Grotestedenbeleid; Lijst van vragen en antwoorden over het convenant met de vier grote steden en de gemeenschappelijke verklaring van de grote steden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21062, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

04-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

21062 nr. 30

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Algemeen 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435362. Resultaten en maatregelen op de terreinen werk, onderwijs,
veiligheid, zorg en leefbaarheid 37382.1. Werk 394041424344454647484950515253542.2. Onderwijs 555657585960616263646566676869702.3. Veiligheid 7172737475767778792.4. Zorg 80818283848586878889909192932.5. Leefbaarheid 949596979899100101102103104105106107108109110111
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21062Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 062Grote stedenbeleidnr. 30LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 19 juni 1995De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft, ter voorbereiding van een overleg, een aantal vragen aan de regering
voorgelegd over de brief van de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, de
heer Kohnstamm, d.d. 12 april 1995 (21 062, nr. 29) inzake het beleidsinhoudelijk
deel van het met de vier grote steden te sluiten convenant, alsmede de gemeenschappelijke
verklaring van de grote steden. De regering heeft de vragen beantwoord bij
brief van 16 juni 1995.Vragen en antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier voor dit verslag,Van Luyk 1. Algemeen 1Wat is de status van het concept-convenant?Het concept-convenant legt de beleidsinhoudelijke overeenstemming tussen
Kabinet en de vier grote steden over inhoud, reikwijdte, doelen en resultaten
vast. Omdat op het moment van presentatie van dit convenant naar het oordeel
van de gemeenten nog niet alle voorwaarden voor de uitvoering van het in het
convennant overeengekomene verzekerd waren, is sprake van een concept-convenant. 2Waarom heeft het bijna acht maanden vanaf het regeerakkoord geduurd
om een concept-convenant op te stellen?Wanneer is een definitief convenant beschikbaar?Bij brief van 23 september 1994 heb ik de Kamer laten weten dat ik ongeveer
zes maanden nodig dacht te hebben om tot het opstellen en ondertekenen van
de convenanten met de vier grootste steden over te kunnen gaan. Tijdens de
behandeling van de begroting Binnenlandse Zaken voor het jaar 1995 is op deze
planning geen kritiek geweest.De gedachte was om de grootste steden allereerst zelf te vragen om naar
aanleiding van hun Deltaplan voor de grote steden met nadere voorstellen te
komen. Het laatste van de vier voorstellen is in de tweede helft van december
1994 gepresenteerd. Gedurende de maanden januari/maart 1995 hebben Rijk en
steden in gemengde werkgroepen de voorstellen van de grote steden uitgewerkt
tot concrete doelen en meetbare resultaten, waarvoor in het convenant ook
de daarvoor te ondernemen acties en te treffen maatregelen genoemd zijn.Enige vertraging ten opzichte van oorspronkelijke planning, zoals besproken
met uw Kamer, is vervolgens opgetreden ten gevolge van het feit dat voor het
grote stedenbeleid geen extra financiële middelen krachtens het regeerakkoord
zijn vrijgemaakt. Als gevolg daarvan moest de besluitvorming over de financiële
paragraaf behorend bij het convenant worden aangehouden totdat over de Kaderbrief/Voorjaarsnota
en over de contouren van de begroting 1996 zou zijn besloten.Alle inspanningen zijn erop gericht om het convenant medio juli 1995 te
kunnen ondertekenen. 3Hoe verhoudt de inhoud van het concept-convenant zich tot de gemeenschappelijke
verklaring van 12 april 1995 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en
de vier betrokken gemeenten?Waar zitten de eventuele inhoudelijke verschillen tussen deze twee
stukken?De gemeenschappelijke verklaring vat inhoud en bedoeling van het convenant
samen en noemt in dat verband een aantal saillante thema's en acties.Op het moment van presentatie van het convenant was er niet zozeer sprake
van inhoudelijke verschillen van opvatting – overigens niet tussen het
convenant en de verklaring – als wel verschil van opvatting over bijvoorbeeld
de bezuinigingen op de RBA-budgetten, de omvang van de rijksbijdrage voor
het plan Werk en Economie en voor de uit te voeren integrale plannen wijk-
en buurtbeheer. 4In de gemeenschappelijke verklaring wordt gesproken over extra inspanningen
die nodig zijn voor de inburgering en integratie van nieuwkomers.
Hoe verhouden zich de afspraken in het convenant over nieuwkomers tot de afspraken
gemaakt in het kader van de inburgeringscontracten?In het overleg met de grote steden is vooral gesproken over de mogelijkheden
van bundeling van de financiële stromen van de betrokken ministeries
(OCW en VWS) en de invoering van een zekere vorm van outputfinanciering. In
de afspraken die op 15 mei jl. met de VNG zijn gemaakt over inburgering heeft
het kabinet afgesproken dat vanaf 1996 een nieuwe bekostigings- en verantwoordingssystematiek
voor inburgering wordt ingevoerd. Daarmee wordt invulling gegeven aan de afspraak
in het convenant.Een aanzienlijk deel van de door het kabinet beschikbaar gestelde middelen
voor inburgering zal in de vier grote steden terechtkomen, aangezien bij de
verdeling van de middelen rekening zal worden gehouden met het aandeel dat
gemeenten naar verwachting zullen hebben in het totaal aantal nieuwkomers
en verblijfsgerechtigden dat voor een inburgeringstraject in aanmerking komt. 5Kan de regering aangeven welk deel van het grote stedenbeleid extra
is ten opzichte van ander gepland of reeds bestaand kabinetsbeleid?Antwoord (tevens antwoord vraag 16 en 17).In het concept-convenant zijn beoogde resultaten en daarvoor te nemen
maatregelen per beleidsthema opgenomen. De te nemen maatregelen betreffen
de extra inspanningen van beide partijen die nodig zijn om deze resultaten
in de komende periode te kunnen behalen. De maatregelen zijn vanzelfsprekend
zeer uiteenlopend van aard.Een aantal afspraken behelst gezamenlijke uitwerking van een aanpak voor
de grote steden – waarbij duidelijk sprake is van nieuw beleid –
zoals actieprogramma's «jeugd en veiligheid», gericht op vergroting
van de samenhang van maatregelen in de «jeugdketen» (zie ook het
antwoord op vraag 75), het in het concept-convenant aangekondigde Actieplan
Economie en Werk (zie ook het antwoord op vraag 37) en, ter zake van de gezondheidszorg,
de geregisseerde inspanningen om – binnen het kader van de geldende
wet- en regelgeving – de problemen van de meest kwetsbare mensen in
de stedelijke samenleving aan te pakken.Een andere categorie afspraken is het bij voorrang of met vergrote intensiteit
aan de grote steden beschikbaar stellen van bepaalde faciliteiten, zoals hun
aandeel in het 40 000 banenplan en extra capaciteit voor het verminderen
van overlast en voor de opvang en behandeling van drugsverslaafden.Op een aantal punten wordt ten behoeve van de grote steden vooruitgelopen
op reeds voorgenomen regelgeving, zoals bijvoorbeeld in het hoofdstuk werk
ten aanzien van de stroomlijning en onderwijs ten aanzien van het onderwijsachterstandenbeleid.Deze maatregelen beogen de regiefunctie van de gemeenten te versterken,
waarbij dus op een aantal terreinen dit bij voorrang voor de vier grote steden
wordt gerealiseerd.Zo kunnen op de terreinen volkshuisvesting en ruimtelijke ordening –
waar de regiefunctie van de (grote) gemeenten al zeer uitgebreid is –
de bevoegdheden nog verder versterkt worden door optimalisering van de afstemmingsregie
met andere beleidsterreinen (zoals bijvoorbeeld integrale veiligheid, sociale
vernieuwing, zorg) en door middel van afspraken met andere lokale en regionale
partijen.Nieuw – althans sterk gestimuleerd door de impuls van het grote
stedenbeleid – is het voornemen de woningbouwcorporaties in staat te stellen en te stimuleren tot een grotere bijdrage op het terrein van
de leefbaarheid en de wijkdifferentiatie.Op het terrein van het milieubeleid is het voornemen te komen tot een
Brede Doeluitkering Milieu een nieuw element. Met deze doeluitkering alsmede
met de aangeduide vergroting van de bestuurlijke bandbreedte (Convenant blz.
13, punt 6) wordt ook de regiefunctie van de steden op milieuterrein uitgebreid.Op het terrein van onderwijs betreft het:– de premiëring van de totstandkoming van lokale onderwijsconvenanten;– de regierol voor de gemeenten voor het tot stand brengen van arbeidsmarkt
gerichte leerwegen;– de extra impuls voor inburgering van immigranten;– de extra impuls in de jeugdketen;– het ontkokerd inzetten van de middelen voor de bestrijding van
achterstanden in het onderwijs;– het ontkokerd inzetten van de middelen van VWS en OCW voor volwasseneneducatie.Waar het nu op het terrein van de zorg ter zake van de regie-functie van
de steden vooral om gaat – en dat is te beschouwen als «nieuw» –
is dat, binnen het kader van de geldende wet- en regelgeving, geregisseerde
inspanningen worden geleverd om de problemen van de meest kwetsbare mensen
in de stedelijke samenleving aan te pakken door samen met andere betrokken
partijen (hulpverleners, huisvesters, politie/justitie, scholingsinstellingen,
zorgverzekeraars enzovoort) structuur en functioneren van het maatschappelijk
vangnet te versterken.Op het zorggebied beschikken de stedelijke besturen al over tal van mogelijkheden
om problemen aan te pakken en om de regie-functie inhoud te geven. In het
kader van het grote-stedenbeleid worden deze mogelijkheden verder versterkt,
door ondersteuning van de stedelijke beleidsontwikkeling en de doelgerichte
benutting van bestaande mogelijkheden. Gewezen kan worden op onder andere:– de intermediërende rol rondom het zorgvernieuwingsfonds voor
de geestelijke gezondheidszorg:– de mogelijkheid banen te scheppen in onderdaksvoorzieningen met
behulp van de middelen van het «40 000-banenplan»;– de extra impuls om systemen van kwaliteitszorg te ontwikkelen
(betrekking hebbend op de aansluitende kwaliteiten van de onderscheiden voorzieningen
in het vangnet voor de meest kwetsbaren in de stedelijke samenleving);– de bekendheid en uitleg die worden gegeven aan de criteria voor
gedwongen opname op basis van de Wet BOPZ uit het oogpunt van zelfbescherming
van mensen. 6Aan welke beleidsmaatregelen wordt op blz. 3 van het convenant in
het bijzonder gedacht?Er is niet gedoeld op beleidsmaatregelen in het bijzonder.Waar het grote-stedenbeleid een belangrijke prioriteit is in het kabinetsbeleid,
is het streven erop gericht om beleid en maatregelen met een algemene werking
zo te formuleren dat daarmee het grote-stedenbeleid wordt ondersteund en de
mogelijkheden om de doelstellingen daarvan te realiseren worden versterkt.Uit het antwoord op vraag 5 mag blijken op welke specifieke wijze het
grote-stedenbeleid wordt geconcretiseerd. 7Kan de regering de stelling onderschrijven dat een goede meningsvorming
over een ambitieus plan zoals het onderhavige grote stedenconvenant pas mogelijk
is op het moment dat bekend is welke financiële middelen aan dat convenant
verbonden zullen worden?Hoeveel extra geld – per beleidsterrein – levert het
convenant de vier grootste steden op?Welk deel daarvan is het gevolg van verschuivingen binnen bestaande
geldstromen (en welke geldstromen betreft het)?Welk deel daarvan is het gevolg van een ophoging van budgetten (en
om welke budgetten gaat het)?Antwoord (tevens antwoord op de vragen 8 en 9).Voor de inhoudelijke meningsvorming over de plannen neergelegd in het
convenant en over de haalbaarheid daarvan is het inderdaad nodig te weten
welke financiële middelen daarvoor ingezet kunnen worden. Maar aan de
hand van het concept-convenant kan nu al worden vastgesteld dat de direct
betrokken besturen zich in grote mate gecommitteerd hebben aan een proces
en een werkwijze die de voorwaarden maximaliseren om de ambities daadwerkelijk
te realiseren.In mijn brief bij de toezending van het concept-convenant heb ik aangegeven
dat naar verwachting in de loop de maand mei duidelijkheid zou bestaan over
de financiële paragraaf van dit convenant. Het overleg in het Kabinet
over de totale omvang van de aan dit convenant te relateren extra middelen
alsmede over de inzet(baarheid) van bestaande geldstromen voor het grote-stedenbeleid,
is evenwel nog gaande maar zeer snel tot uitsluitsel kunnen leiden, teneinde –
als in het antwoord op vraag 2 gemeld – het convenant in juli 1995 te
kunnen ondertekenen.Ik teken hierbij aan dat het bij de financiële paragraaf van het
convenant met de vier grote steden overigens niet alleen gaat om de inzet
van rijksmiddelen. Ook de steden zelf earmarken voor de uitvoering van het
convenant middelen uit hun begrotingen. 8Kunnen de financiële invullingen van het convenant op grond
van de (voorlopige) besluitvorming over de Kaderbrief nader worden uitgesplitst?Kan voorts worden aangegeven, welke financiële onderdelen nog
niet ingevuld zijn?Volgt de definitieve besluitvorming daarover bij de begrotingsvoorstellen
1996?Wordt dan eveneens besloten over financiële invullingen voor
de jaren 1997/1998, gelet op de reikwijdte van het convenant?Als in het antwoord op vraag 7 gemeld, verwacht ik op korte termijn het
totaal overzicht van de voor het grote-stedenbeleid in te zetten dan wel aan
te wenden (extra) middelen te kunnen geven. De definitieve besluitvorming
terzake geschiedt dan bij de begrotingsvoorstellen 1996, met uiteraard de
doorwerking in de meerjarenramingen. 9Zijn of worden alle bestaande geldstromen aan gemeenten getoetst
op de mate waarin ze met name op de problemen van de (grote) steden zijn geënt
(zoals aangekondigd in regeerakkoord)?Antwoord (tevens antwoord op vraag 10).Het besluit van het kabinet om de voor het GSB relevante geldstromen te
toetsen op de mate waarin ze op de problemen van de (grote) steden zijn geënt,
wordt thans – zie het antwoord op vraag 7 – in samenwerking met de betrokken departementen geëffectueerd. Samen met de minister
van Financiën rapporteer ik hierover in het Kabinet.Dit is echter pas een eerste inventariserende stap. Het zal nodig zijn –
voor de meting van de effectiviteit van de voor het grote-stedenbeleid ingezette
respectievelijk in te zetten financiële middelen – ook te beschikken
over de resultaten van de monitor-onderzoeken die in samenhang met het convenant
worden uitgevoerd. In dit verband verwijs ik ook naar het antwoord op de vragen
28, 32 en 33.Bij deze toetsing is ook het Fonds Sociale Vernieuwing (FSV) betrokken.In het regeerakkoord is het voornemen opgenomen om het FSV te versterken
en toe te spitsen op de grote steden.Het FSV is evenwel niet het geëigende instrument om te komen tot
een vergroting van de financiële speelruimte voor de steden in het grote-stedenbeleid.
Twee beperkingen spelen daarbij een rol:1. de Tijdelijke wet stimulering sociale vernieuwing loopt af per 1-1-1997,
waarna de middelen worden overgeheveld naar het Gemeentefonds;2. het FSV is wat betreft de systematiek niet toegesneden op (het karakter
van) de afspraken in het convenant resp. het grote-stedenbeleid: afrekenen
op prestaties is voor wat betreft het FSV niet mogelijk en het FSV heeft ook
een beperktere reikwijdte dan het GSB.Denkbaar is voor 1996 de verdeelsystematiek aan te passen om zo te komen
tot toespitsing van de huidige middelen uit het FSV op de grote steden. Ik
zie daarin weinig heil op grond van de volgende overwegingen:– De middelen voor centrumvoorzieningen gaan in grote mate naar
de grote steden. Ook de verdeelmaatstaven van het FSV voor wat betreft de
algemene middelen leggen al sterk het accent op de grote steden: van de ongeveer
500 mln algemene middelen uit het FSV gaat 300 mln naar de grote steden. Voor
een – verdergaande – verschuiving binnen het fonds naar de grote
steden kan derhalve slechts geput worden uit ruim 200 mln., nl het bedrag
dat naar de overige (ruim 600) gemeenten gaat. Een beperkte verschuiving van
bv 25 mln naar de grote steden betekent dan al een korting van zo'n 12 % op
de andere gemeenten. Om dat te realiseren zal uit oogpunt van zorgvuldig bestuur
een overgangsregeling moeten worden getroffen, waardoor het in 1996 te realiseren
effect minimaal is. Het beoogde effect zal tenslotte door de maatstaven van
het Gemeentefonds in 1997 weer ongedaaan worden gemaakt.– Materieel wordt echter zeker recht gedaan aan de voornemens in
het Regeerakkoord op het punt van de vergroting van de financiële armslag
voor de grote steden. Dit geschiedt door inzet van extra middelen en verschuiving
van bestaande begrotingsposten ten behoeve van de grote steden, waarover thans
in het Kabinet overlegd wordt.Van belang zijn ook de afspraken over stroomlijnen respectievelijk samenvoegen
van geldstromen zoals t.b.v. het «werkfonds». 10Wie heeft de verantwoordelijkheid voor dit deelproject, en wanneer
zal het zijn voltooid?Zie antwoord vraag 9. 11Welke ervaringen zijn opgedaan met het project staatssecretarisschap
voor het grote stedenbeleid, welke knelpunten blijken zich voor te doen en
zijn die te verhelpen?Bij de aanpak van het Grote-stedenbeleid zijn op verschillende niveaus
«nieuwe» werkwijzen gevolgd. Naast het projectstaatssecretariaat
is te denken aan de Politieke Regiegroep, aan projectwethouders,
aan regelmatig overleg van de projectstaatssecretaris en projectwethouders,
aan de gemeentelijke projectleiders, de gemengde werkgroepen van rijks- en
gemeentelijke ambtenaren alsmede de VNG per thema (werk, stadseconomie, onderwijs,
veiligheid, zorg, leefbaarheid) en ook werd een extern projectleider aangetrokken.
Ik beschouw ook het primaat van de gemeenten in de ideeënontwikkeling
als een eigen kenmerk van het Grote-stedenbeleid, alsmede ook de concentratie
van het beleid op drie door de gemeenten aanbevolen themata Werk, Veiligheid,
Leefbaarheid.Ik heb me overigens voorgenomen, de effectiviteit van deze nieuwe werkwijzen
bestuurskundig te laten evalueren, waarover ik thans in overleg ben met de
Faculteit Bestuurskunde van de Universiteit Twente. 12Wat betekent de opmerking dat «het overleg met de steden in
dat kader wordt voortgezet»?Is het overleg nu stilgelegd, en zo neen, waarop richt het zich dan
concreet in deze fase?Wanneer worden afspraken met de vijftien middelgrote steden gemaakt,
die in de tweede fase van het grote stedenbeleid zitten?Wordt bij de besluitvorming over de financiële invullingen hiermee
reeds rekening gehouden?Moet dit convenant in grote lijnen dezelfde beleidsterreinen en intenties
bevatten?Antwoord (tevens antwoord op vraag 34).Het convenant met de vier grote steden (G4) is de eerste stap van het
grote-stedenbeleid. De tweede stap is de dóórwerking naar de
15 middelgrote steden (G15) die eveneens tot de selectie van het grote-stedenbeleid
behoren, zoals vastgesteld in het overleg met de Tweede Kamer op 26 oktober
1994.Van belang daarbij is dat het concept-convenant zowel maatregelen behelst
die in het bijzonder ook voor de 4 grote steden gelden als maatregelen waarvoor
landelijke werking beoogd wordt.Het overleg met de G15 – ambtelijk en bestuurlijk – over de
dóórwerking van het convenant is gaande, waarbij wat betreft
de uit te voeren maatregelen het volgende onderscheid te maken is:– convenantsonderdelen die specifiek voor zowel de G4 als de G15
gelden, zoals het 40 000 banenplan, elementen van het Actieplan Werk
en Economie (na de uitwerking daarvan met de G4), ondersteuning m.b.t. de
ontwikkeling en uitvoering van wijkleefbaarheids- resp. veiligheidsplannen,
ondersteuning m.b.t. bestrijding jeugdcriminaliteit;– onderwerpen die met name betrekking hebben op regels die voor
het hele land gelden, waarvoor de ingestelde ambtelijke gemengde werkgroep
rijk/G15 onderzoekt op welke wijze deze elementen een antwoord geven op de
problemen en kansen van de 15;– onderwerpen die betrekking hebben op trajecten/experimenten t.b.v.
landelijke wetgeving die, om beleidsmatige redenen beperkt blijven tot de
grootste vier.Overigens zal genoemde werkgroep zich ook buigen over onderwerpen die
vanuit de groep van 15 gemeenten specifiek voor hun eigen situatie zijn aangedragen
en niet op enigerlei wijze in het concept-convenant met de vier aan de orde
zijn gesteld.Het eindresultaat van het overleg met de G15 wordt zodanig vastgelegd
dat voor alle betrokken partijen duidelijk zal zijn hoe het grote-steden-
beleid, en dus de dóórwerking van het convenant met de vier
grote steden, voor de G15 wordt geconcretiseerd. Ik streef ernaar in september
1995 de afspraken met G15 te kunnen vastleggen. 13Met welke «andere partijen» wordt inmiddels overleg gevoerd
over hun medewerking aan het grote stedenbeleid?Hoe verloopt dat overleg, wanneer wordt het afgesloten en hoe worden
uitkomsten vastgelegd?De vier grote steden hebben met een aantal woningcorporaties binnen hun
gemeente contact met name over de onderdelen leefbaarheid en veiligheid in
het concept-convenant. De betrokkenheid van de woningcorporaties is vooral
van belang bij de ontwikkeling en uitvoering van de plannen voor integraal
wijk- en buurtbeheer. Gebleken is dat dit overleg in de steden goed op gang
komt, zij het dat de onzekerheid over de financiële paragraaf van het
convenant wel een rol speelt.Op landelijk niveau zal overlegd worden met de koepels van woningcorporaties
over de vraag hoe de aandacht voor de leefbaarheid van buurten en wijken verder
kan worden bevorderd.Het overleg van de gemeenten met de besturen van het bijzonder onderwijs
en met de deelraden, ondermeer over de inzet van middelen voor bestrijding
van achterstanden in het onderwijs, is gaande. Het is de bedoeling dat het
resultaat van dit overleg wordt neergelegd in plaatselijke convenanten.Bij de uitvoering van de diverse afspraken in het veiligheidstraject vindt
overleg plaats met politie en justitie, zowel op lokaal niveau als op rijksniveau. 14Kan een vergelijkend overzicht gegeven worden van kwantitatieve gegevens
tussen de vier steden waar dit convenant betrekking op heeft en de andere
vijftien steden, met betrekking tot: werkloosheidscijfers (met de langdurige
werkloosheid als onderdeel daarvan), criminaliteitscijfers, aantallen inactieven,
aantallen allochtonen en nieuwkomers, en aantallen drugverslaafden?Onderstaande tabel geeft een overzicht van enkele kwantitatieve gegevens
met betrekking tot de verschillen tussen de vier grootste steden en de vijftien
andere grote-stedenbeleid gemeenten.  IIIIIIIVV GSB-stedenWerklozen
91/93 in %Minderheden 1992Aangiften per 100 inw.UitkeringsgerechtigdenNiet-Ndls.
% bevolking   abs.%           Amsterdam12145 60620,417,815,317,2Rotterdam12106 40818,014,516,513,4Den Haag 9 83 000 –1012,712,5Utrecht 9 33 05814,226,512,212,9       Almelo14 5 120 8,1 7,313,08,3 Arnhem12 11 018 8,311,815,17,8 Breda 7 7 884 6,212,611,35,4 Deventer 7 5 461 8,013,110,17,5 Eindhoven 9 13 059 6,712,311,76,5 Enschede11 9 752 – 7,811,76 Groningen13 6 117 3,612,615,52,6 Helmond 9 4 221 5,911,411,87,3 Hengelo (O) 6 4 449 5,8 7,69,6 4,6 's Hertogenbosch 8 6 324 6,814,212,36,1 Leeuwarden12 2 703 3,110,713,53,2 Maastricht 9   – –1011,54,6 Nijmegen14 8 527 5,815,315,16,2 Tilburg 9   – – 8,312,05,5 Zwolle 6 3 965 4,1 9,7 8,62,6        Landelijk 6    8,0 5,1I: Werklozen 91/93 in %: De gemiddelde geregistreerde werkloosheid over
de jaren 1991 t/m 1993 in procenten van de beroepsbevolking.Bron: CBS.II: Minderheden 1992: eerste en tweede generatie minderheden van Turkse,
Marrokaanse, Antilliaanse en Surinaamse afkomst.Bron: GAB (absolute cijfers)/ISEO (percentages).III: Aangifte per 100 inwoners in %: Geregistreerde aangifte bij de politie
in 1992 in procenten.Bron: Intomart politiemonitors.IV: Uitkeringsgerechtigden: Aantal WW, ABW-sec en RWW uitkeringen 2e en
3e kwartaal 1994 in procenten van de 15–64 jarige inwoners.Bron: SZW/CBS.V: Niet-Nederlanders in % van de bevolking.Bron: CBS.Bovenstaande cijfers geven informatie over kwantitatieve verschillen op
stedelijk niveau tussen de gemeenten. Minstens zo belangrijk zijn voorts de
verschillen op wijkniveau. Als we «armoedewijken» opvatten als
eenheden met tenminste 1500 huishoudens en tenminste 20% huishoudens met een
minimuminkomen dan krijgen we het volgende beeld: Amsterdam 5 wijken, Rotterdam
18, Den Haag 7, Utrecht 2, Groningen 5, Leeuwarden 1, Enschede 2, Nijmegen
2, Helmond 1, Deventer 1, Arnhem 2. De algemene lijn is dat het aantal «armoedewijken»
in de vier grote steden substantiëel groter is dan in de overige steden.
Bovendien liggen de concentraties huishoudens op minimumniveau met name in
Rotterdam (4 wijken) en Den Haag (3 wijken) boven de 30%. (Bron: RPD/Geomarktprofiel)Bij de vier grootste gemeenten komen voorts combinaties van armoedewijken
en etnische minderheden het meest voor (meer dan 20% laag inkomen en meer
dan 20% van de bevolking van allochtone herkomst). Door de cumulatie van problemen,
de massaliteit, de geografische schaal en de concentratie van problemen op
wijkniveau komen de problemen in de grote steden scherper tot uiting. De bestuurszorg
die vereist is in de grote steden is groter. (Bron: VNG, Steden vergeleken)Dit overzicht kent zijn beperkingen. Niet alle cijfers (bijvoorbeeld m.b.t.
aantallen methadonverstrekkingen en nieuwkomers) zijn direct beschikbaar.
In het kader van de monitoring van het grote-stedenbeleid zal door het Instituut
voor Sociaal en Economisch Onderzoek uit Rotterdam een nulpuntmeting
worden verricht in een selectie van de 19 steden, waarin deze cijfers wel
boven water zullen komen. 15In de brief van de staatssecretaris van 27 september 1994 over het
grote stedenbeleid wordt aangegeven dat «de combinatie van BON, VINEX
en sociale vernieuwing richtinggevend is voor de keuze van de steden waarop
het grote-stedenbeleid zich richt».Kan de regering nog eens duidelijk motiveren waarom op grond van
deze criteria steden als Haarlem, Leiden, Dordrecht en Almere niet voor het
grote-stedenbeleid in aanmerking komen, vooral ook in relatie tot de «cumulatieproblematiek»,
die zich in een bepaalde mate ook in deze steden voordoet?Waarom is dit laatste criterium niet als belangrijkste selectiecriterium
gekozen?In bepaalde mate is er inderdaad sprake van een «cumulatieproblematiek»
voor steden als Haarlem, Leiden, Dordrecht en Almere. Om die reden heb ik
eerder betoogd dat het convenant met de vier grote steden en het grote-stedenbeleid
als zodanig in zijn effecten een doorwerking zal moeten hebben naar andere
steden, maar dat een fasering daarbij op zijn plaats is. Om die reden komt
er een moment dat ook steden als genoemd moeten profiteren van de ervaringen
die met het grote-stedenbeleid worden opgedaan, waarbij – zoals ik ook
in het overleg met de Tweede Kamer op 26 oktober 1994 heb aangegeven –
dan van wat voor lijstje ook feitelijk geen sprake meer zal zijn.De cumulatie-maatstaf, respectievelijk het beleid inzake Sociale Vernieuwing,
is echter niet van doorslaggevende betekenis. Het zou onjuist zijn de selectie
van de steden waarop het grote-stedenbeleid in eerste en – zie het antwoord
op vraag 12 – in tweede instantie gericht dient te zijn, te focussen
op de cumulatie-maatstaf. Naast de andere genoemde criteria – Bestuur
op Niveau en VINEX – heeft ook bij de besluitvorming door het Kabinet
de regionale spreiding een rol gespeeld maar tevens de noodzaak om –
een ervaring die we juist bij het beleid inzake Sociale Vernieuwing hebben
opgedaan – het grote-stedenbeleid niet te verwateren. 16Welke specifieke punten in het concept-convenant zijn als nieuw aan
te merken (in de zin van een gevolg van het grote stedenbeleid), en welke
als oud (in de zin van een gevolg van beleidsontwikkelingen die al of inmiddels
in gang zijn gezet)?Zie het antwoord op vraag 5. 17Welke onderdelen van het concept-convenant hebben betrekking op de
in het regeerakkoord aangekondigde versterking van de «regiefunctie»
van de steden op het terrein van onder meer onderwijs, volkshuisvesting, veiligheid
en welke van deze punten zijn het resultaat van het grote stedenbeleid als
zodanig respectievelijk van andere beleidsvoornemens?Zie het antwoord op vraag 5. 18Welke zaken zouden moeten of kunnen worden geregeld in de Noodwet
die door de projectstaatssecretaris begin 1995 werd bepleit?Is de regering voornemens om vooruitlopend op wetgeving die noodzakelijk
wordt geacht om randvoorwaarden te scheppen voor het bereiken
van resultaten noodwetgeving te treffen? En zo ja, waaraan wordt dan in concreto
gedacht?Begin 1995 heb ik met het begrip Noodwet geduid op de eventuele noodzaak
om wetgevingsprocessen te versnellen ter realisering van de ambities van het
grote-stedenbeleid en meer in het bijzonder de concrete doelen van het convenant
met de vier grote steden. Met name doelde ik daarbij op het versterken van
de regie-functie van de steden terzake van werk en onderwijs. Gezien de afspraken
die nu terzake gelden, is een dergelijke versnelling van wetgevingsprocessen
respectievelijk noodwetgeving thans niet aan de orde. 19In de verklaring wordt melding gemaakt van het feit dat in afwachting
van de besluitvorming aan rijkszijde over de financiële paragraaf van
het convenant reeds begonnen wordt met het opstarten van de in het convenant
voorziene uitvoeringstrajecten, en het uitwerken van diverse actieplannen,
programma's e.d. Acht de regering dit niet prematuur?Neen.Het vooralsnog ontbreken van een financiële paragraaf blijkt –
zie ook het antwoord op vraag 20 – niet een belemmering te zijn om althans
op een aantal terreinen het overleg voort te zetten. Dit spoort ook met de
constatering – zie het antwoord op vraag 1 – dat er sprake is
van beleidsinhoudelijke overeenstemming over inhoud, reikwijdte, doelen en
resultaten van het grote-stedenbeleid. Daarbij komt dat veel van de acties
en te treffen maatregelen vergen niet noodzakelijkerwijs inzet van extra middelen
vergen, wel een effectievere inzet. 20In het concept-convenant staat op verschillende plaatsen een inspanningsverplichting,
als volgt geformuleerd: «binnen drie maanden...» (pag. 12, punt
60; «rijk en steden zullen binnen drie maanden...». Is de bedoeling
dat deze termijnen gaan lopen vanaf de ondertekening van het convenant?Daar waar in het convenant genoemde expliciete termijnen worden genoemd,
werd dit in het algemeen inderdaad gerelateerd aan het moment van ondertekening.
Niettemin is met betrekking tot een aantal thema's van het convenant niet
gewacht op het moment van de definitieve ondertekening van het convenant.
Zo hebben de werkgroepen «Werk en Inkomen», «Leefbaarheid»,
«Stadseconomie» en «Veiligheid hun ambtelijk overleg voortgezet
over de in het convenant terzake opgenomen actiepunten en de daaraan te relateren
uitvoeringstrajecten. 21De verschillende doelstellingen worden in te objectiveren kengetallen
en streefcijfers uitgedrukt. Beschikt de regering over alle statistische gegevens
die per ingaan van het convenant (dag van ondertekening), zelfs soms op wijkniveau,
als ijkpunt zullen dienen?Kan de regering deze gegevens geactualiseerd tot het moment van het
ingaan van het convenant overleggen?Noch het rijk, noch de gemeenten beschikken over alle benodigde statistische
gegevens. Om geen tijd te verliezen heb ik inmiddels het Instituut voor Sociologisch-economisch
Onderzoek van de Erasmus Universiteit opdracht gegeven tot het uitvoeren van
een z.g. nulpunt- of aanvangsmeting in een aantal voor dit doel geselecteerde
gemeenten, te weten op stadsniveau Amsterdam, Rotterdam, 's-Gravenhage, Utrecht,
Groningen, Enschede, Tilburg, Arnhem en Nijmegen en op wijkniveau Amsterdam,
Rotterdam, Groningen en Nijmegen. Deze nulpuntmeting zal naar verwachting
in de loop van de maand oktober worden opgeleverd. 22Gelet op de vermoedelijke ingangsdatum van het convenant zou de feitelijke
duur niet langer dan drie volle jaren kunnen zijn. In het convenant wordt
op verschillende plaatsen over vier jaar gesproken. Dient dit niet gecorrigeerd
te worden voor drie jaar?Zo niet, dan zullen de ijkmomenten eerder moeten liggen dan per ingang
van het convenant. Deelt de regering deze mening?De convenanten die de regering met de besturen van de gemeenten in het
kader van het Grote-stedenbeleid aangaat, gelden voor deze regeerperiode,
feitelijk tot en met het jaar 1998. Indien daartoe reden blijkt te bestaan,
zal op het moment van het formeel aangaan van het convenant de werkingsduur
ervan wellicht moeten worden aangepast. 23Het convenant wordt nu getekend door de besturen van de vier grote
steden, die voor het onderhavige beleid in hun gemeente integrale verantwoordelijkheid
dragen. Dit kan echter fundamenteel veranderen als de grote steden opgedeeld
worden in een veelvoud van nieuwe gemeenten (ongeveer 10 per grote gemeente).
Welke effecten verwacht de regering hiervan voor de uitvoering van het convenant?Het convenant met de vier grote steden heeft betrekking op de huidige
kabinetsperiode. Wanneer en waar binnen die periode stadsprovincies tot stand
komen wordt in overleg met het nieuwe provinciaal bestuur en de betrokken
gemeentebesturen tijdig vastgesteld hoe voor de resterende periode uitvoering
wordt gegeven aan het convenant voor het betreffende territoir. Het meest
concreet wordt daarop reeds geanticipeerd met betrekking tot Rotterdam. In
het voorstel van Wet bijzondere bepalingen provincie Rotterdam is een aantal
bevoegdheden van de nieuwe provincie geregeld. Voorzover deze (mede) betrekking
hebben op beleidsterreinen waaromtrent in het concept-convenant afspraken
zijn gemaakt, is bepaald dat overleg met de nieuwe provincie zal moeten plaatsvinden.Op een aantal andere terreinen is de toekomstige taakverdeling tussen
provincies en gemeenten op dit moment in beweging. Te denken valt bijvoorbeeld
aan de decentralisatie van het beheer van schoolgebouwen of aan de stroomlijning
van de gesubsidieerde arbeid. De afspraken met de steden hebben in dergelijke
gevallen een pilot-functie en kunnen mede van invloed zijn op beslissingen
over de meer structurele taakverdeling in de toekomst. 24De aanpak op regionaal niveau vraagt bestuurlijk overleg en commitment
van de andere gemeenten die naast de vier grote steden deel uitmaken van het
gebied van de provincies-nieuwe stijl. Hoe is dit proces opgezet? Is er fase-verschil
tussen de vier gebieden? Zo ja, welke effecten verwacht u daarvan?Antwoord (tevens antwoord op vraag 29).In het concept-convenant zijn ook afspraken opgenomen over de aanpak van
regionale aspecten van de grootstedelijke problemen. De vier grote gemeenten
zullen deze zaak aan de orde stellen in de zogenaamde ROL-besturen van de
kaderwetgebieden waarvan zij deel uitmaken. Deze besturen hebben deels bevoegdheden
op terreinen die ook in het concept-convenant aan de orde zijn. Voor een ander
deel kan het ROL-bestuur een belangrijke platformfunctie vervullen voor een
gezamenlijke aanpak van de regionale aspecten van de grootstedelijke
problemen. Ik ben over dat laatste optimistischer dan de steller van vraag
29. 25Gelet op het feit dat er sprake is van een afhankelijkheid van factoren
die niet binnen de context van het grote-stedenbeleid vallen, welke extra
positieve effecten van het overige beleid zijn te verwachten op het realiseren
van de gestelde doelstellingen? Of gaat de regering bij het beoordelen hiervan
uit van de «shift and share methode»?Voor het antwoord zij verwezen naar het antwoord op vraag 28. 26In het convenant is één van de uitgangspunten «het
terugdringen van verkokering bij het rijk en het bevorderen van verdere decentralisatie».
Aan welke concrete beleidsterreinen en taken wordt daarbij gedacht?Gedacht kan worden aan de voornemens tot decentralisatie op het terrein
van OC&W (bestrijding onderwijsachterstanden, schoolbegeleidingsdiensten
en huisvesting van scholen). Voorts wordt een betere afstemming mogelijk gemaakt
tussen de zogenoemde schoolgebonden middelen en de aan de gemeenten toe te
kennen middelen voor achterstandsbestrijding. De vier grote gemeenten krijgen
daarbij, vooruitlopend op een wetswijziging met dit doel, middelen om die
afstemming reeds in het komend jaar tot stand te brengen. Verder zal een betere
afstemming tot stand kunnen worden gebracht tussen de middelen van OCW en
VWS voor inburgering en het (volwassenen)onderwijs in het Nederlands als tweede
taal.In het veiligheidsbeleid is vanuit de aard van de aanpak (het integrale
veiligheidsbeleid) sprake van een vergaande ontkokering. De interdepartementale
samenwerking bij jeugd, drugs, toezicht, wijkveiligheidsplannen spreekt daarbij
voor zichzelf, gezien de raakvlakken met diverse departementen. Bij de verdere
uitwerking kan op enkele onderdelen sprake zijn van verdere decentralisatie.Bij de aanpak van het onderwerp Stadseconomie spelen traditioneel conflicterende
thema's als leefmilieu en mogelijkheden van het midden- en kleinbedrijf een
belangrijke rol. Milieu en werkgelegenheid kunnen nu eenmaal inherent tegenstrijdig
zijn. Met inachtneming van deze constatering wordt gepoogd gezamenlijk –
dat wil zeggen Rijk en steden – innovatieve en werkbare oplossingen
te bedenken.Voor nog andere voorbeelden wordt kortheidshalve verwezen naar het antwoord
op vraag 5. 27Op welke wijze zal door herschikking van middelen de financiële
armslag van de steden worden vergroot boven op wat al is voorzien in het kader
van de herziening FVW?Zie het antwoord op vragen 7 en 9. 28Hoe zal in en door de regering worden getoetst of generieke beleidsmaatregelen
tenminste een meer dan evenredig effect hebben voor en in de grote steden?Ik neem mij voor, een kwalitatieve eindevaluatie van het Grote-stedenbeleid
te doen samenstellen door een onafhankelijke onderzoeksinstelling,
waaruit de resultaten van de in het Grote-stedenbeleid gedane extra inspanning
van rijk en gemeenten moet blijken. Ik ben me er nochtans van bewust dat geen
enkele evaluatie onomstotelijk de effectiviteit van een bijzonder beleid kan
aantonen met abstrahering van omgevingsinvloeden en effecten van andere beleidsvormen.Essentieel hierin – alhoewel ook moeilijk objectief meetbaar –
is de beleving beleving van de aanpak door de betreffende steden. 29Hoe denkt de regering een bijdrage te kunnen leveren aan het vergroten
van het regionale draagvlak voor het oplossen van de grootstedelijke problematiek,
aangezien moeilijk is te verwachten dat de buurgemeenten van de grote steden
zich vrijwillig hiertoe geroepen zullen voelen?Zie antwoord op vraag 24. 30Is het niet zo dat de tweedeling langs sociaal-economische, maatschappelijke
en etnische lijnen, waarvan gesteld wordt dat dit voorkomen moet worden, reeds
bestaat?In de grote steden is zeker sprake van een toenemende opstapeling van
maatschappelijke problemen en een concentratie van kansarme groepen in bepaalde
wijken. Van een tweedeling, in de zin van blijvende en vooral ook scherpe
scheidslijnen en een statische stratificatie in de maatschappij, is evenwel
nog geen sprake en in die zin is in de Nederlandse grote steden ook geen sprake
van «no go areas». Wel zijn extra inspanningen nodig om te voorkomen
dat het zover zou kunnen komen en dat nu al in meerdere opzichten bedreigde
wijken afglijden en verloederen. Essentieel is dat mensen, ongeacht waar zij
wonen, reële kansen krijgen om hun positie te verbeteren en dat dus alle
bevolkingsgroepen delen in de welvaart. De afspraken neergelegd in het convenant
met de steden zijn erop gericht daaraan bij te dragen. 31Wat is de regering voornemens te ondernemen als de beoogde doelen
niet bereikt worden?Is zij voornemens de huidige koers van de regeringsbeleid dan te
wijzigen?Het gaat om een gezamenlijke krachtsinspanning van rijk en de betrokken
steden. Het kabinet en de steden zijn wederzijds aanspreekbaar op de resultaten
en weten zich verantwoordelijk voor de aangegane verplichtingen. Het spreekt
vanzelf dat, als het ingezette beleid niet aan de verwachtingen voldoet, het
kabinet zijn beleid, in samenspraak met de steden, zal bijstellen. 32Hoeveel tijd zal nodig zijn, na beëindiging van het convenant,
om te beschikken over de noodzakelijke gegevens ter beoordeling van de resultaten
van dit beleid?In het kader van de monitoring zal tevens een beleidsevaluatie van kwalitatieve
aard worden verricht; het (tussentijds) resultaat daarvan zal naar verwachting
in het voorjaar 1998 beschikbaar zijn. 33Is de regering bereid de Kamer periodiek te informeren over de nadere
invulling van het Grote-stedenconvenant? Ja. 34Op welke wijze wordt dit beleid procedureel en financieel doorgetrokken
naar de andere grote steden (> 100 000 inwoners)?Welke steden vallen onder het vervolgtraject?Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 12. 35Welke normale wettelijke aanpassingen zijn nodig voor het scheppen
van de noodzakelijke randvoorwaarden om het convenant uit te voeren? Wanneer
moet daarover finale besluitvorming hebben plaatsgevonden?Voor wat betreft de beleidsterreinen die het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer regarderen zijn daarbij de volgende zaken
aan de orde:– over de (eventuele) wijziging van het Besluit Beheer Sociale Huursector –
mede in relatie tot leefbaarheid – zal de Kamer vóór het
zomerreces nader worden geïnformeerd conform toezegging bij de behandeling
van de Bruteringswet.– Ten aanzien van de wenselijke en mogelijke aanpassing van de milieuwetgeving
voor bedrijven is het kabinet in afwachting van het advies dat in het kader
van het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (MDW) medio
juni daarover zal worden uitgebracht.Afgaande op de huidige stand van zaken gaat het kabinet ervan uit dat
een omvangrijk traject in gang moet worden gebracht ter aanpassing van enkele
tientallen algemene maatregelen van bestuur, die thans zijn gebaseerd op de
Wet milieubeheer. In hoeverre ook de Wet milieubeheer op enkele onderdelen
zou moeten worden gewijzigd, is nog niet duidelijk.Zodra het kabinet een standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de adviezen
van de MDW-werkgroep, zal het regelgevingstraject naar het oordeel van het
kabinet ten spoedigste moeten worden ingeslagen en indien enigszins mogelijk
nog binnen de huidige kabinetsperiode afgerond moeten worden. Daarbinnen zal
de eerste prioriteit worden gegeven aan de regelgeving voor de detailhandel
en de kleinere ambachtelijke bedrijven. De realisatie zou dan nog in 1996
moeten plaatsvinden.Voor wat betreft de mogelijke aanpassing van de milieuregelgeving heeft
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
reeds een voorlopig uitvoerings- en implementatieplan opgesteld. Na de standpuntbepaling
van het kabinet over de voorstellen die hem in juni zullen bereiken in het
kader van het MDW-project, zal dat plan worden geconcretiseerd naar vorm,
inhoud, proces en menskracht.Ten aanzien van wetswijzigingen in verband met de vergroting van de bestuurlijke
bandbreedte bij de uitvoering van het milieubeleid (project Stad en Milieu)
en in verband met de Brede Doeluitkering Milieu kan op dit moment nog niet
exact worden aangegeven of en welke wetten voor aanpassing in aanmerking komen.
Over vergroting van de bestuurlijke bandbreedte kan naar verwachting in de
zomer van 1995 beleidsmatig overeenstemming tussen de betrokken overheden
worden bereikt; een eventueel noodzakelijk wetgevingstraject start daarna.Overleg met de vier grote steden over eventueel noodzakelijke wetswijzigingen
ten behoeve van de Brede Doeluitkering Milieu kan van start na de beraadslagingen
met de Tweede Kamer over de VROM-studie inzake decentralisatie van de uitvoering
bodemsanering (tweede helft 1995).Voor wat betreft OCW geldt het volgende: Verankering van de regierol van de gemeenten bij de bestrijding van achterstanden
in het basisonderwijs in de wetgeving wordt voorzien per 1-8-97.Op het terrein van veiligheid is het mogelijk dat gaande het traject wettelijke
aanpassingen wenselijk of noodzakelijk blijken.In het kader van het Actieplan Economie en Werk zal in de werkgroep Stadseconomie
gekeken worden naar mogelijkheden om specifiek voor de steden tot deregulering
te komen. Afhankelijk van de uitkomsten van deze verkenning kan aanpassing
van regelgeving op bepaalde terreinen nodig zijn. Over de planning van die
aanpassing kan nu – dus – nog geen uitspraak worden gedaan.De afspraken rondom de zorg (aanpak van de problemen van de meest kwetsbare
groepen in de stedelijke samenleving) zijn gemaakt binnen de grenzen van de
vigerende wet- en regelgeving. Om de noodzakelijke randvoorwaarden te effectueren,
zijn dus geen aanpassingen van wettelijke regelingen nodig. Wel zal een bredere
bekendheid en uitleg worden gegeven aan de criteria voor gedwongen opname
op grond van de Wet BOPZ uit het oogpunt van zelfbescherming van mensen. Op
deze wijze wordt de rechtseenheid bevorderd. 36In het Deltaplan voor de grote steden van juni 1994 vroegen de vier
grote steden onder meer om investeringsfondsen en het nadrukkelijk richten
van de Europese structuurfondsen op de grote steden. Is dit ook het voornemen
van de regering? En zo ja, in welke vorm?Het kabinetsbeleid is er op gericht maximaal gebruik te maken van de mogelijkheden
die in het kader van de Europese structuurfondsen door de Europese Commissie
worden geboden. Uitgaande van de criteria die de Europese Commissie daartoe
heeft geformuleerd draagt Nederland regio's voor om in aanmerking te komen
voor bijdragen uit de Europese structuurfondsen. Uiteindelijk wijst de Europese
Commissie de regio's aan en bepaalt de omvang van de bijdragen die gegeven
worden.Deze werkwijze geldt voor alle regio's in Nederland, ook voor de grote
steden.Op dit moment zijn de volgende – in dit kader relevante –
middelen uit de Structuurfondsen voor de grote steden (dan wel de regio waar
zij deel van uitmaken) beschikbaar:– URBAN: 9,3 mln. ECU, nog definitief door de Europese Commissie
toe te wijzen aan twee van de vier steden;– KONVER: 1,3 mln. ECU voor Rijnmond, 2 mln. ECU voor de provincie
Utrecht en 2 mln. ECU voor de regio Den Haag/Delft.URBAN beoogt een integrale aanpak van de poblemen in de wijk te stimuleren.
Deze aanpak spoort volledig met de doelstellingen van het GSB. Op dit moment
vindt ambtelijk overleg plaats met de Europese Commissie over de exacte wijze
van invulling, toedeling aan steden, monitoringsvraagstukken e.d. Zodra hierover
de gesprekken afgerond zijn zal ik de Kamer desgewenst hierover nader informeren.Samen met de staatssecretaris van Economische Zaken ben ik voorts in gesprek
met de betreffende Europees Commissaris teneinde de Nederlandse initiatieven
op dit punt verder uit te dragen. Nog afgezien van mogelijkheden in de toekomst
om voor dit initiatief meer middelen beschikbaar te krijgen (en derhalve meer
steden hierin te laten participeren) acht ik het vitaal de relatie tussen
URBAN en het GSB ook in Europees verband hoog op de politieke en bestuurlijke
agenda geplaatst te krijgen. Tevens zullen mogelijkheden onderzocht worden om via werkconferenties
de ervaringen met dit URBAN-programma in zowel Nederland als in europese steden
uit te wisselen.Volledigheidshalve zij vermeld dat de zogeheten ESF-middelen voor wat
betreft doelstelling 3 (gericht op werklozen) worden ingezet via Arbeidsvoorziening
en voor wat betreft doelstelling 4 (scholing voor werkenden) via sectorfondsen,
en niet specifiek gericht zijn op de grote steden.Tot slot is er het INTERREG-programma. Dit programma richt zich op grensgebieden
van de lidstaten, zodat de vier grote steden hiervan niet profiteren. 2. Resultaten en maatregelen op de terreinen werk, onderwijs,
veiligheid, zorg en leefbaarheid 37Is reeds meer bekend over de concrete invulling van de belangrijkste
voorbereidingstrajecten, te weten de actieplannen stadseconomie, de vorm-
en wetgeving van het Werkfonds en de actieplannen zorg?Wat is de stand van zaken met betrekking tot de andere in het convenant
voorziene uitvoeringstrajecten?In het concept-convenant wordt aangekondigd dat in overleg tussen rijk
en de vier steden een actieplan economie en werk zal worden opgesteld. In
het convenant wordt een aantal thema's genoemd waar dit actieplan zich op
zal moeten richten. De uitwerking en invulling van die thema's kan deels pas
ter hand worden genomen als het financiële kader bekend is, omdat immers
daarbij ook met de steden over de selectie van concrete projecten gesproken
zal moeten worden die investeringskosten met zich mee brengen.Daarnaast zijn er ook onderwerpen die niet direct aan het financiële
kader zijn verbonden, zoals dereguleringsvoorstellen (waarbij overigens ook
sprake is van een relatie met het – bredere – project Marktwerking,
Deregulering en Wetgevingskwaliteit) en fiscale faciliteiten. Het overleg
hierover is gestart. Het Actieplan zal naar verwachting na de zomer worden
afgerond.Voor wat betreft het «Werkfonds» wordt verwezen naar het antwoord
op vraag 53.Met betrekking tot het thema «leefbaarheid» (convenant blz.12/13)
geldt dat het overleg met de steden en de corporaties over de onderwerpen
genoemd in de punten 2, 4 en 5 (wijk- en buurtbeheerplannen/leefbaarheid/wijk-differentiatie)
nog niet is afgerond. Dit zal plaatsvinden aan de hand van de door de vier
grote steden op te stellen integrale wijk- en buurtbeheerplannen, waarbij
tevens een relatie wordt gelegd met de wijkveiligheidsplannen. De vraag of
daartoe aanpassing van regelgeving nodig zal zijn, is derhalve nog niet beantwoord.Terzake van de punten 6, 7 en 8 wordt verwezen naar het antwoord op vraag
35.Het voortouw voor het opstellen van het actieplan zorg ligt bij de grote
steden zelf. De voortgang en de plannen worden besproken in de werkgroep zorg
waarin vertegenwoordigers van de steden van de betrokken departementen participeren.
De ervaringen die zijn opgedaan in het convenant «maatschappelijk herstel»
dat in 1994 tussen VWS, BiZa en de gemeente Den Haag is afgesloten, zullen
daarbij worden benut. 38In het convenant wordt ondermeer gesproken over de druk van de voortdurende
illegale immigratie en concentratie in de grote steden. Het convenant bevat
bestuurlijke afspraken over de maatregelen die nodig zijn om de problemen
aan te pakken. Bij de te nemen maatregelen wordt echter niet meer terug gekomen
op deze problematiek. Is in het kader van het Grote-Stedenbeleid gesproken
over deze problematiek?De mix van maatregelen in de brede aanpak van de grootstedelijke problemen,
biedt mogelijkheden ook de druk door illegaal verblijf en concentratie in
de steden aan te pakken. Tegen illegaal hier verblijvende criminelen wordt
vanuit de strafrechtelijke keten opgetreden; de versterking daarvan in het
Grote-Stedenbeleid heeft waar nodig ook gevolgen voor illegale criminelen. 2.1. Werk 39«Het Rijk gaat daarbij wat betreft het 40 000 banenplan
voorshands uit van een inzet in de vier grote steden van maximaal 70% van
het totale budget dat in 1998 aan gemeenten wordt verstrekt». Waarom
heeft de regering gekozen voor dit percentage?De grote steden worden geconfronteerd met een grote werkloosheid waarvan
de langdurige werkloosheid in hoge mate is geconcentreerd in bepaalde wijken
(zie ook het antwoord op vraag 14). Illustratief is – zie in dit verband
ook de antwoorden op vraag 50 en 54 – dat de vier grote steden ruim
een kwart van het totaal aantal langdurig werklozen voor hun rekening nemen.
Deze sociale problemen wordt nog versterkt door de veiligheidsproblemen en
slechte leef- en woonomstandigheden in bepaalde wijken in deze steden. In
verband hiermee is besloten een belangrijk deel van de banen, afhankelijk
van de realisaties, te bestemmen voor de vier grote steden.Voor de goede orde wil ik er op wijzen dat vooralsnog voor 1995 uitgegaan
wordt van een 70%/30% verdeling tussen de vier grote steden en de overige
gemeenten van de middelen die voor de gemeenten zijn bestemd. 40Wanneer zal het gezamenlijk door de steden en het Rijk opgestelde
«Actieplan Economie en Werk» aan de Kamer ter informatie worden
toegezonden? Wil de regering bevorderen dat dit voor het zomerreces gebeurt?Zie antwoord vraag 37. 41Kan nader aangegeven worden met welke maatregelen de regering het
stedelijke midden- en kleinbedrijf (MKB) substantieel wil laten groeien? Aan
welke aantallen/percentages wordt gedacht als er gesproken wordt over «substantiële
groei van het stedelijke midden- en kleinbedrijf»? Hoe heeft de werkgelegenheid
in het MKB zich de afgelopen jaren in de grote vier steden ontwikkeld?In het concept-convenant worden een aantal thema's genoemd voor maatregelen
om het MKB in de grote steden te bevorderen. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld
bedrijfslocaties, toerisme, deregulering en fiscale maatregelen. In het actieplan
Economie en Werk zullen deze thema's nader moeten worden uitgewerkt en op
hun mogelijkheden worden onderzocht. Dit zal deels moeten leiden
tot concrete projecten per stad, deels tot maatregelen ten behoeve van de
vier steden gezamenlijk.Bij een «substantiële groei» van het MKB denkt het kabinet
aan het ombuigen van de groei van de werkgelegenheid in de grote steden in
de richting van de landelijke trend.Er bestaan voor zover bekend geen cijfers over de groei van het MKB in
de grote steden. Wel zijn cijfers beschikbaar over de totale werkgelegenheidsontwikkeling
in de grote steden:  groei van het aantal werkzame personen 1991–1993 (in %) Nederland  3,5Amsterdam  1,4 Rotterdam– 1,3 Den
Haag– 0,5 Utrecht  4,7 vier samen  0,742Hoe kan de regering garanderen dat door de groei van het MKB in de
steden ook de werkgelegenheid substantieel toeneemt? Is het niet heel wel
mogelijk dat indien de regels van vestiging versoepeld worden bedrijven zich
mogelijk gaan verplaatsen, inclusief hun personeel?Het beleid van het kabinet is erop gericht zodanige condities te scheppen
dat het bedrijfsleven waaronder het MKB optimaal kan functioneren, waardoor
meer banen worden gecreëerd. Daarbij gaat het in belangrijke mate om
maatregelen met een landelijke werking, zoals bijvoorbeeld de modernisering
van de vestigingswet. Daarnaast kan in het kader van het grote stedenbeleid
gekeken worden naar knelpunten die een extra belemmering opwerpen voor het
functioneren van het MKB in de steden. In die gevallen dat er sprake is van
een relatieve achterstand van het bedrijfsklimaat in de steden is het wenselijk
dat dit waar mogelijk weggenomen wordt.Voorstellen om te komen tot deregulering specifiek voor de grote steden
zullen steeds per onderwerp op hun eigen merites moeten worden beoordeeld.
Als de vraag of deregulering op het betreffende onderwerp gewenst is, positief
wordt beantwoord, zal afgewogen moeten worden of dat de vorm moet krijgen
van een landelijke maatregel of dat een uitzonderingsregime voor de grote
steden op zijn plaats is (eventueel bij wijze van experiment). Bij die afweging
zal ook het element van mogelijke concurrentievervalsing een rol moeten spelen. 43Op welke concrete voorstellen wordt gedoeld bij «door middel
van forse deregulering op verschillende terreinen een krachtige stimulans
aan het MKB te geven»?Het kabinet en de steden spreken met de ondertekening van het convenant
af dat zij zullen inventariseren op welke terreinen deregulering van procedures
en regelgeving van gemeenten, provincies en rijk gewenst is. Door de steden
zijn al tal van suggesties gedaan, waaronder die van de instelling van regelarme
zones. Een inhoudelijke beoordeling van de voorstellen zal in gemeenschappelijk
overleg de komende tijd moeten plaatsvinden. 44Kan de regering meer toelichting geven op het actieplan om door middel
van forse deregulering op verschillende terreinen een krachtige stimulans
aan het MKB te geven? Wordt hierbij ook gedoeld op versoepeling van milieuregels en vestigingsvergunningen?Houdt dit niet een risico in voor de leefbaarheid van de woonomgeving?Zie antwoord op vraag 43.Wat betreft het risico m.b.t. de leefbaarheid van de woonomgeving geldt
dat – zie ook antwoord op vraag 35 – het op dit moment niet mogelijk
is concreter te zijn ten aanzien van de deregulering op het terrein van de
milieuregelgeving voor inrichtingen. Het kabinet wacht met belangstelling
de adviezen af die in het kader van het project Marktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteit in de maand juni zullen worden gegeven.Vooruitlopend op dat advies is het kabinet vooralsnog terughoudend over
het idee van regelarme zones. Het kabinet gelooft wel in de mogelijkheid van
een belangrijke deregulering en globalisering van de milieuregelgeving voor
bedrijven, zonder dat de bescherming van het milieu in het gedrang komt. Daarbinnen
moet het naar het oordeel van het kabinet mogelijk zijn dat de grote steden
(maar ook de andere gemeenten) meer mogelijkheden krijgen om een lokaal-specifiek
beleid te voeren, waarbij economie en milieu in harmonie worden bevorderd.
Het kabinet onderkent het spanningsveld dat soms kan bestaan tussen bedrijvigheid
en leefbaarheid. Het te ontwikkelen beleidskader zal overigens erop gericht
zijn dat beide belangen in een goed evenwicht worden behartigd. 45Welke voorstellen worden onderzocht om met behulp van fiscale instrumenten
de bedrijvigheid in (delen van) de steden een extra impuls te geven?Als voor 1 januari 1996 voorstellen moeten worden onderzocht voor
fiscale stimulansen voor de bedrijvigheid in de grote steden, wanneer kan
wetgeving terzake dan zijn gerealiseerd?Door de regering worden voor 1996 de nodige generieke maatregelen in de
fiscale sfeer voorgesteld om de bedrijvigheid te stimuleren. Doel is om door
middel van lastenverlichting gunstige voorwaarden te scheppen ten behoeve
van de werkgelegenheid en het stimuleren van het ondernemersschap. Een belangrijk
deel van deze lastenverlichting zal zich richten op het midden- en kleinbedrijf
en in het bijzonder op startende en zogenaamde doorstartende zelfstandigen.
Dit vergt wetswijzigingen. Het moge duidelijk zijn dat de effecten van deze
maatregelen in belangrijke mate neerslaan in de grote steden.Voorts wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn voor nadere specifieke
maatregelen voor grote steden. Hierbij kan o.a. gedacht worden aan flexibilisering
van de onroerend zaakbelasting, waardoor gemeenten in het kader van het vestigingsgebied
fiscale faciliteiten kunnen bieden aan bedrijven of op bepaalde lokaties.
Implementatie van deze maatregel vergt wijziging van de Gemeentewet. 46Welke steden krijgen met voorrang extra gelden toegewezen voor de
uitstroom van JWG-ers en banenpoolers naar reguliere arbeid?Kan nader worden aangegeven om welke bedragen het gaat en waaruit
deze bedragen worden gefinancierd?Op het begrotingsartikel «Banenpools» zijn middelen gereserveerd
ten behoeve van de uitstroom uit de banenpoolregeling naar reguliere arbeidsplaatsen
in de collectieve sector. Uit dien hoofde zijn middelen beschikbaar die in
het kader van het grote stedenbeleid kunnen worden ingezet. Het gaat hierbij
in totaal om een netto bedrag van 7,9 mln. in 1995, 26,8 mln. in 1996, 34,2
mln. in 1997 en 24,1 mln. in 1998. Indien ertoe zou worden besloten deze middelen voor de grote steden in
te zetten betekent dit inderdaad dat de grote steden extra gelden krijgen
toegewezen voor de uitstroom van JWG-ers en banenpoolers en dat dit niet geldt
voor andere steden.Onder reguliere arbeid wordt in dit verband verstaan alle arbeid die niet
primair gecreëerd en bestemd is voor werklozen. 47Betekent het feit dat binnen de beschikbare begrotingsmiddelen de
steden met voorrang extra gelden krijgen toegewezen voor de uitstroom van
JWG-ers en banenpoolers naar reguliere arbeid, dat andere gemeenten dus relatief
minder krijgen?Wat verstaat de regering onder reguliere arbeid?Hoe is de regering voornemens dit te financieren?Zie het antwoord op vraag 46. 48Wat houdt «forse deregulering op verschillende terreinen»
concreet in?Voor wat VROM betreft gaat het hierbij om deregulering op het terrein
van het milieubeleid: Brede Doeluitkering Milieu, verbreding bestuurlijke
bandbreedte en milieu-eisen ten aanzien van het Midden- en Kleinbedrijf.Voor OCW houdt dit met name de mogelijkheid in om de verschillende geldstromen
voor de bestrijding van achterstanden in het basisonderwijs gebundeld in te
zetten en deze geïntegreerd te verantwoorden. 49Aan welke vergroting van de mogelijkheden voor effectief gemeentelijk
minimabeleid en de aanpak van schuldproblemen denkt de regering?Moet onder het vergroten van de mogelijkheden voor de steden meer
geld en/of meer bevoegdheden worden verstaan?Wordt bij «het vergroten van de mogelijkheden voor een effectief
gemeentelijk minimabeleid en de aanpak van schuldproblemen» nog aan
andere mogelijkheden gedacht dan die welke de Werkgroep Inkomensbeleid/kwijtscheldingsbeleid
heeft voorgesteld?Zo ja, welke? Zo nee, wat is dan de toegevoegde waarde van deze passage
ten opzichte van het algemeen te ontwikkelen rijksbeleid?Recent heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een werkgroep
Gemeentelijk Minimabeleid ingesteld, ten einde in kaart te brengen hoe de
mogelijkheden voor gemeenten voor financiële hulp aan de minima kunnen
worden vergroot, dan wel hoe belemmeringen voor gemeenten op dit terrein kunnen
worden weggenomen.De werkgroep is mede ingesteld naar aanleiding van een Algemeen Overleg
op 23 maart jl. tussen de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en
Justitie en de vaste kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en die voor Justitie over de schuldenproblemen. Daarbij is van verschillende
kanten gewezen op de wenselijkheid gemeenten meer mogelijkheden te bieden
voor hulp aan de sociale minima. De werkzaamheden van de werkgroep Gemeentelijk
Minimabeleid, waaraan de vier grote steden, VNG en betrokken departementen
deelnemen, zijn derhalve gericht op het vinden van ruimte voor instrumenten
ter bestrijding van de materiële aspecten van armoede. Een aantal instrumenten
is daarbij van belang, zoals:– het gemeentelijk minimabeleid: onderzocht wordt onder meer op
welke wijze gemeenten meer ruimte kan worden geboden voor categoriale voorzieningen,
zonder aantasting van het rijksinkomensbeleid;– het kwijtscheldingsbeleid: zeer recent is bij de Kamer een voorstel
van wet ingediend dat in de mogelijkheid voorziet met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 1995 een eerste verruimingsstap te zetten door de
kwijtscheldingsnormen voor lokale overheden landelijk te verhogen van 90%
naar (ten hoogste) 95% van de bijstandsuitkering;– het tegengaan van niet-gebruik (diverse instrumenten, zoals voorlichting,
één loketvorming);– de inzet bijzondere bijstand: een evaluatie-onderzoek terzake
bevindt zich in een afrondend stadium;– de aanpak schuldenproblemen: uitvoering van de actiepunten die
zijn opgenomen in de kabinetsreactie op het rapport van de commissie Schuldenproblematiek
(commissie-Boorsma). Verder zal op initiatief van het ministerie van Financiën
met de meest betrokken organisaties overleg gestart worden om te komen tot
een zo groot mogelijke harmonisering van de door hen gehanteerde saneringsrichtlijnen.
Hierbij wordt ook het wetsvoorstel schuldsanering natuurlijke personen betrokken.Uit het rapport van de werkgroep kunnen maatregelen voortvloeien die algemeen
geldend zijn. Als er aanleiding is voor experimenten, dan ligt het voor de
hand deze uit te voeren in de grote steden.Het streven is erop gericht om de resultaten van de werkgroep Gemeentelijk
Minimabeleid, tezamen met de resultaten van de evaluatie bijzondere bijstand
in de zomer aan de Tweede Kamer aan te bieden. 50Onder de beoogde resultaten met betrekking tot «werk»
wordt gezegd «dat het uiteenlopen van de stedelijke versus de landelijke
werkloosheidsontwikkeling wordt omgebogen tot een convergerende ontwikkeling,
hetgeen als een duidelijke trendbreuk beschouwd kan worden». Kan nader
ingegaan worden op wat in kwantitatieve termen verstaan wordt onder «duidelijke
trendbreuk»?Het aantal geregistreerde werklozen bedroeg in de vier grote steden in
1994 12%. In overig Nederland was dit percentage 7%. Twee op de drie werklozen
in de vier grote steden was in 1994 langer dan één jaar werkloos.
In overig Nederland was in 1994 twee op de vijf werklozen langer dan één
jaar werkloos. In de cijfers van de afgelopen jaren zien we steeds weer die
ongunstige verhouding voor de vier grote steden terugkomen.Van een «duidelijke trendbreuk» is sprake als de percentages
in de vier grote steden meer in de buurt komen van de gunstiger landelijke
percentages. Hierbij zal met name ook aandacht gegeven worden aan het aantal
langdurig werklozen. Omdat de landelijke ontwikkelingen op de arbeidsmarkt
in de komende jaren onzeker zijn, is het niet mogelijk de trendbreuk nader
te kwantificeren. 51Worden in het kader van de nog op te stellen actieplannen stadseconomie
en de vorm- en wetgeving van het Werkfonds de mogelijkheden van zogenaamde
«regelarme» zones onderzocht?Wordt hierbij gelet op de samenhang met het onderzoek naar de verbetering
van de bestuurlijke positie van de grote steden op het gebied van arbeidsvoorziening?De mogelijkheid van het instellen van regelarme/vrije zones wordt momenteel
bestudeerd in het kader van de werkgroep Stadseconomie.In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zijn met dit instrument
ten behoeve van het vergroten van de bedrijvigheid in achterstandswijken positieve
ervaringen opgedaan. In Frankrijk zijn de regelvrije zones kortgeleden bij
wet ingevoerd; de regering Juppé heeft aangekondigd daarvan een intensief
gebruik te zullen gaan maken. Bezien wordt hoe binnen de Nederlandse context van deze buitenlandse ervaringen
gebruik zou kunnen worden gemaakt.De bestuurlijke positie van de vier grote steden op het gebied van de
arbeidsvoorziening is aan de orde in het kader van de herziening van de arbeidsvoorzieningswet. 52Een aantal te nemen maatregelen wordt genoemd. Wordt hier ook gekeken
naar specifieke problemen van allochtonen op de arbeidsmarkt?De maatregelen die de werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt
beogen te bevorderen zullen in aanzienlijke mate – zoals ook nu reeds
het geval is – ten goede komen aan langdurig werkloze allochtonen. In
de afgelopen jaren is met name in de vier grote steden veel expertise ontwikkeld
om juist ook allochtonen bij de verschillende maatregelen te betrekken, die
ook bij de uitwerking van de maatregelen in het convenant kan worden ingezet.
Naast werken in loondienst blijken veel allochtonen interesse te hebben voor
het starten van een onderneming.Deze allochtonen hebben baat bij de maatregelen die stimulering van het
midden- en kleinbedrijf beogen. Vooral door deregulering en fiscale faciliteiten
voor startende ondernemers kan het aanzienlijke aantal potentiële ondernemers
onder allochtonen een kans op de lokale markt krijgen. 53Op welke wijze zullen de grote steden in staat worden gesteld per
1 januari 1996 al de effectiviteit van en de samenhang tussen de regelingen
voor additioneel werk te vergroten?De Tweede Kamer kan medio dit jaar een discussienota van de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over stroomlijning van de regelingen gesubsidieerde
arbeid tegemoet zien. Met de grote steden is nog overleg gaande om te bezien
of vooruitlopend op implementatie van deze stroomlijning, door hen de geldstromen
op grond van de afzonderlijke regelingen gebundeld kunnen worden ingezet voor
werkloosheidsbestrijding. 54Kan de doelstelling van het ombuigen van het uiteenlopen van de stedelijke
versus landelijke werkloosheid tot een convergerende ontwikkeling ook worden
bereikt door relatieve stijging van landelijke werkloosheid ten opzichte van
stedelijke?Waarom is in de doelstelling niet een substantiële daling van
het percentage werkloosheid aangegeven?De ontwikkelingen in de werkgelegenheid wordt voor een belangrijk deel
bepaald door nationale en zelfs internationale factoren. Mede in verband met
het voorgaande is het niet mogelijk een directe relatie te leggen tussen enerzijds
de inzet van instrumenten en anderzijds de ontwikkeling van werkloosheid.
Dit leidt tot de gekozen formulering van de doelstelling in het kader van
het grote stedenbeleid (in plaats van een kwantitatieve doelstelling). Ook
is de motivering voor het voeren van beleid specifiek gericht op de grote
steden juist gelegen in het feit dat werkloosheid in de grote steden op dit
moment omvangrijker is dan in de rest van het land. Het doorbreken van deze
situatie is een moeilijke opgave en zal voor de steden een opgave van formaat
zijn. 2.2. Onderwijs 55«Het Rijk zal de totstandkoming bevorderen van lokale convenanten,
waarin beoogde regie op basis van vrijwilligheid van betrokken partners (-deel-gemeenten,
schoolbesturen)... vooruitlopend op de nieuwe wetgeving zo spoedig mogelijk
wordt gerealiseerd». Hoe moet deze vrijwilligheid worden verstaan?Onder vrijwilligheid moet in dit verband worden verstaan, dat schoolbesturen
en deelgemeenten (een deel van) hun bevoegdheden en middelen volledig vrijwillig
inzetten in een onder regie van het gemeentebestuur ontwikkelde gemeenschappelijke
aanpak van onderwijsachterstanden. 56Op welke verwachtingen is de verbetering van de leerresultaten met
10% gebaseerd. Hoe wordt dit percentage onderbouwd?Het streefcijfer van 10% verbetering van onderwijsresultaten is gebaseerd
op verwachtingen van de vier grote gemeenten vanuit hun ervaring met de achterstandsproblemen. 57Hoe verhoudt zich de gewenste stabilisatie in de verwijzingen naar
het speciaal onderwijs tot de norm van 2% zoals gesteld in de brief van de
Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen d.d. 1 mei 1995?Over stabilisatie van het aantal verwijzingen naar het speciaal onderwijs
zijn afspraken gemaakt met de zgn. Akkoordpartners (daarbij zijn gemeentebesturen
partner als bevoegd gezag van openbare scholen). Dit is lopend beleid dat
voor het gehele primaire onderwijs geldt. De 2%-norm heeft betrekking op de
gewenste situatie voor de komende fase. De afspraken in het grote-stedenconvenant
zijn gemaakt met de desbetreffende gemeentebesturen in hun coördinerende
en stimulerende rol bij het bestrijden van achterstanden en houden in dat
ook van daaruit zal worden bijgedragen aan de stabilisatiedoelstelling. 58Welke instrumenten worden ingezet om het aantal voortijdige schoolverlaters
met 35% te verlagen? Hoe komt men aan dit percentage?Het gaat om instrumenten naast instrumenten die al in de beleidsnota «Voortijdig
schoolverlaten» zijn genoemd:1. een verbetering van het schoolklimaat en de pedagogisch-didactische
aanpak in het funderend onderwijs; verwezen wordt naar de innovatie in basisvorming,
mavo-vbo en havo-vwo;2. de inrichting van een leerweg voor leerlingen die in het overig onderwijs
niet een reguliere kwalificatie kunnen behalen: de arbeidsmarktgerichte leerweg;3. de integratie van ondersteuning (één-loket-beleid);4. gebundeld gebruik van geïntegreerde verantwoording van relevante
middelen;5. striktere inspectie.Het percentage van 35 is gebaseerd op de verwachtingen van de grote steden
en sluit aan op het convenant van de gemeente Amsterdam met het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het project «Bij de les blijven»
(notitie van de gemeente Amsterdam dd. februari 1995). In dit project wordt
een breed scala van elkaar completerende maatregelen en werkvormen ontwikkeld,
waarbij primaire preventie voorop staat: het bevorderen van sociale
binding en betrokkenheid van leerlingen en ouders.Actieplannen in dit opzicht omvatten schoolse en buitenschoolse activiteiten,
onder andere een stelselmatige aandacht voor problemen van leerlingen die
tot verzuim zouden kunnen leiden.Beginnend schoolverzuim wordt aangepakt door verbetering van de signalering
en verzuimregistratie, snelle inschakeling van de GG&GD en een divers
aanbod van begeleidingsmogelijkheden.De gemeente Amsterdam verwacht van dit pakket van maatregelen een resultaat
in de orde van grootte van 9% spijbelreductie. Over 4 jaar rekent men op een
resultaat van 35% reductie. 59Hoe kan een jaarlijkse groei van 15% van het aantal stage/leerwerkplaatsen
tot stand worden gebracht terwijl kortingen op de arbeidsvoorziening het leerlingwezen
onder druk zetten?Het streefcijfer van een jaarlijkse groei van 15% van het aantal stage/leerwerkplaatsen
is gebaseerd op verwachtingen van de vier grote gemeenten. De realisatie hiervan
is niet alleen afhankelijk van de inzet van arbeidsvoorzieningenmiddelen ten
behoeve van leerlingwezen. Het kabinet is nog in overleg over de financiering
van het grote-stedenbeleid. 60Hoe werken de departementen van Binnenlandse Zaken (BiZa) en Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen (OCW) samen om de doelstellingen te vertalen in concreet
beleid?Wat is de competentie van respectievelijk de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken?De bewindslieden van OCW zijn de eerstverantwoordelijken voor onderwijsmaatregelen
op rijksniveau ter uitvoering van het convenant. De staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken is daarbij betrokken vanuit zijn coördinerende rol in het grote-stedenbeleid.
De nodige afstemming vindt plaats met inachtneming van de procedureafspraken
die het hoofdlijnenconvenant over de uitvoering ervan in de slotparagraaf
«Het vervolg» zijn opgenomen. 61Hoe verhouden de middelen voor de regierol van de gemeenten tot 1997
zich tot de middelen voor onderwijsvoorrangsbeleid en sociale vernieuwing?De gemeentelijke regierol wordt in relatie tot de verschillende geldstromen
als volgt vormgegeven:– Een gebundeld gebruik en een geïntegreerde verantwoording
wordt mogelijk gemaakt van de volgende geldstromen naar de gemeenten:• gebiedsmiddelen onderwijsvoorrang, samengevoegd met spijbelopvangmiddelen;• gebundelde NT2 middelen;• deel cumi faciliteiten vo;• beoogde middelen voor arbeidsmarktgerichte leerwegen.Als uitwerking van de afspraken uit het Schevenings Beraad worden gemeenten
verplicht in overeenstemming met het (bijzonder) onderwijs, te komen tot een
lokaal onderwijsachterstandsplan, waarin de doelstellingen van de bestrijding
van onderwijsachterstanden, de maatregelen die daartoe genomen worden en de
beoogde resultaten worden vastgelegd. De verdeling en inzet van door het rijk
aan scholen en/of gemeenten toegekende middelen voor bestrijding
van onderwijsachterstanden moet in dit plan worden verantwoord. De genoemde
middelen omvatten dus mede die voor onderwijsvoorrang en sociale vernieuwing.De Regeling samenwerking sociale vernieuwing onderwijs heeft betrekking
op de gewichtengelden, de middelen OETC primair onderwijs, de cumifaciliteiten
voortgezet onderwijs, de onderwijsvoorrangsgebiedsmiddelen en de middelen
OETC (voortgezet) speciaal onderwijs. Daarnaast kan de gemeente ook eigen
middelen ter beschikking stellen voor het lokale fonds sociale vernieuwing.De extra middelen voor de gemeentelijke regierol kunnen worden toegevoegd
aan een lokaal fonds voor de bestrijding van schoolachterstanden. Gemeenten
maken afspraken met de betrokken schoolbesturen over de aanpak. In het lokale
fonds kunnen op vrijwillige basis schoolgebonden middelen, gebiedengelden
en gemeentelijke middelen worden opgenomen. De extra middelen zijn vooral
bedoeld voor innovatie en evaluatie. Deze aanpak sluit aan op de initiatieven
die de steden in het kader van sociale vernieuwing zijn gestart. 62Kan een overzicht gegeven worden van alle middelen die ten behoeve
van achterstandsbestrijding ter beschikking worden gesteld aan de steden schoolbesturen
in de grote steden?Zie het antwoord op de vragen 7 en 9. 63Aan welke criteria mogen gemeenten de inzet van gewichtengelden toetsen?
Welke zijn de gemeenschappelijke doelen?De gemeenten mogen de inzet van de gewichtengelden toetsen aan de gemeenschappelijke
doelen die na op overeenstemming gericht overleg met de scholen door de gemeenteraad
zijn vastgesteld. Het gaat daarbij om het verbeteren van samenhang en effectiviteit
van de inzet van voor achterstandsbestrijding in het onderwijs beschikbaar
gestelde middelen. 64Kan de regering nader toelichten wat bedoeld wordt met voorschoolse
en vroeg-schoolse voorzieningen? Vallen hier bijvoorbeeld ook de «Op-stap-projecten»
onder?Voor- en vroegschoolse voorzieningen zijn gericht op het zo vroeg mogelijk
bestrijden en/of voorkomen van onderwijsachterstanden. Daaronder vallen ook
projecten zoals «Op stap».Voorbeelden daarvan zijn de gezinsgerichte stimuleringsprogramma's voor
allochtone kinderen van 0 tot 6 jaar en zogenaamde centrumgerichte programma's.Bij het eerste gaat het om de programma's als Instapje, Opstapje en Opstap.
De uitvoering vindt in de meeste gevallen thuis plaats. De programma's zijn
bedoeld voor allochtone kinderen en hun ouders in achterstandssituaties.De centrumgerichte programma's betreffen peuter- en kleuterprogramma's
die uitgevoerd worden in een instelling, bijvoorbeeld kinderdagverblijven,
peuterspeelzaken en kleutergroepen van de basisschool. 65Hoe verhouden zich de voorgenomen maatregelen over de regie-rol van
de gemeenten, de gewichtengelden en de decentralisatie van de huisvesting
tot de wetsvoorstellen dienaangaande die nog in de Kamer behandeld moeten
worden?Bestaat zo niet het gevaar dat de vier grote steden vooruit lopen
op de discussie over bestuurlijke vernieuwing, lokaal onderwijsbeleid en onderwijsachterstandsbeleid
die nog aan de orde moeten komen in de Tweede Kamer?Hoe verhoudt zich de invoering van de regierol van de grote steden
bij het creëren van arbeidsmarktgerichte leerwegen in 1996, tot het afwezig
zijn van die regierol voor de «niet-grote steden»?Gezien de aard en omvang van de problemen en uitdagingen in de vier grote
gemeenten is er voor gekozen de gemeentelijke regierol bij het bestrijden
van achterstanden in het onderwijs bij voorrang te versterken. Dit geschiedt
echter op basis van vrijwillige medewerking van de schoolbesturen. Daarmee
wordt dus niet vooruitgelopen op de wettelijke verankering van gemeentelijke
bevoegdheden ten opzichte van schoolbesturen en de parlementaire behandeling
daarvan.De regierol van de grote steden bij het creëren van arbeidsmarktgerichte
leerwegen wordt nader met de Tweede Kamer overlegd in december 1995 met het
oog op een pilotrol van de grote gemeenten per 01-08-1996. Overigens zullen
ook andere steden en gebieden in aanmerking kunnen komen voor deze pilot. 66Op dit moment beschikken de scholen over de gewichtengelden. Is het
juist dat met dit voorstel – namelijk inzet van gewichtengelden toetsen
aan gemeenschappelijke doelen – de gemeenten zeggenschap krijgen over
de gewichtengelden en de scholen gedwongen zullen worden deze middelen naar
de gemeente over te hevelen?De scholen worden niet gedwongen de gewichtengelden over te hevelen naar
de gemeenten. Wel moeten deze middelen worden ingezet in overeenstemming met
het lokale achterstandsplan, dat de gemeenteraad, na op overeenstemming gericht
overleg met het (bijzonder) onderwijs vaststelt. 67Zullen de gezamenlijke doelen waaraan de inzet van de gewichtengelden
getoetst moeten worden, worden opgesteld in overleg met de desbetreffende
scholen?Ja, zie antwoord op vraag 61. 68Hoe kan worden gegarandeerd dat de gewichtengelden in voldoende mate
toch ingezet blijven worden voor onderwijsdoeleinden?De gewichtengelden zijn bestemd voor bestrijding van onderwijsachterstanden.
In het lokale plan wordt vastgelegd hoe zij daartoe worden ingezet. 69Is het de bedoeling de effectiviteit van het basisonderwijs voor
achterstandsgroepen te vergroten door intensivering van het bestaande instrumentarium
of zijn ook nieuwe instrumenten in ontwikkeling?Het is de bedoeling van de afspraken in het grote-stedenconvenant over
de gemeentelijke regierol de samenhang en effectiviteit bij de inzet van bestaande
mogelijkheden en middelen van gemeenten en scholen te verbeteren.
De in voorbereiding zijnde wetgeving is er op gericht verantwoordelijkheden,
bevoegdheden en middelen te decentraliseren, zodat lokaal maatwerk beter mogelijk
wordt. 70Heeft de doelstelling van het tot een beheersbaar niveau terugbrengen
van de wachtlijsten voor inburgering betrekking op nieuwkomers of ook al langer
in Nederland verblijvende allochtonen die de Nederlandse taal niet, of onvoldoende
beheersen?Worden hiervoor extra middelen ingezet?Deze doelstelling heeft zowel betrekking op nieuwkomers als op reeds langer
in Nederland verblijvende allochtonen. Voor de inburgering van nieuwkomers
zal sprake zijn van extra middelen. Deze hebben een zodanige omvang dat binnen
de reguliere middelen voldoende ruimte aanwezig zal zijn om educatieve trajecten
te verzorgen voor de andere doelgroepen, dus ook voor langer in Nederland
verblijvende allochtonen. 2.3. Veiligheid 71Wil de regering de Kamer informeren over de wijkveiligheidsplannen
die in alle wijken van de vier grote steden in 1996 zullen zijn ingevoerd?Door de grote steden zijn of worden thans wijkveiligheidsplannen ontwikkeld.
Sommige gemeenten staan hierbij aan het begin, andere zijn al verder.Een samenhangend veiligheidsbeleid vormt de basis van het convenant: samenhang
tussen centraal en decentraal en tussen de diverse deelterreinen. Van belang
is derhalve dat de wijkveiligheidsplannen niet afzonderlijk maar in samenhang
met onderdelen als leefbaarheid, wijk- en buurtbeheer, jeugd- en drugsproblemen,
worden ontwikkeld en beoordeeld.In de algemene voortgangsrapportage aan uw Kamer over het grote-stedenbeleid
zal op dit onderdeel ook worden ingegaan. 72Wat wordt verstaan onder een «substantiële daling van
de criminaliteitscijfers» in percentages (pag. 9, punt 2)?Kan het begrip «tijdelijke pieken» worden toegelicht
(pag. 9, punt 5), in relatie tot huidige getallen?Substantiële daling van de criminaliteitscijfers wordt genoemd als
één van de beoogde resultaten binnen de veiligheidsparagraaf.Voor de jeugdcriminaliteit wordt dit verwoord in een daling van het aantal
jongeren met politiecontacten met 30% gedurende de convenantsperiode. Dit
resultaat kan worden bereikt door het nemen van maatregelen op verschillende
terreinen (wijkveiligheidsplannen, aanstellen toezichthouders, toename politiesterkte,
aanpak jeugdcriminaliteit, uitkering van middelen voor de uitvoering van de
aanbevelingen van de commissie Van Montfrans, invoering jeugdreclassering,
extra cel- en behandelingscapaciteit , alternatieve vormen van detentie voor
drugverslaafde- en overlastgevende delinquenten).Ten aanzien van de term «tijdelijke pieken» is het volgende
van belang. Uitgangspunt is dat de celcapaciteit op peil zal worden gebracht,
dat wil zeggen dat de capaciteit wordt gebracht op het niveau van het dagelijks
gemiddeld aantal voorgeleide verdachten. Aangezien er wordt uitgegaan van
een gemiddelde behoefte aan celcapaciteit, zal de situatie zich voor kunnen
doen dat als gevolg van (bijzondere) omstandigheden (voetbalrellen,
oudejaarsrellen, oprollen bende enz.) de capaciteit tijdelijk, wanneer zich
pieken in het aanbod voordoen, onvoldoende blijkt. 73Op welke wijze denkt de regering de taakstelling met betrekking tot
het dalende aantal jongeren dat in aanraking komt met de politie meer concreet
te kunnen invullen?Dezelfde vraag geldt de voorziene stijging van het aantal taakstraffen
en HALT-afdoeningen. Worden de HALT-bureaus danwel HALT-Nederland extra gesubsidieerd?Wordt de voorziening voor de jeugdreclassering tevens belast met
het toezicht op de naleving van taakstraffen?Tegen de toenemende onveiligheid veroorzaakt door jongeren zal een diversiteit
van maatregelen worden getroffen. De overheid stimuleert verbetering van aansluiting
tussen verschillende schakels van de keten: thuissituatie-basisonderwijs-voortgezet
onderwijs-arbeidsmarkt-jeugdbescherming-politie-justitie.Niet alleen de aansluiting tussen deze schakels dient te worden verbeterd,
ook maatregelen binnen het bereik van bovengenoemde schakels zijn nodig.Concreet kan gedacht worden aan maatregelen op het gebied van opvoedingsondersteuning,
veiligheid op scholen, spijbelen, zwerfproblemen, uitval uit (zwaardere vormen
van) jeugdhulpverlening en arbeidstoeleiding.Beoogd wordt een jaarlijkse uitbreiding van het aantal Halt-afdoeningen
met 10% gedurende de convenantsperiode. Een onderzoek is in voorbereiding
naar de effecten, op het aantal Halt-afdoeningen, van de vastlegging van Haltwaardige
delicten in de algemene maatregel van bestuur, die in werking zal treden bij
het van kracht worden van het nieuwe jeugdsanctierecht. Mede op basis van
hier te verkrijgen inzichten zal met de VNG en de grote steden overleg worden
gevoerd of en hoeveel extra middelen nodig zijn voor de gewenste uitbreiding.De jeugdreclassering omvat het geheel van activiteiten dat start vanaf
het moment dat de politie een minderjarige meldt bij de raad voor de kinderbescherming
naar aanleiding van een opgemaakt proces-verbaal. De activiteiten betreffen
het geven van voorlichting en advies aan de betrokken justitiële instanties;
het realiseren en uitvoeren van begeleiding in opdracht van de Officier van
Justitie of de rechter en het coördineren van de taakstraffen, waaronder
begrepen het toezicht op de naleving door de individuele taakgestrafte.In overeenstemming met het advies van de commissie Van Montfrans wordt
gezocht naar een evenwicht tussen preventieve en curatieve maatregelen, en
naar een ketenbenadering zoals voorgesteld door prof. C. Schuyt in zijn recent
uitgebracht advies over kwetsbare jongeren. Een dergelijke benadering richt
zich op zowel zwakke schakels (overgang lager naar voortgezet onderwijs, overgang
van onderwijs naar arbeidsmarkt) als op risicolokaties. 74Aan welke aantallen toezichthouders wordt gedacht in de convenantsperioden?Het voornemen is vanuit de gelden van cluster I beschikbaar voor de financiering
van de regeling langdurig werklozen (het 40 000-banenplan ofwel de Melkert-I-regeling)
ook voor 1996 de helft beschikbaar te stellen voor door het Kabinet aan te
wijzen terreinen van overheidszorg. Daartoe behoren in ieder
geval de terreinen van toezicht en openbare veiligheid. Naar verwachting zullen
gemeenten in belangrijke mate de gelden inzetten voor deze sectoren.Daarnaast zijn de steden in de gelegenheid vanuit andere financieringsbronnen
(bijvoorbeeld vanuit de banenpool) of vanuit eigen middelen toezichthouders
aan te stellen.Bij de voortgangsrapportages zal ik uw Kamer informeren over de feitelijke
aantallen toezichthouders in de steden op dat moment. 75Maakt het integraal jeugdbeleid onderdeel uit van de aanpak van de
jeugdcriminaliteit op basis van de aanbevelingen van de Commissie Montfrans?Worden alle aanbevelingen van de Commissie Montfrans ten uitvoer
gebracht? Zo nee, welke niet en waarom niet?Hoe verhoudt de voorziening voor jeugdreclassering in de vier grote
steden zich tot de overige voornemens voor het opzetten van zulke voorzieningen
in het kader van de heroriëntatie Reclassering/Jeugdbescherming/Raden
voor de Kinderbescherming?Kenmerkend voor de adviezen van de commissie Van Montfrans is de integrale
aanpak van jeugdcriminaliteit: een combinatie van preventieve en repressieve
maatregelen. Bij de vormgeving is nadrukkelijk gekozen voor een regierol van
het lokale bestuur. Met de grote en middelgrote steden worden afspraken gemaakt
over het bestrijden van onderwijsachterstand, het voorkomen en tegengaan van
vroegtijdige schooluitval, aanpak van geweld op scholen, het bestrijden van
drugoverlast, het bevorderen van samenwerken van scholen, jeugdhulpverlening,
politie en andere diensten/voorzieningen in de wijk; en uitbreiding van repressieve
maatregelen (meer jeugdcellen, uitbreiding jeugd OM). Daarnaast zal aandacht
worden besteed aan jeugdreclassering.Het gaat dus om een evenwichtige aanpak van de jeugdcriminaliteit, waarbij
preventieve maatregelen – die onderdeel uitmaken van het brede jeugdbeleid –
en repressieve maatregelen als aspect van de politiële en justitiële
aanpak van (jeugd)criminaliteit aan de orde zijn. Het is de bedoeling dat
gemeenten een actieprogramma opstellen. De feitelijke invulling daarvan is
een verantwoordelijkheid van het lokaal bestuur, de rijksoverheid hanteert
als wegingskader de tekst van het convenant, waarin nadrukkelijk een integrale
benadering van de jeugdcriminaliteit wordt beoogd.In de Nota Veiligheidsbeleid 1995–1998 die u binnenkort bereikt,
zal zijn aangegeven hoe het Kabinet uitvoering geeft aan de aanbevelingen
van de commissie Van Montfrans.Alle aanbevelingen gedaan door de commissie Van Montfrans krijgen aandacht.
Door de veelheid aan aanbevelingen zullen echter prioriteiten dienen te worden
gesteld. Bovendien maken financiële consequenties, looptijd en complexiteit
van een aantal te nemen maatregelen dat deze niet altijd gelijk in de tijd
zullen kunnen lopen. De opzet van voorzieningen voor jeugdreclassering in de vier grote steden
zal zo spoedig als mogelijk worden gevolgd door opzet van dergelijke voorzieningen
in het gehele land. Voor zover financiële mogelijkheden dat toelaten,
zal ook in de andere steden reeds op korte termijn een eerste aanzet worden
gegeven. Met het oog op het beschikbaar komen van voor deze voorziening noodzakelijke
financiële middelen zal echter eerst vanaf 1998 sprake kunnen zijn van
een landelijke dekking. 76Aan welke specifieke voorzieningen en vormen van opvang en/of detentie
voor ernstig overlastgevende delinquenten en delinquente drugsverslaafden
wordt gedacht?Wat is nieuw ten opzichte van reeds bestaande mogelijkheden?Onder punt 8 op blz. 10 wordt over «forse extra capaciteit»
inzake de opvang en behandeling van drugsverslaafden gesproken. Kan de regering
dit kwantificeren?Worden de extra cellen voor de grote steden gefinancierd uit het
budget van het ministerie van Justitie?Gedacht dient hierbij te worden aan onder meer de voorzieningen zoals
aangegeven in het kader van de «nota inzake het beleid gericht op het
verminderen van door verslaafden veroorzaakte overlast» (Tweede Kamer
vergaderjaar 1993–1994, 22 684, nr. 12). Het gaat dan om uitbreiding
van het aantal drugvrije afdelingsplaatsten (dva's) in penitentiaire inrichtingen
(in 1995 voor het hele land 130 plaatsen erbij en nadere uitbreiding zal aan
de hand van registratie en evaluatie tot stand worden gebracht), het uitbreiden
van het aantal vroeghulpinterventieprojecten (VIP's) tot alle arrondissementen
alwaar aan verslaafde delinquenten de keuze wordt voorgelegd tussen een plaats
in een verslavingsvoorziening of een cel, het verder ontwikkelen van taakstraffen
specifiek bestemd voor verslaafden, het inrichten van een forensische verslavingskliniek
en het bevorderen van uitstroom naar verslavingszorginstellingen op basis
van artikel 47 Gevangenismaatregel.Daarnaast wordt een speiding gerealiseerd van Intramurale Motivatiecentra
(IMC's) en een uitbreiding van de begeleid wonen voorzieningen.Met de implementatie van de beleidsvoornemens weergegeven in voornoemde
nota is de interdepartementale Stuurgroep Vermindering Overlast (SVO) belast.
Bij de implementatie is rekening gehouden met het grote stedenbeleid.In het kader van het SVO-budget voor het verminderen van overlast is,
ten behoeve van de 25 geselecteerde gemeenten totaal structureel circa 14
miljoen gulden in 1995 e.v. op de begrotingen van VWS en Justitie beschikbaar.
Gezien de aard en omvang van de problemen in de vier grote steden krijgen
deze een groot deel daarvan, te weten ca. 7 miljoen gulden.De financiering voor onder meer oprichting van de IMC's en de uitbreiding
van het aantal drugvrije afdelingsplaatsen in penitentiaire inrichtingen,
die eveneens deels ten goede komen van de vier grote steden, is hierbij nog
niet meegerekend.De 50 extra Wallagecellen voor de vier grote steden elk, worden bekostigd
vanuit de justitiebegroting. Opgemerkt wordt dat deze cellen niet uitsluitend
bestemd zijn voor verslaafde justitiabelen. 77Kan de regering aangeven hoe lang de wachttijden en hoe omvangrijk
de wachtlijsten op dit moment zijn voor opvang en behandeling van drugsverslaving?Zal de capaciteit dusdanig worden vergroot dat er geen wachtlijsten
meer zijn voor afkickcentra?Er kan niet exact worden aangegeven hoe lang de wachttijd is alvorens
iemand in een bepaalde voorziening kan worden opgenomen, aangezien dit per
voorziening verschilt.Wel is duidelijk dat de huidige celcapaciteit en het aantal plaatsen in
de zorgvoorzieningen ook na de voorgenomen uitbreiding nog ontoereikend is. 78Welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat mensen in uitzichtloze
situaties (zonder dak, verslaafd, psychische nood, door financiële bodem
gezakt) dreigen te komen?Om te voorkomen dat mensen in dergelijke uitzichtloze situaties belanden
worden verschillende maatregelen genomen en voorbereid.Ten eerste zijn voor deze groep mensen sociale pensions opgericht. Deze
pensions zijn laagdrempelig van aard en blijken zeer succesvol. Het gaat er
echter om te voorkomen dat mensen dak- en thuisloos worden en gebruik moeten
maken van dit soort voorzieningen. Noodzaak is dan dat regionale netwerken
worden opgebouwd bestaande uit politie, woningbouwverenigingen, GGD, RIAGG,
CAD en dergelijke.Deze netwerken moeten in een gezamenlijke verantwoordelijkheid functioneren.
Het gaat immers vaak om praktische zaken waardoor men uiteindelijk op straat
belandt, zoals het niet op tijd betalen van rekeningen, overlast veroorzaken
voor buren, het huis niet schoon houden en dergelijke. Apart genomen kunnen
bovengenoemde instanties vaak de problemen niet oplossen, maar gezamenlijk
kunnen in een aantal gevallen alle partijen door hun eigen bijdrage voorkomen
dat mensen afglijden en uiteindelijk op straat terecht komen. Op een aantal
plaatsen in Nederland wordt al op deze manier gewerkt, en het blijkt effectief.
Getracht wordt nu dergelijke initiatieven landelijk navolging te doen vinden.
De gemeenten hebben hierin vanuit hun eigen verantwoordelijkheid op bijvoorbeeld
het terrein van huisvesting, arbeidsmarkt, opleiding en opvang een belangrijke
rol. Met de gemeenten wordt in dit verband overlegd over de wijze waarop tot
een sluitende aanpak van deze problemen kan worden gekomen. In het convenant
«Maatschappelijk Herstel» in Den Haag wordt hieraan aandacht besteed.
Het Rijk kan daar waar nodig vernieuwingen stimuleren en ondersteuning bieden,
zoals ook in Den Haag is gebeurd. 79Met hoeveel zal de politiesterkte in de convenantsperiode toenemen?Hoe groot is de voorgenomen toeneming van de politiesterkte bovenop
datgene wat al was overeengekomen in het kader van de PKP?In hoeverre verdraagt dit voornemen van de regering zich met een
eerdere toezegging, namelijk om de extra sterkte waarvan in het regeerakkoord
sprake is primair aan te wenden voor het aanpakken van knelpunten die in het
kader van de PKP-operatie waren ontstaan?In een gezamelijke brief hebben de ministers van Binnenlandse Zaken en
Justitie op 24 november 1994 de Kamer het plan van aanpak uiteengezet inzake
de verdeling en de besteding van de regeerakkoordgelden (cluster II).In deze brief is aangegeven dat het saneren van de financiële bedrijfsvoering
van korpsen in 1996 naar verwachting zodanig is gevorderd dat op een verantwoorde
wijze extra groei kan worden gerealiseerd. Een uitbreiding oplopend tot 3000
budgetverdeeleenheden (bve's) in 1998 is mogelijk binnen het in de brief geformuleerde
kader. Daarbij is tevens de financiering inbegrepen van een aantal van 1000,
dat door het vorige Kabinet als gevolg van PKP aan de regio's was toegezegd.In het kader van de sterktegroei is daarnaast aangegeven, dat het budget
voor intensivering van het vreemdelingentoezicht ruimte biedt om, inclusief
selectie en opleiding, aan de gezamelijke regiokorpsen 700 bve's gefaseerd
tot juli 1996 toe te voegen.Thans wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuw budgetverdeelsysteem
(BVS). Hierbij zullen uiteraard de knelpunten ten aanzien van de thans geldende
toedeling op basis van PKP worden betrokken. 2.4. Zorg 80Waaruit bestaat de «maximale inspanning» die het Rijk
zal leveren om de doelgerichte benutting van de middelen uit het zorgvernieuwingsfonds
voor de geestelijke gezondheidszorg te verzekeren?In de relatie Rijk–Grote Steden ligt in eerste instantie het voortouw
voor een doelgerichte benutting van de middelen uit het zorgvernieuwingsfonds
voor de geestelijke gezondheidszorg bij de steden. Op basis van heldere probleemanalyse
met betrekking tot de zorg en daarop gebaseerde concrete actieprogramma's
kan in samenspraak met verzekeraars en aanbieders van zorg een beroep worden
gedaan op financiering uit het zorgvernieuwingsfonds. De ervaring, van met
name Amsterdam, leert dat dit uitstekend kan werken. Indien in dit proces
storingen optreden heeft het Rijk toegezegd initiatieven te ontplooien om
deze op te heffen. 81Kan aangegeven worden wat concreet wordt bedoeld met de zinsnede
dat, vanuit het 40 000-banenplan, banen in de steden geschapen zullen
worden «vanuit de middelen ten behoeve van banen in de zorgsector»?Hoe verhoudt zich dat met de nota «Gezond en Wel, kader van
het volksgezondheidsbeleid 1995–1998» waarin staat dat vanaf 1995
structureel f 100 mln beschikbaar is, met een nog te bepalen verhoging
naar 1998, voor het scheppen van extra werkgelegenheid voor langdurig werklozen?Zie het antwoord op vraag 82. 82Is het de bedoeling dat in 1995 instellingen in de zorgsector de
genoemde f 100 mln. beleggen met werkgelegenheidsplannen voor: a. 250
banen in dagverblijven en tehuizen voor gehandicapten (f 10 mln.); b.
500 banen in bejaardenoorden (f 20 mln.); c. 500 banen in psychiatrie,
ziekenhuizen, verpleeghuizen en voorzieningen voor mensen met een handicap
(f 20 mln.) en d. 1250 banen in de gezinsverzorging en het kruiswerk
(f 50 mln.)?Komt deze invulling in de visie van de regering overeen met de genoemde
«functies in onderdaksvoorzieningen»?Zo nee, hoeveel financiële middelen resteren alsdan van de uitgetrokken
f 100 mln. voor de genoemde werkgelegenheidsplannen in de zorgsector?Voorzien is voor de vier grote steden dat er vanaf 1996 ongeveer 200 banen
gerealiseerd kunnen worden in zogenaamde onderdaksvoorzieningen, bijvoorkeur
in te vullen met mensen uit de doelgroep zelf.De in de vraag genoemde aantallen vormen de inzet van op jaarbasis te
realiseren arbeidsplaatsen, zoals die door de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport met de verschillende sectoren in de Zorg is overeengekomen. 83Kan de Kamer in het kader van «het 40 000 banenplan voor
de zorgsector» nader worden ingelicht over het concrete actieplan hieromtrent
voor de grote steden?Kan ook het concrete «actieplan voorkoming gedwongen opnamen»
de Kamer binnenkort bereiken? In de brief van 13 februari 1995 over de Regeling extra arbeidsplaatsen
heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de zorgsector gewezen op de door het
Kabinet gewenste 70 procents-toedeling aan de vier grote steden in de Regeling
extra werkgelegenheid in de gemeentelijke sfeer. Daarbij is een dringend beroep
gedaan op de zorgsectoren ook deze verdeling in de toewijzing na te streven.De intentie van het Kabinet is nog eens nader gepreciseerd in een tweede
brief aan het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg, waarbij gewezen is
op de inzet om in ieder geval de nieuwe arbeidsplaatsen – al worden
die buiten de gemeentegrens gerealiseerd – in te vullen met de doelgroep
van langdurig werklozen uit de vier grote steden. 84Zullen de door de regering toegezegde extra gelden ad f 100
mln. voor de verbetering van de jeugdhulpverlening (vanaf 1996) ook structureel
gedeeltelijk worden ingezet in het kader van het grote stedenbeleid?Zo ja, op welke wijze zal dit dan worden gerealiseerd en tot welke
bedragen?De door de regering toegezegde extra middelen voor de jeugdhulpverlening
zullen worden ingezet in het kader van de doeluitkering jeugdhulpverlening
aan de provincies en de als zodanig aangemerkte grote steden alsmede in het
kader van de bekostiging van de landelijk werkende instellingen voor jeugdhulpverlening.
Voor de inzet van deze extra middelen wordt in goed overleg met provincies/grote
steden en werkgeversorganisaties een nader plan ontwikkeld dat zal worden
gepresenteerd in het Rijksplan jeugdhulpverlening c.q. macrokader jeugdzorg
1996–1999. In bedoeld nader plan voor inzet van de extra middelen zal
wat de verdeling van deze middelen over de regio's betreft, optimale aansluiting
worden gezocht bij een geobjectiveerde maat voor de onderscheiden behoefte
aan jeugdzorg in de provincies/grote steden. Voor de ontwikkeling van zo'n
verdeelmaatstaf is na overleg met IPO en werkgevers reeds een onderzoeksopdracht
verstrekt. 85In hoeverre wordt met het gestelde terzake «de implementatie
van het drugsoverlastbeleid» vooruitgelopen op de door de regering aangekondigde
nota over het drugbeleid?Er is geen sprake van een vooruitlopen op de aangekondigde drugnota nu
het gaat om de implementatie van het voorgenomen beleid uit de «Nota
vermindering overlast».Bij het opstellen van de drugnota zal uitdrukkelijk rekening gehouden
worden met het in gang gezette beleid conform de «Nota inzake beleid
gericht op het verminderen van door verslaafden veroorzaakte overlast».
Tevens zal rekening worden gehouden met het integrale veiligheidsbeleid. Een
nota terzake zal binnenkort aan uw Kamer worden aangeboden. 86Hoeveel middelen zijn er voor 1995 en volgende jaren nog beschikbaar
voor de ambulante verslavingszorg in het Fonds Sociale Vernieuwing?Worden de genoemde bedragen toegevoegd aan deze middelen?Zullen deze middelen naar verwachting voldoende zijn om te komen
tot een adequate aanpak van de overlast van deze categorie drugverslaafden?In het totaal is 103,6 mln. toegevoegd aan het Fonds sociale vernieuwing.
De middelen worden toegedeeld aan 23 centrumgemeenten die het als onderdeel
van hun uitkering uit het FSV ontvangen. De 4 grote steden ontvangen
40,1 mln. van dat bedrag (38,7%) in hun uitkering sociale vernieuwing.De middelen voor de bestrijding van overlast zijn bedoeld voor nieuwe
voorzieningen en voor experimenten. Zij worden aan gemeenten toegekend op
basis van concrete aanvragen. Gelet op de gebonden bestemming zullen de middelen
niet toegevoegd worden aan het Fonds sociale vernieuwing.De middelen voor de bestrijding van overlast vormen een extra impuls die
moet bijdragen aan de aanpak van de drugsproblemen en de daarmee gepaard gaande
overlast. Op dit moment is nog geen uitspraak te doen over de resultaten van
die aanpak. 87In hoeverre bestaat er een verband met het wetsvoorstel Kwaliteitswet
Zorginstellingen, daar waar gesproken wordt over systemen van kwaliteitszorg?De steden zullen hun verantwoordelijkheid nemen om systemen van kwaliteitszorg
voor de verschillende voorzieningen te laten ontwikkelen, om er voor te zorgen
dat een sluitend lokaal netwerk ontstaat waarin mensen worden opgevangen en
effectieve programma's vormgegeven kunnen worden gericht op teruggeleiding.
In het netwerk zullen ook partijen en sectoren worden betrokken buiten de
opvang voorzieningen zelf, maar die wel betrokken dienen te zijn bij de vormgeving
van preventief beleid. Te denken valt aan politie, woningbouwcorporaties,
onderwijsinstellingen, RBA, e.d.Het gaat hier dus om de aaneensluitende kwaliteiten van het geheel. Daarnaast
geldt natuurlijk de kwaliteitswet zorginstellingen voor de daaronder ressorterende
instellingen. 88Hoe verhoudt zich de opmerking dat het Rijk zal bevorderen dat de
criteria van de gedwongen opname op grond van de wet BOPZ uit het oogpunt
van zelfbescherming van de mensen uit de doelgroepen kunnen worden gehanteerd,
tot de onafhankelijk van de rechterlijke macht bij het beoordelen van de vraag
of iemand met een psychische stoornis een zodanig (acuut) gevaar is dat gedwongen
opname noodzakelijk is? Wordt de samenwerking tussen allerlei overheidsinstanties
zoals bijvoorbeeld politie, lokaal bestuur en psychiaters van de GG en GD
zodanig bevorderd dat het minder vaak voorkomt dat psychiatrische patiënten
tussen wal en schip vallen? Kan een nadere toelichting worden verstrekt op
de beoogde wijzigingsvoorstellen ten aanzien van de Wet BOPZ?In de Wet BOPZ worden criteria gehanteerd om iemand die gevaar oplevert
voor zichzelf en/of anderen gedwongen te kunnen opnemen. De rechter baseert
zich bij de beoordeling op de geneeskundige verklaring van de psychiater.
De groep waar het hierom gaat kan in bescherming worden genomen binnen de
kaders van de wet BOPZ indien de criteria helder worden toegepast. Om dit
te bevorderen zal door de Inspectie een brochure worden uitgebracht met een
nadere toelichting op (de toepassingsmogelijkheden van) de criteria die in
de Wet BOPZ worden gehanteerd. Deze brochure is gericht op alle bij de toepassing
van de Wet betrokken hulpverlenende instanties.Met betrekking tot de noodzaak van samenwerking tussen overheidsinstanties
verwijs ik u naar het antwoord bij vraag 78. Aanvullend kan worden opgemerkt
dat ook uit een raadpleging van diverse velddeskundigen is gebleken dat de
Wet BOPZ als zodanig geen belemmeringen bevat die het moeilijk maken de betreffende
groep mensen gedwongen te kunnen opnemen. De belemmeringen bevinden zich juist
veelal in de gebrekkige of ontbrekende samenwerking tussen de betrokken
instanties. Het ontbreken van een goede samenwerking leidt er tevens toe dat
geen van de instanties zich feitelijk verantwoordelijk voelt voor de oplossing
van de problemen en omdat de aard van de problemen complex is en niet door
slechts één van de betrokken organisaties kan worden opgelost
vervalt iemand soms onnodig tot het dak- en thuislozen- circuit en krijgt
niet de hulp die noodzakelijk is.Wat betreft beoogde wijzigingsvoorstellen met betrekking tot de wet BOPZ
kan gemeld worden dat er op dit moment geen voorstellen zijn. Uit de praktijk
komt, zoals reeds gezegd, naar voren dat het kader dat de wet BOPZ biedt op
zich voldoende mogelijkheden geeft om de betreffende groep mensen indien nodig
gedwongen op te nemen. De Wet BOPZ wordt op dit moment geëvalueerd, waarbij
speciale aandacht wordt besteed aan deze problemen. Eind 1996 zal de evaluatie
gereed zijn. Vooralsnog zullen de resultaten hiervan worden afgewacht. Op
grond van de evaluatie zal opnieuw worden bezien of er noodzaak bestaat de
wet BOPZ op bepaalde punten te wijzigen. 89Op welke wijze kan een formele positie voor de stedelijke overheid
worden gegarandeerd in de betrokkenheid bij de totstandkoming van de regiovisie
en de aanwending van het zorgvernieuwingsfonds, om daarmee te voorkomen dat
alleen zorgverzekeraars en/of zorgaanbieders het beleid bepalen? Deelt de
regering de gedachte dat de overheid in ieder geval de platformfunctie voor
overleg tussen partijen (verzekeraars, aanbieders, patiëntenorganisaties)
moet zijn?Zeer onlangs heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de
Tweede Kamer op de hoogte gesteld van de visie van de bewindslieden van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport op integrale regiovisies. Daarin is gesteld dat een platformrol
voor de overheid van belang is en wordt ook het belang van regiovisies onderschreven.
Hoewel de ontvouwde visie met name is gericht op de rol van provincies is
tevens aangegeven dat het gestelde in grote mate ook voor de grote steden
geldt. Een uitzondering is hun positie bij de vaststelling van Bouwprioriteiten
in het kader van de herziening van de WZV. Daarbij hebben de grote steden
alleen een formele taak als zij (stads)provincies worden. 90Op welke wijze wordt bewerkstelligd dat budgetbeheerders en zorgaanbieders
actief meewerken om de additionele banen snel gerealiseerd te krijgen?De invulling van de additionele banen in de zorgsectoren verloopt heel
voorspoedig en er is geen reden om zorgaanbieders en budgetbeheerders tot
extra snelheid te manen. 91Is de regering van plan huisartsen in probleemwijken financieel tegemoet
te komen?Hoe staat de regering tegenover de gedachte om de vorming van groepspraktijken
in deze stedelijke gebieden te bevorderen, opdat een evenwichtiger verdeling
van hulpvragen en huisartsenhulp kan worden geboden?Op zich kan onderschreven worden dat de werkbelasting van de huisarts
in achterstandswijken van de grote steden hoog is, zoals recent in een onderzoek
dat uitgevoerd is in opdracht van de Landelijke Huisartsen Vereniging, is
vastgesteld. Voor dit probleem zijn verschillende oorzaken aan te wijzen.
Enerzijds liggen deze aan de vraagzijde van de zorg, zoals bijvoorbeeld
het hogere percentage allochtonen en werklozen onder de hulpvragers en het
soort problemen waar de huisarts in achterstandwijken mee geconfronteerd wordt.
Anderzijds betreft dit de aanbodzijde van de zorg, waar de samenhang en samenwerking
bepaald niet optimaal is. Door betrokken partijen, zoals de huisartsen, de
verzekeraars, de lokale overheid en de landelijke overheid, zal vastgesteld
moeten worden welke oplossingen nodig zijn, om de oorzaken van het probleem
aan te pakken.In mijn visie zal wat betreft de aanbodzijde, deze oplossing gezocht moeten
worden in verbetering van de communicatie en de samenwerking binnen de huisartsenzorg
en de overige extra- en intramurale zorg. Ik sta in deze zin ook positief
tegenover de vorming van groepspraktijken of gezondheidscentra. Het zijn evenwel
de beroepsbeoefenaren zelf die beslissen over de vorm van hun praktijkorganisatie.
Overigens wordt, vast vooruitlopend op mogelijke oplossingen, in een werkgroep
van de LHV, de verzekeraars en VWS, nagegaan welke financiële mogelijkheden
er bestaan om oplossingen te realiseren.Wat betreft de vraagzijde van de zorg moet onderkend worden, dat de huisarts
veel van de problemen waar hij mee geconfronteerd wordt, niet alleen kan aanpakken.
Er zou sprake moeten zijn van een gedeelde verantwoordelijkheid van betrokken
partijen om de oorzaken van de problemen in de achterstandswijken van de grote
steden aan te pakken. Hiervoor is een meer inter-sectorale benadering nodig. 92Is het bij de regering bekend dat met name in de grote steden de
poortwachtersfunctie van de huisarts veelal wordt overgenomen door de spoedeisende
hulp bij ziekenhuizen?Tot welk oordeel c.q. welk beleid brengt deze ontwikkeling de regering?De geschetste ontwikkeling doet zich al enige tijd voor. Voor een belangrijk
deel wordt deze ontwikkeling teweeg gebracht door de beschikbaarheid van EHBO-posten
in de ziekenhuizen en de gemakkelijke toegankelijkheid ervan. De mensen in
de grote steden zijn er daardoor aan gewend geraakt zich voor spoedeisende
hulp tot de ziekenhuizen te wenden. Een negatieve impuls om deze ontwikkeling
in de grote steden te keren is de al hoge werkbelasting van de huisarts.In algemene zin wordt met de huisartsen gesproken over een versterking
van hun functie bij spoedeisende hulp. Een oplossing die toegesneden is op
de grote steden, kan alleen tot stand komen in onderling overleg op lokaal
niveau tussen de ziekenhuizen, de huisartsen en de verzekeraars. Ingrediënten
voor een dergelijk overleg zijn een terughoudend beleid bij de ziekenhuizen
voor spoedeisende hulp van generalistische aard, de organisatie van de spoedeisende
hulp door de huisartsen, de informatie hierover naar de bevolking en mogelijkheden
van de verzekeraar om de hulpvragen te kanaliseren. 93Deelt de regering de opvatting dat monitoring van gezondheidseffecten
weliswaar een goede zaak is (zie Nota «Gezond en Wel»), maar dat
voorkomen moet worden dat teveel geld en energie gaat zitten in onderzoek,
terwijl de schaarse financiële middelen vooral moeten worden aangewend
voor directe leniging van de aangetoonde noden?Schaarse financiële middelen moeten zo effectief mogelijk worden
aangewend. Monitoren van gezondheidseffecten kan daarbij juist de informatie
verschaffen die een zo doelmatig mogelijke aanwending van de middelen mogelijk
maakt. 2.5. Leefbaarheid 94Wanneer is voorzien dat de leefbaarheidsthermometer als ijkmethode
gereed is?Wanneer worden de resultaten daarvan aan de Kamer gepresenteerd?Wat zouden mogelijke beleidsmatige consequenties zijn van sterk uiteenlopende
thermometerstanden?In eerste instantie was met de steden als streefdatum 1 juni voorgenomen.
Die periode is evenwel ontoereikend gebleken voor een goede onderbouwing,
uitwerking en praktijktoetsing van een dergelijk nieuw instrument. Bij nader
inzien heeft het de voorkeur het opstellen van een leefbaarheidsthermometer
optimaal af te stemmen op de nulpuntmeting in het kader van de monitoring
van het GSB-project, die, zoals is aangegeven in het antwoord op vraag 22,
naar verwachting in oktober 1995 zal worden opgeleverd.Of er sprake zal zijn van sterk uiteenlopende thermometerstanden, moet
nog blijken. Verschillen zullen er waarschijnlijk wel zijn, omdat de problemen
per gemeente en per wijk niet dezelfde is. In termen van beleidsmatige consequenties
kan dat betekenen dat per wijk of per gemeente een uitlopende mix aan maatregelen
aan de orde zal zijn, met in het ene geval een sterker accent op bijvoorbeeld
veiligheidsmaatregelen en in een ander geval op bijvoorbeeld het opknappen
van de woonomgeving of versterking van de betrokkenheid van bewoners.De leefbaarheidsthermometer kan daarbij richtinggevend zijn voor de inzet
van de instrumenten en middelen die de gemeenten in het kader van het grote-stedenbeleid
en anderszins ter beschikking staan. 95Welke mogelijke aanpassing van de regelgeving ten aanzien van woningcorporaties
overweegt de regering?Bezien zal worden of a. de regelgeving corporaties voldoende ruimte biedt
om waar nodig ook taken te vervullen op het gebied van leefbaarheid en b.
de taakstelling van corporaties op het gebied van leefbaarheid moet worden
geëxpliciteerd. Voor wat betreft a. gaat het dan met name om de grenzen
van het werkgebied van woningcorporaties (artikel 11 van het BBSH) en de daaraan
gerelateerde besteding van de bedrijfsreserve. 96Deelt de regering de opvatting dat de primaire taak van corporaties
een goed beheer van hun woningvoorraad en het huisvesten van de doelgroep
betreft, en dat investeringen door corporaties in de woonomgeving alleen op
vrijwillige basis kunnen geschieden?Zoals voor alle activiteiten van woningcorporaties geldt ook voor investeringen
in de woonomgeving dat die ten dienste moeten staan aan hun sociale doelstelling.
In de vigerende regelgeving is de leefbaarheid niet als onderdeel van die
doelstelling opgenomen. Bezien wordt of dat alsnog moet gebeuren. De afweging
of en in welke mate alsdan in het kader van die nieuwe doelstelling, investeringen
in bijvoorbeeld de woonomgeving nodig zijn is primair een zaak van de corporatie
zelf. 97«In het overleg tussen het Rijk en de corporaties zullen afspraken
gemaakt worden over de mate waarin corporaties eigen middelen kunnen inzetten
ter bevordering van de bereikbaarheid van de woningen van de doelgroep en
voor investeringen in de woonomgeving». Aan welke afspraken
denkt de regering bij het inzetten van eigen middelen van corporaties ten
aanzien van bereikbaarheid van woningen van de doelgroep?Wordt er op dit punt nog gedacht aan een extra Rijksinspanning met
als doel betaalbaar wonen of het stimuleren van goedkoop bouwen?Waarom worden de gemeenten, gezien bijvoorbeeld hun rol ten aanzien
van het grondbeleid, niet specifiek bij het overleg inzake de bevordering
van de bereikbaarheid van woningen betrokken?Het – nog lopende – overleg Rijk en (koepels van) corporaties
richt zich op de voorwaarden waaronder de inzet van de algemene bedrijfsreserve
op deze terreinen zou kunnen plaatsvinden. Bij dat overleg is ook de VNG betrokken.Op lokaal niveau zijn de gemeenten ten volle betrokken bij het overleg
met de lokale corporaties over de bevordering van de bereikbaarheid van woningen
en andere concrete activiteiten van de corporaties.Vooralsnog is een extra rijksinspanning met als doel betaalbaar
wonen of het stimuleren van goedkoop bouwen niet aan de orde. In de visie
van de regering zijn de thans beschikbare rijksmiddelen daarvoor toereikend.
Wel hebben de vier grote steden in de gemengde themagroep Leefbaarheid toegezegd
een nadere onderbouwing te leveren voor hun stelling dat de beschikbare rijksmiddelen
niet toereikend zijn voor het bewerkstellingen van de door hen noodzakelijk
geachte (mate van) wijkdifferentiatie, zowel in bestaand stedelijk gebied
als in de uitleggebieden. 98Ligt het maken van afspraken door de gemeenten met de corporaties
over de inzet van corporatiemiddelen niet meer voor de hand dan afspraken
tussen het Rijk en de corporaties?Antwoord (tevens antwoord op vraag 108).Het eerstelijns toezicht op de prestaties van corporaties berust reeds
bij de gemeenten.Met de koepels van woningcorporaties en de VNG vindt thans overleg plaats
over (eventuele) nieuwe terreinen van prestatie en het toezicht daarop (vergroting
leefbaarheid en bevordering wijkdifferentiatie). Dit overleg kan leiden tot
wijziging van de regelgeving.De verwachting is dat de corporaties de beschikbare middelen zullen inzetten
voor het realiseren van de – naar (prijs)categorieën gedifferentieerde –
bouwopgave, zowel in de nieuwe uitleggebieden als in bestaand stedelijk gebied.
De geldende regels dienen daarbij uiteraard in acht te worden genomen. 99Zal bij de studie naar maatregelen die segregatie-effecten kunnen
tegengaan, tevens uitvoering worden gegeven aan de motie Duivesteijn c.s.
(24 054, nr. 7), ingediend tijdens het nota-overleg over het Nationaal
Ruimtelijk Beleid op 3 april jl.?Gedoeld wordt waarschijnlijk op de passage «Rijk en steden zullen
binnen drie maanden nagaan welke concrete maatregelen voorts nog noodzakelijk
zijn om gewenste ruimtelijke segregatie-effecten tegen te gaan». Het
gaat daarbij vooral om de vraag of en in welke mate gedifferentieerd bouwen
ook daadwerkelijk mogelijk is.Bij brief van 25 april jl. (TK 24 054 nr. 17) heeft de Minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aangegeven dat op dit
moment in opdracht van de Rijksplanologische Commissie een studie uitgevoerd
wordt naar de problemen van segregatie, tweedeling en werkloosheid
in de grote steden. Voor de behandeling van de begroting van 1996 zal een
tussenrapportage uitkomen (eindrapport is voorzien medio 1996), zodat uitvoering
gegeven kan worden aan de motie van het lid Duivesteijn, die om een dergelijk
onderzoek en beleidsvoorstellen heeft gevraagd. De uitkomst van het overleg
met de grote steden zal in deze studie worden betrokken. 100Hoe verhoudt het ontwikkelen van een Brede Doeluitkering Milieu zich
tot de afspraken inzake bodemsaneringsmiddelen die in het kader van de VINEX-uitvoeringscontracten
met de vier grote stadsgewesten zijn gemaakt?In een nog in te stellen Brede Doeluitkering Milieu worden middelen op
voet van de Wet geluidshinder (budgetfinanciering gevelisolatie) en de Wet
Bodembescherming (budgetfinanciering) onder nader te formuleren lump-sum voorwaarden
aan de grote steden toegekend.In het kader van de VINEX-convenanten is afgesproken dat een groot deel
van de aan de vier grote steden toe te kennen budgetgelden besteed zal worden
aan knelpunten met betrekking tot de woningbouwtaakstelling. Deze VINEX-afspraken
zullen ook bij de introductie van een brede doeluitkering Milieu gehandhaafd
blijven. 101Verdient het geen aanbeveling in de beleidsinhoudelijke afspraken
op te nemen, dat bij de realisatie van de nieuwe VINEX-gebieden vanaf het
begin voor de doelgroepen wordt gebouwd, opdat daarmee vanuit de oude wijken
ook de verhuisstroom voor de laagstbetaalde op gang kan komen, waardoor ruimte
ontstaat om in de oude(re) wijken daadwerkelijk over te gaan tot de bouw van
duurdere (koop)woningen? In nieuw te bouwen wijken zullen woningen worden
gebouwd die bereikbaar zijn voor de doelgroepen. Wat is nieuw aan deze afspraak
boven op datgene wat al is afgesproken in het kader van de VINEX?Gegeven de grote nadruk die de steden bij herhaling leggen op de noodzaak
van het bouwen voor de doelgroep in de Vinex-gebieden, staat buiten kijf dat
zij deze suggestie onderschrijven en ook in praktijk willen brengen. Het is
overigens niet realistisch te veronderstellen dat op grote schaal de nieuwbouw
voor de laagstbetaalden bereikbaar zal zijn.De passage waaraan het tweede deel van de vraag refereert, is niet nieuw
ten opzichte van de VINEX-afspraken. Zij brengt tot uiting dat in de Vinex-gebieden ook woningen kunnen en zullen worden gebouwd die bereikbaar zijn voor
de doelgroep. Daarmee wordt de wenselijkheid van wijkdifferentiatie nog eens
nadrukkelijk bevestigd. 102Wil de regering in het convenant opnemen dat er prestatie-eisen gesteld
moeten worden aan de besteding van de bedrijfsreserves van de corporaties
ten behoeve van de doelgroep van de volkshuisvesting?Prestatie-eisen in relatie tot de besteding van bedrijfsreserves van corporaties
zijn reeds vastgelegd in het Besluit Beheer Sociale Huursector.Een uitbreiding van de mogelijkheden van inzet van de bedrijfsreserves,
zoals thans in bespreking, zal moeten passen in de sociale taakstelling die
het BBSH de corporaties voorschrijft. 103Waarom komt het woord stadsvernieuwing niet voor in de hoofdtekst
en wordt Belstato alleen genoemd in de bijlage onder de relevante dossiers?
Is de regering bereid om via de herijking van de nota Belstato in 1997
meer gelden te reserveren voor de grote steden?De uitgangspunten voor de verdeling van stadsvernieuwingsmiddelen over
provincies en gemeenten is vastgelegd met de Verdeelnota rijkssteun voor stadsvernieuwing
in de toekomst (kamerstuk II, 1992/1993, 22 396, nr. 20). Het bedrag
dat nog vanaf 1994 moest worden verdeeld via de stadsvernieuwingsfondsen was
ca. f 7 miljard, waarvan reeds ca. f 4 miljard (ca. 55%) naar de
vier grote steden gaat.Het ijkmoment Belstato richt zich op de herijking van de prijscomponent
van het destijds in 1992 geraamde bedrag voor de stadsvernieuwing. De uitgangspunten
van de nota Belstato en daarmee de recente afspraken over de verdeelnota (invoering
met ingang van 1994) maken daar geen onderdeel van uit.Naast het ijkmoment zullen tevens omgevingsverkenningen worden uitgevoerd
om te bezien in hoeverre ontwikkelingen in de omgeving van de stadsvernieuwing
aanleiding zijn tot nadere bezinning.Een brief over de onderzoeksaanpak van de herijking van Belstato is op
27 april 1995 jl. aan de Kamer gezonden. Om die reden is in het overleg met
de grote steden gesteld dat rond Belstato thans geen (nadere) afspraken worden
gemaakt. 104Is de regering van mening dat het voorkomen dat mensen in een vangnet
terecht komen, mede afhankelijk is van het realiseren van goede huisvesting,
voldoende werkgelegenheid en opleidingsniveau?Ja, zie ook het antwoord op vraag 78.In de nota Gezond en Wel is als belangrijk uitgangspunt opgenomen een
samenhangende aanpak gericht op het voorkomen of beperken van gezondheidsschade
door omgevingsfactoren. Dat kan op Rijksniveau door goede samenwerking met
andere departementen en lagere overheden en binnen de steden door goede samenwerking
tussen gemeentelijke diensten, overige aanbieders van zorg, patiënten/consumenten
en verzekeraars. 105Verdient het geen aanbeveling in de beleidsinhoudelijke afspraken
op te nemen, dat in alle wijken van de grote steden in voldoende mate wordt
voorzien in voor ouderen geschikte woningen in combinatie met centra voor
zorgverlening, opdat ouderen niet bij voorbaat gedwongen worden tot verhuizen
naar andere gebieden?Het ouderenbeleid van dit kabinet is er op gericht ouderen zolang mogelijk
in de voor hen vertrouwde woonomgeving te laten wonen. Daarbij staat voorop
dat oplossingen in de sfeer van geschikte huisvesting voor ouderen zoveel
mogelijk in de bestaande voorraad moeten worden gevonden. Nieuwbouw dient
als aanvulling in geval van aantoonbare lacunes.Eind 1995 komt de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer met een plan van aanpak waarin concrete voorstellen met betrekking
tot huisvesting van ouderen zullen zijn uitgewerkt. Inmiddels vindt reeds
overleg plaats met onder meer de VNG om de knelpunten op het terrein van ouderenhuisvesting
scherp in beeld te krijgen.Voor zover op dit terrein afspraken gemaakt zouden moeten worden, beperken
die zich niet tot de grote steden. Derhalve ligt het niet voor de hand dergelijke
afspraken in het convenant vast te leggen.In het kader van de Wet op de bejaardenoorden zijn de grote steden gelijk
gesteld met de provincies. Via de reikwijdteverbreding van de Wet op de bejaardenoorden
en via de Welzijnswet hebben de grote steden alle bevoegdheden
om de door de steller gewenste situatie te effectueren. Het rijk heeft daarvoor
geen bevoegdheden. Het is dan ook overbodig daar afspraken over te maken. 106Zou het Strategische Plan voor de Monumentenzorg kunnen worden ingezet
ten behoeve van de leefbaarheid?Ja.Een groot aantal te restaureren objecten heeft een woonfunctie en is gesitueerd
in (oude) binnensteden. Dit, gevoegd bij ervaringen in stadsvernieuwingsgebieden
in de afgelopen decennia, wettigen de conclusie dat monumentenzorg een factor
is die de leefbaarheid in de grote steden bevordert. Het Strategisch Plan
Momentenzorg zou kunnen worden ingezet om dit effect te versterken. 107Hoe groot acht u de bijdrage van gedifferentieerd bouwen op het tegengaan
van ruimtelijke segregatie?Naarmate een wijk een meer gedifferentieerd scala aan woningen bezit,
zal – uitgaande van een «niet-scheve» woonruimteverdeling –
de bevolkingssamenstelling ook gedifferentieerder zijn.Het kwantitatieve effect van de nieuwbouw zal, zeker in het begin, beperkt
zijn. Immers, toevoegingen aan de voorraad vormen nog maar een gering aandeel
op een voorraad van circa 6 miljoen woningen. Dat neemt niet weg dat over
een reeks van jaren – VINEX beslaat 10 jaar en kent de eerste jaren
een bouwprogramma van circa 100 000 woningen, vooral geconcentreerd in
en rond de grote(re) steden – het toch gaat om een betekenisvolle bijdrage
in kwantitatieve zin.In kwalitatieve zin wordt van het bouwen van duurdere complexen in oudere
wijken een belangrijke uitstraling naar de omgeving verwacht. Door het realiseren
van goedkopere woningen op nieuwe lokaties wordt niet alleen de differentiatie
op die lokaties bevorderd, maar wordt ook bewerkstelligd dat huishoudens met
lagere inkomens uit de oude wijken kunnen wegtrekken. En andersom zal een
forse inspanning aan ongesubsidieerd bouwen in bestaande wijken moeten plaatsvinden. 108Zouden de bijdrage uit eigen middelen van de corporaties niet vooral
gebruikt moeten worden voor het mogelijk maken voor de doelgroep van de volkshuisvesting
om in de VINEX-gebieden te gaan wonen – en zo segregatie tegen te gaan?Zie antwoord op vraag 98. 109Hoe kan de voorgestelde verdeling met betrekking tot de voorgenomen
decentralisatie van huisvesting helpen bij de bestrijding van achterstandsbeleid?
Dienen de vier grote steden als voorbeeld voor alle gemeenten in Nederland
ofwel zijn de overige gemeenten gebonden aan deze indeling?De voorgestelde verdeling van de middelen voor scholenhuisvesting heeft
geen directe relatie met het bestrijden van achterstanden. De bedoeling ervan
is dat voldoende rekening wordt gehouden met de (groei van de) omvang van
de basisgeneratie in een gemeente. De verdeelmaatstaven zijn voor alle gemeenten
gelijk. 110Is al bekend welk extern bureau de monitoring zal verzorgen? Hoeveel
bureaus hebben meegedaan in de voorselectie? Welke bureaus waren dat? Welk
bedrag is gemoeid met deze opdracht? Hoe luidt die opdracht?Een periodieke monitoring van de effecten van het beleid met betrekking
tot de grote steden acht ik van groot belang. Mede op basis daarvan kan in
goed overleg tussen rijk en de desbetreffende gemeenten worden vastgesteld,
welke terreinen een gemeenschappelijke extra inspanning behoeven en op welke
andere gebieden de voortgang inmiddels bevredigend verloopt.Eind 1994 heeft een viertal externe onderzoeksbureaus, daartoe door mij
uitgenodigd, mij geïnformeerd over de wijze waarop zij zulk een monitoring
wilden verrichten. Na onderlinge vergelijking is mijn keuze gevallen op het
Instituut voor Sociologisch-economisch Onderzoek van de Erasmus Universiteit.
Om redenen van bescherming van hun economische belangen heb ik niet de vrijheid,
de overige bureaus met name te noemen.Zolang de convenanten niet formeel gesloten zijn, ben ik niet in de gelegenheid,
nu reeds een opdracht tot monitoring te verlenen.Vooruitlopend op de ondertekening ervan heb ik na overleg met de desbetreffende
gemeenten inmiddels het Instituut voor Sociologisch en Economisch Onderzoek
van de Erasmus Universiteit te Rotterdam opdracht gegeven, een studie te verrichten
om de nodige instrumenten te ontwikkelen ten behoeve van monitoring-onderzoekingen
met betrekking tot groot-stedelijke gebieden, alsmede tot een nulpunt- of
aanvangsmeting (zie ook het antwoord op vraag 22). Voor deze beide opdrachten
is een bedrag, in totaal f 150 000,– gereserveerd. 111De feitelijke vorderingen van de beleidseffecten zullen op gezette
tijden worden getoetst door een onafhankelijke wetenschappelijke instelling.
Wordt het beleid ook getoetst op de effecten op de etnische minderheden?Ja. In het grote-stedenbeleid is de positieverbetering van leden van etnische
minderheden een onmiskenbare toetssteen voor de voortgang van het grote-stedenbeleid.
Het instituut dat beoogd opdrachtnemer is voor het monitoring-onderzoek heeft
overigens een langjarige en gespecialiseerde ervaring in onderzoek naar de
positie van etnische minderheden. XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Brinkman (CDA), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Nijpels-Hezemans (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD),
Rouvoet (RPF), Van Boxtel (D66), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Mulder-van Dam (CDA), Van
't Riet (D66), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA),
Verhagen (CDA), Van der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Van Wingerden (WING),
Rabbae (GroenLinks), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg
(PvdA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+), Hoekema (D66),
Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21062-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl