te informeren. In het huidige
geval, waarbij de veertien extra Bushmasters de grotendeels beschadigde en
de vernietigde voertuigen vervangen is, vanwege het spoedeisende karakter
van de behoefte, de lange levertermijnen van de fabrikant en de grote internationale
belangstelling voor het voertuig, bij hoge uitzondering opdracht gegeven de
voertuigen te verwerven voordat de Kamer was geïnformeerd. Enige tijd
later is dat alsnog gebeurd. In het volgende Materieelprojectenoverzicht (MPO)
dat met Prinsjesdag 2009 naar de Kamer zal worden gezonden, zullen de achtereenvolgende
aankopen van de Bushmasters zichtbaar worden gemaakt als het project «Gepantserde
Patrouillevoertuigen» (Bushmaster).
 3, 4, 7, 12 en 15
 
 Waarom schaft u nu opnieuw Bushmasters aan (en een
optie voor nog meer Bushmasters) terwijl de Boxer in aantocht is en een zelfde
beschermingsgraad en mogelijkheden heeft als de Bushmaster en aangewezen is
als het pantserwielvoertuig terwijl de Bushmaster na de missie in Afghanistan
buiten gebruik wordt gesteld?
 
 
 Heeft u al toezeggingen ontvangen van landen die de
Bushmasters van Nederland gaan overnemen nadat de missie in Afghanistan is
beëindigd?
 
 
 Bent u voornemens om de Bushmaster op te nemen in het
standaardvoertuigenpakket van de krijgsmacht? Zo ja, welke plaats krijgt het
dan binnen bijvoorbeeld de infanterie- en genie-eenheden? Zo nee, waarom investeert
u nu in een voertuig dat in principe eind 2010 weer uit stroomt?
 
 
 Kunt u een appreciatie geven van de inzetbaarheid van
de nieuw aan te schaffen/aangeschafte Bushmasters, welke specifiek gebouwd
zijn voor omstandigheden zoals die nu in Afghanistan gelden, wanneer al besloten
is dat de leidende militaire rol die Nederland daar heeft per 1 augustus
2010 zal stoppen?
 
 
 Heeft de aanschaf van de Bushmasters, die aanvankelijk
een klein aantal voertuigen betrof, maar die nu – uiteindelijk –
meerdere tientallen betreft, ook gevolgen in de zin dat overgegaan kan worden
tot de aanschaf van geringere aantallen andersoortige patrouillevoertuigen
voor de krijgsmacht dan eerder was gedacht?
 
 
 De levering van de eerste Boxer-voertuigen aan Nederland vangt aan in
het voorjaar van 2011, dat wil zeggen na beëindiging van de huidige missie
in Afghanistan. De Bushmaster is van grote waarde voor de Task Force Uruzgan (TFU), omdat het voertuig zijn inzittenden een
goede bescherming biedt tegen Improved Explosive Devices (IED’s). De dreiging van IED’s is onverminderd hoog
en ook in toekomstige missies moet de krijgsmacht zich daarop zo goed mogelijk
voorbereiden. Tijdens het wetgevingsoverleg van 12 november
2008 heb ik meegedeeld dat de Bushmaster vanwege deze kwaliteiten na de missie
in Afghanistan deel zal gaan uitmaken van het reguliere voertuigbestand van
de krijgsmacht (Kamerstuk 31 700 X, nr. 56). Er zijn geen aanwijzingen
dat andere landen de Nederlandse Bushmasters na beëindiging van de missie
zouden willen overnemen. Omdat de Nederlandse krijgsmacht een structurele
behoefte heeft aan een voertuig met de beschermingsgraad van de Bushmaster,
ben ik ook niet van plan op eventuele overnameverzoeken in te gaan. Defensie
beziet thans op welke wijze de Bushmaster bij de krijgsmacht zal worden ondergebracht.
Daarbij wordt ook de rol van andere voertuigen, zoals de Patria, in beschouwing
genomen. Overigens zijn de Boxer en de Bushmaster voertuigen met complementaire
capaciteiten en zijn ze niet identiek.
 5
 
 Hoe verhoudt zich de aanschaf van de Bushmasters tot
de order die Ten Cate kreeg voor het leveren van composiet pantserpanelen
voor de Patria-voertuigen? Is dit een dubbeling?
 
 
 De Bushmaster is een voertuig dat een relatief grote bescherming biedt
aan de gehele bemanning. De Patria biedt dergelijke bescherming niet. De order
aan Ten Cate betreft de aanschaf van pantserplaten ten behoeve van de ballistische
bescherming van één van de bemanningsleden van de Patria, te
weten de schutter bij de achteraffuit van het voertuig. Ook met deze voorziening
biedt de Patria nog niet hetzelfde beschermingsniveau als de Bushmaster.
 6
 
 Waarom worden er Bushmasters uitgevoerd met speciale
technieken (grijparmen, counter-IED) terwijl dit ook op andere reeds aanwezige,
maar ook toekomstig «instromende» voertuigen kan plaatsvinden,
voertuigen die na beëindiging van de missie in Afghanistan binnen de
krijgsmacht ingezet blijven worden?
 
 
 De Bushmaster met onderzoeksarm biedt bescherming bij de opsporing en
het onderzoeken van IED’s. Daarmee voorziet dit voertuig in Uruzgan
in een grote behoefte. Omdat van de aanwezige voertuigen de Bushmaster de
beste bescherming biedt tegen IED’s, is de onderzoeksarm juist op dit
voertuig gemonteerd.
 8
 
 Bent u voornemens om met de ervaringen in het achterhoofd
het huidige en toekomstige pantserwagenpark op een zelfde beschermingsniveau
te brengen als de Bushmaster (bestand tegen bermbommen)? Zo ja, welke kosten
en planning is hieraan verbonden? Zo nee, bent u van mening dat de investering
in de Bushmasters voor een relatief korte periode wel gunstig is?
 
 
 De Bushmaster biedt relatief veel bescherming aan de gehele bemanning.
Het vergroten van de bescherming van andere, bestaande voertuigen tegen IED’s
is in de meeste gevallen technisch slechts beperkt mogelijk. Het is niet mogelijk
dergelijke voertuigen op hetzelfde beschermingsniveau als de Bushmaster te
brengen.
 Met de Bushmaster zal Defensie de beschikking hebben over een voertuig
dat de meeste bescherming tegen IED’s biedt. Bij de verwerving van nieuwe
voertuigtypen zal het voorziene gebruik en het niveau van de bescherming per
keer worden afgewogen.
 9
 
 Hoe ziet u de aanschaf van Bushmaster tegenover uitspraken
van de Commandant der Strijdkrachten en diverse commandanten van de Task Force
Uruzgan, die keer op keer aangeven dat de situatie in Uruzgan sterk is verbeterd
en dat gevechten zijn verplaatst naar andere delen van het land waardoor ook
de dreiging van tegenstand en de plaatsing van Improvised Explosive Devices
(IED’s) is afgenomen?
 
 
 De stand van zakenbrief Afghanistan van 13 maart jl. beschrijft de
ontwikkeling van de dreigingen in Afghanistan en Uruzgan. IED’s zijn
voor de opstandelingen één van de weinige mogelijkheden om ISAF
te treffen. De Bushmaster is van grote waarde voor de TFU, omdat hij veel
bescherming biedt tegen IED’s.
 10
 
 Acht u het verstandig dat Bushmasters in camouflagekleuren
worden ingezet voor activiteiten van het Provinciaal Reconstructie Team (PRT)
waardoor deze als militair doel worden gezien in plaats van civiele hulpverlening?
Bent u van mening dat het PRT zo onafhankelijk mogelijk van de geüniformeerde
dienst dient te werken om niet verward te worden met militaire taken en als
mogelijk doel worden gezien? Bent u voornemens om het PRT en CIMIC in civiele
kleding te laten werken in plaats van het uniform waardoor ze te onderscheiden
zijn van militairen?
 
 
 Het Provincial Reconstruction Team (PRT) is
onderdeel van ISAF. Het doel van ISAF is het creëren van een veilige
situatie in Afghanistan en van een basis voor de wederopbouw van het land.
Het PRT bestaat uit civiele medewerkers en militairen en staat sinds enige
tijd onder civiele leiding. Uitgangspunt bij het verrichten van werkzaamheden
is «zo civiel als mogelijk, zo militair als noodzakelijk».
 11
 
 Kunt u uitleggen waarom er zwaar gepantserde Bushmasters
nodig zijn i.v.m. IED-dreiging terwijl Nederland Unmanned Aerial Vehicle (UAV)-capaciteit
heeft ingehuurd om deze IED’s vanuit de lucht te kunnen opsporen?
 
 
 Nederland investeert op voortvarende wijze in de opbouw van deCounter IED--capaciteit. De brief van 13 maart jl.
gaat hier nader op in. Om te voorkomen dat mensen slachtoffer worden vanIED’s worden diverse methoden gebruikt. Zo wordt
bijvoorbeeld getracht de plaatsing van IED’s
te voorkomen door materialen waar IED’s
van gemaakt kunnen worden, in beslag te nemen. Ook wordt getracht IED’s die al zijn gelegd op te sporen en onschadelijk
te maken. Dit lukt echter niet altijd. Om het risico van IED’s voor het personeel verder te beperken, is gekozen voor
de inzet van de Bushmaster. Omdat de Bushmaster geen volledige bescherming
tegen alle soorten IED’s biedt en ook de
burgerbevolking door IED’s wordt bedreigd,
blijven preventie, opsporing en het onschadelijk maken van IED’s van groot belang.
 14
 
 Hoeveel van de reeds aangeschafte Bushmasters zijn
nu nog intact resp. kunnen weer inzetgereed worden gemaakt?
 
 
 Inclusief de laatste aanvullende behoefte zijn nu in totaal 71 Bushmasters
en een lesvoertuig verworven. Sinds de brief van 16 juni jl. (Kamerstuk
27 925, nr. 345) is nog een Bushmaster verloren gegaan en zijn er
vijf beschadigd. Het aantal verloren Bushmasters komt hiermee op vier en het
aantal beschadigde op dertien. Drie Bushmasters kunnen in Afghanistan worden
gerepareerd. De overige tien zijn zodanig beschadigd dat verregaande
demontage nodig is om te kunnen beoordelen of ze kunnen worden gerepareerd
met herstel van de volledige beschermingsgraad. Dit is alleen bij de fabrikant
in Australië mogelijk. Van drie beschadigde Bushmasters heeft de fabrikant
intussen definitief vastgesteld dat deze kunnen worden gerepareerd. Van de
overige zeven exemplaren is dit nog niet zeker. Wegens deze onzekerheid is
met de fabrikant een optieregeling voor acht voertuigen overeengekomen. De
snelheid waarmee Bushmasters thans beschadigd raken, in verhouding tot de
tijd die het vergt om ze te laten repareren, is een punt van zorg. Zo nodig
zal de optieregeling worden benut om voldoende Bushmasters beschikbaar te
houden voor de TFU.
 16
 
 Hoe zal het bedrag van € 14,2 miljoen ten
laste worden gebracht van de Defensiebegroting nu sowieso reeds sprake is
van een kleiner budget dan eerder was voorzien, waarbij kennelijk de geleidelijke
afname van extra toevoegde verkoopopbrengsten een belangrijke rol speelt?
 
 
 Zoals uiteengezet in de beantwoording van vragen over het jaarverslag
2008 wordt in de loop van het begrotingsjaar de begroting sluitend gemaakt
door prioriteiten te stellen. Hoe dan ook kan het gebeuren dat projecten in
uitvoering door externe oorzaken vertraging oplopen.
 17 en 18
 
 Kan het onderhoud van Bushmasters, bij inzet in Uruzgan,
ten laste van het HGIS-budget worden gebracht? Zo ja, gebeurt dat dan ook?
 
 
 Kan het weer «oplappen» van een Bushmaster
nadat die is beschadigd door een IED, ten laste van de HGIS worden gebracht?
Zo ja, gebeurt dat dan ook?
 
 
 Het onderhoud en de reparaties aan de Bushmasters in het inzetgebied en
het opnieuw inzet gereed maken van de Bushmasters na de missie worden inderdaad
ten laste van het HGIS-budget gebracht.
 19
 
 Hoe worden de operationele verliezen van Bushmasters
en ander materieel in Afghanistan financieel opgevangen? In hoeverre wordt
hiervoor de voorziening operationele verliezen aangesproken (Kamerstuknummer
27 925, nr. 219)? Biedt de voorziening voldoende middelen?
 
 
 Nieuwe, vervangende investeringen komen ten laste van de defensiebegroting.
Om operationele verliezen op te vangen zijn structureel middelen aan de defensiebegroting
toegevoegd. De operationele verliezen aan Bushmasters vallen onder deze voorziening.
Naar de huidige inzichten biedt de voorziening voldoende ruimte.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Ferrier (CDA),
Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), voorzitter, Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Griffith (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Irrgang (SP), Knops
(CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman
(PVV), Voordewind (CU), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD), Thieme (PvdD), Bilder
(CDA) en Peters (GL).
 Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Ormel (CDA),
De Wit (SP), Çörüz (CDA), Roefs (PvdA), Wolbert (PvdA), Van
Beek (VVD), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer
(SP), Jonker (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van
der Burg (VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Van der
Ham (D66), Teeven (VVD), Ouwehand (PvdD), Uitslag (CDA) en Vendrik (GL).