Breedtesport; Brief staatssecretaris
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26632, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26632 nr. 1

18-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamBREEDTESPORTIMPULS 1. Inleiding2. Breedtesport3. Maatschappelijke waarden van breedtesport4. Knelpunten in de breedtesport5. Partners en verantwoordelijkheden in de breedtesport6. De breedtesportimpuls6.1 De versterking van de lokale sportinfrastructuurSport- en recreatievoorzieningenNieuwe lokale organisatievormen in de sportKaderbeleidLokale Ondersteuningsstructuur6.2 Sport als middel in een lokaal integrale benadering6.3 DwarsverbandenKoppeling kaderSport, milieu, ruimtelijke ordening en recreatie7. De rol van landelijke organisaties8. Een stimuleringsregeling lokale breedtesport voor gemeentenInhoudelijke voorwaardenFormele voorwaarden9. FinancieringOndertekeningBIJLAGE Overzicht financiering breedtesportimpuls en totaal van de
intensiveringen sportbeleid 1999–2002 (bedragen x 1 mln.)Intensiveringen 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26632Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 632Breedtesportnr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 juni 1999 BREEDTESPORTIMPULS 1. InleidingSport vormt een belangrijk onderdeel van de sociale infrastructuur van
onze samenleving. De veelzijdigheid ervan maakt dat sport voor nagenoeg iedereen
een belangrijke ontmoetingsplaats is en bovendien iets waardevols biedt. Naast
het plezier en het onderhoudende karakter ervan kan sport een belangrijke
bijdrage leveren in het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. Sport
is te zien als een leerschool niet alleen voor fysieke bekwaamheden maar ook
voor bijvoorbeeld het ontwikkelen van het respect voor de ander. Sport draagt
bij aan een algemeen lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden.Die bijdrage kan nog vergroot worden indien een meer doelgerichte en bewuste
inzet van activiteiten en beleid op diverse uitvoerende niveaus gerealiseerd
kan worden. Dat is geen sinecure in een tijd dat met name de lokale sportsector
te maken heeft met diverse knelpunten en een antwoord moet vinden op de snelle
maatschappelijke ontwikkelingen en de hogere eisen van de sportende consument
en samenleving.De lokale sportsector verdient derhalve ondersteuning zodat de waarden
van sport optimaal benut kunnen worden. In het regeerakkoord is om deze reden
een intensivering van het breedtesportbeleid aangekondigd. Die intensivering
vloeit voort uit de toenemende erkenning van de betekenis van sport in de
samenleving en de breed gedragen opvatting dat een lokale versterking ervan
noodzakelijk is.Nadat u in februari 1999 reeds op de hoogte bent gesteld van de voornemens
voor de topsport, worden u nu de plannen voor de versterking van de breedtesport
aangeboden.Die plannen zijn op te vatten als een verdere uitwerking van en aanvulling
op het beleid zoals eerder werd geformuleerd in de nota «Wat sport beweegt»
(1996) Tevens dienen zij gezien te worden in het perspectief van de
in april 1999 uitgebrachte Welzijnsnota 1999–2002 «Werken aan
sociale kwaliteit».Gestreefd wordt naar een optimale benutting van de maatschappelijke betekenis
van sport met name op het lokale niveau.Afstemming is gezocht met beleidsvoornemens op andere terreinen van het
overheidsbeleid met betrekking tot jeugd, sociale cohesie, volksgezondheid,
grote steden problematiek, milieu en groen in en om de stad. Gebruik is gemaakt
van de analyse uit diverse onderzoeken. Tevens is aangesloten bij het Bestuurlijk
Akkoord Nieuwe Stijl en het Manifest Sport van de gezamenlijke partners in
de sport (maart 1998).Voor de totstandkoming van deze beleidsbrief is meerdere malen overleg
gevoerd met de betreffende beleidspartners zowel bilateraal als gezamenlijk
in het kader van het Breed Interdepartementaal Sportberaad en het Nijkerkberaad.
In dit laatste overleg hebben NOC*NSF, VNG en de Landelijke Contactraad, het
Inter Provinciaal Overleg en het ministerie van VWS zitting. 2. BreedtesportBreedtesport kent vele verschijningsvormen zoals de recreatieve sportbeoefening
in ongeorganiseerd en georganiseerd verband in en buiten de sportsector en
de vele competitieve vormen op lokaal, regionaal en nationaal niveau veelal
onder verantwoordelijkheid van de landelijke sportorganisaties. Professionele
sportbeoefening en topsportbeoefening op hoog niveau zoals omschreven in de
nota «Kansen voor topsport» vallen niet onder de breedtesport.De redenen om aan breedtesportactiviteiten deel te nemen variëren
sterk. Voor sporters is het competitie-karakter al lang niet meer de enige
belangrijke drijfveer. Vaak is het juist de sociale of psychische component
van sport of het streven naar een schoonheidsideaal dat leidt tot sportbeoefening1.Circa 65% van de bevolking van 6–79 jaar neemt deel aan enigerlei
vorm van breedtesport- en bewegingsactiviteiten2.
De hoogste participatiegraad (circa 86%) blijkt traditioneel gevonden te worden
bij de jeugd (tot en met 17 jaar). Een daling in de sportdeelname doet zich
voor bij de groep van 18–24 jaar (van 80% naar 74%). De participatiegraad
van de groep ouderen is in de periode van 1979–1995 spectaculair gestegen
namelijk van 30% naar 48% binnen de groep van 55–64 jaar en van 18%
naar 31% binnen de groep van 65–79 jaar. Het beleid gericht op deze
laatste doelgroep heeft met de gevoerde campagnes, projecten in het kader
van Nederland in Beweging en activiteiten zoals Meer Bewegen voor Ouderen
zijn vruchten afgeworpen.Het verschil tussen het aantal mannelijke en vrouwelijke sportdeelnemers
is de afgelopen jaren nagenoeg verdwenen.Overigens dient er wel een kanttekening gemaakt te worden bij de hoge
sportparticipatiecijfers. Geconstateerd is dat de lichamelijke activiteit
in de vrije tijd en het aantal uren sportbeoefening per week de laatste jaren
zijn afgenomen3. Bovendien blijkt dat circa eenderde
van de volwassen Nederlanders beschouwd kan worden als lichamelijk inactief4.Veel van de breedtesportactiviteiten vinden georganiseerd plaats in verenigingen.
Van alle sporters is ongeveer de helft lid van een of meer van de circa 30 000
sportverenigingen die er in ons land zijn. Dit percentage neemt af met de
leeftijd.Veel sporters kiezen daarnaast, of als alternatief voor de vereniging,
voor een andere organisatievorm. Zo trekken vooral fitness activiteiten jaarlijks
circa 1 miljoen mensen. Er zijn 1500 centra voor sport en bewegen (vroeger
sportscholen en fitnesscentra genoemd), maar ook andere aanbieders
zoals het club- en buurthuiswerk en het onderwijs binden steeds meer sporters
aan zich door het organiseren van sportactiviteiten.Tevens vinden op het snijvlak van sport en recreatie veel activiteiten
in ongeorganiseerd verband plaats, op of in het water, op de weg, in de natuur
en op de pleinen en in parken in de gemeenten. Populaire sporten worden door
zeer veel mensen op eigen initiatief in ongeorganiseerd verband beoefend zoals
bijvoorbeeld zwemmen, skiën en schaatsen. Nieuwere sportvormen als surfen,
skaten, snowboarden en klimmen zijn bij jongeren populair. Naarmate de leeftijd
vordert, worden activiteiten als fietsen, wandelen, zwemmen en tennis populairder.De begeleiding en organisatie van sportactiviteiten wordt mogelijk gemaakt
door het aanwezige professionele en vrijwillige kader in de sport en aanpalende
sectoren als recreatie, jeugd-, club- en buurthuiswerk en gezondheidszorg.
Het aantal sportvrijwilligers is enorm. Volgens recent onderzoek zetten zo'n
1 miljoen mensen zich onbetaald of tegen een kleine onkostenvergoeding in
voor de sport. Afgezet tegen cijfers van het Sociaal Cultureel Plan Bureau
(SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kunnen daarvan ongeveer
350 000 vrijwilligers worden aangemerkt als «kernvrijwilligers»;
de overige vrijwilligers participeren «ad hoc» of in de «periferie»1. Circa 85% van de sportverenigingen, meest traditionele
leden-voor-ledenorganisaties, drijft op vrijwilligers. 3. Maatschappelijke waarden van breedtesportSporten is voor jong en oud ontspannend, gezond en bovenal gezellig. Samen
sporten leidt tot verbondenheid, in teams en in club en vereniging. Sport
zorgt ervoor dat mensen ergens bij horen, ergens aan deelnemen. Sporten en
het begeleiden van sporters leidt tot voldoening en zelfrespect.Aan het beoefenen van sport kunnen belangrijke waarden worden toegeschreven.
Voor het individu zijn dat waarden als gezondheid, ontwikkeling en ontplooiing,
zowel op het mentale als fysieke vlak. Het belang van voldoende en regelmatige
lichaamsbeweging bij de preventie van lichamelijke aandoeningen en psychische
problemen is evident.Maar ook de ontspanning en de ultieme inspanning die nodig is voor een
prestatie kunnen als belangrijke waarden van sport gezien worden. Sport draagt
bij aan het behoud van kwaliteit van leven en bevordert een actieve leefstijl.Naast de waarden voor het individu kunnen sportactiviteiten ook in het
bredere maatschappelijke perspectief benut worden. Sport maakt mensen letterlijk
en figuurlijk actiever en laat ze participeren in de samenleving. Sport spreekt
aan en motiveert mensen om uiteenlopende redenen om te gaan sporten of bewegen,
een wedstrijd te fluiten, in een bestuur te gaan of met z'n allen naar een
wedstrijd te kijken. Deelname aan sport kan mensen in een kwetsbare positie –
zoals kansarme jongeren, eenzame ouderen, chronisch zieken, mensen met een
handicap, uitkeringsgerechtigden of mensen zonder werk – kansen bieden
te integreren. Een laagdrempelig en toegankelijk sportaanbod levert een belangrijke
bijdrage aan de sociale kwaliteit van de samenleving waarin verbondenheid
en cohesie en het voorkomen van sociale uitsluiting van groot belang zijn2.Sport is overigens geen panacee voor het oplossen van allerlei maatschappelijke
problemen maar sport kan wel een belangrijke bijdrage leveren aan oplossingen,
mits het onderdeel uitmaakt van integraal beleid. Het spreekt daarbij voor
zich dat de daadwerkelijke betekenis van deze activiteiten per sport en afhankelijk
van de individuele situatie kunnen verschillen. Anders dan de topsport heeft de breedtesport veel minder maatschappelijke
uitstraling naar media, sponsoring en publiek, maar desondanks mag de economische
betekenis ervan niet onderschat worden. Aan sportkleding en sportmaterialen
in winkels en drank en versnaperingen in sportkantines en sporthallen worden
vele miljoenen besteed en ook de werkgelegenheid in de breedtesport is sterk
groeiende. Tevens worden door sport en bewegen medische en verzuimkosten bespaard1.Hoewel ontegenzeggelijk de verschillen tussen topsport en breedtesport
het afgelopen decennium groter zijn geworden door de professionalisering in
de topsport, is de samenhang en functie van beide sportvormen ten opzichte
van elkaar van groot belang en misschien wel versterkt. Topsport kan niet
bestaan zonder de aanwas en ontwikkeling van nieuw talent binnen verenigingen
uit de breedtesport. Omgekeerd heeft breedtesport ook behoefte aan topsport;
vooral vanwege de aantrekkingskracht die topprestaties op de jeugd hebben
en de voorbeeldfunctie die topsporters vervullen.Opmerkelijk is dat de enorme populariteit van sport, recreatie en bewegingsactiviteiten
ertoe heeft geleid dat de uitvoering van deze activiteiten al lang niet meer
alleen het domein is van de sportsector. Zo worden sportactiviteiten georganiseerd om potentiële vroegtijdige
schoolverlaters aan school te binden, worden sportactiviteiten ingezet in
het kader van de buitenschoolse opvang en wijkopbouw, leidt het tot economische
bedrijvigheid (en niet alleen in de sportindustrie), biedt het meer werkgelegenheid
en wordt «meer bewegen» een erkend middel in de gezondheidszorg
en hulpverlening.Ook in andere sectoren groeit langzaam maar zeker het besef dat sport-
en bewegingsactiviteiten een extra waarde kunnen toevoegen binnen die sector.Het realiseren van die extra waarde op het lokale niveau, zowel binnen
de sport als daarbuiten, is een belangrijke uitdaging voor de komende jaren.
Een extra impuls van de rijksoverheid voor de breedtesport zal dat proces
stimuleren en ondersteunen. 4. Knelpunten in de breedtesportUit diverse publicaties en onderzoeken2 is
gebleken dat met name de sportsector op het lokale niveau met een groeiend
aantal knelpunten te maken heeft.Bij sportverenigingen betreft het vooral financiële knelpunten en
kaderproblemen. De financiële knelpunten hangen veelal samen met accommodatielasten.
Onder druk van bezuinigingen hebben gemeenten zich de laatste jaren genoodzaakt
gezien kritisch te kijken naar de sportuitgaven. Verhoogde gebruikstarieven
en dalende subsidies zijn hiervan het gevolg geweest. Voor verenigingen die
moeilijk zelf extra inkomsten kunnen genereren moeten de verhoogde lasten
op de leden worden verhaald, maar ook daar zijn grenzen aan verbonden.De kaderproblemen in de sport hangen mede samen met een door het SCP gesignaleerde
wijziging in de motieven van mensen om vrijwilligerswerk te gaan doen. De
individualiseringstrend leidt ertoe dat het belang dat mensen persoonlijk
hechten aan de doelen of activiteiten, voorop staat. De vanzelfsprekende en
veelal levenslange affiniteit met de organisatie of vereniging neemt af. Hoewel
de verwachting is dat het aantal vrijwilligers voorlopig niet verder terug
zal lopen zullen mensen minder arbeidsintensieve taken en meer korte en afgeronde
taken willen (blijven) vervullen. Veranderingen in de verenigingscultuur en
een andere (meer consumentgerichte) houding van de leden van deze
organisaties maken het moeilijker nieuwe kaderleden te vinden.Verder hebben verenigingen te maken met de algemene trend dat het werven
van nieuwe leden moeilijker is geworden en dat menig sporter nogal eens van
sport en sportvorm verandert. De binding met de sportclub kan daardoor gemakkelijker
verwateren. Ook worden sportaanbieders geconfronteerd met de gevolgen van
demografische ontwikkelingen. Dat ouderen relatief een groter aandeel van
het aantal sportdeelnemers vormen vraagt om aanpassingen in het aanbod.De georganiseerde sport wordt daarbij voor extra problemen geplaatst door
de afnemende deelname van de groep jongeren en van de groep volwassenen van
35–54 jaar. Ook de toestroom van allochtonen blijft verhoudingsgewijs
achter bij de groei van deze bevolkingsgroep in de samenleving.De hele sector wordt daarnaast geconfronteerd met een groeiende vraag
naar kwaliteit bij leden en consumenten. Er dient binnen de club (maar ook
in de sport- en bewegingscentra) een klimaat te zijn dat gericht is op deskundigheid,
zelfwerkzaamheid, veiligheid, gezondheid en tolerantie. Dat vereist de aanwezigheid
van voldoende en goed opgeleid kader op diverse niveaus.Verhoogde deskundigheidseisen, hoe noodzakelijk ze ook zijn, versterken
het bestaande kaderprobleem nog eens, zeker als het de sportspecifieke functies
betreft die ook op het vrijwillig kader betrekking hebben. Verenigingen hebben
tevens te maken met de vraag een bijdrage te leveren aan maatschappelijke
processen zoals integratie van gehandicapten, emancipatie en inburgering.
Ook de regelgeving en daarmee samenhangende kosten vanuit landelijke en regionale
organisaties en overheden maken de zaak er niet eenvoudiger op.Extra complicerend daarbij is dat uit diverse signalen blijkt, dat de
sportaanbieders lang niet altijd weten waar men voor ondersteuningsvragen
terecht kan of hoe de aangeboden adviezen met het huidig kader te implementeren
in de vereniging. Het aanbod van de ondersteuningsorganisaties is niet transparant,
soms overlappend en de organisaties zijn soms te weinig vraaggericht ingesteld.Ook de opleidingen voor het kader spelen hier nog te weinig op in. Hoewel
er belangrijke stappen zijn gezet door verscheidene sportorganisaties houden
enkele opleidingen voor het vrijwillige sportkader nog te weinig rekening
met deze ontwikkelingen en de «nieuwe» vrijwilligers in de sport.De knelpunten zijn veelal niet aan sport of specifiek aan bepaalde takken
van sport gebonden. Ze hangen mede samen met maatschappelijke ontwikkelingen
die ook hun effect hebben op de sport. Overigens moeten lang niet alle verenigingen,
organisaties en sporten over één kam geschoren worden. Sommige
sportaanbieders floreren en weten de weg te vinden naar adviseurs en ondersteuningsorganisaties,
andere hebben het moeilijk.Niet alleen de sportorganisaties, maar ook gemeenten worden geconfronteerd
met de vraag hoe de gewenste verbeteringen in de georganiseerde sport te stimuleren
en te realiseren. Bij de georganiseerde en ongeorganiseerde sport en sport
in de buurt zijn er daarnaast knelpunten op het terrein van de ruimtelijke
ordening en de bereikbaarheid en inrichting van voorzieningen en openbare
ruimten.Naast de specifieke knelpunten in de breedtesport hebben gemeenten bovendien
te maken met sociaal maatschappelijke knelpunten rond leefbaarheid, veiligheid,
volksgezondheid en maatschappelijke participatie. De aard van de problemen
is verschillend en varieert afhankelijk van het aantal inwoners, aanwezige
ruimte en infrastructuur, werkgelegenheid enz.. In sommige steden
is de problematiek complex omdat problemen zich opstapelen. Gemeenten zijn
op zoek naar oplossingen voor deze knelpunten en zien daarbij kansrijke mogelijkheden
door het inzetten van sportactiviteiten.De knelpunten overziend moet geconstateerd worden dat het zeer belangrijk
is de sportaanbieders zodanig toe te rusten of te ondersteunen dat zij om
kunnen gaan met de nieuwe eisen die aan hen gesteld worden. Dat vraagt om
een belangrijke impuls op het lokale niveau omdat anders immers de eerder
geschetste wens tot versterking van de maatschappelijke betekenis van sport
al in de kiem gesmoord wordt. 5. Partners en verantwoordelijkheden in de breedtesportClubs, sportscholen en andere organisaties zijn primair zelf verantwoordelijk
voor de door hen georganiseerde sportactiviteiten en de kwaliteit daarvan.Hoewel deze organisaties zich primair richten op de sport als doel op
zich, strekt hun verantwoordelijkheid zich ook uit tot het met andere organisaties
voorkomen van mogelijke negatieve neveneffecten als bijvoorbeeld discriminatie,
doping en vandalisme. Uiteraard dragen lokale sportaanbieders ook bij aan
positieve maatschappelijke processen zoals sociale integratie, educatie en
gezondheidsbevordering. Maar gezien de primaire doelstelling van de sportaanbieders,
het karakter van de leden- of klant- organisaties en de huidige toerusting,
kunnen daar zonder aanvullend beleid geen maximale positieve effecten van
verwacht worden.Voor optimalisering van positieve maatschappelijke effecten moet ondersteuning
worden geleverd, zeker indien sport planmatig en systematisch ingezet wordt
als een van de middelen om maatschappelijke problemen op te lossen.De eigen verantwoordelijkheid van de sportaanbieders blijkt ook uit de
financiering van de breedtesport op het lokale niveau. Traditioneel neemt
de eigen bijdrage van de deelnemers in de vorm van contributies voor de financiering
van de breedtesport een belangrijke plaats in. Volgens de laatst beschikbare
cijfers op dit terrein gaat het hierbij om een bedrag van ca. 1,5 miljard
gulden op jaarbasis.De lokale overheid heeft bij de optimalisering van de positieve maatschappelijke
effecten en ter versterking van de sociale sportinfrastructuur een belangrijke
faciliterende rol. In veel gemeenten is dit vertaald in een beperkte ondersteuning
van de georganiseerde sport en afhankelijk van het lokale sportaanbod tot
uitvoering van (aanvullende) sportactiviteiten in het kader van sportstimulering.De gemeente is daarnaast (mede)verantwoordelijk voor de beschikbaarheid
van sport- en recreatievoorzieningen op haar grondgebied en het stimuleren
en bewaken van de toegankelijkheid en bereikbaarheid van sportvoorzieningen
en organisaties voor al zijn burgers. De gemeentelijke uitgaven voor sport
die voor een belangrijk deel bestaan uit exploitatie en bouw van allerlei
sportaccommodaties bedragen circa 1,3 miljard gulden op jaarbasis.Door bezuinigingen en een herziening van de taakopvatting van de gemeenten
is druk komen te staan op de gemeentelijke uitgaven voor sport. In het regeerakkoord
van augustus 1998 worden gemeenten opgeroepen weer meer actief te worden op
het gebied van sport en met name vanuit een integrale benadering.De rol van de provincie is de afgelopen jaren betrekkelijk onderbelicht
geweest. De ondersteuning door provinciale organisaties aan de lokale sportorganisaties
is niettemin aanzienlijk. Ook de functie gericht op beleidsadvisering van
gemeenten, en met name de kleinere gemeenten, is van groot belang
omdat zij vaak niet in staat zijn met de beperkte beleidscapaciteit op het
terrein van de sport tot uitvoering van programma's te komen.De bijdrage van de meeste provincies aan de sport is de afgelopen jaren
teruggelopen. Zij besteden momenteel gezamenlijk per jaar circa 11 miljoen
aan subsidies voor de provinciale sportraden en/of ondersteunende organisaties
waar sportadvisering een onderdeel van is. Gezien de mogelijkheden die er
liggen op het terrein van regionale samenwerking, positie van de kleinere
gemeenten, de ontwikkeling van het platteland en de samenhang met het recreatie-,
welzijns- en jeugdbeleid in de provincies zijn er duidelijk kansen om de provinciale
betrokkenheid bij de breedtesport verder uit te breiden.De landelijke sportbonden hebben naast de organisatie van het wedstrijdwezen
en de promotie van de tak van sport belangrijke taken bij de ondersteuning
van verenigingen. Dat betreft in ieder geval sportspecifieke zaken maar vanuit
hun maatschappelijke verantwoordelijkheid komen ook andere thema's als anti-discriminatie,
integratie gehandicapten en het bevorderen van tolerantie en fair play aan
de orde. Met behulp van dienstverlenende en ondersteuningsorganisaties op
landelijk en regionaal niveau worden lokale sportaanbieders voorzien van richtlijnen,
adviezen, begeleiding en instrumenten op dit terrein.De bonden worden op hun beurt vanuit de sport ondersteund door de landelijke
sportkoepelorganisaties en in het bijzonder door NOC*NSF. Tevens vervult NOC*NSF
een belangenvertegenwoordigende en regisserende functie voor de georganiseerde
sport. In die rol wordt ook de samenhang met ontwikkelingen buiten de georganiseerde
sport zoals rondom gezondheid, recreatie, het onderwijs, het sportkader en
de ongeorganiseerde sport op lokaal niveau gestimuleerd.De eigen verantwoordelijkheid van de landelijke sportorganisaties voor
de breedtesport blijkt niet alleen uit het gevoerde beleid en de nota «Ruimte
voor Ontwikkeling» maar ook uit het inzetten van eigen inkomsten en
de jaarlijkse uitkeringen van de SNS die op advies van de georganiseerde sport
zelf, worden toegewezen. Circa 15 miljoen daarvan is toe te rekenen aan ondersteuning
van de breedtesport met name in de vorm van verenigingsondersteuning.Het rijksbeleid ten aanzien van de breedtesport is ondersteunend en faciliterend
van aard en gericht op aanvullingen en vernieuwingen in het veld.Dat is al enkele decennia het geval. Daarbij moet worden opgemerkt dat
de term breedtesport niet expliciet de noemer voor het beleid vormde.Zo werden eind jaren zeventig en begin jaren tachtig naast de landelijke
sportorganisaties voor de wedstrijdsport ook de lokale overheden gesteund
voor name de recreatiesport en sportieve recreatie.Vanwege het belang van de georganiseerde sport, maar ook in verband met
budgettaire redenen, werd het beleid later meer gericht op alleen de landelijke
sportorganisaties en de ondersteuningsstructuur in de sport. Aan deze organisaties werden middelen beschikbaar gesteld om tot nieuwe
methodiekontwikkeling te komen, stimuleringsprogramma's te ontwikkelen en
sportorganisaties en gemeenten te ondersteunen bij het ontwikkelen en implementeren
van het beleid.De rijksoverheid heeft naar aanleiding van het verschijnen van de nota
«Wat sport beweegt» de afgelopen twee jaar een eerste kwaliteitsimpuls
gegeven gericht op de landelijke sportorganisaties en ondersteuningsstructuur.
In mindere mate kon direct steun verleend worden aan lokale overheden.Op de terreinen van het kaderbeleid (ontwikkeling vrijwilligersbeleid
en professionalisering), de sportondersteuningsstructuur (Nederlands Instituut
voor Sport en Bewegen en het project Sport Infrastructuur Nederland),
bewegings- en gezondheidsbevordering (Nederland in Beweging), stimulering
van deelname van gehandicapten (Nebas, NSG) en jeugd (Jeugd in Beweging),
het scheppen van een sportklimaat van tolerantie en fair play (Stichting Sport,
Tolerantie en Fair Play Nederland), en het milieubeheer zijn samen met de
landelijke sportorganisaties en beleidspartners belangrijke stappen gezet.Van het sportbudget van het ministerie van VWS was in 1998 circa 25 miljoen
toe te rekenen aan het steunen van activiteiten op landelijk, regionaal en
lokaal niveau, die tot de breedtesport kunnen worden gerekend1. 6. De breedtesportimpulsDe veranderende omstandigheden en de vragen die door de sporters, maatschappelijke
organisaties en overheden aan de sportsector worden gesteld, maken een verdere
verdieping en verbreding van het huidige breedtesportbeleid noodzakelijk.
Zeker als sport als integraal onderdeel van de lokale sociale infrastructuur
zijn maatschappelijke functie verder moet waar maken is aanvullend beleid
noodzakelijk.Die aanvulling zal vooral zijn beslag krijgen op het lokale uitvoerende
niveau.Niet alleen zijn daar de knelpunten het meest pregnant, het lokale niveau
vormt ook de basis van de sportbeoefening, hoe regionaal of nationaal soms
de aard en uitstraling van de activiteiten ook zijn. Het is verder het niveau
waar goed ingespeeld kan worden op de wensen van de mensen zelf, de specifieke
doelgroepen die extra aandacht behoeven en maatschappelijke ontwikkelingen
die overal een eigen inkleuring krijgen. Bovendien kunnen er verbindingen
worden gelegd met andere werksoorten, zoals het jeugd- en jongerenwerk, de
preventieve gezondheidszorg, de gehandicaptenvoorzieningen en het onderwijs.Een belangrijke taak is daarbij weggelegd voor de gemeenten. De sportverenigingen
hebben de ondersteuning en samenwerking vanuit de gemeenten hard nodig. Gemeenten
spelen een belangrijke rol bij de kwaliteitsverbetering en instandhouding
van het sportaanbod en het scheppen van voorwaarden voor de beoefening van
de (on)georganiseerde en anders georganiseerde sport.Gemeenten hebben overigens ook een actieve verenigingsstructuur en sportsector
nodig om de betekenis van de sport voluit te kunnen benutten bijvoorbeeld
in het kader van participatie van specifieke doelgroepen en de aanpak van
sociaal-maatschappelijke knelpunten, zoals criminaliteit en geweld en de bevordering
van werkgelegenheid en gezondheid.Gestimuleerd zal worden dat de kracht van de gemeenten op het terrein
van de sport verder wordt aangesproken en het gemeentelijk sportbeleid vanuit
een integraal perspectief wordt geïntensiveerd.Doel van de breedtesportimpuls is dat gemeenten en lokale organisaties
(verdere) initiatieven ontplooien die bijdragen aan een duurzame verbetering
van het lokale sportaanbod, indien mogelijk in samenwerking met andere sectoren.
Tevens wordt bevorderd dat sportactiviteiten optimaal benut worden in het
kader van anderssoortige maatschappelijke projecten.De breedtesportimpuls is derhalve gericht op:– de versterking van de lokale sportinfrastructuur, met name die
van de sportverenigingen, om zo het dubbelkarakter van de sport, de gerichtheid
op zowel de intrinsieke als maatschappelijke doelen, optimaal te kunnen benutten;– het vanuit een integrale benadering inzetten van sport als middel
teneinde bij te dragen aan oplossingen voor maatschappelijke lokale «problemen»
en ter versterking van de algemene lokale sociale infrastructuur;– het leggen van lokale dwarsverbanden tussen diverse sportaanbieders
en met andere aan de sport gerelateerde sectoren, zoals het onderwijs, de
recreatie, het welzijnswerk en de gezondheidszorg. Dat levert win-win situaties
op voor sport en andere sectoren.Activiteiten in gemeenten moeten bijdragen aan de realisering van doelen
op sportaanbieders-, wijk- of gemeentelijk niveau. Sporters moeten op een
sociaal veilige manier, georganiseerd of ongeorganiseerd, hun sport kunnen
beoefenen.Een goed toegeruste lokale sportsector moet uiteindelijk beter in staat
zijn een duurzame bijdrage te leveren aan leefbaarheid, gezondheid, bewegingsbevordering,
economische bedrijvigheid, werkgelegenheid en maatschappelijke participatie.
De doelstellingen van de breedtesportimpuls en reikwijdte ervan kunnen als
volgt toegelicht worden. 6.1 De versterking van de lokale sportinfrastructuurDe versterking van de sportinfrastructuur kan bereikt worden door sport-
en recreatievoorzieningen en -mogelijkheden dicht bij huis, vernieuwing van
het sportaanbod waar nodig, een intensief lokaal kaderbeleid en een goede
ondersteuning van sportaanbieders. Sport- en recreatievoorzieningenGemeentelijk beleid heeft in het verleden geleid tot een fijnmazig over
heel Nederland gespreid netwerk van sportvoorzieningen voor de georganiseerde
breedtesport, dat in het kader van deze breedtesportimpuls geen verdere aandacht
behoeft.Helaas zijn met name in de grotere steden en vooral in de oude binnenstadswijken,
door allerlei ontwikkelingen de sport en recreatieve voorzieningen steeds
verder weg van huis terecht gekomen. Deze ontwikkeling vraagt om meer lokale
aandacht bij de (her)inrichting van wijken, parken en pleinen en multifunctioneel
gebruik van school- en wijkvoorzieningen. Ook aanpassingen in verband met
nieuwe sportvormen zoals skaten kunnen daarbij worden betrokken.Een aantal gemeenten heeft reeds goede ervaringen met recreatief medegebruik
van multifunctionele accommodaties en het feit dat zalen voor het bewegingsonderwijs
onder gemeentelijke verantwoordelijkheid zijn komen te vallen en gemakkelijker
ingezet kunnen worden voor verenigings- en sportbuurtactiviteiten. Bij andere
gemeenten liggen hier nog kansen. Nieuwe lokale organisatievormen in de sportMet het verdwijnen van sportaccommodaties uit de binnenstad en mede door
demografische ontwikkelingen is het aanbod van georganiseerde sport daar veelal
sterk verminderd. Bovendien bestaat er een groeiende behoefte aan alternatieve
organisatievormen omdat het aanbod van de tak van sport gebonden traditionele
sportvereniging niet altijd voldoet. Zo worden scholen een bakermat voor het
ontstaan van schoolsport- en of jeugdsportverenigingen, waar meerdere sporten
beoefend worden en waar de jeugd zelf meebeslist en begeleidt. Soms leidt
dat tot nieuwe verenigingen in een wijk, in andere gevallen wordt zo'n initiatief
geadopteerd door plaatselijke verenigingen.Ook worden groepen gevormd rondom «Meer Bewegen voor Ouderen»,
het «GALM»-project en «Club-extra»1, die langzaam uitgroeien tot eigen verenigingen of organisaties.Initiatieven van het sportbuurtwerk, de speeltuinvereniging, de zelforganisatie
voor allochtonen of samenwerkingsprojecten met commerciële sportaanbieders
verdienen in dit verband eveneens aandacht. De breedtesportimpuls wil ruimte
bieden voor de ondersteuning van dergelijke en andere sportaanbod-vernieuwende
initiatieven, mits zij leiden tot een levensvatbaar en duurzaam sportaanbod
in een wijk of buurt waar dat aanbod ontbreekt. KaderbeleidInitiatieven gericht op het kader verdienen een belangrijke impuls. Het
bestaande beleid gericht op de instandhouding van het vrijwilligerskarakter
in de sport dat met meerdere actoren, ook buiten de sport, wordt uitgevoerd
verdient de aandacht op het gemeentelijk niveau. Doel is dat binnen verenigingen
vrijwilligersbeleid wordt gevoerd, zodat de sportverenigingen meer planmatige
en georganiseerde aandacht schenken aan het werven, behouden en functioneren
van vrijwilligers. Extra aandacht is bovendien nodig voor de stimulering van
jeugdparticipatie en vrijwilligerswerk. De sportsector kan daarbij beschouwd
worden als een laagdrempelige voorziening waarbij vrijwilligerswerk relatief
eenvoudig tot stand kan komen, in het verlengde van school of het lidmaatschap
van de sportvereniging.Een beperkte professionalisering op het lokaal niveau kan er, bij voldoende
draagvlak, ook onderdeel van zijn. Deze dient er dan wel op gericht te zijn
dat concrete taken van de vrijwilligers-sportorganisatie (zoals leden- en
kaderwerving, financiële- en ledenadministratie, trainingen en evenementen,
management, inschakeling bij school, welzijn en hulp- en gezondheidsprojecten)
op zodanige wijze ondersteund, dan wel uitgevoerd worden dat de druk daadwerkelijk
verlicht wordt.De beperkte professionalisering zal bijvoorbeeld gestalte kunnen krijgen
door middel van verenigingsmanagers1 of vergelijkbare
functionarissen, die de interne organisatie van verenigingen van binnenuit
versterken en de inzet van verenigingssport voor maatschappelijke doelen verbetert.
Uiteraard is het afhankelijk van de lokale situatie of een dergelijke functionaris
juist aan een vereniging of meerdere verenigingen gebonden moet zijn, dan
wel dat deze ingezet wordt als stimulans voor meer samenwerking tussen verenigingen
en organisaties buiten de sport of voor de ontwikkeling van een nieuw sportaanbod.De ervaring met deze projecten moet leiden tot meer inzicht in het financiële
draagvlak, de uitvoerbaarheid, de daadwerkelijke vraag naar en het maatschappelijk
belang van dergelijke arbeidskrachten op lokaal niveau.De professionalisering is daarbij geen doel op zich, maar moet gezien
worden als instrument ter verbetering van de kwaliteit en de samenhang in
het sportaanbod.Gerichte deskundigheidbevordering op het gebied van milieu, accommodatiebeheer,
financieel management en sociale hygiëne in kantines is ook een mogelijkheid
de sportaanbieders beter toe te rusten. Sportaanbieders moeten immers in staat
zijn op zijn minst te kunnen voldoen aan de voorschriften die de (lokale)
overheid aan hen stelt. Lokale OndersteuningsstructuurIn het kader van deze breedtesportimpuls wordt gestreefd naar een transparante
ondersteuningsstructuur in de sport op het lokale niveau. Het betreft diverse
functies zoals advisering, stimulering, begeleiding en (mede-)uitvoering van
taken op sporttechnisch, management-organisatorisch en beheersmatig niveau. Bij een door een gemeente gewenste vernieuwing en versterking van de lokale
ondersteuningsstructuur moet duidelijk worden gemaakt hoe deze versterking
zich verhoudt tot de ondersteunende taken van de provinciale sportraden en/of
de sportbonden op regionaal niveau. Er is geen behoefte aan het creëren
van meer overlappende functies. Bovendien moet rekening worden gehouden met
verdere discussies over de landelijke en regionale sportondersteuningsstructuur
in Nederland die in het kader van het SPIN-project1
gevoerd worden. Maar afhankelijk van de grootte van de gemeente is het uiteraard
goed voorstelbaar dat in het kader van bijvoorbeeld het extern doen uitvoeren
van concrete verenigingstaken als ledenadministratie of het werkgeverschap
van verenigingsmanagers en I/D-werknemers (Instroom/Doorstroombaan) een dergelijke
lokale versterking wordt aangevraagd. Uiteraard kunnen gemeenten in het kader
van regionale samenwerking ook gezamenlijk met voorstellen komen. 6.2 Sport als middel in een lokaal integrale benaderingIn de breedtesportimpuls kan naast de versterking van de verenigingen,
tegelijkertijd aandacht worden besteed aan initiatieven die bijdragen aan
het oplossen van lokaal maatschappelijke knelpunten of de versterking van
de sociale infrastructuur. De rol van sport- en bewegingsactiviteiten kan
immers van grote waarde zijn voor het onderwijs, naschoolse opvang, criminaliteitspreventie,
hulpverlening, revalidatie en gezondheidszorg.Hoewel de aandacht voor sportactiviteiten vanuit andere sectoren nog klein
is groeit het inzicht dat sportactiviteiten kunnen bijdragen aan verschillende
beleidsterreinen op het lokale niveau.Dat geldt zeker voor gezondheidsbevordering. Bij het bevorderen van gezond
gedrag wordt het belang van meer bewegen steeds meer erkend, omdat het bijdraagt
aan de preventie van ziekten en lichamelijke en psychische klachten. Op termijn
kan het aantal mensen dat een beroep moet doen op de gezondheidszorg daarmee
teruggebracht worden. Met name kwetsbare groepen zoals jeugd, ouderen, chronisch
zieken en mensen met een lage sociaal-economische status dienen bereikt te
worden. De sport in de wijk kan hierbij een belangrijk aangrijpingspunt zijn
voor het werken aan gezondheidsbevordering.Ook de steden die met ondersteuning vanuit het grotestedenbeleid en de
sociale vernieuwing sportprojecten hebben uitgevoerd, hebben positieve ervaringen
opgedaan met de verbetering van de leefbaarheid in wijken en buurten.Naast de sociale infrastructuur en de leefbaarheid kan ook de recreatieve
functie verbeterd worden door aandacht voor de (met name ongeorganiseerde
vormen van de) breedtesport. Initiatieven gericht op recreatie dicht bij huis
en groen in de leefomgeving (Groen Impuls), waarbij sport een rol speelt,
verdienen navolging2.Op het platteland is de problematiek wat betreft de leefbaarheid vaak
anders van aard dan in de grote steden. Maar ook daar kan de breedtesport
als sociaal cement een belangrijke functie vervullen.In het kader van de bestrijding van de werkloosheid speelt de sportsector
momenteel een bescheiden rol. De verwachting is dat die rol groter wordt door
het proces van professionalisering, dat thans plaatsvindt binnen de sport,
en de mogelijkheden die sport biedt voor routinematig en eenvoudig werk als
opstap naar de arbeidsmarkt. Binnen de sport is er plaats voor arbeidskrachten
met een WIW-dienstverband (Wet inschakeling werkzoekenden) of met een I/D-baan.
Toepassing van deze arbeidsmarktmaatregelen in de sportsector heeft potentie.
Met behulp van een informatiecentrum voor banen in de sport, aangehaakt bij
de Landelijke Contactraad, wordt momenteel al de gebruikmaking van gesubsidieerde
arbeidskrachten in de sportsector vergemakkelijkt en gestimuleerd.Binnen het onderwijsveld is de laatste jaren een discussie op gang gekomen
over de sociale en pedagogische opdracht van het onderwijs. Van het onderwijs
wordt steeds meer een bijdrage verwacht aan de sociale en maatschappelijke
integratie van jeugdigen. Het onderwijsachterstandsbeleid sluit daar ook bij
aan. Het belang van de lichamelijke opvoeding en de schoolsport in het kader
van dit beleid, maar ook binnen de verlengde schooldag en de buitenschoolse
opvang, wordt, mede onder invloed van het project Jeugd in Beweging, in toenemende
mate onderschreven.De groeiende zorg in de samenleving om groepen «kwetsbare»
of problematische jeugdigen en gezinnen heeft ook in het onderwijs geleid
tot discussies over de bestrijding van het zinloos geweld door jeugdigen,
de opvang van voortijdige schoolverlaters en veiligheid op school en in de
buurt. Sportactiviteiten kunnen daar een rol in spelen, zo blijkt onder andere
uit projecten als «Veilig op Straat».Ook de verdere ontwikkeling van de «brede school» biedt aanknopingspunten.
De brede school kan immers niet alleen gezien worden als een netwerk rond
jeugd en gezin, maar draagt, als spil in de buurt, eveneens bij aan de leefbaarheid
en sociale samenhang op wijk- en buurtniveau. Door multifunctioneel gebruik
van de voorzieningen kan bijvoorbeeld de sportvereniging of het sportbuurtwerk
er een thuishaven hebben.Voor de inzet van sport- en bewegingsactiviteiten bij andere werkvelden
is veelal gekwalificeerd (sport)kader nodig, wil men tot een goede uitvoering
komen. Indien mogelijk verdient het de voorkeur dat sportverenigingen, sportopbouwwerk,
anders georganiseerde sportaanbieders en sport- en bewegingscentra worden
ingeschakeld. Dat vergroot immers de kans op dwarsverbanden die leiden tot
de gewenste win-win situaties. 6.3 DwarsverbandenGemeenten kunnen zorgdragen voor een zodanige afstemming tussen beleidssectoren
dat een meerwaarde ontstaat. De sport op het lokale niveau kan dan aan de
ene kant profiteren van andere beleidsimpulsen maar tegelijkertijd bijdragen
aan positieve resultaten op deze beleidsterreinen.Platform- en overlegsituaties bieden veelal nog onvoldoende garanties
om daadwerkelijk te komen tot goede samenwerking. Koppeling kaderSommige gemeenten hebben goede ervaringen met samenwerking van welzijnswerkers,
vakleerkrachten, verenigingsmanagers en trainers, maar vaak blijven de beleidsterreinen
nog te geïsoleerd van elkaar bestaan.Daarom wordt het aanstellen van functionarissen vergelijkbaar met de bewegingsconsulenten
die momenteel door de projectgroep Jeugd in Beweging zijn geïnitieerd,
bepleit. Bewegingsconsulenten1 bevorderen de
samenwerking tussen aan elkaar gerelateerde lokale sectoren als het onderwijs,
welzijn, gezondheidszorg en sport. Naast de categorie jeugd die aandacht krijgt
in het project Jeugd in Beweging zouden ook andere doelgroepen en andere sectoren
bereikt kunnen worden. Het aanhaken van sportgroepen voor ouderen, gehandicapten
of chronisch zieken bij bestaande sport- of buurtverenigingen zou erdoor vergemakkelijkt
kunnen worden. Bij de precieze invulling van het profiel van een dergelijke
functionaris moet wel rekening worden gehouden met de ervaringen die opgedaan
zijn in het project Jeugd in Beweging. De aanstelling van een bewegingsconsulent
kan gezien worden als een voorbeeld van een gemengde aanstelling,
omdat de functie van dienst is voor het onderwijs en de school- en verenigingssport.
In navolging van experimenten in België zouden dergelijke aanstellingen
wellicht eerst op gemeentelijk niveau kunnen plaatsvinden.Een ander mogelijk dwarsverband tussen school en sportsector is de aanstelling
van gekwalificeerde verenigingstrainers als onderwijsassistenten van de vakleerkracht
voor het bewegingsonderwijs. Momenteel zijn hier nog geen ervaringen mee opgedaan
maar lokale sportaanbieders kunnen ook op deze wijze bij het aanbod van de
verlengde schooldag, de brede school en vensterscholen, worden ingezet. Goede
ontwikkelingen rondom de betrokkenheid van de sportclub bij huiswerkbegeleiding,
sollicitatietrainingen voor werkloze jongeren en het betrekken van de jongeren
zelf bij de opzet van sportprogramma's krijgen op deze wijze een (extra) stimulans.Tenslotte verdienen succesvolle initiatieven in het kader van gesubsidieerde
arbeid in de sport, waarbij diverse sportaanbieders zoals scholen, sportverenigingen
en andere organisaties aan elkaar gekoppeld, kunnen profiteren van een arbeidsplaats,
navolging. De gemeente kan hier een belangrijke initiatiefnemer zijn. Sport, milieu, ruimtelijke ordening en recreatieOp het terrein van ruimtelijke ordening, milieu en de recreatie zijn eveneens
dwarsverbanden mogelijk met de breedtesport. In de gebiedsgerichte aanpak
van het milieu wordt een evenwichtige afweging van waarden zoals sport en
milieu voor de leefomgeving gestimuleerd. Door sportactiviteiten en milieuthema's
in samenhang te bezien bij planning, bouw en beheer van sportaccommodaties
kan grote vooruitgang worden geboekt. Specifieke aandacht wordt gevraagd voor
de bereikbaarheid van sportvoorzieningen, het combineren van deze voorzieningen
met andere functies zoals onderwijs of economische bedrijvigheid, voor de
naleving van de voorschriften van het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen
en het milieubeheer. In dit licht is aanmoediging van participatie door de
sport in lokale beleidsvorming en ruimtelijke ordening eveneens van belang.
Voorlichting over naleving van milieumaatregelen en bewustmaking van de sportsector
over haar taak in ruimtelijke inrichtingsprocessen is nog nodig1. Innovatieve projecten op dit terrein passen in het milieu- en breedtesportbeleid.Initiatieven gericht op recreatie dicht bij huis en groen in de leefomgeving
in het kader van de «Groen Impuls», waarbij de breedtesport en
de leefomgeving kunnen profiteren, zijn een ander goed voorbeeld. Activiteiten
in de sectoren sport en recreatie kunnen, als ze in samenhang worden gebracht,
elkaar versterken door gezamenlijke belangenbehartiging ter behoud of vergroting/verbetering
van de groene ruimte en door mede«gebruik» van elkaars vrijwilligers
en (gesubsidieerde) arbeidskrachten, terreinen en accommodaties. Lokale initiatieven
met dit doel worden aanbevolen. 7. De rol van landelijke organisatiesDeze lokale impuls voor de breedtesport vraagt ook een directe betrokkenheid
van de diverse landelijke en regionale sportpartners. Het is van groot belang
dat de landelijke sport- en ondersteuningsorganisaties niet alleen worden
ingeschakeld bij de monitoring, maar ook bij de uitvoering ervan. Dat geldt
zeker voor de versterking van de lokale sportinfrastructuur van de georganiseerde
sport, maar het is net zo vanzelfsprekend bij het leggen van dwarsverbanden
met aanpalende sectoren als recreatie, gezondheidszorg en het onderwijs, waarmee
de ondersteuningsorganisaties in de sport reeds goede contacten hebben opgebouwd.
Ook voor samenhang met de sectoren als ouderenzorg, tiener- en kinderopvang, ruimtelijke ordening, milieu en criminaliteitspreventie zijn er aanknopingspunten.Een dergelijke betrokkenheid sluit aan bij de huidige bemoeienissen van
de landelijke en provinciale sportorganisaties met het lokale niveau. In een
aantal gevallen moeten er immers voorzieningen worden getroffen op regionaal
of nationaal niveau. Reeds bestaande voorbeelden daarvan zijn een help-desk
voor «Sport en milieu» en een consulent in het kader van toepassing
van arbeidsmarktmaatregelen in de sport. Ook landelijke aanjaag- of onderzoeksprojecten
zijn zinvol, zoals de projecten op het terrein van de vrijwilligers in de
sport en de beperkte professionalisering.Zo hebben in reactie op de gesignaleerde kaderproblemen bij verenigingen
NOC*NSF en de NFWS in het kader van het project Vrijwilligersbeleid In de
Sportvereniging (VIS) een landelijk meerjarenplan ontwikkeld onder de titel
«Tijd voor vrijwilligersbeleid». Voor de uitvoering van het plan
wordt gezocht naar partners zoals onder andere sportbonden, provinciale sportraden
en gemeenten. Producten en diensten worden aangeboden onder het motto «Hart
voor sport, oog voor vrijwilligers».De Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) bereidt in opdracht
van het ministerie van VWS een Plan van Aanpak voor gericht op jeugdparticipatie
en -vrijwilligerswerk1. De uitvoering van het
Plan van Aanpak zal voornamelijk plaatsvinden op het lokale niveau.NOC*NSF heeft verder onderzoeksactiviteiten laten uitvoeren in het kader
van het PrinS-project. Uit de onderzoeken blijkt dat er een duidelijke behoefte
binnen de georganiseerde sport is aan arbeidskrachten voor het verenigingsmanagement.
Ook zijn globale profielen ontwikkeld2. Tevens
wordt nader onderzoek verricht naar de kwantitatieve behoefte aan dergelijke
arbeidskrachten en naar het financiële draagvlak in de sector zelf voor
de daarmee samenhangende loonkosten.Belangrijk zijn ook de vele producten en diensten voor het lokale niveau
die de afgelopen jaren ontwikkeld zijn door Jeugd in Beweging en door de diverse
ondersteunings- en sportstimuleringsorganisaties gericht op specifieke doelgroepen
en maatschappelijke thema's in de sport. Tenslotte kunnen ook de nieuwe inzichten
in de deskundigheidsbevordering die bij een aantal bonden geleid hebben tot
modulering en afstandsleren aan de ene kant en verenigings- en praktijkgebonden
opleidingen aan de andere kant, niet onvermeld blijven.Gestimuleerd zal worden dat gemeenten profiteren van de goede diensten
en producten van landelijke en regionale sportorganisaties die behulpzaam
kunnen zijn op het lokaal niveau en samenwerken met deze organisaties.Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB), dat voortgekomen
is uit de landelijke sportstimuleringsorganisaties, kan hierbij een belangrijke
rol spelen. Met de start van dit instituut is een belangrijke stap gezet voor
de verdere ontwikkeling en integrale ondersteuning van de breedtesport. Via
de bestuurlijke aansturing door de beleidspartners NOC*NSF, IPO, VNG en Landelijke
Contactraad en de nieuwe structuur van deze organisatie zijn garanties ingebouwd
dat deze ondersteuning zal aansluiten op lokale ontwikkelingen en vraaggericht
van aard zal zijn3.Voor ondersteuning van projecten van landelijke sportorganisaties gericht
op de lokale sportontwikkeling zullen in de komende jaren de bestaande middelen
in het sportbudget van het ministerie van VWS gerichter worden ingezet op
gewenste doelen binnen de breedtesport. Daartoe worden ook, weliswaar beperkt,
extra middelen aangewend uit de intensivering van het beleid. Deze financiële
ondersteuning kan door de sportorganisaties zelfstandig bij het ministerie
van VWS worden aangevraagd. Voorwaarden, waaraan dergelijke projecten dienen
te voldoen, worden opgenomen in de jaarlijkse circulaire «subsidieaanvraag
landelijke en bijzondere sportorganisaties».In 1999 worden de beschikbaar gekomen extra middelen voor een belangrijk
deel ingezet via het SPIN-traject. Na 1999 kunnen landelijke sportorganisaties
binnen het kader van de jaarlijkse subsidieaanvragen om steun voor de uitvoering
van programma's op het terrein van lokale breedtesportontwikkeling verzoeken.
Dergelijke aanvragen dienen wel te passen in het geschetste beleidskader van
deze brief. Met NOC*NSF zal verdere afstemming plaatsvinden over de inzet
van de SNS-middelen voor de ontwikkeling van de breedtesport. 8. Een stimuleringsregeling lokale breedtesport voor gemeentenVoor de realisering van de lokale breedtesportimpuls voor gemeenten is
gekozen voor een tijdelijke stimuleringsregeling. Daarmee kunnen programma's
met projecten worden gesteund. Mede gezien het ontwikkelingskarakter van de
programma's en de samenhang met initiatieven uit andere sectoren is dat een
geschikt instrument. Bovendien kunnen aanvragen gericht en selectief beoordeeld
en gehonoreerd worden aan de hand van specifieke inhoudelijke en formele criteria.De stimuleringsregeling staat open voor iedere gemeente in Nederland.
Ook het indienen van programma's via een samenwerkingsverband van gemeenten
behoort tot de mogelijkheden. Gemeenten met minder dan 10 000 inwoners
kunnen alleen een aanvraag indienen in samenwerking met een of meerdere andere
gemeenten.Gezien de beperkte omvang van het beschikbare budget bij de start van
de regeling en geleidelijke groei in vier jaar is het noodzakelijk dat een
fasegewijze invoering plaatsvindt. Het beschikbare budget is onvoldoende,
ook in 2002, om alle gemeenten in Nederland gelijktijdig te kunnen ondersteunen.
Daarom kunnen naar verwachting niet alle aanvragen van gemeenten, ook die
passen binnen de criteria van de regeling, gehonoreerd worden.Per jaar wordt gelijktijdig beslist op basis van een vergelijking van
de aanvragen op hun geschiktheid om bij te dragen aan de doelstellingen van
het beleid. Daarbij vindt geen gelijkmatige verdeling van het beschikbare
subsidiebedrag plaats, maar worden aanvragen geselecteerd op basis van kwaliteit
en meerwaarde voor het beleid. Bij de selectie wordt tevens rekening gehouden
met regionale spreiding, diversiteit tussen de programma's, hun innovatieve
aard en grootte van de gemeente. Deze moeten immers diverse inzichten en ervaringen
opleveren die van belang kunnen zijn voor andere gemeenten.De regeling zal voorlopig voor 8 jaar gelden. Dat biedt de mogelijkheid
een belangrijk deel van alle gemeenten in Nederland te bereiken. De regeling
treedt per 1 oktober 1999 in werking. Een voortschrijdende evaluatie moet
duidelijk maken of de regeling gedurende de looptijd aangepast moet worden.Met de tijdelijkheid van de stimuleringsregeling wordt het innoverend
karakter van de regeling geaccentueerd. Eveneens wordt er mee benadrukt dat
de verantwoordelijkheid voor het lokaal sportbeleid ligt op het gemeentelijk
niveau en dat van de sporters zelf. Van de gemeenten mag dan ook een duidelijk
te onderscheiden eigen financiële inbreng verwacht worden. Dat bevordert
tevens het multiplier-effect van de regeling, die ook door de beleidspartners
VNG en LC gewenst wordt.Om de duurzaamheid van de tijdelijke breedtesportimpuls te vergroten worden
gemeenten gestimuleerd meerjarige aanvragen in te dienen met een duur die
kan variëren van 3 tot 6 jaar. Een landelijke monitor, afgestemd op de reeds aanwezige (lokale) monitoren,
mogelijkheden voor ondersteuning voorafgaande en tijdens de uitvoeringsfase
en evaluaties vormen het flankerend beleid bij de stimuleringsregeling.Een klankbordcommissie bestaande uit vertegenwoordigers namens de beleidspartners
in de sport en belanghebbende sectoren zal betrokken worden bij de monitoring
en advies uitbrengen over de voortgang van de stimuleringsregeling lokale
breedtesportimpuls.De grondslagen voor de stimuleringsregeling worden gevormd door inhoudelijke
en formele voorwaarden. Inhoudelijke voorwaardenDe programma's moeten vanuit een integrale visie gericht zijn op een duurzame
versterking van (onderdelen van) de breedtesport en/of de verbetering van
de participatie van lokale achterstandsgroepen en de leefbaarheid in wijken,
buurten of gemeenten1. Gezamenlijke initiatieven
met landelijke, regionale en lokale sportorganisaties worden positief beoordeeld.Programma's, waarin benutting van de maatschappelijke betekenis van sport
en integraliteit van het beleid wordt nagestreefd door de samenwerking tussen
verschillende sportaanbieders en/of sectoren, worden eveneens positief beoordeeld.
De verwachting is immers dat zoiets leidt tot een win-win situatie voor de
diverse partners in het lokale sportaanbod of een meer gemeentelijke, wijk-
en buurtgerichte aanpak.Gemeenten kunnen voor sportspecifieke onderdelen van een meer dan sport
omvattend programma ook ondersteuning aanvragen. In dat geval komen slechts
de aan de sport gerelateerde activiteiten in aanmerking voor financiële
steun. Formele voorwaardenActiviteiten kunnen door sporters, organisaties en gemeenten worden ontwikkeld.
Om de samenhang in het gemeentelijke beleid te bevorderen dient een aanvraag
in het kader van deze stimuleringsregeling altijd door de gemeente ingediend
te worden. Van groot belang hierbij is het draagvlak binnen de betrokken lokale
(sport)sector. In het kader van de maatschappelijke participatie verdient
het aanbeveling de direct betrokken doelgroep in te schakelen bij de voorbereiding
en uitvoering van de activiteiten.In de eerste tranche in 1999 kunnen gemeenten met meer dan 50 000
inwoners plus de provinciale hoofdsteden, die daar niet onder vallen, aanvragen
indienen. De indiening van aanvragen dient voor 1 november 1999 plaats te
hebben.De G-25 gemeenten dienen de breedtesportprogramma's op te nemen in het
kader van de stedelijke ontwikkelingsplannen, die gehanteerd worden in het
grote stedenbeleid, en bij de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid
in te dienen. Dit sluit aan bij de brief van de Minister van Grote Steden-
en Integratiebeleid aan uw Kamer van 3 juni 1999 over de voortgang van het
grotestedenbeleid. Bij de beoordeling van de breedtesportprogramma's gelden
de voorwaarden en criteria van de stimuleringsregeling lokale breedtesport
voor gemeenten.In 2000 kunnen alle gemeenten in Nederland een aanvraag indienen. De indieningstermijnen
daartoe zullen separaat bekend worden gemaakt.De regeling betreft een tijdelijke kwaliteitsimpuls waarbij uiteindelijk
gemeenten, organisaties en/of deelnemers (geleidelijk) de kosten zelf moeten
dragen. Om dat proces te stimuleren zal met iedere gemeente een daarop
afgestemd ondersteuningstraject worden overeengekomen. Gemeenten dienen zich
tot continuering daarvan te verplichten.De bijdrage bedraagt over de gehele projectperiode 50% van de werkelijk
gemaakte en subsidiabel gestelde kosten en bedraagt op jaarbasis tussen circa
f 50 000,– en maximaal f 750 000,–.Bij de bepaling van de hoogte van de bijdrage wordt naast de te verwachten
kosten tevens rekening gehouden met het aantal inwoners van de gemeente. Bij
een gezamenlijke aanvraag van buurgemeenten bedraagt de bijdrage 55% van de
werkelijk gemaakte en subsidiabel gestelde kosten. 9. FinancieringDe lokale breedtesportimpuls wordt gefinancierd uit de extra middelen
beschikbaar gesteld via het regeerakkoord. Tegelijkertijd wordt het reeds
eerder beschikbare budget voor landelijke organisaties in de sport gerichter
ingezet en jaarlijks beperkt aangevuld om tot optimale resultaten te komen.
De fasegewijze intensivering van de middelen voor de breedtesport vindt zijn
vertaling in de financiering van gemeentelijke breedtesportimpuls die oploopt
tot ruim 30 miljoen in 2002.In de bijlage wordt een overzicht gegeven van de financiering van de lokale
breedtesportimpuls waarbij tevens is aangegeven hoe deze zich verhoudt tot
de totale intensivering van het sportbudget.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. Vliegenthart BIJLAGE Overzicht financiering breedtesportimpuls en totaal van de
intensiveringen sportbeleid 1999–2002 (bedragen x 1 mln.)Intensiveringen Breedtesport1999200020012002Landelijke facilitering1,402,804,907,85– Kaderbeleid    – Ondersteuning    –
Integraal lokaal beleid         Gemeentelijke
regeling5,5011,0019,2530,15 – Kaderbeleid    –
Ondersteuning    – Integraal lokaal beleid         Separate
beleidskaders0,601,202,103,30 • sport en
milieu1    • sport en
ontwikkelingssamenwerking2    Intensivering
breedtesport7,5015,0026,2541,30 Intensivering
topsport32,505,008,7513,70 Totaal
intensivering10,0020,0035,00 55,00Noten:1 Beleidskader Sport en milieu «Goud voor groen»2 Beleidsnotitie «Sport in ontwikkeling: samenspel scoort!»
(april 1998)3 Zie nota «Kansen voor topsport» XNoot1Versporting van de samenleving, Crum 1991.XNoot2Deze cijfers zijn afkomstig uit het onderzoek Trendanalyse Sport, uitgevoerd
door de KUB (juni 1998) en gebaseerd op gegevens van het SCP, AVO 1979–1995.XNoot3Ruwaard en Kramers, 1997.XNoot4Backx e.a., 1994.XNoot1«Het bestuur springt in met frisse tegenzin». NOC*NSF augustus
1998. Civil Society en vrijwilligerswerk, deel I en III, Sociaal Cultureel
Plan Bureau 1994 en 1999.XNoot2Zie ook «Werken aan sociale kwaliteit», Welzijnsnota 1999–2002,
Ministerie van VWS, 1999.XNoot1Stam e.a., 1996.XNoot2Enquête De zorgen van sportclubs, NOC*NSF, 1996, Ruimte voor Ontwikkeling,
NOC*NSF 1997, Vrijwilligers in de sportvereniging, Hoogendam & Meijs,
NOV 1998.XNoot1De financiering voor het instandhouden van de landelijke sportorganisatiestructuur
is hierbij buiten beschouwing gelaten.XNoot1GALM groepen zijn groepen gericht op sport en bewegen van ouderen; Club
extra groepen richten zich op jeugd met een motorische achterstand.XNoot1NOC*NSF heeft in het kader van het PrinS-project een plan ontwikkeld om
te komen tot 50 000 verenigingsmanagers in de georgani- seerde sport.XNoot1Ter bevordering van een efficiënte, effectieve en vooral ook transparante
organisatie van de ondersteuningsstructuur is het project SPIN (SPort Infrastructuur
Nederland) gestart. Het project is een gezamenlijk initiatief van de vier
sportbeleidspartners, ministerie van VWS, NOC*NSF, IPO, LC en VNG. In de komende
fase (1999–2001) worden experimenten met nieuwe regionale en lokale
ondersteuningsvormen uitgevoerd. Sportorganisaties, provincies en gemeenten
zullen worden betrokken bij enkele pilot-projecten.XNoot2Zie ook voortgangsrapportage grote stedenbeleid die onlangs door de minister
voor Grote Steden- en Integratiebeleid aan de Tweede Kamer is aangeboden.XNoot1In het kader van de breedtesportimpuls wordt er aan gehecht dat de bewegingsconsulent
ook actief is op het uitvoerend niveau en niet advisering als hoofdtaak heeft.XNoot1Goud voor groen, Beleidskader sport en milieu 1999–2002, (Den Haag,
mei 1999).XNoot1Voor de sport gebeurt dat in samenwerking met onder andere NOC*NSF, Jeugd
in Beweging, het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn, de Nederlandse
Jeugd Groep en andere sleutelorganisaties.XNoot2NOC*NSF en Chionis, Professionalisering in de sport, Een voorzet voor
beleid (Arnhem en Gouda, juni 1998).XNoot3Het is uiteraard aan de gemeente zelf om van de diverse producten en diensten
van de diverse organisaties gebruik te maken.XNoot1Voor de grote steden kan dat ook het stedelijk ontwikkelingsplan zijn
dat in het kader van het grote stedenbeleid al vervaardigd wordt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26632-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl