Voetbalvandalisme; Verslag algemeen overleg op 4 december 1996 over de bestrijding van voetbalvandalisme
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25232, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25232 nr. 1

07-02-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25232Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 232Voetbalvandalismenr. 1VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 7 februari 1997De vaste commissies voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, Binnenlandse Zaken22 en Justitie3 hebben op 4 december 1996 overleg gevoerd met minister
Dijkstal van Binnenlandse Zaken, minister Sorgdrager van Justitie en staatssecretaris
Terpstra van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de bestrijding van
het voetbalvandalisme aan de hand van de brief van de staatssecretaris
van VWS d.d. 13 november 1996 inzake de voortgang van de maatregelen ter bestrijding
van ontoelaatbaar supportersgedrag (VWS-96-1334) en de brief van de minister
van BiZa d.d. 14 november 1996 inzake het evaluatieverslag van het Centraal
informatiepunt voetbalvandalisme over de afgelopen drie voetbalseizoenen (BiZa-96-1113,
VWS-96-1406).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Rijpstra (VVD) stelde vast dat voetbal de samenleving
beroert, veel toeschouwers trekt en het sportaanbod op de televisie bepaalt.
De KNVB is de grootste sportbond. Bestuurders, trainers en spelers hebben
een belangrijke voorbeeldfunctie in de samenleving. Agressie op het veld 
 roept agressie buiten het veld op. Slechte scheidsrechters, agressieve
spelers en opgewonden trainers kunnen supportersgedrag beïnvloeden. Ook
voorzitters van voetbalclubs hebben een voorbeeldfunctie. De onverkwikkelijke
ontwikkelingen rond de rechten voor het uitzenden van voetbalwedstrijden doen
het betaald voetbal geen goed, aldus de heer Rijpstra, die vond dat de clubvoorzitters
zich dat zouden moeten realiseren.De staatssecretaris heeft in haar brief medegedeeld wat er in gang is
gezet om ongewenst supportersgedrag tegen te gaan, welke afspraken er zijn
gemaakt en aan welke sancties en maatregelen wordt gedacht. De heer Rijpstra
was van mening dat niet genoeg kan worden benadrukt dat ongewenst supportersgedrag
in en rond het stadion tegengegaan moet worden. Hij vroeg wanneer het nationaal
actieplan sport, tolerantie en fair play aan de Kamer zal worden aangeboden.In het rapport van het Centraal informatiepunt voetbalvandalisme (CIV)
en het KNVB-rapport stand van zaken aspecten veiligheidsbeleid komen in het
oog springende zaken aan de orde. Er is sprake van gescheiden verantwoordelijkheden.
Het betaald voetbal is een bedrijfstak met 36 betaaldvoetbalorganisaties,
aangesloten bij de sectie betaald voetbal van de KNVB. Daarin zijn afspraken
gemaakt over competitieverloop en veiligheid en over opleiding en inzet van
stewards. Burgemeesters zijn verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid
in hun gemeente en moeten daarop ook zo nodig worden aangesproken. Omdat de
openbare orde en veiligheid een verantwoordelijkheid is van de (lagere) overheid,
voelde de heer Rijpstra niets voor doorberekening van de kosten van politie-inzet
bij voetbalwedstrijden. Doet men dat wel, dan moeten de kosten van politie-inzet
bij marathons, vrijmarkten, wielerrondes, popconcerten, de TT-nacht, jaarmarkten
en dergelijke ook worden doorberekend. Tegengeworpen werd dat bij de genoemde
voorbeelden nooit zo'n grote politie-inzet nodig is als bij zogenaamde risicowedstrijden
in het betaald voetbal: in Rotterdam werden zondag voor een voetbalwedstrijd
600 agenten ingezet, terwijl er maar veertien agenten beschikbaar waren voor
de hele provincie Zeeland. De heer Rijpstra bleef erbij dat de politie-inzet
voor het handhaven van de openbare orde en veiligheid een verantwoordelijkheid
is van de burgemeester (korpsbeheerder) en korpschef.De kern van het probleem is, dat een groep mensen het uitlokken van geweld
als het hoogste goed beschouwt. Deze vorm van georganiseerde criminaliteit
dient bestreden te worden. Met langdurige stadionverboden voor deze mensen,
gecombineerd met een meldplicht, zou moeten worden getracht dit gedrag tegen
te gaan. Is zo'n combinatie eigenlijk wel mogelijk en hoever kan men daarmee
gaan?Het gaat vaak om een relatief kleine groep «supporters». Is
het politieoptreden bij voetbalwedstrijden voornamelijk op deze probleemgroep
gericht? Zo nee, verdient het dan niet de voorkeur om meer specifiek op deze
groep gerichte maatregelen te nemen? Zou de inzet van meer aanhoudingseenheden
een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van problemen door het gedrag
van deze groep, zodat er de volgende keer minder politie-inzet nodig is? Is
bekend of de groep bestaat uit personen die ook bij andere gelegenheden problemen
veroorzaken? Is er onderzoek gedaan naar het gedrag en de herkomst van personen
die structureel problemen veroorzaken bij voetbalwedstrijden?De problemen bij voetbalwedstrijden verplaatsen zich van binnen naar buiten
het stadion. Is het mogelijk te verbieden dat mensen met een stadionverbod
zich in de buurt van het stadion of in de stad ophouden?Wordt de landelijke Federatie van supportersverenigingen nauw betrokken
bij het overleg tussen de minister van Binnenlandse Zaken, de burgemeesters,
de korpschefs en de KNVB? Is het niet wenselijk, vorm te geven aan een nationaal
supportersbeleidsplan, zodat er sprake zal zijn van een uniforme benadering
van de supporters? Dat nu ieder politiekorps een eigen visie heeft,
betekent onzekerheid en onduidelijkheid. De omvang van de inzet van politiepersoneel
bij vergelijkbare wedstrijden verschilt nogal per plaats in Nederland. Zo'n
nationaal plan zal waarschijnlijk tot minder politie-inzet kunnen leiden.Sommige clubs hebben betaalde supporterscoördinatoren. Deze proef
is in de praktijk goed uitgepakt. Zou de overheid niet kunnen adviseren, het
aanstellen van supporterscoördinatoren verplicht te stellen in het betaald
voetbal?De heer Rijpstra wilde een actieve opsporing en aanpak van de harde kern
voetbalvandalen, een stadionverbod en meldplicht, een goed gesloten toegangssysteem
(persoonsgebonden toegangskaart, eventueel met toepassing van de chiptechnologie),
een nationaal supportersbeleidsplan met een uniforme benadering van de supporters,
verplichting van de aanstelling van fulltime supporterscoördinatoren
en concentratie (voorzover mogelijk) van de wedstrijden op vrijdag, zaterdag
en zondag. Het inzetten van opbouwwerkers in de steden is zijns inziens van groot
belang. Juist de jeugd van vijftien tot twintig jaar die nu met de harde kern
meeloopt, moet worden benaderd. Ervaringen in Utrecht wijzen uit dat een goede
intensieve benadering de jongeren op een ander pad kan brengen. Wellicht kan
het ministerie van Justitie bepaalde vergoedingen hiervoor beschikbaar stellen.De heer Rijpstra wenste overleg tussen alle betrokkenen, inclusief de
supporters. Hij wilde voorts dat er een plan van aanpak wordt opgesteld, evenals
een rapportage aan de Kamer. Graag zou hij vernemen – eventueel een
andere keer – hoe het in het buitenland met politie-inzet bij voetbalwedstrijden
is, hoe de coördinatie verloopt van de voorbereiding van de wereldkampioenschappen
in 1998, wie zich daarmee in Nederland bezighoudt en hoe zulks gaat met betrekking
tot het Europees kampioenschap in 2000.Desgevraagd bevestigde hij te hebben gezegd, dat de politie moet weten
om welke groepen het gaat en dat zij daarover alleen informatie zal kunnen
verzamelen door zich onder die groepen te begeven.Mevrouw Sterk (PvdA) gaf een schildering van gebeurtenissen
en uitspraken van de afgelopen dagen op het terrein van het voetbalvandalisme
en stelde vast dat er maatregelen moeten worden genomen die werken tegen raddraaiers,
met soms extreem rechtse trekken, zoals degenen die zich zondag in Rotterdam
door drank en drugs beneveld, hebben misdragen en zelfs door 600 man politie
niet in bedwang konden worden gehouden. Het kan toch niet zo zijn, dat er
alleen bewogen woorden worden gesproken en dat er vervolgens niets gebeurt
tot de volgende risicowedstrijd. Een kleine groep raddraaiers weet het plezier
van velen te bederven.Voetbal is de etalage van de maatschappij. Om voetbalvandalisme te bestrijden,
moet de samenleving veranderen, zo wordt wel gesteld. Maar door zulke uitspraken
moeten Kamer en kabinet zich niet laten meeslepen, aldus mevrouw Sterk, die
vond dat er een sluitend landelijk beleid moet worden ontwikkeld samen met
alle betrokkenen: politie, OM, lokale overheden, KNVB, clubs, Federatie van
supportersverenigingen en supportersprojecten. Is het kabinet bereid daartoe
actie te ondernemen en, zo ja, welke? Is het niet aanbevelenswaardig om in
dit kader bij de Engelsen in de leer te gaan? Die zijn er kennelijk in geslaagd
het hooliganisme grotendeels uit te bannen, onder andere door middel van andere
toeleidingsroutes, bijvoorbeeld via tourniquets, en door de clubs een deel
van de kosten van de politie-inzet te laten betalen. Haars inziens moet de
lokale overheid wel verantwoordelijk blijven voor de openbare orde, maar zou
wel eens kunnen worden gedacht over het laten meebetalen van de clubs in de
politiekosten.Onderschrijft het kabinet dat er in Nederland thans sprake is van een
nieuw soort hooliganisme met criminele trekken? Zo ja, hoe denkt het dit aan te pakken? Mevrouw Sterk achtte hardere maatregelen nodig. Hoe
vaak is in 1996 in dit kader proces-verbaal opgemaakt en hoe vaak heeft dit
tot vervolging geleid? Hoe vaak leidt snelrecht tot het direct na de veroordeling
uitzitten van een eventuele gevangenisstraf? Hoe vaak is er na toepassing
van snelrecht sprake van recidive? Wat zijn de resultaten van de bespreking
die tussen het kabinet en de verschillende actoren is gevoerd? Aan welke daden
wordt op basis van welke woorden door de bewindspersonen in gezamenlijkheid
gedacht? Dat er een integrale aanpak nodig is, is duidelijk.Strengere andere straffen en hogere boetes zijn voor mevrouw Sterk bespreekbaar
ter vermindering van het voetbalvandalisme. Het is geen straf als een bus
vol herrieschoppers weer naar huis wordt gestuurd. Kan de minister van Justitie
inzicht geven in de strafmaat van dit moment? Is zij bereid een hogere strafmaat
voor te stellen? Kan de strafrechtelijke afdoening nog sneller geschieden?
In hoeverre levert het Nederlandse, individueel gerichte strafrecht een belemmering
op voor de groepsgerichte aanpak die in dezen nodig is? Is de minister van
Binnenlandse Zaken van mening dat de politie-inzet kan worden verbeterd? Wordt
er nog steeds gebruik gemaakt van de inzet van onherkenbare politiemensen
in de vorm van verkenningseenheden? Is het mogelijk mensen uit de directe
omgeving van de jongeren, zoals jongerenwerkers en opbouwwerkers, toegerust
met goede communicatiemiddelen, met de jongeren mee te laten gaan om het gedrag
van die jongeren in goede banen te leiden? Wordt er voldoende gebruik gemaakt
van aanhoudingsteams, naast de ME-inzet? Is het geen tijd om de clubs, al
was het maar uit pedagogisch oogpunt, te laten meebetalen in de kosten van
de politie-inzet? Dan gaan ze zich misschien meer inspannen om voetbalvandalisme
te voorkomen. Het moet toch mogelijk zijn, de clubkaart als een soort controle-
en veiligheidsinstrument te gebruiken en niet alleen, zoals nu gebeurt, voor
marketingdoeleinden. Clubs en politie zouden met behulp van die clubkaart-nieuwe-stijl
sneller en adequater maatregelen kunnen nemen, zoals een landelijk stadionverbod
inclusief de plicht zich tijdens wedstrijden op het politiebureau te melden.
Hoe denkt het kabinet over de suggestie om alleen overdag of in het weekend
te laten spelen of om de supporters van de uitspelende vereniging thuis te
laten? Mevrouw Sterk vond het van belang dat er een zoveel mogelijk uniform
beleid wordt ontwikkeld.Wat denkt de staatssecretaris van VWS te gaan doen nu blijkbaar de rondetafelconferentie
sport, tolerantie en fair play en de maatregelen naar aanleiding van het rapport
bestrijding discriminatie in voetbalstadions niet die resultaten hebben opgeleverd
waarop zo werd gehoopt? Wanneer is het moment gekomen dat de scheidsrechters,
na overleg met het bestuur van de club en de plaatselijke korpsleiding, overgaan
tot het staken van de wedstrijd of tot andere afdoende maatregelen? Welke
maatregelen zouden dat kunnen zijn? Werken de boetes voor verenigingen afdoende?
Zijn de stewards voldoende geschoold of moet daarbij ook verbetering nagestreefd
worden? Moet er betere onderlinge afstemming komen tussen stewards en politie?Bij alle repressieve maatregelen mag het supporterspreventiebeleid niet
worden vergeten. Mevrouw Sterk vroeg het kabinet dan ook om, gegeven de goede
ervaringen die inmiddels zijn opgedaan met de acht sociaal-preventieve projecten,
dit systeem uit te breiden met de achttien steden waarin eredivisieclubs gevestigd
zijn. Wat haar betreft, moet het Landelijk centrum opbouwwerk daarbij een
regiefunctie vervullen. Hoe men ook over repressieve instrumenten denkt, ze
kunnen nooit de problematiek volledig oplossen. Het beste is het natuurlijk
om aan de sociaal-preventieve kant te beginnen, zeker daar waar de jeugdcultuur
zich aan het verharden lijkt, wat eenieder grote zorgen moet baren.Mevrouw Sterk deed nogmaals het verzoek het niet bij woorden te laten.
Zij verzocht het kabinet onmiddellijk na de winterstop met een pakket
van maatregelen te komen waardoor het voetbalvandalisme beteugeld en beheerst
kan worden.De heer Van Dijke (RPF) constateerde dat voetbalvandalisme
niet alleen een probleem van clubs in de Randstad is en dat sportieve ontmoetingen
door zogenaamde «supporters» verworden tot stammenoorlogen. De
KNVB probeert duidelijk te maken dat het om een kleine harde kern van «supporters»
van een beperkt aantal clubs gaat. Dat neemt niet weg dat het probleem moeilijk
te hanteren is, omdat het een grillig fenomeen is dat overal de kop kan opsteken.
Het is wrang dat mede als gevolg daarvan het streven naar meer blauw op straat
wordt doorkruist, omdat er veel politie bij voetbalwedstrijden moet worden
ingezet, zodat er elders – Zeeland is al genoemd – te weinig agenten
inzetbaar zijn, met als gevolg lange aanrijtijden als er assistentie nodig
is. Uit maatschappelijk oogpunt is het derhalve gewenst om de politie-inzet
bij voetbalwedstrijden te reduceren. In het afgelopen seizoen is dat met 2,8%
gebeurd. Kan met cijfers duidelijk worden gemaakt wat het begeleiden van wedstrijden
daadwerkelijk van de politie vergt? De heer Van Dijke sprak de vrees uit dat
de inzet bij Euro 2000 flink verhoogd zal moeten worden. Bij de komende voortgangsrapportage
zal duidelijk gemaakt moeten worden welke gevolgen de politie-inzet bij dat
toernooi voor politiekorpsen elders in het land zal hebben.Inhakend op de uitspraak «voetbal is oorlog» vroeg hij zich,
licht schertsend maar met een ernstige ondertoon, af wat zich verzet tegen
het inzetten van het leger bij voetbalwedstrijden als een soort vredesmissie
in eigen land. Dat zou een perfecte oefening in crisisbeheersing zijn en de
politie zou zich dan bezig kunnen houden met haar eigenlijke taken. Gegeven
de problemen, is er zijns inziens aanleiding naar onconventionele middelen
te grijpen ter bestrijding.Om het voetbalvandalisme te bestrijden hebben de clubs in de eredivisie
videocamera's geïnstalleerd, zodat relschoppers aan de hand van videobeelden
kunnen worden geïdentificeerd. Wordt hiervan wel voldoende gebruik gemaakt
bij de opsporing van relschoppers? Ook de heer Van Dijke pleitte voor strikt
persoonsgebonden clubkaarten en voor een meldplicht voor mensen met een stadionverbod.
Een betere registratie en uitwisseling van gegevens over vandalen en vandalisme
is gewenst. Soms wordt de KNVB pas een halfjaar na dato om een stadionverbod
gevraagd. Dat het wangedrag zich van binnen naar buiten de stadions lijkt
te verplaatsen, roept de vraag op of de clubs wel kunnen worden aangesproken
op het gedrag van vandalistische «supporters» elders in de stad.Om de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen voor het beleid
meer inzichtelijk te maken, wordt er een modelconvenant opgesteld waarin duidelijk
afspraken kunnen worden vastgelegd. Welke garanties zijn er voor een goede
afstemming van het beleid in de praktijk? Op welke wijze vindt het landelijke
overleg plaats?De heer Van Dijke steunde het beleid waarbij clubs direct worden aangesproken
op onsmakelijke (beledigende/racistische) spreekkoren, maar benadrukte ook
dat voetballers en trainers in dezen op hun verantwoordelijkheid en voorbeeldfunctie
moeten worden gewezen.Tot slot wees hij op het gebruik van onsmakelijke termen op een supportershomepage
van Internet waartegen ook iets zal moeten worden gedaan. Bij interruptie
werd aanvullend gewezen op faxen met dergelijke teksten.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA) vond het jammer dat de wanordelijkheden
van de laatste tijd zo'n grote claim leggen op dit overleg over de voortgang
van de bestrijding van het voetbalvandalisme en het evaluatierapport van het
Centraal informatiepunt voetbalvandalisme. Een kleine groep verstoort het
plezier van vele voetballiefhebbers. Voetbalvandalisme is een hardnekkig probleem, mede veroorzaakt door de
problematiek van jongeren in de samenleving. Ter bestrijding is men dus in
de eerste plaats gebaat bij preventieve activiteiten. Socialepreventieprojecten,
gericht op risicogroepen – Vitesse heeft zo'n project – zouden
daarom voor alle clubs in de eredivisie mogelijk moeten worden. Daarbij is
waar mogelijk, samenwerking gewenst in het kader van het grotestedenbeleid.
Mevrouw Mulder pleitte voor de uitvoering van het plan dat in dezen is opgesteld
door het Landelijk centrum opbouwwerk en waarvoor ook een financiële
inzet van de KNVB nodig is.Dat na elke ontsporing het gezwel voortwoekert, doet niets af aan de waarde
van reeds lopende activiteiten die de laatste jaren, veelal onder druk van
de Kamer, door KNVB, clubs en supportersorganisaties zijn opgezet om een bijdrage
te leveren aan het terugdringen van het probleem. Dat beleid zal geïntensiveerd
moeten worden, maar is ook op een aantal punten voor verbetering vatbaar.
Om het volgens het CIV onbeheersbare probleem beheersbaar te maken, ook met
het oog op Euro 2000, zullen er rigoureuzere maatregelen moeten worden genomen
om de huidige trend te doorbreken. Maatregelen als het verbieden van wedstrijden,
het spelen zonder de aanwezigheid van supporters van de tegenpartij of het
spelen zonder publiek zijn de dood in de pot voor het voetbal. Derhalve zal
moeten worden gekozen voor preventie: een persoonsgebonden clubkaart, een
scherper aanhoudingsbeleid en doorberekening van de kosten van politie-inzet.De minister van Binnenlandse Zaken heeft in zijn brief weinig nieuws vermeld
en vooral de verantwoordelijkheid van de KNVB benadrukt, maar voor het beleid
met betrekking tot openbare orde en veiligheid, aanhouding en vervolging zijn
de ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie wel degelijk (mede)verantwoordelijk.
Er is behoefte aan een eenduidiger politieoptreden, een adequater aanhoudingsbeleid
en strengere straffen voor de relschoppers. Mevrouw Mulder meende dat ook
de schade in financiële zin op de relschoppers dient te worden verhaald.
Vandaar dat het aanhoudingsbeleid moet worden verbeterd, met name door een
beter gebruik van de videocamera's binnen en buiten de stadions.De veiligheid van spelers, toeschouwers en politiemensen moet prioriteit
hebben bij de bestrijding van het voetbalvandalisme en mag nooit ondergeschikt
worden gemaakt aan de commerciële eisen in de race en zucht naar het
grote geld, dat in deze tak van sport zo'n belangrijke rol speelt. Het is
derhalve terecht dat de korpsbeheerders willen dat risicowedstrijden zoveel
mogelijk in het weekeinde en 's middags worden gespeeld.Blijkens het CIV-evaluatierapport is er op cruciale punten weinig veranderd
en is het voetbalvandalisme niet wezenlijk afgenomen, maar verhard. Ook bij
amateurwedstrijden is het geweld bij spelers en toeschouwers toegenomen; een
strikte toepassing van de regels zal nodig zijn om er paal en perk aan te
stellen. Mevrouw Mulder beaamde dat coaches, scheidsrechters, bestuurders
en spelers een belangrijke voorbeeldrol hebben, zowel in het amateurvoetbal
als in het betaald voetbal. Trainers zijn ook debet aan de verharding in het
veld. De scheidsrechtersstaking van verleden week in Limburg had ook te maken
met de verzwaring van de taak van de scheidsrechters. De clubkaart is als
het om de veiligheid gaat, een wassen neus en de inzet van de politie is marginaal
verminderd, terwijl de inzet van aanhoudingseenheden en bereden politie fors
is gestegen. Het in december 1994 aangekondigde convenant tussen KNVB, korpsbeheerders,
burgemeesters en de voorzitter van de raad van hoofdcommissarissen is er nog
steeds niet. Waarom niet? In 1993 werd door de toenmalige minister van Binnenlandse
Zaken een vermindering van de politie-inzet nodig geacht met 10% vanwege de
grote druk op de korpsen. Het is er sindsdien niet beter op geworden, wat
de politiesterkte betreft. Welke acties zijn ondernomen om de
inzet terug te dringen? Of heeft het CIV gelijk dat er vooralsnog geen daling
te verwachten is, maar eerder het tegendeel?In het kader van de preventie zal er landelijk overeenstemming moeten
komen over een toegangs- en supportersbeleid. KNVB en BVO's moeten het belang
van supportersverenigingen niet onderschatten. De FSV zou betrokken moeten
worden bij het beleid. Immers, samenwerking tussen alle actoren, landelijk
en lokaal, is en blijft noodzakelijk. De clubkaart is nog steeds niet overal
in gebruik, zonder dat de KNVB daartegen sanctiemaatregelen neemt. Bovendien
blijkt de kaart onvoldoende mogelijkheden te bieden om zich misdragende «supporters»
te weren uit stadions, hoewel dat mede de bedoeling was bij de invoering van
de kaart. Hoelang moet worden gewacht op het resultaat van het onderzoek naar
de mogelijkheid van het inbouwen van meer veiligheidselementen? Ook mevrouw
Mulder pleitte voor een duidelijke persoonsgebonden clubkaart. Clubkaart en
plaatsnummer moeten geregistreerd kunnen worden. Clubkaart en seizoenkaart
moeten allebei voorzien worden van een pasfoto.De kosten van de politie-inzet in een stad als Rotterdam bedragen momenteel
4 mln. per jaar (is gelijk aan 40 formatieplaatsen). Op deze manier kan het
niet doorgaan. Daarom vroeg mevrouw Mulder het kabinet aan te geven, op welke
manier het bovenproportionele deel van de kosten die worden gemaakt om de
orde en veiligheid bij risicowedstrijden te handhaven, doorberekend kan worden
aan de KNVB of de BVO's. De Federatie van supportersverenigingen deelt die
mening. De organisaties zullen dan eerder geneigd zijn hun verantwoordelijkheid
te nemen. En betere beheersbaarheid leidt tot minder kosten.De heer Fermina (D66) refereerde aan de uitspraak van een vandalismeonderzoeker:
politici moeten niet de pretentie hebben dat voetbalvandalisme kan worden
uitgebannen, maar moeten het beleid richten op beheersing van het geweld.
De fractie van D66 is evenwel niet bereid in dezen het hoofd te laten hangen.Dat dit overleg op dit moment wordt gehouden en niet later, zoals gepland,
is een direct gevolg van de gebeurtenissen in Rotterdam, maar een verdergaande
aanpak van het probleem vraagt meer en een grondiger voorbereiding. Het is
duidelijk dat voor alle partijen, de vandalen zelf uitgezonderd, de maat vol
is.Ook is duidelijk dat de harde kern van de huidige voetbalvandalen niet
meer voldoet aan het loserprofiel (fanatieke supporters die binnen het agressieve
groepsoptreden uiting geven aan hun frustraties over hun weinig geslaagde
levensomstandigheden). De huidige harde kern bestaat uit goed georganiseerden,
die beschikken over moderne communicatiemiddelen en over voldoende geld om
zich te verplaatsen. Deze harde kern is erop uit, geweld te plegen en strafbare
feiten te begaan, maar is slim genoeg om voldoende anonimiteit te bewaren
en niet te veel risico's te nemen als er veel politie of een overmacht aan
tegenstanders is. Er is dus sprake van georganiseerd geweld en van verharding.
Dat geldt ook in andere sectoren van de samenleving. Ook schoolfeesten bijvoorbeeld
ontaarden soms in geweld.Op welke wijze kan het politieoptreden met name worden gericht op de harde
kern van voetbalvandalen, om de leiders te lokaliseren en aan te pakken en
de meelopers te ontmoedigen? Ook de heer Fermina vroeg of er een structureel
onderzoek is gedaan naar gedrag en herkomst van personen die structureel bij
voetbalwedstrijden problemen veroorzaken. Het systeem waarbij clubs stewards
inschakelen ter begeleiding van hun eigen supporters, werkt slechts ten dele,
omdat de harde kern meestal buiten het zicht en de invloed van de stewards
opereert. Deze nieuwe harde kern moet stevig worden aangepakt. Daartoe dient
de samenwerking tussen voetbalclubs, KNVB, politie, justitie en gemeenten
worden versterkt. Er moeten inderdaad nog strengere regels worden gesteld met betrekking
tot de toegang van de stadions. Overdracht van strafrechtelijke informatie
en een meldplicht in combinatie met een stadionverbod zijn van essentieel
belang. Verharding is een ernstig maatschappelijke probleem, dat niet gemakkelijk
op te lossen zal zijn. Naast de voortzetting van begeleiding, opleiding van
stewards, coördinatie en supportersoverleg moet de samenwerking worden
benadrukt.Ook de heer Fermina vroeg een oordeel over het door de FSV voorgestelde
systeem van een clubkaart met pasfoto en stoelnummer. Hoe staat het kabinet
tegenover de invoering van een gezichtsherkenningssysteem bij stadions? Is
het waar dat voetballiefhebbers extra kaarten kopen om ze door te verkopen
aan geregistreerde vandalen? Houden niet alle clubs zich aan de regels van
de clubkaartcontrole?Is het waar dat het voorkomt dat in strijd met gemaakte afspraken ongewenste
toeschouwers toch toegelaten worden? Zo ja, wat kan daartegen worden gedaan?
Werkt het lik-op-stukbeleid? Wat wordt er binnen het kader van het grotestedenbeleid
gedaan op dit gebied?Welke juridische mogelijkheden zijn er om mensen aan te houden en direct
te straffen?Inderdaad zijn naast de overheid de KNVB en de clubs verantwoordelijk,
zodat het niet onlogisch is om zo langzamerhand ook de clubs te laten betalen
voor de politie-inzet. Dat zou preventief kunnen werken. Het belang van de
grote meerderheid voetballiefhebbers moet zwaarder wegen dan dat van de versjteerders.
Vandaar dat de pakkans moet worden vergroot.De heer Van der Vlies (SGP) herinnerde eraan dat de SGP tegen
wedstrijdsport op zondag is en dat een belangrijk deel van de competitie in
de eredivisie op zondag wordt gespeeld. De SGP verzet zich er ook tegen dat
voetbal een soort subreligie aan het worden is, waarbij een jeugdtrainer het
heeft over het «opfokken van gewone jongens tot godenzonen». Tegelijkertijd
is het een maatschappelijke realiteit waaraan niet voorbijgegaan kan worden.Duidelijk is ook, dat er regelmatig ergernis wordt opgeroepen door het
gedrag van enkelen die in een massificatieproces anderen meekrijgen, de boel
op stelten zetten en de sfeer verknoeien. Voor een dergelijk schofferend gedrag
moet men niet capituleren, al leidt het telkens weer oplaaien ervan –
ook al wordt er al jaren geëxperimenteerd met mogelijke oplossingen voor
dit probleem – tot een gevoel van machteloosheid. De schade die het
voetbalvandalisme veroorzaakt, is maatschappelijk onaanvaardbaar, net als
het feit dat als gevolg van die grote politie-inzet bij risicowedstrijden,
elders in het land mensen voor het opmaken van een proces-verbaal zo'n drie
kwartier op de politie moeten wachten. Als het betaald voetbal werkelijk wil
fungeren als een volwaardige bedrijfstak, dan moet men ook de eigen verantwoordelijkheid
voor een ordelijk verloop van de wedstrijden waarmaken. Men doet z'n best
en sommige clubs hebben met zelfregulering resultaten geboekt, maar het lukt
niet altijd.In de ogen van de heer Van der Vlies heeft een burgemeester het recht
om risico's afwegend, een wedstrijd te verbieden, desnoods op het laatste
moment. De sector zelf zou dat misschien kunnen voorkomen door de wedstrijden
over werkdagen en zaterdagen te spreiden. Toen hij destijds deze suggestie
deed, werd deze als onbespreekbaar afgedaan, maar nu komen clubvoorzitters
zelf met die gedachte. Hij vroeg de mogelijkheden hiervan te onderzoeken.
Wedstrijden zonder publiek spelen, zou capituleren zijn voor de raddraaiers.De organiserende club is verantwoordelijk voor het handhaven van de orde
binnen het stadion. Er zijn instrumenten voorhanden en in ontwikkeling om
de sociale controle te bevorderen, zoals de clubkaarten. De heer Van der Vlies
vond het verbazingwekkend dat die kaarten nog niet overal worden
gehanteerd en dat het systeem niet waterdicht is. Hij was er niet voor, de
ordediensten buiten de stadions meer mogelijkheden te geven om op te treden.
Particuliere beveiligingsdiensten hebben geen publieke status en mogen die
van hem niet krijgen ook.Voor raddraaiers, die het voor goedwillende anderen verknoeien, moet veel
meer een lik-op-stukbeleid worden gehanteerd. Zijn er mogelijkheden voor meer
snelrechtprocedures?De politie is met openbaar gezag bekleed en treedt op in het openbaar
belang. Wat de heer Van der Vlies betreft, is politiezorg niet te koop en
kan er dus geen sprake van zijn dat de politie bij grootschalige manifestaties
op declaratiebasis gaat werken. Als men die kant opgaat, is het einde zoek
en dreigt er in dit geval een vermenging van de publieke ordetaak buiten de
stadions en de particuliere ordetaak binnen de stadions.Spreekkoren met racistische leuzen en dergelijke zijn ergernis- en deerniswekkend.
In samenspraak zal men dit gedrag goed moeten aanpakken en eventueel de wedstrijd
moeten staken. De heer Van der Vlies sloot zich tot slot aan bij de opmerkingen
over Internet en bepaalde faxen.De heer Rosenmöller (GroenLinks) vond dat de kracht van
de kritische opmerkingen nu en in het verleden, niet in verhouding staat tot
de kracht van de aangedragen oplossingen. Hij was van mening dat het voetbalvandalisme
in een breder perspectief moet worden geplaatst. Hij had de indruk dat er
de afgelopen jaren wel degelijk enige vooruitgang is gemaakt met de bestrijding
van voetbalvandalisme, zij het niet voldoende, zodat er nog andere maatregelen
nodig zijn om het verder terug te dringen. De heer Rosenmöller vreesde
dat men zich in ieder geval voor de korte en middellange termijn bij het beleid
zal moeten beperken tot een poging het kwaad te beheersen, en zich er dus
voor een deel bij zal moeten neerleggen dat dit kwaad bestaat en een relatie
heeft met maatschappelijke ontwikkelingen. Wie de illusie heeft dat de samenleving
ook op dit punt maakbaar is, schept verwachtingen die niet waargemaakt kunnen
worden. Het aanpakken van die ontwikkelingen is het begin van de oplossing
van het probleem.Een jaar geleden heeft de heer Rosenmöller gewezen op de verschuiving
van fysiek naar verbaal geweld. Thans is er sprake van verschuiving van geweld
van binnen het stadion naar daarbuiten. Ook hij keurde de ontwikkelingen van
de laatste maanden af, maar wilde niet de indruk wekken dat het probleem in
dit overleg even kan worden opgelost. Hij typeerde het als een redelijk onoplosbaar
probleem en vond dat er alles aan moet worden gedaan om het te beperken. De
gebruikte kwalificaties en voorgestelde aanvullende maatregelen dienen enigszins
met elkaar in overeenstemming te zijn. Er is tenslotte een verschil tussen
wat men wil en wat redelijkerwijs op de korte en middellange termijn mogelijk
is. Dat de Kamer als geheel het voetbalvandalisme afkeurt, staat buiten kijf,
evenals dat de Kamer het in een breder perspectief plaatst en wil bekijken
welke maatregelen er mogelijk zijn om het op korte of middellange termijn
in te dammen. De heer Rosenmöller had daarbij dus niet de illusie dat
het voetbalvandalisme op de korte of middellange termijn uit deze samenleving
te bannen is.Tegengeworpen werd, dat in dit unaniem door de commissie gevraagde, zij
het vervroegd gevoerde overleg zeer goed gefundeerde betogen zijn gehouden
en dat er voldoende handvatten zijn om – een verantwoordelijkheid van
Kamerleden – oplossingen aan te dragen die de bewindslieden in het komende
brede overleg met betrokkenen aan de orde kunnen stellen. De heer Rosenmöller
stelde slechts op het ad-hockarakter van het overleg te hebben geduid, het
onderwerp in een breder perspectief te hebben geplaatst en te hebben gewezen
op de discrepantie die zijns inziens bestaat tussen de afkeurende kwalificaties
en de voorgestelde aanvullende maatregelen, waarmee verwachtingen
worden gewekt die de politiek volgens hem niet kan waarmaken.Het pasjessysteem is te weinig persoonsgebonden. De heer Rosenmöller
sloot zich aan bij de opmerkingen over pasfoto's op de pasjes. Het contact
tussen de politie en de betaaldvoetbalorganisaties kan volgens hem beter.
Het stewardsysteem werkt op zich goed, maar de kwaliteit van de stewards zou
kunnen worden verbeterd. Men moet erop kunnen vertrouwen dat de kwaliteit
van het optreden van de stewards in de stadions verzekerd is.In Duitsland heeft het inzetten van trainers en spelers tegen verbaal
geweld tot redelijk goede resultaten geleid. In Engeland heeft men gemerkt
dat verminderde aandacht van de media voor voetbalvandalisme helpt. Veel mensen
krijgen immers een kick als ze 's avonds op de televisie of de volgende dag
in de krant terugzien wat zij aangericht hebben. Nagegaan zou moeten worden
of de media niet inderdaad een bepaalde verantwoordelijkheid hebben in dezen
en, zo ja, of zij daarop kunnen worden aangesproken.Het georganiseerde karakter van het vandalisme buiten de stadions baarde
de heer Rosenmöller grote zorgen. Snelrecht, alternatieve straffen en
lik-op-stukbeleid zijn prima. In welke omvang wordt hiervan momenteel gebruik
gemaakt? Het is inderdaad de vraag of het maatschappelijk nog aanvaardbaar
is dat er in Rotterdam 600 politieagenten zijn ingezet voor een voetbalwedstrijd.
Hij vreesde dat dit de prijs is die men moet betalen als men de openbare orde
en veiligheid ook buiten het stadion wil garanderen. Hij voelde er uit principieel
oogpunt en vanwege de precedentwerking niets voor om de clubs te laten betalen
voor politie-inzet. Dat er als gevolg van die grote inzet in Rotterdam maar
veertien agenten in Zeeland konden worden ingezet, vond hij natuurlijk vervelend. Antwoord van de regeringDe minister van Binnenlandse Zaken noemde als eerste reden
om zich zo serieus met dit probleem bezig te houden, dat alles wat te maken
heeft met de veiligheid van de burger en de samenleving in de brede zin, tegenwoordig
helaas voor elke overheid een belangrijk punt van aandacht moet zijn. Een
tweede reden is dat eenieder vindt dat er een ongestoorde voortgang van het
maatschappelijk leven mogelijk moet zijn. Het is een taak van de overheid
om verstoringen weg te nemen die de vrijheid van de burgers en instituten
bedreigen om zelf te bepalen hoe zij hun leven willen inrichten en wat zij
willen doen. Het is niet meer dan normaal, dat men bij verstoring van een
belangrijk maatschappelijk gebeuren verontwaardigd of ronduit boos is en zegt
dat dit niet kan. Het is dan de vraag welk startpunt kabinet of Kamer kiest
en hoe en binnen welke marges beleid wordt ontwikkeld.In de eerste plaats is het van belang hoe men aankijkt tegen sport in
het algemeen en tegen (betaald) voetbal in het bijzonder. Mensen die weinig
affiniteit met sport hebben, zeggen: houd er dan mee op. Wie er wel affiniteit
mee heeft, kijkt daar anders tegenaan. De minister miste vaak de erkenning
van de (ook uit onderzoek gebleken) grote sociaal-culturele betekenis van
het (betaald) voetbal in het algemeen. Deze maatschappelijke realiteit is
in zijn ogen van groot belang en van grote waarde. De samenleving is opgebouwd
uit verschillende subculturen. Dat moet men niet proberen te negeren. Men
moet juist ruimte proberen te vinden om die subculturen zich te laten ontwikkelen,
uiteraard wél binnen de grenzen van de strafwet en andere wet- en regelgeving.Miljoenen mensen hebben iets met voetbal. Men kan niet capituleren voor
een kleine groep die het plezier van velen wil bederven en sommigen zelfs
ertoe brengt, te zeggen dat voetbal moet worden verboden. Het verleden heeft
geleerd dat dit probleem alleen in samenwerking aangepakt kan
worden, omdat het handelen van de een, bijvoorbeeld de KNVB, onmiddellijk
consequenties heeft voor het handelen van de ander, bijvoorbeeld een burgemeester.
In de loop van de jaren heeft de samenwerking steeds meer gestalte gekregen,
zij het misschien nog niet voldoende.In de jaren zeventig en het begin van de jaren tachtig was er nog veel
vandalisme binnen de stadions. De gezamenlijke aanpak heeft het voetbalvandalisme
binnen het stadion grotendeels teruggedrongen. Maar het voetbalvandalisme
buiten het stadion is fors toegenomen en beperkt zich niet tot het stadionplein.
Het is de vraag in hoeverre internationale aspecten een rol spelen. Vroeger
kwamen groepen supporters elkaar bij wedstrijden tegen en begonnen dan tegen
elkaar te schelden en soms met elkaar te vechten, maar tegenwoordig grijpen
bepaalde groepen «supporters» de wedstrijd alleen maar aan om
via moderne communicatiemiddelen met elkaar af te spreken waar ze met elkaar
op de vuist zullen gaan. Als men meer en meer tot deze vorm van georganiseerd
geweld overgaat, zullen er andere maatregelen moeten worden genomen.In het overleg van maandag jl. met de burgemeesters van steden met risicoclubs,
de KNVB en het korpsbeheerdersberaad is gebleken dat er een nadere analyse
nodig is van wat zich nu voordoet, mede om te weten of het gaat om een op
zich zelf staand probleem, dat afzonderlijk kan worden aangepakt, dan wel
om een onderdeel van een veel bredere ernstige problematiek, zoals de algemene
criminaliteit. Het verschijnsel doet zich overigens in alle West-Europese
landen voor. De ontwikkeling van de jeugdcriminaliteit in de afgelopen jaren
en van het geweld daarin, baart zorgen. Het vorige kabinet heeft daarom de
commissie-Van Montfrans ingesteld. Vanuit dit bredere kader probeert het kabinet
meer te doen.In het overleg van maandag jl. is afgesproken dat zal worden geprobeerd
meer inzicht te verkrijgen in de aard van de problematiek, na te gaan wat
er op organisatorisch en politieel/justitieel terrein beter kan worden gedaan
en hoe het preventiebeleid, supportersbeleid e.d. verder kunnen worden uitgewerkt.
De minister ging ervan uit dat de Kamer na het kerstreces zal kunnen worden
geïnformeerd over het resultaat van het nadere overleg.Hij was het ermee eens dat politici niet de pretentie moeten hebben, een
gecompliceerde zaak als deze op korte termijn te kunnen oplossen, omdat zo'n
suggestie alleen maar tot teleurstelling leidt. Het verleden heeft nu eenmaal
geleerd dat dit probleem niet zomaar op te lossen is. Hij beaamde dat in de
eerste plaats zal moeten worden geprobeerd het geweld te beheersen. Er is
geen sprake van, dat die benadering betekent dat het probleem niet ernstig
wordt genomen. Het kabinet neemt het zeer ernstig, maar wel in de geschetste
context. Het is waar dat het risico bestaat dat de overheid in deze open samenleving
ad hoc moet reageren, maar voorkomen moet worden dat er per incident wordt
gereageerd en dat niet wordt nagegaan wat er structureel kan worden gedaan.
Daarbij moet helder zijn van welke politiek-bestuurlijke noties wordt uitgegaan.
Uiteraard is de eerste verantwoordelijkheid van de overheid, op welk niveau
ook, het handhaven van de openbare orde en de rechtsorde. En zeker mogen commerciële
belangen niet prevaleren boven openbareordebelangen.Het is terecht dat de Kamer het kabinet op zijn coördinerende en
inhoudelijke taak aanspreekt, maar dat moet wel beperkt zijn tot de eigen
verantwoordelijkheid van het kabinet. Op een aantal onderdelen is de verantwoordelijkheid
nu eenmaal elders gelegd, namelijk bij burgemeesters, openbaar ministerie,
KNVB, BVO's, stadiondirecties e.d. Dat is uiteraard een complicerende factor
bij het voeren van het beleid.Over het doorberekenen van de kosten van de politie-inzet zijn vele parlementaire
debatten gevoerd. Het vorige kabinet was voor het doorberekenen, maar is bij
het ontwerpen van een daartoe strekkend wetsvoorstel op praktische bestuurlijk-juridische
vraagstukken gestuit. Het huidige kabinet heeft zich op het probleem
beraden. Het kabinet is op principiële gronden – die ook vanuit
de Kamer heden zijn aangevoerd – tegen doorberekening en voorziet ook
grote praktische problemen. Het vindt het beter, zich te concentreren op wat
er wel kan worden gedaan. De gemeenten hebben een zekere vrijheid om bij verordening
vast te stellen welke leges in rekening worden gebracht voor grootschalige
activiteiten. Het kan dan gaan om allerlei soorten van kosten. De gemeenten
hebben daarnaast de mogelijkheid additionele voorwaarden te stellen aan mensen
die zoiets organiseren. Bovendien kunnen gemeenten in het uiterste geval een
bepaalde activiteit op een bepaald moment verbieden. De minister gaf desgevraagd
toe dat de Kamer wel eerder had kunnen worden geïnformeerd over het nu
geschetste resultaat (hanteren lokale legesverordening) van het onderzoek
naar de mogelijkheden om bij grote evenementen kosten door te berekenen aan
de organiserende particulieren.Bij interruptie werd erop gewezen dat dan aan legesbedragen zal moeten
worden gedacht die niet passen in de huidige legescultuur en -structuur. De
minister had daarom de mogelijkheid genoemd van het stellen van nadere voorwaarden.
Daarbij kan een deel van bepaalde kosten aan de organisatoren worden doorberekend.
Bij grootschalige activiteiten wordt vaak als eis gesteld dat men zelf een
ordedienst regelt of betaalt. Natuurlijk zullen er minder kosten doorberekend
kunnen worden via deze weg en de weg van de legesverordening dan als de politiekosten
doorberekend zouden kunnen worden. Bij interruptie werd gesteld dat het niet
gaat om de kosten van politie-inzet bij grote evenementen in het algemeen,
maar om de kosten van de bovenproportionele inzet die noodzakelijk is bij
sommige voetbalwedstrijden. De minister nam aan, dat daarvoor geen norm te
ontwikkelen is en kon de consequenties van deze suggestie niet ineens overzien.
Hij wees erop dat als iets stelselmatig buitensporig veel kost en er geen
mogelijkheden zijn om daarin verandering te brengen, de weg van het verbod
opgegaan kan worden. Dat is een afweging die de burgemeester moet maken. Er
zijn meer maatschappelijke activiteiten waaraan grenzen zijn gesteld, ook
al is dat niet zo gemakkelijk in de Nederlandse wet- en regelgeving.De minister wilde proberen om via een gerichtere aanpak de omvang van
de politie-inzet te normaliseren. Bij een grootschalige activiteit zal er
altijd een relatief grotere politie-inzet nodig zijn dan bijvoorbeeld voor
het toerisme in de provincie Zeeland. Dat het in de regio Zeeland niet altijd
gemakkelijk is om alle politiediensten uit te voeren, is één
ding, de politie-inzet bij een wedstrijd in het betaald voetbal is een ander
ding. Vele maatschappelijke activiteiten vragen meer politieaandacht dan andere.
Tegengeworpen werd dat met deze opmerkingen tekort werd gedaan aan het emotionele
maatschappelijke gevoel onder burgers die de kwantitatieve omvang van hun
politiebescherming kennen en bij ogenblikken ervaren, en dan geconfronteerd
worden met beelden van de overmatige politie-inzet bij een voetbalwedstrijd.
De minister achtte deze emoties begrijpelijk, maar zag zich geconfronteerd
met de in politiek-bestuurlijke zin te beantwoorden vraag hoe het probleem
van het voetbalvandalisme moet worden aangepakt en teruggedrongen.Er is gepleit voor een landelijk uniforme aanpak. Het zou inderdaad goed
zijn als bijvoorbeeld aan de hand van een modelconvenant overal in den lande
min of meer gelijk zou worden gereageerd op de problematiek. Het Nederlands
politie-instituut heeft een modelconvenant ontworpen dat aan de Kamer overgelegd
zal worden. Al te veel uniformiteit is evenwel ongewenst, omdat in het huidige
systeem wordt uitgegaan van de regionale driehoek, waarbinnen op lokaal niveau
wordt ingeschat wat er moet worden gedaan. Voor de rechtszekerheid e.d. is
uniformiteit nodig, maar daarnaast moet er ruimte bestaan voor gerichte maatregelen.
Getracht zal worden gegevens te verzamelen over het beleid in dezen in het
buitenland, al is het de vraag van welke landen dat interessant is voor Nederland. Engeland zou zo'n land kunnen zijn. Na ordening zal de
informatie zal naar de Kamer worden gezonden.Er kan geen twijfel over zijn dat de totale politie-inzet te groot is
en dat deze moet worden verminderd. Er is een lichte kentering, maar de 10%
vermindering wordt nog bij lange na niet gehaald. Als de verschijnselen van
de laatste weken een structureel karakter krijgen, zal de inzet juist moeten
worden vergroot. Daarom moeten er dus mogelijkheden worden gezocht om de omvang
van de politie-inzet te beperken. Aard en omvang van de politie-inzet zullen
moeten worden bepaald naar de aard van de verstoring van de openbare orde
en van de strafwet, naar de aard van de hulpverleningstaak van de politie
en naar de aard de verkeersproblematiek. Een goede analyse van het probleem
kan wellicht leiden tot een betere en gerichtere politie-inzet, waarbij met
minder kwantiteit meer resultaat wordt geboekt.Bij interruptie werd erop gewezen dat het CIV heeft gesteld dat het ontbreken
van vertrouwen bij de politie in het veiligheidsmanagement bij de BVO's en
de uitvoeringsmaatregelen die door anderen dan de politie genomen moeten worden,
mogelijk een oorzaak is van het uitblijven van een grote afname van de politie-inzet.
De minister veronderstelde dat dit waar is en was er tot op zekere hoogte
niet verbaasd over. Beide politieministers zullen in overleg met de korpsbeheerders
en de andere partners moeten bekijken, hoe dat gebrek aan vertrouwen weggenomen
kan worden.Tot slot beaamde hij dat er politie in burger wordt ingezet. Dat gebeurt
met name om raddraaiers direct te kunnen aanhouden, met name in stadions.De minister van Justitie constateerde dat ieder weekend ruim
een miljoen mensen direct of indirect met voetbal bezig zijn. De KNVB heeft
gemeld dat ongeveer duizend mensen de kern vormen van de groep die moeilijkheden
veroorzaakt. Dit beperkte aantal mensen is wel verantwoordelijk voor heel
wat narigheid. Er worden vernielingen aangericht op weg naar de wedstrijd
in trein of bus, vervolgens in de binnensteden en daarna weer tijdens de terugreis.
Het is dan ook nodig, te proberen dit probleem zoveel mogelijk te beheersen.Voetbalvandalisme bestaat al geruime tijd. In de loop van de tijd is er
veel ervaring opgedaan met het aanpakken ervan en is er een goede samenwerking
ontstaan tussen alle organisaties die daarbij betrokken zijn. Het is wel waar,
dat er op sommige punten lacunes zijn. Die komen ook in evaluaties naar voren
en moeten dan worden aangepakt. Het is alleen niet zo, dat er een heel nieuw
beleid moet worden ontworpen.Na een periode waarin men greep had gekregen op het verschijnsel voetbalvandalisme
zijn daarin veranderingen opgetreden, waardoor dat verschijnsel weer meer
toeneemt. Nagegaan moet worden waarom welke veranderingen zich hebben voltrokken.
Er is sprake van een hoge mate van organisatie en sturing van geweld. Onderzocht
moet worden wat voor mensen dat doen en waarom, waar ze vandaan komen, hoever
ze reizen voor een wedstrijd, hoe ze georganiseerd zijn e.d. Die gegevens
zijn relevant voor een preventieve en repressieve aanpak. Vroeger kon met
preventie veel resultaat worden bereikt en dat kan waarschijnlijk nog onder
de groep meelopers, maar tegen de harde kern zullen waarschijnlijk andere
maatregelen moeten worden genomen. De minister wilde ook graag weten hoe men
in Engeland redelijk greep heeft gekregen op het verschijnsel en op wat voor
mensen men daar welke maatregelen heeft toegepast.Als het niet mogelijk is de zaak met andere maatregelen te beheersen,
dan komt het strafrecht aan de orde, maar daarvan moet men geen wonderen verwachten.
Het justitieel beleid wordt al een aantal jaren bijgesteld en verfijnd. De
laatste richtlijn dateert uit 1994 en bevat een draaiboek van preventie tot
openbareordehandhaving. De officier van justitie levert uiteindelijk
het sluitstuk met het strafrecht. In het seizoen 1995–1996 zijn er 1550
processen-verbaal opgemaakt op grond van het Wetboek van Strafrecht, de Wet
wapens en munitie en gemeentelijke verordeningen. De meeste processen-verbaal
zijn opgemaakt op basis van het Wetboek van Strafrecht vanwege mishandeling,
openlijke geweldpleging, bedreiging, wapengebruik e.d. Het dragen van wapens
valt onder de Wet wapens en munitie. Als de politie buiten het stadion ziet
dat er een strafbaar feit wordt gepleegd door iemand die als dader kan worden
geïdentificeerd, dan kan zij betrokkene oppakken. Bij massaal gepleegde
feiten is het moeilijk per persoon aan te geven wat betrokkene voor strafrechtelijk
relevants heeft gedaan. Toch slaagt de politie erin een groot aantal mensen
die strafbare feiten hebben gepleegd, op te pakken en een proces-verbaal te
geven.Als iemand grof openlijk geweld heeft gepleegd, kan hij in voorlopige
hechtenis gehouden worden en binnen vrij korte tijd worden voorgeleid en gestraft,
afhankelijk van de aard van het strafbare feit. Betrokkene kan vervolgens
hoger beroep instellen. Dat de KNVB soms pas na geruime tijd iets hoort, kan
een gevolg zijn van het feit dat de betrokkene gebruik heeft gemaakt van de
hem ter beschikking staande rechtsmiddelen, zodat het strafproces enige tijd
heeft geduurd. De rechter kan onder meer voorwaardelijke gevangenisstraf opleggen
met als bijkomende voorwaarde een stadionverbod met meldingsplicht.Wanneer iemand niet in voorlopige hechtenis is genomen, wordt ernaar gestreefd
snelrecht toe te passen. In Rotterdam lukt het, mensen binnen vier weken ter
zitting te brengen. Ook dan kan de rechter een voorwaardelijke straf opleggen
met bijkomende voorwaarden. Wie schade heeft geleden, moet bij de rechter
een vordering instellen tot vergoeding van de schade. Dan moet wel duidelijk
aanwijsbaar zijn dat de verdachte de veroorzaker van de schade is. Dat is
vaak moeilijk te bewijzen. Er is daarom wel eens geprobeerd, de algehele schade
te inventariseren en alle betrokkenen aansprakelijk te stellen voor een zoveelste
deel van de kosten, maar dat accepteerde de rechter helaas niet. De civiele
weg naar schadevergoeding is duur en de daders hebben vaak geen cent. De minister
was ervoor, zoveel mogelijk te proberen mensen die schade hebben aangericht,
deze te laten vergoeden.Het heeft niet veel zin het bestaande instrumentarium uit te breiden.
Het gaat erom, de bestaande instrumenten zo goed en gericht mogelijk toe passen.
Vandaar dat steeds wordt bekeken of de samenwerking tussen de verschillende
delen van de keten wel voldoende is. Er is een werkgroep bezig om de relatie
tussen het openbaar ministerie en de KNVB te verbeteren. In de landelijke
overleggroep zitten vertegenwoordigers van allerlei organisaties, ook van
het openbaar ministerie. Er is op landelijk niveau geen specifiek informatie-uitwisselingsoverleg
tussen openbaar ministerie en supportersverenigingen, maar het openbaar ministerie
zoekt wel zoveel mogelijk contact met groeperingen die relevante gegevens
kunnen aanleveren.Geprobeerd wordt discriminatie (verbaal geweld, spandoeken etc.) zoveel
mogelijk strafrechtelijk aan te pakken, maar het is moeilijk om bij spreekkoren
individuele mensen eruit te halen. Toch is dat wel gebeurd en zijn er ook
veroordelingen geweest. Er zal vooral preventief opgetreden moeten worden
met inschakeling van scheidsrechters, spelers en clubs.Verspreiding van discriminerend materiaal via Internet gebeurt veelal
anoniem, terwijl strafrechtelijke vervolging alleen mogelijk is als de verspreider
identificeerbaar is. Er is thans een meldpunt voor kinderporno op Internet.
Als dit tot goede resultaten leidt, zal met de providers worden overlegd over
de mogelijkheid de werking van het meldpunt uit te breiden tot racistische
taal en andere vuiligheid, aldus de minister. Het leek haar beter te proberen
te bereiken dat zoiets via zelfregulering van het scherm verdwijnt dan dat
er veel strafrechtelijke capaciteit wordt ingezet, terwijl de teksten vaak
moeilijk te herleiden zijn tot de schrijvers. Videocamera's worden steeds meer gebruikt, met name binnen het stadion.
Beelden van mensen die grove strafbare feiten plegen, worden ook gebruikt
om die mensen te pakken. Wel moet altijd worden afgewogen of het zinvol is
om extra recherchecapaciteit in te zetten om die videobeelden te gaan bekijken
als er geen ernstige dingen zijn voorgekomen. Tegengeworpen werd dat het waarschijnlijk
wel zinvol is, omdat dan vermoedelijk de notoire raddraaiers te zien zijn
en deze een volgende keer gemakkelijker te identificeren zullen zijn. De minister
beaamde dat als het zinvol is, beelden wel worden geanalyseerd, maar dan wel
altijd in verband gebracht met andere gegevens. Videobeelden kunnen dus nuttig
zijn bij de opsporing van de daders van strafbare feiten.De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sportsprak
het aan dat enerzijds iedereen heeft gezegd, dat het geweld niet de norm mag
worden en dat anderzijds de gebeurtenissen in een breder perspectief zijn
gezet.Ook zij vond het uitermate triest dat er kleine groepjes zijn die zich
bezighouden met voetbalcriminaliteit in plaats van van het voetbal te genieten.
Georganiseerd geweld dient al in een eerder stadium dan bij topwedstrijden
te worden getraceerd. Het is inderdaad de eigen verantwoordelijkheid van bestuurders,
trainers en spelers. Niet alleen bij topclubs en betaald voetbal, maar ook
bij amateurclubs tot op het allerlaagste kringniveau moet ontoelaatbaar supportersgedrag
worden gecorrigeerd. Bij de allerjongste voetballertjes komt het al voor dat
ouders hun kind oproepen tot agressief gedrag. Dat gedrag van die ouders dient
meteen al gecorrigeerd te worden.Het mag waar zijn dat er nog nooit een speler in het eerste elftal terecht
is gekomen omdat hij zo sportief speelt, toch moet worden geprobeerd een cultuuromslag
te bereiken. Internationaal wordt dat ook nagestreefd: voor de UEFA-cup mag
een land met een extra club meedoen, wanneer die club de Fair Play Cup heeft
gewonnen. Het nationaal actieplan sport, tolerantie en fair play zal in januari
a.s. worden gepubliceerd en zal ook dit soort elementen bevatten, bedoeld
om te laten zien hoe het ook zou kunnen en hoe ontoelaatbaar supportersgedrag
tegengegaan kan worden, zodat vervolgens de voetbalcriminaliteit kan worden
aangepakt.De verbeteringen die zijn bereikt, zijn in de eerste plaats het gevolg
van de maatregelen van de KNVB zelf. Dat de maatregelen binnen het stadion
wat het fysieke geweld betreft redelijk succesvol zijn, is waarschijnlijk
een van de oorzaken van het feit dat het geweld zich van binnen naar buiten
het stadion verplaatst.De clubkaart die door de KNVB is ingevoerd en medio 1997 door alle clubs
moet worden gebruikt, is in de eerste plaats bedoeld als servicekaart. De
KNVB is inmiddels ook van mening dat de clubkaart tegelijkertijd een beveiligingskaart
zou moeten zijn. De staatssecretaris was het ermee eens dat de kaart persoonsgebonden
zou moeten worden, maar zei dat dit nogal wat voeten in de aarde heeft en
dat het de vraag is of het effectief zal zijn, omdat het geweld nu veelal
buiten het stadion plaatsheeft. Dat laat onverlet, dat dit ook zou moeten
gebeuren.Zo'n tweeënhalf jaar geleden is voor het eerst in de Kamer gesproken
over de noodzaak, clubs te verplichten stewards op te leiden en aan te stellen.
In overleg met de politie is voor alle clubs vastgesteld hoeveel stewards
er noodzakelijk zijn. Zowel in het stadion als ter begeleiding daarbuiten
hebben alle clubs nu stewards aan het werk. Het is vanzelfsprekend dat de
afstemming met de politie nog beter kan en dat de deskundigheidsbevordering
verder moet worden aangezwengeld.De staatssecretaris beaamde dat het instrument «betaalde supporterscoördinatoren»
in de praktijk goed werkt bij de clubs die het hanteren. Het aanstellen van
die coördinatoren is uiteraard een verantwoordelijkheid van de KNVB en
de clubs. Hiermee kan het supportersbeleid van de KNVB nog meer reliëf
worden gegeven. Dit beleid ligt voor een deel vast in de veiligheidsvoorschriften
en heeft o.a. betrekking op het begeleiden van de supporters. De staatssecretaris
was voornemens, de FSV binnenkort nog eens uit te nodigen voor overleg over
hun ideeën ten aanzien van de vormgeving van een goed supportersbeleid.Vier jaar geleden heeft het ministerie samen met de KNVB de socialepreventieprojecten
opgezet. Het ministerie heeft ze ook tijdelijk gefinancierd. Inderdaad blijkt
dat de jeugd van vijftien tot twintig jaar met een goede intensieve begeleiding
weggehaald kan worden van de harde kern. Vrijdag a.s. hebben ambtenaren van
VWS met het Landelijk centrum van opbouwwerk een eerste vergadering over de
mogelijkheden om op deze weg voort te gaan. In dat overleg zal naar voren
worden gebracht dat het wellicht mogelijk is de projecten te financieren uit
het fonds supportersprojecten, dat wordt gevoed door de boetes die aan clubs
worden opgelegd bij wanordelijk gedrag. Het fonds bevat f 230 000,
geïnd in het vorige seizoen, en f 265 000, geïnd in het
lopende seizoen.De KNVB houdt bij het opstellen van het competitieschema al rekening met
risicowedstrijden, maar dat heeft natuurlijk z'n beperkingen.De KNVB heeft bij zijn halfjaarlijkse rapportage, die vandaag op het ministerie
is ontvangen, een stappenplan gevoegd, waarin duidelijk wordt gemaakt met
wie er van tevoren heldere afspraken moeten worden gemaakt en welke stappen
er moeten worden ondernomen op het moment dat zich racistische spreekkoren
voordoen of iets dergelijks. Het is de verantwoordelijkheid van de burgemeester
om te bepalen of een wedstrijd eventueel uiteindelijk toch moet worden stilgelegd.
Burgemeesters en trainers hebben gezegd, niet te zullen aarzelen om als dat
nodig is een wedstrijd te staken.Op 15 november jl. is door de Nederlandse en de Belgische voetbalbond
een stichting Euro 2000 opgericht, gevestigd in Eindhoven, die belast is met
de organisatie van het evenement. Met de KNVB zal worden afgesproken dat de
minister van Binnenlandse Zaken aanspreekbaar is voor de veiligheidsorganisatie
en dat de staatssecretaris van Sport aanspreekbaar is voor het evenement als
zodanig. In de voortgangsrapportage voetbalvandalisme die in februari a.s.
zal nadere informatie worden verstrekt.De ervaringen met het EK '96 worden op dit moment geëvalueerd door
het CIV. De permanente commissie van de Raad van Europa heeft de afgelopen
maand een evaluatiebijeenkomst gehouden met de landen die hebben deelgenomen
aan het EK '96. Die rapportage zal ook openbaar worden gemaakt.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven
(PvdA), voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck
Pillis-Duvekot (VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66),
Middel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina
(D66), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP),
Essers (VVD), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66),
Van Vliet (D66) en Van Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Th. A. M. Meijer (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD),
Smits (CDA), Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66),
Vreeman (PvdA), Rouvoet (RPF), R. A. Meijer (groep-Nijpels), Van Waning (D66),
Sipkes (GroenLinks), De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J.
M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66) en
Hoogervorst (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te
Veldhuis (VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat
(CD), Van den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF) en Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen (CDA), Van der Stoel
(VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks),
Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie 55+) en Van Oven (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD) en Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Noorman-Den Uyl (PvdA), R. A. Meijer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Roethof (D66), Leerkes (Unie 55+), Van den
Doel (VVD), Weisglas (VVD) en De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25232-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl