Misbruik belastingen, sociale zekerheid en subsidies; Verslag algemeen overleg op 4 juli 2001, over de sociale dienst Amsterdam
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 17050, nr. 222

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-08-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

17050 nr. 222

30-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 17050Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
17 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale
zekerheid en subsidiesnr. 222VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 juli 2001De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft
op 4 juli 2001 overleg gevoerd met minister Vermeend van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over:– het rapport van de bevindingen inzake
het onderzoek naar de bijstandsverlening in Amsterdam (SOZA-01-542);– het KPMG-rapport over de sociale dienst
Amsterdam (SOZA-01-621);– de brief van 2 juli 2001 inzake maatregelen
gemeentelijke sociale dienst Amsterdam (17 050, nr. 220).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Kamp (VVD) wijst erop dat de gemeenten
belast zijn met de uitvoering van de Algemene bijstandswet en de minister
van SZW met het toezicht op de uitvoering. In Amsterdam hebben bijna 53 000
huishoudens een vorm van een bijstandsuitkering. De gemeentelijke sociale
dienst schiet bij de uitvoering van de Abw al jaren ernstig tekort. Eerst
moet de situatie in Amsterdam geanalyseerd worden om de ernst van de situatie
te kunnen beoordelen. Vervolgens kan een oordeel worden gegeven over het toezicht
dat de minister heeft uitgeoefend.De Abw schrijft voor dat eens in de 8 maanden moet worden nagegaan of
de uitkering terecht werd en wordt gegeven en of de inzet om aan het werk
te komen voldoende is. Op basis van risicoafwegingen in het kader van een
heronderzoeksplan mag een college van B&W de termijn tot maximaal 18 maanden
verlengen. In Amsterdam is voor 95% van alle cliënten deze termijn zonder
meer op 18 maanden gesteld. Uitgaande van die veel te lange termijn, wordt
ongeveer de helft van de onderzoeken nog eens te laat ingesteld. De gemiddelde
vertraging is 4 tot 5 maanden. Daar komt bij dat een groot deel van de heronderzoeken –
vermoedelijk zo'n 40% – achter het bureau wordt afgedaan. Uit de benchmark
blijkt dat de administratieve afdoening niet wordt geregistreerd. Het management
beschikt niet over informatie over de wijze van afdoening en omvang en duur
van de achterstanden. Van aansturing op die punten is dus geen sprake. Het
gevolg is dat er gedurende lange tijd grote verschillen zijn tussen de acht
regio's. Heronderzoeken moeten het verleden betreffen –1 de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking –
maar ook het heden en de toekomst, namelijk de inzet om aan het werk te komen.
Alleen al het steekproefsgewijs bestuderen van de dossiers leidt in bijna
30% van de gevallen tot twijfel over de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking.
Ten aanzien van het heden en de toekomst komt men in Amsterdam meestal niet
toe aan het opleggen van verplichtingen. Als dat wel gebeurt, wordt de naleving
daarvan niet gecontroleerd.Van de cliënten met een arbeidsverplichting is 17% in fase 3 ingedeeld
en 75% in fase 4. Het management beschikt niet over informatie over inhoud
en duur van de trajecten, laat staan over de uitstroomeffecten. Het gaat vaak
slechts om het wegzetten van geld en zelfs dat lukt niet goed. Op de eigen
planning voor dit jaar is de achterstand 50%. De naleving van de arbeidsverplichting
wordt overigens in de helft van de gevallen niet gecontroleerd. Als het gebeurt,
verloopt het contact niet effectief omdat relevante stukken in de dossiers
ontbreken.Als iemand vanuit de Abw werk aanvaardt, is wettelijk een beëindigingsonderzoek
voorgeschreven om te voorkomen dat de uitkering te lang doorloopt en later
teruggevorderd moet worden. Bij die onderzoeken is een grote achterstand ontstaan.
Het management weet niet hoeveel, maar vermoedt dat het om 10 000 onderzoeken
gaat; 8 maanden werk. Op signalen dat geld teruggevorderd moet worden, wordt
in 30% van de gevallen niet gereageerd. Als wel wordt gereageerd, gebeurt
dat in 40% van de gevallen onvoldoende.In de gevallen waarin een boete wettelijk is voorgeschreven, wordt het
opleggen daarvan doorgaans niet overwogen. Voor maatregelen is zelfs geen
doelstelling. Ook op dit punt worden de medewerkers niet door het management
aangestuurd. Er is een verschil van een factor 20 tussen de regio's bij de
toepassing van de Wet boeten en maatregelen.De belastingdienst stuurt eens per jaar belastingssignalen waaruit blijkt
wie naast wit werk ook een uitkering heeft. De SDA kan volstaan met de cliënt
een toelichting te vragen en op te treden als die onvoldoende is. Voor Amsterdam
is zelfs deze vorm van fraudebestrijding nog te veel gevraagd. De centrale
afdeling belastingsignalen werd per 1 januari 1998 opgeheven met als gevolg
dat niets is gedaan met de 50 000 belastingsignalen die vanaf 1996
werden ontvangen.Signalen van «zwarte» fraude worden niet geregistreerd. Als
toch fraude wordt vastgesteld, dan wordt dat in 80% van de gevallen niet in
het dossier vastgelegd, zodat er in de verdere contacten met de betrokkene
niets mee wordt gedaan. De gemeente is helemaal gestopt met de wettelijk verplichte
aanlevering van fraude-informatie aan het CBS. In het Handhavingsplan 1998
stond dat de gemiddelde Amsterdamse cliënt minder geneigd is de regels
na te leven. Hoe zou dat toch komen?De sociale dienst Amsterdam lijkt op een stuurloos schip. Bij gebrek aan
een door de leiding uitgezette koers en gebrek aan beschrijving van de werkprocessen,
gaan de medewerkers maar hun eigen gang. Erger nog, volgens KPMG is men niet
bereid om sturing te accepteren of verantwoording af te leggen. Op ieder niveau
verschillen de meningen over de rol en de taken van de sociale dienst. Sommigen
vinden dat de dienst er slechts is om uitkeringen te verstrekken en handelen
daar ook naar. Zij die wel van goede wil zijn, kunnen niet beschikken over
een informatiesysteem dat de primaire processen adequaat ondersteunt. In de
kasten vol dossiers ontbreekt veelal essentiële informatie. De kloof
tussen beleid en uitvoering is duizelingwekkend breed. Terwijl de leiding
met het ministerie vergadert over case-management, geven de medewerkers aan
dat zij zichzelf daar nog niet toe in staat achten. Relatief gezien heeft
de Amsterdamse sociale dienst overigens de helft minder ambtenaren dan andere
gemeenten. Daar bovenop is er een hoog ziekteverzuim, met uitschieters tot
25%.Het is bekend dat mensen zonder werk, vooral als zij nog niet geïntegreerd
zijn, het risico lopen te marginaliseren, met negatieve gevolgen voor
henzelf en voor de samenleving. In Amsterdam is werken voor velen niet nodig,
omdat de zeer toegankelijke sociale dienst vlot een uitkering verstrekt. Werken
is ook niet lonend, omdat dan een scala aan inkomensafhankelijke subsidies
en extraatjes wegvalt. Het gevolg is dat de arbeidsmarkt aan de onderkant
niet functioneert. Mensen die wel werken, betalen niet alleen te veel belasting
voor de financiering van onnodige uitkeringen, maar staan ook onder te grote
druk omdat er te weinig collega's zijn en moeten leven in een omgeving die
steeds onveiliger wordt.De groei van de werkgelegenheid was de afgelopen 6 jaar in Amsterdam een
kwart hoger dan elders. De vacatures worden voor een groot deel vervuld door
mensen van buiten Amsterdam. Degenen die in fase 3 of 4 zitten, blijven
langdurig in een uitkering hangen, terwijl er veel kansen op werk zijn. Ondernemers
kunnen niet aan personeel komen, ook niet als er lage eisen aan de opleiding
worden gesteld. Maar het ergste is dat mensen die werk nodig hebben, geen
hulp, een duw in de rug en een financiële prikkel kunnen krijgen en in
plaats daarvan met een uitkering worden afgescheept. Dat is hardvochtig, onverantwoord
en asociaal. Gelukkig stuit dit de minister van SZW tegen de borst. Hij heeft
duidelijk gemaakt dat hij het niet langer accepteert. Hij heeft ervoor gezorgd
dat de feiten op tafel zijn gekomen, de strafkorting is verhoogd en permanent
rijkstoezicht is ingesteld. Even belangrijk is dat de minister drie formele
aanwijzingen aan de gemeente heeft gegeven en als stok achter de deur verdergaande
financiële maatregelen heeft aangekondigd. De VVD-fractie steunt de minister, maar
wil wel weten hoe het zo ver kon komen. Zolang de bijstandwet er is, is de
minister van SZW verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering. Al jaren
zit het niet goed met de heronderzoeken, deugen de dossiers niet en wordt
niets gedaan met de belastingsignalen. Kwamen deze feiten wel naar voren bij
het reguliere toezicht op de gemeente Amsterdam en, zo ja, waarom is dan niet
eerder ingegrepen?De Kamer krijgt met enige regelmaat signalen dat in de drie andere grote
steden ook problemen zijn op dit terrein. Het lijkt dan ook logisch dat de
minister eenzelfde onderzoek laat instellen in Rotterdam, Utrecht en Den Haag.Hoe staat het in Amsterdam met de uitvoering van de IOAW (Wet inkomensvoorziening
ouderen en gedeeltelijke arbeidsongeschikte werknemers), de IOAZ (Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen) en de WIK (Wet inkomensvoorziening
kunstenaars)? Worden de regels voor de uitvoering van de krediethypotheek
en het verhaal op ex-echtgenoten goed uitgevoerd? Wat is het oordeel van de
minister over de accountants die betrokken zijn bij de sociale dienst in Amsterdam?
Van de 1000 dossiers die zijn opgevraagd, heeft de minister er 35 niet gekregen.
Wat is daarvan de reden?Mevrouw Smits (PvdA) merkt op dat al langer
bekend is dat de uitvoering van de bijstandswet in Amsterdam ernstig tekortschiet.
Begin 1997 is een verbetertraject ingezet. Dit heeft ook resultaat gehad,
maar nog volstrekt onvoldoende. De rechtmatigheid van de uitkeringen is niet
goed gewaarborgd, er is geen actuele sturingsinformatie, maar het belangrijkste
is dat er veel te weinig aandacht is voor het activeren van bijstandsafhankelijken.
De instrumenten daartoe – gesprekken, trajecten, heronderzoeken en sancties –
worden onvoldoende en te laat gebruikt. Dit is lastig voor de gemeente en
voor het Rijk, maar vooral voor degenen met een bijstandsuitkering, want zij
worden niet adequaat geholpen.De minister heeft een extra onderzoek ingesteld toen bleek dat er te weinig
verbeteringen waren. In de gemeenteraad zijn hierover stevige debatten gevoerd.
Het probleem is onderkend. Wat zijn de resultaten van het overleg tussen de
minister en het gemeentebestuur van Amsterdam? De PvdA-fractie onderschrijft
de strenge maatregelen die de minister heeft genomen. Het is goed dat sterk
de nadruk wordt gelegd op activering en fraudebestrijding. De
bijstand is een laatste voorziening. De beste armoedebestrijding is betrokkenen
te helpen, economisch zelfstandig te worden en te blijven. Deze kwetsbare
groep moet met zorg omringd worden, maar tegelijkertijd moet iedereen ervan
zijn doordrongen dat economische zelfstandigheid het uiteindelijke doel is.De eerste aanwijzing is helder en goed: bij de eerste aanvraag voor een
bijstandsuitkering moeten meteen afspraken over sollicitaties gemaakt worden.
Het vinden van werk moet voorop staan. De belastingsignalen moeten gecontroleerd
worden. Daarmee kan niet alle fraude uitgebannen worden – overigens
blijkt er in veel gevallen geen sprake van fraude te zijn – maar deze
informatie moet gebruikt worden.Het plan van aanpak ziet er goed uit. Welke maatstaf wordt daarbij gehanteerd?
Gelden de gemiddelde prestaties van gemeenten of kan volstaan worden met het
inzichtelijk maken van de afspraken?Met te weinig personeel kan het beleid niet goed uitgevoerd worden. Zijn
er afspraken met het gemeentebestuur over extra personeel gemaakt? Kan de
benchmark van de VNG relevante gegevens opleveren, ook ten aanzien van het
toezicht op de gemeenten? Hoe staat het met de uitvoering van de Abw in andere
gemeenten? Zijn er meer verbetertrajecten?Met het stationeren van twee inspecteurs bij de sociale dienst in Amsterdam
geeft de minister uiting aan zijn voornemen, de gang van zaken nauwlettend
te blijven volgen. Van maand tot maand moet nagegaan worden of er voldoende
verbeteringen zijn. Hoe was het toezicht geregeld tijdens het verbetertraject
van de afgelopen 3 jaar? Welke conclusies kunnen uit de ervaringen terzake
worden getrokken?Heeft de gemeente Amsterdam al eerder boetes gekregen? Hoe beoordeelt
het gemeentebestuur de straffe aanwijzingen? Is het dreigement om de bevoorschotting
geheel of gedeeltelijk te stoppen reëel?De heer Harrewijn (GroenLinks) uit zijn ongenoegen
over de sfeer rond dit onderwerp. Het lijkt op een hetze tegen Amsterdam,
terwijl de problematiek bij de sociale dienst aldaar vergelijkbaar is met
die in andere grote steden. Het beeld wordt opgeroepen dat men in Amsterdam
met uitkeringen strooit, royaal is met bijzondere bijstand en niets aan activering
doet. Vooral voormalig wethouder Köhler van GroenLinks krijgt hiervan
de schuld, terwijl PvdA-wethouder Van der Aa de acht jaar daarvoor dit onderwerp
in zijn portefeuille had en ook nu weer heeft. In een dergelijke sfeer kunnen
de problemen die er wel degelijk zijn, niet goed aangepakt worden. De maatregelen
van de minister zijn te emotioneel en te populistisch.In het verleden zijn eerder problemen bij de sociale diensten in de grote
steden gesignaleerd. Destijds volstond een PvdA-minister ermee om met de desbetreffende
PvdA-wethouders verbetertrajecten zonder boetes af te spreken. Het toezicht
wordt kennelijk per periode anders ingevuld. In Amsterdam moesten er op vier
punten verbeteringen worden gerealiseerd. Op twee punten is dit gelukt, maar
het college is er niet in geslaagd, de erfenis volledig op orde te krijgen.
Waarom is er geen vervolgverbetertraject toegestaan en werd er voor harde
maatregelen gekozen?Uit de benchmark blijkt dat Amsterdam op enkele punten goed scoort. Het
is belangrijk dat de uitkeringen fatsoenlijk worden uitbetaald, want tienduizenden
mensen zijn daarvan afhankelijk. Ook op het punt van de zorgplicht wordt goed
gescoord. Het activeringsbeleid komt minder goed uit de verf, voornamelijk
omdat er geen personeel voor is. Wethouder Köhler heeft gevraagd om extra
medewerkers, maar dit is mede door toedoen van de PvdA-fractie in de gemeenteraad
geblokkeerd. In plaats van te handelen, werd steeds om nieuwe onderzoeken
gevraagd.Het is ook een kwestie van politieke keuzen. Economische zelfstandigheid
is belangrijk, maar gezien de aard van het cliëntenbestand kan ervan
worden uitgegaan dat een groot deel daarvan nog geruime tijd afhankelijk zal zijn van een bijstandsuitkering. Het is legitiem als een gemeente
ervoor kiest, een goed inkomens- en armoedebestrijdingsbeleid te voeren. Er
is geen bewijs dat door het Amsterdamse beleid terzake de dynamiek van de
arbeidsmarkt wordt verstoord. Bovendien is de uitstroom vergelijkbaar met
die in andere grote steden.Als gevolg van politieke prioriteitsstelling wordt er in Amsterdam inderdaad
minder nadruk gelegd op de uitvoering van de Wet boeten en maatregelen. Deze
wet heeft overigens geen betrekking op fraude, maar heeft vooral het effect
dat bureaucratisch analfabetisme wordt bestraft.De toezichtrapportage ademt een sfeer die niet in overeenstemming is met
de werkelijkheid. Als de rechtmatigheid niet kan worden vastgesteld, wil dit
nog niet zeggen dat er sprake is van onrechtmatigheid. De gegevens van cliënten
worden via een online-verbinding met de gemeentelijke basisadministratie gecontroleerd,
maar niet altijd in het dossier vastgelegd. De belastingsignalen lopen doorgaans
anderhalf jaar achter en daarom is overgestapt op het Inlichtingenbureau,
dat actuelere informatie kan verstrekken. Deze overgang had tot gevolg dat
er over de periode 1997/1998 een gat is gevallen. Er moet bezien worden op
welke wijze daar een oplossing voor gevonden kan worden.Men was goed op weg om te voldoen aan de termijn van 18 maanden voor herbeoordelingen,
maar is door de invoering van het nieuwe belastingstelsel achterop geraakt.
Daarbij komt dat er te weinig personeel is, terwijl het ziekteverzuim hoog
is.De minister neemt via drie aanwijzingen een reeks van maatregelen. Het
probleem daarbij is dat er geen prioriteiten worden gesteld. Alle fouten en
achterstanden moeten per 1 januari aanstaande zijn hersteld en weggewerkt.
Dit is zoveel werk dat dit nooit kan lukken. Er moet geïnvesteerd worden
in een duurzame oplossing. Personeel moet goed opgeleid worden om de integratie
ter hand te kunnen nemen. Het heeft geen zin cliënten in fase 3 en 4
langs een uitzendbureau of een banenmarkt te sturen. Er moet meer aandacht
zijn voor sociale activering en voor langdurig case-management.De heer Harrewijn roept de minister op, Amsterdam met een realistischer
plan tegemoet te treden. Hij moet samen met de gemeente prioriteiten stellen,
gericht op een duurzame oplossing. Er is geen enkel bezwaar tegen meer controle,
maar dit moet wel op een verstandige manier gebeuren. Alleen als er perspectief
wordt geboden, hebben sancties zin.De heer Van der Knaap (CDA) informeert of
ook in andere gemeenten de sociale dienst op een vergelijkbare manier functioneert
als in Amsterdam. De Tweede Kamer moet ervoor zorgen dat de regelgeving die
zij zelf mede heeft vastgesteld, correct wordt nageleefd. De wijze waarop
het toezicht is uitgeoefend, is van groot belang. Kan de Kamer daarover worden
geïnformeerd? Wellicht kunnen daar lessen voor de toekomst uit getrokken
worden.Uit het KPMG-rapport blijkt dat er heel wat mankeert aan de cultuur van
de sociale dienst. Men is naar binnen gericht en angstig, wantrouwend ten
opzichte van buitenstaanders, wantrouwend ten opzichte van elkaar, niet resultaatgericht,
niet bereid om sturing te accepteren, niet bereid om verantwoording af te
leggen en niet klantgericht. Er zijn veel informele contacten in de wandelgangen
en men is behoudend, dat wil zeggen niet initiatiefrijk en innovatief. Is
het reëel te verwachten dat de zaak per 1 januari aanstaande op orde
is? Het lijkt dat er daarvoor heel wat meer nodig is dan drie aanwijzingen
en twee inspecteurs. Is de minister bereid, de Kamer nauwgezet van de verdere
gang van zaken op de hoogte te houden?Mevrouw Schimmel (D66) acht het terecht dat
de minister nader heeft laten onderzoeken waarom de gemeentelijke sociale
dienst er niet in geslaagd is het verbetertraject 1997–1999 op bevredigende
wijze af te ronden. Zij stemt ook in met de maatregelen die de
minister inmiddels heeft genomen. Welke garanties zijn er dat deze tot resultaten
leiden? Alleen het opleggen van boetes zal niet het gewenste effect hebben.
Is er daarnaast begeleiding vanuit het ministerie?Worden ten aanzien van de andere gemeenten die de verbetertrajecten niet
succesvol hebben afgerond ook dergelijke acties voorbereid? Op welke punten
is het toezicht in het verleden tekortgeschoten?Het antwoord van de regeringDe minister weerlegt dat er sprake is van
een emotioneel optreden. Er wordt gehandeld zonder aanzien des persoons. Het
college is verantwoordelijk voor het niet goed functioneren van de sociale
dienst. Op grond van de toezichthoudende taak van het Rijk zijn er maatregelen
genomen. Deze zijn gebaseerd op feiten en gericht op het gehele college en
niet op individuele wethouders.De Kamer heeft in het kader van de behandeling van de nieuwe bijstandwet
ingestemd met het instellen van verbeterplannen, omdat dit effectiever werd
geacht dan het opleggen van sancties. De Kamer is uitvoerig geïnformeerd
over de verbetertrajecten tot 2000. Bij de evaluatie van de Abw op 5 april
2000 bleek dat er van de 241 verbetertrajecten 200 waren afgerond, waarvan
93% succesvol. Het instrument bleek dus te werken, maar bij de ene gemeente
ging dit beter dan bij de andere. De aard en termijn van verbetertrajecten
kunnen sterk verschillen.Vanwege het onvoldoende functioneren van de sociale dienst in Amsterdam
is in 1997 een verbeterplan opgesteld dat op 1 januari 2000 tot resultaat
had moeten leiden. Begin 2000 is geconstateerd dat er nog de nodige tekortkomingen
waren. Omdat er te weinig resultaat was geboekt en omdat allerlei signalen
wezen op het volstrekt onvoldoende functioneren van de dienst is de aanvraag
voor een nieuw verbeterplan afgewezen. Uit hoofde van de toezichthoudende
taak van het Rijk is vervolgens een accountantsonderzoek gestart. In het accountantsrapport
staan alleen feiten. Er wordt geen enkele politieke conclusie in getrokken.
Op basis van de objectieve feiten is vastgesteld dat de werkwijze van de sociale
dienst in Amsterdam niet door de beugel kan. De verantwoordelijk wethouder
is vervolgens tevoren ingelicht over de maatregelen die werden overwogen en
de gemeente is in de gelegenheid gesteld om haar visie op het rapport te geven.
Het is gebleken dat het op hoofdlijnen wordt onderschreven door de gemeente
Amsterdam. Daarna is de Tweede Kamer van een en ander op de hoogte gesteld.Gelet op de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten moet het Rijk buitengewoon
terughoudend zijn met extra maatregelen, maar in het geval van Amsterdam waren
deze onvermijdelijk. De rijksconsulenten hebben opdracht gekregen om na te
gaan of er aanleiding is om bij meer gemeenten een quick scan, een wat dieper
gravend onderzoek, te houden. Als de uitkomsten van de quick scan daartoe
aanleiding geven, zal er nader onderzoek volgen. Andere gemeenten kunnen dus
ook in aanmerking komen voor deze bijzondere aanpak; gelijke monniken, gelijk
kappen. Het spreekt vanzelf dat hierbij even zorgvuldig zal worden gehandeld
als bij Amsterdam. De betrokken gemeenten zullen zeker gelegenheid krijgen
om te reageren.In Den Haag is een eerste quick scan uitgevoerd. De uitkomst daarvan gaf
geen aanleiding tot een nader onderzoek. Er zijn vervolgens bestuurlijke afspraken
met de gemeente Den Haag gemaakt over intensivering van de activering, die
inmiddels al met de Kamer zijn besproken. In overleg met de Kamer is gekozen
voor het single audit-systeem. De accountants van de gemeenten verrichten
de controle, waarna het Rijk een validatieonderzoek doet. In sommige gevallen
kan dat noodzaken tot een diepgravender onderzoek. Daarbij zal het draaiboek
uit het rapport over Amsterdam gevolgd worden. De gemeenten moeten de uitvoering van de IOAW, de IOAZ en de WIK zelf
op orde brengen. Dit betreft over het algemeen wat kleinere dossiers. In overleg
met de inspectie zal nagegaan worden of er op dit terrein reden is tot actie.
In Amsterdam is geconstateerd dat ook op dit punt een inhaalslag gemaakt moet
worden.Van de 35 ontbrekende dossiers wordt op dit moment nagegaan of zij wel
bestaan. De Kamer zal van de verdere gang van zaken op de hoogte gehouden
worden.Het departement zal Amsterdam zoveel mogelijk behulpzaam zijn bij het
op orde brengen van de dienstverlening, maar kan niet treden in de verantwoordelijkheid
van de gemeente. De minister kan op grond van zijn toezichthoudende rol alleen
aanwijzingen geven. Op 1 september moet er een voorlopig plan van aanpak voor
alle tekortkomingen ingediend worden. Op 1 oktober moet er een door de gemeenteraad
goedgekeurd plan zijn. In dit plan worden de doelstellingen geformuleerd inclusief
de termijn waarop deze gehaald moeten zijn. Het Rijk zal het plan van aanpak
beoordelen op uitvoerbaarheid en effectiviteit. Uiteindelijk moet dit leiden
tot een adequate uitvoering van de bijstandswet. Hiertoe zal onder andere
meer en vooral ook gekwalificeerd personeel moeten worden aangetrokken.De gemeente Amsterdam heeft nog acht weken om bezwaar te maken tegen de
aanwijzingen. Het is mogelijk om voor 1 januari aanstaande de achterstand
inzake de belastingsignalen weg te werken. In feite wordt gewoon gevraagd,
de wet toe te passen. De wijze waarop dit gebeurt, is de verantwoordelijkheid
van de gemeente.In de loop der jaren zijn Amsterdam verschillende boetes voor het niet
goed uitvoeren van de Abw opgelegd. In 1994 was dat 6,6 mln gulden en in 1995
ruim 3 mln gulden. Na het van kracht worden van de nieuwe wet is voor de weg
van de verbetertrajecten gekozen. Als dit echter niet tot het gewenste resultaat
leidt, kan er een boete worden opgelegd. Van dit recht is in het geval van
Amsterdam gebruikgemaakt.Nadere gedachtewisselingDe heer Kamp (VVD) onderschrijft de werkwijze
van de minister ten aanzien van de sociale diensten in andere gemeenten. De
kwaliteit van het toezicht is essentieel. De feiten moeten helder worden gepresenteerd
om een adequate reactie mogelijk te maken. Amsterdam staat voor een moeilijke
maar dankbare taak, zowel in het belang van de cliënten als van de ambtenaren
bij de sociale dienst.Mevrouw Smits (PvdA) herinnert aan de grote
veranderingen die de sociale diensten de afgelopen jaren hebben doorgemaakt.
Sinds het rapport-Van der Zwan hebben veel diensten een omslag naar een meer
activerend beleid doorgemaakt. Het is dan ook terecht dat de minister zijn
aandacht richt op de grote sociale dienst in Amsterdam. De cliënten hebben
recht op een goede aanpak.De heer Harrewijn (GroenLinks) blijft vraagtekens
plaatsen bij de aanpak van de minister. Er wordt onvoldoende rekening gehouden
met de problematiek van de grote steden. Er is onvoldoende waardering voor
het goede werk dat wel wordt verricht inzake inkomensverstrekking, armoedebestrijding
en zorg. De uitstroom naar werk is voor veel cliënten de komende tijd
nog niet aan de orde. De wet moet natuurlijk uitgevoerd worden, maar de huidige
maatregelen zullen er alleen maar toe leiden dat het nog onaantrekkelijker
wordt om bij de sociale dienst te werken. Het valt zeer te betwijfelen of
er binnen korte termijn veel verbeteringen mogelijk zijn. De heer Van der Knaap (CDA) wijst erop dat
mensen niet in de steek gelaten mogen worden. Bij een goede activering blijken
betrokkenen veel meer te kunnen dan zij denken. Er is echter wel een cultuuromslag
nodig bij de sociale dienst.Mevrouw Schimmel (D66) informeert of het werken
met quick scans het einde van duurzaamheidsbeoordelingen en verbetertrajecten
betekent of dat beide instrumenten naast elkaar worden gebruikt.De minister benadrukt dat de consulenten in
de toezichtrapportage helder moeten aangeven wat er goed gaat en wat er mis
is.Talloze gemeentelijke sociale diensten hebben al een cultuuromslag gemaakt.
Zij hebben de problemen opgelost en voeren de wet nu adequaat uit. Degenen
die lang in de bijstand zitten, moet perspectief geboden worden en daarvoor
is actieve begeleiding nodig. De gemeente Amsterdam heeft voldoende financiën
om een en ander voor elkaar te krijgen.Amsterdam scoort goed bij het tijdig verstrekken van de juiste uitkering
en op het punt van de zorgplicht, maar dat neemt niet weg dat er op de terreinen
zoals fraudebestrijding onaanvaardbare tekortkomingen zijn. De gemeente is
zich ervan bewust dat in de werkwijze van de sociale dienst het nodige moet
veranderen. De banenmarkt is daar een voorbeeld van.De quick scan komt alleen in beeld als de desbetreffende consulent daar
aanleiding toe ziet.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,NavaXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA), Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Ten Hoopen
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Wagenaar (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-17050-222.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl