Leerlinggebonden financiering; Verslag algemeen overleg op 18 mei 2000 over onder meer het werkplan leerlinggebonden financiering 1999-2001
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26629, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26629 nr. 10

08-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26629Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 629Leerlinggebonden financieringnr. 10VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 juni 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 18 mei 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Adelmund
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over leerlinggebonden
financiering.Hierbij konden de volgende brieven van de staatssecretaris worden betrokken:– d.d. 4 oktober 1999 inzake werkplan leerlinggebonden financiering
1999–2001 (26 629, nr. 4);– d.d. 14 juli 1999 inzake uitkomsten onderzoek LGF (OCW-99-689);– d.d. 15 juli 1999 inzake het inspectieonderzoek betreffende thuiszitters
(26 200-VIII, nr. 106);– d.d. 21 juli 1999 inzake epilepsiescholen (OCW-99-691);– d.d. 22 december 1999 inzake positie scholen voor kinderen met
epilepsie (OCW-99-1321);– d.d. 17 januari 2000 inzake leerlinggebonden financiering (26 629,
nr. 5);– d.d. 31 januari 2000 inzake positie van kinderen met dyslexie,
autisme en ADHD (26 800-VIII, nr. 74);– d.d. 17 maart 2000 inzake leerlinggebonden financiering (26 629,
nr. 6);– d.d. 29 maart 2000 inzake wachtlijsten in het speciaal onderwijs
(26 800-VIII, nr. 96);– d.d. 11 april 2000 inzake leerlinggebonden financiering (26 629,
nr. 8).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Rijpstra (VVD) meende dat voor ieder
kind dat speciale zorg nodig heeft, een apart handelingsplan opgesteld moet
worden. Om te bewerkstelligen dat ouders vertrouwen hebben in een indicatiecommissie,
moet die commissie onafhankelijk en objectief werken. In het door de staatssecretaris
gepresenteerde model is sprake van een regionaal werkend onderzoeksadviescentrum
(OAC). Ouders zouden hun kind daar kunnen aanmelden, maar zij krijgen ook
de mogelijkheid om hun kind direct bij de landelijke indicatiecommissie (LIC)
aan te melden. Door de OAC's nauw te laten samenwerken met de RVC's in het
kader van Weer samen naar school (WSNS), kan tegemoetgekomen worden aan de
wens van de Kamer om de vorming van onderwijsregio's in de komende jaren in gang te zetten. Net als bij de jeugdzorg moet er in het onderwijs
gestreefd worden naar één loket, waarbij overigens gewaakt moet
worden voor bureaucratische structuren. Het OAC zou, wanneer ouders hun kind
hebben aangemeld, niet alleen de toelaatbaarheid moeten onderzoeken, maar
ook moeten bekijken of een leerling in aanmerking komt voor bijvoorbeeld ambulante
begeleiding of financiële ondersteuning. Wanneer ouders het niet eens
zijn met de uitkomsten van het onderzoek, kunnen zij in beroep gaan bij de
LIC en eventueel bij de rechter. Voorts zou de LIC de processen bij en de
producten van de onafhankelijke OAC's moeten toetsen.Op zichzelf bestaat er weinig verschil van mening over de doelstelling
van leerlinggebonden financiering (LGF). Een verandering in structuur en opzet
kost echter geld en kan in personele zin onrust veroorzaken, hetgeen weer
ten koste kan gaan van het kind dat juist extra zorg nodig heeft. Wanneer
tot een zekere regiovorming wordt overgegaan, zou ook over de instelling van
een rechtspersoon nagedacht moeten worden. Als het personeel in dienst is
van een rechtspersoon, kan het daar ingezet worden waar er vraag naar is.
Er zullen ook extra middelen nodig zijn om de onderhavige plannen te realiseren.
Onderzoek van het GION toont aan dat er in 30% van de voorgelegde dossiers
geen overeenstemming is tussen het advies van de school en dat van de indicatiecommissie.
In het uitwerkingsoverleg van begin maart is dan ook terecht de wenselijkheid
geformuleerd om de eerste jaren ruimte te laten voor ontwikkeling en bijstelling
van criteria voor objectiveerbare indicatiestelling. De invoering van het
LGF-traject mag hier echter niet door belemmerd worden. Overwogen kan worden
om de LIC – onder een andere naam – bepaalde zaken te laten ontwikkelen
en coördineren.In de brief van 11 april wordt vermeld dat voor cluster 4 de indicatiestelling
op clusterniveau geldt. Onderzoek door het KPC wijst ook uit dat bij scholen
voor langdurig zieke kinderen, scholen voor zeer moeilijk lerende kinderen
(ZMLK) en pedologische instituten sprake is van zeer uiteenlopende onderwijsvarianten
en heel complexe problematieken. De heer Rijpstra had het gevoel dat er voor
cluster 4 wordt geïndiceerd op het moment dat een kind niet in cluster
1, 2 of 3 valt. Voorkomen moet evenwel worden dat alle zware gevallen
op cluster 4 worden afgeschoven. Wellicht moet er een vijfde cluster bij komen.
De verschillende disciplines in het veld werken overigens nauw samen. Men
probeert zowel bestuurlijk als onderwijsinhoudelijk de krachten te bundelen.
Wanneer een leerkracht goed is geschoold en regelmatig nascholing volgt, kan
die beter omgaan met verschillen tussen leerlingen. Hoe is het in Nederland
gesteld met dat speciale scholingsaanbod en hoe oordeelt de onderwijsinspectie
over de kwaliteit daarvan?Een paar jaar geleden is in Almere het project Gewoon anders opgezet.
Dat project, waar alle scholen in Almere aan meedoen, is erop gericht om leerlingen
zoveel mogelijk in het reguliere onderwijs op te vangen. De gemeente wordt
echter geconfronteerd met een steeds groter aantal leerlingen dat speciale
zorg nodig heeft, maar deze niet in Almere kunnen krijgen. Door de geplande
groei van Almere zal dat aantal, statistisch gezien, nog verder toenemen.
Is het mogelijk om in gemeentes als Almere een regionaal expertisecentrum
(REC) op te zetten en tegelijkertijd een OAC te vormen en gestalte te geven
aan de samenwerking met WSNS en het loket van het bureau jeugdzorg? In een
gemeente als Almere zouden de verschillende clusters overigens samengevoegd
kunnen worden tot één REC.Mevrouw Smits (PvdA) merkte op dat het bij
de invoering van LGF vooral moet gaan om het bevorderen van integratie –
Nederland heeft zich daar ook internationaal toe verplicht – en de keuzevrijheid
van ouders. Aan LGF en WSNS ligt dan ook het inzicht ten grondslag dat de
speciale hulp die sommige kinderen nodig hebben, als onderdeel van het hele
onderwijssysteem gegeven moet worden. In cluster 1 worden met
een andere financieringssystematiek al veel resultaten behaald. Verder heeft
de ambulante begeleiding een vlucht genomen. Bij de stappen die verder gezet
zullen worden, moeten de ouders een sterke positie kunnen innemen. Ook moet
er voortdurend overleg gevoerd worden met het veld, bijvoorbeeld over de vorming
van expertisecentra, de indicatiestelling en de introductie van handelingsplannen.
De eis dat de onderhavige operatie budgettair neutraal zou moeten verlopen,
is overigens vervallen. Er wordt nu extra geïnvesteerd in LGF, zij het
nog onvoldoende. Voorkomen moet worden dat de vorming van expertisecentra
en het formuleren van indicatiecriteria ten koste gaan van de directe leerlingenzorg.
Een aparte taak- en functiebekostiging zou tot kwaliteitsverbetering kunnen
leiden. Als de kosten van die kwaliteitsverbetering evenwel niet gecompenseerd
worden, dreigt bijvoorbeeld het gevaar dat de rugzak van de leerlingen straks
nagenoeg leeg zal zijn.In de brieven van de staatssecretaris wordt geen aandacht besteed aan
de ondersteuning van het regulier onderwijs en het opbouwen van specifieke
kennis over integratief onderwijs. Het is echter niet zo dat alleen de expertisecentra
kennis van zaken hebben. Ook in het reguliere onderwijs houden leerkrachten
zich bezig met taken in het kader van LGF. Het ministerie dreigt overigens
de subsidie aan de steunpuntscholen in te trekken. Het gaat hier om vier reguliere
scholen en twee scholen voor ZMLK-onderwijs die al jarenlang ervaring opdoen
met de integratie van leerlingen met het syndroom van Down. Het kan toch niet
de bedoeling zijn dat die scholen dit uit het reguliere budget moeten financieren.
Verder zou het provinciale netwerk terzake in Zuid-Holland eerder uitgebreid
dan ingekrompen moeten worden. Wordt er in dit verband ook gedacht aan het
ontwikkelen van nieuwe cursussen en het wijzigen van het programma op de pedagogische
academies? Is er geld gereserveerd voor het geven van voorlichting aan en
het ondersteunen van ouderorganisaties?Het onderwijs lijkt steeds meer geconfronteerd te worden met leerlingen
met autisme, gedragsproblemen en dyslexie. In het regulier onderwijs is hierdoor
dringend behoefte aan extra handen in de klas en deskundige ondersteuning,
maar daar is geen geld voor beschikbaar. In het speciaal onderwijs is er in
financiële zin weinig aandacht voor de dubbele handicaps van bepaalde
leerlingen. De verzwaring van de problematiek loopt niet parallel met de bekostiging
per leerling in met name het ZMLK- en ZMOK-onderwijs. Wordt ook voorzien in
opvang van de substantiële groep ernstig gehandicapte leerlingen die
thans geen onderwijs krijgen? Hoeveel moet er per leerling geïnvesteerd
worden om het onderwijs aan gehandicapte kinderen goed vorm te geven? In het
rapport van de onderwijsinspectie staat overigens dat bijvoorbeeld het ZMLK-onderwijs
geen speciale lesmethode heeft en dat de individuele scholen niet in staat
zijn om dergelijke methodes te ontwikkelen. Hier zou dan ook meer aandacht
aan besteed moeten worden.Hoe is het gesteld met de overgangsregeling voor leerlingen die al naar
het regulier onderwijs gaan, waarbij een beroep kan worden gedaan op aanvullende
formatie? Bij de vorming van REC's en OAC's zou aangesloten moeten worden
bij de regio-indeling van de samenwerkingsverbanden WSNS. In hoeverre zal
een OAC zich overigens onafhankelijk kunnen opstellen van het REC waaruit
het voortkomt? Kan de indicatiestelling zodanig gewijzigd worden dat niet
meer bepaald wordt tot welke school een kind wordt toegelaten, maar wat de
beperking van het kind is en welke compensatie daarbij hoort? Daarbij zou
aangesloten moeten worden bij de ontwikkeling van een systematiek terzake
in de zorgsector.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA) memoreerde dat
het bij LGF gaat om het realiseren van meer keuzevrijheid voor ouders en het
organiseren van onderwijs op maat, zo mogelijk in het regulier onderwijs en
dicht bij huis. De rugzak moet echter wel gevuld zijn en het bestuurlijke
proces moet zorgvuldig zijn. Kan dat evenwel gegarandeerd worden
zonder dat de uitkomsten van het taken- en functieonderzoek bekend zijn? Indicatiestelling
mag ook niet als primair doel hebben om het aantal leerlingen te beheersen,
maar moet ertoe leiden dat ieder kind krijgt waar het recht op heeft, namelijk
goed onderwijs en goede begeleiding, ook als het een handicap of leer- of
opvoedingsprobleem heeft.Ondanks de onheldere afstemming tussen overheid en veld in het begin van
het onderhavige proces, zijn scholen met elkaar om de tafel gaan zitten in
de verwachting dat zij hun expertise kunnen bundelen in de REC's. Er moet
een helder beleidskader komen waarbinnen de scholen de dynamiek van dat proces
waar kunnen maken. De REC's zullen verantwoordelijkheid moeten dragen voor
een sluitend netwerk, een optimaal aanbod van onderwijs, begeleiding en deskundigheid,
het onderhouden van contacten met andere netwerken en het reguliere, basis-
en voortgezet onderwijs, het testen van kinderen en het vormen van een dossier.
Verder moeten zij verantwoordelijk zijn voor het toelaten van een kind binnen
een school in een samenwerkingsverband of het toekennen van LGF, het rugzakje.
Om dit te realiseren zal er per REC een onafhankelijke adviescommissie moeten
zijn die bij de toewijzing landelijk erkende criteria hanteert. De OAC's zullen
in een aantal gevallen clusteroverschrijdend kunnen werken en kunnen samenwerken
met de jeugdzorg. Wanneer de scholen in een verband zo'n OAC bekostigen op
een wijze die in de WSNS-samenwerkingsverbanden gebruikelijk is, kunnen zij
hun eigen identiteit behouden. De vergoeding voor een OAC moet dan ook niet
aan het overkoepelende REC-bestuur, maar aan de schoolbesturen toegekend worden.
De indicatiestelling kan achteraf steekproefsgewijs getoetst worden door de
LIC. Ouders zullen trouwens beroep moeten kunnen aantekenen bij de LIC. Verder
zal de LIC door uitwisseling van gegevens met de OAC's moeten komen tot landelijk
te hanteren criteria voor indicatiestelling.Mevrouw Ross vertrouwde erop dat de indicatie voorlopig goed in de regio's
kan plaatsvinden. De keuzevrijheid van ouders moet inhouden dat ouders, wanneer
zij een reguliere school gevonden hebben waar hun kind terecht kan, altijd
recht hebben op toekenning van LGF, als het kind is geïndiceerd voor
onderwijs binnen REC-verband. Het REC zal dan gehouden zijn aan ambulante
begeleiding en de extra formatie zal aan de school voor regulier onderwijs
moeten worden toegekend. Als een kind eenmaal is geïndiceerd, moet dat
zo blijven, tenzij zich bijzondere omstandigheden voordoen of het kind overgaat
van basisnaar voortgezet onderwijs. In antwoord op een vraag van een school
voor regulier basisonderwijs heeft de staatssecretaris echter gesuggereerd
dat de formatie voor ambulante begeleiding losgekoppeld kan worden van de
extra formatie. In het GION-rapport staat dat kinderen die op dit moment ambulant
worden begeleid in het regulier onderwijs, van het OAC de kwalificatie niet-toelaatbaar
krijgen. Krijgen zij straks geen ambulante begeleiding meer, omdat zij als
niet-toelaatbare kinderen geen rugzak zullen krijgen? Vallen zij dan terug
op het WSNS-verband? Hier zal een sluitende aanpak voor gevonden moeten worden.De clusters die binnen het experimenteerkader willen starten, moeten dat
in september ook kunnen doen. Zal dit proces voldoende gefacilieerd worden?
De f 7000 die scholen nu als aanmoedigingspremie krijgen, is namelijk
niet voldoende om dit budgettair neutraal te doen. Hoeveel starters zijn er
overigens? Verder is het de vraag wat de ontwikkeling en de oprichting van
de LIC gaat kosten en hoe dit bekostigd gaat worden. In het licht van een
pluriform aanbod van scholen mogen scholen met een specifieke identiteit niet
gedwongen worden om hun zeggenschap daarover op te geven binnen de verbanden
van de REC's. Kan de staatssecretaris de eigenheid van individuele scholen
voor speciaal onderwijs waarborgen? Kan zij verder voorkomen dat door een
strakke hantering van de regels schoolpopulaties, bijvoorbeeld in het onderwijs
aan langdurig zieke kinderen, uit elkaar worden gerukt? Moet er
nu al gekozen worden voor cluster 3 of 4? Is de staatssecretaris trouwens
bereid om verpleegkundigen in het LZK-onderwijs te financieren?Het begrip «vol» zou niet dogmatisch gehanteerd mogen worden,
als het om een cluster gaat. Wanneer blijkt dat een REC enorme gebiedsdelen
moet beslaan om een school voor voortgezet speciaal onderwijs binnen de grenzen
te krijgen, zouden de REC-grenzen flexibeler gehanteerd moeten worden. Het
is overigens nog steeds niet duidelijk wat ouders van een rugzak mogen verwachten
en of zij de inhoud ervan naar eigen inzicht mogen besteden. Mevrouw Ross
had begrepen dat de extra formatie op grond van een rugzak scholen per week
drieënhalf uur extra interne informatie en drieënhalf uur ambulante
begeleiding zou opleveren naast de gewone basisbekostiging. Waarom wordt er
overigens zoveel getest, als toch iedere leerling die uit het speciaal onderwijs
in het regulier onderwijs wordt geplaatst, 0,2 extra formatie krijgt, onafhankelijk
van de zwaarte van de handicap of de specifieke mogelijkheden van het kind?
Tot slot vroeg mevrouw Ross of de staatssecretaris overleg heeft gepleegd
met haar collega's van VWS en van Justitie over een oplossing voor de wachtlijsten
in Gelderland voor plaatsing in een (semi-)residentiële instelling. Is
er sprake van integraal beleid?Mevrouw Lambrechts (D66) had het gevoel dat
de informatie die de Kamer krijgt, meestal achterhaald is wanneer daarover
gesproken wordt. Met de onderhavige voorstellen voor indicatiestelling dreigen
weer bureaucratische structuren te ontstaan. Wanneer de indicatiestelling
op deze manier vorm krijgt, zal er nauwelijks meer geld beschikbaar zijn voor
de hulp en de aandacht die de betreffende kinderen nodig hebben in het regulier
onderwijs. Een van de uitgangspunten van LGF was een grotere keuzevrijheid
voor de ouders. Die keuzevrijheid kan echter alleen gewaarborgd worden, als
de kinderen voldoende geld in hun rugzak hebben, wanneer zij bij een reguliere
school aankloppen. Verder is de keuzevrijheid mede afhankelijk van de mogelijkheden
die er zijn voor ambulante begeleiding en hulp aan deze kinderen.Alvorens de hoofdlijnen van het nieuwe stelsel van LGF in wetgeving worden
neergelegd, moet uit onderzoek gebleken zijn dat het stelsel volgens de beoogde
doelen kan functioneren en moet ook de praktijktoetsing hebben plaatsgevonden.
Uit het GION-rapport wordt niet duidelijk hoe de indicatiestelling op regionaal
niveau verloopt en of daarbij aangesloten kan worden. Met de integratie van
kinderen met een rugzak moet echter niet gewacht worden totdat er een landelijke
fijnmazige indicatiestelling is ontwikkeld. Er moet wel gewerkt worden aan
een zekere harmonisering van de indicatiestelling door de verschillende REC's.
De LIC, die overigens klein van opzet zou moeten zijn, moet steekproefsgewijs
de indicatiestelling van de OAC's beoordelen en is voorts de beroepsinstantie
voor ouders. De OAC's moeten zoveel mogelijk onafhankelijk functioneren, maar
zij moeten wel gebruik maken van de deskundigheid van de REC's. Verder moeten
de OAC's de instantie zijn waar ouders om hun kind kunnen aanmelden. Waarom
is er trouwens nog steeds geen duidelijkheid over de taken en de functies
van de REC's? In dat licht leek het mevrouw Lambrechts geen goede zaak om
in het kader van de Experimentenwet te starten met REC-vorming. Verder wilde
zij weten of de bestuurlijke vormgeving van de REC's inmiddels is uitgekristalliseerd.Het regulier onderwijs is tot nog toe niet betrokken bij de integratie
van leerlingen die speciale zorg behoeven. De reguliere scholen in het basisonderwijs
moeten hier echter wel voldoende voor toegerust worden, zowel financieel als
door middel van bijvoorbeeld bijscholing. Aangezien over het budgettair kader
nog de nodige onduidelijkheden bestaan, is het de vraag wat er uiteindelijk
in de rugzak komt te zitten. Ondanks het streven naar budgettaire neutraliteit,
mag de financiering van de LIC, de OAC's en de REC's niet ten koste gaan van
de zorg die een kind, als het eenmaal geïndiceerd is, nodig
heeft om goed te kunnen functioneren in het regulier onderwijs. Er moet trouwens
voor gewaakt worden dat kinderen niet tussen wal en schip gaan vallen, als
zij in het kader van WSNS als te zwaar worden geïndiceerd, terwijl zij
voor een rugzak als te licht worden geïndiceerd. Mevrouw Lambrechts pleitte
dan ook voor een grotere samenhang en afstemming tussen WSNS en LGF. Kinderen
met een rugzak moeten ook op een speciale school voor basisonderwijs terecht
kunnen. In dit verband is het de vraag wat er met de subsidie voor de steunpuntscholen
gaat gebeuren.De heer Rabbae (GroenLinks) was van mening
dat de nodige voorzichtigheid betracht moet worden bij de ontwikkeling van
het proces van LGF. Bij dit proces is namelijk niet alleen sprake van vernieuwing
en herverkaveling, maar ook van een nieuwe rol voor vele actoren in het veld.
Het is de bedoeling dat de positie van de ouders versterkt wordt. Dat is een
goede zaak, maar het is wel de vraag hoe ouders die absoluut niet bekend zijn
met het Nederlandse onderwijssysteem, te weten kunnen komen dat zij tot en
met het handelingsplan bij de indicatiestelling betrokken kunnen zijn. Hier
zou iets voor geregeld moeten worden.De taken en functies van de verschillende clusters zijn geïnventariseerd.
Voor cluster 1 is een goede regeling getroffen, ook naar het oordeel van het
veld en de ouders. Voor cluster 2 zou eenzelfde regeling getroffen moeten
worden, opdat het proces met zo min mogelijk problemen voortgang kan vinden.
Aan cluster 3 zal echter nog de nodige aandacht besteed moeten worden. Voor
epilepsiescholen zou de regelgeving langs de lijn van cluster 1 moeten lopen.
ZMLK-scholen moet de tijd gegund worden om via overleg tot regionale samenwerking
te komen. Wat cluster 4 betreft, moet gestreefd worden naar een betere afbakening
van de groep kinderen die daaronder behoort te vallen. Juist kinderen met
gedragsproblemen vragen extra aandacht. Het veld zou de gelegenheid moeten
krijgen om op regionaal niveau vanuit de praktijk tot een regeling voor cluster
4 te komen. Is de staatssecretaris ook van mening dat het de zorgvuldigheid
ten goede kan komen, als het veld de ruimte en de tijd krijgt om een oplossing
te zoeken?De scheiding tussen onderwijs en zorg kan door het proces van LGF doorbroken
worden. Bij een koppeling van onderwijs en zorg zou ook geen sprake moeten
zijn van een dubbele indicatie. In het overleg tussen beide sectoren kan hier
hopelijk overeenstemming over bereikt worden.De heer Rabbae was van mening dat de indicatiestelling op regionaal niveau
moet plaatsvinden. Wanneer ouders het niet eens zijn met het advies van het
onafhankelijke OAC, kunnen zij in beroep gaan bij een landelijke organisatie
als de LIC of uiteindelijk bij de rechter. Om te voorkomen dat de OAC's in
de verschillende regio's tot een andere indicatiestelling komen, moeten de
criteria op landelijk niveau geharmoniseerd worden. Is het overigens nodig
dat er elk jaar opnieuw geïndiceerd wordt? Kunnen hierbij niet de termijnen
die in het kader van WSNS gehanteerd worden, aangehouden worden? Tot slot
vroeg de heer Rabbae of het wel goed mogelijk is om het systeem van LGF per
1 augustus 2001 in te voeren. Wellicht is het verstandiger om pas aan het
eind van dit jaar over de invoeringsdatum te besluiten.De heer Van Bommel (SP) vroeg of het, gezien
de huidige problemen in het onderwijs, wel verantwoord is om voort te gaan
op het traject, zoals dat ingezet is voor LGF. De keuzevrijheid die LGF de
ouders zou moeten bieden, kan niet waargemaakt worden. Vanwege de te krappe
budgetten kunnen scholen geen extra ondersteuning, zoals remedial teaching,
geven. Hierdoor komen steeds meer kinderen met dyslexie of ADHD op ZMLK- of
ZMOK-scholen terecht, terwijl zij met wat extra zorg in het reguliere onderwijs
terecht zouden kunnen. De heer Van Bommel was van mening dat het streven erop
gericht moet zijn om alle kinderen met bijvoorbeeld dyslexie in
het regulier onderwijs op te vangen met ambulante begeleiding. Hij refereerde
hierbij aan het probleem van de slagboomdiagnostiek. Er moet niet alleen bepaald
worden in welke mate er sprake is van een defect of een leerachterstand om
op maat te kunnen financieren, maar op een school moet ook praktische hulp
terzake geboden kunnen worden.Een ander probleem dat samenhangt met het voorgestelde systeem van LGF,
betreft de bepaling van objectieve criteria voor indicatiestelling. Is er
een sluitend stelsel te ontwikkelen met behulp waarvan objectief te bepalen
is of en, zo ja, in welke mate specialistische begeleiding nodig is. Het is
onaanvaardbaar dat in 30% van de gevallen de toelaatbaarheid niet goed is
vast te stellen. Deelt de staatssecretaris de mening dat het, wanneer er geen
sluitend stelsel van criteria te ontwikkelen is, niet verantwoord is om een
systeem van LGF in te voeren? Wat moet overigens verstaan worden onder de
door haar genoemde aanvullende criteria, met name waar het gaat om de verschillende
vormen van dyslexie en ADHD? Verder is het de vraag of het probleem van de
verschillen van mening tussen de REC's en ouders over de toelaatbaarheid van
hun kind door het LGF-systeem zal afnemen. Waarschijnlijk zullen hierdoor
juist meer zaken voor de rechter worden uitgevochten. De politiek werkt daarmee
een verdere juridisering van de samenleving in de hand.De Algemene onderwijsbond heeft vernietigende kritiek geleverd op de bestuurlijke
vormgeving van een en ander. Feit is inderdaad dat de REC's niet goed kunnen
functioneren door de veelheid aan samenwerkingsovereenkomsten. De Algemene
onderwijsbond wil het bestuur van de REC's zeggenschap geven over de inzet
van middelen voor de 30% van de gevallen waarin geen overeenstemming bestaat
over de indicatiestelling, omdat er anders tussen de scholen onderling een
strijd dreigt te ontstaan om de leerlingen en de middelen. Hoe kan worden
voorkomen dat het instellingsbelang dat hierbij een rol speelt, nog belangrijker
wordt?Het lijkt onmogelijk om de onderhavige operatie budgettair neutraal te
laten verlopen. Aangezien de aantallen leerlingen variëren en de mate
waarin extra ondersteuning nodig is, niet vooraf is te bepalen, moet het eerder
als een openeinderegeling bestempeld worden. De onderwijsbonden AOB en de
VOS hebben gesteld dat er geen balans meer is tussen de gewenste doelstellingen
en het huidige budget. Wanneer de meerkosten van 100 mln. niet structureel
vergoed worden, achten zij zich niet langer verantwoordelijk voor de uitwerking
en invoering van LGF. Om een bestuurlijke en financiële chaos te voorkomen,
zal het onderwijs veel beter toegerust moeten worden dan thans het geval is.
Als het echt nodig is, moeten leerlingen zonder problemen aan het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs kunnen deelnemen. Voorts mag
het regulier onderwijs geen negatieve effecten ondervinden van regelingen
als WSNS en LGF. Desgevraagd zei de heer Van Bommel dat het hem, gezien alle
gesignaleerde problemen, verstandig leek om nog eens principieel te bezien
of de ingeslagen weg wel vervolgd moet worden. Verder was hij van mening dat
de expertise terzake ook gebundeld kan worden zonder introductie van LGF.De heer Van der Vlies (SGP) ondersteunde de
doelstellingen van een systeem van LGF. Er wordt voortvarend gewerkt aan de
ontwikkeling van een adequate zorgstructuur in de REC's, maar voor vele vraagstukken
moet nog een oplossing gezocht worden. Het wetgevingsproces mag pas weer in
gang gezet worden, wanneer er zicht is op een beheersbare systematiek van
de indicatiestelling en gegarandeerd kan worden dat elk kind dat zorg behoeft,
ook de zorg kan krijgen die bij hem of haar past. Er moet dan ook een moment
gekozen worden waarop bepaald wordt of een en ander doorgang kan vinden of
niet.In het kader van de REC's is de ontwikkeling van een landelijk netwerk
gaande. Hierbij moet nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de bestuurlijke
inrichting van de REC's. In de brief van 11 april wordt gesteld dat alle betrokken
scholen moeten deelnemen in een REC en dat de REC's een eigen bestuur hebben.
Wat is de impact daarvan op de participerende scholen en de afzonderlijke
onderwijsprocessen aldaar? Het mag niet zo zijn dat de identiteit van betrokken
scholen tegen de wil van de schoolbesturen in aangetast wordt door een bepaald
bestuursmodel. Aangezien het veld zelf nog geen voorstellen heeft gedaan voor
de bestuurlijke inrichting van de REC's, zou de staatssecretaris zich hier
langzamerhand eens over moeten uitspreken. Desgevraagd zei de heer Van der
Vlies dat hij natuurlijk geen bezwaar had tegen samenwerking, als daarmee
het belang van het kind en de kwaliteit van de dienstverlening gediend zijn.
Hij wilde zich alleen opwerpen als vertolker van de bezwaren die bepaalde
scholen, ongeacht de denominatie, hebben tegen sommige vormen van verplichte
participatie in een REC met een eigen bestuur. Op grond van de vrijheid van
onderwijs moet een school autonoom kunnen beslissen over de leerstof en hulpmiddelen.Er moet een oplossing gevonden worden voor de 30% van de indicatiestellingen
waarin geen overeenstemming is tussen de bevindingen van het veld en die van
externe deskundigen. Op regionaal niveau zouden de OAC's hieraan kunnen bijdragen.
Verder moeten ouders bij de LIC beroep kunnen aantekenen tegen de beslissing.
Regionale indicatie verdient de voorkeur, omdat toelating van een leerling
tot het meeste geëigende type onderwijs hierdoor sneller gerealiseerd
kan worden. De OAC's en de PCL's van de samenwerkingsverbanden WSNS dienen
hun activiteiten overigens samen met de (V)SO-scholen op elkaar af te stemmen.
Weglek vanwege de bekostigingssystematiek van bijvoorbeeld SBO-scholen naar
het 2/3-onderwijs moet in elk geval worden voorkomen. In hoeverre is het mogelijk
en wenselijk om de verschillende zorgstructuren te integreren? Of de problemen
rond de indicatiestelling opgelost kunnen worden door een aparte aanvullende
financiering van taken en functies, zal nog moeten blijken uit het terzake
lopende onderzoek. Zal dit onderzoek inderdaad voor de zomer zijn afgerond?
In dit verband zal er trouwens ook qua financiering nadrukkelijk aandacht
moeten zijn voor een goede afstemming tussen onderwijs en zorg.De clusterindeling biedt een heldere structuur, maar er moet voor worden
gewaakt dat er geen verworvenheden verloren gaan. De grenzen tussen de clusters
moeten dan ook enigszins soepel gehanteerd worden. De huidige expertisebundeling
mag niet worden doorkruist en de clusterindeling mag nuttige expertisebundeling
in de toekomst niet in de weg staan. Scholen voor langdurig zieke kinderen
vrezen grote problemen als gevolg van het medische model dat aan de clusterindeling
ten grondslag ligt. Door de nieuwe clusterindeling zouden de huidige scholen
moeten worden gesplitst, hetgeen de doelstellingen van de LGF-operatie niet
ten goede komt. Is het niet mogelijk om deze scholen zelf voor cluster 3 of 4
te laten kiezen? De pedologische instituten willen hun expertise in het traject
zoveel mogelijk over het land proberen te verspreiden. Hoe denkt de staatssecretaris
over het prijskaartje dat daaraan hangt? Problemen met indicatiestelling doen
zich met name voor ten aanzien van cluster-4-leerlingen. Om te voorkomen dat
cluster 4 een vangnetfunctie krijgt, stellen de scholen voor langdurig zieke
kinderen voor om in dit cluster een duidelijk onderscheid te maken tussen
leerlingen met een overwegend internaliserende problematiek en leerlingen
met voornamelijk gedragsstoornissen. Wil de staatssecretaris dit voorstel
in overweging nemen?Het is de vraag of de voorwaarde van budgettaire neutraliteit is vol te
houden. Zeker de eerste jaren zou er een extra inspanning gepleegd moeten
worden om het systeem van LGF beter van de grond te laten komen dan nu soms
wordt verwacht. Tot slot herinnerde de heer Van der Vlies aan zijn opmerking
in het kader van WSNS dat kinderen met dyslexie, autisme en ADHD meer maatwerk
geboden moet worden. De heer Stellingwerf (RPF/GPV) veronderstelde
dat de complexiteit van de onderhavige materie er waarschijnlijk debet aan
is dat gestelde termijnen niet gehaald worden. De vraag is dan ook of de voorgestelde
ingangsdatum van 1 augustus 2001 voor LGF gehaald kan worden. Verder is het
de vraag of er wel voldoende mensen aan het proces werken. Uit het GION-onderzoek
blijkt dat over de indicatie van een aanzienlijk aantal kinderen overeenstemming
bestaat tussen de scholen en de LIC. Toch is er een redelijk omvangrijke groep
die op grond van het oordeel van de LIC niet toegelaten wordt. Ter oplossing
hiervan heeft de staatssecretaris voorgesteld om ruimte te laten voor de verdere
ontwikkeling van criteria. Inmiddels is echter duidelijk geworden dat het
model voor de organisatie van de indicatiestelling geen verdere ontwikkeling
van de indicatiecriteria toelaat. De staatssecretaris heeft aangekondigd dat
voor de eerste fase van de wetgeving inzake LGF gebruik zal worden gemaakt
van een model met landelijk vastgestelde indicatiecriteria, maar dat het mogelijk
is om van deze criteria af te wijken. Het is dan ook de vraag of LGF niet
met te veel onzekerheden omkleed is. Afwijzing van het thans voorgestelde
systeem van LGF is echter niet goed mogelijk, omdat de voortgang van de invoering
van LGF dan in gevaar komt.Uit de conclusies van het GION-onderzoek blijkt dat bij de beoordeling
door de schoolcommissies de criteria een marginale rol spelen. De beoordeling
lijkt op de criteria afgestemd te worden. Ook het bepalen van de onderwijsbeperking
functioneert niet goed. Het samenvattend wegingsinstrument speelt in een aantal
gevallen geen rol in de selectie van de leerlingen. Het is dan ook de vraag
of de knop straks bij iedereen op tijd omgezet kan worden. In het commentaar
van VWS wordt aandacht gevraagd voor de procesmatige problematiek van het
huidige systeem en wordt de vraag opgeworpen of het rendement dat de LIC moet
opleveren, wel in verhouding staat tot de kosten en de inspanningen. De stuurgroep
cluster 3 is van mening dat op dit moment niet tot het wetgevingstraject kan
worden overgegaan, omdat niet voldaan is aan de voorwaarden van een beheersbare
systematiek van indicatiestelling en afronding van het onderzoek naar taken
en functies van de REC's. In het commentaar van de VBKO op het GION-onderzoek
staat dat de schoolgebonden commissies alle dossiers beoordeelbaar vonden,
terwijl het CTB, zoals het toen nog heette, 196 dossiers niet beoordeelbaar
vond. Dat verschil moet nader onderzocht worden. De heer Stellingwerf had
dan ook de indruk dat de indicatiestelling nog onvoldoende ontwikkeld is en
nog niet goed functioneert. Is een deel van het probleem misschien gelegen
in het streven van de staatssecretaris om de uitgaven beheersbaar te houden?Er wordt weliswaar gestreefd naar budgettaire neutraliteit, maar het is
de vraag of een 100% dekkend systeem wel haalbaar is. Zal een onafhankelijke
objectieve indicatiestelling de werkelijke vraag naar speciaal onderwijs of
ambulante begeleiding in het reguliere onderwijs niet beter zichtbaar maken?
In het licht van een verwachte inhaalvraag, het vervroegen van de instroom
en een 7% langere verblijfsduur lijkt budgettaire neutraliteit een illusie.
De heer Stellingwerf wilde daarom meer inzicht hebben in de voor de vier clusters
beschikbare middelen, zowel dit jaar als de komende jaren. Verder vroeg hij
om een overzicht van de kosten die verband houden met onderwijs aan gehandicapte
leerlingen in reguliere instellingen, en een beter beeld van de financiële
risico's als gevolg van onder meer de verwachte aanzuigende werking en de
takenpakketten van de REC's. Bergt het streven naar beheersbaarheid niet het
risico in zich dat de indicatiecriteria toegeschreven worden naar een financieel
beheersbaar systeem, waardoor per saldo bepaalde categorieën onterecht
worden uitgesloten?Over de denominatieve aspecten van de bestuurlijke vormgeving valt weinig
te lezen in de brieven van de staatssecretaris. De actuele ontwikkelingen
zullen echter bezien moeten worden in de op dat punt gegroeide situatie. Zowel
denominatieve scholen als neutrale scholen geven aan dat er in
dat kader problemen zijn met de bestuurlijke vormgeving. De heer Stellingwerf
wees hierbij op het commentaar van de ZMLK-afdelingen van de «kleine
richtingen». Er moet net als in andere gevallen een oplossing gevonden
worden waardoor het doel wordt bereikt, maar ook recht wordt gedaan aan de
vrijheid van richting. De betreffende afdelingen kunnen bijvoorbeeld als school
aangemerkt worden en als zodanig bestuurlijk onder een SBO-school vallen.
Verder zou federatievorming als mogelijkheid opengehouden moeten worden naast
fusie.Het antwoord van de regeringDe staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen memoreerde dat aan de ontwikkeling van het LGF-traject de vraag
ten grondslag ligt op welke wijze expertise te bundelen is, op welke wijze
het kind daarbij centraal kan komen te staan en hoe ouders daadwerkelijk keuzevrijheid
kan worden geboden bij hun zoektocht naar de expertise die bij hun kind past.
Daarbij was integratie het uitgangspunt. Bij de ontwikkeling van een dergelijk
ingewikkelde methode bestaat altijd het risico dat het proces gaandeweg inzakt.
Uit dit algemeen overleg kunnen de scholen die hiermee bezig zijn, opmaken
dat de ingezette vernieuwing wordt doorgezet. Gezien de hoeveelheid vragen
en het karakter daarvan, zal een aantal vragen voor eind mei schriftelijk
beantwoord worden. Wellicht kunnen die antwoorden nog voor het zomerreces
met de Kamer besproken worden.De staatssecretaris constateerde dat de Kamer instemt met de uitgangspunten
integratie en expertisebundeling, maar dat zij zich iets ambivalenter opstelt
ten opzichte van de keuzevrijheid van ouders. Het gevoelen bestaat dat er
al heel veel gelopen is, maar dat er toch nog heel ver gegaan moet worden.
De complexiteit van een en ander is voor een deel echter pas duidelijk geworden,
toen de weg van integratie, expertisebundeling en keuzevrijheid van ouders
ingeslagen was. Het blijkt in de praktijk heel moeilijk te zijn om objectieve
criteria te creëren en een reële keuzevrijheid te bieden aan ouders.
Bovendien moet er zeer zorgvuldig te werk worden gegaan. Om te beginnen hebben
de afzonderlijke scholen in deze sector een zeer verschillend profiel ontwikkeld.
Verder blijkt uit het feit dat in 30% van de gevallen verschillend wordt geoordeeld
over de indicatie, dat het zeer ingewikkeld is om objectieve criteria te formuleren.
De invoering van LGF gaat meer tijd kosten dan aanvankelijk werd verwacht,
maar dat komt wel de zorgvuldigheid ten goede.Er zijn veel gegevens nodig om een goed systeem van indicatiestelling
te ontwikkelen. Onvoldoende uitgewerkte en beproefde indicatieprocedures kunnen
tot een hausse van aanvragen leiden, waardoor de uitvoering vastloopt, aanvragen
niet tijdig behandeld kunnen worden en de plaatsing van leerlingen in basisscholen
onzeker wordt. Het is goed dat de praktijktoetsing van de indicatiestelling
is afgewacht en dat niet onmiddellijk de criteria van het bureau Smets &
Hover voor indicatiestelling zijn ingevoerd. Kinderen die speciale zorg nodig
hebben, moeten die ook krijgen, hetzij in het speciaal onderwijs, hetzij in
het regulier onderwijs. Een en ander moet echter wel beheersbaar blijven.
Het creëren van een voorziening brengt op zichzelf al de nodige vraagstukken
met zich, maar kan ook nog eens de vraag daarnaar stimuleren. Om goed te kunnen
bepalen waar de betreffende kinderen recht op hebben en die rechten ook te
kunnen toekennen, moet er sprake zijn van selectie. Uit onderzoek in het kader
van LGF en WSNS blijkt dat er sprake is van een toename van de problematiek
en dat die toename voor een deel wordt veroorzaakt door betere diagnoses.De staatssecretaris was overigens van mening dat de LGF-operatie niet
budgettair neutraal hoeft te verlopen. Ingevolge de voorjaarsnota is er in
het jaar 2000 eenmalig 30 mln. extra beschikbaar voor de voorbereiding van
de invoering van LGF. Dat geld wordt ingezet voor de REC-vorming, de
voorbereiding van de indicatiestelling, de ontwikkeling van leermiddelen,
de vernieuwing van programma's en dergelijke. De verdeling hiervan zal schriftelijk
gespecificeerd worden. In de begroting voor 2001 zal blijken hoeveel middelen
er voorts extra beschikbaar komen voor onderwijs en wat de voorgenomen besteding
daarvan is. Aangezien er altijd tegemoetgekomen moet worden aan reële
zorgvragen van leerplichtige kinderen, zal er verder sprake zijn van openeindefinanciering.
Het is ook niet de bedoeling dat de middelen alleen gebruikt worden om de
bij LGF betrokken instanties te faciliëren. In het schriftelijke antwoord
zal worden aangegeven wat er parallel aan de organisatorische vormgeving van
het LGF-proces allemaal gedaan wordt. In die brief zal ook verduidelijkt worden
hoe het regulier onderwijs in dezen ondersteund wordt en hoeveel geld er in
een rugzak zal zitten.Doordat de leerlingdossiers later door de scholen zijn aangeleverd dan
verwacht, is er vertraging opgetreden bij de invoering van LGF. Voor de totstandbrenging
van de integratie, de expertisebundeling en de keuzevrijheid voor de ouders
is evenwel een belangrijk moment aangebroken. Daarom wilde de staatssecretaris
het wetgevende proces thans opnieuw starten, ook al zijn daar risico's aan
verbonden. De gekozen formulering geeft trouwens nog de mogelijkheid om het
systeem van LGF pas in 2002 in te voeren. Het onderhavige proces wordt echter
al jarenlang gedragen door onder andere de ouders en mensen uit het speciaal
onderwijs, zonder dat zij daar een cent extra voor gekregen hebben. Zij hebben
ideeën ontwikkeld en daar draagvlak voor gevonden. Het wachten is nu
op de organisatorische vormgeving. Om te voorkomen dat het enthousiasme van
die mensen afneemt, moet er toch naar gestreefd worden om het systeem van
LGF in 2001 in te voeren. Het jaar 2000 moet gezien worden als een voorbereidingsjaar
waarin de LIC en de REC's worden opgezet. In 2001 kan vervolgens gestart worden
met de REC's, de LIC en de nieuwe systematiek voor en de toekenning van aanvullende
formatie aan reguliere scholen. In 2002 volgt dan de inwerkingtreding van
een wettelijk kader voor de eerste fase LGF, verplichte REC's en de toekenning
van LGF. In 2005/2006 zal tot slot sprake zijn van een structurele herziening
van de Wet op de expertisecentra, opheffing van de afzonderlijke onderwijssoorten
speciaal onderwijs en een structurele regeling voor de indicatiestelling.
Dat is dus een proces van lange adem. Aangezien de criteria voor indicatiestelling
nog verder ontwikkeld en bijgesteld worden en deze voortdurend geëvalueerd
worden, moet de mogelijkheid opengehouden worden om na enkele jaren nadere
keuzes te maken. Mocht het onverhoopt niet lukken om een sluitend systeem
van indicatiestelling te ontwikkelen, dan moeten de uitgangspunten van het
LGF-beleid opnieuw tegen het licht gehouden worden.Het risico van doelgroepvervaging is groot. Verder is de kans groot dat
er van het LGF-systeem een aanzuigende werking uitgaat. Daarom moet de LIC
zeker in de eerste fase blijven bestaan. Wanneer de criteria aangescherpt
zijn, kan de positie van de LIC opnieuw bezien worden. In de tweede fase zou
de LIC zich kunnen beperken tot toezicht achteraf. Als de Kamer zich pas aan
het einde van dit jaar wil uitspreken over de invoeringsdatum van het systeem
van LGF, komt het wetgevingsproces in de knel. Het veld moet er ook van overtuigd
worden dat regering en Kamer op één lijn zitten. Wanneer de
Kamer pas aan het eind van het jaar het groene licht geeft, is de tijd tot
1 augustus 2001 te krap om een en ander in wetgeving te vatten. Desgevraagd
zei de staatssecretaris toe dat zij in haar brief van eind mei de voor- en
nadelen van voor- en achteraf toetsen van de indicatiecriteria op een rij
zou zetten, opdat de Kamer haar gedachten hier nog eens over kan laten gaan.
De huidige omschrijving van de indicatiestelling is overigens mede ingegeven
door de uitspraak van ouders dat zij landelijke criteria als een noodzakelijk
onderdeel van hun keuzevrijheid zien. Bij de toetsing moet ook in aanmerking
genomen worden dat de OAC's en de REC's nog in een opbouwfase verkeren. In
dat kader moet een antwoord gevonden worden op de vraag hoe onafhankelijk
scholen voor speciaal onderwijs zijn en of de keuzevrijheid van ouders op
dat niveau geëffectueerd kan worden.Het is een aantrekkelijke gedachte om ervan uit te gaan dat, als een kind
eenmaal geïndiceerd is, deze indicatiestelling ook blijft gelden. Er
zijn echter nogal wat kinderen die door tijdelijke hulp zo opknappen dat zij
geen speciale zorg meer nodig hebben. De termijn voor herindicatie van twee
jaar zou nog eens bezien kunnen worden. Overigens zullen de REC's in het startjaar
van LGF gehouden zijn om te voorzien in ambulante begeleiding. In de eerste
fase van de wetgeving zal de LIC de inhoud van de rugzak bepalen. Een en ander
wordt nader verduidelijkt in de toegezegde brief. Functionele indicatiestelling
is een zeer gecompliceerde aangelegenheid. In de tweede fase zal de mogelijkheid
van staffeling in de budgetten bezien worden. Het is uiteraard mogelijk om
hier al eerder onderzoek naar te doen. Er wordt trouwens zeer regelmatig met
de staatssecretaris van VWS overleg gevoerd over de overlappingen tussen onderwijs
en jeugdbeleid. Het gaat dan bijvoorbeeld om de KDC-leerlingen – zij
worden nu als leerbaar gezien; er worden zelfs kerndoelen voor hen ontwikkeld –
en de budgetten voor het speciaal onderwijs. Voorts wordt er gewerkt aan afstemming
van de indicatiecriteria en de zorgcriteria.Uiteraard moet voorkomen worden dat leerlingen voor LGF als te licht en
voor WSNS als te zwaar worden aangemerkt. In de discretionaire bevoegdheid
van de LIC en de OAC's moeten waarborgen ingebouwd worden dat kinderen niet
tussen wal en schip vallen. In het kader van het taken- en functieonderzoek
wordt bekeken in hoeverre het mogelijk is om kinderen, buiten de indicering
om, toch toe te laten. De uitkomsten hiervan worden vertaald in de eerste
fase van de wetgeving. Het GION verdiept zich verder in de 30% gevallen waarin
de indicatiestelling niet tot toelaatbaarheid kan hebben geleid. Wanneer dit
probleem op regionaal niveau opgelost moet worden, bestaat het gevaar dat
de onafhankelijkheid niet voldoende gewaarborgd wordt. Ook hierop zal in de
brief van eind mei ingegaan worden, evenals op de verschillen die in dit verband
bestaan tussen WSNS en LGF. Het hoofddoel van het onderhavige proces is dat
kinderen die ernstige onderwijsbeperkingen hebben, gesteund worden. Aan de
hand van de resultaten van de praktijktoets zullen de objectieve criteria
binnenkort aangescherpt worden. De Kamer zal zich daar natuurlijk over kunnen
uitspreken, zoals zij zich over ieder afzonderlijk traject van het onderhavige
proces kan uitspreken.Voor de wetgeving terzake had de staatssecretaris het volgende tijdpad
voor ogen. In september 2000 gaat het wetsvoorstel naar de ministerraad. In
januari–februari 2001 kan het advies van de Raad van State verwacht
worden. Het wetsvoorstel zal vervolgens in maart 2001 aan de Tweede Kamer
worden aangeboden, waarna het na de zomer van 2001 aan de Eerste Kamer zal
worden voorgelegd. De wet kan dan in december 2001 in het Staatsblad verschijnen
en per 1 januari 2002 ingevoerd worden. Dit tijdpad beoogt het LGF-proces
te versnellen. De leerlingen en hun ouders moeten immers zo snel mogelijk
weten waar zij aan toe zijn. Uiteindelijk is het evenwel aan de Kamer om al
dan niet met het wetsvoorstel in te stemmen.De clusterindeling is cruciaal voor de REC-vorming. Elke indeling zal
overigens voor- en nadelen hebben. De indeling in vier clusters die na vele
discussies breed als werkbaar wordt ervaren, moet nu in stand gehouden worden.
Om die discussies niet weer op te rakelen en het proces niet weer te frustreren,
zal niet gesproken worden over de invoering van een vijfde cluster. De vragen
over de bestuurskracht van de REC's zullen schriftelijk beantwoord worden.
De REC's moeten natuurlijk effectief kunnen opereren. Bij de inrichting van
het onderwijs moet voldoende ruimte gelaten worden voor de eigenheid van scholen,
niet alleen in denominatieve zin, maar ook onderwijskundig. In de samenwerking
tussen scholen blijken evenwel vaak oplossingen gevonden te worden voor dergelijke problemen. In de eerste fase van de wetgeving LGF blijft de onderwijstaak
bij de scholen liggen. Het REC-bestuur gaat in die fase alleen over de instandhouding
van de OAC en de ambulante begeleiding. Het zal niet ingrijpen in de onderwijstaak
en dus helemaal niet in de vrijheid van onderwijs. Wel beslist het REC-bestuur
over de toelaatbaarheid, terwijl de school over de toelating beslist. In de
tweede fase komt de onderwijstaak overigens wel ter discussie te staan. De
scholen moeten natuurlijk hun eigenheid in het onderwijs behouden. Dat resulteert
namelijk in differentiatie, hetgeen weer de kwaliteit van het onderwijs bevordert.Aangezien het REC-bestuur verantwoordelijk is voor de instandhouding van
een OAC, moet het ook de middelen daarvoor krijgen. Het leek de staatssecretaris
niet praktisch om de financiering van OAC's via de scholen te laten lopen.
In de faciliëringsregeling 2000 wordt de mogelijkheid geschapen om van
de VSO-eis af te wijken. In principe kan ieder REC een eigen tijdpad in het
kader van de genoemde regeling bepalen voor de verdere onwikkeling. De REC-vorming
wordt gestimuleerd via de stimuleringsregeling 1999 en wordt gefacilieerd
via de faciliëringsregeling REC in oprichting 2000. De faciliëringsregeling
wordt eind mei in Uitleg gepubliceerd en vormt een hulpmiddel bij de ontwikkeling.
De wegbereiders hebben daarbij een adviserende en begeleidende rol gehad.
Er zijn trouwens geen signalen dat de REC-vorming in cluster 4 op grote problemen
stuit.Het leek de staatssecretaris vooralsnog niet mogelijk om in Almere een
gemeentelijk REC op te zetten. De deskundigheid is namelijk te veel verspreid,
bijvoorbeeld op het gebied van de zorg. Samenwerking moet natuurlijk altijd
gestimuleerd worden, maar daarbij moet voorkomen worden dat de deskundigheid
die voor kleine groepen leerlingen ontwikkeld is, bijvoorbeeld dove of blinde
kinderen, te veel versnipperd wordt.Als de reguliere scholen eenmaal voldoende zijn toegerust, is de doelstelling
van de onderhavige operatie grotendeels gehaald. Uit een onderzoek vorig jaar
van het ITS blijkt dat de reguliere scholen doorgaans tevreden zijn over de
ambulante begeleiding vanuit de speciale scholen. Ook blijkt dat zij met deze
begeleiding en de faciliëring in het kader van de betreffende regeling
doorgaans positief oordelen over de opvang van een gehandicapte leerling.
Waar het gaat om de toerusting, bestaat er een belangrijke relatie met het
traject groepsgrootte en kwaliteit. De reguliere scholen hebben ook uiteengezet
wat er allemaal nodig is om in dit kader met de additionele onderwijsvraag
om te gaan. Deze kwaliteitskenmerken moeten in iedere discussie over de kwaliteit
van het regulier onderwijs ingebracht worden. Het regulier onderwijs mag namelijk
niet alleen afgerekend worden op bijvoorbeeld de uitslag van CITO-toetsen.Voor zwaar verstandelijk gehandicapte kinderen zijn nieuwe kerndoelen
ontwikkeld. Het onderwijs moet beter toegerust worden om deze kinderen op
te vangen. Ook is er aanvullende ondersteuning van de zorg nodig. Bij plaatsing
in speciale scholen zullen ook onderwijskundige voorwaarden gerealiseerd moeten
worden om deze kinderen onderwijs te geven. Dat geldt zeker voor kinderen
die naar een gewone basisschool gaan, al dan niet voor een deel van de tijd.
De subgroep van cluster 3, aangevuld met vertegenwoordigers van VWS en de
VGN, heeft een en ander geïnventariseerd en een kwalitatieve en kwantitatieve
inschatting gemaakt van wat er nodig is om ernstig en meervoudig gehandicapte
kinderen onderwijs en zorg te bieden. Deze kinderen hebben meer nodig dan
een «gewoon» ZML-kind. Een MG-bekostiging bedraagt f.35 000
per kind voor volledig onderwijs. Er zal trouwens vaak sprake zijn van deeltijdonderwijs.Vanwege de verbeterde diagnostiek worden steeds vaker dyslexie, autisme
en ADHD geconstateerd. Kinderen met dyslexie en ADHD worden weliswaar in het
speciaal onderwijs opgevangen, maar het verdient de voorkeur om ze zoveel
mogelijk in WSNS-verband op te vangen. Het regulier onderwijs moet thans evenwel
ook alle kennis ter beschikking krijgen om deze kinderen op een juiste wijze
te begeleiden. Er wordt gewerkt aan een scholingsaanbod, met
name voor het regulier onderwijs, om beter met leesproblemen en ADHD om te
gaan. De speciale scholen zullen gestimuleerd worden om hun expertise in REC-verband
uit te wisselen en uit te bouwen. Het is overigens niet acceptabel dat kinderen
thuis zitten, omdat zij niet snel op een speciale school of instelling geplaatst
kunnen worden. Uit onderzoek van de onderwijsinspectie blijkt dat hier zeer
complexe problemen aan ten grondslag liggen. Er moet dan ook alles aan gedaan
worden om deze problemen tijdig te voorzien en eerder te bemiddelen in conflicten
met ouders. Daarbij moet de nadruk liggen op leerplichtregistratie, tijdige
uitwisseling van gegevens tussen school en leerplichtambtenaar en de handelingsperspectieven
van de inspectie zelf. Met de staatssecretaris van VWS wordt er alles aan
gedaan om deze wachtlijsten aan te pakken. In het kader van WSNS is al een
plan van aanpak in het vooruitzicht gesteld.Er is een scala aan opleidingen voor leerkrachten om verschillende groepen
kinderen met specifieke hulpvragen te kunnen helpen. De aanbieders van die
opleidingen kunnen de scholen goed vinden. Het scholingsaanbod voor het regulier
onderwijs zal nader besproken worden met de Kamer. Onderwijsgevenden moeten
in de eerste plaats natuurlijk ruimte krijgen om zich buiten het geven van
les te verdiepen in deze zaken.De cluster-3-scholen is gevraagd om aan te geven welke lijfgebonden zorg
noodzakelijk is. Ook via de enquêtes in het kader van het takenen functieonderzoek
komt hierover informatie beschikbaar. De gegevens worden verwerkt in een notitie
met voorstellen voor de toedeling van middelen voor lijfgebonden zorg aan
mytyl-, tytyl- en LZ-scholen. Als het clusteroverleg hiermee akkoord is gegaan,
zullen er met VWS afspraken worden gemaakt over de toekenning van de hiervoor
gereserveerde middelen.Er zijn momenteel 22 ZMLK-afdelingen aan een speciale school voor basisonderwijs
verbonden. Aangezien de speciale scholen voor basisonderwijs onder het WPO-regime
vallen en de afdelingen voor ZMLK onder het WEC-regime, moet naar een logische
en bestuurlijk goede inpassing van die afdelingen in de REC's gezocht worden.
Onlangs is met de besturenorganisaties gesproken over de inpassing van de
ZMLK-afdelingen in een REC. Voor een aantal ZMLK-afdelingen bestaat de mogelijkheid
om zich aan te sluiten bij een ZMLK-school. Voor de ene gereformeerde en een
aantal reformatorische afdelingen ligt dat moeilijker, omdat er in het betrokken
REC geen ZMLK-scholen zijn met dezelfde denominatie. Thans wordt per ZMLK-afdeling
bekeken hoe zij in een REC kan worden ingepast.In goed overleg met het seminarium voor orthopedagogiek is de subsidie
voor de steunpuntscholen stopgezet. Afgesproken is dat die scholen hun ervaringen
voor de zomer in een notitie evalueren. Verder is afgesproken dat bij de verdere
invulling van het LGF-beleid in overleg bekeken wordt of er bij het seminarium
voor orthopedagogiek een vraagbaak kan worden ingericht. Het was overigens
een project dat tot een aantal jaren beperkt was. Het is evenwel niet de bedoeling
dat datgene wat in de pioniersfase projectmatig is opgepakt, vernietigd wordt
in de aanloop naar de structurele vormgeving van een en ander.De heer Dingelstad (projectmanager primair
onderwijs) merkte in aanvulling op het antwoord van de staatssecretaris nog
op dat in de rapportage van de wegbereiders een beeld is geschetst van de
circa 40 REC's die thans in ontwikkeling zijn. Als de clusterindeling opnieuw
ter discussie gesteld wordt, zal het plaatje voor zowel cluster 3 als cluster
4 weer veranderen. Aanvankelijk was er veel kritiek op de clusterindeling,
maar men heeft zich over het algemeen neergelegd bij de thans gekozen opzet.
Alleen de LZ-scholen blijven volharden in hun commentaar. Als daar een uitzondering
voor gemaakt wordt, is de kans groot dat de andere bezwaren ook
weer op tafel gelegd worden. Daardoor zou het proces van de afgelopen twee
jaar weer terug bij af zijn.De voorzitter concludeerde dat de leden de
schriftelijke antwoorden van de staatssecretaris op de vragen die nog niet
of slechts staccato zijn beantwoord, willen afwachten, alvorens verder over
het LGF-beleid te spreken. De Kamer kan uiterlijk 31 mei een brief terzake
verwachten. In een procedurevergadering kan de nadere gang van zaken uitgestippeld
worden.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (RPF/GPV), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Wijn (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD),
Kortram (PvdA), Halsema (GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Hamer (PvdA).Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF/GPV), Mosterd
(CDA), Atsma (CDA), Van Baalen (VVD), De Cloe (PvdA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Verhagen (CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn (CDA), Gortzak
(PvdA), Poppe (SP), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26629-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl