Nederlands deel hogesnelheidsspoorverbinding Amsterdam-Brussel-Parijs en Utrecht-Arnhem-Duitse grens; Brief minister met de resultaten van de verkenning naar een kortere uitvoering van de boortunnel in het Groene Hart (HSL-Zuid)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22026, nr. 93

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

22026 nr. 93

13-07-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamResultaten van de verkenning naar de korte boortunnel
HSL-Zuid Inhoudsopgave 0. SAMENVATTING1. AANLEIDING2. TOELICHTING 2.1 Randvoorwaarden2.2 Drie parallelle sporen2.3 Resultaten verkenning Uitkomsten aanbieding aannemers BesparingBouwtijdProcedurele Risico'sResultaat formeel pkb-proces Resultaten formeel bestuurlijk overleg: voorwaarden bestuurlijke
medewerkingInspraakreactiesAdvies Commissie voor de milieueffectrapportageAdvies OVIResultaat van het proces voor extra natuur- en landschapscompensatie Ambtelijke workshopBestuurlijke consultatieronde2.4 Analyse van de verkregen informatie2.5 Leereffecten verkenningGroene HartBesluitvorming parallel aan aanbestedingsprocedure2.6 Conclusie2.7 BesluitMogelijkheden verbetering inpassing passage HSL met A4 Inhoudsopgave 1. Mogelijkheden verbetering inpassing passage HSL met
A41.1 Lange boortunnel en passage A4 met pergolaconstructie
(zie afbeelding A)KostenTijdKwaliteit1.2 Lange boortunnel en verlaging passage A4 (zie afbeelding
B)KostenTijdKwaliteit1.3 Aan noordzijde verkorte boortunnel en verlaging passage
A4 (zie afbeelding C)KostenTijdKwaliteit2. Vervolgproces3. Conclusie en besluit
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22026Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 026Nederlands deel van een hogesnelheidsspoorverbinding Amsterdam–Brussel–Parijsnr. 93BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAATAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag 13 juli 1999In het overleg met u over het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport
1999–2003 is een discussie ontstaan over het nut en de noodzaak
van een lange boortunnel in het Groene Hart. In de brief van 25 januari
1999 (22 026, nr. 85) heb ik u toegezegd parallel aan het lopende aanbestedingsproces
van de lange boortunnel, een verkenning uit te voeren naar een kortere uitvoering
van de boortunnel. Ook is toen aangegeven onder welke voorwaarden een kortere
uitvoering van de boortunnel kans van slagen heeft. Via deze brief informeer
ik u over de resultaten van de verkenning.Uit de verkenning komen twee punten nadrukkelijk naar voren:1. Dat een korte boortunnel zoals deze is beschreven in de partiële
herziening pkb deel 1, niet binnen de gestelde randvoorwaarden haalbaar is.
Er is onvoldoende draagvlak voor een verkorting en de daaraan gekoppelde concrete
invulling van extra natuur-, landschap- en milieumaatregelen in het Groene
Hart. Bovendien is hierdoor de kans groot dat de opleverdatum 2005 van de
HSL niet gehaald wordt.2. Daarnaast komt de wens naar het verlagen van de passage met de A4 («elimineren»
van de pergolaconstructie) ten noorden van de boortunnel prominent naar voren.
Voor het verlagen van deze passage zijn verschillende mogelijkheden in beeld.
Uit het lopende aanbestedingsproces kunnen biedingen komen die een verlaging
van de pergola mogelijk maken (kostenneutraal). In september 1999 zal hier
duidelijkheid over zijn. Als dan blijkt dat de prijsaanbiedingen die uit dit
lopende aanbestedingsproces komen, prijstechnisch geen interessante opties
bevatten om de passage met de A4 te verlagen, zal de mogelijkheid naar het
verkorten van de boortunnel aan de noordkant worden verkend. De verkorting
moet dan zodanig zijn dat uit de besparing de lage A4 passage betaald kan
worden. Cruciaal voor deze optie is de beschikbaarheid van de gronden voor
de nieuwe lokatie van de startschacht aan de noordzijde. Uiterlijk 15 november
1999 moet duidelijk zijn of deze gronden minnelijk kunnen worden verworven.
Alleen dan is dit een haalbare optie. Bovendien mag deze optie
niet tot een vertraging van de opleverdatum van de HSL-Zuid leiden en moet
er maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak voor zijn. Een verkorting van
de boortunnel zal als gevolg hebben dat de reeds ingezette procedure tot herziening
van de PKB HSL-Zuid voortgezet moet worden. Als echter blijkt dat ook een
verkorting geen reële optie is om tot een verlaging van de passage met
de A4 te komen, zal worden teruggevallen op de lange boortunnel in combinatie
met de pergolaconstructie zoals deze nu in de pkb is opgenomen.Alles overziende heeft de Ministerraad besloten:1. De aanbestedingsprocedure voor de lange boortunnel voort te zetten
en de verkenning naar de korte boortunnel aan de zuidzijde niet verder te
vervolgen;2. De verkenning naar mogelijke opties om de passage met de A4 te verlagen,
eventueel in combinatie met een verkorting van de boortunnel aan de noordzijde
parallel aan het lopende proces voort te zetten.In september zullen de resultaten van het lopende aanbestedingsproces
bekend zijn. Indien dan besloten wordt tot een nadere verkenning aan de noordzijde,
zullen de resultaten hiervan u eind november worden meegedeeld.De Minister van Verkeer en Waterstaat,T. Netelenbos Resultaten van de verkenning naar de korte boortunnel
HSL-Zuid Inhoudsopgave 0Samenvatting3   1Aanleiding4   2Toelichting42.1Randvoorwaarden4 2.2Drie parallelle sporen52.3Resultaten verkenning5 2.4Analyse van de
verkregen informatie10 2.5Leereffecten verkenning102.6Conclusie12 2.7Besluit120. SAMENVATTINGHet afgelopen halfjaar heeft de verkenning naar de korte boortunnel in
het Groene Hart plaatsgevonden. Dit heeft kunnen plaatsvinden mede dankzij
de medewerking van een groot aantal partijen: betrokken burgers en organisaties
langs de lijn, gemeenten, provincie, waterschappen, natuur- milieu en landbouworganisaties
en ambtenaren van verschillende ministeries. Iedere partij heeft op de een
of andere manier een belang bij de HSL. Die belangen zijn lang niet altijd
dezelfde. Er zijn partijen die het gebied willen houden zoals het nu is. In
deze visie is geen plaats voor grootschalige verandering van de bestaande
inrichting. Het zijn met name de gemeenten en plaatselijke organisaties die
deze visie aanhangen. Andere partijen, vooral de provincie en de landelijke
natuur- en milieuorganisaties, trachten de regionale identiteit van het Groene
Hart te versterken. Grootschalige ruimtelijke ingrepen voor dit gebied zijn
mogelijk mits zij bijdragen aan de versterking en vernieuwing van de regionale
identiteit van dit gebied en een buffer opwerpen tegen oprukkende verstedelijking.
In dit krachtenveld heb ik geprobeerd het evenwicht te vinden bij de verkenning
naar de korte boortunnel.Een belangrijk leereffect uit deze bijeenkomsten was dat in de marge van
een infrastructureel project, niet even over concrete grootschalige landschapsveranderingen
besloten kan worden. Bij de vertaling van het Groene Hart beleid naar concrete
maatregelen kwam duidelijk naar voren de tegenstelling tussen behoud van de
huidige inrichting en ontwikkeling van het Groene Hart. De met de «korte
boortunnel» samenhangende financiële mogelijkheden voor natuur-
en landschap hebben de tegenstellingen in het gebied eerder verscherpt dan
overbrugt. Deze tegenstellingen zijn niet bevorderend – eerder bedreigend –
voor de vrijwaring van het gebied tegen verstedelijking. Bij planvorming moet
er niettemin een gebiedsgerichte benadering worden gehanteerd. Het is daarom
dus ook niet mogelijk om binnen de planning van de besluitvorming over een
korte boortunnel, dit deel van het Groene Hart in te richten. Echter de verkenning
naar een korte boortunnel heeft er wel toegeleid dat alle bij dit deel van
het Groene Hart betrokken partijen weer actief nagedacht hebben over de ontwikkeling
ervan en over de beste methode tegen bedreigingen van buitenaf.Een ander uniek element van de verkenning is dat het besluitvormingsproces
parallel heeft plaatsgevonden aan de aanbestedingsprocedure. Een van de inzichten
die hieruit zijn voortgekomen is, dat een parallelle aanbesteding de besluitvorming
verheldert: er ligt een echte prijs waarvoor aannemers het ook
moeten maken. Daarmee is een deel van de onzekerheid (markteffect bij een
geraamd werk) geëlimineerd. Bovendien wordt bij de besluitvorming gebruik
gemaakt van deskundigheid van de markt op het gebied van ontwerp, uitvoeringsmethode
en technische oplossingen. Door deze «pilot» is bruikbare ervaring
opgedaan voor andere (mega-)projecten.Bij een keuze voor een korte boortunnel zoals beschreven in de partiële
herziening pkb 1:– is de kans erg klein dat de HSL ten noorden van Rotterdam in 2005
operationeel is;– ontbreekt in ieder geval bestuurlijke medewerking voor verkorting
aan de zuidzijde van de Oude Rijn;– ontbreekt in ieder geval medewerking en steun van de betrokken
natuur- en milieuorganisatie als niet het volledige bedrag van de besparing
wordt ingezet in het Groen Hart.De conclusie is dat het niet mogelijk is om binnen de gestelde randvoorwaarden
door te gaan met een verkorting aan de zuidzijde. 1. AANLEIDINGDe minister van Verkeer en Waterstaat heeft in het overleg met de Tweede
Kamer over het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport 1999–2003
op 17 december 1998, aangegeven bereid te zijn een verkenning uit te voeren
naar de haalbaarheid van kortere uitvoering van de boortunnel in het Groene
Hart. Op 22 januari 1999 heeft het Kabinet besloten deze verkenning daadwerkelijk
uit te voeren. Dit heeft de Minister van Verkeer en Waterstaat in een brief
op 25 januari aan de Tweede Kamer laten weten.De aanleiding van de verkenning was de steeds weerkerende discussie over
het nut en de noodzaak van een tunnel in het Groene Hart, waarbij de totstandkoming
en de erbij behorende argumentatie bekritiseerd werd. Het bij-effect van de
«gekke koeien tunnel» was tevens een toenemende vraag naar dure
inpassing bij infrastructuur:«als er daarvoor 900 mln extra wordt uitgegeven,
dan toch zeker wel» Het politiek afhechten van deze besluitvorming is
derhalve tevens doel van de verkenning.De keuze voor een verkenning naar een verkorting van de boortunnel en
niet voor bijvoorbeeld een gegraven tunnel, is ingegeven door het feit dat
de aanbestedingsprocedure voor de lange boortunnel reeds was gestart en van
deze aanbesteding gebruik kon worden gemaakt door dezelfde combinaties ook
te laten bieden op een verkorte boortunnel. Een vraag aan de aannemersmarkt
om aan te bieden op bijvoorbeeld een gegraven tunnel of een brug zou alleen
via een nieuwe aanbesteding kunnen en zou dus voor vertraging zorgen. De gunning
van de lange boortunnel is in november 1999 gepland. Gegeven deze planning
is het noodzakelijk dat het kabinet uiterlijk vòòr de zomer
een besluit neemt over het ontwerp waarop de verdere onderhandelingen met
de aannemers gebaseerd moeten worden.De uitkomsten van de verkenning naar een korte boortunnel komen in deze
notitie aan de orde. Daarbij wordt tevens ingegaan op de ervaringen die het
afgelopen halfjaar zijn opgedaan. 2. TOELICHTING 2.1 RandvoorwaardenVoor het uitvoeren van de verkennende waren door het kabinet de volgende
randvoorwaarden gesteld:– de HSL-Zuid moet in 2005 operationeel zijn, zoals gesteld in de
PKB HSL-Zuid en vastgelegd in het Verdrag met België: een andere tunnel
mag geen vertraging opleveren;– er moet overeenstemming zijn met en bestuurlijke medewerking van
betrokken gemeenten, de provincie Zuid-Holland en waterschappen en de steun
van de natuur-, landbouw- en milieuorganisaties;– een deel van de gerealiseerde besparing zal moeten worden ingezet
in het Groene Hart voor extra natuur- en milieumaatregelen bovenop de reguliere
maatregelen, die in het kader van het compensatiebeginsel uit het Structuurschema
Groene Ruimte worden genomen. 2.2 Drie parallelle sporenDe verkenning heeft volgens een drietal parallelle sporen plaatsgevonden:1. Allereerst is het aanbestedingstraject van de lange boortunnel benut
om de technische en financiële mogelijkheden van een verkorte versie
van de boortunnel te onderzoeken. De reeds voor de lange boortunnel geselecteerde
aannemers is gevraagd ook een aanbieding voor een korte boortunnel te doen.
Vijf consortia hebben zowel een bieding op de lange als op de korte boortunnel
gedaan.2. Daarnaast is onderzocht of voor een korte boortunnel voldoende draagvlak
in de maatschappij kan worden verworven. Daartoe is een deel 1 van de partiële
herziening van de pkb HSL-Zuid opgesteld en ter inzage gelegd. Een ieder heeft
hier op kunnen reageren. Met de regionale besturen in het gebied is overleg
gevoerd in het kader van de procedure. Bovendien is aan de Commissie MER en
het OVI om advies gevraagd.3. Tenslotte is samen met de betrokken besturen en de natuur-, landbouw-
en milieuorganisaties onderzocht hoe een deel van de besparing kan worden
ingezet in het Groene Hart voor extra natuur- en landschapscompensatie. Daartoe
is een aantal workshops en een bestuurlijke consultatieronde georganiseerd.De resultaten van deze drie sporen worden hieronder beschreven en getoetst
aan de gestelde randvoorwaarden. 2.3 Resultaten verkenning Uitkomsten aanbieding aannemers BesparingOp 17 mei 1999 hebben een vijftal consortia hun biedingen op zowel de
lange als de korte boortunnel bekend gemaakt.In januari is aangegeven, dat de besparing bij het verlaten van de lange
boortunnel ongeveer 400 tot 450 miljoen gulden zou kunnen bedragen (exclusief
inpassing, mitigatie en compensatie SGR en extra maatregelen in het Groene
Hart).Uit de biedingen op de korte boortunnel is gebleken, dat dit bedrag, afhankelijk
van de gekozen aanbieding tussen 200 en 350 miljoen gulden zal bedragen (exclusief
inpassing, mitigatie en compensatie en exclusief extra maatregelen in het
Groene Hart). De verwachting is dat de kosten voor inpassing, mitigatie en
compensatie circa 50 miljoen gulden bedragen (exclusief extra
maatregelen). De besparing inclusief deze kosten komt dan op 150 tot 300 miljoen
gulden. Dit is lager dan verwacht. Daarvoor zijn een aantal redenen aan te
wijzen:– Nadere uitwerking van het ontwerp heeft geleid tot meer kosten
ten opzichte van de inschatting van januari (dit geldt met name voor de veiligheidsvoorzieningen
en luchtdrukvoorzieningen).– Bij de beoordeling van de biedingen voor de korte boortunnel is
van een hoger risico-profiel uitgegaan dan voor de lange boortunnel, omdat
het uitwerkingsniveau van het ontwerp van de korte boortunnel minder gedetailleerd
is. In plaats van 10% van de bouwkosten wordt uitgegaan van circa 15% van
de bouwkosten.– Niet bewijsbaar, maar wel te herleiden uit de reacties van de
aannemers is dat bij de korte boortunnel geen scherpe prijsconcurrentie heeft
plaatsgevonden. Dit is wel gebeurd bij de lange boortunnel.Een deel van deze besparing moet vervolgens ingezet worden voor de extra
maatregelen in het Groene Hart. In de overleggen met de betrokken partijen
is steeds een bedrag van 150 miljoen voor extra maatregelen genoemd. In dat
geval valt er dus maximaal 150 miljoen vrij. BouwtijdAlle consortia hebben aangegeven wel de lange boortunnel, maar niet zondermeer
de korte boortunnel binnen het beschikbare tijdsbestek te kunnen realiseren.
Vanwege de nog te volgen procedures met betrekking tot de herziening van de
pkb, het Tracébesluit, vergunningen en de te verkrijgen gronden, is
de beschikbare bouwtijd voor de korte boortunnel circa een jaar korter gesteld
dan de beschikbare bouwtijd voor de lange boortunnel. Er bestaat een mogelijkheid
om de tunnel binnen de beschikbare tijd te realiseren door het inzetten van
een tweede tunnelboormachine. Hierdoor wordt de aanbiedingsprijs echter met
circa 50 miljoen verhoogd, waardoor de besparing minder wordt.De aannemers gaan er bij hun biedingen overigens vanuit dat alle gronden
tegelijk beschikbaar zijn evenals de noodzakelijke vergunningen, zodat de
gehele bouw op alle plaatsen tegelijk plaatsvindt. Procedurele Risico'sDe risico's bij de korte variant zijn hoger dan de risico's bij de lange
variant. Zo is de beschikbare proceduretijd om tot verdere aanpassing van
de PKB, het Tracébesluit en de benodigde grondverwervingsstukken moet
leiden, erg kort. Daarnaast is er een hernieuwde beroepsgang bij de Raad van
State mogelijk. De verwerving van de benodigde extra percelen zal op minnelijke
basis moeten geschieden. Onteigening en mogelijke protesten bij de Raad van
State leidt onherroepelijk tot vertraging. Het moment van aanvang van het
werk hangt onder andere af van de wil van de gemeente en provincie om een
vergunning af te geven. Bij een tegenwerkende gemeente is de kans op vertraging
groot.Resumé: Alleen bij een breed draagvlak is dit risico van procedurele
vertraging te beheersen. Resultaat formeel pkb-proces Resultaten formeel bestuurlijk overleg: voorwaarden bestuurlijke
medewerkingDe gemeente Jacobswoude is voor een korte boortunnel, omdat een keuze
hiervoor tot gevolg heeft dat de HSL-Zuid nabij Hoogmade de A4 niet meer met
een pergolaconstructie zal kruisen. De rijksweg A4 zal in het geval van een
korte boortunnel worden verlaagd, zodat de HSL er op maaiveld overheen kan.
De gemeente is hier een voorstander van. De gemeente Leiderdorp is bereid mee te denken over een korte boortunnel
indien de pergolaconstructie vervalt en indien de Minister van Verkeer en
Waterstaat toezegt mee te denken over een gebiedsgerichte benadering van de
inrichting van driehoek tussen de A4, HSL-Zuid en de Oude Rijn.Uit het overleg met de gemeente Rijnwoude blijkt dat de gemeente een felle
tegenstander is van de korte boortunnel en vooralsnog niet bereid is mee te
denken over de mogelijke inpassing van een korte boortunnel.De Provinciale Staten van Zuid Holland zijn unaniem tegen een korte boortunnel.
Alleen bij een een substantiële verbetering van het Groene Hart en de
volledige inzet van de besparing in het gebied, is een korte boortunnel een
mogelijkheid.Het Hoogheemraadschap en de Waterschappen beoordelen de korte boortunnel
enkel op de waterstaatkundige aspecten. Ze zeggen geen oordeel te kunnen geven
over wel of geen korte boortunnel, omdat de effecten op de verzilting onvoldoende
helder zijn. Ze willen meer onderzoek hiernaar. InspraakreactiesEind april zijn in de omgeving van de boortunnel twee hoorzittingen gehouden
met in totaal 26 insprekers en ca. 160 belangstellenden. De inspraakperiode
liep tot medio juni en heeft 62 schriftelijke inspraaknotities opgeleverd.
De sfeer tijdens de hoorzittingen was zeer kritisch en geladen. Zowel de mondelinge
als de schriftelijke reacties waren vrijwel eensluidend negatief om een korte
boortunnel door het Groene Hart aan te leggen. Hieronder volgt een beknopte
samenvatting van de inspraakreacties die tot nu toe zijn binnengekomen.Over de gevolgde procedure waren negatieve reacties. Men vond de informatie
over het nieuwe plan summier. Een veel gehoorde reactie was dat de Ministerraad
en het Parlement indertijd een bewuste keuze hebben gemaakt voor een lange
boortunnel. Met de verkenning naar de korte boortunnel toont de overheid zich
een «onbetrouwbare politieke partner». Dit geeft veel woede bij
omwonenden die na vermeende rust bij PKB 3, nu weer psychisch worden belast.Door veel insprekers werd een relatie gelegd tussen het ontwerp voor de
verkorte boortunnel en het beleid betreffende het Groene Hart. Het nieuwe
plan veroorzaakt aantasting van het westelijk deel van het Groene Hart: er
wordt aan de rand van het Groene Hart een ongewenste mogelijkheid gegeven
om het gebied tussen de tunnelbak en de stedelijke ruimte verder op te vullen
met woningen, wegen en bedrijfsterreinen.Omdat het Groene Hart in velerlei opzicht te waardevol is om aan te tasten,
hebben Kabinet en Parlement destijds bewust gekozen voor een lange boortunnel.
Insprekers vinden dat de verkorte boortunnel dit uitgangspunt volledig teniet
doet en dat de financiële winst zeer discutabel is gezien de extra compensatie
die nodig is vanwege de negatieve milieu-effecten.Door de doorsnijding van landbouwgronden en realisatie van compenserende
maatregelen waarvoor landbouwgrond nodig is, zullen volgens insprekers ca.
50 bedrijven verdwijnen. Verder wordt voorzien dat schade zal worden geleden
door zowel waardevermindering van woning en bedrijf als door extra kosten
vanwege omrijden. Men is van mening dat er een enorme aantasting van het cultuurhistorische
landschap zal plaatsvinden. Met name de openheid van het eeuwenoude veenweidegebied
ten zuiden van de Oude Rijn gaat verloren. Voor beperking van geluid moeten er geluidsschermen komen. Ook dit zal
de openheid van het landschap verminderen en insprekers verwachten, omdat
het tracé meer bovengronds komt, meer geluidshinder.Waar de extra maatregelen genomen zullen worden om het Groene Hart een
positieve stimulans te geven en of deze de moeite waard zijn, vindt men nog
erg onduidelijk.Het vele geld dat men wil besparen door een verkorte boortunnel en vervolgens
weer uit te geven voor het Groene Hart, vindt men in schril contrast staan
tot de, nabijliggende, slechte oplossing voor de lange, schuine passage over
de A4. De HSL zou eigenlijk ondergronds de A4 moeten kruisen. Advies Commissie voor de milieueffectrapportageDe Commissie acht de milieugevolgen van de korte boortunnel voldoende
beschreven.De beschrijving van de reguliere maatregelen vindt zij onvolledig. De
mitigerende maatregelen lijken mogelijk, maar zijn niet op haalbaarheid onderzocht.
De compenserende maatregelen vindt de Commissie weinig concreet: ze lijken
een deel van de nadelige gevolgen te kunnen verzachten, maar het MER geeft
niet de informatie waaruit blijkt dat deze maatregelen realistisch zijn.De positieve en negatieve gevolgen van de voorgenomen extra natuur- en
milieumaatregelen zijn in het MER niet aangegeven. Het MER levert daarom onvoldoende
informatie om te kunnen beoordelen of deze extra maatregelen realistisch zijn.De conclusie is dat het MER voor de vergelijking van de milieugevolgen
van de korte en lange boortunnel de benodigde essentiële informatie bevat,
maar dat in het MER essentiële gegevens ontbreken die nodig zijn om te
beoordelen hoe de positieve milieugevolgen van de voorgenomen reguliere en
extra maatrgelen zich verhouden tot de nadelige milieugevolgen van de korte
boortunnel. Tevens concludeert de Commissie dat het MER niet aantoont dat
het pakket reguliere en extra maatregelen realistisch is. Het MER biedt derhalve
op milieugronden geen basis voor de onderbouwing van een besluit de PKB HSL-Zuid
te wijzigen. Advies OVIHet OVI stelt dat de verkenning naar een korte boortunnel enerzijds kansen
kan bieden om een win-win situatie te genereren voor het betrokken gebied
en middelen vrij te spelen voor de landelijke prioritering van infrastructuur.
Anderzijds vindt zij dat het heropenen van de discussie de betrouwbaarheid
van de overheid niet ten goede komt. Het OVI hecht daarom grote waarde aan
de randvoorwaarden draagvlak en realisering HSL-Zuid in 2005 bij een keuze
voor een korte boortunnel.Verder concludeert het OVI dat op grond van de voorliggende informatie
geen kosten-baten-afweging en geen keuze gemaakt kan worden tussen een korte
en een lange tunnel. Dit omdat inzicht ontbreekt in de concrete invulling
van de extra maatregelen en de effecten hiervan op de omgeving. Ook is nog
onduidelijk wat de kosten van de maatregelen zijn.Het OVI vraagt in de afweging speciale aandacht te schenken aan het voorkomen
van barrièrewerking in verband met de gevolgen hiervan voor de landbouw
en recreatie.Tenslotte vindt het OVI dat het moeilijk is te bepalen welk bedrag nodig
zal zijn voor extra maatregelen om een korte boortunnel tot een voldoende
gedragen alternatief te maken. Een aantal organisaties in het OVI geven in
overweging mee om middelen in te zetten voor lokale bereikbaarheid en economische
vitaliteit in het gebied als onderdeel van het extra maatregelenpakket,
en om middelen te benutten voor MIT-projecten elders in Nederland. Resultaat van het proces voor extra natuur- en landschapscompensatie Ambtelijke workshopIn een tweedaagse workshop met alle betrokken organisaties (gemeenten,
provincie, natuur-milieu, landbouworganisaties, LNV, VROM, waterschappen en
de projectorganisatie HSL-Zuid) op ambtelijk niveau is getracht een eerste
schets te maken van de extra natuur- en milieumaatregelen, die in het Groene
Hart genomen zouden kunnen worden. Daaruit is een aantal leidende principes
naar voren gekomen:– «water» als drager van de ontwikkelingen– de noodzakelijk geachte heroriëntatie van de landbouw– de kansrijkheid van een benadering van de bufferzones tussen stad
en platteland door in deze zones nieuwe kwaliteit te creëren.Uit de workshop kwam ook naar voren dat de relatie tussen de extra maatregelen
en de verkorte boortunnelvariant in feite erg dun is. De extra maatregelen
zouden meer een versterking van de regionale identiteit en kwaliteit tot resultaat
moeten hebben, dan sec een genoegdoening bieden voor de nadelen van de verkorte
boortunnel variant. Bestuurlijke consultatierondeVervolgens is er een bestuurlijke consultatieronde geweest, die als doel
had de randvoorwaarden van een verdere concretisering van de maatregelen aan
het licht te brengen. De vooropgezette bedoeling was om deze randvoorwaarden
met elkaar in een bestuurlijke workshop te confronteren en bespreken om vervolgens
tot een gezamenlijke en gedragen set randvoorwaarden te kunnen komen. Zover
is het proces echter niet gekomen. Tijdens de bestuurlijke consultatie is
gebleken dat de verschillende partijen weliswaar actief en coöperatief
mee hebben gewerkt aan en gedacht over de ontwikkeling van het Groene Hart,
maar dat het niet mogelijk is om in een dergelijk kort tijdsbestek iedereen
met de neuzen dezelfde kant op te krijgen over de invulling van de inrichting.
Dat vergt veel meer inspanning en tijd. Het blijkt dat er globaal gezien twee
visies zijn te onderscheiden. Er zijn partijen die het gebied willen houden
zoals het nu is. In deze visie is geen plaats voor grootschalige verandering
van de bestaande inrichting. Het zijn met name de gemeenten en plaatselijke
organisaties die deze visie aanhangen. Andere partijen, vooral de provincie
en de landelijke natuur- en milieuorganisaties, trachten de regionale identiteit
van het Groene Hart te versterken. Grootschalige ruimtelijke ingrepen voor
dit gebied zijn mogelijk mits zij bijdragen aan de versterking en vernieuwing
van de regionale identiteit van dit gebied. De invulling van de extra maatregelen
hangt sterk samen met de visie op de ontwikkeling van het Groene Hart. De
invulling vergt meer tijd dan de planning van het besluit over de korte boortunnel
biedt. Er is helderheid nodig ten aanzien van de kaders, inhoudelijke keuzen
en de beschikbare financiën. Bovendien worden garanties verlangd ten
aanzien van de procedure om de maatregelen daadwerkelijk uit te voeren. Bij de start van de verkenning werd gedacht aan een bedrag tot 150 miljoen
voor extra maatregelen, gebaseerd op eerder gedane studies uit 1996. Tijdens
de consultatie is gebleken dat de partijen dit bedrag veel te laag vonden.
Een belangrijke conditie, die door verschillende partijen aan de voortgang
van dit proces werd gesteld, is dat alle gelden die vrijvallen zouden moeten
worden aangewend voor extra natuur- en milieumaatregelen. De conclusie is dat het draagvlak voor de korte boortunnel onder de huidige
condities niet aanwezig is. 2.4 Analyse van de verkregen informatieOp basis van de verkregen informatie uit de verkenning kan worden afgeleid
dat niet op alle fronten tegelijkertijd aan de gestelde voorwaarden kan worden
voldaan.– Deel van de gerealiseerde besparing inzetten in het Groene
HartUit de ambtelijke workshops en bestuurlijke consultatie ronde
blijkt dat vrijwel alle betrokken partijen alleen willen meewerken aan de
korte boortunnel, als het volledige bedrag van de gerealiseerde besparing
wordt ingezet in het Groene Hart.– Medewerking van betrokken besturen De provincie zal in dit geval geen medewerking verlenen aan de korte
boortunnel als «slechts» een deel van de besparing wordt ingezet
in het Groene Hart. De gemeente Leiderdorp stelt voorwaarden aan haar medewerking.
Verder heeft de gemeente Rijnwoude (aan de zuidzijde van de Oude Rijn) onmiskenbaar
te kennen gegeven onder geen enkele voorwaarde mee te willen werken aan een
verkorte boortunnelvariant in haar gebied.– Steun van natuur-, landbouw- en milieuorganisatiesHet blijkt dat er in ieder geval geen steun van natuur- en milieuorganisaties
wordt gegeven als «slechts» een deel van de besparing wordt ingezet
in het Groene Hart. De landbouworganisaties hebben aangegeven geen steun te
verlenen aan de korte boortunnel, mede vanwege aantasting van het agrarisch
gebied als gevolg van de extra maatregelen in het Groene Hart.Tenslotte blijkt uit de inspraakreacties op de pkb deel 1 dat er geen
steun wordt gegeven aan de korte boortunnel, zoals deze is opgenomen in pkb
deel 1. Zowel de mondelinge als de schriftelijke reacties waren vrijwel eensluidend
negatief.– HSL-Zuid in 2005 operationeelAlleen bij de inzet van twee tunnelboormachines (met als gevolg een kostenverhoging
van circa 50 miljoen ten opzichte van de aanbieding voor de korte boortunnel)
en onder de voorwaarde dat de gronden en vergunningen beschikbaar zijn voor
de werkzaamheden ter plaatse van de startschacht, is het mogelijk om de HSL
in 2005 te realiseren. Omdat de gemeente Rijnwoude onder geen enkele voorwaarde
mee wil werken aan een verkorte boortunnelvariant, betekent dit dat het risico
van vertraagde realisatie erg groot is. Deze gemeente is waarschijnlijk niet
bereid tot aanpassing van haar bestemmingsplan en dit zal ook het verlenen
van de bouwvergunning bemoeilijken. Ook zullen de eigenaren van de percelen
die moeten worden aangekocht tot het uiterste gaan waarbij moeilijke onteigeningsprocedures
zijn te verwachten. Bovendien zullen ook de overige betrokken besturen (zoals de Provincie)
niet (van harte) meewerken, als blijkt dat niet de gehele besparing wordt
ingezet in het Groene Hart. 2.5 Leereffecten verkenningDe verkenning naar de korte boortunnel heeft een grote hoeveelheid informatie
opgeleverd uit diverse hoeken. Er is nu helder naar voren gekomen dat zowel
kostentechnisch (informatie van de aannemerij), als wat maatschappelijk
en bestuurlijk draagvlak betreft, de keuze voor een lange boortunnel in het
Groene Hart voor dit tracé binnen de gestelde randvoorwaarden onomkeerbaar
is. De verkenning naar de korte boortunnel heeft behalve dit inzicht, nog
een aantal andere belangrijke inzichten opgeleverd. Groene HartMet betrekking tot de discussie over de extra natuur- en milieumaatregelen
in het Groene Hart heeft een uniek proces plaatsgevonden. Alle bij het Groene
Hart betrokken partijen hebben deelgenomen aan de discussie over de inrichting
ervan, op ambtelijk niveau via een gezamenlijke workshop en op bestuurlijk
niveau heeft een consultatieronde plaatsgevonden. Alle partijen, zonder enige
uitzondering, onderschrijven het belang van het behoud van het Groene Hart
als «Groene Long» van de Randstad en waarderen de inzet om deze
Groene Long te vrijwaren van de oprukkende verstedelijking. Het conserveren
van het landschap is daarbij voor de een een te zwakke vorm van verdediging.
Gezocht moet worden naar duurzame inrichtingsmaatregelen om dit tegen te gaan.
Voor de ander is conserveren juist de enige aanvaardbare manier om de eigenheid
van het gebied te bewaren.Een belangrijk leereffect uit deze bijeenkomsten was dat in de marge van
een infrastructureel project, niet even over concrete grootschalige landschapsveranderingen
besloten kan worden. Duidelijk kwam naar voren dat een integrale totaalvisie
op het gebied (Groene Hart) noodzakelijk is, voordat overgegaan kan worden
op de concrete invulling ervan. Bij planvorming moet er niettemin een gebiedsgerichte
benadering worden gehanteerd. Het is daarom dus ook niet mogelijk om binnen
de planning van de besluitvorming over een korte boortunnel, dit deel van
het Groene Hart in te richten. Echter de verkenning naar een korte boortunnel
heeft er wel toegeleid dat alle bij dit deel van het Groene Hart betrokken
partijen weer actief nagedacht hebben over de ontwikkeling ervan. Besluitvorming parallel aan aanbestedingsprocedureEen ander uniek element van de verkenning is dat het besluitvormingsproces
parallel heeft plaatsgevonden aan de aanbestedingsprocedure. De parallelschakeling
van een uitvraag aan de aannemers voor een aanbieding voor zowel de korte
als de lange boortunnel, aan het proces van onderhandelen en planvorming over
de specifieke ligging van het tracé ten noorden en ten zuiden van het
geboorde deel, heeft de volgende ervaringen opgeleverd: Het vereist een voortdurende
wisselwerking met de aannemersmarkt om het ontwerp van de HSL – dat
tijdens het proces van onderhandelen gewijzigd is – in te passen in
het spel van de prijsaanbieding. Dat proces leidt niet per definitie tot de
laagste prijs. Daarnaast blijkt dat als halverwege het besluitvormingsproces
met een aanvullende opdracht naar de aannemers wordt gestapt, dit niet automatisch
tot de laagste prijzen leidt. Er ligt immers al een besluit voor een lange
boortunnel waardoor de prikkel voor een scherpe prijsaanbieding voor een alternatief
ontbreekt. Dit zou anders zijn geweest als de uitvraag aan de aannemers had
plaatsgevonden voordat er een besluit lag over de ligging van de HSL in het
Groene Hart.Verder is gebleken dat een parallelle aanbesteding de besluitvorming verheldert:
er ligt een echte prijs waarvoor aannemers het ook moeten maken. Daarmee is
een stuk onzekerheid (markteffect bij een geraamd werk) geëlimineerd.
Bovendien wordt bij de besluitvorming gebruik gemaakt van deskundigheid van
de markt op het gebied van ontwerp, uitvoeringsmethode en technische oplossingen.
Door deze «pilot» is bruikbare ervaring opgedaan voor andere (mega-)projecten. 2.6 ConclusieAlles afwegende lijkt de verkenning naar een korte boortunnel de beslissing
voor een lange geboorde tunnel in het Groene Hart (voor dit tracé)
te ondersteunen. Bij een keuze voor een korte boortunnel:– is de kans erg klein dat de HSL ten noorden van Rotterdam in 2005
operationeel is;– ontbreekt in ieder geval bestuurlijke medewerking voor verkorting
aan de zuidzijde;– ontbreekt in ieder geval medewerking en steun van de betrokken
natuur- en milieuorganisatie als niet het volledige bedrag van de besparing
wordt ingezet in het Groen Hart.De conclusie is dat het niet mogelijk is om binnen de gestelde randvoorwaarden
door te gaan met de korte boortunnel. 2.7 BesluitOp basis van de verkregen informatie besluit de Ministerraad de aanbestedingsprocedure
voor de lange boortunnel voort te zetten en de verkenning naar de korte boortunnel
aan de zuidzijde niet verder te vervolgen. Mogelijkheden verbetering inpassing passage HSL met A4 Inhoudsopgave 1.Mogelijkheden
verbetering inpassing passage HSL met A4131.1Lange boortunnel en passage A4 met pergolaconstructie131.2Lange boortunnel en verlaging passage A413 1.3Aan
noordzijde verkorte boortunnel en verlaging passage A414    2.Vervolgproces14   3.Conclusie en besluit151. Mogelijkheden verbetering inpassing passage HSL met
A4Met verwijzing naar de resultaten van de verkenning naar de korte boortunnel,
wordt hieronder nader ingegaan op de mogelijkheden voor verlaging van de passage
met de A4. Uit de verkenning kwam prominent de wens naar voren de pergolaconstructie
zoals deze nu in het ontwerp van de HSL-Zuid is opgenomen, te elimineren.
Hieronder worden de mogelijkheden beschreven die momenteel in beeld zijn voor
verlaging van de passage van de HSL-Zuid met de A4. 1.1 Lange boortunnel en passage A4 met pergolaconstructie
(zie afbeelding A)Deze optie van een lange boortunnel en de passage met de A4 met een pergolaconstructie
is opgenomen in het Tracébesluit HSL-Zuid. Indien er geen andere mogelijkheden
uit de aanbestedingsprocedure komen of bestuurlijk haalbaar zijn, wordt op
deze optie teruggevallen. KostenDeze optie leidt niet tot meerkosten. TijdVoor deze optie zijn geen aanvullende procedures noodzakelijk. KwaliteitKwaliteit Groene Hart gewaarborgd omdat polder Achthoven niet wordt aangetast.De pergolaconstructie heeft een negatief effect op de landschappelijke
kwaliteit in de omgeving. Het is een grote visuele barrière. Er bestaat
ter plaatse weinig draagvlak voor de pergola. Niettemin hebben de betrokken
gemeenten planologische medewerking verleend. 1.2 Lange boortunnel en verlaging passage A4 (zie afbeelding
B)Het lopende aanbestedingsproces is gericht op het genereren van maximale
creativiteit bij de aannemers om de passage met de A4 te verlagen binnen het
huidige budget. Hierbij ligt de HSL op maaiveld en de A4 verdiept. KostenDeze optie is alleen realiseerbaar als de marktaanbieding van de lage
passage met de A4 binnen de raming van de pergolaconstructie is. TijdVoor deze optie zijn geen aanvullende procedures noodzakelijk, ruimte voor verlaging van de passage met de A4 is reeds in de Tracébesluiten
HSL-Zuid en A4 gecreëerd. KwaliteitKwaliteit Groene Hart gewaarborgd omdat polder Achthoven niet wordt aangetast.De HSL gaat bij deze optie op maaiveld over een verdiepte A4, de pergolaconstructie
verdwijnt hiermee. Deze optie is voor de landschappelijke kwaliteit een goede
optie omdat de visuele barrière van de pergolaconstructie hiermee wordt
opgeheven. 1.3 Aan noordzijde verkorte boortunnel en verlaging passage
A4 (zie afbeelding C)De boortunnel wordt aan de noordzijde verkort, komt vervolgens op maaiveld
boven in polder Achthoven en kruist de verlaagde A4 op maaiveld. Het riviertje
de Does wordt naar het zuiden omgelegd en kruist het HSL-tracé boven
het boortunnel deel. KostenDeze optie is alleen mogelijk als de meerkosten van de verlaging van de
passage met de A4, wegvallen tegen de besparing van de verkorting van de boortunnel. TijdBij een keuze voor deze optie moet de reeds ingezette herziening van de
PKB HSL-Zuid worden voortgezet en vervolgens het Tracébesluit HSL-Zuid
worden herzien. Een belangrijke voorwaarde voor deze optie is dat de gronden
ter plaatse van de startschacht aan de noordzijde tijdig beschikbaar zijn
(het boorproces begint aan de noordzijde). Eind van dit jaar moet duidelijk
zijn of de gronden minnelijk kunnen worden verworven. Als de gronden niet
tijdig minnelijk verworven zijn is deze optie niet reëel. KwaliteitEen verkorting van de boortunnel aan de noordzijde biedt mogelijkheden
voor herinrichting van de driehoek tussen de A4, HSL en de Oude Rijn en daarmee
kansen om een buffer te creëren tegen de oprukkende verstedelijking.
Daarnaast is in deze optie de pergolaconstructie verdwenen: de HSL kruist
de A4 op maaiveld. Dit heeft een zeer gunstig effect op de landschappelijke
kwaliteit. Voorts is de verlegging van de Does een aantrekkelijke optie voor
natuur en recreatie in Polder Achthoven. Een nadelig effect van deze optie
is de doorsnijding van Polder Achthoven. 2. VervolgprocesHet lopende aanbestedingsproces is al volledig gericht op het genereren
van maximale creativiteit bij de aannemers om de passage met de A4 te verlagen
binnen het huidige budget. In september is duidelijk of dat proces heeft geleid
tot een interessante prijsaanbieding voor het verlagen van de passage met
de A4. Als dit niet het geval is, zal worden overgegaan tot het verder verkennen
van een verkorting aan de noordkant in combinatie met de verlaging van de
passage met de A4. In verband met de planning zal half november dan duidelijk
moeten of de verkorting aan de noordkant een reële optie is.Er zijn dan twee mogelijkheden:– Als blijkt dat de verkorting aan de noordkant een reële optie
is, zal de Ministerraad gelijktijdig de hiervoor benodigde partiële herziening
van de pkb deel 3 HSL-Zuid vast-stellen. Dit als vervolg op de reeds uitgebrachte
partiële herziening van pkb deel 1. – Als blijkt dat ook een verkorting geen reële optie is om
tot een verlaging van de kruising met de A4 te komen, zal worden teruggevallen
op de lange boortunnel in combinatie met de pergolaconstructie zoals deze
nu in het ontwerp zijn opgenomen. 3. Conclusie en besluitOp basis van bovenstaande informatie besluit de Ministerraad de verkenning
naar mogelijke opties om de passage met de A4 te verlagen, eventueel in combinatie
met een verkorting van de boortunnel aan de noordzijde parallel aan het lopende
proces voort te zetten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22026-93.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl