Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2022-06-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2021-2022
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 115
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (VI) voor het jaar 2022 (Derde incidentele suppletoire begroting inzake de opvang van ontheemden uit Oekraïne)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A
 Artikelgewijze toelichting bij het wetsvoorstel
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
 De in de begrotingsstaat gewijzigde begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 Door de voortdurende oorlog in Oekraïne zijn volgens de Europese Commissie inmiddels meer dan 5,2 miljoen mensen hun land ontvlucht. Nog steeds worden de meesten van hen opgevangen in de buurlanden, maar sommigen van hen reizen verder door binnen de EU, onder meer naar Nederland. In deze incidentele suppletoire begroting worden de extra budgettaire middelen voor onder andere noodopvangplekken en verstrekkingen aan ontheemden aan de begroting van JenV toegevoegd. Deze extra middelen zijn met name voor de 25.000 extra opvangplekken ten opzichte van de raming waarvan was uitgegaan bij de Tweede Incidentele Suppletoire Begroting 2022 (ISB2).
 Normaliter wordt nieuw beleid pas in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Gezien de urgentie van de situatie acht de regering het wenselijk om – vooruitlopend op formele autorisatie door beide Kamers – voor het jaar 2022 de gelden beschikbaar te kunnen stellen. Over de beleidsmatige inhoud van deze incidentele suppletoire begroting wordt verwezen naar de Kamerbrief van 26 april 2022, waarin tevens de aanbieding van deze ISB wordt benoemd. Met het voorgaande wordt gehandeld conform artikel 2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016.
 
 
 
 
 
 De Minister van Justitie en Veiligheid,
 
 D.
 Yeşilgöz-Zegerius
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 Artikelgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
 
 Ten behoeve van de opvang van ontheemden uit Oekraïne worden diverse maatregelen genomen met gevolgen voor de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van JenV. In onderstaande budgettaire tabellen zijn enkel maatregelen opgenomen waar reeds door het kabinet toe is besloten, inclusief een raming van het budgettaire beslag. Deze maatregelen worden vervolgens separaat toegelicht. Er zijn ook andere maatregelen in voorbereiding danwel besluitvorming.
 Artikel 37
 
 Beleidsartikel 37 Migratie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2022 (incl. NvW en amendementen en ISB 1 en 2)
 
 
 Mutaties ISB 3
 
 
 Stand (incl ISB 3)
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.155.964
 
 
 
 
 438.300
 
 
 
 
 2.594.264
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven
 
 
 
 
 1.300.064
 
 
 
 
 137.300
 
 
 
 
 1.437.364
 
 
 
 
 301.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage Agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Immigratie- en Naturalisatiedienst
 
 
 470.769
 
 
 0
 
 
 470.769
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 DJI – Vreemdelingenbewaring
 
 
 72.395
 
 
 0
 
 
 72.395
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 COA
 
 
 538.486
 
 
 0
 
 
 538.486
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 NIDOS – opvang
 
 
 65.463
 
 
 0
 
 
 65.463
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Programma Oekraïense Vluchtelingen
 
 
 95.100
 
 
 126.000
 
 
 221.100
 
 
 301.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vluchtelingenwerk Nederland
 
 
 10.371
 
 
 0
 
 
 10.371
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nationaal Programma Oekraïense Vluchtelingen
 
 
 0
 
 
 8.100
 
 
 8.100
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige Subsidies
 
 
 1.726
 
 
 0
 
 
 1.726
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Keteninformatisering
 
 
 8.834
 
 
 0
 
 
 8.834
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Versterking vreemdelingenketen
 
 
 8.379
 
 
 0
 
 
 8.379
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nationaal Programma Oekraïense Vluchtelingen
 
 
 1.600
 
 
 3.200
 
 
 4.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 37.3 Terugkeer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage Agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DJI – Dienst Vervoer en Ondersteuning
 
 
 9.896
 
 
 0
 
 
 9.896
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 REAN-regeling
 
 
 5.657
 
 
 0
 
 
 5.657
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige Subsidies
 
 
 3.059
 
 
 0
 
 
 3.059
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vreemdelingen vertrek
 
 
 8.329
 
 
 0
 
 
 8.329
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Bijdrage medeoverheden
 Gemeentelijke en particuliere opvang (2022: vpl € 308 mln., uitgaven € 30,8 mln.)
 Deze maatregel betreft de verhoging van de compensatie voor gemeenten voor de realisatie van noodopvangplekken en verstrekkingen aan ontheemden. Dit bedrag is geraamd voor zes maanden, gezien de regeling voorzien wordt voor drie maanden met eventueel verlenging met drie maanden en uitgaande van 75.000 ontheemden, waar in de vorige Incidentele Suppletoire Begroting (ISB2) was uitgegaan van 50.000 plekken. Voor de periode na zes maanden wordt een nieuwe regeling uitgewerkt. Met deze middelen betalen gemeenten ook de huur voor het Rijksvastgoed. Gemeenten zullen deze compensatie in beginsel via de reguliere wegen ontvangen in 2023. Er is echter op aanvraag de mogelijkheid tot het ontvangen van een voorschot in 2022. De verwachting is echter dat daar maar beperkt gebruik van zal worden gemaakt.
 Veiligheidsregio’s en GGD’en (2022: vpl € 119 mln., uitgaven € 95,2 mln.)
 Voor de bedrijfsvoering en kosten voor GGD en veiligheidsregio’s en gemeenten met een coördinerende taak wordt een systeem voor vergoeding gerealiseerd. Hieronder vallen in principe de extra kosten voor regie en coördinatie (een deel van de coördinatie zit in de reguliere bekostiging) en eerste medische zorg en tolken (die niet al via een andere route gefinancierd worden). De jeugdgezondheidszorg valt hier niet onder. Om de 25 veiligheidsregio’s in de periode van 9,5 maand (half maart t/m december) te kunnen ondersteunen is een bedrag van ca. € 500.000 per maand per regio geschat, wat uitkomt op € 119 mln. De verwachting is dat deze middelen grotendeels in 2022 worden betaald en het restant in 2023.
 Subsidies
 Subsidies ngo’s ten behoeve van inzet Oekraïne (€ 8,1 mln.)
 Bij de voorbereiding van de opvang van Oekraïners in Nederland is de hulp van verschillende non gouvernementele organisaties (ngo’s), Vluchtelingenwerk Nederland, het Rode Kruis, Leger des Heils en TakecareBNB, ingeroepen ten behoeve van ondersteuning, hulpverlening en advies. De ngo’s, met wie het Ministerie van Justitie en Veiligheid en andere departementen reeds subsidierelaties onderhouden, hebben hiervoor direct kosten gemaakt – en maken deze nog steeds. Deze middelen zijn noodzakelijk om de diensten die deze ngo’s leveren voor de opvang van Oekraïense ontheemden in Nederland doorgang te laten vinden zijn. Deze subsidies zullen in 2022 worden betaald.
 Opdrachten
 Gelijkstelling voorzieningenniveau ontheemden aan asielzoekers (€ 3,2 mln.)
 Ontheemden hebben recht op hetzelfde voorzieningenniveau als asielzoekers. De Regeling Medische zorg Asielzoekers (RMA) bevat op bepaalde onderdelen een bredere dekking dan het basispakket. Het voorzieningenniveau gelijkstellen leidt naar verwachting tot extra zorgkosten, die tot en met het tweede kwartaal van 2022 worden geraamd op € 3,2 mln.
 
 Artikel 91
 
 Niet beleidsartikel 91 Apparaat Kerndepartement
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2022 (incl. NvW en amendementen en ISB 1 en 2)
 
 
 Mutaties ISB 3
 
 
 Stand (incl ISB 3)
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 461.196
 
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 468.096
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 462.527
 
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 469.427
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 91.1 Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 325.134
 
 
 
 
 6.150
 
 
 
 
 331.284
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 290.263
 
 
 3.675
 
 
 293.938
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan externe inhuur
 
 
 33.624
 
 
 2.475
 
 
 36.099
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan overig personeel
 
 
 1.247
 
 
 0
 
 
 1.247
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Materiele uitgaven
 
 
 
 
 137.393
 
 
 
 
 750
 
 
 
 
 138.143
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan ict
 
 
 15.764
 
 
 0
 
 
 15.764
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan sso's
 
 
 84.357
 
 
 0
 
 
 84.357
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan overig materieel
 
 
 37.272
 
 
 750
 
 
 38.022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.406
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.406
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Directoraat Generaal Oekraïense ontheemden en Nationale Opvang Organisatie (€ 6,9 mln.)
 
 Zoals eerder gemeld in de verzamelbrief opvang ontheemden uit Oekraïne1Kamerstukken II 2021–2022, 19 637, nr. 2887. is besloten tot oprichting van een apart Programma-Directoraat-Generaal Oekraïense ontheemden. De kerntaak van het programma-DG is het integraal coördineren van interdepartementaal beleid voor registratie, plaatsing, opvang, repatriëring of bestendigen verblijf Oekraïense ontheemden. Ook komt er een Nationale Opvangorganisatie (NOO) met als taak om bij te dragen aan het realiseren van voldoende opvanglocaties van voldoende kwaliteit en het voldoende beschikbaar en toegankelijk zijn van benodigde basisvoorzieningen en -functies, zoals onderwijs, zorg, maatschappelijke hulp.
 Ten behoeve van de apparaatskosten in 2022 van het DG en de NOO zijn deze middelen toegevoegd aan de begroting van JenV.