Inzicht grondstofstromen en kosten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2023-01-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022-2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 32 852
 
 Grondstoffenvoorzieningszekerheid
 
 
 
 30 872
 
 Landelijk afvalbeheerplan
 
 
 Nr. 210
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 21 oktober 2022
 In het commissiedebat van 11 mei jl. (Kamerstukken 32 852 en 30 872, nr. 191) verzocht de heer Haverkort (VVD) mij om een overzicht van grondstofstromen in de afvalketen, waarbij hij refereerde aan afvalstromen die vrijkomen bij huishoudens en bij bedrijven waar afval vrijkomt dat soortgelijk is aan huishoudelijk afval. In Europees verband spreken we dan van stedelijk afval. Verder werd gevraagd naar de mogelijkheid om de kosten voor het verwerken van deze grondstofstromen inzichtelijk te maken.
 Transparantie van de grondstofstromen en de kosten vind ik erg belangrijk. Zeker waar dit de inzameling van stedelijk afval betreft, waar burgers zelf aan bijdragen. Daarom ontsluit mijn ministerie actief de afvalgegevens van stedelijk afval.1Zie de monitoring afvalcijfers: https://www.afvalcirculair.nl/onderwerpen/monitoring-cijfers/afvalcijfers/. Deze cijfers laten zien hoeveel afval van een bepaalde stroom in het stedelijk afval gescheiden wordt ingezameld en welk percentage daarvan wordt hergebruikt, gerecycled, verbrand of gestort. Deze gegevens zijn onlangs geüpdatet en online te raadplegen. Een vereenvoudigd overzicht van het stedelijk afval uit 2020 heb ik als bijlage toegevoegd aan deze brief (zie de tabel in bijlage).
 Ten aanzien van de kosten geeft de Benchmark Huishoudelijk Afval meer inzicht. Dit is een prestatiemeting op het gebied van afval en grondstoffenbeheer waaraan gemeenten en inzamelbedrijven vrijwillig deel kunnen nemen. De Benchmark geeft de inzamelings- en verwerkingscijfers van deze gemeenten en inzamelbedrijven weer en geeft inzicht in de kosten van inzameling en verwerking van de grondstofstromen die vrijkomen bij huishoudens. Ook deze is online te raadplegen.2Zie het analyserapport peiljaar 2020, benchmark huishoudelijk afval: https://businessmonitor.azurewebsites.net/nvrd/Analyserapport_peiljaar_2020.PDF. Uit de Benchmark blijkt maar weer dat afval scheiden ook financieel loont. De kosten voor de inzameling en verwerking van restafval zijn bijvoorbeeld veel hoger (gemiddeld 196 euro per ton in 2020) dan die van gescheiden ingezamelde stromen, zoals oud papier en karton (gemiddeld 82 euro per ton in 2020). Hierin zijn de vergoedingen voor gemeenten in het kader van een UPV zelfs niet in meegenomen. Wanneer inwoners het afval meer en beter scheiden, scheelt dit dus in de kosten.
 Tegelijkertijd is het duidelijk dat voor nog betere resultaten (nog) meer transparantie in de keten nodig is. Bijvoorbeeld als de ingezamelde afvalstromen vervuiling bevatten die recycling bemoeilijkt, dan wordt daarover niet altijd gecommuniceerd met de gemeente waar het afval van afkomstig is. Met het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG), waarmee het ministerie ondersteuning biedt aan gemeenten op het gebied van afvalscheiding en -inzameling, worden maatwerktrajecten aangeboden om door meer transparantie in de keten de kwaliteit van de in te zamelen materiaalstromen te verbeteren. Dit gebeurt door samen met de betreffende gemeente(n), inzamelaar(s) en verwerker(s) op locaties te kijken naar de mogelijkheden voor de verbetering van de kwaliteit van materiaalstromen. Zo draagt een «maatwerktraject kwaliteit» bij aan meer transparantie, feedback en uiteindelijk interventies voor het verbeteren van de kwaliteit van materiaalstromen.
 Transparantie realiseren in de keten van inzameling en verwerking van stromen die vrijkomen in de kantoor-, winkel- en dienstensector is een stuk complexer. Inzicht in de totale kosten hiervan wordt bemoeilijkt doordat het hier zowel aan de kant van de ontdoeners als aan de kant van de inzamelaars veelal private ondernemingen betreft en dit grotendeels bedrijfsvertrouwelijke informatie is. Bedrijfsafval wordt echter in toenemende mate onder uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor specifieke producten geschaard, en daarmee onder de verplichtingen tot melding en verslaglegging. Ik verwacht dat dit op termijn meer transparantie in de keten zal genereren.
 
 
 
 
 De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
 
 V.L.W.A.
 Heijnen
 
 
 
 
 
 Bijlage
 
 Cijfers 2020 van in Nederland geproduceerd stedelijk afval3Dit betreft uitsluitend de cijfers met betrekking tot gescheiden ingezamelde stromen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nuttige toepassing (kton)
 
 
 Verwijderen (kton)
 
 
 
 Aandeel (%)
 
 
 
 
 
 
 
 Voorbereiden hergebruik + recycling
 
 
 Inzet brandstof + nuttige toepassing overig
 
 
 Verbranden
 
 
 Storten
 
 
 Lozen + verwijderen overig
 
 
 Totaal
 
 
 Voorbereiden hergebruik + recycling
 
 
 
 
 gft-afval en swill
 
 
 3.274
 
 
 67
 
 
 –
 
 
 46
 
 
 –
 
 
 3.388
 
 
 97
 
 
 
 
 textiel / kleding
 
 
 75
 
 
 20
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 –
 
 
 100
 
 
 74
 
 
 
 
 metalen
 
 
 196
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14
 
 
 –
 
 
 211
 
 
 93
 
 
 
 
 glas
 
 
 516
 
 
 1
 
 
 –
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 517
 
 
 100
 
 
 
 
 papier en karton
 
 
 1440
 
 
 26
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 1.467
 
 
 98
 
 
 
 
 kunststof en/of rubber
 
 
 112
 
 
 21
 
 
 –
 
 
 24
 
 
 –
 
 
 157
 
 
 71
 
 
 
 
 gemengde verpakkingen
 
 
 291
 
 
 91
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 382
 
 
 76
 
 
 
 
 wit- en bruingoed
 
 
 276
 
 
 36
 
 
 4
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 320
 
 
 86
 
 
 
 
 steenachtig afval
 
 
 445
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 445
 
 
 100
 
 
 
 
 grond, zand en stenen
 
 
 117
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 4
 
 
 –
 
 
 121
 
 
 97
 
 
 
 
 zuiveringsslib
 
 
 8
 
 
 57
 
 
 2
 
 
 5
 
 
 3
 
 
 74
 
 
 11
 
 
 
 
 KCA
 
 
 2
 
 
 –
 
 
 16
 
 
 2
 
 
 –
 
 
 20
 
 
 12
 
 
 
 
 oliehoudend afval
 
 
 103
 
 
 36
 
 
 16
 
 
 1
 
 
 68
 
 
 224
 
 
 46
 
 
 
 
 gemengd stedelijk afval
 
 
 275
 
 
 5.007
 
 
 4
 
 
 40
 
 
 93
 
 
 5.418
 
 
 5
 
 
 
 
 overig niet-gevaarlijk afval
 
 
 562
 
 
 206
 
 
 3
 
 
 70
 
 
 89
 
 
 931
 
 
 60
 
 
 
 
 overig gevaarlijk afval
 
 
 235
 
 
 31
 
 
 32
 
 
 84
 
 
 57
 
 
 439
 
 
 54
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 8.086
 
 
 6.091
 
 
 79
 
 
 297
 
 
 311
 
 
 14.863
 
 
 54