Oprichting Stichting Rijksakademie beeldende kunsten; Verslag algemeen overleg over de brief van 8 april 1999 betreffende privatisering Rijksacademie van beeldende kunsten (26475, nr. 1)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26475, nr. 3 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26475 nr. 3

18-05-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26475Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 475Oprichting Stichting Rijksakademie beeldende kunstennr. 32VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 mei 1999De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 29 april 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
der Ploeg van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over de brief van 8 april
1999 betreffende privatisering Rijksakademie van beeldende kunsten (26 475,
nr. 1).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Belinfante (PvdA) kon instemmen met verzelfstandiging
van de Rijksakademie van beeldende kunsten (RABK), vooral ook omdat uit de
privatisering van de musea is gebleken dat het een positieve werking heeft
op de instellingen. Mevrouw Belinfante wilde de verzelfstandiging dan ook
niet vertragen, maar zij wilde wel een aantal zaken aan de orde stellen.Na raadpleging van de algemene databank wet- en regelgeving (ADW) was
mevrouw Belinfante gebleken dat de Wet van 26 mei 1870 tot regeling van het
onderwijs van rijkswege in de beeldende kunsten (wet van 1870) nooit in werking
is getreden. Als dat het geval is, betekent het dan dat de rijksakademie formeel
gezien niet verzelfstandigd hoeft te worden, omdat er geen wettelijke basis
is? Hoe wordt daarmee omgegaan? Is een intrekkingswet nodig? Of heeft de wet
door gewoonterecht rechtskracht gekregen en is een intrekkingswet wel noodzakelijk?
Mevrouw Belinfante wilde graag nader worden geïnformeerd over de formele
status van deze wet.De bedoeling van de wet van 1870 was dat er een duidelijke band zou bestaan
tussen de rijksakademie en de rijksoverheid. Mevrouw Belinfante vond het van
belang dat die band ook na verzelfstandiging zou blijven voortbestaan. Het
speet haar dan ook dat de staatssecretaris daar niet voor heeft gekozen. Die
band is wel blijven bestaan met de rijksmusea. De rijksmusea vallen nog altijd
onder de controle van de Algemene Rekenkamer. Zij hebben ook een wettelijke
taak en bevoegd gezag. Dat zal bij de rijksakademie niet het geval zijn. Het
ziet er nu naar uit dat de rijksakademie gelijkgesteld wordt met de werkplaatsen.
Wat was voor de staatssecretaris de reden om te kiezen voor gelijkschakeling
met de werkplaatsen?De rijksakademie heeft vanaf het begin een hoog niveau gehad en die is
door de Raad voor cultuur ook als te bestendigen aangemerkt. Sinds 1870 heeft
de rijksakademie het niveau gehad van wetenschappelijk onderwijs. De titel
hoogleraar is er ook niet voor niets aan verbonden. Dat was een uitdrukking
voor de hoge kwaliteit van de rijksakademie. Mevrouw Belinfante vond het bijzonder
spijtig dat de hoogleraarstitel verdwijnt. Waarom gebeurt dit?In de kunst zijn allerlei golfbewegingen waar te nemen. Op dit moment
staat het niveau van de rijksakademie buiten kijf, maar er zal ook wel weer
een moment komen dat mensen zich het nut van deze instelling afvragen. Daarom
hechtte mevrouw Belinfante eraan dat zowel het niveau als de continuïteit
van de rijksakademie door de rijksoverheid gewaarborgd wordt. Zij vond het
jammer dat er een gewone subsidierelatie ontstaat, waardoor de continuïteit
in formele zin teniet wordt gedaan.Bij de verzelfstandiging van de RABK doet zich de vraag voor naar de collectie.
50% is elders ondergebracht en 50% is nog in huis. Het deltaplan heeft nooit
gewerkt. Is de staatssecretaris van plan op dat punt een duidelijker verantwoordelijkheid
te nemen? Is het aspect van de kunstenaarsvoorziening niet gewichtiger dan
de collectie? Moet dat niet de basis zijn van de verzelfstandiging?Bij verzelfstandigingen zijn er vaak problemen met investeringen en afschrijvingen.
Kan de staatssecretaris daar iets over zeggen in relatie tot de rijksakademie?De heer Nicolaï (VVD) vond de verzelfstandiging van de
Rijksakademie van beeldende kunsten een goede stap. Zijn belangrijkste punt
van kritiek was dan ook waarom het tien jaar heeft geduurd. Hij vond het volstrekt
logisch dat deze instelling in dezelfde systematiek komt als andere gesubsidieerde
cultuurinstellingen.De winst van verzelfstandiging van de RABK is dat de onafhankelijkheid
van het instituut wordt versterkt en bevestigd. Wat betreft de onafhankelijkheid
is de vraag hoe ver die gaat. Op twee kleine punten is er nog enige bemoeienis
van de bewindspersonen mogelijk. Het eerste punt is de benoeming van de leden
van de raad van toezicht. Waarom is gekozen voor deze vorm? Kan de staatssecretaris
een vergelijking maken met andere culturele instellingen? Het tweede punt
is de jurybeslissing bij de Prix de Rome. In de brief staat dat de minister
«als het ware» een afschrift van het juryoordeel ter kennisneming
ontvangt. Wat is juridisch gezien de precieze betekenis van deze formulering?
Het is toch niet de bedoeling dat hiermee de mogelijkheid van problemen die
zich wel eens voordoen bij staatsprijzen wordt opengehouden?De heer Nicolaï kon zich in principe wel vinden in de afspraken over
het jaarlijkse budget. Hij maakte zich er alleen zorgen over dat er geen eenmalig
bedrag is toegekend ter gelegenheid van de verzelfstandiging. Er liggen reële
berekeningen van accountants waaruit blijkt dat een bedrag van 2,3 mln. ineens
nodig is, omdat er geen reserveringen zijn gedaan in het verleden. Waarom
is de staatssecretaris daarvan afgeweken?De heer Nicolaï hechtte aan het behoud van de hoogleraarstitel voor
de rijksakademie. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om de hoogleraarstitel
te behouden?De heer Atsma (CDA) kon zich vinden in het voorstel van de
staatssecretaris om de rijksakademie te verzelfstandigen. Hij vond het belangrijk
dat het profiel en in het verlengde daarvan de naam van de rijksakademie dezelfde
blijven. Hij sloot zich op dat punt aan bij de opstelling van de Raad voor
cultuur.Een van de gevolgen van de intrekking van de wet uit 1870 is dat de wettelijke
basis voor het hoogleraarschap verdwijnt. De heer Atsma plaatste daar vraagtekens
bij. Hij vond het van groot belang dat het hoogleraarschap gehandhaafd
wordt. Waarom is het niet mogelijk om het hoogleraarschap ook op de langere
termijn aan de academie te verbinden? Als het nodig is om de Wet op het wetenschappelijk
onderwijs te veranderen, was hij bereid om daar medewerking aan te verlenen.
Of zijn er andere mogelijkheden?Belangrijk is enerzijds dat de onafhankelijkheid van de rijksakademie
wordt gegarandeerd en anderzijds dat de kwaliteit op hoog niveau blijft. Continuïteit
is mogelijk door goede randvoorwaarden te stellen. In hoeverre is er ook voor
de lange termijn voldoende zekerheid voor de continuïteit van de academie?
Hoe zit het met de eventuele frictiekosten als gevolg van de verzelfstandiging?Uit gesprekken met vertegenwoordigers van de Rijksakademie van beeldende
kunsten was mevrouw Lambrechts (D66) gebleken dat de verzelfstandiging
gewenst is. Zij vroeg zich alleen af waarom het zo lang heeft geduurd.Mevrouw Lambrechts maakte zich zorgen over de financiële situatie
van de rijksakademie na verzelfstandiging. Uit een accountantsrapport blijkt
dat een eenmalige bruidsschat van 3 mln. op z'n plaats zou zijn en daarnaast
een structurele bijdrage van f.680 000 per jaar. Uiteindelijk krijgt
de RABK geen bruidsschat en een structurele bijdrage van f.280 000 per
jaar. Is dat verantwoord? Waar zijn die nieuwe bedragen precies op gebaseerd?
Kan de staatssecretaris garanderen dat het geen problemen oplevert voor de
rijksakademie? Staat het niet beschikbaar zijn van een bruidsschat de verzelfstandiging
niet in de weg?De rijksakademie heeft een beleidsplan voor de cultuurplanperiode 1997–2000
opgesteld, waarin het voornemen tot privatisering aan de orde is gekomen.
Mevrouw Lambrechts was niet tegen de verzelfstandiging, maar zij vroeg zich
af of het niet mogelijk is om instellingen als musea en de rijksakademie een
status aparte in het cultuurplan te geven. Bij het cultuurplan hoort een vierjaarlijkse
beoordeling van de kwaliteit van de instellingen, waarna eventueel kan worden
besloten om de subsidie stop te zetten. Daarmee kan de continuïteit van
de rijksakademie in gevaar komen. Mevrouw Lambrechts was daar geen voorstander
van.Mevrouw Lambrechts sloot zich aan bij de vragen van de andere woordvoerders
over het hoogleraarschap. De vraag is of de titel hoogleraar niet ook zou
moeten gelden voor de andere werkplaatsen. Ook daar wordt werk van hoog niveau
geleverd.Mevrouw Halsema (GroenLinks) stelde vast dat de Rijksakademie
van beeldende kunsten zich de afgelopen eeuwen heeft ontwikkeld tot een internationaal
erkend en prestigieus instituut. Zij vond dat een besluit om zo'n instituut
te privatiseren vergezeld moest gaan van een uitgebreide inhoudelijke toelichting,
waaruit blijkt waarom de academie beter tot z'n recht komt als zelfstandig
gesubsidieerde instelling dan als rijksdienst. De enige motivering voor de
privatisering van de rijksakademie is echter dat het in lijn is met het regeringsbeleid
dat erop gericht is taken van ministeries te verleggen van uitvoerende naar
voorwaardenscheppende en beleidsvoorbereidende werkzaamheden. Verdere inhoudelijke
argumentatie ontbreekt. Welke andere redenen zijn er voor verzelfstandiging
van de rijksakademie?De toekomstige status van de rijksakademie is onduidelijk. Er wordt verwezen
naar de rijksmusea, maar die zijn op grond van een specifieke wet belast met
openbaar gezag en een wettelijke taak. Zij zijn daarmee zelfstandige bestuursorganen.
Wordt de rijksakademie ook een zelfstandig bestuursorgaan? Dan dient zich
de vraag aan welke controlebevoegdheden de Algemene Rekenkamer krijgt. Mevrouw
Halsema had bezwaar tegen verzelfstandiging in de vorm van de instelling van
zelfstandige bestuursorganen bij het ontbreken van een kaderwet. Mocht de
academie een zelfstandig bestuursorgaan worden, dan zakt ze weg in een
moeras van onduidelijke en te weinig gecontroleerde semi-publieke en semi-private
instellingen.Onduidelijkheid bestaat er ook over het waarborgen van de continuïteit
van het werk van de academie op de lange termijn. De wet van 1870 wordt ingetrokken.
In de toekomst wordt de rijksakademie ondergebracht bij de wet op het specifiek
cultuurbeleid, waarbij de stichtingsstatuten de noodzakelijke waarborgen moeten
geven. Subsidiëring wordt afhankelijk gesteld van de eens in de vier
jaar gevoerde cultuurnotaprocedure. Wat betekent dit als de academie een aantal
magere jaren kent? Zakt de subsidie dan terug naar een lager peil? Mevrouw
Halsema was er niet van overtuigd dat hiertegen voldoende waarborg wordt geboden
in de stichtingsstatuten. Zij waarschuwde voor het gevaar van een neergaande
spiraal.Grote problemen had mevrouw Halsema met het verdwijnen van de titel van
hoogleraar. De aantrekkingskracht van het instituut voor de meest vermaarde
docenten schuilt mede hierin. Door het verdwijnen van de titel kan op termijn
de kwaliteit van het onderwijs in het geding komen. Het verdwijnen van de
hoogleraarstitel heeft een triviale reden. De wet van 1870 en het daarop gebaseerde
besluit zouden moeten worden ingetrokken bij verdere verzelfstandiging. De
rijksakademie heeft advies ingewonnen bij de landsadvocaat, maar die bestrijdt
dit. Hij stelt dat intrekking van de wet niet noodzakelijk is en dat behoud
van het hoogleraarschap mogelijk is. Kan de staatssecretaris hierop ingaan?De verzelfstandigingswens van de staatssecretaris stopt bij de Prix de
Rome. De minister blijft de juryleden benoemen en de prijzen toekennen. Welke
argumenten hanteert de staatssecretaris om over te gaan tot verzelfstandiging
als hij tegelijkertijd wel een formele bevoegdheid wenst te behouden?Een van de voorwaarden voor verzelfstandiging van de rijksakademie is
een solide financiële basis. In 1997 is door de gezamenlijke accountants
van het ministerie en de rijksakademie vastgesteld dat eenmalig een bedrag
van 2,3 mln. en jaarlijks een bedrag van f.680 000 noodzakelijk is. Nu
de verzelfstandiging een feit wordt, is geen sprake meer van een eenmalig
bedrag en resteert jaarlijks f.260 000. Dat leek mevrouw Halsema onvoldoende.
Kan de staatssecretaris dat nader toelichten?Voor de rijksakademie dient de verzelfstandiging nu snel te geschieden.
De reden daarvoor is van financiële aard. De rijksakademie is bang dat
toekenning van financiële middelen achterwege blijft als de verzelfstandiging
verder uitblijft. Mevrouw Halsema was bang dat de continuïteit van de
rijksakademie onvoldoende is gewaarborgd en dat de juridische positie onvoldoende
vaststaat.De heer Van Bommel (SP) constateerde dat de rijksakademie nationaal
en internationaal veel faam heeft verworven, onder andere door de namen die
ze heeft voortgebracht: Appel, Mondriaan, Breitner, Van Warmerdam en Wolkers.
Er moeten dan ook goede redenen zijn om zo'n instituut te privatiseren. In
de brief van de staatssecretaris is echter weinig te lezen over de achtergronden
van deze operatie. Is er werkelijk geen enkel cultureel of kunstzinnig argument
voor deze operatie te noemen? Is het wel noodzakelijk om de rijksakademie
te verzelfstandigen? Is de staatssecretaris van mening dat de beeldende kunst
in Nederland gediend is met deze operatie?Omdat de rijksakademie is opgericht door de rijksoverheid is er een bijzondere
positie ontstaan en heeft de rijksakademie zich op een bijzondere manier kunnen
ontwikkelen. Het bieden van een mogelijkheid tot praktijkstudie aan de rijksakademie
is geen kerntaak van de overheid, schrijft de staatssecretaris. Toch blijft
er een formele betrokkenheid van de kant van het ministerie bij het werk van
de rijksakademie, onder andere het instemmingsrecht bij het benoemen van de
jury. In de brief wordt benadrukt dat het profiel van de rijksakademie na
verzelfstandiging hetzelfde blijft. De minister blijft ook betrokken
bij het werk van de academie. Waarom is er dan een andere positie nodig?Een terugtredende en privatiserende overheid legt eerst de verantwoordelijkheid
ergens anders en regelt vaak in een later stadium het niveau van financiering.
Dat wordt dan meestal niet meer, maar minder. Wat zijn op dat punt de verwachtingen
bij de rijksakademie? Is te garanderen dat de rijksakademie op hetzelfde hoge
niveau kan blijven functioneren? Het Rijk subsidieert nu zo'n 75% van de totale
kosten. Blijft dit zo? Hoe zal de betrokkenheid van sponsors zich ontwikkelen?
Wordt de Prix de Rome straks omgedoopt tot de Akzo-Nobelprijs?Privatisering leidt volgens de staatssecretaris tot een duidelijker inzicht
in de baten en lasten van de instelling, tot een adequatere bedrijfsvoering
en vergemakkelijking van samenwerking met andere instellingen. Daarmee wordt
opnieuw het beeld bevestigd als zouden ambtelijke diensten niet doelmatig
kunnen werken. Bij de rijksakademie is sinds de reorganisatie van de jaren
tachtig sprake van een grote mate van zelfbestuur. Wat gaat er in de praktijk
in het werk veranderen? Gaan werknemers van de academie, nu ambtenaar, straks
ander werk doen?Op het gebied van de arbeidsvoorwaarden gaat de staatssecretaris uit van
behoud van werk, gemiddeld genomen gelijk blijvende materiële rechten
en een rechtspositie aansluiting zoekend bij een CAO in de particuliere sector.
Wat betekent dit in de praktijk? Bij de gemiddelde privatisering gaat de top
erop vooruit en het lagere personeel erop achteruit. Is dat hier straks ook
aan de orde? Welke garanties geeft de staatssecretaris op de onderdelen die
hij in zijn brief noemt? Het antwoord van de staatssecretarisDe inzet van de staatssecretaris was om de Rijksakademie van
beeldende kunsten per 1 juli 1999 te verzelfstandigen. Naast een besluit tot
privatisering is een wet tot intrekking van de wet van 1870 noodzakelijk.
Het is waar dat de wet van 1870 nooit in werking is getreden, maar de staatssecretaris
ging ervan uit dat de wet door «gewoonterecht» rechtskracht heeft
gekregen, waardoor een intrekkingswet noodzakelijk is. Na privatisering wordt
de rijksakademie geen zelfstandig bestuursorgaan, maar een privaatrechtelijke
stichting. Daarmee krijgt de rijksakademie een vergelijkbare status als de
orkesten. De reden daarvoor is dat er geen bestuurlijke bevoegdheden worden
uitgeoefend.Aan de privatisering van de rijksakademie ligt een aantal overwegingen
ten grondslag. Privatisering van de rijksakademie is in lijn met het regeringsbeleid
dat erop is gericht om taken op ministeries te verleggen van uitvoerende naar
voorwaardenscheppende en beleidsvoorbereidende werkzaamheden. De taken van
de rijksakademie zijn namelijk vooral uitvoerend. Privatisering strookt met
de feitelijke praktijk van zelfstandig handelen bij de rijksakademie. Sinds
de reorganisatie in 1986 is de rijksakademie vergelijkbaar met andere werkplaatsen
als de ateliers, de Jan van Eyck Academie, het Europees keramisch werkcentrum
en het Berlage-instituut. Deze instellingen richten zich in feite allemaal
op de artistieke ontwikkeling en professionalisering van beeldende kunstenaars,
schilders en vormgevers. Deze instellingen zijn nagenoeg volledig afhankelijk
van rijksmiddelen. Er is één verschil tussen de rijksakademie
en de andere werkplaatsen. De academie is van rijkswege opgericht, terwijl
de drie andere instellingen private initiatieven zijn geweest. Het gaat echter
om soortgelijke instellingen. Daarom vond de staatssecretaris het van belang
om geen status aparte te creëren voor de rijksakademie.Het belang van de cultuurnotasystematiek is dat er iedere vier jaar een
integrale afweging plaatsvindt. Dan worden de plannen van de rijksakademie,
evenals die van de rijksmusea, de orkesten en de andere werkplaatsen getoetst,
en door de Raad voor cultuur van advies voorzien. De rijksakademie heeft veel
kwaliteit in huis en zal niet veel moeite hebben om zich een positie
te verwerven in de cultuurnotasystematiek. Als gevolg van de verzelfstandiging
kan de rijksakademie meer initiatieven ontplooien, waardoor de kwaliteit zelfs
kan stijgen. Dat kan weer tot gevolg hebben dat de subsidie stijgt. Doordat
in het kader van de cultuurnotasystematiek iedere vier jaar een integrale
afweging wordt gemaakt, is de financiële continuïteit van instellingen
niet tot in het oneindige gewaarborgd. Dat is een extra impuls om zoveel mogelijk
kwaliteit te leveren. Het legt een zekere druk op artistieke creativiteit.
De staatssecretaris zegde toe dat dit punt zou worden meegenomen in de uitgangspuntennotitie
over de volgende Cultuurnota.Op grond van de wet van 1870 mogen docenten aan de rijksakademie zich
hoogleraar noemen. Bij intrekking van de wet komt dat recht te vervallen.
Er wordt echter wel een overgangsregeling getroffen. Degenen die dat recht
al hadden op grond van de in te trekken wet mogen zich hoogleraar blijven
noemen, zolang ze in dienst blijven bij de rijksakademie. Een hoogleraar behoort
tot de wetenschappelijke staf van een universiteit en is belast met het zelfstandig
geven van wetenschappelijk onderwijs, het verrichten van wetenschappelijk
onderzoek en hij heeft het promotierecht. De rijksakademie is geen universiteit,
maar een werkplaats. De staatssecretaris zag dan ook geen redenen om de titel
van hoogleraar te behouden voor de rijksakademie. Uit de bijdragen van de
woordvoerders had de staatssecretaris begrepen dat dit een gevoelig punt is,
maar hij kon geen verdergaande toezeggingen doen, omdat dit de bevoegdheid
van de minister is.Het was de nadrukkelijke wens van de rijksakademie dat de minister ook
na de privatisering de leden van de raad van toezicht benoemt. Het getuigt
ook van een zekere betrokkenheid bij de instelling. De benoeming van de jury
voor de Prix de Rome zal in de toekomst door de raad van toezicht gebeuren.
De minister stemt in met de benoeming van de juryleden door de raad van toezicht.
Dat is mede op verzoek van de rijksakademie gebeurd. De betrokkenheid van
het ministerie is bij de wet van 1870 ontstaan en heeft een bepaalde symbolische
waarde gekregen. De Prix de Rome is geen staatsprijs en het is niet de bedoeling
dat er discussies ontstaan over de uitslag. In de brief staat: «Voor
de toekenning van de prijs echter, is het juryoordeel tevens de beslissing,
waarvan de minister, als het ware (ter kennisneming), een afschrift ontvangt.»
De staatssecretaris toonde zich bereid om de woorden «als het ware»
te schrappen.De privatisering van de rijksakademie heeft inderdaad een tijd geduurd.
De reden daarvoor is dat de rijksakademie een gecompliceerde organisatie is.
De privatisering is juridisch gecompliceerd in verband met het hoogleraarschap
en de wettelijke basis. Er is gepoogd om de verzelfstandiging zo zorgvuldig
mogelijk aan te pakken. Daarbij is veel aandacht besteed aan personeel, collectie,
gebouw, financiën, wetgeving, statuten, protocol en huishoudelijk reglement.De meerkosten van privatisering zijn geïnventariseerd door externe
accountants in samenspraak met de accountantsdienst van het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Het startpunt van het budget 1997, inclusief
Prix de Rome was 5,3 mln. Daar is 5,5 ton bij gekomen voor organisatiekosten
als gevolg van vrijval binnen het ministerie, kosten afschrijvingen-investeringen
en de opdruk loonkosten als gevolg van premiestelselwijziging. Accountants
hebben becijferd dat 1 mln. ineens nodig zou zijn voor de privatisering van
de rijksakademie, alsmede een jaarlijks bedrag van f.681 000 voor vervanging
van activa. Het ministerie heeft f.260 000 per jaar geboden. De reden
daarvoor is de beperkte ruimte op het kunstenbudget. Dit bedrag is in principe
voldoende voor een gezonde financiële basis. De rijksakademie kan voor
grotere investeringen separaat een subsidieverzoek indienen. Per 15 december
1999 start de nieuwe ronde aanvragen voor de volgende cultuurnotaperiode.
Dan kan de rijksakademie een nieuwe aanvraag indienen en dan zal de Raad voor cultuur daarover adviseren. De rijksakademie kan natuurlijk ook extern
geld lenen of de investeringen spreiden.De collectie van de rijksakademie bestaat vooral uit boeken, prenten,
modellen, kunstenaarspublicaties en algemene kunstvoorwerpen. De museale functie
van de rijksakademie moet niet worden overschat. De waardevolle onderdelen
van de collectie zijn in beheer bij musea. De collectie doet vooral dienst
als werkcollectie of als bibliotheek. De Raad voor cultuur heeft ook aangegeven
dat er geen museale taken met betrekking tot de collectie zijn. Nadere gedachtewisselingMevrouw Belinfante (PvdA) was niet erg tevreden over de manier
waarop de staatssecretaris de vragen over de kwaliteit en de hoogleraarstitel
had beantwoord. Aan vergelijkbare instellingen in het buitenland is ook de
titel van hoogleraar verbonden. Waarom zou dat in Nederland niet kunnen? Zij
vond het antwoord op deze vraag van buitengewoon belang met het oog op de
toekomst van de rijksakademie en de andere werkplaatsen.De heer Nicolaï (VVD) was tevreden met de stap die genomen
wordt om de rijksakademie te verzelfstandigen. Hij verzocht de staatssecretaris
om de verzelfstandiging op een voortvarende manier aan te pakken.De heer Atsma (CDA) vond de opstelling van de staatssecretaris
ten aanzien van het hoogleraarschap teleurstellend en vroeg de staatssecretaris
te kijken naar de mogelijkheden om het hoogleraarschap op de rijksakademie
te laten voortbestaan.Mevrouw Lambrechts (D66) was blij met de toezegging van de
staatssecretaris om de cultuurnotasystematiek nader te bespreken.Zij vond het hoogleraarschap aan de rijksakademie van grote betekenis
en vroeg de staatssecretaris daar nader op in te gaan.De financiële bijdrage van het Rijk aan de rijksakademie vond mevrouw
Lambrechts beperkt. Is deze financiële bijdrage wel verantwoord in relatie
tot de taken van de rijksakademie? Kan de rijksakademie de toekomst wel met
vertrouwen tegemoet zien?Mevrouw Halsema (GroenLinks) was niet erg tevreden over de
beantwoording van de staatssecretaris. Zij had enkel bestuurlijke argumenten
gehoord om over te gaan tot privatisering van de rijksakademie. Welke bijdrage
kan privatisering leveren aan de beeldende kunsten?De rijksakademie wordt na verzelfstandiging een privaatrechtelijke stichting.
Het was mevrouw Halsema niet duidelijk geworden welke controlemogelijkheden
er dan worden geschapen voor de besteding van rijksmiddelen.Mevrouw Halsema vond dat er door de cultuurnotasystematiek onzekerheid
blijft bestaan over de continuïteit van de rijksakademie. Is de staatssecretaris
bereid om voor de rijksakademie een specifieke wettelijke grondslag in de
cultuurnotasystematiek die vergelijkbaar is met die van de rijksmusea?Mevrouw Halsema vond de argumentatie van de staatssecretaris met betrekking
tot het hoogleraarschap ambivalent. Zij hechtte zeer op het behoud van de
titel hoogleraar met het oog op de kwaliteit van de instelling.Uit het accountantsrapport blijkt dat een bedrag van f.680 000 jaarlijks
noodzakelijk is, maar dat bedrag heeft het ministerie teruggebracht tot 260
mln. Dat leek mevrouw Halsema geen solide basis. Wat haar nog ongeruster maakte,
was dat het eerste subsidieverzoek van de rijksakademie voor 0,5 mln. is afgewezen.
Zij vond dat de toekomst van de rijksakademie daardoor te onzeker
wordt om met het privatiseringsvoorstel te kunnen instemmen.De heer Van Bommel (SP) vond het teleurstellend dat de staatssecretaris
louter bestuurlijke en politieke motieven noemde voor privatisering van de
rijksakademie en geen kunstzinnige of culturele argumenten.Wat betreft de garanties op het gebied van de kwaliteit, de continuïteit
en de financiering van de rijksakademie na verzelfstandiging had de heer Van
Bommel zo zijn twijfels. Kan de staatssecretaris daar nader op ingaan?In de brief van de staatssecretaris wordt een aantal uitgangspunten genoemd
voor personele aspecten bij de privatisering, maar er worden geen garanties
gegeven. De heer Van Bommel had hier in eerste termijn al naar gevraagd en
hij verzocht de staatssecretaris deze vragen alsnog te beantwoorden.De staatssecretaris zegde toe dat hij met de minister zou overleggen
over de mogelijkheid van het behoud van de hoogleraarstitel aan de rijksakademie
na verzelfstandiging en dat hij voor de plenaire behandeling met een schriftelijke
reactie zou komen. De staatssecretaris wees erop dat de financiële continuïteit
van universiteiten jaarlijks wordt bepaald, terwijl de rijksakademie een financiële
continuïteit van vier jaar krijgt, namelijk de vier jaar van de cultuurnotasystematiek.
Dat is drie jaar meer zekerheid dan voor hogescholen of universiteiten. Bij
een langere periode wordt de druk op de rijksakademie om meer en beter te
presteren minder. Bovendien is er dan geen ruimte meer voor een integrale
afweging.Voor de arbeidsvoorwaarden zal de CAO verzelfstandigde rijksmusea worden
gevolgd. Het idee van verzelfstandiging van de rijksakademie ontstond toen
het cultuurbeleid nog onder het ministerie van WVC viel. Toen werd de aanzet
gegeven voor de verzelfstandiging van de rijksmusea. Vanwege het succes van
die operatie is bij de rijksakademie al heel vroeg gekozen voor de CAO die
bij de verzelfstandigde rijksmusea gehanteerd wordt.De rijksakademie is een werkplaats voor kunstenaars die al een beroepsopleiding
hebben afgerond. Er wordt geen onderwijs gegeven. De rijksakademie biedt een
atelier en gebruik van technische faciliteiten aan. De kunstenaars krijgen
individueel op eigen verzoek begeleiding. Hoewel de CAO van de musea wordt
gevolgd, is de rijksakademie een instelling als andere instellingen die vallen
onder de kunstenplansystematiek.In de CAO is geregeld dat het personeel overgaat van het ministerie van
OCW naar de stichting RABK. Daarmee komt een arbeidsovereenkomst tot stand
naar burgerlijk recht. De arbeidsvoorwaarden zijn over het geheel genomen
niet ongunstiger. De pensioenen en de nabestaandenregeling worden gehandhaafd
bij de stichting pensioenfonds ABP. Ten aanzien van de wachtgelden is de regeling
wachtgeld en uitkering bij privatisering van toepassing. Het personeel kan
gedurende zeven jaar terugvallen op de wachtgeldafspraken uit hoofde van het
ambtelijk dienstverband.De staatssecretaris was ervan overtuigd dat de rijksmusea geen bijzondere
positie innemen in de cultuurnotasystematiek. Het zijn gesubsidieerde instellingen
die elke nieuwe ronde gewoon moeten meedoen. Ook de rijksakademie zal elke
vier jaar onderwerp van politieke besluitvorming zijn. Daaraan voorafgaand
is er een advies van de Raad voor cultuur. Dan heeft de Kamer volop mogelijkheden
om bijstellingen of veranderingen aan te brengen. De staatssecretaris zag
geen reden tot zorg met het oog op het huidige niveau van de rijksakademie.Aan het verlenen van subsidies is een controlesystematiek verbonden: jaarlijkse
verslaglegging, een jaarlijks activiteitenplan en een jaarlijkse accountantsverklaring.
Het handboek voor de financiële verantwoording van cultuursubsidies is
ook van toepassing op de rijksakademie. De commissie vroeg de staatssecretaris tot slot om een brief
met nadere inlichtingen over het behoud van de titel van hoogleraar na de
verzelfstandiging en over de positie van de Rijksakademie van beeldende kunsten
na privatisering in relatie tot die van de rijksmusea. De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,Mattijssen XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66),
Dittrich (D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Belinfante (PvdA),
Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Remak (VVD), Halsema (GroenLinks), Örgü
(VVD), Wijn (CDA), Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA),
Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Passtoors
(VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), Gortzak
(PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA), Brood (VVD),
Poppe (SP), Arib (PvdA), Blok (VVD), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD),
Verhagen (CDA), Visser-van Doorn (CDA).XNoot2Eerder abusievelijk gedrukt onder nr. 27 475. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26475-3-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl