Weer samen naar school; Brief staatssecretaris met notitie 'WSNS: de volgende fase'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21860, nr. 32

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

21860 nr. 32

19-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamWSNS: de volgende fase PreambuleI. Afspraken op hoofdlijnen 1. Grondgedachte WSNS2. Tussenbalans3. Afspraken over hoofdlijnen voor versterking van WSNSII. Agenda voor uitwerking hoofdlijnen1. Uitwerking bestuurlijk/organisatorische maatregelen2. Uitwerking financiële maatregelen3. Overige uitwerkingspuntenIII. Vervolgtraject
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21860Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 860Weer samen naar schoolnr. 32BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 19 juni 1995Tijdens het Algemeen Overleg dat ik op 23 februari 1995 met de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heb gevoerd over o.a. Weer Samen
Naar School heb ik aangekondigd dat ik met de Akkoordpartners Weer Samen Naar
School overleg zou gaan voeren over een concreet pakket voorstellen waarmee
het proces een extra stimulans gegeven kan worden. Ik heb toen de verwachting
uitgesproken – en dit nog eens herhaald tijdens het overleg met de Kamer
op 25 april jl. – dat ik dit overleg in juni zou kunnen afronden.Op vrijdag 16 juni jl. ben ik met de Akkoordpartners tot overeenstemming
gekomen over een samenhangend pakket van maatregelen waarmee het WSNS-proces
een nieuwe impuls kan krijgen. Deze maatregelen staan beschreven in de notitie
«WSNS: de volgende fase», die ik u hierbij toestuur.Het betreft hier een akkoord waarover nog raadpleging van de achterban
van de organisaties moet plaatsvinden. Afgesproken is dat de uitkomsten van
de achterbanraadplegingen uiterlijk 1 oktober a.s. bekend zullen zijn.Ik stel het op prijs spoedig met de Tweede Kamer over de resultaten van
het overleg zoals die in de notitie zijn neergelegd te kunnen spreken.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. Netelenbos WSNS: de volgende fase Preambule1. In de maanden april, mei en juni heeft de staatssecretaris van OCenW,
mw. Netelenbos, overleg gevoerd met de akkoordpartners1 die in 1991 het WSNS-akkoord gesloten hebben. Dit overleg is erop
gericht geweest te komen tot een actualisering van het WSNS-akkoord. Deze
notitie bevat de resultaten van dit overleg. In de notitie worden tegen de
achtergrond van de doelstellingen van het WSNS-beleid en de ervaringen die
in de afgelopen jaren zijn opgedaan, de hoofdlijnen geschetst voor de inrichting
van de volgende fase van WSNS, binnen de kaders van het bestaande WSNS-akkoord.
De voorgestelde hoofdlijnen zullen door de vertegenwoordigers van de organisaties
naar hun achterban verdedigd worden. Partijen zijn het erover eens dat langs
deze hoofdlijnen nieuwe wet- en regelgeving in goed overleg tot stand gebracht
zal moeten worden. Ter voorbereiding hiervan zal op een groot aantal punten
door de Akkoordpartners eerst tot concrete uitwerkingen van de hoofdlijnen
gekomen moeten worden. De notitie benoemt de uit te werken punten en geeft
eerste aanzetten voor uitwerkingen op enkele punten. Op grond van het geheel
van uitwerkingen zal opnieuw een afweging plaats dienen te vinden inzake de
uitvoerbaarheid van de voorliggende voorstellen. Een dergelijke afweging geldt
ook wanneer de in te zetten T&B-opbrengst onverhoopt lager uitkomt dan
in deze notitie wordt aangenomen. Vanzelfsprekend is de uiteindelijke besluitvorming
over de wetsvoorstellen ten volle voorbehouden aan de (mede)wetgever. Wel
spreekt de staatssecretaris met het overnemen van de resultaten uit, dat zij
deze inhoudelijk zal verdedigen.2. Onderdeel van de hoofdlijnen is dat het overgrote deel van de T&B-opbrengst
wordt ingezet ten behoeve van WSNS, als concretisering van de voorstellen
van de staatssecretaris in de notitie «Een impuls voor het basisonderwijs»
en de eerdere afspraken uit het T&B-akkoord over de besteding van de T&B-opbrengst.2 Organisaties hebben geconstateerd dat het huidige middelenkader
inclusief de daarin opgenomen zorgbudgetten voor het PO als een politieke
realiteit moet worden beschouwd. Zij menen echter dat een structurele verhoging
van dit middelenkader nagestreefd dient te worden, met het oog op de eisen
die aan het onderwijs worden gesteld. I. Afspraken op hoofdlijnen 1. Grondgedachte WSNS1.1. De basisschool dient zoveel mogelijk alle leerlingen in het onderwijs
de zorg te kunnen geven waaraan zij behoefte hebben, en kinderen moeten zoveel
mogelijk in de gelegenheid worden gesteld onderwijs te volgen in hun eigen
woon- en leefomgeving. Kinderen hebben er recht op dat zij binnen de eigen
basisschool extra hulp krijgen als dat nodig is en moeten daarvoor niet de
school hoeven te verlaten. Weer Samen Naar School heeft als inzet om basisscholen
in staat te stellen deze extra aandacht en zorg te geven aan leerlingen die
problemen ervaren in het onderwijs. De afgelopen decennia is de zorg voor
deze leerlingen in belangrijke mate buiten de basisschool komen te liggen
in aparte scholen voor speciaal onderwijs. Er is een systeemscheiding ontstaan
tussen regulier en speciaal onderwijs. Zowel vanuit onderwijskundig als maatschappelijk
oogpunt is deze segregatie ongewenst. WSNS is gestart vanuit de noodzaak dat
de systeemscheiding tussen basis- en speciaal onderwijs wat betreft het LOM,
MLK en IOBK dient te worden doorbroken, en dat het basisonderwijs
dient te worden toegerust met capaciteiten en faciliteiten die op dit moment
in het speciale onderwijs zijn geïnvesteerd.Deze grondgedachte is in 1991 breed onderschreven als basis voor de toekomstige
ontwikkeling van het primair onderwijs.De akkoordpartners staan nog steeds achter deze grondgedachte.1.2. Het is goed de achtergrond van dit denken hier nog eens kort toe
te lichten.Een deel van de leerlingen heeft moeite om het onderwijs in de basisschool
te volgen zonder dat hen extra zorg geboden wordt. De problemen beginnen meestal
al in de onderbouw. Als goede hulp dan uitblijft, is de kans groot dat de
situatie met de tijd verslechtert, totdat uiteindelijk verwijzing naar de
speciale school de enige oplossing biedt. Voor de leerling en diens ouders
is dit vaak een frustrerende ervaring: het kind moet eerst vastlopen in de
basisschool om pas daarna onderwijs te krijgen dat aansluit op zijn behoeften.
Voor ouders en leerling wordt de verwijzing naar de speciale school dan wel
als een opluchting ervaren – het kind leeft op in een pedagogisch klimaat
dat wel met de eigen mogelijkheden rekening houdt –, maar de prijs is
hoog: behalve de ervaringen in de basisschool, kan de goede zorg alleen verkregen
worden in een school buiten de vertrouwde woon- en leefomgeving van het kind.
Plaatsing op de speciale school is vrijwel altijd permanent: slechts enkele
leerlingen worden teruggeplaatst in de basisschool. Daarmee ontstaat een blijvende,
sociale afstand tussen kind en woon- en leefomgeving. Ook voor de basisschool
is het verwijzingsproces in de regel een teleurstellende ervaring: een basisschool
die zijn wettelijke opdracht serieus neemt, ziet het immers als taak de leerlingen
die worden toegelaten zo goed mogelijk op te vangen. Verwijzing confronteert
de school met de grenzen van het eigen kunnen. Elke school en elke leraar
zal liever zelf de zorg bieden waaraan een leerling behoefte heeft. Door tijdig –
zoveel mogelijk al in de onderbouw – zorg op maat te bieden, zou in
veel gevallen verwijzing voorkomen kunnen worden, en daarmee de pijnlijke
ervaringen waarmee dit proces gepaard gaat.1.3. De huidige tweedeling tussen enerzijds een basisschool en anderzijds
een speciale school dient te worden opgeheven. In plaats daarvan zal al zoveel
mogelijk binnen de basisschool zorg geboden moeten kunnen worden. Er zal een
continuüm van zorgvoorzieningen moeten ontstaan: binnen de groep, binnen
de basisschool, tussen basisscholen onderling, in samenwerking met de speciale
school, in de speciale school. Daarmee kan voor elke leerling die zorg geboden
worden die op een bepaald moment wenselijk is. De geboden zorg kan naar aard,
duur en plaats variëren, waardoor ook meer leerlingen hiervan zullen
profiteren.De toerusting van de individuele leraar zal allereerst verbeterd moeten
worden, zodat al binnen de groep extra zorg geboden kan worden. Te denken
valt aan deskundigheidsbevordering, niet alleen via scholing, maar ook via
vormen van collegiale consultatie en het werken met een interne begeleider
binnen de basisschool, waardoor de bekwaamheid van de leraar om het onderwijs
aan te passen aan de verschillen tussen de leerlingen wordt vergroot. In dit
opzicht sluiten de doelstellingen van het beleid gericht op vitalisering van
het leraarschap aan op de eisen die binnen het WSNS-beleid aan het leraarschap
worden gesteld.Het zal niet altijd lukken om binnen de eigen groep voldoende zorg te
bieden, maar verwijzing naar de speciale school hoeft dan nog niet aan de
orde te zijn. Buiten de groep, maar nog binnen de basisschool kunnen zorgvoorzieningen
gerealiseerd worden. Door tijdelijke plaatsing in een aparte groep kan gericht
intensievere aandacht gegeven worden. Er zijn ervaringen met plaatsing in
een hulpklas gedurende enkele maanden of een heel schooljaar, waarna de leerling
weer terugkeert in de eigen groep. Er zijn ook positieve ervaringen
met plaatsing gedurende een of meer dagdelen per week in een aparte leergroep.
De invulling van deze leergroepen kan toegespitst geworden op een bepaald
vak bijv. lezen waarin leerlingen achterstanden hebben opgelopen. Ook is het
mogelijk om leerlingen individueel buiten de groep op te vangen via vormen
van remedial teaching e.d. Voor deze vormen van hulp geldt dat ze binnen de
omvang van de gemiddelde basisschool niet gemakkelijk gerealiseerd kunnen
worden: daartoe is samenwerking van meer scholen in de regel nodig, zodat
voldoende leerlingen en personele capaciteit bijeengebracht kunnen worden.
Samenwerking tussen scholen biedt ook nog een andere mogelijkheid, bijv. om
leerlingen over te plaatsen: als een leerling binnen een basisschool niet
voldoende zorg geboden kan worden, dan is niet uitgesloten dat een andere
basisschool daarin wel zou kunnen voorzien. Voorwaarde is dat scholen van
elkaars mogelijkheden en moeilijkheden op de hoogte zijn. Soms helpt het al
wanneer het kind een kans krijgt in een nieuwe omgeving. Scholen kunnen niet
alleen van elkaar leren, maar elkaar ook helpen. Dat geldt zeker ook voor
de samenwerking tussen basisscholen en de speciale scholen. Speciale scholen
beschikken over deskundigheid en expertise die heel goed ten dienste gesteld
kan worden aan basisscholen in de vorm van bijv. ambulante ondersteuning van
zowel leraren als (groepen) leerlingen.Veel leerlingen die nu verwezen moeten worden naar speciale scholen zouden
via de genoemde vormen van extra zorg binnen de groep en binnen de basisscholen,
gehandhaafd kunnen blijven. Daardoor zullen minder leerlingen naar de speciale
scholen verwezen hoeven te worden. Belangrijk is ook dat leerlingen die nu
niet verwezen worden, maar wel behoefte hebben aan extra zorg, voordeel hebben
van de voorzieningen die binnen de groep en binnen de school tot stand komen.Voor een beperkt aantal leerlingen zal deze extra zorg – naar verwachting –
onvoldoende zijn zodat uiteindelijk plaatsing in een speciale school toch
onvermijdelijk blijkt. De omvang van deze groep is niet bij voorbaat aan te
geven, en hangt sterk af van de mate waarin het lukt om goed functionerende
zorg binnen de basisscholen te realiseren. In de notitie Impuls voor het basisonderwijs
heeft het Kabinet aangegeven dat in de toekomst nog zo'n 2% van de leerlingen
in de speciale scholen geplaatst zou hoeven te worden.1.4. In 1991 is het WSNS-akkoord tot stand gekomen. Hierin is een concept
neergelegd om de bestaande systeemscheiding tussen basisonderwijs en speciaal
onderwijs voor zover het betreft LOM, MLK en IOBK te doorbreken, waardoor
leerlingen die extra zorg nodig hebben die zoveel mogelijk in de basisschool
kunnen krijgen. Uitgangspunt is dat de speciale zorg voor de leerlingen met
onderwijsproblemen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van meerdere
scholen moet worden gezien. In het WSNS-akkoord is deze verantwoordelijkheid
organisatorisch vorm gegeven binnen samenwerkingsverbanden van een aantal
basisscholen met een speciale school. Scholen van een samenwerkingsverband
dragen gezamenlijk zorg voor de inrichting van een samenhangend geheel van
voorzieningen zoveel mogelijk binnen de basisscholen. Voor de leerlingen die
ook met deze voorzieningen onvoldoende geholpen kunnen worden, is er de mogelijkheid
van opvang binnen de aparte, kleinere speciale school. De middelen die nu
zijn geïnvesteerd in het speciaal onderwijs blijven behouden om de voorzieningen
binnen de basisscholen tot stand te kunnen brengen. Naarmate meer leerlingen
worden opgevangen binnen de basisscholen zal de werkgelegenheid van het personeel
in de speciale scholen zich verplaatsen naar (nieuwe hulpvoorzieningen binnen)
de basisscholen. WSNS is geen bezuinigingsoperatie. Integendeel. Om het proces
op gang te brengen, zijn extra WSNS-faciliteiten aan de samenwerkende scholen
toegekend. In 1992 is een dekkend netwerk van samenwerkingsverbanden tot stand gekomen
onder coördinatie van de besturenorganisaties. In 1993 is een Procesmanagement
ingericht dat tot taak heeft de onderwijskundige inrichting van de samenwerkingsverbanden
te ondersteunen. De voortgang van het hele proces is gevolgd binnen het kader
van de evaluatie die onder verantwoordelijkheid van de Stuurgroep evaluatie
WSNS wordt verricht. In 1994 is de WSNS-wet tot stand gebracht waardoor de
samenwerkingsverbanden een wettelijke regeling hebben gekregen en de belemmeringen
in de onderwijskundige ontwikkeling van de verbanden zoveel mogelijk worden
weggenomen. Tevens voorziet deze wet in de inrichting van regionale verwijzingscommissies. 2. Tussenbalans2.1. Na een aantal jaren is het mogelijk en nodig een tussenbalans op
te maken over de voortgang en slaagkansen van de doelstellingen van WSNS.
In essentie leiden de ervaringen van de afgelopen tijd tot de volgende twee
conclusies:a. het concept van de samenwerkende scholen die gezamenlijk verantwoordelijkheid
dragen voor de speciale zorg blijkt in de praktijk uitvoerbaarb. maar, het is onder de huidige condities zeer twijfelachtig of het concept
op brede schaal in het land zal kunnen slagen.Beide conclusies behoeven enige toelichting.2.2. Binnen een deel van de samenwerkingsverbanden is met voortvarendheid
gewerkt aan de vormgeving van verbrede zorg zoveel mogelijk binnen de basisscholen.
In de basisscholen zijn voorzieningen getroffen die de individuele leraar
ondersteunen bij het geven van extra aandacht aan de leerlingen die daar binnen
de groep om vragen. In de meeste basisscholen is de functie van interne begeleider
gerealiseerd. Daarnaast zijn vormen van collegiale consultatie tot stand gekomen.
Hierdoor krijgt de groepsleraar meer mogelijkheden aangereikt om zijn onderwijs
op groepsniveau aan te passen met het oog op de verschillen tussen leerlingen.
Basisscholen hebben intussen ook ervaring opgedaan met de inrichting van zorgvoorzieningen
buiten de groep. In de eerste plaats zijn er vormen van remediale hulp voor
individuele leerlingen ontwikkeld. In de tweede plaats zijn er ervaringen
met de opzet van afzonderlijke groeperingsvormen voor leerlingen die speciale
aandacht nodig hebben in de vorm van hulpklassen, variabele leergroepen e.d.
Deze kunnen zowel binnen afzonderlijke basisscholen als tussen meer basisscholen
gevormd worden. Tot slot worden in verbanden ervaringen opgedaan met een andere
functie en positie van de speciale school, waarbij deze daadwerkelijk functioneert
als expertisecentrum binnen het verband. Onder auspiciën van het Procesmanagement
is een grote hoeveelheid materialen beschikbaar gekomen waarin deze praktijkervaringen
zijn neergelegd zodat deze voor andere scholen bruikbaar zijn. Ook via een
uitgebreid aantal conferenties, cursussen en andere bijeenkomsten zijn de
ervaringen overdraagbaar gemaakt.2.3. In de praktijk blijken de scholen binnen een aantal samenwerkingsverbanden
de geschetste mogelijkheden om voorzieningen te treffen echter onvoldoende
te gebruiken. In deze verbanden blijft de WSNS-inzet vaak beperkt tot het
verbruiken van de WSNS-faciliteiten zonder dat dit binnen de basisscholen
tot wezenlijke aanpassingen van hun onderwijs leidt met het oog op de behoeften
van leerlingen die problemen binnen het gegeven onderwijs ervaren. In de rapportages
van de Stuurgroep evaluatie is gesignaleerd dat de huidige «incentive-structuur»
scholen binnen samenwerkingsverbanden in de gelegenheid stelt om de bestaande
systeemscheiding in essentie ongewijzigd te laten; ja zelfs een beloning
geeft op verwijzing van leerlingen naar de speciale school, in zoverre deze
verwijzing volledig wordt bekostigd door de rijksoverheid. Omgekeerd ontvangen
basisscholen binnen verbanden waar de leerlingen zoveel mogelijk binnen de
basisschool worden opgevangen daarvoor geen directe beloning. (De regelingen
voor de formatiegarantie en de ambulante begeleiding zijn – vanuit een
oogpunt van financiële beheersbaarheid en moeilijke indicatiestelling –
noodzakelijk indirect werkend en beperkt van omvang.) Op grond van deze analyse
is de kans dat de doelstellingen van WSNS worden gerealiseerd bij ongewijzigd
beleid zeer klein. De hernieuwde groei van de leerlingenaantallen in het LOM,
MLK en IOBK vormt een duidelijke indicatie dat de gewenste omslag wat betreft
de opvang van leerlingen in de basisscholen nog niet tot stand is gekomen.
Vanuit de Stuurgroep wordt dan ook geadviseerd beleidsmaatregelen te treffen
die leiden tot aanpassing van de bestaande incentive-structuur.Er zijn ook nog andere factoren van invloed op de voortgang van WSNS.
De CEB heeft in haar eindrapport geadviseerd om met name in de onderbouw te
komen tot een formatieve versterking van de basisscholen. In de notitie «Een
impuls voor het basisonderwijs» heeft het Kabinet in reactie op het
CEB-rapport voorgesteld om het overgrote deel van de T&B-opbrengst aan
te wenden voor extra formatie in de onderbouw om scholen nog meer mogelijkheden
te bieden voor extra hulp aan leerlingen die speciale zorg behoeven.Van belang voor de voortgang van WSNS is tenslotte ook de positie van
de speciale scholen. Er is bij deze scholen veel onzekerheid ontstaan over
het eigen toekomstperspectief. Niet alleen is er vrees over de eigen werkgelegenheid,
maar ook is er soms twijfel of binnen de samenwerkingsverbanden op andere
wijze de goede zorg kan worden geboden waardoor verwijzing niet meer nodig
is. Voor het speciaal onderwijs is er behoefte aan een duidelijk toekomstperspectief.Voor de Akkoordpartners is deze situatie reden geweest om zich nú
te beraden over mogelijke maatregelen om het WSNS-proces alsnog in goede banen
te leiden. Dit beraad heeft geleid tot de volgende afspraken op hoofdlijnen: 3. Afspraken over hoofdlijnen voor versterking van WSNSDe Akkoordpartners zijn het erover eens dat op korte termijn maatregelen
dienen te worden genomen om WSNS een nieuwe impuls te geven uitgaande van
de volgende hoofdlijnen.3.1. De toerusting van de basisscholen wordt versterkt zodat zij in een
positie gebracht worden om daadwerkelijk binnen het eigen onderwijs extra
aandacht te geven aan leerlingen die dat nodig hebben. Daartoe zal:a. een deel van de middelen van het speciaal onderwijs over moeten gaan
naar de basisscholen enb. het overgrote deel van de T&B-opbrengst binnen WSNS worden ingezet
ter versterking van de toerusting van de basisscholen in het bijzonder in
de onderbouw.3.2. Er zal in de samenwerkingsverbanden behoefte blijven aan speciale
scholen, zij het in de regel kleiner van omvang dan nu.Voor de speciale scholen in de samenwerkingsverbanden blijft een rechtstreekse
rijksbekostiging gehandhaafd, wettelijk geregeld.3.3. De omvang van de bekostiging van basis- en speciale scholen, gegeven
de budgettaire kaders wat betreft de zorgmiddelen dient nader te worden vastgesteld.
De staatssecretaris is voornemens gefaseerd de omvang van de bekostiging van
de speciale scholen vast te stellen uitgaande van een vermindering
van het aantal verwijzingen tot 2 procent, zoals in de Impuls-notitie is aangegeven.
Het landelijke deelname-percentage ligt nu op 3,8 hetgeen betekent dat de
middelen die overeenkomen met 1,8% SO-deelname beschikbaar gesteld kunnen
worden aan de basisscholen als extra zorgmiddelen naast de T&B-middelen.3.4. Het aan de scholen toe te kennen zorgbudget is normatief: schoolbesturen
zullen binnen samenwerkingsverbanden gezamenlijk over de inzet van het zorgbudget
en de middelen die rechtstreeks naar de school voor speciaal onderwijs gaan,
beslissen. De wijze van besluitvorming wordt vastgelegd in een reglement.
Uitgangspunt is dat de middelen daar terecht komen waar de zorg daadwerkelijk
wordt geboden. Op grond hiervan kan de feitelijke omvang van de speciale scholen
afwijken van de genormeerde omvang. Voor zover meer leerlingen de speciale
scholen bezoeken, zal de noodzakelijke extra bekostiging vanuit de basisscholen
aan de speciale scholen toegekend moeten worden. Omgekeerd kan het aantal
verwijzingen ook lager zijn, waardoor middelen danwel personeel van de speciale
scholen elders ingezet kunnen worden binnen de scholen in het verband. Aldus
ontstaat voor de basisscholen een werkelijke afweging over de inzet van de
eigen zorgmiddelen, terwijl tegelijkertijd recht gedaan wordt aan het principe
dat het geld het kind volgt.3.5. Door de landelijke verschillen in de omvang van het speciaal onderwijs,
is de hoeveelheid zorgmiddelen ongelijk verdeeld. Uit onderzoek is tot nu
toe niet gebleken dat deze verschillen toegeschreven kunnen worden aan kenmerken
of factoren op leerling, school of regionaal niveau. Daarmee ontbreken objectieve
criteria om tot een regionaal gedifferentieerde verdeling van de zorgmiddelen
te komen, en zal tot een landelijke verevening van de zorgmiddelen moeten
worden gekomen, ervan uitgaande dat de uitkomsten van verder onderzoek geen
ander beeld geven.3.6. Als gevolg van de verevening en de verschuiving van middelen tussen
speciale scholen en basisscholen treedt een verschuiving in de werkgelegenheid
op waarvan de omvang overigens beperkt wordt door de gelijktijdige inzet van
de T&B-middelen. Akkoordpartners zijn het erover eens dat deze verschuiving
niet ten koste mag gaan van de werkgelegenheid van het zittende SO-personeel.
Met inachtneming van een voldoende ruim overgangstraject waardoor er voldoende
financiële mogelijkheden zijn om personeel op een andere school in te
zetten en de aanwezigheid van bereidheid bij het personeel om ook een functie
aan een andere school te aanvaarden, zal het mogelijk zijn dat de besturen
binnen het samenwerkingsverband de werkgelegenheid van het zittend SO-personeel
garanderen. In verband hiermee zal de inzet van de zorgmiddelen zodanig dienen
te geschieden dat de werkgelegenheid voor het zittend SO-personeel wordt gegarandeerd.
De wijze van uitwerking van deze garantie is onderwerp van nader overleg.
Hierdoor zal het ontstaan van WBOO-aanspraken als gevolg van deze verschuiving
in werkgelegenheid voorkomen kunnen worden. Als gevolg van mobiliteit van
personeel is het mogelijk dat personeelsleden een functie aanvaarden waaraan
een lagere salariëring is verbonden. Voor dergelijke situaties zal een
salarisgarantieregeling worden uitgewerkt. Aandachtspunt daarbij zijn de vooruitzichten
die mensen nu hebben.3.7. Tot slot zijn de akkoordpartners het erover eens dat voor een verantwoorde
uitvoering van deze hoofdlijnen een versterking van het bestuurlijk vermogen
binnen de samenwerkingsverbanden nodig is. Bestuurlijke schaalvergroting danwel
bestuurlijke krachtenbundeling op een andere wijze kan hieraan een belangrijke
bijdrage leveren. II. Agenda voor uitwerking hoofdlijnenTijdens het overleg is een begin gemaakt met de uitwerking van de geschetste
hoofdlijnen wat betreft de bestuurlijke/organisatorische maatregelen en de
financiële maatregelen. Deze uitwerking is nog niet voltooid. Op grond
van de resultaten tot nu toe is de conclusie dat een uitvoerbare uitwerking
op deze punten tot de mogelijkheden behoort. Een grondige uitvoerbaarheidstoetsing
zal echter aan de definitieve besluitvorming over de te treffen maatregelen
vooraf moeten gaan. Hierna worden de resultaten van de eerste uitwerkingen
kort beschreven in de eerste plaats van de bestuurlijk/organisatorische maatregelen
(par. 1), in de tweede plaats van de financiële maatregelen (par. 2).
Daarmee is tevens een deel van de agenda voor de uitwerking van de hoofdlijnen
voor de komende tijd aangegeven. Vervolgens zullen andere punten worden benoemd
waarop een uitwerking plaats zal moeten vinden (par. 3). 1. Uitwerking bestuurlijk/organisatorische maatregelen1.1. De kinderen die extra zorg nodig hebben, zijn gebaat bij de gezamenlijke
aanpak. De bestuurlijke samenhang in de verbanden zal daartoe versterkt moeten
worden. Naarmate de bestuurlijke verantwoordelijkheid meer binnen één
hand is gebracht, zal het eenvoudiger zijn om de gezamenlijke verantwoordelijkheid
voor de zorg gestalte te geven. Bestuurlijke schaalvergroting kan in dit verband
het WSNS-proces helpen versterken. Wanneer er meerdere besturen binnen één
verband participeren, dan zullen er afspraken gemaakt moeten worden die het
mogelijk maken gezamenlijke besluitvorming tot stand te brengen. Samenwerkingsverbanden
met meerdere besturen zullen hun eigen reglement moeten opstellen inzake de
gezamenlijke besluitvorming. Bezien zal worden in hoeverre wettelijke criteria
gesteld dienen te worden ten aanzien van de op te stellen reglementen en de
regeling van geschillen daarin.1.2. Door de scholen binnen het samenwerkingsverband zal een samenhangende,
meerjarige zorgstructuur (continuüm van zorg) tot stand gebracht moeten
worden. De invulling van de zorgstructuur zal per verband verschillend kunnen
zijn. Hierbij zal planmatig te werk gegaan moeten worden, zodat de onderlinge
samenhang in de voorzieningen op groepsniveau, op basisschoolniveau, op samenwerkingsverbandniveau
en op het niveau van de speciale school naar aard en naar omvang tot zijn
recht komt. Voor de meeste verbanden zal er sprake zijn van een nieuwe zorgstructuur
die nog grotendeels opgebouwd zal moeten worden. Er zal dan ook een ontwikkelingstraject
moeten worden vastgesteld, waarin ook rekening wordt gehouden met de noodzakelijke
personele veranderingen.1.3. Gegeven een bepaalde zorgstructuur zal regelmatig het plaatsen van
de leerlingen binnen deze zorgstructuur door de scholen in het samenwerkingsverband
moeten worden bepaald. Dit kan bijv. door een organisatorische voorziening
te treffen in de vorm van een permanente commissie leerlingenzorg. Van belang
is dat de procedures en de besluitvorming ten aanzien van de individuele leerlingen
transparant is, niet alleen voor de scholen maar met name voor de leerling
en diens ouders. (Zie ook de in punt 3.2 genoemde wettelijk geregelde klachtenregeling
voor ouders.)1.4. Het streven is dat ieder samenwerkingsverband de zorg biedt voor
alle leerlingen in de basisscholen die binnen het verband deelnemen. Dit betekent
dat ook de speciale scholen in principe de leerlingen ontvangen uit de basisscholen
van het verband. In dit kader zal worden voorzien in een regeling
die de keuzevrijheid van ouders in denominatief opzicht respecteert. 2. Uitwerking financiële maatregelen2.1. Ook in de sfeer van de bekostiging zal een aantal maatregelen moeten
worden getroffen om het WSNS-traject te versterken. Daarbij gaat het er met
name om de effecten van de huidige bekostigingssystematiek aan te passen.
Er zal een bekostigingssystematiek voor in de plaats moeten treden, die ertoe
leidt dat de middelen daar beschikbaar komen waar zij nodig zijn om de vereiste
zorg te bieden. Waar binnen de samenwerkingsverbanden de besluitvorming plaatsvindt
over de inrichting van de zorgvoorzieningen, zal daar ook de inzet van de
middelen moeten worden bepaald. Dit betekent dat de scholen in ieder verband
onderling gegeven een bepaalde hoeveelheid zorgmiddelen die genormeerd aan
de scholen is toegekend zelf moeten kunnen bepalen waar en op welke manier
deze middelen het beste kunnen worden ingezet.2.2. Op dit moment is er aan personele zorgmiddelen beschikbaar het budget
WSNS-faciliteiten, dat op gelijke wijze aan de scholen wordt toebedeeld (f 40
mln.) en het budget bestaande uit de middelen die zijn geïnvesteerd in
het LOM, MLK en IOBK (f 290 mln.).1 De verdeling
van dit laatste budget over de scholen in de samenwerkingsverbanden is ongelijk.
In de hiervoor geschetste hoofdlijnen is aangegeven dat er geen aanleiding
is om de bestaande verschillen in zorgbudgetten van de scholen in de samenwerkingsverbanden
te continueren zodat verevening van de zorgmiddelen onontkoombaar is. Tot
slot is met de inzet van de T&B-opbrengst binnen het kader van WSNS een
bedrag gemoeid van naar schatting tenminste f 90 mln.Wordt dit bedrag toegevoegd aan de reeds beschikbare zorgmiddelen dan
ontstaat een zorgbudget van f 420 mln.2.3. De inzet van de totale zorgmiddelen van de scholen zal door de scholen
binnen het samenwerkingsverband gezamenlijk moeten worden bepaald op grond
van de gewenste zorgstructuur. Op dit punt hebben de scholen in ieder verband
samen de vrijheid om zelf tot keuzes te komen. Voor de rijksoverheid als bekostiger is het echter wel noodzakelijk om
de beschikbare middelen genormeerd aan de scholen toe te kennen. Het huidige
deelnamepercentage aan de speciale scholen voor LOM, MLK en IOBK ligt op gemiddeld
3,8. Een gefaseerde reductie van deze deelname tot gemiddeld 2% is als doelstelling
in de Impulsnotitie opgenomen. (Daarmee is in sommige samenwerkingsverbanden
een hogere deelname niet uitgesloten, maar scholen zullen daar binnen hun
verband zelf voor moeten kiezen.) Uitgaande van een 2% genormeerde deelname
aan de speciale school dient op termijn uit het zorgbudget een bedrag van
ongeveer f 150 mln. te worden toegekend aan de speciale scholen binnen
de verbanden. Over de basisscholen kan een bedrag van ± 270 mln. aan
zorgmiddelen worden verdeeld. Bij een gelijke verdeling over alle leerlingen
ontvangt iedere basisschool per leerling ± f 170,–.2 In het T&B-akkoord is echter ook afgesproken om te
komen tot een meer proportionele verdeling van de middelen over de scholen.
Dit doel kan bereikt worden door bij de verdeling van de T&B-middelen
binnen de zorgmiddelen over de basisscholen rekening te houden met de huidige
ongelijke verdeling binnen de basisformatie: kleinere scholen ontvangen relatief
meer basisformatie dan grotere scholen. Door grotere scholen een relatief
hoger zorgbedrag per leerling toe te kennen dan de kleinere scholen is de
proportionaliseringsdoelstelling van het T&B-akkoord gerealiseerd. Het
bedrag per leerling zal hierdoor gaan variëren: voor de kleine
scholen met tussen de 20 en 30 leerlingen komt het bedrag daardoor zo'n f 30,—
lager te liggen.2.4. Over de inzet van de middelen die de basis- en de speciale scholen
op grond van deze normering ontvangen, vindt door de scholen binnen het samenwerkingsverband
gezamenlijke besluitvorming plaats. Deze middelen kunnen worden opgeteld per
samenwerkingsverband zodat een vergelijking gemaakt kan worden met de zorgmiddelen
die de scholen in de samenwerkingsverbanden nu als totaal ontvangen. Uit deze
vergelijking blijkt dat de scholen in het grootste aantal samenwerkingsverbanden
extra middelen ontvangen, danwel niet in zorgmiddelen erop achteruit gaan.
De scholen in zo'n 50 verbanden met de hoogste deelnamepercentages (van meer
dan 5) gaan er wel op achteruit. Het totale bedrag dat hiermee gemoeid is,
bedraagt zo'n f 10 à 15 mln. Het is mogelijk de beschikbare totale
zorgmiddelen zodanig te verdelen dat ook de scholen in deze verbanden er gedurende
een bepaalde overgangsperiode niet op achteruitgaan. Bij de berekening van
de bedragen onder 2.3 is hiermee al rekening gehouden.2.5. Aldus zal een bekostigingssystematiek kunnen ontstaan die wat betreft
de «incentives» beter zal functioneren dan de huidige systematiek.
Door een substantieel deel van de zorgmiddelen aan de basisscholen toe te
kennen, dient daar een daadwerkelijke afweging plaats te vinden ten aanzien
van de inzet van deze middelen. Wordt ervoor gekozen om meer leerlingen te
verwijzen naar de speciale school dan de genormeerde capaciteit van 2%, dan
kan dat, maar met overheveling van de noodzakelijke middelen naar de speciale
school. Door minder leerlingen te verwijzen, kunnen de middelen binnen de
basisscholen ingezet worden. Tegelijkertijd wordt in deze financieringssystematiek
zekerheid geboden aan de speciale school over een basisbekostiging rechtstreeks
van het Rijk. De scholen gaan in elk geval gedurende een overgangsperiode
wat betreft de omvang van de zorgmiddelen die de scholen in een samenwerkingsverband
tezamen ontvangen er niet op achteruit. 3. Overige uitwerkingspunten3.1. Bijzondere aandacht zal besteed worden aan het aspect van de kwaliteitswaarborging.
Gelet op de grote hoeveelheid middelen die op de scholen binnen de samenwerkingsverbanden
omgaan en gelet op de belangen van grote aantallen leerlingen, dient een kwalitatief
verantwoorde inzet van deze middelen gewaarborgd te zijn. Ten behoeve van
deze kwaliteitswaarborging zullen deugdelijkheidseisen uitgewerkt worden.
De inspectie zal een toezichthoudende rol dienen te spelen.3.2. De positie van de individuele ouders zal goed geregeld moeten worden
in de vorm van een wettelijk vastgelegde klachtenregeling.3.3. Ook de positie van het personeel vergt bijzondere aandacht, met name
het personeel van de LOM, MLK en IOBK-scholen.Naar de mate waarin binnen samenwerkingsverbanden een zorgstructuur tot
ontwikkeling komt, zal een deel van het personeel dat nu werkt binnen de speciale
scholen een nieuwe werkkring krijgen binnen de basisscholen. In de hoofdlijnen
is aangegeven dat zal worden voorzien in een werkgelegenheidsgarantie. Deze
zal uitgewerkt worden in een regeling. Naast deze werkgelegenheidsgarantie
bevatten de hoofdlijnen een salarisgarantie, waarvoor ook een regeling zal
worden uitgewerkt. In dit kader zal ook de mogelijkheid van functiebehoud
worden bezien. Aan de uitwerking van deze rechtspositionele regelingen zal
prioriteit gegeven worden, zodat op dit punt voor de betrokkenen tijdig voldoende
duidelijkheid bestaat. 3.4. Op het moment dat de nieuwe wettelijke regelingen in werking treden
zal binnen samenwerkingsverbanden op grond van de afspraken over de gewenste
zorgstructuur een geleidelijke overgang moeten plaatsvinden naar de nieuwe
situatie. De duur van het overgangstraject zal per samenwerkingsverband verschillend
kunnen zijn. Voor samenwerkingsverbanden met een hoog deelnamepercentage aan
het speciaal onderwijs zal in de regel extra inzet gevraagd worden, in zoverre
de inrichting van speciale voorzieningen binnen de basisscholen zal moeten
plaatsvinden parallel aan de afbouw van de omvang van de speciale school.
Mede met het oog op de positie van het personeel zal een planmatig overgangstraject
ontwikkeld moeten worden. Bij de invoering van de genormeerde bekostiging
van basis- en speciale scholen zal ook een genormeerde overgangssystematiek
van een aantal jaren worden uitgewerkt waardoor de verschillen tussen de huidige
rijksbekostiging van de scholen wat betreft de zorgmiddelen (teldatum 1-10-1994)
en de nieuwe genormeerde bekostiging geleidelijk worden overbrugd. De vaststelling
van dit aantal jaren zal afhankelijk zijn van de precieze uitwerking van de
verdelingssystematiek voor de zorgmiddelen, maar zal zeker niet minder dan
4 jaren zijn, vanaf het moment van inwerkingtreding van de nieuwe wettelijke
regelingen.3.5. In het WSNS-traject zoals dat nu vastgelegd is in overleg met de
Tweede Kamer, is voorzien in besluitvorming in 1997 over de invoering van
het streefbeeld zoals dat is neergelegd in het WSNS-akkoord uit 1991 op basis
van de uitkomsten van de evaluatie. Met het voorgaande wordt dit traject herzien:
al dit jaar vindt besluitvorming plaats over de volgende fase van WSNS, waarbij
deze volgende fase echter minder vergaand wordt ingevuld dan in het streefbeeld
is voorzien in zoverre vastgehouden wordt aan de rechtstreekse bekostiging
van de speciale scholen binnen de samenwerkingsverbanden van rijkswege.Aan individuele samenwerkingsverbanden zal desgewenst de mogelijkheid
geboden worden om volgens de systematiek van het streefbeeld zoals dat in
het WSNS-akkoord uit 1991 is vastgelegd, te werken. Concreet betekent dit
dat in die situaties ook de middelen die aan de speciale school zijn toebedacht,
worden toegekend aan de basisscholen in de vorm van een verhoogd zorgbedrag.
Er zullen criteria worden uitgewerkt waaraan verbanden moeten voldoen om van
deze mogelijkheid gebruik te maken. Deze criteria zullen er vooral op zien
dat ook zonder speciale school een adequate zorgvoorzieningenstructuur in
stand gehouden wordt.3.6. Andere punten die aandacht behoeven in het kader van de uitwerking
zijn:a. de materiële instandhouding en de huisvesting van speciale scholenb. de eventuele aanpassing van de medezeggenschapsregelingenc. de plaats en positie van de RVC binnen het nieuwe wettelijke kaderd. de wijze waarop in de periode tot 1-8-1998 reeds voorbereidingen getroffen
kunnen worden vooruitlopend op de invoering van het nieuwe wettelijke kader,
rekening houdend met de mogelijkheden inzake de herbesteding van de T&B-opbrengst
in die periodee. de wijze waarop de evaluatie en monitoring van het verdere proces wordt
vormgegevenf. de samenstelling van de huidige samenwerkingsverbandeng. de positie van het IOBK. III. Vervolgtraject1. In het voorgaande zijn de hoofdlijnen en eerste uitwerkingen geschetst
van een samenhangend geheel van organisatorische en financiële maatregelen
die ertoe moeten leiden dat het WSNS-proces een noodzakelijke
impuls krijgt. Daarna zijn de punten genoemd waarop uitwerkingen zullen moeten
plaatsvinden. Duidelijk is dat implementatie van deze maatregelen alleen kan
door aanpassing van wet- en regelgeving. De komende maanden zullen worden
benut om tot de vereiste inhoudelijke uitwerkingen te komen ten behoeve van
de te ontwerpen wet- en regelgeving. Hiertoe zal op korte termijn een structuur
voor een uitwerkingsoverleg worden voorgesteld.De nieuwe wet- en regelgeving zal in werking moeten treden uiterlijk per
1-8-1998, wanneer de huidige ISOVSO expireert. De regeling van het basisonderwijs,
van de samenwerkingsverbanden en van de speciale scholen zal binnen een samenhangend
wettelijk regime worden ondergebracht. Nadat ook de Tweede Kamer ingestemd
heeft met de voorgestelde maatregelen zal over de uitwerkingen door de staatssecretaris
overleg gevoerd worden met de Akkoordpartners. De staatssecretaris zal bevorderen
dat de uitkomsten van uitwerkingen zo spoedig mogelijk in de vorm van een
concreet voorstel tot wetswijziging worden neergelegd.XNoot1Dit zijn de besturenorganisaties (VBKO, BPCO, VBS, VGS, LVGS) en de VNG,
de personeelsorganisaties (ABOP, NGL, PCO en KOV), de ouderorganisaties (VOO,
OPCO, NKO, LOBO) en de staatssecretaris.XNoot2De voorgestelde inzet van de T&B-opbrengst binnen dit Akkoord is pas
in een laat stadium van het overleg tot stand gekomen, zodat binnen de organisaties
PCO en KOV hierover nog onvoldoende intern overleg heeft kunnen plaatsvinden.
Tegen deze achtergrond geldt dat deze organisaties deze inzet open aan hun
achterban zullen voorleggen, met behoud van de samenhang in het Akkoord.XNoot1Alle bedragen die in deze notitie worden genoemd, zijn indicatief. De
financiële uitwerkingen zullen plaatsvinden binnen het meerjarige financiële
kader zoals dat in de Rijksbegroting vast ligt.XNoot2In deze notitie wordt gewerkt met indicatieve bedragen. Daarmee wordt
geen uitspraak gedaan over de bekostigingssystematiek die te zijner tijd zal
worden gevolgd bij de toedeling van de middelen aan de scholen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21860-32.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl