Regels met betrekking tot de financiële functie van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, hun bevoegdheid tot het heffen van belastingen en hun financiële verhouding met het Rijk (Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba); Nota van wijziging
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota van wijziging
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135635
 2009-2010
 
 31 958
 Regels met betrekking tot de financiële functie van de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, hun bevoegdheid tot het heffen van
belastingen en hun financiële verhouding met het Rijk (Wet financiën
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba)
 
 
 
 
 Nr. 
 8
 NOTA VAN WIJZIGING
 Ontvangen 13 oktober 2009
 Het voorstel van wet wordt gewijzigd als volgt:
 A
 In artikel 2 vervalt het vierde lid, onder vernummering van het vijfde
tot en met tiende lid tot vierde tot en met negende lid.
 B
 In artikel 11, vierde lid, wordt na «College financieel toezicht»
ingevoegd: in samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek.
 C
 In artikel 27 wordt, onder vernummering van het derde lid tot vierde lid,
een lid ingevoegd, luidende:
 3. Bij algemene maatregel van bestuur kan de bevoegdheid tot overschrijving
aan voorwaarden worden verbonden.
 D
 In artikel 71, zevende lid, wordt «worden regels gesteld»
vervangen door: kunnen regels gesteld worden.
 E
 Artikel 72 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het negende lid komt te luiden:
 9.  In de belastingverordening wordt bepaald tot welke bedragen de
kosten van het overbrengen en bewaren van het voertuig in rekening worden
gebracht. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels gesteld worden
met betrekking tot de wijze van berekening van die kosten.
 
 2. In het elfde lid wordt «worden regels gesteld» vervangen
door «kunnen regels gesteld worden» en wordt «noodzakelijk»
vervangen door: wenselijk.
 F
 Artikel 87 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het derde lid vervalt.
 
 2. Het vierde lid wordt vernummerd tot derde lid.
 
 3. In het derde lid (nieuw) wordt «eerste tot en met derde
lid» vervangen door: eerste en tweede lid.
 G
 Artikel 88 komt te luiden:
 Artikel 88
 1. De begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
vermeldt voor ieder van de openbare lichamen het bedrag dat als verplichting
geldt voor de vrije uitkering.
 2. Een openbaar lichaam heeft over het uitkeringsjaar recht op een
vrije uitkering ter hoogte van het bedrag dat daartoe in de begroting van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is opgenomen.
 3. De vrije uitkering komt ten goede aan de algemene middelen van
het openbaar lichaam.
 H
 Artikel 89, vierde lid, komt te luiden:
 4. Onze Ministers stellen jaarlijks ten aanzien van ieder van de
openbare lichamen vast welk bedrag verschuldigd is aan aflossing van de renteloze
leningen.
 I
 Artikel 90 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het eerste lid komt te luiden:
 1. Onze Minister doet betalingen aan de openbare lichamen in verband
met de vrije uitkering, bij wijze van voorschot, over het lopende begrotingsjaar,
zoveel mogelijk in twaalf gelijke maandelijkse delen.
 
 2. Na het tweede lid wordt een lid toegevoegd, luidende:
 3. Bij het doen van betalingen kan verrekening plaatsvinden in verband
met andere verplichtingen als bedoeld in dit hoofdstuk.
 J
 In artikel 91, tweede lid, wordt na «Bijzondere uitkeringen»
ingevoegd: worden vastgesteld in US dollars en.
 K
 Artikel 95 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. onderdeel a vervalt.
 
 2. de onderdelen b tot en met e worden geletterd a tot en met d.
 L
 Artikel 99 komt te luiden:
 Artikel 99
 1. De regels voor de inrichting van de begroting, de begrotingswijzigingen,
de jaarrekening en het jaarverslag, gesteld in en krachtens artikel 13, worden
voor het eerst toegepast voor het begrotingsjaar 2012.
 2. Op de inrichting van de begroting, de begrotingswijzigingen, de
jaarrekening en het jaarverslag voor de begrotingsjaren tot en met 2011 blijven
de regels van toepassing zoals die golden op de dag voor de inwerkingtreding
van deze wet.
 3. Op besluiten die op grond van het Besluit tijdelijk financieel
toezicht BES ter beoordeling zijn voorgelegd aan het College financieel toezicht,
maar waarover het College bij de inwerkingtreding van deze wet nog geen beslissing
heeft meegedeeld, zijn de regels van deze wet van toepassing. Voor zover daarbij
termijnen gelden waarbinnen een beslissing moet zijn genomen of meegedeeld
beginnen die termijnen te lopen op de datum van inwerkingtreding van deze
wet.
 M
 In artikel 102 wordt «binnen vijf jaar» vervangen door: binnen
zes jaar.
 N
 In artikel 104 vervalt het tweede lid, alsmede de aanduiding «1.»
voor het eerste lid.
 Toelichting
 Mede namens de Minister van Financiën licht ik bovenstaande wijzigingsvoorstellen
als volgt toe.
 Onderdeel A
 Dit onderdeel wordt toegelicht in het artikelsgewijze deel van de nota
naar aanleiding van het verslag.
 Onderdeel B
 De rentelastnorm van 0% (artikel 11, tweede lid) geldt voor de
gehele collectieve sector van een openbaar lichaam. Als een dreigende overschrijding
van de rentelastnorm wordt veroorzaakt door uitgaven- en inkomstenontwikkelingen
in de collectieve sector, niet zijnde een openbaar lichaam, kan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aanwijzingen geven aan een of
meer rechtspersonen binnen de collectieve sector ter beheersing van de rentelasten
van de collectieve sector.
 
 Om van die bevoegdheid een adequaat gebruik te kunnen maken moet de minister
op de hoogte zijn van financiële informatie over de rechtspersonen die
deel uitmaken van de collectieve sector. In het Besluit tijdelijk financieel
toezicht BES is om die reden bepaald dat het Centraal Bureau voor de Statistiek
van de Nederlandse Antillen, in samenwerking met de Bank Nederlandse Antillen
en het Nederlandse Bureau voor de Statistiek, jaarlijks aan het College financieel
toezicht rapporteert over de voorlopige uitgaven-, ontvangsten-, tekorten
schuldcijfers van de collectieve sector van de eilandgebieden.
 Onder de nieuwe constitutionele verhoudingen zullen het Centraal Bureau
voor de Statistiek van de Nederlandse Antillen en de Bank Nederlandse Antillen
geen taken meer hebben ten aanzien van de BES. Om die reden is de hier bedoelde
taak in het wetsvoorstel zoals dat aan de Tweede Kamer is aangeboden toegedeeld
aan het College financieel toezicht. Inmiddels is echter besloten dat het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een rol zal gaan spelen bij het verzamelen
van statistische informatie met betrekking tot de openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba. Daarom wordt artikel 11 van het voorstel op dit punt
aangevuld.
 Onderdeel C
 Bij het uitwerken van een algemene maatregel van bestuur op grond van
artikel 13, eerste lid, van dit voorstel van wet met betrekking tot de inrichting
van de begroting en rekening bleek de behoefte de bevoegdheid voor de eilandsraad
om het bestuurscollege te machtigen tot het doen van overschrijvingen aan
enkele voorwaarden te onderwerpen. De delegatiebepaling in artikel 13 is daarvoor
echter niet toereikend. Die heeft alleen betrekking op de inrichting van de
bedoelde stukken. Daarom wordt thans voorgesteld artikel 27 uit te breiden
met een delegatiebepaling op grond waarvan dergelijke voorwaarden vastgelegd
kunnen worden.
 De bedoeling van die voorwaarden is dat zeker gesteld wordt dat de grotere
vrijheid van handelen voor het bestuurscollege die het gevolg is van de bevoegdheid
tot overschrijving niet leidt tot uitholling van het budgetrecht van de eilandsraad.
Daarbij moet met name worden gedacht aan de volgende voorwaarden:
 a. de overschrijvingen moeten passen binnen het vastgestelde beleid;
 b. de overschrijvingen mogen het begrotingssaldo niet beïnvloeden;
 c. de overschrijvingen mogen alleen plaatsvinden binnen door de eilandsraad
vast te stellen clusters van functies;
 d. de eilandsraad bepaalt van te voren tot welk maximaal bedrag of
percentage de overschrijvingen mogen geschieden.
 Onderdelen D en E
 De artikelen 71 en 72 van het voorstel geven regels over de heffing en
invordering van parkeerbelastingen. Die artikelen zijn ontleend aan de artikelen
234 en 235 van de Gemeentewet. Artikel 71, zevende lid, en artikel 72, negende
en elfde lid, voorzien in de verplichting bij algemene maatregel van bestuur
regels te stellen met betrekking een aantal onderwerpen. Die hebben betrekking
op de kosten ter zake van het opleggen van een naheffingsaanslag, de kosten
van het overbrengen en bewaren van het voertuig, en verder de overbrenging
en bewaring zelf, eigendomsoverdracht om niet en vernietiging, het inrichten
en aanhouden van het register van de gevallen waarin een voertuig is overgebracht
en in bewaring gesteld, alsmede omtrent hetgeen verder voor de uitvoering
van artikel 72 noodzakelijk is.
 Inmiddels is besloten dat de drie openbare lichamen vooralsnog autonoom
blijven ten aanzien van verkeersveiligheidszaken. Dat betekent dat
zij zelf bevoegd zijn regels te stellen ten aanzien van de onderwerpen waarin
bovendoelde algemene maatregel van bestuur zou moeten voorzien. Om die reden
is de verplichting de betreffende onderwerpen te regelen vervangen door een
bevoegdheid.
 Onderdeel F
 In artikel 87, derde lid, van het wetsvoorstel zijn de manieren opgesomd
waarop de bekostiging kan plaatsvinden van beleidsvoornemens van het Rijk
die leiden tot een wijziging van de uitoefening van taken of activiteiten
door de openbare lichamen. In de regel zullen dergelijke door het Rijk geïnitieerde
taakwijzigingen worden bekostigd uit ofwel een belastingheffing in de vorm
van een recht, ofwel een (verhoging van) lokale belasting of door middel van
een bijzondere uitkering. Niet ondenkbaar is echter dat de bekostiging van
dergelijke taakwijzigingen op een andere wijze zal plaatsvinden. Door nu de
wijze van bekostiging uitputtend in de wet te regelen wordt dit bij voorbaat
uitgesloten.
 Bij nader inzien geven wij er dan ook de voorkeur aan om de bekostigingsmogelijkheden
niet in het wetsvoorstel zelf te regelen, maar in de praktijk zal in de meeste
gevallen wel van een van de genoemde drie mogelijkheden gebruik gemaakt worden.
Wat hierover in de in de memorie van toelichting bij artikel 87 is aangetekend
blijft dan ook zijn betekenis houden. Door dit onderdeel in de wet zelf te
schrappen wordt echter voorkomen dat andere bekostigingsmethoden bij voorbaat
worden uitgesloten, doordat de mogelijke wijze van bekostiging uitputtend
in het wetsvoorstel zelf worden geregeld. Artikel 87, derde lid, van het wetsvoorstel
kan dan ook komen te vervallen.
 Onderdeel G
 Met de onderhavige wijziging wordt artikel 88 in die zin gewijzigd dat
meer aansluiting wordt gezocht bij de tekst van de artikelen 5 en 6 van de
Financiële-verhoudingswet, waar het provinciefonds en het gemeentefonds
zijn geregeld. De systematiek van het vaststellen van de (hoogte van) de vrije
uitkering wordt hiermee evenwel niet wezenlijk gewijzigd.
 Ook in het onderhavige wijzigingsvoorstel is het de begrotingswetgever
die uiteindelijk bepaalt hoe hoog de vrije uitkering voor elk van de drie
openbare lichamen zal zijn. Dat is ook overeenkomstig het systeem bij de algemene
uitkeringen uit het provinciefonds en het gemeentefonds, waar het eveneens
de begrotingswetgever is die bepaalt wat voor elk begrotingsjaar de omvang
van die fondsen zal zijn.
 Anders dan bij provincies en gemeenten het geval is hoeft dit bedrag echter
niet verder te worden verdeeld. Het bedrag waar de openbare lichamen uiteindelijk
recht op hebben is het bedrag, zoals dat is opgenomen in de begroting (tweede
lid).
 Het is dan ook niet nodig om te bepalen dat de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties het bedrag aan vrije uitkering vaststelt op het
bedrag zoals dat door de begrotingswetgever voor het desbetreffende openbaar
lichaam is vastgesteld (artikel 88, derde lid, van het voorstel, zoals dat
bij de Tweede Kamer is ingediend). Het recht op de toekenning van een vrije
uitkering ter grootte van het bedrag dat daartoe in de begroting is opgenomen
vloeit immers al rechtstreeks voort uit het tweede lid. Wel blijft het natuurlijk
zo dat het bedrag dat in eerste instantie in de begroting is opgenomen later
nog gewijzigd kan worden. Het bedrag dat definitief in de begroting is opgenomen
is immers pas bekend na het vaststellen van de slotwet.
 
 De bedragen die voor de drie vrije uitkeringen jaarlijks zullen worden
opgenomen in de begroting zoals die op de derde dinsdag van september aan
de Tweede Kamer wordt aangeboden komen niet uit de lucht vallen. Jaarlijks
zullen de bedragen zoals die golden voor het aan het begrotingsjaar voorafgaande
jaar in ieder geval worden bijgesteld aan de hand van de volgende factoren:
 a. een aanpassing aan de inflatie;
 b. het percentage waarmee het aantal inwoners van het betreffende
openbaar lichaam op 1 januari van het uitkeringsjaar is gewijzigd ten
opzichte van 1 januari van het voorafgaande jaar;
 c. een percentage autonome groei;
 d. zo nodig een aanpassing als gevolg van toepassing van artikel
87 (financiële gevolgen beleidswijzigingen).
 Het laatste onderdeel zal ook onderwerp zijn van jaarlijks bestuurlijk
overleg met de openbare lichamen.
 Onderdeel H
 In het wetsvoorstel zoals dat bij de Tweede Kamer is ingediend is in artikel
89, vierde lid, geregeld op welke wijze de aflossing van de renteloze lening
dient plaats te vinden. Op grond van dat artikel dient jaarlijks een bedrag
dat overeenkomt met de jaarlijkse afschrijving van de investering waarvoor
de renteloze lening is verstrekt, te worden afgelost.
 Bij nader inzien is een dergelijk rigide systeem waarbij het bedrag dat
jaarlijks aan aflossing verschuldigd is rechtstreeks uit de wet voortvloeit,
niet wenselijk. In incidentele gevallen kan de behoefte bestaan de aflossing
op een andere wijze te laten plaatsvinden. Teneinde in de wijze waarop de
aflossing van de renteloze lening dient plaats te vinden enige flexibiliteit
in te bouwen wordt artikel 89, vierde lid, in die zin gewijzigd dat het bedrag
dat jaarlijks aan renteloze lening dient te worden afgelost niet langer rechtstreeks
uit de wet voortvloeit, maar door Onze Ministers wordt vastgesteld.
 Onderdeel I
 De tekst van artikel 90, eerste lid, zoals die thans luidt is een combinatie
van de tekst van artikel 15, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet
en vooral artikel 26, eerste lid, van het Besluit financiële verhouding
2001. Inmiddels is besloten de bevoorschotting niet wekelijks, maar maandelijks
te doen. Om die reden is het eerste lid van artikel 90 aangepast.
 Hiernaast wordt in het artikel een derde lid toegevoegd waarin de mogelijkheid
wordt gecreëerd om bij het doen van betalingen andere verplichtingen
uit hoofdstuk V, zoals de aflossing van renteloze leningen, te verrekenen
met het bedrag dat aan vrije uitkering wordt betaald.
 Onderdeel J
 Omdat in de drie openbare lichamen de US dollar als valuta zal worden
gehanteerd, is in het tweede lid van artikel 91 toegevoegd dat het bedrag
van een bijzondere uitkering wordt vastgesteld in US dollars.
 Onderdeel K
 Artikel 95, onderdeel a, van het wetsvoorstel voorziet in een algemene
maatregel van bestuur waarin nadere regels kunnen worden gesteld omtrent de
hoogte van de vrije uitkering, waaronder begrepen de indexering daarvan. Een
dergelijke algemene maatregel van bestuur past niet in de systematiek van
artikel 88, waarbij het uiteindelijk de begrotingswetgever is die de hoogte
van de vrije uitkering vaststelt. Dit onderdeel dient om die reden dan ook
te komen vervallen.
 Onderdelen L en N
 In het kader van het overgangsregime is overeengekomen dat de eilanden
tot en met het begrotingsjaar 2010 de gelegenheid krijgen de begroting sluitend
te krijgen. Daarom is in artikel 99 een overgangsbepaling opgenomen, overgenomen
uit het Besluit tijdelijk financieel toezicht BES, voor het geval de wet al
per 1-1-2010 zou gaan gelden. Dit om zeker te stellen dat de begroting voor
het begrotingsjaar 2010 nog niet sluitend behoeft te zijn. Op grond van artikel
104, tweede lid, vervalt artikel 99 als de wet per 1-1-2011 of later in werking
treedt, waardoor artikel 99 alleen gedurende het jaar 2010 zou gaan gelden.
 Inmiddels is duidelijk geworden dat de wet niet per 1-1-2010 in werking
zal treden. Daarom kan artikel 99 vervallen, omdat daarin wordt gesproken
over het eerste begrotingsjaar na inwerkingtreding van deze wet. De tekst
van artikel 99 zou dan dus slaan op 2011, ook als de wet al in de loop van
2010 in werking zou treden, en in 2011 geldt de regeling van artikel 99 niet
meer. In verband daarmee moet dan ook het tweede lid van artikel 104 vervallen.
 
 In plaats hiervan voorziet deze nota van wijziging in een nieuwe tekst
voor artikel 99. Daarin zijn overgangsbepalingen opgenomen die betrekking
hebben op de inrichting van de begroting en de jaarstukken. Reeds in het vroege
voorjaar van 2010 wordt begonnen met de voorbereiding van de begroting voor
het jaar 2011. Het is niet realistisch te verwachten dat die begroting al
kan zijn ingericht volgens de regels die worden gesteld in artikel 11 van
dit wetsvoorstel en in de algemene maatregel van bestuur die op grond van
artikel 11, eerste lid, tot stand moet komen. Daarom bepaalt deze nota van
wijziging dat die regels pas voor de begroting van 2012 voor het eerst behoeven
te worden toegepast. Tot en met de begroting en de jaarstukken voor het jaar
2011 blijven de regels van toepassing zoals die golden voor de totstandkoming
van de staatkundige hervormingen.
 
 Het Besluit tijdelijk financieel toezicht BES vervalt op 1 januari
2011 of op een eerder bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. De rol die
daarin wordt toegekend aan het College financieel toezicht komt overeen met
de bevoegdheden die als gevolg van de thans voorliggende wet zullen toekomen
aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dat betekent
in de praktijk dat met betrekking tot de begroting voor het jaar 2011 de rol
van toezichthouder tot de inwerkingtredngvan deze wet zal worden vervuld door
het College financieel toezicht op grond van het Besluit tijdelijk financieel
toezicht BES. Vanaf inwerkingtreding van deze wet zijn dan de regels van deze
wet van toepassing.
 Onderdeel M
 Dit onderdeel is toegelicht in de inleiding van de nota naar aanleiding
van het verslag.
 
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten