Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 005
 
 Wijziging van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen en
		Overige fiscale maatregelen 2009 in verband met de dwangsomregeling van de
		Algemene wet bestuursrecht (Wet toepassing dwangsomregeling toeslagen)
 
 
 Nr. 6
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 
		25 oktober 2011
 
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. 
 
 
 Algemeen 
 
 
 1 
 
 
 
 
 2. 
 
 
 De dwangsomregeling en de toeslagen 
 
 
 1 
 
 
 
 
 3. 
 
 
 Analyse van de risico’s 
 
 
 2 
 
 
 
 
 4. 
 
 
 Voorgestelde maatregelen 
 
 
 4 
 
 
 
 
 5. 
 
 
 Aangepaste dwangsomregeling 
 
 
 9 
 
 
 
 
 6. 
 
 
 Artikelsgewijze toelichting 
 
 
 9 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 Algemeen
 
 Het kabinet heeft met belangstelling kennisgenomen van de vragen
				van de leden van de fracties van de VVD, de PvdA, de PVV, het CDA en de SP en
				is verheugd over het feit dat hierbij is meegedacht over eventuele
				alternatieven. In dit wetsvoorstel wil het kabinet een evenwicht bereiken
				tussen het belang van de burger die gebaat is bij een snelle, goede en veilige
				vaststelling van toeslagbeschikkingen en de praktische mogelijkheden om dit te
				realiseren. Het instrument van dwangsommen, indien bestuursorganen niet binnen
				de geldende wettelijke termijnen beschikkingen afgeven, wordt door het kabinet
				ten volle omarmd. Hiermee hebben burgers en bedrijven een instrument in handen
				waarmee hun belangen bij de bestuursorganen nog beter gewaarborgd worden.
 Bij de beantwoording van de vragen is zoveel mogelijk de volgorde
				van het verslag aangehouden. Voor zover de vraag in een andere paragraaf is
				beantwoord, is op de oorspronkelijke plaats van de vraag in het verslag een
				verwijzing opgenomen naar het onderdeel waar die vraag is beantwoord.
 
 
 
 2.
 De dwangsomregeling en de toeslagen
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen zich af of het kabinet
				zich realiseert dat de fouten rond vaststelling en betaling van de toeslagen
				één van de ergernissen is van de bevolking. Het kabinet beseft terdege dat
				het bijzonder vervelend is voor burgers als er sprake is van een verschil
				tussen het voorschot op de toeslag dat zij hebben ontvangen en de definitieve
				toekenning, met name als zij na afloop van het jaar moeten terugbetalen. Het is
				echter niet zo dat in dit kader van fouten gesproken kan worden. Het ontstaan
				van verschillen tussen het voorschot en de definitieve toekenning heeft te
				maken met de systematiek van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
				(Awir). Burgers moeten voorafgaand aan het toeslagjaar een schatting maken van
				hun inkomen. Op basis van deze schatting wordt het voorschot bepaald. Wijzigt
				dit inkomen gedurende het toeslagjaar dan moeten burgers dit doorgeven.
				Uiteindelijk vindt na afloop van het jaar de definitieve toekenning plaats. Als
				het inkomen niet nauwkeurig genoeg is geschat, of wijzigingen niet zijn
				doorgegeven, dan kan er een verschil optreden waardoor de
				Belastingdienst/Toeslagen bedragen moet terugvorderen of moet nabetalen.
				Overigens is er geen verband tussen deze problematiek en de toepassing van de
				dwangsomregeling op de toeslagen omdat de dwangsomregeling niet ziet op de
				inhoud van een beschikking maar op het tijdig verzenden ervan.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts of het kabinet
				zich realiseert dat al zeven jaar lang duidelijk was dat er een
				dwangsomregeling aan zat te komen. Uiteraard is het kabinet zich ervan bewust
				dat de dwangsomregeling inmiddels al geruime tijd geleden is ingevoerd. Het
				feit dat deze regeling nog steeds geen toepassing vindt, laat zich echter
				verklaren door de in het verleden gemaakte keuze om de toepassing van de
				dwangsomregeling te koppelen aan de ingebruikname van het nieuwe
				toeslagensysteem. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, is bij de
				schouw die destijds plaatsvond met het oog op de invoering van de Wet dwangsom
				en beroep bij niet tijdig beslissen, ook voor de toeslagen in een vroeg stadium
				onderkend dat sommige wettelijke beslistermijnen niet haalbaar zouden zijn. Er
				is toen echter de keuze gemaakt om de komst van het nieuwe toeslagensysteem af
				te wachten om goed te kunnen beoordelen of de voor de Belastingdienst/Toeslagen
				geldende wettelijke beslistermijnen zouden moeten worden aangepast. Bij deze
				keuze werd verondersteld dat het nieuwe toeslagensysteem in 2009 in gebruik zou
				kunnen worden genomen. Nu is de introductie van het systeem eind dit jaar
				voorzien. In 2010 is al wel een eerste onderzoek gedaan naar de haalbaarheid
				van de wettelijke beslistermijnen met het nieuwe toeslagensysteem, gevolgd door
				een uitgebreidere analyse van de dwangsomrisico’s begin dit jaar.
 
 
 
 3.
 Analyse van de risico’s
 
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe groot de kans is
				 dat het in het wetsvoorstel genoemde maximale financiële risico van bijna
				 € 10 miljard zich voordoet. Het kabinet erkent dat het in de memorie van
				 toelichting genoemde effect van € 9,925 mld. het slechtst denkbare scenario
				 betreft. Een aantal factoren speelt een rol bij de kansberekening of het
				 financiële risico zich daadwerkelijk voor zal doen. Dat hangt af van:
 
 
 –
 de kans dat het nieuwe toeslagensysteem ondanks de tests en
						het proefdraaien niet goed werkt;
 
 
 –
 als het nieuwe toeslagensysteem niet goed werkt, hoeveel
						van de 7,8 miljoen automatisch te continueren voorschotbeschikkingen voor het
						jaar 2012 dan niet op tijd (voor het eind van dit jaar) worden verzonden en de
						duur van de termijnoverschrijding;
 
 
 –
 hoeveel van de belanghebbenden die daarvoor in aanmerking
						komen daadwerkelijk een beroep zullen doen op de dwangsomregeling.
 
 
 
 Hoe groot de kans is dat het financiële risico zich
				daadwerkelijk gaat voordoen, is niet aan te geven. Van belang is dat als het
				nieuwe toeslagensysteem zou haperen, de kans direct groot is dat heel veel
				voorschotbeschikkingen niet op tijd worden verzonden. Bovendien is het voor
				burgers simpel om een beroep te doen op de dwangsomregeling. Het sturen van een
				ingebrekestelling (te downloaden van internet) volstaat. De hoogte van de
				maximale dwangsom, € 1 260, maakt het bovendien erg aantrekkelijk.
 De leden van de fractie van de SP vragen naar de achterliggende
				berekening van de € 9,8 miljard. Dit bedrag is het maximale dwangsomrisico
				dat ontstaat als alle 7,8 miljoen voorschotbeschikkingen voor 2012 dusdanig
				laat worden verzonden dat alle belanghebbenden met succes een beroep gaan doen
				op het maximale dwangsombedrag van € 1260.
 De leden van de fractie van de SP vragen voorts hoeveel
				bezwaarschriften worden verwacht bij een dwangsomrisico van € 125 miljoen en
				wat daarbij de gemiddelde dwangsom is. Zoals in mijn brief aan de Tweede Kamer
				ten behoeve van het Algemeen Overleg Belastingdienst van 15 juni jl. is
				opgenomen, ziet het dwangsomrisico met betrekking tot de bezwaarschriften op
				het feit dat eind 2011 het nieuwe toeslagensysteem in gebruik zal worden
				genomen.1 Kamerstukken II2010/11, 31 066, nr. 103, bijlage. Zoals in de achtste halfjaarsrapportage is
				aangegeven kan er bij ongeveer een half miljoen huishoudens een merkbaar effect
				ontstaan bij het voorschot voor toeslagjaar 2012 ten opzicht van toeslagjaar
				2011. De verschillen in het voorschot kunnen zowel positief (de burger krijgt
				een hogere toeslag), als negatief (de burger krijgt een lagere toeslag) zijn.
				Uit een analyse komt naar voren dat dit voornamelijk veroorzaakt wordt door de
				inkomensharmonisatie. Het nieuwe toeslagensysteem gaat bij het voorschot voor
				alle toeslagen uit van één inkomen, terwijl de huidige systemen bij het
				voorschot voor meerdere toeslagen uit kunnen gaan van meerdere inkomens.
				Daarnaast verschuift ook het toezicht. In de huidige situatie vindt het
				toezicht meestal na afloop van het berekeningsjaar plaats, maar nog voor het
				definitief toekennen. Met het nieuwe toeslagensysteem verlegt het toezicht zich
				naar de voorschotfase. Signalen van onder andere de gemeentelijke
				basisadministratie worden anders dan nu gedurende het berekeningsjaar opgepakt.
				Ook dit leidt tot verschillen. Dit gegeven leidt er toe dat er ook meer
				bezwaarschriften te verwachten zullen zijn. In een normale situatie zou het
				dwangsomrisico ongeveer € 25 miljoen zijn. De verwachting is dat dit door de
				introductie van het nieuwe toeslagensysteem aanzienlijk hoger is, waardoor de
				Belastingdienst/Toeslagen ongeveer vijf keer meer bezwaren te verwerken krijgt.
				Bij dergelijke aantallen zullen de termijnen niet gehaald worden, waardoor het
				dwangsomrisico per belanghebbende het maximale bedrag van € 1 260 zal
				zijn.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen voorts hoe het
				 dwangsomrisico van € 2 miljard is opgebouwd. Het dwangsomrisico van € 2
				 miljard is opgebouwd uit:
 
 
 
 –
 een risico van € 900 miljoen dat ontstaat als er sprake is
					 van problemen in de processen: bij niet tijdige aanlevering van de
					 inkomensgegevens uit de IB-aangiften, de berekening van de definitieve
					 toekenningen en het printen en verzenden van de beschikkingen;
 
 
 –
 een risico van € 650 miljoen in verband met het niet
					 definitief kunnen toekennen voor de groep belanghebbenden waarvan geen
					 inkomensgegeven beschikbaar is in de basisregistratie inkomen;
 
 
 –
 een risico van € 450 miljoen in verband met niet
					 definitief kunnen toekennen voor de groep belanghebbenden waarvoor
					 contra-informatie die is gevraagd nog niet beschikbaar is.
 De leden van de fractie van de SP vragen of het juist is dat
					 de mogelijkheid tot definitief toekennen bij ontbrekende inkomensgegevens nog
					 niet in dit wetsvoorstel is opgenomen en, zo ja, waarom niet. De maatregel om
					 definitief toe te kennen in situaties waarin sprake is van ontbrekende
					 inkomensgegevens is opgenomen in het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen
					 2012. Met deze maatregel wordt een dwangsomrisico weggenomen van € 650
					 miljoen, welk bedrag is opgebouwd uit de circa 500 000 belanghebbenden waarvan
					 de Belastingdienst niet over een inkomensgegeven beschikt. Aangezien de
					 Belastingdienst/Toeslagen thans niet tot definitieve toekenning kan overgaan,
					 zouden deze belanghebbenden allemaal de maximale dwangsom van € 1 260
					 kunnen vragen.
 
 
 Hoe is de € 900 miljoen winst bij de logistieke processen tot
				stand gekomen, zo vragen de leden van de fractie van de SP, waar is de meeste
				winst te behalen en heeft deze operatie ook nadelen voor de kwaliteit van de
				processen. Het bedrag van € 900 miljoen wordt gevormd door de 2,9 miljoen
				definitieve toekenningen die met het nieuwe toeslagensysteem wel tijdig (voor
				1 juli na het toeslagjaar) kunnen worden verzonden en met de huidige systeem
				niet tijdig, namelijk pas vanaf 1 augustus na het toeslagjaar. Daarbij is
				uitgegaan van een gemiddeld dwangsombedrag van € 300. De meeste winst wordt
				behaald omdat in het nieuwe toeslagensysteem bij de berekening van de
				definitieve toekenning de voorschotgegevens al in het systeem zitten. Deze
				gegevens moeten niet eerst nog worden overgeladen uit een ander systeem. In de
				huidige situatie moeten de voorschotgegevens wel worden overgezet tussen de
				systemen. Het is de verwachting dat door de logistieke versnelling de kwaliteit
				ook zal toenemen.
 
 
 
 4.
 Voorgestelde maatregelen
 
 
 De leden van de fractie van de VVD vragen of het budgettaire
				 risico voldoende kan worden gemitigeerd voordat de dwangsomregeling van
				 toepassing wordt.
 Het dwangsomrisico van € 9,925 miljard zoals dat nu wordt
				 voorzien, heeft een eenmalig karakter en hangt direct samen met de
				 ingebruikname van het nieuwe toeslagensysteem. Als het nieuwe toeslagensysteem
				 na de ingebruikname eind dit jaar goed functioneert, levert het halen van de
				 beslistermijnen voor de beschikkingen die betrekking hebben op de
				 voorschotfase, geen probleem meer op. Omdat er dan ook geen sprake meer zal
				 zijn van grote dwangsomrisico’s acht het kabinet het verantwoord om de
				 dwangsomregeling van toepassing te laten worden op beschikkingen die zien op
				 berekeningsjaren 2013 en later. Problemen met het halen van de beslistermijnen
				 zouden zich met het nieuwe toeslagensysteem nog wel voordoen met het definitief
				 toekennen. Dit wetsvoorstel voorziet daarom in maatregelen om deze problemen
				 structureel weg te nemen. Bovendien beperkt dit wetsvoorstel de budgettaire
				 risico’s die zouden kunnen ontstaan door onvoorziene «calamiteiten» in de
				 uitvoering.
 
 De leden van de fractie van de VVD vragen voorts of de toepassing
				van de dwangsomregeling tijdig kan worden aangepast als zich na de
				ingebruikname van het nieuwe toeslagensysteem onvoorziene problemen voordoen.
				Als het voorstel van het kabinet om toepassing van de dwangsomregeling met een
				jaar uit te stellen wordt aanvaard, is het mogelijk om volgend jaar aanvullende
				maatregelen voor te stellen teneinde mogelijke onvoorziene problemen het hoofd
				te kunnen bieden.
 Zijn er alternatieve prikkels mogelijk, buiten de
				dwangsomregeling, voor het tijdig definitief toekennen, zo vragen de leden van
				de fractie van de VVD. Een mogelijke alternatieve prikkel zou in de rentesfeer
				gevonden kunnen worden. Een mogelijke toepassing van de nieuwe renteregeling
				zoals die wordt voorgesteld in het wetsvoorstel Belastingplan 2012 op de
				toeslagen, bevat hiervoor wellicht aanknopingspunten. Zo zou geregeld kunnen
				worden dat de Belastingdienst/Toeslagen geen rente in rekening mag brengen
				indien de dienst te lang doet over het definitief toekennen. Een praktisch
				nadeel van deze maatregel is echter dat het op dit moment beleid is om aan
				toeslaggerechtigden helemaal geen rente in rekening te brengen.
 Zowel de leden van de fractie van de PvdA als de leden van de
				fractie van de VVD vragen in welke gevallen een beroep op de regeling zal
				worden gedaan om de dwangsomregeling tijdelijk buiten werking te stellen. Het
				kabinet heeft de intentie om van deze regeling alleen gebruik te maken indien
				zeer ernstige, onvoorziene verstoringen optreden waarvoor geen andere
				instrumenten ter beschikking staan. De intentie van het kabinet is ook om,
				mocht van deze uitzonderingsbepaling gebruik worden gemaakt, de
				buitenwerkingstelling niet langer dan nodig te laten duren. Van de regeling zou
				bijvoorbeeld gebruik kunnen worden gemaakt als er ontwrichtende problemen
				zouden ontstaan in de printstraat van de Belastingdienst in een periode waarin
				beschikkingen massaal moeten worden geprint en verzonden. Of indien het nieuwe
				toeslagensysteem kampt met een grootschalige, onvoorziene uitval in een periode
				waarin massaal beschikkingen in een relatief kort tijdsbestek moeten worden
				gegeven. Ziekte van enkele externe werknemers zal zeker geen aanleiding zijn om
				van de regeling gebruik te maken.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen in te gaan op de
				 schade die met de vertragingen wordt toegebracht in de verhouding tussen
				 overheid en burger.
 Het kabinet hoopt dat het de suggestie weg kan nemen bij de
				 leden dat er sprake zou zijn van een vertragingstactiek als het gaat om de
				 toepassing van de dwangsomregeling. In het antwoord op de vraag van de fractie
				 van de PvdA met betrekking tot de ontstaansgeschiedenis van de dwangsomregeling
				 is uiteengezet dat de vertraging het gevolg is van de keuze die is gemaakt om
				 de introductie van de dwangsomregeling op toeslagen te verbinden aan de
				 ingebruikname van het nieuwe toeslagensysteem. Ook het kabinet wil de
				 dwangsomregeling zo snel als dat mogelijk is van toepassing laten zijn op de
				 toeslagen omdat de burger recht heeft op een tijdige beslissing van de overheid
				 op zijn verzoek.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen hoeveel toeslagen
				kunnen vervallen als de nominale premie voor de zorgverzekering zou worden
				vervangen door een systeem met een inkomensafhankelijke premie. Bij de
				vervanging van de nominale premie door een systeem waarin de premie voor de
				zorgverzekering inkomensafhankelijk is, ligt het voor de hand dat de
				zorgtoeslag verdwijnt. Er zijn thans 5,7 miljoen huishoudens die een
				zorgtoeslag krijgen.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts welke andere
				vereenvoudigingen kunnen worden aangebracht in de toeslagregelingen. In het
				IBO-rapport «Vereenvoudiging toeslagen» uit 2009 is in kaart gebracht welke
				vereenvoudigingen zouden kunnen worden aangebracht met het oog op de uitvoering
				van het toeslagenproces.2 Kamerstukken II 2009/10, 31 580, nr. 3 (zie ook bijlage). Het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 2012
				bevat enkele voorstellen die afkomstig zijn uit dit rapport. Voorts is
				momenteel een interdepartementale werkgroep bezig om aanbevelingen te
				formuleren in het kader van het terugdringen van fraude, oneigenlijk gebruik en
				fouten in het toeslagenproces. Ook wordt in het kader van het programma
				compacte rijksoverheid onderzocht in hoeverre harmonisatie mogelijk is in de
				regelingen die worden uitgevoerd door de diensten die zich bezig houden met
				inkomensondersteuning. Daarnaast zal het kabinet uitvoering geven aan de motie
				van het lid Dijkgraaf3 Kamerstukken II 2010/11, 33 000, nr. 58. en een commissie instellen die gaat onderzoeken of
				samenhang en eenvoud kan worden aangebracht tussen de diverse toeslagen en
				belastingkortingen, mogelijk door deze te integreren.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe lang de
				 definitieve afrekeningen nu op zich laten wachten en welke bedragen daarmee
				 gemoeid zijn.
 Voor de beantwoording van deze vraag is uitgegaan van het
				 toeslagjaar 2009. Per 1 december 2010 bleek dat 70% van alle toeslagen over
				 het toeslagjaar 2009 definitief was toegekend. Het gaat dan om ongeveer 6
				 miljoen beschikkingen. Dit aantal is gerealiseerd tussen 1 juli 2010 en
				 1 december 2010. Met de maatregel die wordt voorgesteld met betrekking tot
				 ontbrekende inkomens zou het percentage definitief toegekende toeslagen per
				 1 december 2010 op 78% hebben gelegen.
 Vervolgens is het percentage van de definitieve beschikkingen
				 tot aan 1 april 2011 gestegen tot 83%, oftewel ongeveer 7,2 miljoen
				 beschikkingen. Als ook hier gecorrigeerd wordt voor de voorgestelde
				 maatregelen, dan komt het percentage uit op 91%. Wat dan nog resteert zijn
				 posten die in het toezicht zitten (voornamelijk met betrekking tot de
				 kinderopvangtoeslag) en posten waar nog gewacht wordt op de indiening van de
				 aangifte inkomstenbelasting door de toeslaggerechtigde. De toezichtposten
				 bedragen ongeveer 3,5% en de aangifteposten ongeveer 6%.
 Over de bedragen waarmee de definitieve toekenningen gepaard
				 gaan, kan het volgende worden opgemerkt. Ruim 45% van de definitieve
				 toekenningen over toeslagjaar 2009 betreft een nihilbeschikking. Van de overige
				 definitieve toekenningen betreft 17,8% een nabetaling van gemiddeld € 260
				 per toeslaggerechtigde per jaar. Circa 37% van de definitieve toekenningen ziet
				 op een terugvordering. De hoogte van het terug te vorderen bedrag bij zorg- en
				 kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget is gemiddeld € 280 per
				 toeslaggerechtigde per jaar. Het terug te vorderen bedrag bij de huurtoeslag
				 wijkt hiervan af en is veelal hoger, namelijk gemiddeld circa € 725. Voor
				 het terugbetalen wordt toeslaggerechtigden een standaardterugbetalingsregeling
				 aangeboden van 24 maanden.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen om een reactie op de
				suggestie de wettelijke beslistermijn voor definitief toekennen nu te verlengen
				en vervolgens stap voor stap weer terug te brengen. Het kabinet wil de leden
				van de fractie van de PvdA bedanken voor het helpen zoeken naar een
				oplossingsrichting. Het verlengen van de wettelijke beslistermijn voor
				definitief toekennen kan, onder voorwaarden, een goed alternatief zijn voor het
				buiten toepassing laten van de dwangsomregeling. Het stap voor stap weer
				terugbrengen van deze termijn biedt echter geen soelaas zolang er situaties
				blijven waarin de Belastingdienst/Toeslagen in het kader van het toezicht moet
				wachten op contra-informatie. Bovendien zal ook op de langere termijn de
				huidige 1 juli datum aan de krappe kant blijven omdat de voor definitief
				toekennen benodigde inkomensgegevens uit de aangifte inkomstenbelasting pas per
				1 mei beschikbaar komen. De definitieve toekenningen moeten daarna nog worden
				berekend op huishoudniveau en vervolgens worden geprint en verzonden.
				Tegenvallers in dit proces zouden dan onmiddellijk weer kunnen leiden tot een
				massale overschrijding van de beslistermijn.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen of het nu verlengen en
				vervolgens stap voor stap weer terugbrengen van de beslistermijn voor
				beschikkingen in de voorschotfase denkbaar is. Het halen van de huidige
				beslistermijnen voor beschikkingen in de voorschotfase zal met het nieuwe
				toeslagensysteem geen problemen hoeven te geven als dit systeem in de praktijk
				naar behoren functioneert. De dwangsomrisico’s die zijn voorzien voor de
				beschikkingen in de voorschotfase met betrekking tot het toeslagjaar 2012
				hebben een eenmalig karakter. Een benadering waarin de beslistermijnen voor
				beschikkingen in de voorschotfase nu worden verlengd, is alleen denkbaar als er
				sprake zou zijn van een substantiële verlenging van de beslistermijnen die
				voldoende waarborg biedt om eventuele problemen met de automatische
				bevoorschotting voor 2012 te kunnen oplossen. Dat geldt ook voor de verwerking
				van de grote aantallen bezwaarschriften die naar verwachting in 2012 moeten
				worden afgehandeld.
 De leden van de fractie van het CDA doen verschillende
				suggesties. Het kabinet is de leden van de fractie van het CDA erkentelijk voor
				het meedenken over een oplossing. De leden van de fractie van het CDA vragen of
				het niet beter zou zijn de beslistermijn voor voorlopige toekenningen te
				verlengen tot 13 weken met het oog op de bestrijding van toeslagenfraude. Uit
				het oogpunt van fraudebestrijding juich ik de suggestie van deze leden toe en
				zou een verlenging van de beslistermijn inderdaad voor de hand liggen. Dat zou
				ook passen binnen de benadering van een «betere controle aan de poort» zoals
				verwoord in de Fiscale agenda. Om een optimale effectiviteit te bereiken, zou
				de maatregel echter niet beperkt dienen te blijven tot het verlenen van een
				voorschotbeschikking op eerste aanvragen. Ook voor doorgegeven wijzigingen met
				betrekking tot een reeds verleend voorschot zou een verlenging van de
				beslistermijn wenselijk zijn om fraude beter te kunnen bestrijden. Overigens
				biedt het verlengen van de termijn geen garantie dat fraude niet meer voorkomt.
				Een voorschot is gebaseerd op een schatting van het inkomen van de aanvrager
				en, bijvoorbeeld in de sfeer van de kinderopvangtoeslag, een inschatting van
				het aantal af te nemen uren kinderopvang. Daarmee blijft het in de
				voorschotfase voor de Belastingdienst/Toeslagen erg lastig om te toetsen of
				hetgeen de burger heeft ingevuld bij zijn aanvraag ook echt het juiste is. Voor
				wat betreft de vraag van deze leden naar een antimisbruikbepaling merk ik op,
				dat de fraudegevallen slechts een klein deel van alle toegekende toeslagen
				betreffen. Een langere termijn zou de Belastingdienst/Toeslagen in deze
				gevallen wel kunnen helpen, maar het dwangsomrisico voor alle andere gevallen
				– en dat blijft het overgrote deel – blijft onverminderd groot.
 De leden van de fractie van het CDA vragen voorts welke problemen
				zouden ontstaan als de definitieve toekenning wel onder de dwangsomregeling
				valt en de beslistermijn op 8 maanden wordt gesteld. Het kabinet veronderstelt
				dat de leden van de fractie van het CDA met «het stellen op 8 maanden» doelen
				op het vervangen van de huidige beslistermijn voor IB-plichtigen van 1 juli na
				het toeslagjaar door 1 september na het toeslagjaar. Het verlengen van de
				wettelijke beslistermijn voor definitief toekennen kan, onder voorwaarden, een
				goed alternatief zijn voor het buiten toepassing van de dwangsomregeling laten.
				De termijn moet dan wel substantieel, bijvoorbeeld met minstens zes maanden,
				worden verlengd. Het verlengen van de termijn met twee maanden is uiteraard een
				stap in de goede richting. Dit biedt echter onvoldoende soelaas in situaties
				waarin de Belastingdienst/Toeslagen in het kader van het toezicht moet wachten
				op contra-informatie van derden alvorens definitief te kunnen toekennen.
				Bovendien zal ook de 1 september datum aan de krappe kant blijven omdat de
				voor het definitief toekennen benodigde inkomensgegevens uit de IB-aangiften
				pas per 1 mei beschikbaar komen. De definitieve toekenningen moeten daarna nog
				worden berekend op huishoudniveau en vervolgens worden geprint en verzonden.
				Tegenvallers in dit proces zouden dan weer, vanwege het massale karakter van
				dit proces, kunnen leiden tot een massale overschrijding van de
				beslistermijn.
 
 Zijn er andere beperkingen van de dwangsomregeling mogelijk, zo
				 vragen de leden van de fractie van het CDA. Het verlengen van de beslistermijn
				 die geldt voor het definitief toekennen aan de IB-plichtigen met een periode
				 van zes maanden ziet het kabinet als mogelijke andere beperking van de
				 dwangsomregeling. Deze mogelijkheid zou dan wel gecombineerd moeten worden met
				 een opschorting van de – verlengde – beslistermijn met de tijd die is
				 gemoeid met het wachten op contra-informatie. Dat laatste probleem speelt met
				 name in de kinderopvangtoeslag waar het toezicht is uitgegroeid tot een bijna
				 100% controle op het aantal afgenomen kinderopvanguren. Het opvragen van
				 contra-informatie bij de kinderopvangcentra en bij de ouders is een zeer
				 intensief en tijdrovend proces.
 De door de leden van de fractie van het CDA gedane suggestie om
				 de beslistermijnen voor beschikkingen in de voorschotfase te verlengen, draagt
				 ook zeker bij aan het beperken van de dwangsomrisico’s. Voor de beschikkingen
				 in de voorschotfase met betrekking tot het toeslagjaar 2012 blijft uitstel
				 echter noodzakelijk.
 
 Voorts vragen de leden van de fractie van het CDA zich af of het
				stellen van een maximum aan de dwangsom in combinatie met de andere geopperde
				maatregelen een oplossing biedt voor de uitvoeringsproblemen van de regeling.
				Het stellen van een maximum aan de dwangsom kan zeker helpen om het financiële
				risico omlaag te brengen. Een dergelijke verlaging vormt geen zelfstandige
				oplossing om de problemen om beslistermijnen te halen op te lossen, maar kan in
				combinatie met andere maatregelen weldegelijk een positieve bijdrage
				leveren.
 De leden van de fractie van de SP vragen zich af hoe het mogelijk
				is het dwangsomrisico te verlagen van € 450 miljoen naar € 0,1 miljoen
				door het niet laten gelden van de dwangsomregeling voor het definitief
				toekennen. Daarnaast vragen zij zich af of de andere processen geen
				dwangsomrisico hebben en of de Belastingdienst/Toeslagen verwacht alle andere
				beschikkingen en bezwaarschriften op tijd af te kunnen handelen. Doordat de
				dwangsomregeling in het voorstel van het kabinet niet geldt voor het definitief
				toekennen, is daarvoor geen sprake meer van een dwangsomrisico. Daardoor
				vervalt ook het daarmee samenhangende risico van € 450 miljoen. Het risico
				dat resteert na de introductie van het nieuwe toeslagensysteem is een risico
				van ongeveer € 0,1 miljoen. Dit risico wordt voorzien in het proces van de
				beschikkingen in de voorschotfase. Het gaat dan om gevallen waarin het
				bezwaarschrift te laat is afgehandeld of een beschikking op een
				wijzigingsverzoek van een lopende toeslag te laat is verzonden. Dit is
				aanzienlijk lager dan het risico dat op dit punt gelopen zou worden met de
				huidige systemen van ongeveer € 80 miljoen. Het lagere risico van € 0,1
				miljoen hangt direct samen met de introductie van het nieuwe toeslagensysteem
				eind dit jaar. Zoals ik eerder heb aangegeven, bestaan er echter bij de
				introductie van het nieuwe systeem wel procesrisico’s die zich met name in de
				beginfase zullen voordoen. Dat is ook de reden dat het kabinet om nog een jaar
				uitstel voor de toepassing van de dwangsomregeling op de toeslagen
				verzoekt.
 De leden van de fractie van de SP vragen zich af wat het betekent
				voor de kwaliteit van de afhandeling wanneer de wettelijke termijnen wel worden
				gehaald. Ook vragen zij zich af of de bezwaarschriften op tijd kunnen worden
				afgehandeld en, indien dit niet het geval is, om hoeveel niet op tijd
				afgehandelde bezwaarschriften het zal gaan. Allereerst wil ik de leden van de
				factie van de SP gerust stellen op het gebied van de kwaliteit van de
				afhandeling. Het nieuwe toeslagensysteem is bedoeld om een procesversnelling te
				bewerkstelligen in de voorschotfase. Deze versnelling doet echter geen afbreuk
				aan de kwaliteit van de besluiten en beschikkingen van de
				Belastingdienst/Toeslagen. Het nieuwe toeslagensysteem is in staat om meer
				actuele gegevens te verwerken. Ook de processen van de Belastingdienst zullen
				hierop worden aangepast. Dit zal de kwaliteit van de besluiten ten goede komen.
				Na de introductie van het nieuwe toeslagensysteem zal voor bezwaarschriften
				altijd een klein dwangsomrisico blijven bestaan. Als de
				Belastingdienst/Toeslagen niet binnen zes weken uitspraak op bezwaar doet en de
				termijn niet met zes weken verlengd heeft, dan heeft de belanghebbende na
				afloop van de ingebrekestellingstermijn recht op een dwangsom. Het risico dat
				dit zich vanaf 2013 massaal voor gaat doen, wordt niet hoog ingeschat.
 
 
 
 5.
 Aangepaste dwangsomregeling
 
 De leden van de fractie van de PVV hebben een alternatief voor
				het onverkort van toepassing verklaren van de dwangsomregeling: een aangepaste
				dwangsomregeling. Het kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van het
				alternatief van de leden van de fractie van de PVV en dankt de leden voor het
				meedenken. Het door deze leden gepresenteerde alternatief bevat zeker een
				aantal elementen waar het kabinet zich in kan vinden. Dat geldt met name voor
				het buiten toepassing van de dwangsomregeling laten van de definitieve
				toekenning. Ook het opschorten van de beslistermijn zolang een verzoek om
				contra-informatie loopt spreekt het kabinet aan, zij het dat deze maatregel
				vooral toegevoegde waarde heeft als de definitieve toekenning wel onder de
				dwangsomregeling zou vallen. Het verlagen van de dwangsombedragen en de periode
				waarover deze wordt berekend, kan eveneens helpen om de financiële risico’s
				te beperken. Het kabinet ziet in het alternatief wel problemen met betrekking
				tot de beschikkingen in de voorschotfase voor het jaar 2012 omdat alleen de
				termijn om te beslissen op een aanvraag in verband met bezwaar op zes maanden
				wordt gesteld. Dat betekent dat voor alle andere beschikkingen in de
				voorschotfase de beslistermijnen niet veranderen. Voor het jaar 2012 zou dan
				nog steeds een dwangsomrisico gelden van € 9,8 miljard voor de automatisch
				te continueren voorschotbeschikkingen die eind 2011 moeten zijn verzonden.
				Uitstel voor beschikkingen in de voorschotfase met betrekking tot het jaar 2012
				blijft daarom noodzakelijk.
 
 
 
 6.
 Artikelsgewijze toelichting
 
 De leden van de fractie van de PVV wijzen terecht op een
				verschrijving in de artikelsgewijze toelichting. Zoals deze leden
				veronderstellen is daar inderdaad per abuis naar artikel 12 verwezen in plaats
				van naar artikel 14. Ik dank de leden van de fractie van de PVV voor hun
				opmerkzaamheid.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Financiën,
 
 F. H. H.
 Weekers