Wet kinderopvang; Brief minister met eerste jaarverslag van de Wet kinderopvang
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28447, nr. 137

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

28447 nr. 137

19-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamJaarverslag 2005 Wet kinderopvang1. Inleiding2. SamenvattingFinanciering en gebruikKwaliteit en toezichtMarktwerkingConclusies en nieuwe ontwikkelingen3. Financiering, uitvoering en gebruik kinderopvangTabel 1. Verdeling kosten voor kinderopvang over
overheid, werkgevers en ouders in 2005Het aandeel van oudersTabel 2. Eigen bijdrage ouders in kosten twee dagen
dagopvang voor een kind bij volledige werkgeversbijdrage, per jaarTabel 3. Eigen bijdrage ouders in kosten drie dagen
dagopvang voor een kind bij volledige werkgeversbijdrage, per jaarWerkgeversbijdragen3.2 UitvoeringBelastingdienst/ToeslagenVermindering administratieve lasten, Awir3.3 DoelgroepenSociaal-medische doelgroep3.4 Gebruik kinderopvangTabel 4. Procentuele verdeling van aanvragen naar
soort kinderopvang in 2005Vergelijking met 20043.5 Buitenlandregister4. Kwaliteit en toezicht4.1 Kwaliteit en toezicht onder de Wet kinderopvang4.2 Stand van zaken zelfreguleringConvenant kwaliteit kinderopvangEigen verantwoordelijkheid voor veiligheid en gezondheidAlgemene Voorwaardenen Geschillencommissie KinderopvangHKZ-certificatieschema4.3 Onderzoek (proces)kwaliteit en versterking kwaliteit
en toezichtProjecten ter versterking van toezicht en handhaving4.4 Samenwerking inspecties kinderopvang5. Marktwerking5.1 Ontwikkelingen op de kinderopvangmarktKeuzevrijheidKwaliteit5.2 Intermediaire organisatiesDe ouder als centrale partij in de bekostigingEen vaste werkgeversbijdrage5.3 Waarborgfonds kinderopvang: overgangsfaciliteiten
voor kinderopvangorganisaties6. Flankerend beleid6.1 Subsidieregeling kinderopvang 20057. Nieuwe ontwikkelingen7.1 Buitenschoolse opvang (motie-Van Aartsen/Bos)7.2 Verplichte werkgeversbijdrage7.3 Naar één loket voor toezicht op
kinderopvangBIJLAGENI. Overzicht uitgevoerde onderzoeken• Het aanbod van kinderopvang per eind 2004/Research
voor Beleid• Financiële positie ultimo 2003/PriceWaterhouseCoopers• Kwaliteit van Nederlandse kinderdagverblijven:
Trends in kwaliteit in de jaren 1995–2005/NCKO• De markt voor kinderopvang in 2004/SEO Economisch
onderzoekII. Overzicht subsidieprojecten 2005Bevordering van een goede uitvoering van de Wet kinderopvangBevordering van de kwaliteit van kinderopvangVersterking van het ondernemerschap in de kinderopvangStimulering en ontwikkeling van innovaties binnen buitenschoolse
opvangVerbetering van het bereik en de toegankelijkheid van
kinderopvang
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28447Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 447Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang
en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet kinderopvang)nr. 137BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 september 2006Op grond van artikel 115, eerste lid, Wet kinderopvang, bied ik u hierbij
mede namens de staatssecretaris van VWS en de minister van Financiën,
het eerste jaarverslag van de Wet kinderopvang aan.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de GeusJaarverslag 2005 Wet kinderopvangInhoudsopgaveblz.   1.Inleiding3   2.Samenvatting3   3.Financiering, uitvoering en gebruik kinderopvang63.2Uitvoering83.3Doelgroepen9 3.4Gebruik kinderopvang103.5Buitenlandregister12    4.Kwaliteit en toezicht124.1Kwaliteit en toezicht onder de
Wet kinderopvang12 4.2Stand van zaken zelfregulering134.3Onderzoek (proces)kwaliteit en
versterking kwaliteit en toezicht14 4.4Samenwerking inspecties kinderopvang15   5.Marktwerking165.1Evenwicht vraag en aanbod16 5.2Intermediaire organisaties175.3Waarborgfonds kinderopvang: overgangsfaciliteiten
voor kinderopvangorganisaties18   6.Flankerend beleid186.1Subsidieregeling kinderopvang 200518   7.Nieuwe ontwikkelingen197.1Buitenschoolse opvang (motie-Van
Aartsen/Bos)197.2Verplichte werkgeversbijdrage20 7.3Naar één loket voor
toezicht op kinderopvang20   BijlagenI.Overzicht uitgevoerde onderzoeken21 II.Overzicht subsidieprojecten221. InleidingDe Wet kinderopvang is nu ruim een jaar van kracht. Doelstelling van deze
wet is het regelen van de financiering van kinderopvang om daarmee de toegankelijkheid
van kinderopvang1 te vergroten en de combinatie
van arbeid en zorg voor ouders te vergemakkelijken. Daarnaast waarborgt de
Wet kinderopvang de kwaliteit van kinderopvang en regelt deze wet het toezicht
daarop. De instrumenten die zijn ingezet om deze doelstellingen te bereiken,
betekenen een stelselwijziging voor de sector kinderopvang.In dit eerste jaarverslag van de Wet kinderopvang doet de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), mede namens de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) en de minister van Financiën verslag van de werking
van de wet gedurende het jaar 2005 (artikel 115, eerste lid, Wet kinderopvang).
In artikel 115, eerste lid, is tevens geregeld dat van 2007 en 2008 een dergelijk
verslag worden gemaakt. Drie jaar na inwerkingtreding van de Wet kinderopvang,
dus in 2009, volgt een evaluatie (artikel 115, tweede lid, Wet kinderopvang).
Die evaluatie zal vervolgens elke drie jaar worden gehouden.Het jaarverslag is als volgt opgebouwd: in § 2 zijn de bevindingen
over de werking van de Wet kinderopvang in 2005 samengevat. In de volgende
paragrafen worden de hoofdelementen van de Wet kinderopvang behandeld: § 3
betreft financiering, uitvoering en gebruik van kinderopvang, § 4
gaat over de uitvoering van kwaliteit en toezicht in 2005 en § 5
behandelt de marktwerking. Bij deze onderwerpen zijn de volgende vragen beantwoord:1) Wat beoogt de Wet kinderopvang voor dit onderwerp?2) Is dit in 2005 bereikt? en3) Wat waren hierbij knelpunten en aandachtspunten en hoe is daarmee omgegaan?In § 6 wordt verslag gedaan van het flankerend beleid, i.c.
de Subsidieregeling kinderopvang. Tenslotte worden in § 7 nieuwe
ontwikkelingen belicht waarvan de aanzet in 2005 heeft plaatsgevonden. In
de bijlagen wordt een overzicht gegeven van in 2005 uitgevoerde onderzoeken
en van de subsidieprojecten die in 2005 zijn gestart.2. SamenvattingIn 2005 waren alle ouders die gebruik maken van kinderopvang voor het
eerst zelf verantwoordelijk voor het betalen van de rekening aan de kinderopvangorganisaties.
Het aandeel dat het Rijk aan kinderopvang bijdraagt, is voor het eerst aan
ouders uitbetaald. Ouders konden zelf kiezen van welk kindercentrum of gastouderbureau
zij gebruik wilden maken. Hierdoor kwam de marktwerking verder op gang. Tenslotte
is 2005 het eerste jaar waarin de regelgeving voor kwaliteit en toezicht voor
een belangrijk deel is gebaseerd op zelfregulering. De kwaliteitscriteria
en de werkwijze van het toezicht zijn landelijk geüniformeerd. De veranderingen
waarmee de sector kinderopvang in 2005 zijn geconfronteerd kunnen fors worden
genoemd.Hieronder worden de effecten van de Wet kinderopvang met betrekking tot
de financiering, het gebruik, de kwaliteit van kinderopvang en het toezicht
daarop, alsmede de marktwerking in het jaar 2005 beknopt samengevat. (Voor
meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar de volgende paragrafen,
alsmede voor de verwijzing naar bronnen). Tot slot worden enige nieuwe ontwikkelingen
toegelicht.Financiering en gebruikIn totaal is in 2005 € 1,58 miljard aan kinderopvang uitgegeven.
Het aandeel van ouders hierin was € 590 miljoen (37,2%),
de overheid droeg € 660 miljoen (42,2%) bij en de werkgevers € 330
miljoen (20,7%).Voor huishoudens met een gezamenlijk toetsinginkomen tot eenmaal modaal
zijn de kosten voor kinderopvang met de komst van de Wet kinderopvang gedaald.
De kosten voor midden- en hogere inkomens waren echter soms, afhankelijk van
het aantal kinderen, de mate van gebruik en de aanwezigheid van werkgeversbijdragen,
hoger dan in 2004.De Wet kinderopvang heeft bij het merendeel van de ouders geen gevolgen
gehad voor de omvang van het gebruik. Slechts een klein deel van de ouders
heeft het gebruik van kinderopvang in 2005 verminderd (7,5%), is gestopt
(6%) of heeft het gebruik vermeerderd (1,4%). Daarbij werden
de kosten het meest als reden genoemd. Ouders die het gebruik van kinderopvang
hebben verminderd of gestopt, zijn relatief vaker te vinden in de midden-
en hogere inkomensklassen en in huishoudens zonder werkgeversbijdragen. Ouders
die het gebruik hebben vermeerderd, zijn met name te vinden in de lagere inkomensklassen
(tot één keer modaal). Daarnaast is door middel van een beperkt
aanvullend onderzoek een beeld verkregen van de nieuwe instroom in 2005. Deze
komt overeen met een omvang van instroom zoals verwacht vóór
invoering van de Wet kinderopvang.Om de negatieve inkomenseffecten voor midden- en hogere inkomens te repareren
is in 2005 besloten tot een structurele intensivering van € 130
miljoen vanaf 2006. Het kabinet heeft het voornemen de kinderopvangtoeslag
vanaf het jaar 2007 opnieuw te verhogen, nu met € 125 miljoen.In 2005 had 20% van de bedrijven – met name de grotere bedrijven –
een kinderopvangregeling. In 2004 was dit percentage nagenoeg gelijk, namelijk
19%. Ook uitgedrukt in het percentage werknemers dat aanspraak op een
werkgeversbijdrage kan maken, was in 2005 sprake van een beperkte stijging
ten opzichte van 2004: 69,1% tegenover 66,1%.De voorlopige, nog onvolledige cijfers van de Belastingdienst/Toeslagen
geven aan dat in 2005 ruim 235 000 huishoudens een aanvraag voor kinderopvangtoeslag
hebben ingediend. De aanvragen betreffen bijna 350 000 kinderen (gemiddeld
1,5 kind per huishouden). Bijna tweederde van de aanvragen heeft betrekking
op opvang voor 0 tot 4 jarigen, 32% betreft buitenschoolse opvang en
8% heeft betrekking op gastouderopvang.Kwaliteit en toezichtMet de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang worden de landelijk uniforme
kwaliteitscriteria in belangrijke mate bepaald door normen die door de kinderopvangsector
in het Convenant kwaliteit kinderopvang zijn vastgelegd. Criteria voor het
toezicht op de kwaliteit zijn zowel gebaseerd op concrete kwaliteitseisen
uit de Wet kinderopvang als op de normen uit het convenant.Het jaar 2005 was voor het eerstelijnstoezicht onder verantwoordelijkheid
van gemeenten en uitgevoerd door de GGD een overgangsjaar. De prioriteit bij
de inspectie lag in 2005 bij nieuw gemelde en slecht functionerende kinderopvangorganisaties,
alsmede bij inspecties naar aanleiding van signalen. Halverwege 2005 is in
opdracht van GGD Nederland de nieuwe werkwijze van het toezicht geëvalueerd.
Daarnaast heeft SZW knelpunten rond het toezicht met het veld besproken. Een
ander heeft geleid tot aanpassing en stroomlijning van de toetsingskaders
per 1 januari 2006.Naast het Convenant kwaliteit kinderopvang worden er binnen de sector
kinderopvang ook andere zelfreguleringsinstrumenten toegepast. Zoals de Algemene
Voorwaarden die door de sector binnen SER-verband zijn opgesteld.
Per 1 september 2005 werd een herziene versie van deze Algemene Voorwaarden
van kracht, waarin een geschillenregeling en de nakomingsgarantie zijn opgenomen.
De Geschillencommissie Kinderopvang is vanaf die operationeel.Daarnaast kent de sector kinderopvang de mogelijkheid zich vrijwillig
te certificeren volgens het HKZ-certificatieschema. In nauw overleg met de
veldpartijen heeft de Stichting HKZ eind 2005 een ingrijpende wijziging van
het certificatieschema in gang gezet. Deze wijziging is er op gericht een
belangrijk deel van de toetsingscriteria van het toezicht door de overheid
over te nemen. Daarmee ontstaat overlap tussen het toezicht door de gemeente/GGD
en het private certificeringsstelsel. Het kabinet beziet hoe deze ruimte kan
worden benut voor verminderd toezicht op gecertificeerde kinderopvangorganisaties.Uit een onderzoek over de eerste helft van 2005 van het Nederlands Consortium
Kinderopvang Onderzoek (NCKO) naar de proceskwaliteit van kinderdagverblijven
komt naar voren dat de sensitiviteit van leidsters voor de kinderen over een
reeks van jaren positief is gebleven. Deze landelijke kwaliteitspeiling laat
echter ook zien dat de proceskwaliteit van de kinderopvang begin 2005 is gedaald
ten opzichte van de eerdere peilingen in 1995 en 2001. De onderzoekers benadrukken
dat voorzichtigheid is geboden bij het interpreteren van de resultaten. De
minister van SZW heeft naar aanleiding van deze resultaten drie maatregelen
afgekondigd:1. Versterking van het toezicht door de GGD en de handhaving door de gemeente.
Hiertoe hebben GGD Nederland en VNG in totaal € 53 miljoen ontvangen
voor twee projecten tot 31 december 2007;2. Kinderopvangondernemers aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor
de kwaliteit van hun aanbod. Ter facilitering van de sector heeft het kabinet € 5
miljoen extra uitgetrokken voor verbetering van kwaliteit van kinderopvang
en het toezicht daarop. Naast de hierboven genoemde projecten van GGD Nederland
en de VNG zijn extra middelen toegevoegd aan het reeds bestaande budget van
de Subsidieregeling kinderopvang, o.a. voor kwaliteit en toezicht;3. Nader onderzoek naar de oorzaken van de kwaliteitsdaling. Dit onderzoek
is in 2005 gestart en in 2006 afgerond.De verschillende bij het toezicht op kinderopvang betrokken rijksinspecties
hebben samen met de brancheorganisaties afspraken gemaakt over samenwerking
en afstemming. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een intentieverklaring
die op 10 maart 2006 is ondertekend.MarktwerkingVraagfinanciering, zoals geregeld met de Wet kinderopvang, geeft ouders
de mogelijkheid zelf een keuze te maken uit het kinderopvangaanbod. Daardoor
zal marktwerking ontstaan. De ontwikkelingen in de kinderopvangmarkt worden
via onderzoek gevolgd. Als eerste is de situatie in 2004, voorafgaand aan
de inwerkingtreding van de wet, in kaart gebracht:• In 2004 was het bereik van kinderopvang groot, maar niet alle gebruikers
konden ook daadwerkelijk kiezen. Bijvoorbeeld omdat dan de reistijd langer
werd dan gewenst of omdat alle aanbieders in de regio tot één
organisatie behoren. Als norm is daarbij gehanteerd het aantal opvangmogelijkheden
binnen een straal van maximaal 10 minuten extra reistijd op de route van huis
naar werk, waarvan 6 minuten voor brengen en halen;• Ouders zijn tevreden met de kwaliteit, maar letten daarbij op andere
elementen dan de professionals («sfeer, kwaliteit gebouw, houding personeel»);• Ouders zijn niet snel geneigd te wisselen van gekozen opvang. Het
keuze-element speelt vooral voorafgaand aan het eerste gebruik.Het onderzoek zal in 2007 worden herhaald, zodat inzicht kan ontstaan
in de ontwikkelingen op de kinderopvangmarkt.Bij de invoering van de Wet kinderopvang zijn de geldstromen vanuit de
overheid verlegd naar de ouders. Kinderopvangorganisaties ontvangen hun inkomsten
niet meer van gemeenten of werkgevers, maar van de ouders. Om eventuele financieringsproblemen
bij kinderopvangorganisaties in de overgangsperiode op te vangen zijn tijdelijke
financiële faciliteiten gecreëerd bij het Waarborgfonds kinderopvang.
Het gebruik van deze faciliteiten is zeer beperkt gebleven.Conclusies en nieuwe ontwikkelingenGeconcludeerd kan worden dat de ingrijpende stelselwijziging die met de
Wet kinderopvang per 1 januari 2005 in gang is gezet, soepel is verlopen.
Knelpunten bij de midden- en hogere inkomens zijn aangepakt met de intensivering
van € 130 miljoen vanaf 2006. Daarnaast zal ook het budget
voor de kinderopvangtoeslag vanaf 2007 structureel worden verhoogd met € 125
miljoen. Met deze twee intensiveringen stijgt de bovengrens voor de kinderopvangtoeslag
voor het eerste kind voor ouders met een gezamenlijk toetsingsinkomen van
circa € 79 000 (in 2005) naar circa € 130 000
(in 2007).Knelpunten bij de aansluiting tussen basisschool en buitenschoolse opvang
worden aangepakt door scholen verplicht te stellen deze aansluiting te regelen.De administratieve lastendruk die ouders ervaren bij het aanvragen van
de verschillende bijdragen zijn sterk verminderd met de komst van de Algemene
wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir).Indien het wetsvoorstel voor de verplichte werkgeversbijdrage van kracht
wordt vermindert de administratieve lastendruk voor ouders, en ook voor werkgevers,
nog verder. Bovendien is hiermee de financiering van het werkgeversgedeelte
gegarandeerd.Tenslotte wordt samen met de rijks- en lokale inspecties gewerkt aan het
zoveel mogelijk voorkomen van stapeling van inspecties. Hiertoe is in maart
2006 door de betrokken rijksinspecties, departementen en de twee brancheorganisaties
een intentieverklaring getekend. Deze intentieverklaring is tevens aanleiding
geweest te bezien of één loket voor het toezicht op kinderopvang
kan worden georganiseerd. Doelstelling is het beperken van de toezichtlast
voor kinderopvangondernemers en het vergroten van de effectiviteit en efficiency
van het toezicht op kinderopvang.3. Financiering, uitvoering en gebruik kinderopvangDe Wet kinderopvang beschouwt de bekostiging van kinderopvang1 als een gedeelde financiële verantwoordelijkheid
voor ouders, werkgevers en overheid. In 2005 gaven deze drie partijen in totaal € 1,58
miljard uit aan de kosten van het kinderopvanggebruik. Dit bedrag is als volgt
over de drie partijen verdeeld:• Het eigen aandeel van de ouders wordt op macroniveau voor 2005
op € 590 miljoen geraamd;• In 2005 heeft het Rijk een bedrag van € 660 miljoen2 uitgekeerd aan de kinderopvangtoeslag die ouders van
het Rijk ontvangen als bijdrage in de kosten voor kinderopvang;• Het bedrag dat door werkgevers is bijgedragen in de kosten voor
kinderopvang wordt geraamd op € 330 miljoen.De procentuele verdeling van de kosten voor kinderopvang over overheid,
werkgevers en ouders is weergegeven in tabel 1.Tabel 1. Verdeling kosten voor kinderopvang over
overheid, werkgevers en ouders in 2005 In miljoen €% verdeling Ouders59037,2 Werkgevers33020,7Overheid66042,2Totaal1 580100%Bron: raming SZWHet aandeel van oudersDe Wet kinderopvang beoogt dat kinderopvang financieel toegankelijk is
voor alle ouders die arbeid – of toeleiding tot arbeid – combineren
met de zorg voor hun kinderen. Deze groepen ouders kunnen in aanmerking komen
voor een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. De toeslag wordt uitgedrukt
als percentage van de prijs van de opvang. Het percentage van kinderopvangtoeslag
is afhankelijk van het gezamenlijke toetsingsinkomen en loopt af met de hoogte
van het gezinsinkomen. Ouders met lagere inkomens ontvangen daardoor van het
Rijk een hogere bijdrage in de kosten dan ouders met hogere inkomens. De kinderopvangtoeslag
wordt uitgekeerd door de Belastingdienst/Toeslagen. (Zie verder § 3.2).
De percentages kinderopvangtoeslag zijn vastgelegd in het Besluit tegemoetkoming
kosten kinderopvang1. De percentages voor tweede
en volgende kinderen zijn aanzienlijk hoger dan voor het eerste kind, omdat
kinderopvang anders niet toegankelijk zou zijn voor gezinnen die voor meer
dan één kind gebruik maken van kinderopvang.De kosten van het kinderopvanggebruik voor lagere inkomens zijn met de
invoering van de Wet kinderopvang over het algemeen lager geworden. Voor midden-
en hogere inkomens kunnen de kosten voor kinderopvang in 2005 hoger zijn uitgevallen
dan in 2004 vóór de invoering van de wet, vooral indien de bijdrage
van de werkgever(s) ontbreekt. In de tabellen 2 en 3 worden de kosten voor
ouders bij verschillende inkomensniveaus weergegeven: bij een volledige werkgeversbijdrage
en bij gebruik van twee dagen (tabel 2) en drie dagen (tabel 3) dagopvang
voor één kind. Er worden cijfers voor het jaar 2004 vóór
de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang en voor het jaar 2005 gepresenteerd.Tabel 2. Eigen bijdrage ouders in kosten twee dagen
dagopvang voor een kind bij volledige werkgeversbijdrage, per jaar1e ouder2e ouder20042005Verschil 2005–20042/3 modaal1/3 modaal957862–95 modaal1/2 modaal1 7381 81476 1 1/3 modaal2/3 modaal2 5802 689109 2 x modaal1 x modaal3 1443 548404Tabel 3. Eigen bijdrage ouders in kosten drie dagen
dagopvang voor een kind bij volledige werkgeversbijdrage, per jaar1e ouder2e ouder20042005Verschil 2005–20042/3 modaal1/3 modaal1 4361 294–142modaal1/2 modaal2 6072 721114 1 1/3 modaal2/3 modaal3 8704 034164 2 x modaal1 x modaal4 7175 322605Uit de tabellen blijkt dat voor huishoudens met een gezamenlijk toetsinginkomen
van eenmaal modaal de kosten voor kinderopvang met de komst van de Wet kinderopvang
zijn gedaald.Uit de tabellen blijkt ook dat in 2005 de kosten voor middenen hogere
inkomens vaak hoger waren dan in 2004. Om deze negatieve inkomenseffecten
te repareren heeft het kabinet in 2005 besloten de kinderopvangtoeslag voor
2006 met € 130 miljoen te intensiveren1.
Hiermee zijn de percentages kinderopvangtoeslag voor zowel het eerste, als
volgende kinderen verhoogd. De intensivering is zo ingezet, dat in 2005 alle
ouders vanaf 130% van het wettelijk minimumloon tot een gezamenlijk
toetsingsinkomen van ongeveer€ 96 000 per jaar van de intensivering
profiteren. De intensivering zal een positief effect hebben op de arbeidsparticipatie
van met name vrouwen.WerkgeversbijdragenDe systematiek van Wet kinderopvang veronderstelt dat beide werkgevers
elk eenzesde van de kosten van kinderopvang van hun werknemers vergoeden.
Als een ouder geen of een lagere bijdrage van de werkgever ontvangt, voorziet
de Wet kinderopvang in een gedeeltelijke, inkomensafhankelijke compensatie.
In 2005 is hier € 66 miljoen aan uitgegeven. Huishoudens met een
gezamenlijk toetsingsinkomen vanaf anderhalf modaal – ongeveer € 4 500 –
ontvangen vanaf 2008 geen compensatie meer. Circa de helft van de huishoudens
ontving compensatie voor een gedeeltelijke of geheel ontbrekende werkgeversbijdrage.
Deze compensatie vervalt met de verplichte werkgeversbijdrage, waartoe het
kabinet een wetsvoorstel heeft ingediend2. (Zie
hiervoor § 6.2).Periodiek wordt gemeten voor hoeveel werknemers een werkgeversbijdrage
beschikbaar is. In 2005 had 20% van de bedrijven een kinderopvangregeling,
hetzij als een bedrijfseigen regeling, hetzij op grond van een bedrijfstak
CAO3. In 2004 was dit percentage nagenoeg gelijk,
namelijk 19%. Het zijn vooral de grotere bedrijven die een bijdrage
verstrekten: 69% van de bedrijven met 50 tot 200 werknemers en 84%
met 200 of meer werknemers, tegenover 39% van de bedrijven met 10 tot
50 werknemers en 10% van de bedrijven met minder dan 10 werknemers.Ook uitgedrukt in het percentage werknemers dat aanspraak op een werkgeversbijdrage
kan maken, was in 2005 sprake van een beperkte stijging ten opzichte van 2004:
69,1 tegenover 66,1%. In deze metingen is wel rekening gehouden met
de aard van de kinderopvang (zowel voor dagopvang als voor buitenschoolse
opvang) maar nog niet met de hoogte van de werkgeversbijdrage, noch met de
categorieën werknemers die daarvoor in aanmerking komen4.3.2 UitvoeringBelastingdienst/ToeslagenDe Wet kinderopvang stelt de ouder centraal. Eén van de belangrijkste
uitgangspunten van deze wet is dan ook vraagsturing: ouders ontvangen vanaf 2005
rechtstreeks van de Belastingdienst/Toeslagen een kinderopvangtoeslag.Eind 2004 is de Belastingdienst/Toeslagen begonnen met het verwerken van
meer dan 200 000 aanvragen voor de kinderopvangtoeslag. Alle ouders die
begin december 2004 een volledig en juist ingevuld aanvraagformulier hadden
ingediend, hadden voor half januari 2005 het voorschotbedrag op hun rekening
staan.In december 2005 heeft de Belastingdienst/Toeslagen zowel de tegemoetkoming
over de maand december, als het voorschot voor de maand januari 2006 uitgekeerd.
Dit als gevolg van de invoering van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
(zie hieronder).In de eerste helft van 2005 had de Belastingdienst/Toeslagen te maken
met opstartproblemen Deze problemen zijn in de loop van 2005 verholpen. Geconstateerd
is dat er een verhoogd debiteurenrisico bestaat bij hoge uitgekeerde voorschotbedragen
(door veel uren opvang, voor meerdere kinderen, gedurende meerdere dagen per
week) bij huishoudens met een relatief laag inkomen.Vermindering administratieve lasten, AwirBij de invoering van de Wet kinderopvang is rekening gehouden met stijging
van de administratieve lasten voor ouders door de overgang van aanbod- op
vraagfinanciering. Ouders sluiten zelf een contract af met de opvangorganisatie
en zijn verantwoordelijk voor de financiële afhandeling met de opvang,
Belastingdienst/Toeslagen en werkgever. Veel ouders voelden daarnaast extra
administratieve lasten als gevolg van de administratieve plichten die werkgevers
veelal aan werknemers oplegden door kopieën van facturen en betalingsbewijzen
te vragen voor het verkrijgen van de werkgeversbijdrage.Inmiddels heeft het kabinet aangekondigd een verplichte werkgeversbijdrage
in te voeren, waardoor deze administratieve lastendruk geheel verdwijnt, zowel
voor ouders als voor werkgevers (zie verder onder § 7.2).De uitvoerings- en betalingssystematiek van de Wet kinderopvang per 1 januari
2005 liep een jaar vooruit op de invoering van de Awir1. De Awir vergemakkelijkt de aanvraag voor de kinderopvangtoeslag voor
ouders, wat tot vermindering van administratieve lasten voor ouders leidt:• Ouders hoeven niet meer aan het eind van elk jaar een aanvraag
voor het volgende jaar in te dienen;• Ouders hoeven na afloop van het jaar geen definitieve aanvraag
kinderopvang meer in te dienen;• De Awir rekent met maandbedragen die vooruit worden bevoorschot,
dus in de maand voorafgaand aan het kinderopvanggebruik. Bij de definitieve
vaststelling wordt uitgegaan van de gegevens zoals die bij de Belastingdienst
het laatst bekend zijn. Mede daarom zijn ouders verplicht wijzigingen (in
inkomen, aantal af te nemen uren enz.) binnen vier weken door te geven aan
de Belastingdienst/Toeslagen.3.3 DoelgroepenNaast ouders die betaalde arbeid en zorg combineren, hebben ook een aantal
andere groepen op grond van de Wet kinderopvang recht op een kinderopvangtoeslag:
omdat ze een WW- of bijstandsuitkering ontvangen en deelnemen aan een traject
gericht op arbeidsinschakeling, nieuwkomers, herintreder of student zijn.
Deze groepen ouders hebben geen werkgever. Afhankelijk van de soort uitkering
wordt de werkgeversbijdrage voor kinderopvang voor deze groepen verstrekt
door de gemeente of door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV).Vooral grote gemeenten met relatief veel doelgroepouders hebben in 2005
begeleiding geboden om deze doelgroepouders zo goed en zo soepel mogelijk
te helpen met de gemeentelijke aanvraag voor een bijdrage in de kosten van
kinderopvang. En veelal ook met de aanvraag van de kinderopvangtoeslag.Voor deze doelgroepouders betekent de systematiek van de Wet kinderopvang
dat men bij twee en soms bij drie verschillende loketten moest zijn. Onderzoek
naar de werking van de doelgroepensystematiek in 2005 bevestigt dit beeld2.Het kabinet heeft daarom aangekondigd de financiering (aanvragen en betaling)
van de kinderopvangtoeslag voor de doelgroepen te willen vereenvoudigen. Onderzocht
wordt op welke wijze ook deze ouders per 1 januari 2008
hun aanvraag rechtstreeks bij de Belastingdienst/Toeslagen kunnen indienen,
zodat ook zij met zo min mogelijke loketten te maken krijgen.Sociaal-medische doelgroepIn de Wet kinderopvang zijn artikelen opgenomen met betrekking tot de
kinderopvangtoeslag voor huishoudens met een sociaal-medische problematiek
Deze groep zou op basis van indicatie hiervoor in aanmerking komen.Bij brief van 18 augustus 20041 is bekend
gemaakt dat de artikelen uit de Wet kinderopvang die betrekking hadden op
deze sociaal-medische doelgroep, vooralsnog niet in werking treden. Reden
was dat het net opgerichte Centrum voor Indicatiestelling Zorgverzekeringen
(CIZ) dat de Awbz-indicaties verzorgt, nog niet klaar was voor deze extra
taak.De gereserveerde middelen voor de inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag
voor de sociaal-medische doelgroep (in 2005 € 17,7 miljoen) zijn
voor dat jaar aan het gemeentefonds toegevoegd, waarmee de gemeenten beleidsverantwoordelijkheid
krijgen ouders uit de sociaal-medisch doelgroep te financieren voor de kosten
van kinderopvang.In de loop van 2005 ontving het ministerie van SZW signalen, met name
vanuit de grote gemeenten, dat dit macro budget ontoereikend is. Het kabinet
heeft vervolgens besloten dat voor de jaren 2006 en 2007 een extra bedrag
van € 10,1 miljoen voor de sociaal-medische doelgroep per jaar aan
het gemeentefonds wordt toegevoegd. In de loop van 2007 wordt besloten of
deze doelgroep onder de reikwijdte van de Wet kinderopvang blijft of onder
een ander wettelijk regime, zoals de Wet maatschappelijke ontwikkeling, zal
worden gebracht.3.4 Gebruik kinderopvangIn de jaren vóór invoering van de Wet kinderopvang stond
uitbreiding van het aantal kindplaatsen centraal in het kinderopvangbeleid.
Bij de invoering van de wet was de situatie bereikt van voldoende aanbod van
kinderopvang, zodat de omslag naar marktwerking kon worden ingezet. Het streven
is dat het gebruik van kinderopvang na invoering van de Wet kinderopvang minstens
even groot blijft als daarvoor.Om de gevolgen van de invoering van de Wet kinderopvang op de «bestaande»
gebruikers (eind 2004) in kaart te brengen, heeft het ministerie van SZW in
2004 en 2005 onderzoek onder gebruikers laten uitvoeren. De Tweede Kamer is
op 28 februari 2006 van de resultaten van dit onderzoek op de hoogte
gebracht2. Conclusie van het onderzoek was dat
de invoering van de wet voor het merendeel van de bestaande gebruikers geen
gevolgen heeft gehad. Een deel van de gebruikers heeft het gebruik van kinderopvang
als gevolg van de wet aangepast: 7,5% heeft het gebruik verminderd,
6% gestopt en 1,4% vermeerderd. Daarbij werden de kosten het
meest als reden genoemd. De ouders die het gebruik van kinderopvang hebben
verminderd of gestopt, zijn relatief vaker te vinden in de midden- en hogere
inkomensklassen en in huishoudens zonder werkgeversbijdragen. Ouders die het
gebruik hebben vermeerderd, zijn met name te vinden in de lagere inkomensklassen
(tot één keer modaal). Daarnaast is door middel van een beperkt
aanvullend onderzoek een beeld verkregen van de nieuwe instroom in 2005. Deze
komt overeen met een omvang van instroom zoals verwacht vóór
invoering van de Wet kinderopvang.Zoals in § 2 is opgemerkt heeft het kabinet het knelpunt van
de hogere kosten van kinderopvang voor midden- en hoger inkomens onderkend.
Het kabinet heeft daarom tot een intensivering van € 200 miljoen
besloten, waarvan € 130 miljoen voor reparatie van de negatieve inkomenseffecten voor midden- en hogere inkomens1. Kinderopvang is daarmee in 2006 voor grote groepen ouders zelfs goedkoper
geworden dan in 2004. Bovendien heeft het kabinet het voornemen de kinderopvangtoeslag
vanaf het jaar 2007 opnieuw te verhogen, nu met € 125 miljoen.Naast de gegevens uit het gebruikersonderzoek zijn er gegevens van de
Belastingdienst/Toeslagen over het aantal aanvragers van de kinderopvangtoeslag.
Deze cijfers zijn echter nog onvolledig:• De cijfers over 2005 zijn nog niet volledig bekend, aangezien een
deel van de ouders pas na afloop van het jaar de kinderopvangtoeslag aanvraagt.
Naar schatting gaat het om ongeveer 8% van de ouders die in aanmerking
komt voor kinderopvangtoeslag. Een eerste beeld hiervan komt eind 2006 beschikbaar
(in verband met de verwerkingstermijn van de definitieve opgaven van ouders);• Niet alle ouders die gebruik maken van kinderopvang zijn bij de
Belastingdienst/Toeslagen bekend: een deel van de ouders komt niet in aanmerking
voor de kinderopvangtoeslag, omdat hun inkomen te hoog is. Ouders met een
gezamenlijk toetsingsinkomen boven de € 79 069 en één
kind in de kinderopvang ontvingen in 2005 geen kinderopvangtoeslag en ontbreken
derhalve in de cijfers.De voorlopige, nog onvolledige cijfers van de Belastingdienst/Toeslagen
geven aan dat in 2005 ruim 235 000 huishoudens een aanvraag voor kinderopvangtoeslag
hebben ingediend. De aanvragen betreffen bijna 350 000 kinderen (gemiddeld
1,5 kind per huishouden). Bijna driekwart van de aanvragen heeft betrekking
op opvang voor 0 tot 4 jarigen, 20% betreft buitenschoolse opvang en
6% heeft betrekking op gastouderopvang (zie tabel 4).Tabel 4. Procentuele verdeling van aanvragen naar
soort kinderopvang in 2005Verdeling aanvragen naar soortIn % Kinderopvang 0–4 jaar74Buitenschoolse opvang20 Gastouderopvang6Totaal100Het aandeel alleenstaande ouders betreft 18% van alle huishoudens
die een kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd. Van alle gebruikmakende ouders
behoort 4% tot de specifieke doelgroepouders.Voor de berekening van de kinderopvangtoeslag geldt een maximumuurprijs.
In 2005 was dat € 5,68 voor dagopvang en € 6,13 voor buitenschoolse
opvang. Kinderopvangkosten boven dit maximum komen niet voor bekostiging vanuit
het rijk in aanmerking.Vergelijking met 2004Eind 2004 waren er 227 000 huishoudens die gebruik maakten van kinderopvang2. Omdat dit standcijfers zijn met betrekking tot het
aantal gebruikers van kinderopvang eind 2004, zijn deze niet vergelijkbaar
met de cijfers van de Belastingdienst/Toeslagen over 2005, die betrekking
hebben op geheel 2005. Ook zitten in het cijfer voor 2004 groepen die niet
in het cijfer over 2005 van de Belastingdienst zijn begrepen, zoals de groep
die pas in 2006 bij de definitieve aanvraag een tegemoetkoming aanvraagt,
de groep die afziet van een aanvraag en de groepen die niet onder de Wet kinderopvang
vallen. In het jaarverslag Wet kinderopvang voor 2006 zal worden opgenomen
hoeveel huishoudens eind 2005 gebruik maakten van kinderopvang; dan kan hiervoor
een vergelijking worden gemaakt met 2004.3.5 BuitenlandregisterOok voor het gebruik van kinderopvang buiten Nederland is een kinderopvangtoeslag
of een belastingvrije vergoeding van de werkgever mogelijk. Eén van
de voorwaarden daarvoor (artikel 48 Wet kinderopvang) is dat de gebruikte
buitenlandse kinderopvang naar aard en strekking beschouwd kan worden als
een equivalent van Nederlandse kinderopvang, zoals bedoeld in de Wet kinderopvang.
Indien dat het geval is, wordt de betreffende kinderopvang opgenomen in het
centrale register buitenlandse kinderopvang. De voorwaarden zijn vastgelegd
in de Wet kinderopvang en verder uitgewerkt in de Regeling Wet kinderopvang1.Op basis van aanvragen van ouders zijn ultimo 2005 ongeveer 130 buitenlandse
kinderopvangorganisaties in het centrale register buitenlandse kinderopvang
opgenomen. Van deze aanvragen zijn 104 afkomstig uit België (met name
Vlaanderen), 18 uit Duitsland en 8 uit andere EU-landen2. Gelet op de aard van de aanvragen, gaat het vooral om kinderopvanggebruik
in verband met grensarbeid en door uitgezonden ambtenaren. Het actuele register
is te raadplegen via www.szw.nl.4. Kwaliteit en toezicht4.1 Kwaliteit en toezicht onder de Wet kinderopvangDe Wet kinderopvang kent de globale norm van verantwoorde kinderopvang,
dat wil zeggen kinderopvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling
van het kind in een veilige en gezonde omgeving. Ter invulling hiervan stelt
de wet zowel concrete normen – zoals over medezeggenschap van ouders,
het gebruik van de Nederlandse taal, risico-inventarisatie en de verklaring
omtrent het gedrag – als globale normen. Deze globale normen zijn via
zelfregulering nader geconcretiseerd. (Zie hiervoor verder onder § 4.2).Op grond van de Wet kinderopvang is de gemeente verantwoordelijk voor
het eerstelijnstoezicht op de kinderopvang en wordt het feitelijke toezicht
uitgevoerd door de GGD. Het toezicht vindt plaats op zowel de concrete als
de globale normen. Daarnaast hebben gemeenten voor de handhaving de mogelijkheden
van de Algemene wet bestuursrecht en de Gemeentewet tot hun beschikking. De
GGD heeft met de invoering van de Wet kinderopvang op één aspect
ook een eigen handhavingsbevoegdheid gekregen, te weten de mogelijkheid om
een schriftelijk bevel op te leggen indien de kwaliteit van de kinderopvang
zodanig tekort schiet dat het nemen van maatregelen geen uitstel kan lijden.Het jaar 2005 was voor het eerstelijnstoezicht een overgangsjaar. De Wet
kinderopvang biedt in artikel 62, tweede lid, ruimte om in bijzondere omstandigheden
van de regel dat iedere kinderopvanglocatie en elk gastouderbureau elk kalenderjaar
moet worden geïnspecteerd, af te wijken. Van deze ruimte is in 2005 gebruikgemaakt,
omdat door de parlementaire behandeling het kwaliteits- en toezichtarrangement
onder de Wet kinderopvang is gewijzigd, met als gevolg dat de Beleidsregels
kwaliteit kinderopvang, gebaseerd op het Convenant kwaliteit kinderopvang,
pas in het najaar van 2004 gereed kwamen. De scholing van GGD-inspecteurs
over de nieuwe regelgeving, werkwijze en rapportagevorm kon daardoor niet
eerder dan in de eerste drie maanden van 2005 plaats kon vinden. (Zie hiervoor
ook onder § 4.2). Verder lag in 2005 de prioriteit van de toezichthouders
bij de inspectie van nieuw gemelde en slecht functionerende kinderopvangorganisaties,
alsmede bij inspecties naar aanleiding van signalen en klachten.Eind 2005 heeft SZW met betrokken partijen uit de kinderopvangsector knelpunten
met betrekking tot (het toezicht op) de kwaliteitscriteria besproken. Daarnaast
is GGD Nederland eind 2005 gestart met het aanpassen en stroomlijnen van de
toetsingskaders1. Hierbij zijn ook de resultaten
van een evaluatie van de nieuwe werkwijze van het toezicht, die in opdracht
van GGD Nederland door een onafhankelijk onderzoeksbureau is uitgevoerd, meegenomen.De Inspectie Werk en Inkomen (IWI) ziet namens de minister van SZW toe
op de rechtmatigheid en de doeltreffendheid van het eerstelijnstoezicht door
de gemeente. Via een jaarlijkse – wettelijk verplichte – rapportage
op basis van de gemeentelijke jaarverslagen over het eerstelijnstoezicht op
de kinderopvang oordeelt IWI of het eerstelijnstoezicht goed functioneert2. IWI voert daarnaast ook eigenstandig onderzoek uit
naar het gemeentelijk toezicht en publiceert daarover in openbare rapporten.
Zo heeft IWI in 2005 onderzoek uitgevoerd naar de implementatie van het eerstelijnstoezicht
door gemeenten3.Voor nadere informatie over de inhoud en de werkwijze van het tweedelijnstoezicht
wordt verwezen naar het jaarverslag van IWI over 20054.4.2 Stand van zaken zelfreguleringHieronder volgt een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot
zelfregulering binnen de kinderopvangsector. Het betreft het Convenant kwaliteit
kinderopvang, de risico-inventarisaties veiligheid en gezondheid, de Algemene
Voorwaarden en het gebruik van het vrijwillige HKZ-certificatieschema.Convenant kwaliteit kinderopvangMet de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang worden de landelijk uniforme
kwaliteitscriteria en de hiervan afgeleide uniforme toezichtcriteria in belangrijke
mate bepaald door normen die door de sector zelf in het Convenant kwaliteit
kinderopvang5 zijn vastgelegd. In het convenant
hebben de brancheorganisaties Maatschappelijk Ondernemers Groep (MOgroep)
en de Branchevereniging Ondernemers in de Kinderopvang
samen met de Belangenvereniging Ouders in de Kinderopvang (BOinK) invulling
gegeven aan het begrip verantwoorde kinderopvang voor zowel dagopvang, buitenschoolse
opvang en gastouderopvang. De Branchevereniging heeft de normen uit het convenant
voor leden verplicht gesteld.Het kabinet heeft vervolgens de criteria uit het Convenant kwaliteit kinderopvang één
op één overgenomen in de Beleidsregels kwaliteit kinderopvang6 en in de toetsingskaders7
die de gemeente en de GGD voor het toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang
gebruiken.Naar aanleiding van gerezen knelpunten bij het toezicht hebben de convenantpartners
zich voorgenomen in 2006 het Convenant kwaliteit kinderopvang te evalueren.In het algemeen kan worden gesteld dat de werking van het Convenant kwaliteit
kinderopvang in 2005 bevredigend is verlopen.Eigen verantwoordelijkheid voor veiligheid en gezondheidMet de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang zijn kinderopvangorganisaties
meer dan voorheen verantwoordelijk voor de wijze waarop zij de veiligheid
en gezondheid van de kinderen die zij opvangen waarborgen. Zij voeren vanaf 2005
jaarlijks zelf risico-inventarisaties uit en formuleren op basis daarvan plannen
van aanpak voor geconstateerde risico’s. Het toezicht van de GGD richt
zich daarmee op de verantwoordelijkheid die de houder moet nemen en beleid
en praktijk.Algemene Voorwaardenen Geschillencommissie KinderopvangDe MOgroep, Branchevereniging, BOinK en Consumentenbond hebben eind augustus
2004 binnen SER-verband Algemene Voorwaarden opgesteld voor dagopvang en buitenschoolse
opvang1. Deze voorwaarden bieden de basis voor
contracten tussen ouders en ondernemers. Per 1 januari 2005 zijn deze
voorwaarden verplicht voor de leden van MOgroep en Branchevereniging.Per 1 september 2005 werd een herziene versie van de Algemene Voorwaarden
van kracht, waarin een geschillenregeling en de nakomingsgarantie zijn opgenomen.
Dit houdt in dat ouders de mogelijkheid hebben zich bij een meningsverschil
over het contract te wenden tot de onafhankelijke Geschillencommissie Kinderopvang.
Een uitspraak van de Geschillencommissie is bindend. MOgroep en Branchevereniging
stellen zich garant voor de nakoming van de uitspraken van de Geschillencommissie.HKZ-certificatieschemaDe sector heeft sinds 1999 de mogelijkheid zich vrijwillig te certificeren
conform het HKZ2 -certificatieschema dat voldoet
aan ISO-normen. De criteria in het schema zijn met name gericht op kwaliteitmanagementsystemen
binnen kinderopvangorganisaties. De dekking bedraagt ruim 30% van de
kinderopvangplaatsen; daarnaast zijn veel organisaties bezig met certificering.In nauw overleg met de veldpartijen heeft de Stichting HKZ eind 2005 een
ingrijpende wijziging van het certificatieschema in gang gezet. Deze wijziging
is er op gericht een belangrijk deel van de toetsingscriteria van het toezicht
door de overheid over te nemen. Daarmee ontstaat overlap tussen het toezicht
door de gemeente/GGD en het private certificeringsstelsel. Het kabinet beziet
hoe deze ruimte kan worden benut voor verminderd toezicht op gecertificeerde
kinderopvangorganisaties.4.3 Onderzoek (proces)kwaliteit en versterking kwaliteit
en toezichtHet NCKO heeft begin 2005 de proceskwaliteit3
van kinderdagverblijven gemeten. Het gaat om een meting op het moment dat
de Wet kinderopvang circa drie maanden van kracht was. De meting gaat vooraf
aan een uitgebreider onderzoek dat het NCKO op een later moment zal uitvoeren.
Geconstateerd is dat de sensitiviteit van de leidster tijdens haar interacties
met de kinderen, in de woorden van de onderzoekers «een kernaspect van
het pedagogische werk in de kinderopvang», over een reeks van jaren
positief is gebleven. Deze landelijke kwaliteitspeiling laat echter ook zien
dat de proceskwaliteit van de kinderopvang begin 2005 is gedaald ten opzichte
van de eerdere peilingen in 1995 en 2001. De onderzoekers benadrukken dat
voorzichtigheid is geboden bij het interpreteren van de resultaten. Nader
onderzoek zal de knelpunten en tevens de mogelijke effecten van de kinderopvang
op de ontwikkeling van kinderen scherper in beeld brengen.Bij brief van 12 september 20054 heeft
de minister van SZW de Tweede Kamer over de resultaten van bovengenoemde kwaliteitspeiling
geïnformeerd. De minister kondigde drie maatregelen aan:1. Versterking van het toezicht door de GGD en de handhaving door de gemeente
(zie hieronder);2. Kinderopvangondernemers aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor
de kwaliteit van hun aanbod (zie verder onder § 6.1 voor informatie
over subsidieprojecten die de kwaliteit en het toezicht bevorderen);3. Nader onderzoek naar de oorzaken van de kwaliteitsdaling5.Projecten ter versterking van toezicht en handhavingVNG en GGD Nederland ontvingen eind 2005 in totaal € 3 miljoen
subsidie voor twee tweejarige projecten ter versterking van het toezicht:• Het project van GGD Nederland richt zich onder meer op het verhogen
van uniformiteit en effectiviteit van het toezicht, op meer en een betere
ondersteuning en toerusting van de GGD’en – o.a. op gebied van
de pedagogische kwaliteit –, op kennisuitwisseling tussen de inspecteurs
en op lastenverlichting voor zowel toezichthouders als voor kinderopvangorganisaties.
Ook worden de toetsingskaders en andere instrumenten voor de GGD verder gestroomlijnd.
Dit levert tijdwinst op voor de GGD-inspecteur, maar ook vermindering van
de toezichtlast voor de kinderopvangorganisaties. Op de wat langere termijn
kunnen met het beiden van adequate automatisering de administratieve lasten
voor toezichthouders en kinderopvangorganisaties verder worden verminderd.• Het project van de VNG richt zich onder meer op verhogen van de
uniformiteit van handhaving, op het verder ondersteunen van gemeenten bij
de uitvoering van een adequaat handhavingsbeleid, het organiseren van verschillende
workshops, op kennisuitwisseling, het opzetten van zogenaamde handhavingskringen
en pilotprojecten gericht op ondersteuning van handhavingsacties.• GGD Nederland en de VNG dragen daarnaast zorg voor een helpdesk
voor GGD’en en gemeenten. Ook hebben GGD Nederland en de VNG allebei
de bevordering van afstemming en samenwerking tussen de verschillende inspecties
kinderopvang in hun projecten opgenomen (zie verder onder de volgende paragraaf).Beide projecten lopen van 1 januari 2006 tot 31 december 2007.
Het beoogde effect van beide projecten is dat na 2007 GGD’en en gemeenten
volledig zijn toegerust voor de uitvoering van het toezicht en handhaving
op de kwaliteit van kinderopvang.4.4 Samenwerking inspecties kinderopvangHet grootste deel van de meldingen over strijdigheden met betrekking tot
wet- en regelgeving over kinderopvang die bij het Meldpunt Strijdige Regelgeving1 zijn binnengekomen, is met de inwerkingtreding van de
Wet kinderopvang2 per 1 januari 2005 opgelost.
Een aantal meldingen had betrekking op informatietekort bij de verschillende
partijen die een (toezichthoudende) rol spelen in relatie tot kinderopvang
en op onvoldoende afstemming en samenwerking tussen de toezichthouders op
rijks- en gemeentelijk niveau.Daarnaast bleek dat er in 2005 in de kinderopvangsector, naast het reguliere
toezicht door de GGD, meerdere inspectietrajecten door verschillende toezichthouders
zouden worden uitgevoerd. Dit betrof o.a. – éénmalige –
inspectieprojecten door de Arbeidsinspectie (AI) en de Voedsel- en Waren Autoriteit
(VWA).Een en ander was aanleiding voor de toezichthouders die betrokken zijn
bij de sector kinderopvang (AI, VWA, VROM-Inspectie, IWI, de Vereniging van
Nederlandse gemeenten (VNG), GGD Nederland en het Landelijk Netwerk Brandpreventie
(LNB)), de twee brancheorganisaties kinderopvang en de ministeries van Economische
Zaken (EZ) en SZW te komen tot afspraken over samenwerking en afstemming tussen
toezichthouders en de sector kinderopvang. Hiertoe is in 2005 een intentieverklaring
voorbereid (in 2006 getekend), waarmee – zo is de verwachting –
een vermindering van de toezichtlast voor kinderopvangondernemers en effectiever
en efficiënter toezicht zal worden bewerkstelligd. Daarnaast dragen afspraken
over samenwerking en afstemming bij aan de kwaliteit van kinderopvang. (Zie
ook onder § 6.3).5. Marktwerking5.1 Ontwikkelingen op de kinderopvangmarktTot de bepalende elementen in de Wet kinderopvang behoren: keuzevrijheid
voor ouders en vraagfinanciering. Hiermee ontstaat marktwerking met als doel
een betere aansluiting tussen vraag en aanbod. Via onderzoek wordt gevolgd
hoe de kinderopvangmarkt zich onder invloed van de Wet kinderopvang ontwikkelt.
Daarvoor is allereerst de situatie voorafgaand aan de invoering van de Wet
kinderopvang vastgelegd1. In dit onderzoek stond
de keuzevrijheid van ouders centraal, waarbij kwaliteit van kinderopvang een
belangrijk aandachtspunt was. De situatie in 2004 laat zich op deze elementen
als volgt beschrijven:Keuzevrijheid• Het kinderopvangaanbod is in 2004 het grootst in de randgemeenten
rond de grote gemeenten;• Ouders letten bij hun keuze vooral op de reisafstand (maximaal
10 minuten extra reistijd op de route van huis naar werk, waarvan 6 minuten
voor brengen en halen) en op de sfeer;• Gerelateerd aan het aantal opvanglocaties binnen 10 minuten extra
reistijd, heeft in 2004 60% van de ouders keuze uit drie of meer locaties;
10% van de ouders keuze uit twee locaties en 30% van de ouders
geen keuze (omdat er geen of slechts één locatie beschikbaar
is). Verschillende locaties kunnen tot dezelfde opvangorganisatie behoren;• Meer dan 50% van de ouders die gebruik maken van opvang,
geeft aan niet te zullen overstappen naar een andere opvanglocatie of andere
opvangvorm.Kwaliteit• Ouders beoordelen de kwaliteit van de gebruikte opvang als «hoog».
Wel zijn er verschillen in waardering tussen formele en informele opvang;• De beoordeling door ouders van de kwaliteit van formele opvang
is vooral gebaseerd op direct waarneembare factoren als de nabijheid, de sfeer
en de huisvesting, mogelijkheden tot buiten spelen en het beschikbaar zijn
van informatie over het gedrag van het kind tijdens de opvang. Bij informele
opvang letten ouders vooral op de flexibiliteit en betrouwbaarheid;• Voor de kinderopvangaanbieders is vooral het pedagogische beleid
van belang;• Van de onderzochte ouders weet slechts een kwart of de locatie
beschikt over een kwaliteitscertificaat. Eveneens een kwart weet niet of er
een pedagogisch plan is.De kinderopvangmarkt in 2004 kan op grond hiervan als volgt worden getypeerd:1. In 2004 was het bereik van kinderopvang groot, maar niet alle gebruikers
konden ook daadwerkelijk kiezen. Bijvoorbeeld omdat dan de reistijd langer
werd dan gewenst of omdat alle aanbieders in de regio tot één
organisatie behoren. Als norm is daarbij gehanteerd het aantal opvangmogelijkheden
binnen een straal van maximaal 10 minuten extra reistijd op de route van huis
naar werk, waarvan 6 minuten voor brengen en halen;2. Ouders zijn tevreden met de kwaliteit, maar letten daarbij op andere
elementen dan de professionals («sfeer, kwaliteit gebouw, houding personeel»);3. Ouders zijn niet snel geneigd te wisselen van gekozen opvang. Het keuze-element
speelt vooral voorafgaand aan het eerste gebruik.In 2007 zal de kinderopvangmarkt opnieuw in kaart worden gebracht op basis
van de situatie eind 2006. De Wet kinderopvang is dan twee jaar van kracht
en de markt zal zich voldoende gestabiliseerd hebben om een goede vergelijking
met de situatie voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet te kunnen maken.5.2 Intermediaire organisatiesIn de periode voorafgaand aan de Wet kinderopvang was er, gerelateerd
aan de wijze van bekostiging, sprake van drie soorten opvangplaatsen: subsidieplaatsen,
bedrijfsplaatsen en particuliere plaatsen. Intermediaire organisaties speelden
een centrale rol bij de financiële en administratieve processen van bedrijfsplaatsen.
Intermediaire organisaties hadden zich daardoor ontwikkeld tot een belangrijke
factor in het kinderopvangstelsel. Bij de invoering van de Wet kinderopvang
is daar verandering in gekomen. De veranderingen zijn terug te voeren op twee
elementen uit de wet:a) de ouder als centrale partij in de bekostiging;b) een vaste werkgeversbijdrage – indien aanwezig – van eenderde
(twee maal eenzesde) van de prijs van de opvang.De ouder als centrale partij in de bekostigingIn de systematiek van de wet staat de ouder centraal: de ouder kiest de
opvang, sluit een contract met de opvangorganisatie, betaalt de rekening en
ontvangt de kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst/Toeslagen. Bij opvang
medebekostigd door de werkgever is niet langer de werkgever – of namens
hem de intermediaire organisatie – contractpartij van de opvang, maar
de ouder. Hiermee valt één van de functies van intermediaire
organisaties weg.Een vaste werkgeversbijdrageHet financiële aandeel van de werkgever bij kinderopvanggebruik door
de werknemer bedroeg vóór de Wet kinderopvang de prijs van de
opvang minus de inkomensafhankelijke eigen bijdrage van de individuele werknemer.
De werkgeversbijdrage was daarmee variabel en inkomensafhankelijk. Intermediaire
organisaties betaalden namens de werkgever de rekening van de opvang, bepaalden
de hoogte van de eigen bijdrage van de werknemer, inden deze bijdrage bij
de ouders/werknemers en maakten een eindafrekening met de werkgever. De Wet
kinderopvang gaat uit van – indien aanwezig – een vaste werkgeversbijdrage
van eenderde van de prijs van de opvang. De werkgeversbijdrage is inkomensonafhankelijk. De hoogte van het inkomen van de ouder
is voor de werkgever niet meer relevant en wordt vastgesteld door de Belastingdienst/Toeslagen
voor de berekening van de hoogte van de kinderopvangtoeslag. (Zie ook § 2.2).Sinds de invoering van de Wet kinderopvang is de rol van intermediaire
organisaties daardoor sterk verminderd. Resterende taak is het uitbetalen
van de werkgeversbijdragen aan werknemers, hoewel de werkgeversbijdrage ook
rechtstreeks door de werkgever aan de werknemer kan worden uitbetaald. Als
gevolg van deze ontwikkelingen hebben de intermediaire organisaties hun activiteiten
beperkt. Zij zijn in aantal en in omvang afgenomen. In één geval
(KidsConcern) heeft de teruggang in activiteiten geleid tot overname en vervolgens
surseance van betaling.Indien wordt besloten tot de invoering van een verplichte werkgeversbijdrage
(zie hiervoor § 7.2) zal de werkgeversbijdrage door de Belastingdienst/Toeslagen
aan de ouder worden uitgekeerd. Daarmee zal ook dit onderdeel van de activiteiten
van intermediaire organisaties komen te vervallen.5.3 Waarborgfonds kinderopvang: overgangsfaciliteiten
voor kinderopvangorganisatiesKinderopvangorganisaties die als gevolg van de invoering van de Wet kinderopvang
te maken krijgen met tijdelijke financieringsproblemen, kunnen in de periode
2005–2006 gebruik maken van financiële faciliteiten in de vorm
van borgen op rekening courant krediet en op vermogensversterkend krediet.
Het Waarborgfonds kinderopvang is de uitvoerder van deze faciliteiten. Het
ministerie van SZW heeft het Waarborgfonds hiervoor een tijdelijke subsidie
van € 30 miljoen beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen borgen worden
verstrekt tot een bedrag van in totaal € 90 miljoen. Sinds 1 januari
2005 hebben 39 organisaties gebruik gemaakt van deze mogelijkheden. Het financiële
beslag van de verstrekte borgen is € 14 miljoen. Het gebruik blijft
aanzienlijk achter bij de oorspronkelijke ramingen. Hieruit kan de conclusie
worden getrokken dat de overgang naar de Wet kinderopvang bij kinderopvangorganisaties
veel minder financiële problemen heeft opgeleverd dan voor de invoering
van de wet werd gevreesd.6. Flankerend beleid6.1 Subsidieregeling kinderopvang 2005In het jaar 2005 konden voor de eerste keer subsidieaanvragen op grond
van de Subsidieregeling kinderopvang worden ingediend. Het doel van deze regeling
is het subsidiëren van projecten die bijdragen aan de beleidsdoelstelling
van SZW op het terrein van kinderopvang: het zorgdragen voor een stelsel van
toegankelijke en verantwoorde kinderopvang. De duur van de projecten is maximaal
18 maanden; maximale subsidie bedraagt € 500 000.Gezien het dynamische karakter van de sector kinderopvang is ervoor gekozen
jaarlijks de thema’s waarvoor subsidie kan worden aangevraagd vast te
stellen. Voor 2005 ging primair de aandacht uit naar de bevordering van een
goede uitvoering van de Wet kinderopvang en de bevordering van de kwaliteit
van de kinderopvang. Voor de volgende thema’s kon in 2005 subsidie worden
aangevraagd:a) bevordering van een goede uitvoering van de Wet kinderopvang;b) bevordering van de kwaliteit van kinderopvang;c) financiering van de kinderopvang;d) versterking van het ondernemerschap in de kinderopvangsector;e) stimulering en ontwikkeling van innovaties binnen buitenschoolse opvang;f) ontwikkeling en totstandbrenging van zelfreguleringsinstrumenten;g) verbetering van het bereik en de toegankelijkheid van kinderopvang
in de zin van de Wet kinderopvang;h) bevordering van samenwerking van kinderopvangvoorzieningen met andere
jeugdvoorzieningen.Voor elk van de thema’s a) en b) was € 1 125 000
beschikbaar; voor de thema’s c) tot en met h) was eenzelfde bedrag beschikbaar.
Totale budget van de Subsidieregeling kinderopvang 2005 was € 3 375 000.In totaal zijn er bijna 140 subsidieaanvragen ingediend. De aanvragen
zijn beoordeeld volgens de zogenaamde tenderprocedure. Naast het bijdragen
aan de beleidsdoelstelling van kinderopvang waren belangrijke inhoudelijke
criteria bij de beoordeling:• aantoonbaar draagvlak voor het project in het kinderopvangveld;• aantoonbare behoefte voor het project in het kinderopvangveld;• continuïteit van de projectactiviteiten gedurende de projectperiode;• overgedraagbaarheid van de resultaten aan andere kinderopvangorganisaties
en landelijk toepasbare resultaten.Uiteindelijk zijn er 16 projecten positief beoordeeld. Voor een overzicht
van de subsidieprojecten die in 2005 zijn gestart wordt verwezen naar bijlage
II.Naast de uitvoering van de eerste tranche van de Subsidieregeling kinderopvang
is in 2005 de tranche 2006 voorbereid. Als belangrijkste thema’s voor
2006 zijn gekozen: bevordering van de kwaliteit van kinderopvang en de bevordering
van samenwerking van kinderopvangvoorzieningen met andere jeugdvoorzieningen
(mede in het kader van de motie-Van Aartsen/Bos). Gezien de uitkomsten van
de landelijke kwaliteitspeiling door het NCKO (verwezen wordt naar § 4.3)
is het totale budget voor projecten met betrekking tot bevordering van kwaliteit
opgehoogd naar € 2 miljoen.7. Nieuwe ontwikkelingen7.1 Buitenschoolse opvang (motie-Van Aartsen/Bos)Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen van september 2005 heeft de
Tweede Kamer de motie-Van Aartsen/Bos aangenomen1.
Met deze motie wordt de regering verzocht de wet- en regelgeving met ingang
van 1 januari 2007 zodanig aan te passen dat scholen worden verplicht
hetzij voor- en naschoolse opvang te bieden tussen 7.30 uur en 18.30 uur,
hetzij faciliteiten te bieden waarbinnen andere partijen dat doen en de randvoorwaarden
hierbij aan te geven. Aanleiding hiervoor zijn de belemmering die werkende
ouders met jonge kinderen ervaren bij de aansluiting tussen basisschool en
kinderopvang.Het kabinet heeft op 10 oktober en 25 november 2005 de Tweede
Kamer op hoofdlijnen geïnformeerd over de uitvoering van de motie2. Het kabinet wil onderwijs en kinderopvang hierbij zien
als gescheiden verantwoordelijkheden. Buitenschoolse opvang is nadrukkelijk
geen onderwijs en betreft een van de vormen van kinderopvang die valt onder
de reikwijdte van de Wet kinderopvang.In 2005 heeft het kabinet inhoudelijk advies gevraagd aan de Onderwijsraad.
Het CPB is gevraagd de macro-economische effecten van deze nieuwe taak voor
scholen te berekenen. Het kabinet heeft deze twee rapporten vervolgens in
2006 betrokken bij het maken van een stappenplan voor de uitwerking van de
motie. In dit stappenplan is opgenomen dat basisscholen aan het begin van
het schooljaar 2007–2008 de wettelijke taak krijgen de aansluiting met
buitenschoolse opvang te regelen. Overigens blijven ouders zelf verantwoordelijk
voor de opvang van hun kind(eren). Zij betalen de kosten en onder de voorwaarden
die de Wet kinderopvang stelt kunnen zij een kinderopvangtoeslag krijgen van
de Belastingdienst/Toeslagen.In december 2005 vond op initiatief van BOinK (Belangenvereniging van
ouders in de kinderopvang) een startbijeenkomst plaats voor de oprichting
van de Werkgroep Onderwijs en Kinderopvang. In deze werkgroep zijn werkgevers-,
werknemers- en ouderorganisaties uit de onderwijswereld en de kinderopvangsector
vertegenwoordigd. Het doel van deze werkgroep is onder meer informatie-uitwisseling,
creëren van draagvlak, stellen van randvoorwaarden voor verantwoorde
kinderopvang, visieontwikkeling en inventarisatie van good-practices. Het
kabinet juicht dit initiatief toe en ondersteunt deze werkgroep.Het wijzigingsvoorstel voor aanpassing van de Wet op het primair onderwijs
en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 om de aansluiting tussen
onderwijs en kinderopvang te regelen is op 28 augustus 2006 aan de Tweede
kamer aangeboden.7.2 Verplichte werkgeversbijdrageZoals aangekondigd in de brief van 27 januari 2006 aan de Stichting
van de Arbeid heeft in 2006 wederom een meting plaatsgevonden naar de stand
van zaken van werkgeversbijdragen voor kinderopvang. In deze meting is nadrukkelijk
aandacht besteed aan de inhoud van de regelingen en wel naar de mate waarin
deze «volwaardig» zijn. Dat wil zeggen voor zover de regelingen
voorzien in ten minste eenzesde van de kosten van kinderopvang tot de maximum
uurprijs. En voor zover de regelingen beschikbaar zijn voor alle vormen van
kinderopvang: dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang.Uit dit onderzoek1 bleek dat 64,7%
van de werknemers aanspraak kan maken op een dergelijke volwaardige werkgeversbijdrage2. Het kabinet heeft op grond van dit onderzoek, na overleg
met de Stichting van de Arbeid, geconcludeerd dat niet reëel kan worden
verwacht dat in 2008 90% van de werknemers in aanmerking kan komen
voor een volwaardige werkgeversbijdrage3. Het
kabinet heeft derhalve besloten het reeds voorbereide wetsvoorstel de werkgeversbijdrage
wettelijk te regelen4 bij de Tweede Kamer aanhangig
te maken.7.3 Naar één loket voor toezicht op
kinderopvangDe in § 4.4 genoemde intentieverklaring met als titel «Intentieverklaring
ter verbetering van de afstemming en samenwerking bij het toezicht op de kwaliteit
van kinderopvang» is op 11 maart 2006 getekend door vier rijksinspecties
(AI, IWI, VWA en VROM-Inspectie), de ministeries van EZ en SZW, alsmede door
de voorzitters van MOgroep en Branchevereniging ondernemers in de kinderopvang.
Naar aanleiding van deze intentieverklaring en naar aanleiding van motie-Aptroot/Bakker5 hebben de betrokken rijksinspecties, VNG, GGD Nederland,
het project Eenduidig Toezicht, de twee brancheorganisaties kinderopvang en
SZW de bereidheid uitgesproken te komen tot één loket voor het
toezicht op kinderopvang.BIJLAGENI. Overzicht uitgevoerde onderzoekenIn 2005 zijn de volgende onderzoeken afgerond en aan de Tweede Kamer aangeboden.• Afspraken over kinderopvang in CAO’s,
stand van zaken medio 2004/Regioplan beleidsonderzoek;• Werkgeversbijdrage kinderopvang, de situatie
op de peildatum 1 juli 2004 – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Directie Uitvoeringstaken Arbeidsvoorwaardenwetgeving (UAW)Deze onderzoeken geven in combinatie informatie over de stand van zaken
van de werkgeversbijdragen in de kosten van kinderopvang medio 2004, voorafgaand
aan de invoering van de Wet kinderopvang. Belangrijkste conclusies zijn dat
81% van de werknemers die onder een CAO vallen, aanspraak kan maken
op de een of andere vorm van een werkgeversbijdrage. Van de werknemers die
niet onder een CAO vallen, geldt dat voor 39%. Van de werknemers in
totaal was voor 72,5% voorzien in een regeling van de werkgeversbijdrage.
Deze onderzoeken zijn bij brief van 29 april 2005 aangeboden aan de Tweede
Kamer1.• Het aanbod van kinderopvang per eind 2004/Research
voor BeleidResearch voor Beleid heeft een onderzoek uitgevoerd naar het aanbod van
kinderopvang eind 2004, voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang.
Ultimo 2004 bedroeg het totale aanbod aan formele opvang 206 714 plaatsen:
124 386 plaatsen in de hele dagopvang, 74 125 in de buitenschoolse
opvang en 8 203 plaatsen in de gastouderopvang. Onder het voorbehoud
dat deze gegevens niet geheel vergelijkbaar zijn met die van eerdere onderzoeken
blijkt in 2004 de dagopvang met 6 à 7% gegroeid is en de buitenschoolse
opvang met 11 tot 18%. De gastouderopvang is in 2004 met circa 15%
gedaald. Eind 2004 maakten ongeveer 340 000 kinderen gebruik van formele
kinderopvang. Dit betekent dat 26% van de kinderen in de leeftijd van
0 tot 4 jaar en 7% van de kinderen in de leeftijd van 4 tot en met
12 jaar gebruik maakt van formele kinderopvang. Het onderzoek is bij brief
van 29 april 2005 aangeboden aan de Tweede Kamer2.• Financiële positie ultimo 2003/PriceWaterhouseCoopersUit een analyse van de jaarrekeningen 2003 van kinderopvangondernemingen
door PriceWaterhouseCoopers blijkt dat het werkkapitaal in 2003 substantieel
is gestegen ten opzichte van dat in 2001. De rentabiliteit is licht gestegen.
De solvabiliteit op basis van het weerstandsvermogen is nagenoeg onveranderd
gebleven. De gegevens wijken weinig of niet af van die in 2001. Het onderzoek
is bij brief van 29 april 2005 de Tweede Kamer aangeboden3.• Kwaliteit van Nederlandse kinderdagverblijven:
Trends in kwaliteit in de jaren 1995–2005/NCKOMet subsidie van het ministerie van SZW heeft het Nederlands Consortium
Kinderopvangonderzoek (NCKO) onderzoek verricht naar de kwaliteit van de opvang
in kinderdagverblijven begin 2005. Het onderzoek richt zich vooral op de voorwaarden
die van invloed zijn op het welbevinden en de ontwikkeling van de kinderen
(proceskwaliteit). Conclusie van het onderzoek is dat de proceskwaliteit is
gedaald ten opzichte van eerdere peilingen. Deze conclusie is reden geweest
nader onderzoek te laten verrichten naar de oorzaken van deze daling. Het
onderzoek van het NCKO is 12 september 2005 aangeboden aan de Tweede
Kamer4. Bij brief van 2 december 2005 is
de Tweede Kamer geïnformeerd over onregelmatigheden die bij dit onderzoeken
bleken te zijn opgetreden en de consequenties daarvan voor de onderzoeksbevindingen5.• Afspraken over kinderopvang in CAO’s.
Een onderzoek naar de stand van medio 2005/Research voor Beleid;• Werkgeversbijdrage kinderopvang. Resultaten
van de eenmeting naar de situatie op peildatum 1 juli 2005/Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Directie Uitvoeringstaken Arbeidsvoorwaardenwetgeving
(UAW)Deze twee onderzoeken geven een actualisering van de stand van de werkgeversbijdragen.Uit deze onderzoeken blijkt dat medio 2005 voor 73,5% van alle
werknemers was voorzien in een regeling van de werkgeversbijdrage. Dat is
een lichte stijging ten opzichte van 2004. De onderzoeken zijn op 12 september
2005 aan de Tweede Kamer aangeboden1.• De markt voor kinderopvang in 2004/SEO Economisch
onderzoekDit onderzoek heeft tot doel zicht te krijgen op de ontwikkeling van de
markt van kinderopvang onder invloed van de Wet kinderopvang. Het onderzoek
beschrijft de situatie voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Wet kinderopvang.
Voor verreweg de meeste ouders (circa 90%) was eind 2004 in de onmiddellijke
nabijheid kinderopvang beschikbaar. Ouders blijken, als zij daarvoor eenmaal
een keus hebben gemaakt, in beperkte mate bereid te zijn de overstap naar
een andere locatie te overwegen. De ouders uit het onderzoek beoordelen de
kwaliteit van de kinderopvang over het algemeen als hoog. Bij deze waardering
speelt voor de ouders het pedagogische beleid een ondergeschikte rol, evenals
het gegeven of een locatie al dan niet over een kwaliteitscertificaat beschikt.
Het onderzoek is bij brief van 1 december 2005 aangeboden aan de Tweede
Kamer2.II. Overzicht subsidieprojecten 2005In 2005 zijn de volgende projecten, geclusterd naar beleidsthema, op grond
van de Subsidieregeling kinderopvang gestart.Bevordering van een goede uitvoering van de Wet kinderopvang• Kinderopvangkaart, te ontwikkelen door BOinK. De kinderopvangkaart
wordt een kwaliteitskaart die ieder kindercentrum in Nederland kan gebruiken
en waarmee het mogelijk is om via een benchmark de kwaliteit van de verschillende
kindercentra te vergelijken. Ouders kunnen hiermee beter geïnformeerd
een verantwoorde keuze voor een kinderopvangcentrum maken. Eind mei 2007 wordt
dit project afgerond.• Brochure kwaliteit en toezicht voor kinderopvangorganisaties uit
te geven door GGD Nederland. De uitgave biedt inzicht in de manier van werken
van gemeente en GGD onder de Wet kinderopvang. De brochure is begin 2006 gepubliceerd.• Ouderparticipatiecrèche De Villa stelt een beleidsmatige
invulling en praktische uitvoering van een pedagogisch beleidsplan voor ouder-participatiecrèches
op, daarnaast werkt De Villa een de oprichting van landelijk platform ouderparticipatiecrèches.
Op verzoek van subsidiënt is dit project in 2006 stopgezet.• Humanitas ontwikkelt een portal t.b.v. gastouderopvang: een digitaal
systeem voor «matching en handling» van ouders die gastouderopvang
zoeken en willen bieden. Dit project loopt tot en met augustus 2006.• OOG Onderwijsondersteuning ontwikkelt buitenschoolse opvang speciaal
bedoeld voor kinderen met een sociale en/of emotionele achterstand. Dit project
loopt tot en met april 2007.Bevordering van de kwaliteit van kinderopvang• Uitvoeren van een kwaliteitsmeting aan de hand van een nieuw ontwikkeld
meetinstrument door het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO).
Binnen dit project wordt onderzocht hoe het is gesteld met de
kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang. Daarnaast worden de effecten in
beeld gebracht van kinderopvang op de sociaal-emotionele ontwikkeling van
kinderen. In augustus 2006 is in overleg met het NCKO besloten de landelijke
kwaliteitsmeting uit te stellen tot 2007/20081.• Gastouderservice Nederland gaat de kwaliteit van de gastouderopvang
verbeteren door met behulp van een zogenaamde «e-learning route»
de deskundigheid te verhogen. Dit project wordt in februari 2007 afgerond.• De MOgroep bereidt de bestaande branchemonitor op financieel terrein
uit met het onderdeel kwaliteit; op basis van deze branchemonitor kwaliteit
kunnen kinderopvangorganisaties hun prestaties vergelijken en minder sterke
kanten verbeteren. Dit project loopt tot half december 2006.• Bureau Mutant gaat de methodiek «van botsingen kun je leren»
verder ontwikkelen en beschikbaar stellen voor kinderopvangcentra in Nederland
via een publicatie en via de train-de trainercursus. De projectduur is tot
1 oktober 2006.• NIZW schrijft een handboek over groepsindeling bij open-deurenbeleid
voor kindercentra en opleidingen. Het project loopt tot en met april 2007.Versterking van het ondernemerschap in de kinderopvang• AYIT Netwerk controllers kinderopvang gaan werken aan een netwerk
van personen die een controllerfunctie in de kinderopvangbranche uitoefenen.
Doel is het onderling uitwisselen van expertise. Dit project wordt in december
2006 afgerond.• Stichting CMK-fonds stelt een businessplan kennisontwikkeling en
innovatie in de kinderopvang op. Het eindrapport is eind mei 2006 opgeleverd.• Binnen het project van CMO Groningen wordt gewerkt aan de ontwikkeling
en uitvoering van trainingen bedrijfsvoering voor opvangorganisaties in noord/oost
Nederland. Het project loopt tot en met mei 2007.Stimulering en ontwikkeling van innovaties binnen buitenschoolse
opvang• Het project «Toveren met techniek» wordt onder verantwoordelijkheid
van het Platform Bèta en Techniek uitgevoerd door het Programmabureau
VTB. Doelstelling is het ontwikkelen en uittesten van methoden om techniek
een plek te geven in het BSO-curriculum. Het project loopt tot en met mei
2007.Verbetering van het bereik en de toegankelijkheid van
kinderopvang• Project van Speelwerk (een van de grotere kinderopvangorganisaties
in het noorden des lands) over het ontwikkelen van een praktische wegwijzer
voor ouders met kinderen met een handicap of beperking en voor kinderopvangorganisaties.
Doel van het project is de toegankelijkheid van kinderdagverblijven te verbeteren
voor kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar met een handicap of beperking.
De wegwijzer richt zich met name op financiering en plaatsing. Het project
loopt tot en met april 2007.• De Branchevereniging ontwikkelt in samenwerking met het NIBUD voorlichtingsmateriaal
voor de specifieke doelgroepouders op grond van de Wet kinderopvang. Dit project
wordt in november 2006 afgerond.Daarnaast heeft de minister van SZW aan GGD Nederland en VNG twee projecten
toegekend ter versterking van het toezicht op kinderopvang en de handhaving.
Deze projecten vallen niet onder de Subsidieregeling kinderopvang. (Zie verder § 4.3).XNoot1Onder kinderopvang(organisaties) wordt geregistreerde (formele) kinderopvang
voor 0 tot 4 jarigen, buitenschoolse opvang voor 4 tot 12 jarigen en gastouderopvang
begrepen, tenzij anders aangegeven.XNoot1Onder kinderopvang(organisaties) wordt geregistreerde (formele) kinderopvang
voor 0 tot 4 jarigen, buitenschoolse opvang voor 4 tot 12 jarigen en gastouderopvang
begrepen, tenzij anders aangegeven.XNoot2Dit bedrag wijkt af van het bedrag dat in het Jaarverslag SZW (Kamerstukken
II, 2005–2006, 30 550, nr. 4) is opgenomen voor uitgaven van
het Rijk voor kinderopvang; het bedrag uit het Jaarverslag SZW heeft betrekking
op alle uitgaven die in 2005 voor kinderopvang zijn gedaan. In bijgaand jaarverslag
Wet kinderopvang worden de uigaven van het Rijk voor de kinderopvangtoeslag
in 2005 genoemd.XNoot1Staatsblad 2004, 554.XNoot1Voor 2007 is het voornemen de kinderopvangtoeslag opnieuw te verhogen,
nu met € 125 miljoen.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 30 613, nrs. 1–3.XNoot3Kamerstukken II, 2005–2006, 28 447, nr. 131 met als bijlage
Research voor Beleid; Werkgeversbijdrage kinderopvang meting 2006; Leiden,
juni 2006. Het betreft een ongecorrigeerd percentage.XNoot4Dit verklaart het verschil tussen de cijfers voor het percentage werknemers
met een werkgeversbijdrage in 2004 en 2005 (respectievelijk 66,1% en
69,1%) vergeleken met het cijfer voor 2006 (64,7%). In 2006
is ook rekening gehouden met de hoogte van de werkgeversbijdragen en met de
categorieën werknemers die hiervoor in aanmerking komen. Zie ook 7.2
en noot 1 pag. 19.XNoot1De Awir regelt naast de kinderopvangomslag ook de toeslagen voor huur
en zorg.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 28 447, nr. 133.XNoot1Kamerstukken II, 2003–2004, 28 447, nr. 97.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 28 447, nr. 128.XNoot1Naast extra middelen voor de ouderbijdragetabellen was extra budget bestemd
voor tussenschoolse opvang, voor de uitvoering van de motie-Van Aartsen/Bos
en voor de verbetering van kwaliteit en toezicht.XNoot2Geraamde cijfers, bron SZW. Zie ook de begroting van SZW voor 2006.XNoot1Staatscourant 6 oktober 2004, nr. 192 en wijziging van de Regeling
kinderopvang in Staatscourant, nr. 120.XNoot2Stand van zaken per 1 juli 2006 is: totaal 195 buitenlandse kinderopvangorganisaties
in het centrale register, waarvan circa 160 uit België en Duitsland,
circa 25 uit andere EU-landen en circa 10 uit overige buitenlanden.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 28 447, nr. 129.XNoot2De eerste rapportage over de gemeentelijke jaarverslagen zal eind 2006
verschijnen.XNoot3IWI zal daarover naar verwachting in september 2006 aan de minister van
SZW rapporteren. Daarna wordt dit onderzoek aan het parlement aangeboden.XNoot4Jaarverslag IWI 2005, 16 mei 2006; Kamerstukken II, 2005–2006.XNoot5MOgroep, de Branchevereniging Ondernemers
in de Kinderopvang en BOinK; Convenant kwaliteit kinderopvang: Verantwoorde
kinderopvang: verdere stappen naar de toekomst; 14 oktober 2004.XNoot6Staatscourant 17 november 2004, nr. 222, pag. 18.XNoot7De toetsingskaders zijn bijlagen bij de Beleidsregels werkwijze toezichthouder
kinderopvang, Staatscourant 17 november 2004, nr. 222, pag. 20.XNoot1Algemene voorwaarden voor gastouderopvang volgen nog.XNoot2HKZ staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector.XNoot3Bij «proceskwaliteit» gaat het om de kwaliteit van de dagelijkse
ervaringen van het kind, bijvoorbeeld met betrekking tot de ruimte en de inrichting,
de individuele zorg, taalgebruik, activiteiten en de interacties.XNoot4Kamerstukken II, 2205–2005, 28 447, nr. 108.XNoot5Dit onderzoek is 29 augustus 2006 aan de Tweede Kamer aangeboden.XNoot1Dit meldpunt voor ondernemers is in 2003 door het ministerie van Economische
Zaken opgericht.XNoot2Ook het gewijzigde Bouwbesluit heeft bijgedragen aan het opheffen van
tegenstrijdigheden.XNoot1SEO Economisch Onderzoek; De markt voor kinderopvang in 2004; Amsterdam,
2005.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 30 300, nr. 14.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 30 300, nr. 57 en 137.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 28 447, nr. 131 met als bijlage
Research voor Beleid; Werkgeversbijdrage kinderopvang meting 2006; Leiden,
juni 2006.XNoot2Deze 64,7% is niet goed te vergelijken met de in 3.1 genoemde percentages
voor 2004 en 2005. De reden hiervoor is dat er bij de metingen over de verschillende
jaren verschillende definities voor werkgeversbijdragen zijn gehanteerd.XNoot3Als doelstelling heeft het kabinet geformuleerd dat 90% van de
werknemers in 2008 in aanmerking moet kunnen komen voor een werkgeversbijdrage.XNoot4Kamerstukken II, 2005–2006, 30 613, nrs. 1–3.XNoot5Kamerstukken II, 2005–2006, 29 362, nr. 76.XNoot1Kamerstukken II, 2004–2005, 28 447, nr. 107.XNoot2Idem.XNoot3Idem.XNoot4Kamerstukken II, 2004–2005, 28 447, nr. 108.XNoot5Kamerstukken II, 2004–2005, 28 447, nr. 119.XNoot1Kamerstukken II, 2004–2005, 28 447, nr. 109.XNoot2Kamerstukken II, 2004–2005, 28 447, nr. 118.XNoot1De Tweede Kamer is hierover op 29 augustus 2006 geïnformeerd, kenmerk
AV/A&Z/2006/66568. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28447-137.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl