Energierapport 1999; Verslag algemeen overleg op 4 juli 2001, over onder meer de Europese richtlijn op het gebied van duurzame energie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26898, nr. 28

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-08-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26898 nr. 28

24-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26898Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 27400-XIIIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 898Energierapport 199927 400-XIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2001nr. 28VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 juli 2001De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 4 juli 2001 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Economische
Zaken over:– de positie van Warmtekrachtkoppeling (WKK)
(26 898, 27 400-XIII, nr. 27);– de Europese richtlijn op het gebied van duurzame
energie (EZ-01-344).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw De Boer (PvdA) merkt op dat de in
de brief aangekondigde verhoging van de afdrachtskorting wel voldoende is
om de variabele kosten te dekken, maar niet om de overige kosten te dekken,
die onvermijdelijk gemaakt moeten worden om de centrales draaiende te houden.
Als hierdoor centrales moeten sluiten, gaat dat ten koste van het milieu.In de brief stelt de minister dat als een centrale sluit en er energie
wordt geïmporteerd, de CO2-uitstoot omlaag gaat, die toegerekend
wordt aan de producent. Deze redenering zou ertoe leiden dat alle centrales
wel kunnen sluiten en er alleen energie geïmporteerd hoeft te worden
om aan de CO2-reductiedoelstelling te voldoen. Bovendien is milieu
niet alleen een nationaal probleem, maar ook een internationaal probleem.
Het is niet de bedoeling dat de WKK in ernstige problemen geraakt, maar de
argumenten van COGEM hierover zijn moeilijk op waarde te schatten. Mevrouw
De Boer vraagt om voor Prinsjesdag in overleg met de sector met een plan te
komen om de WKK overeind te houden.Het gebruik van methaan dat bij stortplaatsen wordt opgewekt, wordt zonder
discussie als duurzaam beschouwd, maar bij de Europese richtlijn over duurzame
energie is er enige discussie ontstaan over het percentage groene stroom bij
het gebruiken van energie uit afvalcentrales. Deze dient als kwalitatief hoogwaardig
beschouwd te worden, omdat zij kan en moet worden benut. Het is wel van belang
om bij de realisering van de doelstellingen zichtbaar te maken welk percentage
uit de centrales komt en welk percentage uit andere bronnen.De heer Van den Akker (CDA) herinnert eraan
dat zijn fractie in 1999 tegen de wijziging van de Elektriciteitswet heeft
gestemd, omdat zij verwachtte dat de ontwikkeling van warmtekrachtkoppeling
hierdoor zou worden belemmerd. In de brief van de minister van 23 mei staat
dat er nauwelijks wordt geïnvesteerd in nieuwe WKK-installaties, maar
dat de overcapaciteit op de Europese elektriciteitsmarkt op termijn zal verdwijnen,
waardoor de mogelijkheden voor WKK verbeteren, terwijl een toename van het
geïnstalleerd WKK-vermogen volgens een onderzoek van ECN waarschijnlijk
is. In werkelijkheid worden er echter bedrijven stilgelegd of afgeschakeld
of gaan zij failliet. In de brief wordt de nadruk gelegd op de variabele kosten,
maar bij de WKK moeten de kosten van afschrijving en rente ook gedekt kunnen
worden.De WKK-installaties leveren een belangrijke bijdrage aan het terugdringen
van de CO2-uitstoot. De stelling dat toenemende import leidt tot
minder productie van elektriciteit en minder CO2-uitstoot en daardoor
ten goede komt aan de CO2-reductiedoelstelling is formeel juist
volgens de regels van Kyoto, maar zij houdt in dat er milieuvriendelijke centrales
worden gesloten, terwijl er bruinkoolstroom wordt geïmporteerd, waarvan
het klimaat de dupe is. Over het inkopen van vuilere stroom over de grens,
waardoor de productie van milieuvriendelijke stroom onmogelijk wordt gemaakt,
moeten Europese afspraken worden gemaakt.Een andere redenering van de minister is dat de stroom in het buitenland
ook duurder wordt, als daar meer elektriciteit wordt geproduceerd en er meer
CO2-uitstoot is, omdat zij op termijn ook aan de Kyoto-doelstelling
moeten voldoen. De heer Van den Akker vreest dat tegen die tijd niet alleen
de WKK-installaties, maar ook de Nederlandse elektriciteitscentrales die op
gas worden gestookt, zijn stilgelegd of zelfs ontmanteld.De in de brief voorgestelde maatregelen moeten direct worden uitgevoerd
om te voorkomen dat de situatie voor de WKK-installaties nog slechter wordt.
Daarnaast zijn er noodmaatregelen nodig ter overbrugging van de periode totdat
er structurele maatregelen kunnen worden genomen. Deze structurele maatregelen
houden in een toetsing van de exploitatiekosten van de WKK, waarbij wordt
uitgegaan van de marktprijs van gas en elektriciteit, terwijl het vereiste
Senter-rendement moet worden verlaagd van 60 naar 55%. De heer Van den Akker
is van mening dat een structurele oplossing alleen kan worden gevonden door
een integraal waarderingssysteem voor de milieukwaliteit van WKK-installaties
in te voeren.In de breed gesteunde motie van 22 maart 2000 heeft de heer Van den Akker
gevraagd om te bevorderen dat het voordeel van de uitgespaarde netkosten terechtkomt
bij de decentrale opwerkers. Op vragen van de heer Van den Akker heeft de
minister bij brief van 11 juni geantwoord dat in de tariefcode van de DTe
wordt aanbevolen dat netbeheerders een financiële compensatie geven voor
de uitgespaarde netkosten, met name lagere transportverliezen, maar er is
nog maar één netbeheerder die dit doet. De DTe heeft de bevoegdheid
om een regeling op te stellen voor een ambtshalve wijziging van de tariefcode.
De heer Van den Akker vraagt of de minister deze mogelijkheid wil benutten.De korting op de REB-afdracht bij WKK-stroom van 0,75c/kWh voor alle WKK-stroom
die aan het net wordt geleverd, is onvoldoende. In Duitsland wordt een korting
van 3,5 Pfennig gegeven, zonder dat er problemen ontstaan met Brussel. De
WKK-installaties zouden ook achter de meter korting moeten krijgen, omdat
zij een belangrijke bijdrage leveren aan terugdringing van de CO2-uitstoot.In de Gaswet is een artikel opgenomen over toetsing van de tarievencode
voor gas en elektriciteit ter vermijding van milieuonvriendelijk handelen.
Is de minister van plan om invulling te geven aan dit artikel?Over de Europese richtlijn merkt de heer Van den Akker op dat verbrandingsafval
ook als duurzame energie kan worden beschouwd, mits daarbij de ladder van
Lansink wordt gehanteerd.De heer Blaauw (VVD) merkt op dat er veel
subsidie is toegekend aan de ontwikkeling van warmtekrachtkoppelingsinstallaties,
die een bijdrage kunnen leveren aan energievoorziening met minder
CO2-uitstoot en een hoger rendement. Zowel de kleine WKK-installaties
in de landbouw als de grote WKK-installaties staan onder druk door de liberalisering.
Er worden wel maatregelen genomen, maar uit informatie van de sector blijkt
dat deze onvoldoende zijn.De heer Blaauw is van mening dat de maatregelen wel wat mogen kosten,
maar dat zij voorzien moeten zijn van een horizon en de sector de mogelijkheid
moeten geven om in te spelen op de nieuwe situatie. De oudere WKK-installaties
met een lager rendement moeten wellicht worden gesaneerd, terwijl andere WKK-installaties
gehandhaafd kunnen worden. Het probleem kan volgens de COGEM op korte termijn
worden opgelost door de ondersteuning te verhogen tot circa 3,5 Pfennig, zoals
in Duitsland.De heer Blaauw is het niet eens met het voorstel van de heer Van den Akker
om de rendementseis te verlagen naar 55%. De beste WKK-installaties moeten
worden beloond en de minder goede kunnen dan niet meer aan het spel deelnemen.Er is 100 mln gulden besteed aan WKK in de tuinbouw, waarvoor speciale
voorzieningen zijn gecreëerd bij de Gaswet. Dit bedrag kan als verloren
worden beschouwd. Het verdient de voorkeur om in plaats van subsidie een certificaat
voor verhandelbare vermeden CO2-uitstoot in te voeren, waardoor
installaties met een hoger rendement meer bijdragen, terwijl andere bedrijven
dat kunnen afkopen. Alle WKK-installaties kunnen hiervan profiteren, terwijl
de overheid de energiesector niet langdurig hoeft te ondersteunen.Bij de Europese richtlijn moet ook aandacht worden besteed aan het groenboek,
waarin de functie van kernenergie in Europa wordt onderstreept. De Europese
Commissaris De Palacio heeft laten weten dat kernenergie tot 2040 een wezenlijke
bijdrage zal vormen aan de energievoorziening in Europa. De kerncentrales
in andere landen blijven langer in gebruik. De heer Blaauw is van mening dat
het tijd is om de discussie hierover te hervatten.De heer Van Walsem (D66) merkt op dat zijn
fractie kernenergie afwijst, zolang er geen oplossing is voor het probleem
van kernafval. Hij is wel een voorstander van WKK-installaties en wil al het
mogelijke doen om te zorgen dat zij kunnen blijven draaien. Er is verschil
van mening over de toerekening van variabele kosten en andere kosten tussen
de eigenaren van WKK-installaties en het departement, maar dat moet opgelost
kunnen worden.De verbeteringsvoorstellen van de minister zijn nog niet toereikend. Als
WKK wordt betrokken bij de Kyoto-doelstelling is er waarschijnlijk in Brussel
geen bezwaar tegen het stimuleren hiervan. Op korte termijn is de grootste
kosteneffectiviteit te behalen met verhandelbare emissies, waarbij installaties
met veel CO2-reductie worden beloond. Op die manier krijgen alle
WKK-installaties die een bijdrage leveren, een evenredige stimulering. Het
probleem dat WKK-installaties in de tuinbouw voornamelijk worden gebruikt
voor elektriciteit, zodat het milieurendement lager is dan bij andere installaties,
wordt bij deze structurele oplossing ook weggewerkt. Het leidt wellicht tot
investeringen, als duidelijk is dat er in 2003 een systeem wordt ingevoerd
met een beloning voor vermeden CO2-uitstoot. In de tussentijd moet
worden geprobeerd de rentabiliteit van de WKK-installaties te verbeteren.
Bij de start van de WKK-installaties werd een Senter-rendement van 55% gehanteerd.
Veel WKK-installaties zitten net tussen 55% en 60%. Als deze eis voor twee
jaar naar 55% wordt gebracht, zijn er veel installaties mee geholpen. Een
andere mogelijkheid is het doorberekenen van de besparing op de netkosten.
De heer Van Walsem ondersteunt het voorstel om de REB-afdrachtskorting te
verhogen van 1,25 naar 3,5 c/kWh. De financiering kan soepel worden geregeld,
omdat er door de hoge gasprijs 800 mln gulden meer inkomsten zijn gegenereerd
door de WKK-installaties. De fractie van D66 is voorstander van de Europese richtlijn, waarbij energie
opgewekt uit afvalverbranding als duurzame energie wordt gekenmerkt en spreekt
de hoop uit dat Demkolec daarvan kan profiteren.De heer Poppe (SP) constateert dat er 20%
meer WKK nodig is om de CO2-afspraken te kunnen halen. De voorstanders
van liberalisering huilen krokodillentranen over de toestand van de warmtekrachtkoppeling
en zoeken een oplossing bij kernenergie, maar er is nog maar voor veertig
jaar uranium en het afvalprobleem is nog steeds niet opgelost.De WKK-centrale in Borculo is failliet en vele andere draaien alleen in
de piekuren en worden in de daluren afgekoppeld. Hierdoor neemt het aandeel
van de import van vuile stroom relatief toe en wordt er 3 miljoen ton extra
CO2 geproduceerd. De WKK vormt 40% van de stroomvoorziening. Dat
is een substantieel deel, dat niet in gevaar moet worden gebracht. De vraag
is of de stroomprijs zich zal herstellen, nu de gasprijs die is gekoppeld
aan de aardolieprijs, heel hoog is.De heer Poppe meldt dat hij, als hoofd inkoop energie van zijn thuisadres,
op 22 juni een brief kreeg van EON Benelux Energy BV. Dit bedrijf, dat vroeger
Preussen Elektra heette, heeft de EZH overgenomen. In die brief staat niets
over groene stroom. Er staat in dat elektriciteit overal gelijk is en dat
het verschil zit in de voordelen. Hij merkt op dat er alleen op prijs wordt
geconcurreerd en dat dit ten koste gaat van de milieudoelstellingen bij Nederlandse
centrales, die zeer efficiënt zijn, ook als het geen WKK-installaties
zijn.Er was een glastuinbouwproject met een WKK- en een ureuminstallatie, waardoor
CO2 als groeigas gebruikt kon worden. De heer Poppe had hierover
bij de begrotingsbehandeling vragen gesteld aan minister Pronk, die hierover
contact zou opnemen met minister Jorritsma. Wordt dit project gesteund?De COGEM heeft voorgesteld om 20% van de WKK-stroom als groene energie
aan te merken, omdat de WKK-installaties 20% meer rendement opleveren dan
andere installaties. Er wordt een subsidie voorgesteld, zodat de WKK enige
tijd kan overleven. Een subsidie van een halve cent en driekwart cent is te
weinig om WKK rendabel te maken, omdat er zeker 3,5 c/kWh voor nodig is. Er
is toegezegd dat kleine en middelgrote WKK-installaties 1 c/kWh extra krijgen.
Komt het experiment waarbij CO2 wordt gezuiverd met een ureuminstallatie
hier ook voor in aanmerking?De kern van het probleem is de import als gevolg van liberalisering, waardoor
bedrijven zoals EON Benelux proberen de goedkoopste energie te leveren. Er
kunnen ook nog allerlei vrije jongens proberen goedkope stroom te leveren.
Door het marktfundamentalisme dreigt de 40% WKK-energievoorziening afgebroken
te worden. De WKK is nu afhankelijk geworden van de subsidies van een welwillende
minister, maar straks zit er misschien een die er helemaal niets voor voelt.
De import van vuile stroom moet worden belast en de opbrengst daarvan moet
terechtkomen bij de WKK om de import van vuile stroom te beperken. Het is
hypocriet om hier kerncentrales te sluiten en wel kernenergie uit andere landen
te importeren. De redenering in de brief dat de toegenomen import ertoe leidt
dat er in Nederland minder elektriciteit wordt opgewekt en minder CO2 wordt uitgestoten, is niet zinvol. De heer Poppe vraagt de minister
of zij bereid is de WKK-installaties te steunen totdat zij weer rendabel kunnen
draaien.Mevrouw Vos (GroenLinks) sluit zich aan bij
de kritiek op deze passage in de brief van de minister: «Door de toegenomen
import wordt er in Nederland minder elektriciteit opgewekt en wordt er minder
CO2 uitgestoten. Dit komt ten goede aan de Nederlandse CO2-doelstelling.» Hiermee wordt gesuggereerd dat de minister tevreden
is als de doelstelling op papier wordt gehaald en dat het er niet toe doet
hoe de situatie in werkelijkheid is. Het gaat slecht met de WKK. In de brief van de minister staat dat dit
wordt veroorzaakt door de dynamiek van de liberalisering en dat de lage prijs
de consument ten goede komt. Mevrouw Vos is van mening dat de minister actief
beleid moet voeren om de energie- en klimaatdoelstellingen te realiseren en
niet steeds achter de feiten aan moet hollen. Er wordt een afdrachtskorting
voorgesteld van 1,25 c/kWh, maar dit is te weinig volgens de sector. Volgens
COGEM is er 3,5 c/kWh nodig. Er zijn grote bedrijven met WKK-installaties
die worden stilgezet, omdat zij goedkope, vuile stroom uit het buitenland
kunnen halen, maar zij hebben ook een benchmarkconvenant afgesloten waarbij
zij prestaties moeten leveren. Er zijn energiebedrijven die een eigen verantwoordelijkheid
hebben om een bijdrage aan de milieudoelstellingen te leveren. Er zijn veel
WKK-installaties die failliet gaan of worden teruggeregeld, waardoor een zorgvuldig
opgebouwde infrastructuur om schone energie te leveren ten onder dreigt te
gaan. Als er wordt gewacht tot er geen overcapaciteit meer is op de energiemarkt,
is de kans groot dat deze installaties nooit meer draaien.Op korte termijn moet worden bekeken wat de CO2-winst is van
een WKK-installatie, omdat er grote onderlinge verschillen zijn. Op basis
daarvan kan er een REB-korting worden gegeven. Het is belangrijk om WKK-installaties
te belonen voor de CO2-winst die zij opleveren, waarbij een installatie
die meer CO2-uitstoot heeft, een heffing moet betalen. Dit systeem
zou ook voor grootverbruikers moeten gelden. Op welke termijn kan zo'n systeem
over de hele linie worden ingevoerd?Als de import tot milieuproblemen leidt, kun je concluderen dat er geen
extra importcapaciteit moet zijn. Bij de import moet voorrang worden gegeven
aan groene energie en schone fossiele energie. Er is een motie aangenomen
om in Europees verband afspraken te maken over milieukwaliteitseisen van stroom,
zodat bruinkool en kernenergie alleen worden geïmporteerd als het echt
niet anders kan. Er is ook een motie aangenomen om de bespaarde netverliezen
bij centrale en decentrale opwekking te verrekenen in het transporttarief.
Dat systeem moet snel van de grond komen, omdat het voordelig kan zijn voor
WKK en andere vormen van decentrale opwekking.Zolang er nog geen systeem is om de CO2-winst te beoordelen,
kan er tijdelijk meer dan 1,25 c/kWh afdrachtskorting worden toegekend. Er
kan een onderscheid worden gemaakt tussen grote en kleine WKK, die met grotere
problemen te kampen heeft. In Duitsland wordt 3 Pfennig per kWh gegeven, en
dat wordt via een heffing door iedereen betaald. Dit wordt mogelijk gemaakt
door artikel 24 van de richtlijn voor staatssteun van de Europese Commissie.
Het is redelijk dat alle verbruikers bijdragen aan het in de markt houden
van schone WKK-stroom.Bij de Europese richtlijn voor duurzame energie is besloten dat het organische
afval dat in de afvalverbranding wordt meegenomen, als groene stroom mag worden
gedefinieerd. Hierdoor komt de duurzame verwerking van organisch afval door
composteren onder druk te staan en wordt het verbranden van huishoudelijk
afval bevorderd. Het is beter om het organisch afval te verbranden met energieterugwinning,
waarbij een gedifferentieerde REB-vrijstelling kan worden gegeven.Het antwoord van de regeringDe minister is een groot voorstander van de
Europese richtlijn voor duurzame energie. Nederland heeft een compromis gezocht
tussen het voorstel om de verbranding van al het afval tot duurzame energie
te bestempelen en het voorstel van het Europees Parlement om afvalverbranding
daarvan uit te sluiten. Het organisch deel van het afval mag worden gebruikt
als biomassa, maar dit mag alleen worden gesteund als de hiërarchie van
de ladder van Lansink daarbij wordt gehandhaafd.Er is 24 peta-Joule afkomstig van de AVI's, omdat de helft van alle afval
organisch afval is dat kan worden gebruikt als duurzame energie. Deze 12 peta-Joule maakt 30% uit van de duurzame-energieproductie. Met de vrijmaking
van de energiemarkt per 1 juli zijn er duizenden klanten bijgekomen. Als er
dan niet geleverd kan worden, ontstaan er grote problemen, maar tegelijkertijd
moet worden voorkomen dat er onnodig veel afval wordt verbrand, omdat daaruit
energie gehaald kan worden. Er moet een balans worden gezocht tussen het gebruik
van afval voor compost en het verbranden van het overige afval, waarvan ongeveer
de helft organisch is.Volgens de rekenregels van het Klimaatverdrag wordt de Nederlandse CO2-emissie verlaagd door import, zodat het mogelijk is om door import
te voldoen aan de doelstelling van een reductie met 6%. Hierbij moet een onderscheid
worden gemaakt tussen de korte en de lange termijn en tussen wenselijkheid
en feitelijkheid. Import is geen structurele oplossing, omdat het probleem
op die manier op het buitenland wordt afgewenteld. De buurlanden zullen ook
eisen stellen aan CO2-emissie en de milieukosten vroeg of laat
in rekening moeten brengen. De minister verwacht dat er op langere termijn
een CO2-waardering voor elektriciteit wordt opgesteld door de Europese
Unie, waarbij de in de richtlijn voorgestelde etikettering een eerste stap
is. De prijs van energie van kolen en bruinkool moet dan ook worden aangepast.
Als landen de mogelijkheid krijgen om 15% bij te dragen, zoals Duitsland heeft
voorgesteld, wordt er subsidie gegeven om kolenmijnen in stand te houden.
De doelstellingen van een level playing field en schonere stroom worden hiermee
niet gediend.In Nederland wordt gestreefd naar een kwalitatief hoogstaande elektriciteitsvoorziening,
met een efficiënt gebruik van energie en zo min mogelijk CO2-uitstoot.
Er kan wel een tijdelijk noodverband worden aangelegd om de WKK-sector enige
tijd overeind te houden. Uitvoering van de motie over vermeden netverliezen
zou leiden tot een verschuiving van kosten. Als de WKK-exploitanten korting
krijgen, wordt dat in rekening gebracht bij de eindgebruikers. Hoewel EnergieNed
in eerste instantie van mening was dat de motie niet uitvoerbaar is, heeft
hierover toch overleg plaatsgevonden met de DTe. Een kansrijk voorstel is
om de WKK-exploitant de uitgespaarde netkosten, investeringen en netverliezen
te laten aantonen, zodat de netbeheerder op basis daarvan korting kan geven.
Hiervoor wordt een model ontwikkeld door de WKK-exploitanten in overleg met
de netbeheerders. Het voordeel is dat er geen aanpassing van de tarievencode
voor nodig is. Volgend jaar vindt de evaluatie plaats van de tarievencode
door DTe, waarna eventueel ingrijpende wijzigingen kunnen worden aangebracht.
De minister is van mening dat er zo snel mogelijk een oplossing moet worden
gevonden.Een verhoging van de extra afdrachtskorting naar 3,5 c/kWh zou leiden
tot een ondersteuning met f 300 per vermeden ton CO2 per jaar,
terwijl er normaal gesproken gemiddeld eenmalig f 50 per vermeden ton
CO2 wordt geïnvesteerd. Als het gaat om zulke grote bedragen,
moeten zij worden afgewogen tegen andere mogelijkheden voor de vermijding
van CO2, die in de Klimaatnota zijn genoemd.Bij de kosteneffectiviteit moet worden betrokken dat de vaste kosten door
geen enkele producent kunnen worden doorberekend, zelfs niet door kolen- of
kerncentrales, omdat de prijs van elektriciteit is gedaald tot 3 of 4
c/kWh, zodat er een vechtmarkt is ontstaan. Ondersteuning van WKK werkt ook
binnen de WKK-sector marktverstorend, omdat de oudste WKK-installaties ervan
profiteren, terwijl de nieuwe installaties die nog niet afgeschreven zijn,
er extra nadeel van ondervinden.Een andere mogelijkheid die door COGEM is genoemd, is om de rendementseis
vooruitlopend op de CO2-waardering te verlagen naar 55%. De rendementseis
is de maatstaf om goede van slechte WKK te onderscheiden en weerspiegelt de
stand van de techniek. Tot 1991 was het 55%; van 1992 tot 1996 60%; in 1997
65%; in 1998 en 1999 70% en in 2000 65%. Omdat oude installaties worden gemoderniseerd,
neemt het rendement toe. Een rendement van 55% wordt ook door gascentrales gehaald, terwijl zij niet voor deze vorm van ondersteuning in aanmerking
komen. De minister van VROM is ook van mening dat de grens moet worden gehandhaafd
op 60%.De CO2-waardering is bedoeld om differentiatie binnen het fiscale
regime mogelijk te maken, waarbij installaties met een hoog rendement meer
ontvangen van de 300 mln gulden die beschikbaar is voor de ondersteuning met
1,25 c/kWh. Het is van belang om aan het begin van de liberalisering van de
elektriciteitsmarkt een goed systeem van certificaten voor groene stroom op
te zetten. Het is buitengewoon complex om de verschillende WKK-installaties
daarbij te betrekken, omdat de CO2-reductie die samenhangt met
de draaiuren en de warmtekrachtverhouding, nog niet eenduidig vastgesteld
kan worden. Er is een onderzoek gestart naar de CO2-index. Daarbij
moet ook worden bepaald hoe de CO2-voorsprong van gascentrales
op kolencentrales en van kerncentrales boven gascentrales wordt gewaardeerd.De minister is wel bereid tot overleg met de WKK-sector over een correctie
voor milieufactoren, maar er moet een level playing field blijven. De vergelijking
met Duitsland gaat niet op, omdat er verschillen zijn in wetgeving, fiscale
structuur en marktstructuur. In Nederland wordt veel energie uit gas gehaald.
In Duitsland is er sprake van WKK bij oude bruinkoolinstallaties voor blok-
en stadsverwarming, die weinig rendement opleveren en mede daarom gesteund
moeten worden. Er was een inputheffing voor WKK die nu wordt opgeheven. In
Duitsland worden ook afspraken gemaakt over prijzen voor WKK-stroom, maar
de minister is daar geen voorstander van. De lage prijzen zijn niet de enige
oorzaak van faillissementen, maar vaak de druppel die de emmer doet overlopen.
Het is niet de bedoeling om met overheidssteun failliete bedrijven, zoals
de Berkelcentrale, overeind te houden. Deze centrale wordt na het faillissement,
wanneer een deel van de lasten zijn verdwenen, waarschijnlijk weer opgestart.Het streven is om elke WKK-exploitant in staat te stellen op z'n minst
in de piekuren te concurreren op basis van de variabele kosten, waarbij de
kosten over het geheel van pieken en dalen worden gedekt. Er zijn WKK-bedrijven
die een ongezonde financiële basis hebben. Een voorbeeld hiervan zijn
de joint ventures van energiebedrijven en warmteafnemers, waarbij de marktrisico's
van de WKK bij de papieren joint venture zijn neergelegd. Als deelnemers uit
de joint venture stappen, omdat zij er geen belang meer bij hebben, wordt
de WKK-centrale het kind van de rekening en mag de schulden bij de bank inlossen.
Hierdoor kunnen grote problemen ontstaan, maar een moderne centrale moet goed
geëxploiteerd kunnen worden.Het eigen gebruik van energie achter de meter heeft allerlei voordelen
voor een onderneming, zoals vermeden net- of transportkosten, de capaciteitsvergoeding
en andere operationele voordelen. Door ECN en de WKK-sector is berekend dat
de omvang van deze voordelen groter is dan de REB-korting van 1,25 c/kWh.
Omdat er geen REB wordt betaald over het eigen verbruik, kan daar ook geen
korting op worden gegeven. Het eigen gebruik achter de meter is bovendien
oncontroleerbaar, omdat het niet wordt gemeten. Om deze redenen is het niet
mogelijk en niet wenselijk om het gebruik van schone energie achter de meter
te subsidiëren.Met de tuinbouwsector is een regeling afgesproken om brandstofcompensatie
door kleinschalige WKK te stimuleren. Er was 100 mln gulden beschikbaar voor
de afdrachtskorting bij de REB gedurende twee jaar. Deze wordt omgezet in
een meer structurele regeling, die is genotificeerd in Brussel. Zij zal met
terugwerkende kracht tot 1 januari 2001 in werking treden, zodra zij is goedgekeurd.Het CO2-project voor tuinders van Eneco en Shell, waar Eneco
uit is gestapt, is wel kansrijk bij de volgende tender voor het CO2-reductiefonds,
als deze of andere partijen daartoe een voorstel doen.In de raadswerkgroep energie van de Europese Commissie is besloten om begin volgend jaar te komen met een voorstel voor een WKK-richtlijn,
maar dan kan het nog wel twee jaar duren, voordat deze van kracht wordt.De liberalisering heeft mede tot gevolg dat marktconforme of fiscale instrumenten,
zoals de REB, moeten worden ingezet om overheidsdoelen te bereiken. Vroeger
werden er subsidies verstrekt op investeringen, maar dat was niet altijd even
efficiënt, zoals blijkt uit de MAP-evaluatie of de bakstenenproblematiek.
Bij een energiegebruik van 100 miljoen kWh per jaar leidt elke cent prijsdaling
tot een miljard lagere kosten voor afnemers in Nederland ten opzichte van
de beschermde markt, terwijl er nog imperfecties zijn op de Europese markt,
omdat er grote overcapaciteit is gerealiseerd. De overheid is niet degene
die hierbij aan de knoppen moet draaien, maar er moet wel gezocht worden naar
instrumenten om de WKK binnen zekere grenzen te helpen overleven.Er zijn wel plannen voor duurzame, milieuvriendelijke energieproductie,
zoals de PKB windpark nearshore. De minister merkt op dat er in de gemengde
stroomvoorziening steeds meer duurzame energie zal zitten. Er moet ook worden
afgesproken dat de groencertificaten van andere landen vergelijkbaar zijn
met die van Nederland. In principe moet de economische allocatie via prijzen
plaatsvinden, maar daarnaast kan er via het FES gebruik worden gemaakt van
de aardgasbaten. Hiervoor is 300 mln gulden beschikbaar en dat moet optimaal
worden ingezet. Er wordt naar gestreefd om de meting van het CO2-rendement
hierbij een rol te laten spelen. De minister acht het niet realistisch om
hiervoor een bijdrage van bijna een miljard gulden per jaar te vragen.Nadere gedachtewisselingMevrouw De Boer (PvdA) merkt nogmaals op dat
het wishful thinking is om te zeggen dat er CO2-reductie plaatsvindt
als er meer wordt geïmporteerd. Als de minister dat niet wilde zeggen,
moet de tekst van de brief op dat punt worden aangepast. Het is belangrijk
om snel te komen tot een regeling voor uitgespaarde netkosten, zoals de minister
heeft toegezegd in haar brief aan COGEM. In de Elektriciteitswet was de mogelijkheid
opgenomen van een heffing op transport van energie die ten goede zou komen
aan duurzame energie en WKK. Deze mogelijkheid is afgeschaft, omdat de REB
daarvoor in de plaats kwam, maar deze biedt onvoldoende stimulans voor WKK.
Mevrouw De Boer vraagt de minister om dit probleem nader te bekijken. De rendementseis
voor WKK-centrales moet niet verder worden verlaagd. De discussie moet ook
niet te sterk worden toegespitst op CO2-emissies, maar op milieuwinst
in het algemeen, omdat kernenergie er anders heel gunstig bij afsteekt.De heer Van den Akker (CDA) is van mening
dat de minister alleen argumenten aanvoert om niets te doen voor de WKK, die
een wezenlijke bijdrage levert aan een schone energievoorziening en CO2-reductie. Een geliberaliseerde markt lijkt er alleen maar toe te leiden
dat de regering geen maatregelen kan nemen, afgezien van een overeenkomst
tussen DTe en EnergieNed over netverliezen. Het probleem is dat het importeren
van vuile stroom uit het buitenland ten koste gaat van milieuvriendelijke
installaties. Als er moet worden gewacht op maatregelen uit Brussel, zijn
die installaties allang ontmanteld. De heer Van den Akker vraagt de minister
om in overleg met de sector voor eind september met een plan te komen voor
effectieve ondersteuning van WKK, zonder dat hierbij gedacht moet worden aan
grootscheepse subsidie voor failliete bedrijven.De heer Blaauw (VVD) juicht de doelstelling
toe om te komen tot certificaten voor vermijdbare CO2-uitstoot.
Deze is volgens de minister moeilijk te kwantificeren, terwijl zij bij een
verhoging van de afdrachtskorting tot 3,5 c/kWh meteen kan uitrekenen dat
deze tussen f 300 en f 350 per vermeden ton CO2 per jaar
kost. Voor de land- en tuinbouw was er een subsidie voor twee
jaar van 1,5 c/kWh; 0,5 REB-afdrachtskorting en1 c/kWh voor kleine WKK van
het ministerie van LNV. Als er nu 0,75 c/kWh REB-afdrachtskorting wordt gegeven,
vormt deze feitelijk een achteruitgang. Naar aanleiding van de toevoeging
van de minister dat de eerdere subsidie tijdelijk was, voor twee jaar, terwijl
deze structureel is, vraagt de heer Blaauw of hiertegen geen bezwaren zijn
bij de Europese Commissie.De heer Van Walsem (D66) sluit zich aan bij
de instemming met certificaten voor vermeden CO2-uitstoot, waarbij
kosteneffectiviteit en andere milieuaspecten moeten worden betrokken. De alternatieven
voor fossiele brandstof zijn op langere termijn zeer beperkt, zodat er ook
moet worden gewerkt aan reductie van het energiegebruik, bijvoorbeeld van
verwarmingsinstallaties. De heer Van Walsem is van mening dat de Kyoto-doelstelling
daarmee makkelijk kan worden gehaald.De heer Poppe (SP) merkt op dat het soortelijk
gewicht van de bakstenen, die zijn aangevoerd als voorbeeld van falen van
de overheid, is toegenomen na de liberalisering. Hij vindt het niet terecht
dat Nederland hierbij voorop wil lopen binnen Europa. Een hoogtechnologische
ontwikkeling zoals WKK dreigt ten onder te gaan, omdat er op de energiemarkt
alleen op prijs wordt geconcurreerd, en moet met 300 mln gulden overeind worden
gehouden, zodat er voor dat bedrag geen investeringen in verbeteringen kunnen
worden gedaan. De overheid kan met veel geld een beetje bijsturen, maar dat
heeft niet veel effect, terwijl de markt niet aanspreekbaar is als er iets
niet goed gaat. Door tegen te gaan dat de grootverbruikers goedkope vuile
stroom uit het buitenland halen kan de WKK rendabel worden en neemt het soortelijk
gewicht van de bakstenen af. De techniek van vroeger goed functionerende nutsbedrijven
wordt daardoor beter gewaardeerd.Mevrouw Vos (GroenLinks) merkt op dat liberalisering
en privatisering ertoe leiden dat er alleen wordt geconcurreerd op een marge
van 3 c/kWh of nog minder en dat er veel meer aandacht moet worden besteed
aan het tegengaan van de schadelijke effecten hiervan voor het milieu. Zij
vraagt de minister om zich binnen Europa sterk te maken voor milieukwaliteitseisen
voor stroom en daaraan verbonden heffingen of importbeperkingen. Het instrument
van de heffing op het net is uit de Elektriciteitswet gehaald, terwijl daarmee
een impuls kan worden gegeven aan schone stroom.Mevrouw Vos vraagt meer informatie over het plan om te komen tot een CO2-waarderingssysteem binnen het bestaande fiscale regime. Het is belangrijk
om de rendementseisen te handhaven, want daar gaat het uiteindelijk om. Het
is wel ingewikkeld om de CO2-winst van de elektriciteitsvoorziening
te koppelen aan de REB of groencertificaten, maar het is noodzakelijk omeen
systeem te ontwikkelen waardoor milieudoelstellingen worden doorberekend in
de prijs en op een liberale markt overeind kunnen worden gehouden. Mevrouw
Vos merkt op dat de uitgespaarde REB-afdrachtskorting nog niet aan de WKK-producenten
is toegekend.De minister antwoordt dat de REB-afdrachtskorting
met terugwerkende kracht tot 1 januari wordt uitgekeerd, als de Europese Commissie
hiermee heeft ingestemd. Er is enige vertraging ontstaan, omdat de oorspronkelijke
bedoeling was om te komen tot een differentiatie voor kleinschalige en grootschalige
systemen.Er komt geen nieuw plan van aanpak, omdat er al een pakket maatregelen
is. Er zijn wel aanvullingen mogelijk wat betreft de CO2-differentiatie
en de uitgespaarde netkosten, waarop wordt ingegaan in de brief over het overleg
met COGEM die de Kamer in september wordt toegestuurd. Het budget van 300
mln gulden per jaar wordt zo effectief mogelijk ingezet binnen
de randvoorwaarden van de Europese Unie. Nederland loopt niet voorop bij het
liberaliseren van de elektriciteitsmarkt, omdat andere landen hiermee veel
verder zijn, maar wel bij de liberalisering van de groene stroom. De druk
op nieuwe productiecapaciteit wordt hierdoor naar de mening van de minister
vergroot.Bij de uitwerking van de CO2-index wordt een centrale zonder
WKK als referentie gebruikt. Vervolgens wordt het CO2-voordeel
van een WKK-centrale ten opzichte van de referentie bepaald en het CO2-verschil in financiële termen gewaardeerd.Er was een projectvoorstel ingediend bij de LNV-tender voor de stimulering
van duurzame energie in de glastuinbouw, maar andere projecten hadden een
betere prijs-kwaliteitsverhouding wat betreft de CO2-opbrengst.
Hierover is uitgebreid gesproken in het algemeen overleg over de glastuinbouw.De reden waarom de transportheffing voor duurzame energie is afgeschaft
en vervangen door de REB is dat hiermee een scheiding van taken tot stand
wordt gebracht. De milieuheffing op transportkosten is met grote instemming
van de Kamer afgeschaft, omdat zij niet past in het systeem van de geliberaliseerde
markt. Transportkosten zijn in rekening te brengen bij marktpartijen, terwijl
het milieu bij de overheid in rekening gebracht kan worden. Hieraan kan alleen
iets worden gedaan uit de algemene middelen of door een specifieke heffing,
zoals de REB.De REB-vrijstelling is een goed middel, dat op grote schaal wordt gebruikt
om duurzame energie te bevorderen. De bestaande en nog te bouwen windenergie
kan hiermee rendabel worden geëxploiteerd, zodat duurzame energie op
een marktconforme manier wordt bevorderd. De REB bevordert zuinig energiegebruik,
omdat de prijs van energie hoger is dan de marktprijs en de externe kosten
van de energievoorziening erbij worden betrokken, zodat mensen worden gestimuleerd
om bijvoorbeeld hun huis beter te isoleren.Grote bedrijven zijn niet onderhevig aan de REB, maar zij worden via benchmarking
gedwongen om te investeren. In de industrie wordt veel meer energie bespaard
dan bij de huishoudens, omdat de ondernemingen daar ook voordeel uit halen.Er is wel wat te zeggen voor differentiatie op grond van milieubesparing
bij de belastingheffing. Deze kan niet alleen worden gekoppeld aan CO2-reductie, omdat er ook rekening moet worden gehouden met andere aspecten,
zoals de voor- en nadelen van kernenergie. Er is een voorstel voor een richtlijn
van de Europese Commissie voor het etiketteren en ontbundelen van stroom.
Dat kan alleen op Europees niveau, omdat er geen eisen gesteld kunnen worden
als de stroom niet geïdentificeerd kan worden. Nederland heeft hierover
inmiddels afspraken gemaakt, waarmee is voldaan aan deze richtlijn. Bij die
discussie kunnen verschillende mogelijkheden voor steun voor het milieu aan
de orde komen.Met de passage over de import en de CO2-doelstelling is geen
oordeel uitgesproken over of dit goed of slecht is, maar wordt alleen geconstateerd
dat dit gebeurt. Iedereen is het erover eens dat het niet wenselijk is om
veel stroom te importeren om op die manier aan de CO2-doelstelling
te voldoen. Als de minister dat van plan was, zou zij geen fiscale stimulans
voorgesteld hebben. De afspraken voor CO2-reductie houden echter
wel in dat het voordeel oplevert als de stroom elders wordt geproduceerd.
De minister is van mening dat hierover in Europees verband moet worden nagedacht.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (ChristenUnie),
M.B. Vos (GroenLinks), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), Stroeken
(CDA), De Boer (PvdA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Ravestein (D66),
Verburg (CDA), Blok (VVD), Hindriks (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Bolhuis (PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Wijn (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Vendrik (GroenLinks), De Swart (VVD), Van den Berg (SGP), Poppe (SP),
Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (ChristenUnie), Van der Steenhoven (GroenLinks),
Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh (PvdA), Van der Hoeven (CDA),
Smits (PvdA), De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Bakker (D66), Schreijer-Pierik
(CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA), Schoenmakers (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26898-28.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl