Goedkeuring Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel; New York, 9 december 1994; Brief minister met een toelichtende nota bij dit verdrag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27454, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-10-2000

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27454-(R1668) nr. 1;41

02-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningTOELICHTENDE NOTAI InleidingAchtergrondBelang van het verdragII Het verdragKorte schetsPreambulePersoneelOperatiesPreventieve maatregelenStrafrechtelijke maatregelenOverige bepalingenIII KoninkrijkspositieBijlage bij de Toelichtende nota.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27454Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 454 (R 1668)Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel; New
York, 9 december 1994nr. 41nr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 oktober 2000Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 13 oktober 2000.De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke goedkeuring van de Staten-Generaal
wordt onderworpen kan door of namens een van de Kamers of door ten minste
vijftien leden van de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de Tweede Kamer
of door de Gevolmachtigde Ministers van de Nederlandse Antillen onderscheidenlijk
van Aruba te kennen worden gegeven uiterlijk op 12 november 2000.Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen,
de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer U hierbij ter
stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 9 december 1994 te New York
totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel
(Trb. 1996, 62).1Een toelichtende nota bij dit verdrag treft U eveneens hierbij aan.De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd.Aan de Gouverneurs van de Nederlandse Antillen en van Aruba is verzocht
hogergenoemde stukken op 13 oktober 2000 over te leggen aan de Staten van
de Nederlandse Antillen en de Staten van Aruba.De Gevolmachtigde Ministers van de Nederlandse Antillen en van Aruba zijn
van deze overlegging in kennis gesteld.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van Aartsen TOELICHTENDE NOTAI InleidingAchtergrondDe laatste jaren hebben een sterke toename laten zien van operaties van
de Verenigde Naties in verschillende werelddelen. Deze operaties vallen veelal
onder hoofdstuk VII van het op 26 juni 1945 te San Francisco tot stand gekomen
Handvest van de Verenigde Naties (laatstelijk Trb. 1994, 277), waarbij de
VN optreedt zowel in situaties van internationaal als niet-internationaal
gewapend conflict.Helaas is in diezelfde periode het aantal gewelddadige aanslagen op personeel
dat namens de internationale gemeenschap militaire of hulpverlenende taken
verricht, evenzeer sterk toegenomen. Interne conflict-situaties laten zien
dat strijdende facties hun gewelddadige acties in toenemende mate richten
op personeel, dat namens de internationale gemeenschap lijf en leden riskeert
om het aldaar gerezen conflict binnen de perken te houden en de slachtoffers
ervan te helpen. De wens hieraan paal en perk te stellen ligt ten grondslag
aan het onderhavige verdrag. Bij resolutie 48/37 van de Algemene Vergadering
van de Verenigde Naties uit 1993 werd met het oog hierop een ad hoc-groep
in het leven geroepen, belast met het opstellen van een verdragstekst betreffende
de veiligheid van VN-personeel en personeel dat in samenwerking met of in
opdracht van de VN opereert («geassocieerd personeel»), in het
bijzonder toegespitst op de verantwoordelijkheid voor aanvallen op dat personeel.
Er lagen twee tekstvoorstellen voor: een Oekrains, dat regels bevatte voor
de beperking van risico's voor VN- en geassocieerd personeel (preventief,
thans de artikelen 3 t/m 8), en een Nieuw-Zeelands, dat was toegespitst op
de strafrechtelijke repressie van aanvallen op dat personeel (repressief,
artikelen 9 t/m 18 van het verdrag). Door beide landen is daarop een gezamenlijke
tekst voorbereid, die de basis vormde voor de onderhandelingen in de ad hoc-groep.Belang van het verdragTijdens de onderhandelingen in de ad hoc-groep heeft de Koninkrijksdelegatie
actief bijgedragen aan de totstandkoming van het verdrag. Er is ons land veel
aan gelegen in VN-verband optredend personeel zoveel mogelijk te vrijwaren
van aanvallen op hun persoon en goed. Ons land is traditioneel nauw betrokken
bij VN-operaties en heeft derhalve een direct belang bij de verhoging van
de veiligheid van haar personeel op dergelijke missies.Daarenboven is het van groot belang voor de operatie zelf, voor toekomstig
VN-optreden en voor de geloofwaardigheid van de organisatie als zodanig, dat
het erbij betrokken personeel niet zo maar kan worden aangevallen.Tevens is het van belang, dat de (potentiële) plegers van gewelddaden
tegen VN- en geassocieerd personeel betrokken bij «vredesmissies»
ervan doordrongen worden, dat dat personeel niet een tegenstander is tegen
wie gewelddaden straffeloos geoorloofd zouden zijn.Ook staten dienen terzake op hun verantwoordelijkheden te worden gewezen;
niet alleen de direct bij de operatie betrokken landen, maar ook die landen
waar daders van dergelijke gewelddaden een heenkomen zoeken. Indien de internationale
gemeenschap de verantwoordelijkheid voor het zenden van een vredesoperatie
neemt, dient zij ook in te staan voor de veiligheid van het namens haar ingezette
personeel. Het is van groot belang dat alle staten en bloc instaan voor de veiligheid van het betrokken personeel, zowel
in het veld als in het «strafrechtelijk achterland».In dit verband is voorts van belang, dat ook ons land niet een vrijplaats
mag worden voor diegenen, die zich gewelddadig tegen VN- en geassocieerd personeel
hebben gekeerd.De regering is van oordeel, dat het verdrag evenwel op een aantal punten
niet geheel aan haar wensen voldoet en duidelijk de sporen van een compromis
vertoont. Zuiver humanitaire operaties worden bijvoorbeeld alleen onder het
verdrag beschermd als de Veiligheidsraad of de Algemene Vergadering van de
VN een uitspraak terzake heeft gedaan (zie artikel 1, onderdeel c, van het
verdrag).Desalniettemin is het voorliggende verdrag op een groot aantal punten
een belangrijke verbetering ten opzichte van de situatie, waarin tot op heden
VN- en geassocieerd personeel wordt uitgezonden naar (potentiële) conflicthaarden,
meestal zonder enige bescherming op grond van het verdrag. Zeker wanneer men
zich realiseert, dat personeel bij vredesoperaties overal ter wereld kan worden
ingezet, is hun bescherming het meest gediend bij een zo universeel mogelijk
geldend regime, waarbij compromissen nu eenmaal noodzakelijk zijn. Een blijvende
actieve rol van ons land in VN-vredesoperaties verlangt een uniforme en zo
universeel mogelijke regeling van deze problematiek.De opstelling van de toelichtende nota heeft enige tijd gevergd in verband
met onderzoek naar het eventueel vereist zijn van uitvoeringswetgeving en
de vraag op welke wijze uitvoering moet worden gegeven aan het in het verdrag
neergelegde universaliteitsbeginsel (zie hierna). Inmiddels heeft het vereiste
aantal van 22 landen het verdrag geratificeerd, waardoor het verdrag op 15
januari 1999 in werking is getreden.II Het verdragKorte schetsIn de eerste plaats voorziet het verdrag in bepalingen die beogen te waarborgen,
dat door de internationale gemeenschap ingezet personeel de bescherming geniet,
vereist voor het uitvoeren van de missie, waartoe die gemeenschap het mandaat
heeft gegeven. Evenals de eerder genoemde verdragen, gaat het onderhavige
verdrag daarnaast uit van de gedachte dat een persoon die wordt verdacht van
een in het verdrag omschreven strafbaar feit jegens VN- en geassocieerd personeel
zich niet aan strafvervolging kan onttrekken door naar een ander land (partij
bij het verdrag) uit te wijken. Daartoe dienen de verdragsstaten conform hun
nationale recht dergelijke misdrijven strafbaar te maken en terzake jurisdictie
te vestigen, indien een verdachte zich op het territoir van een verdragsstaat
bevindt. Die staat dient de verdachte ofwel zelf te berechten, dan wel op
verzoek van een andere staat daartoe uit te leveren aan die staat. Naast de
hierboven genoemde verdragen is deze – onder het adagium «aut dedere aut iudicare» bekende – rechtsfiguur
ook reeds te vinden in onder andere het op 16 december 1970 te 's-Gravenhage
tot stand gekomen verdrag tot de bestrijding van het wederrechtelijk in zijn
macht brengen van luchtvaartuigen (Trb. 1971, 50), in het op 23 juli 1971
te Montreal tot stand gekomen verdrag tot bestrijding van wederrechtelijke
daden tegen de veiligheid van de burgerluchtvaart (Trb. 1971, 218), en in
het op 10 december 1984 te New York tot stand gekomen verdrag tegen foltering
en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (Trb.
1985, 69). PreambuleDe preambule herhaalt in de eerste plaats de in de inleiding geschetste
omstandigheden, die de aanleiding vormden tot het opstellen van het verdrag.
Daarenboven geeft de preambule reeds de twee grenzen aan, waarbinnen het verdrag
toepassing kan vinden:– VN-optreden in het kader van preventieve diplomatie, vredesstichting,
vredeshandhaving, vredesopbouw, humanitair optreden en andere operaties; en– toestemming van en samenwerking met het land op wiens territoir
de VN-operatie plaats vindt.PersoneelArtikel 1, onder a en b, definieert de door het verdrag beschermde personeelsleden.
In de eerste plaats betreft het door de Secretaris-Generaal aangesteld of
ingezet militair, politiëel en civiel personeel, alsmede personen in
dienst van de VN, van een gespecialiseerde organisatie van de VN of van het
Internationaal Atoomagentschap, werkzaam in het kader van een VN-operatie
of werkzaam in een gebied waar een VN-operatie wordt uitgevoerd.Deze categorie wordt aangeduid als VN-personeel. Geassocieerd personeel
wordt gedefinieerd als in overeenstemming met de VN door een regering of een
intergouvernementele organisatie uitgezonden personen, door de VN, een gespecialiseerde
organisatie van de VN of het Internationaal Atoomagentschap aangestelde personen,
en humanitair personeel in dienst van niet-gouvernementele organisaties, opererend
op basis van overeenstemming met de VN, een gespecialiseerde VN-organisatie
of het Internationaal Atoomagentschap.Kenmerkend voor het personele toepassingsbereik is dus een operationeel-hiërarchische
band met de Verenigde Naties, een van haar gespecialiseerde organisaties,
of het Internationaal Atoomagentschap. Op grond van die band wordt de Secretaris-Generaal
geacht voor verdragsconform gedrag van het betrokken personeel in te staan
en daarmee de voortgang en de veiligheid van de operatie te garanderen, niet
alleen tegenover de personeel-leverende staten, maar ook tegenover het gastland
(zie artikel 6). Het aldus ingezette personeel dient uitvoering te geven aan
taken voortvloeiende uit het mandaat van een VN-operatie.Personeel van zelfstandig opererende intergouvernementele- of non-gouvernementele
organisaties valt op grond van het bovenstaande buiten het beschermingsbereik
van dit verdrag.Op grond van het bepaalde in artikel 3 dient het VN- en geassocieerd personeel,
alsmede hun uitrusting, als preventieve maatregel passende en onderscheidende
identificatie te dragen of te voeren.Met het land, waar de operatie zal plaatsvinden, dient de VN zo spoedig
mogelijk een regeling te treffen omtrent de rechtspositie van bij die operatie
betrokken personeel, met inbegrip van voorrechten en immuniteiten (artikel
4). De troepenleverende landen zullen daarbij hun eigen inbreng kunnen hebben.Zonder aan die voorrechten en immuniteiten af te doen, dient het personeel
uiteraard de wet- en regelgeving van het gastland te eerbiedigen (artikel
6, eerste lid, onder a). Ongehinderde doortocht door een derde staat van personeel
en uitrusting is gewaarborgd in artikel 5.OperatiesOperaties welke onder de werkingssfeer van het verdrag vallen, dienen
op grond van het bepaalde in artikel 1, onder c, te zijn ingesteld door het
daartoe bevoegde VN-orgaan in overeenstemming met het Handvest en onder gezag
of toezicht van de Verenigde Naties te worden uitgevoerd. De operaties,
waarop de bepalingen van dit verdrag van toepassing zijn, dienen tot doel
te hebben de internationale vrede en veiligheid te bewaren of te herstellen.
Ook kunnen Veiligheidsraad en Algemene Vergadering bepaalde operaties aanwijzen
als vallend onder dit verdrag, vanwege het eraan verbonden exceptioneel hoge
veiligheidsrisico voor het betrokken personeel.Zoals gesignaleerd in de preambule, verlangt het volkenrecht de toestemming
voor een VN-operatie van de staat, op wiens territoir deze operatie plaats
vindt, behoudens in geval van optreden onder hoofdstuk VII van het Handvest.Voor de toepasbaarheid van de (straf)bepalingen van het verdrag is het
overigens niet relevant of het gastland van een VN-operatie erbij partij is,
al wordt dat land dan uiteraard niet gebonden door deze bepalingen. Krachtens
de hieronder te bespreken gronden voor het vestigen van rechtsmacht kan er
een rechtsrelatie ontstaan tussen de pleger van een in het verdrag bestreden
misdrijf en – bijvoorbeeld – de zendstaat van een VN-personeelslid.
Zijdelings dient hierbij te worden bedacht, dat een uit een niet-verdragsstaat
afkomstige dader op grond van het nulla poena-beginsel
(geen straf zonder voorafgaande strafbaarstelling) krachtens het bepaalde
in artikel 9, tweede lid, van het verdrag niet op basis van dit verdrag (artikel
9, eerste lid) kan worden vervolgd of uitgeleverd door dat land; wel op basis
van eventueel op dit verdrag gebaseerde nationale rechtsregel van strafbaarheid
van het land van herkomst van het slachtoffer op basis van het passieve nationaliteitsbeginsel
(artikel 10, tweede lid, onder b en c), zo de dader zich op het territoir
van die verdragsstaat bevindt.Preventieve maatregelenArtikel 7, eerste lid, bevat de hoofdregel van het verdrag: VN- en geassocieerd
personeel mag niet tot doelwit van een aanval worden gemaakt. Dergelijk personeel
is – zo zij herhaald – immers geen partij bij het conflict; de
operatie, waarbij het personeel is ingezet, beoogt niet om één
der strijdende partijen in het conflict uit te schakelen. Integendeel, dergelijke
operaties beogen veelal primair de strijdende partijen uit elkaar te houden.Verdragsstaten, en met name het gastland, dienen alle vereiste maatregelen
te treffen om de veiligheid en beveiliging van VN- en geassocieerd personeel
te waarborgen, zo stipuleert het tweede lid van artikel 7.Indachtig de interne situatie van een in een gewapend conflict gewikkeld
land en het mogelijke interne gezagsvacuum dat daar het gevolg van kan zijn,
voorziet het derde lid van artikel 7 in samenwerking van alle verdragspartijen
met het oog op de verwezenlijking van de veiligheidswaarborgen voor VN- en
geassocieerd personeel.Daarmee is uiteraard niet gezegd, dat een staat zich met een beroep op
dat gezagsvacuum in juridische zin kan onttrekken aan zijn verantwoordelijkheden
onder het internationaal recht, waaronder het onderhavige verdrag. Wel wordt
in deze bepaling erkend, dat een gastland in praktische zin niet zou kunnen
beschikken over alle noodzakelijke middelen om de verplichtingen uit het verdrag
op dit punt gestand te doen. Men spreekt in dit verband in het volkenrecht
wel van een «due diligence»-verplichting: een staat dient alles
te doen wat in zijn vermogen ligt om aan zijn volkenrechtelijke (beschermings-)verplichtingen
te voldoen.De verplichting, gevangengehouden VN- en geassocieerd personeel prompt
vrij te laten en in ieder geval niet aan ondervraging te onderwerpen (artikel
8) is wel absoluut gesteld en volgt rechtstreeks uit de neutrale status van
dat personeel. Strafrechtelijke maatregelenDe bepalingen van het onderhavige verdrag, gericht op de vervolging en
bestraffing van de plegers van gewelddaden tegen VN- en geassocieerd personeel
volgen de lijnen van de bepalingen van het, destijds door de International
Law Commission van de VN ontworpen en op 14 december 1973 totstandgekomen,
Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal
beschermde personen, met inbegrip van diplomaten (Trb. 1981, 69).In artikel 9 worden de strafbare feiten opgesomd, waarvan het plegen,
het voorbereiden, het ermee dreigen, het eraan deelnemen, het organiseren
en het bevel ertoe geven als misdaad in het nationale recht van de verdragsstaten
dient te worden opgenomen. In Nederland is hiervoor geen nadere uitvoeringswetgeving
nodig omdat de huidige strafbaarstellingen van Boek II (Misdrijven) van het
Wetboek van Strafrecht de in artikel 9 genoemde delicten reeds voldoende dekken.
Bij artikel 9, eerste lid, sub a, (moord, ontvoering, aanslag op personen)
horen de delictsomschrijving van artikel 289, 282a en artikel 117 van het
Wetboek van Strafrecht. Bij artikel 9, eerste lid, sub b, (aanslag op gebouwen)
hoort artikel 117b van het Wetboek van Strafrecht. Bij artikel 9, eerste lid,
sub c, (dreiging) hoort artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht. Op de
in de onderdelen d en e van het eerste lid van artikel 9 genoemde poging,
deelneming, organiseren en opdracht geven zijn de algemene bepalingen inzake
poging en deelneming van toepassing. Hetzelfde geldt voor de Nederlandse Antillen
en Aruba, op grond van de overeenkomstige bepalingen in de Wetboeken van Strafrecht
van die Rijksdelen.Artikel 10, eerste lid, verplicht de verdragsstaten ten aanzien van die
misdrijven jurisdictie te vestigen op basis van het territorialiteitsbeginsel
(misdaad gepleegd op eigen grondgebied of aan boord van eigen schip of vliegtuig;
zie voor Nederland artikelen 2 en 3 van het Wetboek van Strafrecht) en het
actieve nationaliteitsbeginsel (dader bezit nationaliteit van vervolgende
land; voor Nederland zie artikelen 5, 6 en 7 van het Wetboek van Strafrecht).
Jurisdictie op basis van dit laatste beginsel kan ook worden gevestigd ten
aanzien van staatlozen die hun gewoonlijke verblijfplaats van het vervolgende
land hebben (tweede lid, onder a). Tevens kunnen verdragsstaten op grond van
de onderdelen b en c van het tweede lid jurisdictie vestigen op basis van
het passieve nationaliteitsbeginsel (slachtoffer bezit nationaliteit van de
vervolgende staat) of wanneer de staat zelf door de vervolgde misdaad werd
gedwongen te handelen of daarvan af te zien. Daarenboven laat het verdrag
open jurisdictie te vestigen op basis van nationaalrechtelijke bepalingen
(vijfde lid). Vanwege de nauwe betrokkenheid van de VN, dient de Secretaris-Generaal
van de volkerenorganisatie op de hoogte te worden gebracht van het vestigen
van jurisdictie, alsmede van het alsnog daarvan afzien (derde lid).Speciale aandacht behoeft het vierde lid van artikel 10, dat in grote
lijnen gelijkluidend is aan artikel 3, tweede lid, van het eerdergenoemde
verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal
beschermde personen. Hiermee wordt benadrukt, dat het in dit verdrag om misdrijven
gaat, waarvan de wereldgemeenschap heeft geconstateerd, dat een maximale inzet
nodig is teneinde de straffeloosheid van plegers van deze misdrijven te bestrijden.
Met andere woorden een pleger van een in dit verdrag opgenomen misdrijf moet
weten dat de wereldgemeenschap dit zo verwerpelijk vindt, dat de pleger zich
nergens veilig mag wanen, ook niet in een land dat op zich geen speciale band
heeft met het gepleegde misdrijf.De artikelen 11, 12 en 16 bevatten regels met betrekking tot de strafrechtelijke
samenwerking met andere verdragsstaten en met de Verenigde Naties, zowel in
de preventie van de onderwerpelijke misdrijven, met betrekking
tot de opsporing van mogelijke daders daarvan, als met betrekking tot wederzijdse
rechtshulp terzake. Opvallend is, dat voor de Verenigde Naties zelve geen
grondslag wordt gegeven voor het aanbrengen van schendingen van het verdrag.
De bij de operatie betrokken staten worden geacht een en ander zelf te behartigen.
Dit benadrukt het karakter van door het verdrag bestreken operaties: samenwerkende
lidstaten pogen onder de vlag van de Verenigde Naties op het grondgebied van
een hunner vrede en veiligheid te bewaren of te herstellen, en de lidstaten
zijn verantwoordelijk voor een juist verloop daarvan.Artikel 13 verlangt van verdragsstaten de aanwezigheid te verzekeren van
verdachten ter fine van berechting dan wel uitlevering aan een andere verdragsstaat
die jurisdictie toekomt. In Nederland is hierin voorzien in de Uitleveringswet.Artikel 14 verplicht een verdragsstaat vermoedelijke daders, aanwezig
op het grondgebied van die verdragsstaat die niet worden uitgeleverd, ter
berechting te overhandigen aan de bevoegde autoriteiten «zonder enige
uitzondering en zonder onnodige vertraging». Hierin vindt men de weerslag
van het «aut dedere aut iudicare»
beginsel: of uitleveren of zelf berechten. De regering is voornemens bij dit
artikel een verklaring af te leggen, inhoudende dat deze bepaling onverlet
laat dat van vervolging kan worden afgezien, indien zwaarwegende redenen van
procedurele aard een effectieve vervolging onmogelijk zouden maken. Dit is
met name van belang in die situaties, waarin de officier van Justitie onvoldoende
bewijs kan verzamelen tegen de verdachte om tot vervolging te kunnen overgaan.
De tekst van deze verklaring is als bijlage toegevoegd aan deze nota.Artikel 15 geeft de voorzieningen met het oog op uitlevering. Met name
wordt voorzien in de algemeen voor uitlevering in het volkenrecht gehanteerde
vereisten: verdragstitel en dubbele strafbaarheid. Daarmee behoeft uitlevering
van een vermoedelijke dader niet afhankelijk te zijn van de in dat geval aan
de orde zijnde nationale en bilaterale rechtsregels van de betrokken landen.Artikel 16 verplicht tot overige vormen van samenwerking op het gebied
van de wederzijdse rechtshulp is strafzaken.Artikel 17 geeft voorzieningen met het oog op de rechten van vermoedelijke
daders. Het artikel is bijzonder summier: behoorlijke behandeling, eerlijk
proces en waarborg van rechten in elk stadium van onderzoek en procedure.
Alleen het bieden van de mogelijkheid tot het onderhouden van contacten met
vertegenwoordigers van het land van herkomst wordt dwingend voorgeschreven.
Welke voor het overige de rechten van de verdachte zijn en vanaf welk moment
deze dienen te worden gerespecteerd, maakt het artikel niet duidelijk, evenmin
als op basis van welke maatstaven een en ander zou dienen te worden beoordeeld.
Indirect is uit andere verdragsbepalingen af te leiden, dat deze rechten en
de beoordeling van de juiste toepassing daarvan ten aanzien van de verdachte
dienen te worden bezien vanuit het nationale rechtsstelsel waaraan hij op
dat moment is onderworpen. Doordat een en ander niet in het verdrag is vastgelegd,
bestaat niet de mogelijkheid deze staat daarop aan te spreken in het kader
van de in artikel 22 voorziene geschillenbeslechtingsregeling; alleen regulier
diplomatiek contact staat in dit verband open voor de staat wiens ingezetene
verdacht wordt.De regering is van mening, dat de hier gekozen oplossing verre van bevredigend
is, ook al erkent zij de ernst en de verwerpelijkheid van de in dit verdrag
bestreden gewelddaden tegen VN- en geassocieerd personeel. Zeker
in gevallen van (binnenlandse) conflicten en het daarmee vaak gepaard gaande
gezags- en rechtsvacuum, waarin immers de aanleiding van het verdrag is gelegen,
waren zekere internationale minimum-maatstaven hier op hun plaats geweest.Artikel 18, tenslotte, verplicht staten de uitkomst van de strafrechtspleging
jegens een verdachte van een in het verdrag gegeven misdrijf te berichten
aan de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, die op zijn beurt de overige
verdragsstaten ervan in kennis stelt. Niet alleen weten daarmee de bij de
vredesoperatie betrokken staten hoe is opgetreden tegen een pleger van verboden
gewelddaden tegen VN- of geassocieerd personeel; tevens kan hiervan een afschrikwerkende
werking uitgaan ten opzichte van toekomstige daders van dergelijke geweldsmisdrijven.Overige bepalingenArtikel 19 bevat een uit het humanitaire recht bekende bepaling inzake
het bekendstellen van de bepalingen van het verdrag (en de daaraan gerelateerde
bepalingen van het humanitair recht), met name in de opleiding van militairen.
In ons land zal hieraan uiteraard gevolg worden gegeven; niet alleen in algemene
zin tijdens de opleiding van militairen, maar met name ook tijdens de specifieke
voorbereiding voor uitzending van eenheden op vredesmissies.Artikel 20 bevat een opsomming van rechten en verplichtingen, welke door
het onderhavige verdrag onverlet worden gelaten. Het betreft hier onder andere:
het recht van staten te bepalen wie hun grondgebied mag betreden; de verplichting
van de Verenigde Naties en het personeel van die organisatie te handelen binnen
de grenzen van het mandaat voor een operatie; het recht van personeelleverende
staten dit personeel terug te trekken en het recht van het aan VN-operaties
deelnemend personeel op passende schadevergoeding in geval van dood, handicap,
verwonding of ziekte ten gevolge van deelname aan een VN-vredesoperatie. Hoewel
deze opsomming ziet op nogal uiteenlopende onderwerpen, hebben al deze onderwerpen
met elkaar gemeen, dat ze wel raakvlakken kunnen hebben met de bescherming
en het functioneren van VN-personeel en geassocieerd personeel, maar dat het
onderhavige verdrag niet is opgesteld ten behoeve van het creëren van
een uitgewerkte regeling voor deze onderwerpen. Bovendien is niet altijd duidelijk,
of bestond er bij de opstelling van het verdrag soms onenigheid, over de vraag
welke de relatie zou kunnen of moeten zijn tussen deze onderwerpen enerzijds
en de bescherming en het functioneren van VN- en geassocieerd personeel anderzijds.De meest bediscussieerde bepaling uit artikel 20 is neergelegd in paragraaf
a, dat stelt dat de bepalingen van dit verdrag onverlet laten «de toepasselijkheid
van het internationale humanitaire recht en de universeel erkende normen inzake
de rechten van de mens zoals neergelegd in internationale akten met betrekking
tot de bescherming van VN-operaties en VN-personeel en geassocieerd personeel,
of de plicht van dat personeel om genoemd recht en genoemde normen te eerbiedigen.»
Deze bepaling is in artikel 20 opgenomen om een algemeen antwoord te geven
op een tweetal vragen. In de eerste plaats de vraag naar de relatie tussen
het onderhavige verdrag en het internationale humanitaire recht. Indien VN-personeel
bijvoorbeeld betrokken is in een uitsluitend vredesbewarende functie, zal
dat personeel normaliter de bescherming genieten van dit verdrag. Indien echter
dat personeel betrokken zou raken als een partij in een bepaald gewapend conflict
en dat personeel als combatant onder het geldende humanitaire recht moet worden
beschouwd, dan komt aan dat personeel in beginsel niet meer de bescherming
toe van dit verdrag. Binnen de grenzen van het humanitaire recht is een aanval
op een combatant, ook al behoort die combatant tot VN-personeel,
een rechtmatige handeling. De gebruikte formulering in artikel 20 laat de
vraag of en zo ja, op welke wijze, internationaal humanitair recht en mensenrechten
van toepassing zijn onbeantwoord. Dit zal in de praktijk afhankelijk zijn
van de concrete casusposities.In de tweede plaats is deze formulering opgenomen om een antwoord te geven
op de vraag of VN- en geassocieerd personeel bij de uitoefening van taken
ook zelf rechtstreeks gebonden is aan normen neergelegd in het humanitaire
internationale recht en mensenrechten. Deze discussie speelde reeds voor de
totstandkoming van dit verdrag en wordt nog steeds gevoerd. Met name bestaat
er onduidelijkheid over de vraag wanneer zulke normen, en met name de normen
van internationaal humanitair recht, van toepassing kunnen worden geacht en
op welke wijze zulk personeel daaraan formeel gebonden kan worden geacht.
Aangezien het onderhavige verdrag niet is opgesteld met het oog op de beantwoording
van deze vraag, is de algemene formulering van artikel 20 gekozen, opdat te
gelegenertijd, in het licht van de rechtsontwikkeling dienaangaande, en wederom
afhankelijk van mogelijk diverse casusposities, een adequaat antwoord kan
worden gegeven op deze vraag.Uit deze toelichting moet worden afgeleid dat met deze bepaling niet een
algemene meestbegunstigingsclausule ten aanzien van de gelding van internationaal
humanitair recht en mensenrechten beoogd werd op te nemen.Artikel 21 vermeldt separaat dat eveneens niets in het verdrag zal worden
geïnterpreteerd af te doen aan het recht individueel ter zelfverdediging
op te treden.Met betrekking tot geschillenbeslechting kiest artikel 22 in de eerste
plaats arbitrage. Indien de arbitrage-procedure niet binnen zes maanden na
het verzoek daartoe blijkt aan te vangen, kan een staat het geschil voorleggen
aan het Internationaal Gerechtshof. De zinsnede «in overeenstemming
met het Statuut van het Hof» lijkt met name te duiden op artikel 36
(Trb. 1971, 55) van dat statuut inzake de rechtsmacht van het Hof, de op grond
van dat artikel afgelegde verklaringen en daaromtrent geformuleerde jurisprudentie.Op grond van het tweede lid kan iedere staat ten aanzien van het gehele
geschillenbeslechtingsregime of een onderdeel daarvan een voorbehoud maken,
op grond waarvan in relatie tot die staat reciproque geen arbitrage mogelijk
zal zijn.De overige bepalingen zijn gebruikelijk in VN-verdragen en spreken voor
zichzelf.III KoninkrijkspositieGelet op de strekking van het onderhavige verdrag, zullen de bepalingen
ervan voor het gehele Koninkrijk gelden.De regering van de Nederlandse Antillen onderschrijft uitdrukkelijk de
doeleinden van het verdrag en stelt dat bestrijding van de in het verdrag
genoemde delicten alleen effectief kan plaatsvinden in een internationaal
samenwerkingsverband.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Defensie,F. H. G. de Grave Bijlage bij de Toelichtende nota.De regering is voornemens bij de bekrachtiging van het onderhavige verdrag
de volgende verklaring, betrekking hebbend op artikel 14 van het verdrag,
af te leggen voor het Koninkrijk der Nederlanden:Article 14 of the Convention states that the competent national authorities
must decide on a case submitted to them in accordance with national law and
in the same manner as they would decide on ordinary offences of a grave nature.
Consequently, the Netherlands understands this provision to include the right
of its competent judicial authorities to decide not to prosecute a person
alleged to have committed a crime as referred to in Article 9, paragraph 1,
if, in the opinion of the competent judicial authorities, grave considerations
of procedural law indicate that effective prosecution would be impossible.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27454-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl