Interdepartementaal beleidsonderzoek: bodemsanering; Brief minister inzake voortgang/voornemens uitwerking actiepunten kabinetsstandpunt Vernieuwing bodemsaneringsbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25411, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25411 nr. 6

07-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamErvaring opbouwenClustering actiepuntenA. Functiegericht sanerenB. Externe integratie en marktdynamiekC. Slagvaardige overheidUitvoeringsplan en -programmaISVHoofdlijnen Uitvoeringsplan Functiegericht sanerenExterne integratie en marktdynamiekTaakverdeling tussen overhedenOndertekeningBIJLAGE 1 ACTIEPUNTEN UIT HET KABINETSSTANDPUNTBIJLAGE 2 FIGUUR 1. HOOFDLIJNEN UIT HET KABINETSSTANDPUNT VERNIEUWING
BODEMSANERINGSBELEIDBIJLAGE 3 STAND VAN ZAKEN ACTIEPUNTEN KABINETSSTANDPUNTActiepunt 1: Afwegingssystematiek voor functiegericht
saneren SamenvattingAfwegingsmethodiekActiepunt 2: Stimulering van cluster- en gebiedsgerichte
aanpak SamenvattingPilots BOSOMPilot KrimpenerwaardActiepunt 3: Verbetering van kennis- en techniekontwikkeling
(SKB) SamenvattingStichting Kennisontwikkeling en kennistransfer BodemActiepunt 4: Externe integratie bodemverontreiniging in
andere beleidsterreinen SamenvattingVINACISVBEVER-GroenWijziging WoningwetActiepunt 5: Uitbouw van financieel instrumentarium SamenvattingLegesGroen beleggenActiepunt 6: Verbetering juridisch instrumentarium SamenvattingAfstemming wetten:Actiepunt 7: Beleidsruimte via overgangsbeleid SamenvattingCirculaireTweede werkboek Actief BodembeheerOvergangsbeleid cofinancieringActiepunt 8: Programmatische aanpak van sanering en actief
bodembeheer door bevoegde gezagen SamenvattingProgramma's sanering gasfabrieksterreinenActiepunt 10: Actief bodembeheer bij gemeenten SamenvattingActief bodembeheer bij gemeentenActiepunt 13: Monitoring bodemsaneringsbeleid SamenvattingMonitoring bodemsaneringsbeleid
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25411Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 411Interdepartementaal beleidsonderzoek: bodemsaneringnr. 6BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 7 mei 1998Op 19 juni 1997 zond ik u het kabinetsstandpunt over de Vernieuwing van
het bodemsaneringsbeleid (Tweede Kamer, 1996/1997, 25 411, nr. 1). Op
11 september 1997 voerde ik over dit beleidsstandpunt overleg met de Vaste
Commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Ik
ondervond steun op hoofdlijnen en zegde toe in april 1998 uw Kamer te informeren
over de voortgang van en voornemens tot de uitwerking van de actiepunten uit
het kabinetsstandpunt. Deze brief strekt hiertoe.Op 28 november 1997 heb ik samen met Staatssecretaris Tommel een brief
over de stedelijke vernieuwing naar de Tweede Kamer gestuurd. In die brief
worden de contouren van het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV)
geschetst. In deze brief ga ik ondermeer in op de afstemming tussen de beleidsvernieuwing
bodemsanering en het ISV.In voornoemd kabinetsstandpunt is een koerswijziging voor de bodemsanering
geschetst. Het NMP-3 bevat de beleidsdoelen voor de planperiode. Doel van
de koerswijziging is versnelling van de bodemsaneringsoperatie door bodemsanering
goedkoper te maken, de marktdynamiek te vergroten en het maatschappelijk draagvlak
te versterken. De beleidsdoelen in het NMP-3 zijn hierop gebaseerd; volledigheidshalve
memoreer ik deze doelstellingen en de belangrijkste elementen van de koerswijziging.Het NMP-3 voorziet in de eerste plaats dat, als onderdeel van actief bodembeheer,
de omvang van de bodemverontreiniging voor 2005 landsdekkend in kaart moet
zijn gebracht. In de tweede plaats wordt de bodem blijvend beheerd. De nieuwe
saneringsaanpak die het kabinet voor ogen staat en de extra inzet van middelen
door het Rijk (tot 2010, f 1,5 mld. extra middelen) leiden, rekening
houdend met een gelijk blijvend aandeel van de private financiering, tot een
halvering van de saneringsperiode tot circa 40 jaar. Mede door intensivering
van particuliere investeringen (marktdynamiek) wordt via een programmatische
aanpak gestreefd naar beheersing van de bodemverontreinigingsproblematiek
in 25 jaar.Daartoe moet in het verleden verontreinigde bodem geschikt worden gemaakt
voor het gewenste maatschappelijk gebruik. Stagnatie van ruimtelijke en sociaal-economische
ontwikkelingen als gevolg van bodemverontreiniging dient daarmee tot het verleden
te gaan behoren. Bodemsanering maakt onderdeel uit van het beleid dat gericht
is op verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Ook het ISV strekt
hiertoe. Verspreiding van bestaande verontreiniging en het ontstaan van nieuwe
verontreiniging zal worden voorkomen. De veiligheid van mensen en ecosystemen
die aan bodemverontreiniging zijn blootgesteld zal worden gewaarborgd. De
voortgang van de realisatie van deze doelstellingen, de inzet van financiële
en juridische instrumenten en de informatie-uitwisseling tussen betrokken
overheden zal systematisch worden gemonitord. Ervaring opbouwenDe door het kabinet ingezette koerswijziging wordt door de praktijk positief
ontvangen en maakt veel initiatieven los. De ervaringen die hierbij worden
opgedaan, beschouw ik als onmisbaar voor de verdere uitwerking van onder andere
de in bovengenoemd kabinetsstandpunt aangekondigde financiële en juridische
instrumenten. Daar waar mogelijk stimuleer ik dat de opbouw van deze ervaringen
reeds binnen bestaande kaders kan plaatsvinden.De opbouw van ervaring is onder andere relevant bij het vergroten van
de effectiviteit van cofinanciering en bij de vormgeving van een systematiek
voor gemengde financiering. Om deze reden stel ik de bevoegde gezagen van
de saneringsregeling Wet bodembescherming (Wbb) in de gelegenheid om ten laste
van de Wbb-middelen, met inachtneming van het bestaande juridische instrumentarium
en binnen de huidige systematiek van bijdrageverlening van de Wbb, rechtstreeks
bijdragen te verlenen aan private partijen die ernstige bodemverontreiniging
saneren. Daarbij is van belang dat aan de wettelijke formulering «bijdrage
in de (....) kosten van het onderzoek (....) en sanering die (....) zullen
worden uitgevoerd door of vanwege gedeputeerde staten1» tot nu toe een beperkende uitleg is gegeven. Ik acht, gegeven
de gekozen koerswijziging en de tekst van de wettelijke bepaling, de keuze
tot een minder beperkende uitleg gerechtvaardigd. Er komt hiermee geen verandering
in de verantwoordelijkheid van de bevoegde gezagen voor het beheer van de
Wbb-gelden en het toezicht op de uitvoering van de sanering.Financiering op basis van een samenhangende aanpak (op basis van «programma's»)
wordt versterkt. Voorrang geef ik aan de programmatische aanpak van nog te
saneren gasfabrieksterreinen. In het Algemeen Overleg op 11 september 1997
heb ik aangegeven een zekere financiële betrokkenheid vanuit de Wbb noodzakelijk
te achten om de gewenste dynamiek in de aanpak van deze terreinen te stimuleren.
In mijn brief aan de bevoegde gezagen van 12 maart 1997 heb ik mij om die
reden bereid getoond om, ook in financiële zin, mee te werken aan gezamenlijke
oplossingen met betrokken partijen. De financiële medewerking wordt zoveel
mogelijk gekoppeld aan voorstellen voor een samenhangende aanpak door de bevoegde
gezagen. Inmiddels is ingestemd met dergelijke programma's voor Zeeland en
Den Haag. In bijlage 3 ga ik onder actiepunt 8 hierop gedetailleerder in. Door provincies, gemeenten en private partijen worden kansen om bodemverontreiniging
aan te pakken als onderdeel van maatschappelijke ontwikkelingen reeds nu op
enige schaal benut. Dit geldt in het bijzonder bij het realiseren van woningbouw
en andere, grootschalige ontwikkelingsprojecten, zeker indien het omgaan met
bodemverontreiniging geen dominant aspect is van de totale planvorming. In
het kader van de uitvoering van de Wet op de Stads- en Dorpsvernieuwing (WSDV)
en de convenanten krachtens de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (VINEX)
is ervaring opgedaan met de aanpak van bodemverontreining gekoppeld aan ontwikkeling
van locaties. Deze leereffecten worden betrokken bij de vormgeving van het
ISV. Verdere opbouw van ervaring wordt door middel van pilots gestimuleerd.
In dit verband heb ik met de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
onlangs een bestuursovereenkomst ondertekend die betrekking heeft op de gebiedseigen
aanpak van bodemverontreiniging in de Krimpenerwaard. Dit pilot-project is
door de provincie Zuid-Holland geïnitieerd ter voorkoming van stagnatie
van de landinrichting in de Krimpenerwaard (zie bijlage 3, actiepunt 2).Het werken met de huidige Wbb, in de geest van het vernieuwde beleid wordt
voorts bevorderd door publicatie van de circulaire «Saneringsregeling
Wet bodembescherming: beoordeling en afstemming» (Staatscourant, 8 januari
1998, nr 4.) en een toelichtende brochure (actiepunt 7 van het kabinetsstandpunt).
In juni 1998 zal het 2e Werkboek actief bodembeheer worden uitgebracht.Knelpunten bij de afstemming van de verschillende wetten die van toepassing
zijn bij het omgaan met bestaande bodemverontreiniging zijn in kaart gebracht.
Oplossingen hiervoor zijn, voor zover binnen de bestaande regelgeving mogelijk,
opgenomen in de hiervoor genoemde circulaire. Voor andere knelpunten wordt
wetswijziging voorbereid. Clustering actiepuntenIn samenwerking met IPO en VNG is de uitwerking van de 13 actiepunten
van het kabinetsstandpunt vernieuwing bodemsanering (zie bijlage 1) ter hand
genomen. Afstemming vindt plaats met de departementen van Financiën en
Economische Zaken. Er zijn drie inhoudelijke clusters geformuleerd (zie bijlage
2), te weten: A. Functiegericht sanerenOperationaliseer functiegericht saneren van immobiele verontreiniging
en kosteneffectieve verwijdering van mobiele verontreiniging in een afwegingssystematiek
met waarborgen voor een saneringsresultaat dat tenminste moet worden bereikt
en voor verantwoord beheer van (rest)verontreiniging. De afwegingssystematiek
beschrijft een transparante besluitvorming en communicatie tussen saneerder,
bevoegd gezag en belanghebbende derden. B. Externe integratie en marktdynamiekOntwikkel juridisch en financieel instrumentarium waarmee bodemsanering
integraal onderdeel wordt van ruimtelijke en economische dynamiek en waarmee
een maximaal multiplier-effect bij de inzet van overheidsgelden voor bodemsanering
wordt bereikt. C. Slagvaardige overheidMaak duidelijke afspraken over de toedeling van taken en verantwoordelijkheden
aan overheden. Versterk de programmatische uitoefening van taken
en bevoegdheden door overheden. Vergroot de (toegankelijkheid van) kennis
over bodemsanering, -bescherming en -beheer.Er bestaat een nauwe samenhang tussen het te ontwikkelen (milieuhygiënisch)
beleidskader (A) en het aanspreken van maatschappelijke partijen op het integreren
van bodemsanering in bijvoorbeeld de bouw van woningen, in de bedrijfsvoering
van marktpartijen, de aanleg van infrastructuur, van bedrijfsterreinen, van
groen- en recreatievoorzieningen, landinrichting of natuurontwikkeling (B)
door overheden. Bij een goede onderlinge afstemming kan ruimte worden geboden
voor eigen afwegingen van betrokken actoren (C). Deze samenhang wordt in de
uitwerking van de actiepunten bewaakt.De inhoudelijke aspecten van clusters B en C nemen ook bij de vormgeving
van het ISV een belangrijke plaats in. Bij de afstemming van de beleidsvernieuwing
bodemsanering en het ISV staan deze aspecten centraal (zie onderdeel ISV van
deze brief).Bijlage 3 geeft de tot nu toe bereikte resultaten van de uitwerking van
de actiepunten weer. Uitvoeringsplan en -programmaDe nog te realiseren resultaten van de inhoudelijke concretisering van
het kabinetsstandpunt worden vastgelegd in het, in overleg met IPO en VNG
opgestelde Uitvoeringsplan vernieuwing bodemsaneringsbeleid, dat in juni 1998
wordt afgerond. Afstemming over de uitvoering van de actiepunten vindt plaats
met o.a. de Ministeries van Financiën en Economische Zaken. Een concept
van dit Uitvoeringsplan wordt besproken met een aantal maatschappelijke organisaties,
waaronder het georganiseerde bedrijfsleven. Met hen zal worden gesproken over
de geformuleerde denklijnen voor de hiervoor genoemde clusters en de mogelijkheden
om op basis daarvan een samenhangend en evenwichtig pakket van instrumenten
uit te werken, teneinde zoveel mogelijk aan te sluiten bij de knelpunten die
door private partijen ervaren worden bij het omgaan met verontreinigde bodems.Over de in het Uitvoeringsplan opgenomen en nog uit te voeren projecten
wordt met deelnemende overheden en actoren overleg gevoerd ten behoeve van
het beschikbaar stellen van voldoende personele capaciteit en financiële
middelen.Na overeenstemming wordt het Uitvoeringsplan omgezet in een Uitvoeringsprogramma
dat de planning voor de komende periode zal bevatten.Doel hiervan is om over 1 tot 2 jaar een instrumentarium te hebben waarmee
maatschappelijke actoren, binnen kaders van de overheid, verantwoord om kunnen
gaan met bodemverontreiniging en waarmee de NMP-3 doelstellingen verwezenlijkt
kunnen worden. Monitoring van de effectiviteit van het ontwikkelde instrumentarium
en van de tussenresultaten van de realisatie van de NMP-3 doelen vindt vanaf
die termijn gestructureerd plaats. Een systematiek voor deze monitoring zal
eind 1998 met concrete afspraken tussen overheden beschikbaar zijn. Parallel
hieraan vindt codificering van het instrumentarium in wet- en regelgeving
plaats. Dit spoort met de voorgenomen termijnen van de vormgeving van het
ISV en bevordert de mogelijkheden van inhoudelijke afstemming van bodemsanering
en stedelijke vernieuwing. ISVHet ISV geeft vorm aan het kabinetsvoornemen om te komen tot een bundeling
van geldstromen om een ontschotte en geïntegreerde aanpak van de fysieke
leefomgeving mogelijk te maken. Centraal staat daarbij dat elke gemeente een
investeringsvisie opstelt, waarin op een samenhangende manier de gewenste
ontwikkeling van de gemeentelijke fysieke leefomgeving in beeld wordt gebracht.
Die ontwikkelingsrichting dient in termen van (toetsbare) maatschappelijke
effecten te worden geformuleerd. Daarbij kunnen op onderdelen concrete prestatie-afspraken
worden gemaakt.In de brief van 28 november 1997 hebben de Staatssecretaris en ik geconstateerd
dat vanuit het milieubeleid voor wat betreft de stedelijke vernieuwing vooral
de gelden voor bodemsanering en geluid van belang zijn en hebben we daarom
aangegeven dat onze intentie erop gericht is die subsidies in het ISV te integreren.
We hebben daarbij wel het voorbehoud gemaakt dat, gelet op de bestaande afspraken
en op het huidige regime terzake, nog nader zal worden onderzocht of en zo
ja in hoeverre die integratie kan plaatsvinden.In ieder geval worden de direct aan woningbouw gerelateerde bodemsaneringsmiddelen
uit de stadsvernieuwing (BELSTATO) en de vrij te maken bodemsaneringsgelden
in het kader van de Kabinetsvoorstellen voor de actualisering VINEX (VINAC)
in het ISV ondergebracht.Bovenvermeld onderzoek spitst zich toe op de Wbb-gelden waarop ook de
beleidsvernieuwing bodemsanering betrekking heeft. Het komt er derhalve op
aan het gedachtegoed vanuit het ISV inhoudelijk en programmatisch af te stemmen
met dat vanuit de beleidsvernieuwing bodemsanering.Inmiddels heeft ambtelijk en bestuurlijk overleg plaatsgevonden met IPO
en VNG. IPO en VNG zijn in algemene zin van mening dat het goed is om de stedelijke
vernieuwing met kracht aan te pakken maar achten uitwerking van de actiepunten
van het kabinetsstandpunt vernieuwing bodemsanering evenzeer van belang. IPO
en VNG bezien de mogelijkheden van integratie van bodemsanering en stedelijke
vernieuwing vanuit een positieve intentie. Daarbij is een randvoorwaarde dat
de doelstellingen van het NMP-3 niet in gevaar mogen komen; tempo en kwaliteit
van de bodemsanering moeten zijn gewaarborgd.Daarnaast is aandacht gevraagd voor bodemsanering buiten het werkingsgebied
van het ISV. Op dit moment vindt een verkenning van de voor- en nadelen van
de integratie van de Wbb-middelen in het ISV plaats. De analyse wordt voor
elk van de te onderscheiden modules (ernstige en niet-ernstige verontreiniging,
urgente en niet-urgente saneringen, omvangrijke en niet omvangrijke saneringsgevallen)
uitgevoerd. VNG en IPO hebben daaraan hun medewerking toegezegd.Geconcludeerd is dat de sturingsfilosofie van beide regelingen (ISV en
Wbb) cruciaal is in hun afstemming. Met deze sturingsfilosofie hangt samen
de taakverdeling tussen overheden, de mogelijkheden van een maximale benutting
van marktdynamiek, het stellen van prestatie-eisen in het kader van een programmatische
aanpak van bodemsanering en het verantwoording afleggen over bereikte doelen.
Op voorhand sluit ik niet uit dat de conclusies die naar aanleiding van het
onderzoek zullen worden getrokken op onderdelen niet alleen voor de definitieve
vormgeving van het ISV maar ook voor de definitieve vormgeving van het vernieuwde
bodemsaneringsinstrumentarium gevolgen kunnen hebben. In het navolgende zal inhoudelijk op enkele onderdelen worden ingegaan
vanuit de totstandkoming van het Uitvoeringsplan beleidsvernieuwing bodemsanering.
Het Uitvoeringsplan en de te starten projecten in het Uitvoeringsprogramma
vormen een vertrekpunt in bovengenoemd onderzoek. Hoofdlijnen Uitvoeringsplan Functiegericht sanerenBij de uitwerking van functiegericht saneren is de aandacht gericht op
de eisen die aan de bodem tenminste moeten worden gesteld om deze geschikt
te maken voor het beoogde gebruiken op de wijze waarop een kosteneffectieve
verwijdering bij mobiele verontreiniging kan worden vormgegeven. Daarbij spelen
innovatieve concepten voor de aanpak een belangrijke rol.Ten behoeve van de transparantie en de eenvoud van de bepaling van de
noodzakelijke saneringsmaatregelen voor een locatie wordt onderzocht of een
onderscheid kan worden gemaakt in «eenvoudige» situaties waarvoor
standaardoplossingen kunnen worden gedefinieerd en «complexe situaties»
waarvoor maatwerkoplossingen nodig zijn. Externe integratie en marktdynamiekIn het kabinetsstandpunt wordt gekozen voor het aansluiten bij en het
benutten van de «marktdynamiek» bij het aanpakken van bodemverontreiniging.
Het gaat daarbij om het benutten of scheppen van kansen die maatschappelijke
ontwikkelingen bieden. Bij het realiseren van woningbouw is hiermee in het
bijzonder in het kader van de VINEX-operatie de nodige ervaring opgedaan.
Pilots worden uitgevoerd om hiermee ook ervaring op te doen bij de revitalisering
van bedrijfsterreinen en bij landinrichtingsprojecten (verwezen kan worden
naar actiepunt 2 in bijlage 3).Geleidelijk verschuift het accent bij de aanpak van bestaande bodemverontreiniging
van een probleemgerichte benadering (accent op saneren) naar een ontwikkelingsgerichte
benadering (gebruiksmogelijkheden van terreinen vergroten).Het vergroten van de marktdynamiek vereist samenwerking tussen alle betrokkenen –
overheid en marktpartijen – ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid
en belang.In het kabinetsstandpunt vernieuwing bodemsanering wordt bij de toedeling
van verantwoordelijkheden uitgegaan van drie principes: de veroorzaker betaalt,
het eigenaarsrisico en het profijtbeginsel. Uitgangspunt is daarbij de individuele
verantwoordelijkheid (zoals de afspraken in het kader van de BSB) en de daarop
gebaseerde regeling in de Wbb. Ten behoeve van een consistente uitwerking
van de actiepunten uit het kabinetsstandpunt bleek de behoefte te bestaan
om de invulling van deze principes nader uit te werken om een helder financieel
en juridisch kader te scheppen. Aan dit kader is behoefte gelet op de onduidelijkheden
die ervaren worden bij de financiering van saneringsmaatregelen en bij de
inzet van juridische instrumenten.Deze nadere invulling heeft geleid tot de denklijn dat de positie van
de «eigenaar» veel meer centraal dient te staan bij de inrichting
van het instrumentarium. De eigenaar is immers de spil bij feitelijk onderzoek
en functiegerichte sanering op de locatie. Hij is als «probleemhebber»
(denk aan de last van aanwezige bodemverontreiniging bij het beheer of verandering/uitbreiding van activiteiten op zijn terrein) in grote
mate belanghebbende bij geschiktheid van het terrein en verantwoordelijke
voor zijn terrein. Bovendien is hij degene die feitelijk bij machte is saneringsmaatregelen
te treffen of daarvoor toestemming te geven. In deze denklijn komt het beginsel
«de vervuiler betaalt» niet te vervallen, maar komt tot uiting
in financiële aansprakelijkheid van de veroorzaker.De geschetste denklijn zal in het kader van het overleg over het Uitvoeringsplan
worden besproken met o.a. het georganiseerd bedrijfsleven. De denklijn dient
te worden uitgewerkt en geconcretiseerd bij de ontwikkeling van het financiële
en juridisch instrumentarium, zoals voorzien in actiepunt 5 en 6 van het kabinetsstandpunt.
Deze instrumenten moeten de eigenaren stimuleren en helpen om initiatieven
te nemen of mee te doen indien anderen «initiatieven» nemen. Voorop
staan stimulerende en compenserende financiële instrumenten, waarvan
de inzet conform het kabinetsstandpunt Vernieuwing bodemsaneringsbeleid aan
een tijdslimiet wordt gebonden. Verhaalsmogelijkheden voor eigenaren op hun
voorgangers of de veroorzakers worden vergroot. Daarnaast is een sluitstuk
nodig waarmee effectieve aansprakelijkstelling mogelijk is van die eigenaren
die nalaten gebruik te maken van de kansen die het stimulerende instrumentarium
biedt. Taakverdeling tussen overhedenDe sturingsfilosofie van het kabinetsstandpunt vernieuwing bodemsanering
past in een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. Wil de overheid
bij het omgaan met bestaande bodemverontreiniging voldoende slagvaardig zijn,
dan dient de beslissingsbevoegdheid op projectniveau te worden neergelegd
bij de overheidslaag die, gegeven de specifieke omstandigheden, het beste
in staat is de noodzakelijke belangenafweging te maken. In genoemd kabinetsstandpunt
is vanuit deze optiek gekozen voor een centrale regierol van de provincies
en de vier grote gemeenten (bevoegde gezagen Wbb). In het Uitvoeringsplan
wordt dit zodanig uitgewerkt dat in de verhouding tot VROM een omslag plaats
vindt van verantwoording op projectniveau naar prestatie-afspraken op programmaniveau
(dus vanuit te realiseren output door provincies/grote steden bij een vooraf
vastgesteld budget). De Minister van VROM wordt daarmee in staat gesteld invulling
te geven aan zijn verantwoordelijkheid voor de voortgang en maatschappelijke
gevolgen van de bodemsaneringsoperatie; dit wordt uitgewerkt in een daarop
afgestemde verantwoordings- en toezichtstructuur. De bevoegde gezagen maken
daartoe meerjarenprogramma's waarin ze concreet en toetsbaar aangeven welke
ernstige bodemverontreiniging zij gaan saneren, hoe zij de NMP-3 doelstellingen
realiseren en op welke wijze zij deze aanpak plaatsen in een bredere context
van integraal beleid voor hun gebied. Het betekent dat zij volledig beschikken
over en verantwoordelijk zijn voor de inzet van Wbb-middelen en de inzet van
bestaande en thans in ontwikkeling zijnde financiële en juridische instrumenten.Het initiatief voor verdere decentralisatie van het bevoegd gezag naar
de gemeenten wordt bij die partijen gelegd; zowel een provincie als een gemeente
kan daartoe het initiatief nemen. Zij kunnen als gelijkwaardige partners op
zakelijke wijze tot onderlinge afspraken komen over de te realiseren prestaties
en de daarbij te hanteren kwaliteitsborging. Dit impliceert geen generieke
decentralisatie naar alle of een deel van de gemeenten, maar maatwerk, toegespitst
op lokale wensen, verontreinigingssituaties en mogelijkheden. De keuze sluit
aan bij ontwikkelingen in verschillende provincies, waarbij nu reeds onderlinge afspraken gemaakt worden over delegatie van taken voor bepaalde verontreinigingen
of delen van het gemeentelijk grondgebied. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de Boer BIJLAGE 1 ACTIEPUNTEN UIT HET KABINETSSTANDPUNTHet kabinetsstandpunt over de vernieuwing van het bodemsaneringsbeleid
telt dertien actiepunten:1. Het herzien van de afwegingssystematiek ten aanzien van de vaststelling
van een saneringsdoelstelling voor een verontreinigde locatie en als gevolg
daarvan de wijze van saneren.2. Het verbeteren van de organisatorische en juridische randvoorwaarden
voor een gebiedsgerichte aanpak en schaalvergroting.3. Het opstellen van een kabinetsstandpunt met betrekking tot de organisatie
en financiering van het toekomstig strategisch en toegepast bodemonderzoek.4. Het verbeteren van de integratie van de aanpak van bodemverontreiniging
in relevante beleidsterreinen op Rijksniveau.5. Het ontwikkelen van voorstellen om de financiering van de bodemsanering
uit te bouwen tot een stelsel van gemengde financiering.6. Het opstellen van een wetsvoorstel ter verbetering van de afstemming
van wetten met betrekking tot bodemsanering, ter versterking van de positie
van kopers bij grondtransacties, ter bevordering van geclusterde aanpak, ter
bestrijding van ontwijkingsgedrag en ter versterking van de positie van derden
bij een verzoek tot bevel.7. Het formuleren van overgangsbeleid daar waar de wetswijziging (te)
lang op zich laat wachten. In concreto betreft het aanpassing van de «circulaire
Inwerkingtreding Saneringsparagraaf Wet bodemsanering – Tweede Fase»
en het uitbrengen van een Tweede Werkboek Bodembeheer. 8. Aan de provincies en de vier grote steden vragen om vanuit hun centrale
rol te bezien welke consequenties dit nieuwe beleid heeft voor de programmatische
aanpak van de bodemsanering in hun gebied.9. Het wijzigen van de Wet bodemscherming waardoor overdracht van taken
en bevoegdheden van provincies aan gemeenten voor gevallen van ernstige, niet-urgente
bodemverontreiniging meer structureel mogelijk wordt.10. Aan de gemeenten vragen om aan actief bodembeheer planmatig invulling
te geven, opdat onder andere in het jaar 2005 een landsdekkend beeld van de
bodemkwaliteit in het stedelijk gebied bestaat.11. Het uitwerken van ideeën ten aanzien van de wijze waarop de beschikbare
rijksmiddelen optimaal kunnen worden ingezet ter versnelling van de bodemsaneringsoperatie.12. Het overdragen van de verantwoordelijkheid voor de inzet van het kostenverhaals-instrumentarium
aan de provincies en vier grote steden.13. Het tot stand brengen van afspraken met betrekking tot de monitoring
van de totale bodemsaneringsoperatie. BIJLAGE 2 FIGUUR 1. HOOFDLIJNEN UIT HET KABINETSSTANDPUNT VERNIEUWING
BODEMSANERINGSBELEIDBIJLAGE 3 STAND VAN ZAKEN ACTIEPUNTEN KABINETSSTANDPUNTHet Kabinetsstandpunt Vernieuwing bodemsaneringsbeleid
bevat 13 actiepunten. Na de afronding van het kabinetsstandpunt is de uitwerking
van een deel van deze actiepunten direct gestart. Voor deze acties wordt in
deze bijlage de stand van zaken aangegeven. De uitwerking van de andere actiepunten
zal op basis van het Uitvoeringsplan starten. Informatie over die acties is
niet in deze bijlage opgenomen.Actiepunt 1: Afwegingssystematiek voor functiegericht
saneren SamenvattingIn het kabinetsstandpunt is gekozen voor een saneringsaanpak waarbij
het beheersen van blootstellings- en verspreidingsrisico's voorop staat, gelet
op de functie en het gebruik van de bodem («functiegericht saneren»).
Een werkgroep van IPO, VROM en VNG is belast met de uitwerking van deze aanpak
in een «afwegingsmethodiek»; de stand van zaken bij de werkzaamheden
van de werkgroep wordt hierna beschreven. Gepland is dat een voorstel voor
de methodiek medio 1998 beschikbaar is.AfwegingsmethodiekDe werkgroep onderzoekt de mogelijkheid om in de nieuwe afwegingssystematiek
te werken met eenvoudige vuistregels als het gaat om standaardsituaties en
maatwerk als het gaat om complexe situaties. De mogelijkheden voor het bevoegd
gezag om maatwerk te leveren nemen dan sterk toe. Door middel van heldere
procesafspraken worden rechtszekerheid en eenduidigheid gewaarborgd.De werkgroep verwacht dat het project zal leiden tot de ontwikkeling van
landelijke functiegebonden gebruiksnormen voor immobiele verontreinigingen
en een methodiek voor het vaststellen van de (kosten)effectiviteit van sanering
van mobiele verontreinigingen.Bij de verdere uitwerking van het afwegingsproces is de (mate van) afdwingbaarheid
van saneringsresultaten die verder gaan dan strikte risico-overwegingen voor
de werkgroep een aandachtspunt. Hiermee wordt invulling gegeven aan de vraagstelling
van het kabinetsstandpunt over de samenhang tussen de zogenaamde gebruiksrendement-
en milieurendementsvariant.Bij de consultatie die de werkgroep bij overheden en maatschappelijke
partijen heeft uitgevoerd wordt voor de kosteneffectieve verwijdering van
mobiele verontreinigingen het standstill beginsel als strategisch uitgangspunt
algemeen onderschreven. De werkgroep onderzoekt de vraag of de uitwerking
van kosteneffectief saneren binnen deze randvoorwaarden onder alle omstandigheden
mogelijk is. Er wordt gezocht of het zinvol is om bijvoorbeeld een onderscheid
te maken in de aanpak van het brongebied enerzijds en de pluim van de verontreiniging
anderzijds. Met name ten aanzien van de pluim is een kosteneffectieve afweging
zinvol.Bij de verdere analyse rondom de genoemde aandachtspunten zal de inbreng
vanuit praktijkervaringen een belangrijke rol spelen. In een door de werkgroep
georganiseerde praktijktoetsing zal tevens worden bezien in hoeverre de doelstelling
om te komen tot goedkopere (en betere) saneringen daadwerkelijk gehaald wordt.
In het project zijn reeds veel ideeën over procesvoorwaarden en kwaliteitsborging
gegenereerd. De juridische inbedding van de nieuwe aanpak en de relatie met
Actief Bodembeheer vormen een onderdeel van de werkzaamheden
van de werkgroep. Actiepunt 2: Stimulering van cluster- en gebiedsgerichte
aanpak SamenvattingHet kabinet wil een gebiedsgerichte en geclusterde aanpak van gevallen
van bodemverontreiniging stimuleren. Pilots zijn aangewezen in het landelijk
en stedelijk gebied om ervaring op te doen met deze aanpak:– In het kader van het BOSOM-project zijn als pilots aangewezen
het project gasfabrieksterreinen van de provincie Gelderland, het bedrijventerrein
Petroleumhaven in de gemeente Den Haag en het bedrijventerrein 't Broek in
de gemeente Arnhem; startconvenanten worden binnen elke pilot naar verwachting
voor de zomer ondertekend.– De pilot Krimpenerwaard heeft geresulteerd in de ondertekening
van een bestuursovereenkomst; een bodembeheersplan maakt hiervan onderdeel
uit. Het evaluatierapport van de Krimpenerwaard levert algemene aanbevelingen
voor toepassing in het landelijk gebied. Pilots BOSOMTer uitwerking van actiepunt 2 hebben de Ministeries van EZ en VROM, samen
met IPO en VNG een pilotprogramma geïnitieerd om de mogelijkheden van
een clusteraanpak en de oprichting van een bodemsaneringsontwikkelingsmaatschappij
te verkennen. In het programma zijn drie projecten opgenomen, met als doel
nieuwe organisatie- en financieringsvormen voor bodemsanering te ontwikkelen,
de haalbaarheid ervan te testen, succesvolle oplossingen te demonstreren en
deze duurzaam te verankeren voor toekomstige projecten. Daarbij komen zaken
aan de orde als de clustering van vervuilde locaties, samenwerking tussen
publieke en private partijen en een integrale aanpak van het gehele onderzoeks-
en saneringsproces.Het eerste project is het door de provincie Gelderland ingediende project
«Gasfabrieksterreinen». Gelderland heeft zo'n 30 verontreinigde,
voormalige gasfabrieksterreinen, veelal gunstig gelegen met mogelijkheden
tot herontwikkeling. Door stagnatie in de sanering wordt herontwikkeling echter
verhinderd. De provincie wil de impasse doorbreken met een samenwerkingsproces,
waarvoor belanghebbende partijen als de Gelderse energiedistributiebedrijven
en de gemeenten, waarin de locaties gelegen zijn, worden betrokken.Het tweede project is het door de gemeente Den Haag ingediende project
«Petroleumhaven». De Petroleumhaven is een extensief in gebruik
zijnd bedrijventerrein in een gebied met een hoge werkloosheid. Het terrein
moet herontwikkeld worden; deze herontwikkeling stuit echter op een omvangrijke
bodemverontreinigingsproblematiek. Juridische instrumenten hebben tot nu toe
niet het gewenste resultaat gehad. Met een nieuwe aanpak, waarin samenwerking
met de huidige bedrijven voorop staat moet de bodemproblematiek opgelost worden,
teneinde herontwikkeling ruim baan te geven.Het derde project is door de gemeente Arnhem ingediend. Het betreft het
verouderde bedrijventerrein «'t Broek»; het terrein kent veel
gevallen van bodemverontreiniging. De gemeente wil het terrein herontwikkelen
en saneren. Daartoe wordt een samenwerkingsverband gevormd met het bedrijfsleven,
(project)ontwikkelaars en financieringsinstellingen. In januari 1998 is begonnen met het opstarten van de drie pilotprojecten.
De besprekingen tussen belanghebbende partijen moeten als eerste stap uitmonden
in een startconvenant per project, waarin de partijen de gezamenlijk geformuleerde
doelen voor en de aanpak van het project formaliseren. Naar verwachting zullen
deze convenanten voor de zomer worden getekend. Pilot KrimpenerwaardNaast deze projecten in het stedelijk gebied worden in een afzonderlijk
programma voor het landelijk gebied de mogelijkheden van een gebiedsgerichte
en geclusterde aanpak verkend. Daartoe is door de provincie Zuid-Holland,
tezamen met de Ministeries van LNV en VROM als pilot het landinrichtings-project
in de Krimpenerwaard aangewezen. Slootdempingen in het verleden hebben op
veel plaatsen in de Krimpenerwaard bodemverontreiniging veroorzaakt. De grondeigenaren
en de betrokken bestuurders ervaren de onzekerheid over de financiële
en milieuhygiënische risico's van deze bodemverontreiniging als een beletsel
voor de verdere ontwikkeling van het gebied. Daardoor stagneert de landinrichting
en kunnen natuurontwikkelingsprojecten niet worden uitgevoerd. Het pilotproject
is bedoeld als een oplossing voor dit probleem.In nauw overleg met de betrokken partijen is een bodembeheerplan voor
het gebied opgesteld. Daarin wordt een kader gegeven voor de beoordeling van
de milieuhygiënische risico's in relatie tot de gebruiksfuncties binnen
het gebied; voorts wordt daarin aangegeven op welke wijze een snelle en eenduidige
beoordeling van de aanpak van de individuele slootdempingen zal plaatsvinden.
Het bodembeheerplan vormt onderdeel van een bestuursovereenkomst waarin de
organisatie en de financiering zijn vastgelegd. Qua organisatie wordt zoveel
mogelijk aangesloten bij de organisatie die voor het landinrichtingsproces
in het gebied functioneert. Qua financiering wordt duidelijkheid geschapen
over de bijdragen die van individuele landeigenaren gevraagd worden. De afspraken
over de gebiedsgerichte aanpak van bodemverontreiniging in de Krimpenerwaard
zijn vastgelegd in een bestuursovereenkomst, die op 23 april 1998 mede door
de ministers van VROM en van LNV is ondertekend.Inmiddels heeft een eerste analyse plaatsgevonden van de meer algemene
relevantie van de resultaten van deze pilot in het landelijk gebied. De conclusie
daarvan is dat er een algemeen toepasbaar concept is ontwikkeld voor een maatgerichte
aanpak van bodemsanering en landinrichting in het landelijk gebied. Aan de
hand van die analyse zal door het Ministerie van LNV dit concept in het kader
van BEVER-groen worden toegepast en uitgetest in een vervolg-project. Actiepunt 3: Verbetering van kennis- en techniekontwikkeling
(SKB) SamenvattingVoor een kosten-effectieve aanpak van bodemverontreiniging is een
structurele verbetering van kennisontwikkeling en -transfer nodig. Inmiddels
is een uitvoeringsplan voor een op te richten Stichting Kennisontwikkeling
en kennistransfer Bodem (SKB) opgesteld.Stichting Kennisontwikkeling en kennistransfer BodemIn het kabinetsstandpunt is aangegeven dat versterking van de infrastructuur
voor kennisontwikkeling en kennistransfer op het terrein van bodemsanering
gewenst is. Deze conclusie was gebaseerd op een analyse van de Commissie Coördinatie
en Cofinanciering Bodemonderzoek (CCFBo); deze commissie heeft geadviseerd
een «kennisplatform» dat gevormd en gestuurd wordt door kennisaanbieders
en -gebruikers in te richten. In actiepunt 3 is aangegeven dat het kabinet
haar standpunt zal bepalen over de organisatie en financiering van een dergelijk
platform.Na het uitbrengen van het kabinetsstandpunt is in opdracht van de meest
betrokken departementen een uitwerkingsplan voor dit kennisplatform opgesteld.
In dit plan worden de missie, doelen, organisatie en het investeringsplan
voor een op te richten Stichting Kennisontwikkeling en kennistransfer Bodem
(SKB) uitgewerkt. Geadviseerd wordt een kleine organisatie in te richten die
vraag en aanbod van bodemkennis bij elkaar brengt, maar niet het werk van
bestaande instituten, adviesbureau's en intermediaire organisaties over zal
nemen. Om het vraaggestuurde karakter van de SKB te benadrukken wordt geadviseerd
een brede missie voor de Stichting te formuleren. Alle onderzoek en ontwikkeling
die voor de vraagkant bijdraagt aan het oplossen van problemen die voortkomen
uit een verschil tussen de gewenste bodemkwaliteit en de feitelijke bodemkwaliteit
komen in principe in aanmerking. In het plan is aangegeven dat voor het realiseren
van de ambitieuze doelstelling van SKB minimaal 15 mln. per jaar benodigd
is, waarvan circa 1/3 aan cofinanciering door marktpartijen gegenereerd kan
worden.De voorstellen voor de SKB zijn in ICES-kader als «robuust»
beoordeeld. Mede om deze reden is door het Kabinet in de notitie «Impuls
voor de ruimtelijk-economische structuur» in het beleidspakket «kennis»
onder andere aan dit initiatief prioriteit gegeven; in genoemde brief wordt
daarbij uitgegaan van de mogelijkheid van een Rijksbijdrage van 50 mln. (voor
een periode van 5 jaar). Besluitvorming over de financiering zal door het
volgende kabinet plaatsvinden. Actiepunt 4: Externe integratie bodemverontreiniging in
andere beleidsterreinen SamenvattingIn het kabinetstandpunt is aangegeven dat voorstellen ontwikkeld
worden om de integratie in relevante beleidsterreinen op rijksniveau waar
nodig te verbeteren. Inmiddels zijn daartoe op het terrein van de woningbouw
en stedelijke ontwikkeling, alsmede de landinrichting en natuurontwikkeling
een aantal activiteiten in gang gezet.VINACIn het najaar 1997 zijn overeenkomsten afgesloten met de provincies en
de BON-regio's inzake woningbouw, infrastructuur, groenvoorziening, bodemsanering,
enz. voor de periode 2005–2010. Mede op verzoek van de bevoegde gezagen
is voor dit traject gekozen voor een financiële integratie van bodemsaneringsgelden
in de bijdrage voor woningbouw via het Besluit Locatiegebonden subsidies (BLS).
In principe is afgesproken dat binnen de BLS-bijdrage voor binnenstedelijke
en functieveranderings-locaties een extra bijdrage voor bodemsanering van
f 4500 per woning wordt gegeven. Voor het kwaliteitsaspect blijven de
regels van de Wet bodembescherming van kracht. De afspraak geldt voor die
woningen, waarbij de kosten van bodemsanering per woning de f 50 000
niet te boven gaan. Onderzocht wordt of en in hoeverre er woningen zijn, waarbij
de kosten per woning tussen de f 50 000 en f 100 000 liggen.
Voor dit soort locaties moeten nadere afspraken worden gemaakt. Voor locaties
waarbij de kosten van bodemsanering per woning de f 100 000
te boven gaan, geldt het normale traject van financiering via de Wet bodembescherming.
Het financieel ineenschuiven van de kosten van woningbouw en de kosten van
bodemsanering is een vorm van externe integratie, die de voortgang van de
uitvoering van de VINAC-operatie zal bevorderen. ISVIn een brief van het ministerie van VROM aan de Tweede Kamer der Staten
Generaal van 28 november 1997 over het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing
(ISV) is mede naar aanleiding van de motie Hofstra (Tweede Kamer, 25 000,
nr. 29) aangegeven dat zal worden onderzocht of en zo ja in hoeverre integratie
van bodemsaneringsgelden in dit budget plaats kan vinden.Bovenvermeld onderzoek splitst zich toe op de Wbb-gelden waarop ook de
beleidsvernieuwing bodemsanering betrekking heeft. Het komt er derhalve op
aan het gedachtegoed vanuit het ISV inhoudelijk en programmatisch af te stemmen
met dat vanuit de beleidsvernieuwing bodemsanering.Op dit moment vindt een verkenning van de voor- en nadelen van de integratie
van de Wbb-middelen in het ISV plaats. Ook IPO en VNG participeren vanuit
een positieve intentie tot integratie waar mogelijk. BEVER-GroenHet project Beleidsvernieuwing bodemsanering in het landelijk gebied (BEVER-Groen)
van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij sluit aan op hetgeen
reeds in het BEVER-project is ontwikkeld en moet een specifiek op het landelijk
gebied toegesneden beleidslijn opleveren. Door middel van pilot-projecten
in verschillende regio's wordt ervaring opgedaan met het toepassen van nieuwe
inzichten en met het ontwikkelen van wet- en regelgeving op het terrein van
bodem en ruimtelijke ordening. De (voorlopig) zes strategisch gekozen deelprojecten
hebben als doel operationele knelpunten op te lossen en bouwstenen aan te
dragen voor het algemene beleid (bijvoorbeeld grondtransacties in landinrichtingsgebieden).
Het project moet medio 1999 zijn voltooid met als resultaat een «handleiding»
waarin de te nemen stappen in voorkomende gevallen worden aangegeven. Wijziging WoningwetHet Parlement heeft begin 1998 een wijziging van de Woningwet aanvaard
die betrekking op het tegengaan van bouwen op verontreinigde grond. De wijziging
houdt in, dat:– bij de aanvraag om bouwvergunning geen bodemonderzoek kan worden
verlangd voor bepaalde bouwactiviteiten;– burgemeester en wethouders de beslissing op een aanvraag om bouwvergunning
aanhouden indien blijkt dat sprake is van ernstig verontreinigde grond. De
aanhouding duurt totdat het bevoegd gezag Wet bodembescherming een besluit
heeft genomen over de (eventuele) sanering van de verontreinigde grond.De wijziging is in werking getreden op 14 maart jl. (Stb. 1998, 132). Actiepunt 5: Uitbouw van financieel instrumentarium SamenvattingIn het kabinetsstandpunt is aangegeven dat voorstellen ontwikkeld
zullen worden om de financiering van de bodemsanering uit te bouwen tot een
stelsel van gemengde financiering. Aan dit actiepunt is op beperkte schaal uitvoering gegeven: de leges in het kader van de Wbb zijn afgeschaft
en de mogelijkheid voor groen beleggen voor bodemsaneringsprojecten is geschapen.
De uitwerking van de overige onderdelen van dit actiepunt zal in het kader
van het Uitvoeringsplan plaatsvinden; in de afgelopen periode is daartoe informatie
verzameld.LegesMet ingang van 1 januari 1998 zijn de leges voor de goedkeuring van bodemsaneringsplannen
afgeschaft. Hiermee worden de lasten voor het bedrijfsleven verlicht en een
drempel voor saneringen in eigen beheer weggenomen. De leges werden op grond
van de saneringsregeling Wet bodembescherming sinds 1 januari 1995 geheven
voor de goedkeuring van saneringsplannen met de daaraan ten grondslag liggende
onderzoeksrapporten. De provincies en vier grote gemeenten die de leges inden
worden voor de gederfde inkomsten gecompenseerd via het Provinciefonds, respectievelijk
Gemeentefonds. Groen beleggenPrivate partijen kunnen binnenkort voor de financiering van bodemsaneringsprojecten
een beroep doen op de groenfondsen. De Tweede Kamer heeft hiertoe een wijzigingsvoorstel
voor de Regeling groenprojecten ontvangen. De Minister van VROM kan binnen
deze regeling voorrang geven aan bepaalde bodemsaneringsprojecten, afhankelijk
van het aandeel aan private financiering en van de bijdrage aan het opheffen
van maatschappelijke stagnatie. Actiepunt 6: Verbetering juridisch instrumentarium SamenvattingIn dit actiepunt worden een aantal verbeteringen voorgesteld in de
huidige Wet bodembescherming (Wbb) en andere wetgeving. Prioriteit is gegeven
aan de stroomlijning van procedures en de bevordering van de 1 loket-gedachte
bij saneringsprojecten. Een onderzoek is uitgevoerd naar mogelijke knelpunten
bij de uitvoering van saneringsprojecten, die voortvloeien uit onvoldoende
procedurele afstemming tussen de Wbb, de Wet Milieubeheer en andere wettelijke
regelingen. Op basis hiervan zal een wetswijziging worden voorbereid.Afstemming wetten:In de projecten die ten grondslag gelegen hebben aan het kabinetsstandpunt
(BEVER, Evaluatie ECW) is in algemene zin geconstateerd dat stroomlijning
van procedures en de bevordering van de 1-loket gedachte nodig is voor het
oplossen van knelpunten bij de voorbereiding en uitvoering van saneringsprojecten.
Op grond hiervan is als onderdeel van actiepunt 6 opgenomen dat een wetsvoorstel
wordt voorbereid ter verbetering van de afstemming van wetten met betrekking
tot de bodemsanering.Opdracht is verleend voor een zo concreet mogelijke inventarisatie van
de ervaren knelpunten die voortvloeien uit een onvoldoende procedurele afstemming
tussen de Wet bodembescherming, de Wet milieubeheer en andere wettelijke regelingen.
Dit onderzoek is afgerond. In het kader van dit onderzoek is gebleken dat
de in de praktijk ervaren knelpunten een divers karakter hebben. Aanbevelingen
zijn gedaan om deze weg te nemen door:A. verduidelijkingen op circulaire-niveau. Het betreft hierbij knelpunten die binnen de huidige regelgeving kunnen worden opgelost, bijvoorbeeld
door het gebruik van de coördinatieregeling van de Wm. Inmiddels heeft
dit plaatsgevonden in het kader van de «Circulaire Saneringsregeling
Wbb: beoordeling en afstemming», die op 19 december 1997 door de Minister
van VROM is vastgesteld (zie actiepunt 7).B. het opnemen van wijzigingen in regelingen door het bevoegd gezag. Dit
betreft bijvoorbeeld de toepassing van de Awb bij de goedkeuring van saneringsplannen.
Door het IPO wordt een project voorbereid om hieraan invulling te geven.C. wijziging van de Wbb, de Wm en mogelijk andere wettelijke regelingen.
De aanbevelingen in het onderzoek hebben betrekking op onvolkomenheden in
de preventieve bepalingen van de WM en Wbb, de verhouding tussen de saneringsregeling
van de Wbb en de Wm (dubbele procedure van Wbb en Wm, de wenselijkheid van
een «saneringsvergunning», de lengte van de procedure) en de verhouding
tot andere wetgeving. Hiervoor zal een wetsontwerp worden voorbereid, dat
naar verwachting eind 1998 aan de Raad van State ter advisering kan worden
aangeboden. Actiepunt 7: Beleidsruimte via overgangsbeleid SamenvattingDe implementatie van de koerswijziging van het bodemsaneringsbeleid
vergt tijd, onder andere in verband met de wettelijke verankering daarvan.
Vooruitlopend daarop wordt via overgangsbeleid al zoveel mogelijk beleidsruimte
gecreëerd. Een herziene Circulaire Beoordeling en afstemming en een daarop
afgestemde brochure zijn gereedgekomen. In juni 1998 zal het 2e Werkboek Actief
Bodembeheer verschijnen. Voorts is de mogelijkheid om binnen de bestaande
regelgeving tot co-financiering te komen verruimd.CirculaireOp 1 januari 1998 is de nieuwe Circulaire saneringsregeling Wet bodembescherming
«Beoordeling en afstemming» van kracht geworden. De circulaire
vervangt de Circulaire inwerkingtreding saneringsregeling Wet bodembescherming
(tweede fase), die op 1 januari 1995 in werking is getreden. De nieuwe circulaire
beperkt zich tot een nadere invulling van onderwerpen waarvoor de Minister
van VROM en de Minister van Verkeer en Waterstaat bevoegd zijn. De circulaire
bevat beleidsregels die kaders stellen voor de provincies, de vier grote steden
en de directeur-generaal Rijkswaterstaat als bevoegd gezag voor de verontreinigde
(water)bodem. Met name wat betreft de wijze van saneren wordt in de circulaire,
binnen het bestaande wettelijk kader, ruimte geboden voor de uitvoering «in
de geest van» het kabinetsstandpunt.De beleidsregels hebben onder meer betrekking op onderzoek en sanering
en op de afstemming tussen de saneringsregeling en andere wetten. In de circulaire
wordt tevens een overzicht gegeven van andere circulaires die van belang zijn
voor (water)bodemsanering. Tweede werkboek Actief BodembeheerIn juni 1998 zal het Tweede Werkboek Actief Bodembeheer verschijnen. Het
wordt uitgebracht onder verantwoordelijkheid van een kennisplatform op het
gebied van actief bodembeheer, waarin onder andere de betrokken overheden
participeren. In het werkboek zijn praktijkprojecten van provincies, gemeenten en andere
partijen beschreven waarin nu al invulling gegeven wordt aan diverse aspecten
van actief bodembeheer. Deze voorbeelden illustreren hoe de aanpak van de
bodemsaneringsproblematiek er in de toekomst uit zal zien en wat dit betekent
voor de taken en rollen van de betrokken overheden. Voorts illustreert het
werkboek wat er nodig is om deze gewenste situatie te bereiken, in de zin
van veranderde werkwijzen, kennis en communicatie. Het werkboek vormt een
hulpmiddel voor provincies en gemeenten om «aan het werk» te gaan
met actief bodembeheer, mede op basis van ervaringen van anderen. Overgangsbeleid cofinancieringTen behoeve van het wegnemen van stagnatie is, vooruitlopend op de verdere
uitwerking van actiepunt 5, gekozen om een minder beperkende uitleg te geven
aan artikel 76 van de Wbb in situaties waarin sprake kan zijn van cofinanciering.
De bevoegde gezagen worden in de gelegenheid gesteld om ten laste van de Wbb-middelen,
met inachtneming van het bestaande juridisch instrumentarium en binnen de
huidige systematiek van bijdrageverlening van de Wbb, rechtstreeks bijdragen
te verlenen aan private partijen. Actiepunt 8: Programmatische aanpak van sanering en actief
bodembeheer door bevoegde gezagen SamenvattingHet kabinetsstandpunt geeft aan dat de provincies en vier grote steden
tot een meer programmatische aanpak van de bodemsanering willen komen. Deze
programma's zullen mede de basis vormen voor de financiering vanuit het Rijk
(van project- naar programmafinanciering). De uitvoering van deze actie is
nog niet gestart; de start is in het Uitvoeringsplan voorzien. Wel is, vooruitlopend
hierop, door de Minister van VROM in het kader van de financiering van de
bodemsanering bij gasfabrieksterreinen gekozen voor financiering op basis
van een samenhangende aanpak («programma») door een bevoegd gezag.
Met Zeeland en Den Haag zijn op basis van zo'n programma (financiële)
afspraken gemaakt.Programma's sanering gasfabrieksterreinenBinnen de totale bodemsaneringsoperatie spelen bij de voormalige gasfabrieksterreinen
bij uitstek de aspecten die relevant zijn in het kader van de vernieuwing
van het bodemsaneringsbeleid. Voor een deel gaat het om binnenstedelijke locaties
die vanuit ruimtelijke inrichting aantrekkelijk zijn. Voorts lenen de voormalige
gasfabrieksterreinen zich om, gelet op de aard van de problematiek, in samenhang
aangepakt te worden, waarbij de verschillende belanghebbende maatschappelijke
partijen in die aanpak participeren.Uit de ervaring van de afgelopen jaren kan echter tevens worden geconcludeerd
dat een duidelijke betrokkenheid van de overheid noodzakelijk is om de noodzakelijke
dynamiek ten behoeve van de aanpak van deze terreinen te stimuleren. Om deze
reden is door de Minister van VROM bij brief d.d. 12 maart 1997 aan de bevoegde
gezagen aangegeven dat de bereidheid bestaat om mee te werken aan gezamenlijke
oplossingen van de belanghebbende partijen als provincies, gemeenten, energiedistributiebedrijven
en anderen (waaronder projectontwikkelaars). Deze bereidheid betreft bijvoorbeeld
een financiële bijdrage op grond van de Wbb, mits de totale kosten voor
het grootste deel door de andere partijen gezamenlijk gedragen worden. De brief beoogt de provincies en de vier grote steden te stimuleren om
voor hun gebied met de belangenhebbende partijen tot een samenhangend programma
van activiteiten te komen ter sanering van gasfabriekslocaties in hun gebied.
Dit programma zou daartoe onder andere moeten omvatten de financiering door
die partijen en de te kiezen organisatievorm. De brief is door het IPO opgepakt
om in het kader van het IPO-project A41 (aanpak bodemsanering bij gasfabrieksterreinen),
tezamen met VROM en EZ een strategie voor het wegnemen van stagnatie bij gasfabriekslocaties
te ontwikkelen; een programmatische aanpak zal hiervan naar verwachting een
onderdeel uitmaken.Naar verwachting zal het in een groot aantal gevallen mogelijk zijn om
«programma's» als basis voor aanvullende financiering in het kader
van de Wbb te gebruiken; in specifieke gevallen zal gebruik gemaakt worden
van de mogelijkheid van Wbb-financiering op basis van een individuele projectaanvraag.Inmiddels is door twee bevoegde gezagen invulling gegeven aan de beleidslijn
van de brief van 12 maart 1997. Dit betreft de provincie Zeeland en de gemeente
Den Haag. Met beide zijn voor de door hen opgestelde programma's van nog te
saneren gasfabriekslocaties in hun gebied afspraken gemaakt, waarbij vanuit
de Wbb een aanvullende bijdrage plaatsvindt. In beide gevallen is ook door
de energiedistributiebedrijven in een substantiële bijdrage in de orde
van grootte van 40% van de nog te maken saneringskosten voorzien. Binnen andere
provincies wordt ook aan een dergelijke programmatische aanpak gewerkt; in
de provincie Gelderland wordt het betreffende project als pilot in het BOSOM-project
betrokken (zie actiepunt 2). Reeds enkele jaren geleden is door de provincie
Noord-Brabant met het energiedistributiebedrijf een afspraak gemaakt over
de financiering van de sanering van een groot aantal gasfabriekslocaties. Actiepunt 10: Actief bodembeheer bij gemeenten SamenvattingDe gemeenten wordt gevraagd om aan actief bodembeheer planmatig invulling
te geven, opdat in het jaar 2005 een landsdekkend beeld van de bodemkwaliteit
in het stedelijk gebeid bestaat. De provincies zullen periodiek de voortgang
hiervan monitoren.Actief bodembeheer bij gemeentenDe laatste jaren is het principe van actief bodembeheer ontwikkeld. Actief
bodembeheer omvat naast preventie, beheer, sanering en monitoring ook de nazorg
van de aanwezige verontreiniging. Het richt zich op het behoud van de gebruikswaarde
van de bodem, op het verhogen daarvan en het betrekken van bodemkwaliteit
bij ruimtelijke ontwikkelingen.Onder deze noemer krijgt de beleidsvernieuwing bodemsanering gestalte
in veel gemeenten en provincies. De meeste provincies en grote steden hebben
hun bodembeleidsplan inmiddels bijgesteld op de koerswijziging. In verschillende
provincies is men bezig met het overdragen van lokale aspecten van de bodemsaneringstaken
aan gemeenten. Er lopen experimenten met maatwerk voor burgers en bedrijven
(zoals de één loket gedachte). Vrijwel alle provincies en middelgrote
gemeenten zijn bezig hun informatiebeheer beter in te richten, hetgeen uiteindelijk
moet leiden tot een landsdekkend beeld van de bodemkwaliteit in 2005. De bodemoverheden ontwikkelen tezamen met het RIVM een procesbarometer
om de voortgang van actief bodembeheer te kunnen monitoren.Door de VNG wordt een handreiking opgesteld voor kwaliteitszorg bij de
(gemeentelijke) bodemfunctie. Gemeenten en provincies kunnen hiermee aan de
slag om kwaliteitszorg concreet toe te passen. Actiepunt 13: Monitoring bodemsaneringsbeleid SamenvattingIn het kabinetsstandpunt is aangegeven dat VROM, IPO en VNG afspraken
zullen maken om de monitoring van de bodemsaneringsoperatie tot stand te brengen.
Een project is daartoe gestart; eind 1998 zal dit resulteren in een voorstel
voor een beperkte set van indicatoren.Monitoring bodemsaneringsbeleidHet project Monitoring bodemsaneringsbeleid heeft uitgaande van de beleidsdoelstellingen
en taakstellingen van het vernieuwde bodemsaneringsbeleid een set van indicatoren
ontwikkeld. Deze set van indicatoren wordt relevant geacht voor de monitoring
van de hoofdlijnen van de omvang van de bodemverontreiniging, de voortgang
van de operatie en de inzet van het instrumentarium. Het management van de
bodem(sanerings-)onderdelen van de provincies, grote steden en ministerie
bleek tijdens een workshop maart 1998 achter de hoofdlijnen van dit voorstel
te staan. In interviews wordt momenteel het draagvlak voor het monitoringsvoorstel
getoetst bij de bestuurders. Vervolgens zal de relevant geachte set van indicatoren
worden beoordeeld op haalbaarheid. Daarbij worden onderzocht de beschikbaarheid
van de benodigde gegevens, de kwaliteit van beschikbare gegevens, en de kosten
van aanpassing van bestaande gegevensverzamelingen en van verzameling van
benodigde eenmalige gegevens. Dit zal eind 1998 resulteren in een voorstel
voor een beperkte set van indicatoren die haalbaar geacht wordt, met een voorstel
voor implementatie daarvan (fasering, kosten). De overheden willen op basis
hiervan eind 1998 afspraken maken. Deze afspraken betreffen het hanteren van
de indicatoren in:– monitoringsrapportages van provincies en grote steden;– het jaarverslag van het ministerie van VROM aan de Tweede Kamer
en– de Milieubalans van het RIVM.XNoot1Art. 76 Wbb. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25411-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl