Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan Italië; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24751, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24751 nr. 1

29-05-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet beleid inzake opvang van dak- en thuislozen in MilaanHet beleid inzake opvang van dak- en thuislozen in BresciaKinderopvangprojecten in Reggio EmiliaKinderdagverblijven en kleuterscholen in Emilia Romagna (Historische) achtergrondenVisie op jonge kinderen in de regioHet regionale programma van kwaliteitszorg: organisatie
en structuurFinancieringDe «Reggio-benadering»De pedagogische werkpraktijk in kindercentra en kleuterscholenOnderzoekHet programma van bezoeken en gesprekken Reggio EmiliaOndertekeningBIJLAGEVrijdag, 26 januari 1996Maandag, 29 januari 1996Dinsdag, 30 januari 1996
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24751Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 751Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport aan Italiënr. 1VERSLAGVastgesteld 29 mei 1996Een delegatie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport1 bracht van 24 tot en met 31
januari 1996 een bezoek aan Milaan, Brescia en Reggio Emilia. Het doel van
het bezoek was nadere informatie te verwerven over het in Italië gevoerde
beleid ten aanzien van dak- en thuislozen (Milaan en Brescia) en ten aanzien
van kinderopvang (Reggio Emilia).De delegatie bestond uit de leden mevrouw J. van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter van de delegatie, mevrouw A. Doelman-Pel (CDA), mevrouw M. Vliegenthart
(PvdA), mevrouw M. Essers (VVD), H. Fermina (D66) en mevrouw A. van Blerck-Woerdman
(VVD). Zij werd begeleid door de griffier van de commissie.Het programma van het werkbezoek werd in overleg met de delegatie opgesteld
door het Nederlandse Consulaat-Generaal te Milaan. De delegatie is de Consul-Generaal,
drs. P.H. le Clercq, en de consul, de heer K. Huisman, bijzonder erkentelijk
voor de voorbereidende werkzaamheden en voor de begeleiding van de delegatie
ter plekke.Tijdens het bezoek aan Reggio Emilia verkeerde de delegatie in het gezelschap
van een delegatie die was samengesteld door het Nederlands Instituut voor
Zorg en Welzijn (NIZW). Deze delegatie bestond uit de volgende personen: Mevrouw
drs. A.J.L.M. Geurden (VNG), mevrouw drs. M.J.C.J. de Groot (KPC), mevrouw
M.P.H.H. Hendriks (journaliste van De Volkskrant), mevrouw ir. A.S.J. Koks
(ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport), Prof. dr. P.A.H. van Lieshout
(NIZW), Th.J.M. Offermans (Stichting Kinderopvang Humanitas), mevrouw drs.
E.M. Pot (NIZW), mevrouw drs. N. Schoemaker (VOG) en mevrouw S. Wolthuis (portefeuillehouder
Welzijn deelgemeente Kralingen, Rotterdam). Tevens waren aanwezig mevrouw
drs. J.M.R. Huisingh en mevrouw drs. M. Meeuwig van de Stichting Pedagogiekontwikkeling
voor het jonge kind te Amsterdam en mevrouw J. van Wierst van de KRO-radio
(«Dingen die gebeuren»).Aan het bezoek zijn twee radio-uitzendingen gewijd en twee artikelen in
De Volkskrant. Het programma van het werkbezoek is als bijlage bijgevoegd. Het beleid inzake opvang van dak- en thuislozen in MilaanIn de talrijke gesprekken die de delegatie voerde, werden uiteenzettingen
gegeven over de omvang van het vraagstuk van de dak- en thuislozen in Milaan.
Het vraagstuk is van financiële aard, van sociale aard en van organisatorische
aard. Men onderscheidt twee groepen van dak- en thuislozen, te weten de permanent
behoeftigen en personen die worden getroffen door een tijdelijke noodsituatie.
De groep personen aan wie opvang wordt geboden bestaat voor het grootste deel
uit mannen (76%), veelal jongere mannen, want slechts 26% van hen is ouder
dan 45 jaar. Het aandeel dat buitenlanders inneemt is 8%. Van de totale groep
is 86% werkloos. Degenen die wel werk hebben (6%) zijn niet in staat hun leven
anders in te richten dan als dak- en thuisloze. Van degenen aan wie hulp wordt
geboden, is 28% ex-delinquent. De gemeente is de instantie die hulp aanbiedt.
De financiën daarvoor komen deels uit de gemeentekas, van de rijksoverheid
en uit fondsen van privé-instellingen. Deze privé-instellingen
hebben een zeer diverse achtergrond. De stad Milaan richt haar beleid op de
opvang, onder te verdelen naar buitenlanders, Italianen en zwervers.Ten aanzien van buitenlanders werd in een wet vastgelegd dat de gemeenten
de eerste opvang moesten verrichten in centra. Zo heeft de stad Milaan op
enig moment tijdelijke opvang geboden aan 1500 buitenlanders. Op dit moment
wordt nog aan 1200 personen onderdak geboden in drie centra. Eén van
deze centra wordt nog geheel geleid door de gemeente. De andere twee centra
zijn wel van de gemeente, maar worden beheerd door charitas-instellingen.Ten behoeve van personen die een tijdelijke opvang nodig hebben zijn maatregelen
getroffen in een regionale wet, die de uitvoering er van overlaat aan de gemeenten.
Veelal zijn dit personen die door een tijdelijk noodlot worden getroffen,
meestal doordat zij uit hun huis worden gezet.Permanente noodsituaties doen zich voor ten aanzien van alle categorieën.
Vanaf het jaar 1956 wordt een nachtverblijf aangeboden met een maaltijd, een
bed, een ontbijt en wasgelegenheid. Tussen 10.00 uur in de morgen en 16.00
uur is de opvanggelegenheid gesloten. Wel bestaat een dagopvangvoorziening,
met een structuur die overeenkomsten heeft met een sociale werkvoorziening.
Een bezoek aan die voorziening was wel voorzien, doch door een communicatiestoring
kon dit geen doorgang vinden.Naast de eerste levensbehoeften wordt tevens hulp aangeboden door maatschappelijk
werk, door een medische dienst en in de vorm van psychiatrische hulp. Indien
daartoe termen aanwezig zijn, kan ook worden doorverwezen naar meer specialistische
hulp, waarbij opneming niet wordt uitgesloten.Vooral tijdens de wintermaanden wordt nauw samengewerkt met de sociale
diensten, met de zogenoemde «burgerwachten» en met de politie,
ten einde te voorkomen dat mensen niet te zeer worden bevangen door de kou
of erger. In algemene zin zijn twee groepen van personen te onderscheiden
die om opvang verzoeken, te weten zij, die als gevolg van financiële
en gezondheidsproblemen in de versukkeling zijn geraakt en daar niet meer
uitkomen, en zij die geen gewortelde (karakter)structuur hebben om zich in
de maatschappij te wortelen. Iedere hulpvragende evenwel wordt op een persoonlijke
wijze benaderd. Naast de meest noodzakelijke directe hulp wordt ook getracht
een herintegratieproces op gang te brengen. De meeste kans van slagen valt
waar te nemen bij de groep van personen die met financiële en gezondheidsproblemen
te maken kregen. Herintegratie gaat gepaard met het aanbieden van eenvoudig
werk, bij voorbeeld bij de plantsoenendienst en in magazijnen. Het
belangrijkste element daarin is het creëren van een zekere dagelijkse
regelmaat.De mensen die werkzaam zijn in de opvang van dak- en thuislozen zijn deels
in dienst van de gemeentelijke overheid en deels bestaan zij uit vrijwilligers.
Ook de vrijwilligers worden geschoold door de gemeente. De mensa zijn opgericht
door privé-instellingen. Per dag wordt aan twee tot drie duizend personen
een maaltijd verstrekt.Vanuit de delegatie werd de vraag gesteld welke wettelijke maatregelen
van kracht zijn ten aanzien van de opvang van dak- en thuislozen. Hierop werd
geantwoord dat de gemeenten verplicht zijn voor woningen te zorgen voor personen
die een beroep doen op opvangvoorzieningen, indien wordt verondersteld dat
zij daarmee worden geholpen. De gemeente Milaan heeft 9 000 woningen
voor dit doel bestemd. De verdeling geschiedt aan de hand van een puntensysteem
en is aan strenge regels gebonden. Tevens voorziet de wet er in dat 20% van
alle vrijkomende woningen eveneens voor dit doel wordt bestemd. Milaan heeft
echter met grote problemen te kampen, waaronder het grote aantal personen
die uit hun huis worden gezet omdat de huur niet wordt betaald, de huisvesting
van ouderen en de huisvesting van gehandicapten. Van meer recente datum is
het vraagstuk van de huisvesting van AIDS-patiënten. Bovendien is er
lange tijd onvoldoende aandacht geweest voor het onderhoud van woningen, waardoor
nu veel woningen in een onbewoonbare staat verkeren. Op een desbetreffende vraag werd geantwoord dat personen die illegaal
in Italië verblijven geen hulp wordt geboden. Bij binnenkomst van de
hulpvrager wordt verlangd dat hij of zij zich naar behoren weet te legitimeren.Vervolgens werd vanuit de delegatie een nadere vraag gesteld over de opvang
en huisvesting van AIDS-patiënten. Uit het antwoord bleek dat aan de
groep personen voorrang wordt verleend bij de toewijzijng van woningen. Indien
de ziekte in een vergevorderd stadium is, zijn er mogelijkheden voor het wonen
in groepsverband. Het gehele vraagstuk van huisvesting ten behoeve van AIDS-patiënten
is recentelijk ondergebracht in een 3-jarenplan, in samenwerking met tal van
particuliere organisaties.Het is de delegatie tijdens haar bezoeken aan instellingen voor opvang
opgevallen dat alle aandacht uitgaat naar het geven van noodopvang, waarbij
soberheid uitgangspunt is. Het beleid inzake opvang van dak- en thuislozen in BresciaIn 1995 waren 300 dak- en thuislozen geteld in de gemeente Brescia (ongeveer
200 000 inwoners). De meesten van hen hebben Brescia niet als verblijfplaats.
Sinds enige jaren heeft de gemeente een aantal diensten opgericht die zich
bezig houden met de opvang. De 300 personen die behoefte hebben aan opvang
bestaan voor het grootste gedeelte uit mannen van jongere leeftijd. Over het
bestaan van minderjarige dak- en thuislozen is niets bekend. Naast de opvang
van bovengenoemde personen bestaat tevens de mogelijkheid buitenlanders onderdak
te bieden. Daarvoor zijn speciale opvangvoorzieningen geschapen. Deze worden
nu vooral bezet door zigeuners (afkomstig uit het voormalige Joegoslavië).
Ook ten behoeve van illegaal in Italië verblijvende personen zijn mogelijkheden
gecreëerd. Via sanitoria hebben 200 van hen zich gemeld en hebben een
verblijfsvergunning verkregen.De opvang richt zich sinds enkele jaren ook op de opvang van personen
uit Afrika (veelal in verband met gezinshereniging) en uit de Arabische landen,
voornamelijk de Noordafrikaanse landen. Deze laatste groep van personen is
om geheel andere redenen in Italië, te weten het zo snel mogelijk verdienen
van geld. Daarna vertrekken zij weer.In Brescia is sinds twee jaar wel sprake van dagopvang, naast nachtopvang. De begeleiding van de opvangvragenden is zeer intensief. Naast
maatschappelijke begeleiding en psychiatrische hulp, is er ook een medisch
team beschikbaar.Nieuw is dat projecten van start zijn gegaan met betrekking tot het «beschermd
wonen». Door vrijwilligers worden bestaande, doch verlaten panden opgeknapt
en voor bewoning geschikt gemaakt. Na de verhuizing wordt de betreffende persoon
nog een jaar lang begeleid.Ten aanzien van de financiën blijkt dat in Brescia de kosten van
projecten slechts voor 80% worden vergoed. De overige financiële middelen
worden betrokken van liefdadigheidsinstellingen. Eén van die nieuw
gestarte projecten is het instellen van een «straatdienst», op
dit moment bestaande uit drie jongeren. De straatdienst streeft er naar de
verspreiding van AIDS onder drugverslaafden te voorkomen. Er worden gratis
condooms verstrekt en, op beperkte schaal methadon, zij het dat dit laatste
niet op straat geschiedt. De ongeorganiseerde prostitutie neemt hand over
hand toe. Inmiddels bestaat de «clientèle» van de straatdienst
reeds voor 20% uit jongere meisjes.De diensten die zich geplaatst zien voor de taak op enigerlei wijze opvang
te bieden, kunnen niet meer zonder de hulp van vrijwilligers. Deze vrijwilligers
zijn veelal gepensioneerden en vrouwen. Dienstweigeraars en werklozen zijn
niet te bewegen om vrijwilligerswerk te verrichten.Steeds meer wordt de nadruk gelegd om door middel van werkaanbod personen
blijvend te helpen. Sedert 1991 zijn coöperaties opgericht voor tal van
zaken waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn. Zo is er een coöperatie
waaronder de Sociale Dienst onder valt, een coöperatie voor de groenvoorziening
en dergelijke meer. Binnen die coöperaties bestaan mogelijkheden personen
onder te brengen, veelal in deeltijd en op tijdelijke basis. Kinderopvangprojecten in Reggio EmiliaOp maandag, 29 januari en dinsdag, 30 januari 1996 bracht de delegatie
een bezoek aan de Italiaanse stad Reggio Emilia.Het doel van dit bezoek was waar te nemen of, en zo ja, op welke wijze
de benaderingswijze van de kinderopvang aldaar toepassing zou kunnen vinden
in de Nederlandse situatie.Als gevolg van de Stimuleringsmaatregel (1990–1996), is de kinderopvang
in Nederland fors gegroeid: in een periode van zes jaar is het aantal kindplaatsen
bijna verdrievoudigd. Door deze snelle uitbreiding raakte de inhoud van het
werk (de ontwikkeling van een eigen beroepspraktijk in het werken met jonge
kinderen en hun ouders) enigszins op de achtergrond. De in 1992 door de overheid
ingestelde Commissie Kwaliteit Kinderopvang besteedde gedurende haar tweejarig
bestaan expliciet aandacht aan diverse aspecten van kwaliteit en bepleitte
in haar adviezen regulering van een aantal voor de kwaliteit van de voorzieningen
noodzakelijke voorwaarden. In haar slotadvies (1994) stelde de Commissie onder
meer, dat de Nederlandse kinderopvangpraktijk duidelijke beschrijvingen van
het (pedagogische) werk met jonge kinderen en inspirerende voorbeelden ontbeert
om het werk verder te ontwikkelen. Met de oproep «Waar blijven de pedagogen?»
verwoordde de Commissie het nagenoeg afwezig zijn van «modellen»
voor het pedagogisch werken met jonge kinderen in groepsverband. In de Nederlandse
praktijk bestaan wel degelijk voorbeelden van pedagogisch werken; het probleem
is alleen dat deze dikwijls of niet beschreven zijn, of onvoldoende bekend
zijn om als voorbeeld te kunnen fungeren. Kinderdagverblijven en kleuterscholen in Emilia Romagna (Historische) achtergrondenDe regio Emilia Romagna behoort tot een van de economisch meest welvarende
gebieden in noord-Italië. De regio telt een bevolking van circa 4 miljoen
mensen. De werkloosheid is er minder groot dan elders in Italië, maar
ook de regio heeft te kampen met bezuinigingen als gevolg van de economische
(en bestuurlijke) crisis en de lagere bijdragen van de landelijke overheid.
Italië kent verhoudingsgewijs weinig buitenlanders: op een bevolking
van 57 miljoen zijn er ongeveer 350 000 migranten, vluchtelingen en asielzoekers,
vooral afkomstig uit Afrika.De meeste ouders met jonge kinderen werken tegenwoordig buitenshuis, voor
het merendeel full-time; slechts 5% van de moeders heeft een part-time baan.
Bij de geboorte van een kind hebben vrouwen recht op vijf maanden zwangerschapsverlof,
twee maanden voor en drie maanden na de geboorte, met doorbetaling van 80%
van het loon. Tot het kind een jaar oud is, hebben moeders met een volledige
baan recht op 2 maal per dag een rustperiode van één uur, die
ook aaneengesloten opgenomen kan worden in de vorm van een verkorte werkdag.
Het ouderschapsverlof van zes maanden, tegen 30% van het loon, moet eveneens
worden opgenomen voor de eerste verjaardag van het kind. Het verlof is in
de eerste plaats bedoeld voor moeders, maar kan desgevraagd ook aan vaders
worden overgedragen. (Noorditaliaanse) gezinnen zijn tegenwoordig klein; er
is meestal sprake van één, hooguit twee kinderen. Ook het aantal
echtscheidingen is de laatste 20 jaar (sinds de legalisering) toegenomen.
Behalve de werkloosheid, die vooral jongeren treft, en het toenemende druggebruik,
vormt de sterke veroudering van de bevolking in de regio een groot probleem.
Dit is de (politieke) context waarin het tot nog toe gevoerde beleid voor
jonge kinderen in de toekomst moet worden beoordeeld.In de regio bezoekt ruim 20% van de kinderen onder de drie jaar een kinderdagverblijf
(asilo nido) en vrijwel alle kinderen van 3 tot 6 jaar gaan naar de kleuterschool
(scuola infanzia). Bologna en Reggio Emilia (130 000 inwoners) zijn steden
met voorzieningen van zowel kwantitatief als kwalitatief hoog niveau. Die
ontwikkeling werd voor kinderdagverblijven mogelijk gemaakt door wetgeving
in 1971; voor openbare kleuterscholen aanvaardde het parlement in 1968 een
wet, die de regionale en gemeentelijke bevoegdheden vastlegde. Voorzieningen
voor kinderen onder de zes jaar vallen landelijk onder het ministerie van
Welzijn. De kloof tussen het – centraal – georganiseerde en gefinancierde
lager onderwijs en het – lokaal en regionaal – geregelde kleuteronderwijs
en kinderopvang is groot. Tevens bestaat nog een aanzienlijk verschil in kwaliteit
tussen particuliere (katholieke) kleuterscholen en openbare kleuterscholen.
De leerplicht in Italië begint met zes jaar.Italië kent drie beheersvormen in het (kleuter)onderwijs: staatsscholen,
gemeentelijke scholen en particuliere (katholieke) scholen. Kinderdagverblijven
worden vooral beheerd door gemeenten; het aantal particuliere voorzieningen
is te verwaarlozen. Georganiseerde gastouderopvang is onbekend. Grootouders
en babysitters vormen, naast kindercentra en kleuterscholen, het belangrijkste
«aanbod» in de kinderopvang.Behalve bovenstaande gegevens, dienen enkele sociaal/culturele aspecten
in de bezochte regio te worden meegewogen om het doel van het bezoek op zijn
waarde te kunnen schatten. Dat is allereerst de centrale plaats van de familie
(kinderen, ouders en grootouders) in de Italiaanse samenleving. Grootouders
wonen veel vaker dicht in de buurt van hun kinderen en kleinkinderen
dan in Nederland het geval is, en zijn ook veel meer betrokken bij het wel
en wee van het gezinsleven en de opvoeding.In de tweede plaats was de regio (evenals de omringende gebieden) van
oorsprong een agrarische gemeenschap met een coöperatieve organisatiestructuur.
Reggio Emilia vormde het hart van de coöperaties van kleine en middelgrote
industrieën, werkplaatsen voor kunstnijverheid en kunstenaars. Tijdens
en na de Tweede Wereldoorlog vormde de coöperatieve structuur de basis
voor een krachtige antifascistische beweging, met een toonaangevende rol van
de communistische partij. Momenteel berust de politieke macht bij een links-liberale
coalitie; in de steden is de bestuurlijke invloed van communisten en socialisten
nog altijd aanzienlijk. Visie op jonge kinderen in de regioSinds de wet op het openbaar kleuteronderwijs en de wet op de kinderdagverblijven
(respectievelijk van 1968 en 1971) heeft het bestuur van de regio Emilia Romagna
een stimulerend beleid gevoerd om niet alleen het aantal voorzieningen sterk
uit te breiden, maar ook de kwaliteit van de zorg voor jonge kinderen te verbeteren.
Samenwerking met de lokale overheden was daarvoor een noodzakelijke voorwaarde;
er is jaren gewerkt aan een investering in goede relaties met de 341 gemeenten
die de regio telt.Aanvankelijk, begin jaren zeventig, werden kinderdagverblijven vooral
gezien als een vorm van dienstverlening aan werkende moeders. Vrouwen speelden
ook een belangrijke rol in de strijd voor uitbreiding van het aantal voorzieningen;
de vrouwenbeweging heeft er op allerlei niveaus voor geijverd om werk, gezin
en opvoeding beter combineerbaar te maken.Bij wet van 1971 kreeg de regio de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor
kindercentra, inclusief planning en uitbreiding, en voor de ontwikkeling van
normen en criteria voor de bouw, het beheer, de zorg voor het voldoen aan
de kwaliteitseisen en het toezicht. Meer in het algemeen beschouwt het regionale
bestuur kindercentra als een belangrijk instrument voor cultuuroverdracht,
en wel voor het bereiken van vier essentiële doelen:1. om vanaf heel jonge leeftijd tegemoet te komen aan de rechten van kinderen;2. om tegemoet te komen aan de sociale behoeften van werkende ouders,
en met name aan die van werkende moeders;3. om een kindercultuur te bevorderen;4. om steun te bieden bij economische en sociale ontwikkeling.Om deze doelen te kunnen realiseren, heeft het regionale bestuur vanaf
de jaren zeventig in overleg met diverse betrokkenen een langlopend programma
ontwikkeld, dat voortdurend, via het stellen van nieuwe kwaliteitseisen en
voorwaarden, aan de actualiteit wordt aangepast. Projecten en pilots vormen,
naast training en (evaluatief) onderzoek belangrijke pijlers in het beleid.
Het resultaat van al deze inspanningen is dat kindercentra nu vooral worden
gedefinieerd als sociaal-educatieve voorzieningen, die samen met het gezin/de
familie zorgen voor een brede ervarings- en leefwereld van en voor jonge kinderen. Het regionale programma van kwaliteitszorg: organisatie
en structuurBelangrijkste partners in dit programma van uitbreiding en kwaliteitsverbetering
zijn de gemeenten, die bij wet direct verantwoordelijk zijn voor het beheer
van kindercentra. In 1973 zette het regionale bestuur in overleg met lokale
bestuurders, onderzoekers, architecten, vertegenwoordigers van
diverse (lokale) organisaties, pedagogen en psychologen een programma op om
de volgende doelen te bereiken:– opzet en uitwerking van een model voor de kinderdagverblijven,
in termen van opvoeding en organisatie:– professionalisering van de leiding;– pedagogische ondersteuning en technische coördinatie.Na uitgebreide debatten in 1979 met vertegenwoordigers van alle betrokken
partijen in de regio werden drie speerpunten voor kwaliteitszorg vastgesteld:1. continue bijscholing van het personeel;2. participatie van de ouders;3. het stelsel van pedagogisch coördinatoren.In 1981 werd begonnen met een programma voor continue bijscholing van
het personeel. Tevens werden verschillende activiteiten en projecten gestart
voor uitbreiding, pedagogische ondersteuning inclusief inservice training,
onderzoek naar de behoeften van gezinnen met jonge kinderen en het ontwikkelen
van nieuwe typen voorzieningen die beter tegemoetkomen aan de hedendaagse
behoeften van die gezinnen. Daarnaast is uitgebreid onderzoek gedaan naar
de kwaliteit van het leven van kinderen onder de zes jaar, ten einde een beter
en meer samenhangend kinderopvangbeleid te kunnen voeren.In de jaren negentig lag het accent in de beleidsinspanningen van het
regionale bestuur vooral op het bevorderen van de kwaliteit van en de samenhang
tussen de verschillende typen voorzieningen voor kinderen van nul tot zes
jaar. Verder zijn meer flexibele typen kinderopvang opgericht en is het systeem
van continue bijscholing en speciale training van de pedagogische coördinatoren
verder verfijnd. Nieuwe projecten werden gestart, speciaal gericht op ouders
(moeders en vaders) en op de rol van vaders in de opvoeding van jonge kinderen.
Onderzoek en evaluaties werden gecontinueerd.Het regionale bestuur bevordert de kwaliteitszorg met name door middel
van financiële steun aan lokaal uit te voeren projecten, die aan een
aantal nauw omschreven criteria worden getoetst. Voor de continue deskundigheidsbevordering
van het uitvoerende personeel en de pedagogisch coördinatoren draagt
het regionale bestuur het grootste deel van de kosten, evenals voor de bouw/verbouw
van nieuwe voorzieningen. Het op peil brengen van alle voorzieningen voor
kinderen van 0 tot 6 jaar in de regio (zowel van openbare als katholieke centra)
vergt daarnaast nog een aanzienlijke (financiële) inspanning. FinancieringDe regionale overheid van Emilia Romagna draagt voor een belangrijk deel
de kosten van bovenstaande aspecten van kwaliteitszorg. In 1994 bedroegen
de jaarlijkse uitgaven:– voor continue bijscholing van het personeel en training van pedagogisch
coördinatoren: f 600 000,–). Deze training geldt zowel
het personeel in kinderdagverblijven (circa 4 000 deelnemers) als dat
in kleuterscholen (circa 3 000 deelnemers per jaar). Gemeenten stellen
hiervoor extra financiën ter beschikking, in totaal voor ongeveer f 200 000,–;– voor de ontwikkeling van nieuwe voorzieningen: f 3 miljoen;– voor het op peil brengen van de kwaliteit en de integratie van
voorzieningen voor kinderen van 0 tot 6 jaar: f 1,5 miljoen.Gemeenten dragen de kosten voor exploitatie; deze bedragen gemiddeld per
kind per jaar ongeveer f 16 000. Personeelskosten vormen 85% van
de onkosten. Een beginnend leidster verdiende in 1994 netto per maand
ongeveer f 1 600. Ouders betalen een bijdrage naar inkomen; gemiddeld
f 300 per maand (12–15% van de exploitatiekosten). Werkgevers betalen
0.1% van de totale loonsom aan het ministerie voor Sociale Zaken, die dit
bedrag overhevelt aan het ministerie van Welzijn; deze verdeelt het geld –
ongeoormerkt – aan de regionale overheden. De «Reggio-benadering»De ruim 30-jarige ervaring in Reggio Emilia geeft een voorbeeld hoe pedagogiekontwikkeling
in zijn werk kan gaan. Het voorbeeld betreft zowel de dagelijkse manier van
verdieping en vernieuwing van het werken met de kinderen als de samenwerking
tussen allerlei verschillende disciplines en tussen de verschillende belanghebbenden
(ouders, professionele werkers en overheid).Wat de vernieuwing en verdieping van het dagelijks werk met de kinderen
betreft, zijn de volgende begrippen van belang: Research en documentatie.
Uitgangspunt is het dagelijks onderzoek doen naar en het informatie verzamelen
over dat wat de kinderen bezighoudt. Deze informatie wordt op allerlei manieren
vastgelegd (getekend, beschreven, op cassettebandjes opgenomen, gefotografeerd)
en vervolgens in interdisciplinair overleg geïnterpreteerd, besproken
en geëvalueerd. Op basis hiervan wordt het volgende stapje bedacht, wordt
besloten tot een aanbod aan de kinderen dat hierop aansluit. Nooit voor lange
tijd, omdat bijstelling van het aanbod op basis van dit dagelijks onderzoek
steeds opnieuw gebeurt. Dit is een werkwijze waarin voortdurende uitwisseling
is ingebouwd van verschillende interpretaties van het verzameld materiaal
over/van de kinderen. Het is bovendien een manier van pedagogiek ontwikkelen
waarin uitwisseling tussen theoretische kennis en praktische kennis een structurele
plaats inneemt.Het tweede begrip dat in dit verband van belang is, is participatie.Participatie van wie? Van kinderen, professionele begeleiders en ouders
in de eerste plaats. Maar in een grotere kring ook participatie van de burgers
van het stadje en van de overheid. Deze participatie krijgt vorm in de organisatie
van de kindercentra: in het besluitvormend college van alle kindercentra zitten
vertegenwoordigers uit alle geledingen: ouders, begeleiders, pedagogen, burgers,
gemeente-ambtenaren.Over de organisatie van de 32 gemeentelijke kindercentra die in Reggio
Emilia op deze manier werken is nog het volgende voor de Nederlandse situatie
van belang: men heeft 6 uur per week vrijgemaakt voor (bij)scholing, voor
met elkaar vraagstukken bepalen en deskundigen aantrekken, voor overleg met
ouders. Ook voor onderling overleg en voor praktische voorbereiding van het
dagelijks werk.Aan iedere vijf of zes kindercentra is een pedagogista verbonden die iedere
week of twee weken een dagdeel aanwezig is, die een verbinding maakt met ervaringen
uit andere kindercentra, die wekelijks met haar collega's en de directeur
vergadert. Deze pedagogista werkt dus pedagogisch praktisch ondersteunend
in de kindercentra, maar ook pedagogisch beleidsmatig voor de gehele organisatie
en voor het beleid in de stad.Daarnaast is aan ieder kindercentrum van 3–6 jarigen een atelierista
verbonden die zijn/haar kennis van materialen en creatieve processen pedagogisch
aanwendt, dus als ondersteuning inzet bij de onderzoeks- en maakprocessen
van de kinderen. De kindercentra voor 0–3 jarigen hebben al wel een
eigen atelier, de leidsters krijgen scholing van kunstenaars of de kunstenaar
uit andere kindercentra komt zo nu en dan met kinderen werken.Reggio heeft een aantal basisuitgangpunten geformuleerd en vormgegeven.
Deze basisuitgangspunten behelzen een visie op de rechten en de potenties
van jonge kinderen, een visie op de positie van kindercentra ten opzichte
van het gezinsleven, een visie op de rol van de begeleiders (leidsters/leerkrachten),
op de rol van de «pedagogista» en de «atelierista».Zowel de wijze waarop pedagogiekontwikkeling kan worden georganiseerd
als de inhoudelijke basis waarop deze kan worden opgebouwd maken deel uit
van de Reggio-benadering.Centraal in de Reggio-benadering staat het kindbeeld of: hoe wordt het
kind gezien? Het kind is protagonist, dat wil zeggen: hoofdfiguur, voorvechter,
leider, vooroploper, kopstuk. Een jong kind is een rijk, sterk en krachtig
wezen. Anders gezegd: Een kind draagt vele potenties in zich; zelfs een heel
jong kind weet, kan, voelt en wil heel veel; veel meer dan waar men gebruikelijk
van uitgaat. Het kind heeft dus niet een leeg hoofd, dat gevuld moet worden.
Kinderhoofden hoeven niet gevuld te worden, maar kinderhoofden dienen gevormd
te worden. (Een uitspraak van Loris Malaguzzi, de grote inspirator van de
Reggio-benadering.) Een kind wordt dus niet primair benaderd als zwak, hulpbehoevend
en afhankelijk.Anders gezegd: een kind heeft primair rechten en niet zozeer behoeften.
Een kind wordt niet benaderd als een behoeftig wezen waarover groten zich
behulpzaam buigen, maar wordt gezien als drager van rechten die moeten worden
gerespecteerd vergelijkbaar met volwassenen. Ieder kind is een uniek subject
en kan dus niet als object benaderd worden. Ieder kind is anders en volwassenen
kunnen er niet van uitgaan dat zij het kind bij voorbaat al kennen. Een kind
is niet iets abstracts, maar juist concreet. Er kan alleen maar worden gesproken
over dit of dat kind in die of die situatie in een zus of zo context, achtergrond
gezin, historie, cultuur etc.Een kind is vanaf zijn geboorte uit op communicatie met de ander en de
wereld; is een door en door sociaal wezen. Dit is een eigenschap die essentieel
is voor het overleven en voor zijn identificatie met de mensenwereld. Een
jong kind is dus niet autistisch, in zichzelf gekeerd en alleen in zichzelf
geïnteresseerd. Deze basale drang tot communicatie verklaart ook de wil
van ieder kind om zich uit te drukken. Jonge kinderen dragen potentieel vele
mogelijke manieren in zich om zich uit te drukken. Al deze uitdrukkingswijzen
worden in Reggio Emilia «de honderd talen van kinderen» genoemd. De pedagogische werkpraktijk in kindercentra en kleuterscholenObservatie en documentatie (foto's, video's, projectverslagen) vormen
belangrijke aspecten van het werken met de kinderen. In Reggio Emilia is het
de kern van de gevolgde (leer)praktijk: kijken naar kinderen, vastleggen van
hun gesprekken en activiteiten dienen als onderzoeksmateriaal om kinderen
beter te leren kennen, om er achter te komen wat kinderen beweegt en hoe zij
de wereld om hen heen ervaren en duiden. Tijdens het bezoek was een leidster
bezig met een paar kinderen die aan tafel zaten te kleien: een bandrecorder
registreerde de dialoog.Documentatie is behalve stof voor inservice training, ook een belangrijke
manier van informatie-overdracht aan de ouders: zij kunnen zien wat de kinderen
bezighoudt. Voor de kinderen is het een manier om terug te kijken naar wat
ze hebben gedaan, herinneringen op te halen, maar ook om later een beeld te
hebben van hun verblijf op de kleuterschool of het kinderdagverblijf. Bewustwording
van de eigen historie, het (leren) kennen van de omgeving, van je eigen achtergrond,
zijn belangrijk voor de zelfidentificatie. Daarom zijn er in het centrum ook
altijd plaatjes, foto's of spulletjes van thuis: die leggen de relatie met
de thuissituatie, met de eigen, unieke geschiedenis van elk kind.Individualiteit, verschillen tussen kinderen onderling en autonomie zijn
belangrijke waarden die worden nagestreefd. De rol van de volwassene is vooral:
aanwezig zijn op de achtergrond voor hulp en steun. Op veel kleuterscholen
hebben kinderen inspraak in het dagschema; in Reggio Emilia bestaan kinderparlementen
die meebeslissen over het plan voor de dag. De benadering in Reggio Emilia kan het beste gekenschetst worden als een
filosofie over en met kinderen, of zoals Sergio Spaggiari het uitdrukte: een
opvatting over kinderen als (inter)actieve persoonlijkheden, die competent
zijn en begiftigd met vele eigenschappen, die sociaal en communicatief zijn
ingesteld. Het aanbod moet bij dit beeld van het kind aansluiten en dus rijk
geschakeerd en veelomvattend zijn om tegemoet te komen aan alles wat kinderen
in zich hebben. Kwaliteit van de organisatie van het opvoedingsproces en van
de leiding zijn noodzakelijk om dat aanbod (in dialoog met kinderen, ouders
en buurt) te kunnen realiseren. Een rijk aanbod aan materialen staat in dienst
van de eindeloze fantasie van kinderen: de honderd talen voor communicatie
die zij bezitten. Ook voor kinderen die niet begaafd zijn in gesproken taal
biedt zo'n benadering mogelijkheden. Het leren van kinderen vindt plaats op
hun eigen niveau en in hun eigen tempo, via dialoog, communicatie en samenwerking
(ook met de familie). Opvoeding werd door hem gedefinieerd als een proces
van constructie, van overdracht van informatie en cultuur. Kinderen hebben
het recht om te leren. OnderzoekEr is in Reggio Emilia géén longitudinaal onderzoek gedaan
naar de mogelijke effecten van het verblijf van kinderen in kinderdagverblijven
en kleuterscholen. In Bologna is midden jaren tachtig wel een uitgebreid 3-jarig
onderzoek verricht naar het welzijn van kinderen in een stedelijke omgeving
en de consequenties van het niet gebruiken van voorzieningen. Eén van
de resultaten van dit onderzoek was onder meer de opzet van nieuwe typen voorzieningen
voor een meer flexibel gebruik en ook toegankelijk voor kinderen en hun directe
verzorgers die van de reguliere kinderdagverblijven zijn uitgesloten. In Reggio
Emilia was de benadering van dergelijk «effect-onderzoek» principieel
afwijzend: men bestreed het nut ervan en ging vragen uit de weg die te maken
hadden met of de leiding (die al vele jaren in Diana werkt) ook geen effecten
zag bij kinderen die nu al volwassen zijn. Wel werd erkend dat de aansluiting
tussen kleuterscholen en lagere scholen een probleem vormde: kinderen komen
met hun zesde jaar in een heel ander regime terecht en dat is noch voor de
kinderen, noch voor de onderwijzers een makkelijk aanpassingsproces. Evaluatief
onderzoek naar de resultaten van projecten en programma's wordt wel veelvuldig
gedaan; deze evaluaties zijn bedoeld om bijstellingen in het programma aan
te brengen en nieuwe projecten op te zetten. Er worden ook proefprojecten
gestart, waarbij vormen van actie-onderzoek gebruikelijk zijn.Erkend wordt dat het ontbreken van systematische documentatie van de ervaringen
met de kindercentra en kleuterscholen een gemakkelijke overdracht belemmert;
nagedacht wordt over de opzet van een nieuw project om dit onderdeel in de
toekomst te verbeteren. Het programma van bezoeken en gesprekken Reggio EmiliaOp maandag 29 januari 1996 gaf Sergio Spaggiari, directeur van de Stichting
«Reggio Children» een inleiding over de historische achtergronden
van het beleid voor jonge kinderen in Reggio Emilia. Een video over het werken
met jonge kinderen gaf een eerste indruk van de «reggio-benadering».
Aansluitend was er een debat met lokale politici, wat na verloop van tijd
uitliep op een discussie tussen de politici onderling. 's Middags bezocht
de delegatie het kinderdagverblijf «Peter Pan», waar zij werd
rondgeleid en vervolgens sprak met de pedagogisch coördinator, leiding
en ouders. Er werden dia's vertoond van de dagelijkse praktijk; de meeste
kinderen waren al naar huis. Opvallend waren onder anderen de
inrichting van de ruimte, de zorgvuldig geëtaleerde en op kleur en formaat
gesorteerde «werkmaterialen» (veel gebruik van natuurlijke materialen
en «afval») en de lichtbakken.Dinsdag 30 januari 1996 was gereserveerd voor een bezoek aan de kleuterschool
«Villetta», waar buiten door de kinderen een vogeltjespark was
gebouwd, inclusief een observatorium. Het gesprek met de kunstenaar over het
werk met de kinderen leerde dat hij zijn «vak» uitstekend kon
gebruiken voor allerlei creatieve toepassingen met de kinderen. Op de zolderetage
was een enorm waterrad (van vooral waardeloos materiaal) gebouwd, er waren
computers, een ruimte om met lichtbeelden (licht en schaduw) te experimenteren,
een apart atelier, etc. De school was eind jaren zestig door moeders gekraakt
en omgebouwd tot kleuterschool. Ouders hadden het grootste deel van de inrichting
zelf vervaardigd. Er worden contacten onderhouden met een «zusterschool»
in Washington (Children's Museum School). Een groot deel van de extra inkomsten
voor materialen wordt verworven via sponsoring en verkoop. Dit was de enige
voorziening in Reggio Emilia die «in vol bedrijf» werd bezocht.'s Middags was een bezoek gepland aan kleuterschool «Diana»,
het «modelcentrum» van de Reggio-benadering. Na ontvangst door
de «atelierista» werd eerst de ruimte bekeken en daarna volgde
een gesprek met diverse pedagogisch coördinatoren, Sergio Spaggiari en
anderen. Op veel vragen die gesteld werden over de opgedane ervaringen reageerde
men nogal afhoudend. Hoe bij voorbeeld kan worden «geleerd» van
Reggio, werd beantwoord met: «Het is geen methode; wij onderwijzen niet.
Wel proberen wij het denken op gang te brengen, over welke strategie in een
bepaalde situatie het meest geëigend is, welke veranderingen nodig zijn.
Een van de belangrijkste principes is het veranderen van de situatie van de
school, van de omgeving, van de denkwijze en de manier van lesgeven. Planning
en organisatie van het pedagogische proces op diverse niveaus zijn nodig om
het cyclische proces van leren – observeren – evalueren –
leren op gang te brengen en steeds opnieuw, in dialoog met elkaar en met de
ouders, te ontdekken.»Na afloop van het bezoek aan «Diana» werd de delegatie ontvangen
in de «Hal met de Driekeur» van het gemeentehuis. De burgemeester
sprak de hoop uit dat er goede vriendschapsrelaties met Reggio Emilia zouden
groeien en vermeldde het plan om in Nederland de tentoonstelling «De
honderd talen van kinderen» te vertonen. De voorzitter van de delegatie,Van NieuwenhovenDe griffier van de delegatie,Van der Windt BIJLAGEDonderdag, 25 januari 1996Onderhoud met de wethouder Sociale Zaken van de stad MilaanOntvangst bij de burgemeester van de stad MilaanBezoek aan de vereniging «Cena dell'Amicizia»Bezoek aan «Il Laboratoria»Bezoek aan «Protezione Civile»Bezoek aan opvangcentrum voor immigranten uit niet-Europese landenBezoek aan een publieke slaapplaats Vrijdag, 26 januari 1996Gesprek met mevrouw Valentini van de gemeente BresciaBezoek aan diverse instellingen voor opvang en begeleiding Maandag, 29 januari 1996Gesprek met Sergio Spaggiari, directeur van de «Preschools and Infant-toddler
CentersOntmoeting met enkele parlementsleden, afkomstig uit ReggioBezoek aan «Peter Pan» Dinsdag, 30 januari 1996Bezoek aan «Villetta»Bezoek aan «Diana», tevens afrondende besprekingOntmoeting met de burgemeester en met leden van het college van de gemeente
Reggio Emilia XNoot11Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven
(PvdA), voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck
Pillis-Duvekot (VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66),
Middel (PvdA), Leerkes (U55+), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Fermina (D66),
Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers
(PvdA), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van
Vliet (D66) en Van Blerck-Woerdman (VVD). Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly (PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD),
Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA), Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema
(CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA), Rouvoet (RPF), Boogaard (Groep Nijpels),
Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks), De Jong (CDA), vacature CD, Passtoors
(VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J. M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Bremmer (CDA), Bakker (D66) en Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24751-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl