Verklaring grond voor overwegen voorstel verandering in de Grondwet, opnemen bepalingen correctief referendum; Voorlopig verslag van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20002001-27033, nr. 263

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-04-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27033 nr. 263

13-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27033Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 033Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake
het correctief referendumnr. 263VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE ZAKEN EN
DE HOGE COLLEGES VAN STAAT1Vastgesteld 13 april 2001Het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel heeft de commissie aanleiding
gegeven tot het maken van de onderstaande opmerkingen en het stellen van de
navolgende vragen.De leden van de CDA-fractie memoreerden dat
de poging het correctief referendum in de Grondwet in te voeren, zij het ternauwernood,
in mei 1999 door de grondwetgever is afgewezen. Onder druk van de kleinste
coalitiepartner hebben de regeringspartijen in het zogeheten lijmakkoord besloten
te bevorderen dat dit punt per ommegaand weer bij de grondwetgever op de agenda
zou worden geplaatst. Hetzelfde voorstel door hetzelfde kabinet zonder te
wachten op verkiezingen van de Tweede Kamer terwijl ook op geen enkele wijze
geconstateerd kan worden dat de opstelling van de Eerste Kamer in nieuwe samenstelling
anders zou zijn dan die was op 18 mei 1999.De leden hier aan het woord zeiden nogal wat bedenkingen te hebben tegen
deze handelwijze die zoals ook de regering moet toegeven geen historisch precedent
kent. De voorbeelden die de regering noemt: het opnieuw indienen van de wijzigingswet
op de Wet Hoger Onderwijs (1904) de herindiening van de Archiefwet (1962),
de herindiening (na 3 jaren) van de voorstellen met betrekking tot veranderingen
van de grondwetsbepalingen inzake de verdediging (1997) zijn van een ander
karakter. Zij waren gewijzigd conform de inzichten van de meerderheid van
de Eerste Kamer of, zoals in 1904, mochten door wijziging in het electoraat
voor de Eerste Kamer (meer in het bijzonder de Provinciale Staten van Overijssel)
en dus van de Eerste Kamer – het ging daarbij overigens om een wetsherziening
niet om een grondwetsherziening – rekenen op aanvaarding door die Kamer.
Zelfs deze gang van zaken was indertijd zeker ook bij de «erflaters
van paars» al hoogst omstreden. Tijdens de behandeling in de Tweede
Kamer van het onderhavige wetsvoorstel op 24 januari jl. tapt de minister
dan ook uit een wat ander vaatje. Daar rechtvaardigt de minister de gang van
zaken door te wijzen op de grote meerderheid in de Staten-Generaal en in de
samenleving die het correctief referendum zou wensen en dientengevolge de
verwachting dat de Eerste Kamer een nieuwe afweging zou willen maken in dat
licht. Tenslotte was er het curieuze argument dat het niet onmiddellijk herindienen
door de regering van deze herziening zou getuigen van onachtzaamheid ten opzichte
van beide meerderheden in beide Kamers: een soort «contempt of majorities»
wellicht?De leden van het CDA konden deze argumentatie niet delen. Sterker nog,
zij waren er door verontrust. Naar hun mening beslist de grondwetgever, en
niemand anders, of het bindend referendum in het Nederlandse constitutionele
bestel wordt opgenomen. De grondwetgever zei onmiskenbaar «nee»
nu een van de grondwetgever constitutionerende staatsorganen, de Eerste Kamer,
in tweede lezing volledig rechtmatig het daartoe strekkende wetsvoorstel verwierp.Het onmiddellijk weer indienen van dit zelfde voorstel door dezelfde regering
bij dezelfde Tweede Kamer met een beroep op een virtuele of door opiniepeilingen
veronderstelde publieke opinie past niet. Ook een speculatieve interpretatie
van het motievencomplex van parlementariërs bij het uitbrengen van hun
stem is niet op zijn plaats. Wie daar aan begint kan licht een doos van Pandora
opentrekken. Het argument tenslotte dat de Eerste Kamer een nieuwe kans tot
heroverweging moet worden geboden is wat merkwaardig. Die Eerste Kamer die
in nieuwe samenstelling een week na de verwerping aantrad, bestaat voor meer
dan 1/3 uit geestverwanten van de tegenstemmers van 18 mei. Het argument dat
reeds enkele weken na de verwerping vrij vertaald «de stemming in het
land» zo zou zijn veranderd dat de Eerste Kamer een nieuwe kans moet
worden geboden deze ontwikkeling in een nieuwe heroverweging te verdisconteren,
verwierpen deze leden als wat te veel «pour besoin de la cause».Immers in het lijmakkoord werd al vastgesteld los van allerlei bevolkingsonderzoek
dat men «op herhaling ging».Samengevat zeiden deze leden te menen dat, zo hier al niet sprake is van
«contempt of the Constitutioner», dan toch zeker kan worden gesproken
van een handelwijze die op gespannen voet staat met de parlementaire geschiedenis
en de geest van onze constitutie. Vervolgens getuigt deze gang van zaken ook
van weinig respect voor een onderdeel van deze grondwetgever: de Eerste Kamer.
Wat betreft de inhoud van het wetsvoorstel stelden de leden van het CDA vast
dat hen nu voor de derde keer binnen een betrekkelijk korte tijdspanne wordt
gevraagd wat zij van een grondwettelijk verankerd correctief bindend referendum
vinden. Het zal de regering nauwelijks verbazen dat deze leden wat betreft
de schriftelijke voorbereiding afzien van een uitgebreide argumentatie. Zij
verwezen daarvoor naar wat op 18 mei 1999 namens de fractie in het mondelinge
debat is verwoord door de toenmalige woordvoerder van de fractie.Het voorstel heeft overigens een wat dubbelhartig karakter waar het weliswaar
dit instrument wil invoeren maar de gebruikmaking daarvan materieel zeer moeilijk
tot vrijwel onmogelijk maakt en weerspiegelt aldus wellicht ook de verscholen
reserve tegen het instrument bij de regering.Het voorgestelde bindende referendum blijft voor de leden van de CDA-fractie
een inbreuk, zij het een partiële, op het vertegenwoordigend stelsel.
Het probleem van een referendum, ook van een correctief referendum, ligt in
de introductie van de mogelijkheid dat een anoniem referendum electoraat,
dat vrijwel steeds zelf weer een minderheid van het electoraat voor de volksvertegenwoordiging
vormt, wetgeving blokkeert die regering en beide Kamers der Staten-Generaal
in het algemeen belang nodig hebben geoordeeld.De volksvertegenwoordigers zijn mede op grond van hun ambtseed gehouden
het algemeen belang te dienen door verschillende belangen ook die van niet-stemhebbende
burgers, tegen elkaar af te wegen. Zij moeten alvorens daartoe over te gaan
belanghebbenden en anderen horen op de wijze die de wet voorschrijft. Zij
zijn vaak gehouden adviezen in te winnen van raden en andere deskundigen.
Zij moeten in het openbaar beraadslagen en besluiten na schriftelijke
voorbereiding waarbij de voorstellen via amendering en moties kunnen worden
gewijzigd en geïnterpreteerd. Zij zijn gehouden hun inzichten in partijverband
en in media en tegenover andere overheden enz. te verdedigen.Al deze eisen kunnen en mogen aan een referendumelectoraat niet worden
gesteld. Het is om al deze redenen dat de leden hier aan het woord zo sterk
de waarde benadrukken van het vertegenwoordigend stelsel.De leden van de CDA-fractie hadden daarnaast nog enkele vragen. Indien
een wetsvoorstel bij referendum wordt afgewezen vervalt het van rechtswege
(artikel 89d eerste lid Grondwet).Hierboven hadden deze leden reeds gewezen op het feit dat de regering
kennelijk meent dat voorstellen die door de Eerste Kamer zijn afgewezen weer
direct ongewijzigd kunnen worden ingediend bij de Tweede Kamer vanwege bijzondere
omstandigheden. Deze leden zeiden aan te nemen dat zo een herindiening dus
naar de mening van de regering ook mogelijk is indien dit wetsvoorstel niet
door de Eerste Kamer of Tweede Kamer maar door een referendumelectoraat is
verworpen (bijvoorbeeld nipt). Graag vernemen deze leden in dit licht de al
dan niet bijgestelde visie van de regering over de «herindienbaarheid»
al dan niet in gewijzigde vorm van bij referendum afgewezen wetsvoorstellen.Dit wetsvoorstel beoogt de Grondwet zodanig te wijzigen (art. 89 d, tweede
lid) dat wetsvoorstellen die niet zijn afgewezen terstond moeten worden bekrachtigd.
Sanctieverlening was tot nu toe de jure een discretionaire bevoegdheid. Het
staat de Kroon vrij sanctie te weigeren. Natuurlijk komt dit in de praktijk
vanwege de politieke ministeriële verantwoordelijkheid en het parlementair
stelsel slechts zeer sporadisch – in het geval van een initiatiefwetsvoorstel
in 1907 en 1927 bijv. – voor. Maar het formele recht sanctie te weigeren
wordt in de staatsrechtelijke literatuur toch nauwelijks bestreden?Is de minister van mening dat in het geval van het voorgestelde artikel
89d, tweede lid in alle gevallen sanctie moet worden verleend: als het ware
sanctie van rechtswege? Indien deze vraag bevestigend moet worden beantwoord
is dan ook de bekendmaking en de verzekering van inwerkingtreding een absolute
plicht van de regering?Welke weg staat een kabinet, al dan niet demissionair, open in het geval
dit kabinet alsnog, bijvoorbeeld vanwege de discussies rond de (referendum)campagne,
van inzicht verandert met betrekking tot de wenselijkheid van het wetsvoorstel
in de voorliggende vorm?Deze leden van de CDA-fractie viel het op dat zowel in dit wetsvoorstel
als ook in het wetsvoorstel Tijdelijke referendumwet sprake is van een correctief
referendum. Waar het gaat om dit wetsvoorstel kan worden vastgesteld dat het
referendum bedoeld in artikel 89a gaat over een voorstel (van wet) en in artikel
128a over afgeronde gemeentelijke en provinciale besluitvorming.Ook in de Tijdelijke referendumwet is het object van het (raadgevende)
correctief referendum een afgerond besluit: wetten (in artikel 8) en besluiten
van provinciale staten en de gemeenteraad (in artikel 10 Tijdelijke referendumwet).
Kan de minister nader uiteenzetten waarom naar zijn opvatting deze incongruentie
binnen de voorgestelde grondwetsbepalingen en tussen het voorgestelde artikel
89a Grondwet en de genoemde bepalingen uit de Tijdelijke referendumwet geboden
is?De regering is van opvatting dat de voorgestelde grondwetsherziening niet
via rijkswetten tot stand hoeft te worden gebracht nu artikel 45 Statuut voor
het Koninkrijk het referendum niet noemt als aangelegenheid die door de rijkswetgever
moet worden geregeld. Naar de opvatting van Prof. C.A.J.M. Kortmann en gelet op diens eerste
noot onder de bijdrage «Het Statuut, de rijkswet en het referendum»
in het in mei te verschijnen liber amicorum Karel Bongenaar, ook mr. C. Borman,
treft dit argument geen doel. Dit artikel 45, zo meenden ook de leden van
de CDA-fractie, heeft niets van doen met rijkswetten of aangelegenheden van
het koninkrijk. Het betreft landsaangelegenheden die geacht worden de Nederlandse
Antillen en Aruba te raken.De boven geciteerde auteur is bovendien van mening dat gelet op artikel
5, eerste lid Statuut jo artikel 5 derde lid Statuut (een soort Structuurbepalingen
van het Statuut waarvan dit document elders ook niet afwijkt) en gelet op
de gang van zaken bij de jongste algemene grondwetsherziening-1983 en uitgaande
van een zodanige interpretatie van artikel 14, derde lid, Statuut dat deze
niet ziet op grondwetsherziening, de conclusie zou moeten worden getrokken
dat de onderhavige materie niet in wetvorm maar bij voorkeur als rijkswet
zou moeten worden geregeld. De leden hier aan het woord zouden het op prijs
stellen indien de minister op deze stellingname van Kortmann zou willen reageren.Verder vroegen deze leden zich af hoe de opvatting van de regering dat
artikel 14 Statuut zou leren dat rijkswetten uitsluitend betrekking kunnen
hebben op aangelegenheden van het Koninkrijk (Kamerstukken II, 27 033,
nr. 6, blz. 8) zich verhoudt tot het voorgestelde artikel 89b onderdeel e
Grondwet. Daar immers wordt het kennelijk mogelijk geacht dat verdragen die
alleen voor Nederland gelden bij Rijkswet worden goedgekeurd. Anders gezegd:
Bevat in dezen artikel 14 jo artikel 38 Statuut wel een limitatief stelsel?
Of meent de minister dat de zinsnede in artikel 89b, onderdeel e «behoudens
voorstellen van rijkswet ter goedkeuring ..... voor Nederland gelden»
overbodig is en de «uitzondering» beperkt had kunnen blijven tot
Rijkswetten zonder meer.Kan de rijkswetgever en zo ja, in welke gevallen, buiten de gevallen bedoeld
in artikel 14 Statuut de vorm van rijkswet kiezen?Indien besluiten bedoeld in artikel 128a, tweede lid Gw worden verworpen
in een referendum vervallen zij van rechtswege. Wat betekent dat indien medebewindsverordeningen
die ook gebonden besluiten bijv. aanspraken of verplichtingen bevatten (bijv.
een afvalstoffenverordening) bij referendum worden afgewezen? Vervallen die
dan ook «for the time being»?De leden van de VVD fractie verbaasden zich
er over dat dit wetsvoorstel, zijnde een vrijwel onveranderd wetsvoorstel
26 156, hetwelk door de Eerste Kamer op 18/19 mei 1999 werd verworpen,
opnieuw door de regering is ingediend. Dit betekent immers dat er geen nieuwe
argumenten aangedragen worden die tot heroverweging van het verworpen wetsvoorstel
26 156 zouden kunnen leiden. Om die reden zeiden de leden van de VVD
fractie er dan ook vanaf te zien inhoudelijke vragen over het wetsvoorstel
te stellen. Dit leidt immers alleen maar tot een herhaling van zetten cq vragen.
De vragen van deze leden hebben dan ook voornamelijk betrekking op procedurele
aspecten met betrekking tot dit wetsvoorstel. Wat geeft overigens de regering
aanleiding te vooronderstellen dat de beoogde wijziging van de grondwet nu
door de Eerste Kamer wel aangenomen zal worden, nu er geen substantiële
wijzigingen in wetsvoorstel 26 156 zijn aangebracht en de ontoereikende
meerderheid die het verworpen wetsvoorstel steunde, substantieel kleiner is
geworden?De hier aan het woord zijnde leden verbaasden zich er over dat de minister
in de memorie van toelichting als motivering voor het herindienen uitsluitend
vermeldt dat de regering hecht aan de invoering van het correctief referendum.De leden van de VVD-fractie zouden gaarne van de minister vernemen of
hij een zodanige motivering voldoende acht voor het herindienen van een dergelijk
belangrijk wetsvoorstel. Wetsvoorstel 26 156 immers is op 18/19 mei 1999 door de Eerste Kamer verworpen omdat het niet de vereiste
meerderheid van 2/3 van de stemmen – de noodzakelijke vereiste voor
een wijziging van de Grondwet – heeft behaald.In de nota naar aanleiding van het verslag in de Tweede Kamer (Kamerstukken
II, 27 033, nr. 6) stelt de minister dat naar het gevoelen van de regering
in de samenleving een breed gedragen wens leeft tot invoering van het correctief
referendum, als aanvulling en verrijking van het democratisch stelsel. De
leden van de VVD fractie zouden graag van de minister vernemen waarop dit
gevoelen van de regering is gebaseerd.Bij de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer
heeft de minister aangegeven met voortvarendheid te bevorderen dat een tweede
lezing van het wetsvoorstel kan plaats vinden maar dat hij niet uitsluit dat
dit pas het geval kan zijn als de samenstelling van de Eerste Kamer gewijzigd
is. De leden van de VVD fractie zeiden met verbazing kennis te hebben genomen
van deze uitspraak van de minister. Bij de behandeling van wetsvoorstel 26 156
indertijd in de Eerste Kamer is er van de zijde van de VVD fractie op aangedrongen
het wetsvoorstel in tweede lezing te laten behandelen door de nieuw gekozen
Kamer. De regering was echter van mening dat er geen aanleiding was om met
de behandeling van dit wetsvoorstel te wachten tot de nieuw gekozen Eerste
Kamer zou zijn geïnstalleerd. Gedachtig aan deze uitspraak van de regering
vroegen deze leden of de minister van plan is het thans voorliggende wetsvoorstel
zo spoedig als mogelijk is in tweede lezing aan de Staten-Generaal –
dus Tweede en Eerste Kamer – voor te leggen, of dat hij, om hem moverende
redenen van zins is deze indiening uit te stellen tot na de verkiezing van
de Eerste Kamer in 2003 en zo dit het geval mocht zijn wat de motieven van
de minister hiertoe zijn.De leden van de PvdA-fractie hadden op dit
moment geen behoefte aan het schriftelijk maken van opmerkingen en stellen
van vragen. Zij behielden zich echter het recht voor deel te nemen aan de
openbare beraadslaging over het wetsvoorstel.De leden van de fractie van GroenLinks merkten
op dat met betrekking tot het correctief referendum in het verleden vele aspecten
al uitgebreid aan de orde zijn geweest. Het is niet zinvol alles opnieuw te
herhalen, al kan niet worden uitgesloten dat hier en daar in herhaling wordt
vervallen. Vooropgesteld wilden deze leden niet verhelen teleurgesteld te
zijn in het thans voorliggende wetsvoorstel en wetsvoorstel 27 034. Terecht
wijst de regering een aantal malen op het belang van het referendum als aanvulling
op het vertegenwoordigende stelsel dat bestaat. Maar het correctief referendum
zoals dat thans wordt voorgesteld is voorzien van zulke hoge drempels en onnodige,
belemmerende regelgeving dat wel eens het tegendeel kan worden bereikt met
wat de regering ook zegt te beogen: een grotere betrokkenheid van de bevolking
bij politieke besluitvorming. Kan de minister uiteenzetten welk – controleerbare –
effecten hij beoogt met dit wetsvoorstel in de relatie tussen bevolking en
politiek?In de memorie van toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag
van de Tweede Kamer zet de minister uiteen wat de regering heeft bewogen wetsvoorstel
27 033, zijnde een ongewijzigde versie van het op 19 mei 1999 in tweede
lezing door de Eerste Kamer niet-aanvaarde wetsvoorstel, opnieuw in te dienen.
Is het niet beter te spreken van een niet-aanvaard in plaats van een «verworpen»
wetsvoorstel, aangezien het wetsvoorstel op één stem na niet
de vereiste 2/3de meerderheid kreeg, maar wel een royale enkelvoudige meerderheid?De minister stelt dat het opnieuw én ongewijzigd indienen «geen
gebruikelijke gang van zaken» is. Is het niet juister te spreken van
een unieke gang van zaken, aangezien, zoals ook uit de voorbeelden in de nota
blijkt, het nog nooit eerder is voorgekomen dat een wetsvoorstel ongewijzigd weer wordt ingediend? Wel «uniek»
noemt de minister de omstandigheden waaronder de vorige grondwetswijziging
is gestrand. Moeten deze leden uit het feit dat de regering opnieuw een poging
waagt, afleiden dat de regering van oordeel is dat de kwalificatie uniek van
toepassing is op de «alleingang» van het voormalige Eerste Kamerlid
Wiegel?Het weer indienen van wetsvoorstel 27 033 vloeit rechtstreeks voort
uit het zogenaamde «lijmakkoord» (Kamerstukken II, 26 540,
nr. 2) waar in de bijlage de afspraken tussen de fractievoorzitters van PvdA,
VVD en D66 zijn vastgelegd. Is de conclusie juist dat het voortbestaan van
Paars 2 alleen gegarandeerd kon worden door deze tegemoetkoming aan D66 en
dat dat de enige reden is voor het weer ongewijzigd indienen van wetsvoorstel
27 033?De gang van zaken rond het verworpen wetsvoorstel bevestigt de leden van
de fractie van GroenLinks in haar oordeel over rol, positie en betekenis van
de Eerste Kamer. Iedere staatkundige vernieuwing die een verdere democratisering
beoogt zal «voor de poorten van de hel» moeten worden weggesleept.
Op zijn minst kan de conclusie worden getrokken dat het ontbreken van een
geschillenregeling tussen Eerste en Tweede Kamer het wetgevingsproces belemmert.
In dit kader waren zij benieuwd naar de stand van zaken met betrekking tot
de afhandeling, voor zover het regering betreft, van de nota «Reflecties
over de Eerste Kamer».Zowel in wetsvoorstel 27 033 (artikel 89b) als in wetsvoorstel 27 034
(artikel 7) wordt gesteld dat wetsvoorstellen inzake het koningschap en het
koninklijk huis niet aan een referendum kunnen worden onderworpen. De argumentatie
daarvoor, zoals verwoord in de nota naar aanleiding van het verslag (27 034,
nr 5, blz. 30 en 27 033, nr 6, blz. 14) zijn summier en weinig overtuigend.
Het enige argument is dat van «de ernstige schade» die kan worden
toegebracht aan het koningshuis door een referendum. Welke schade zou een
referendum, toch een democratisch middel bij uitstek, kunnen toebrengen aan
het koningschap? Past het middel van een referendum juist niet uitstekend
bij de door de regering gewenste modernisering van het koningschap? Als het
inzetten van een democratisch middel als het referendum schadelijk is voor
de monarchie, betekent dit dan dat volgens de minister deze staatsvorm een
kwetsbaar karakter heeft? Ziet de minister het koningschap als een staatsvorm
die boven elke discussie en directe volksstemming is verheven?In dit kader is het opvallend dat de regering in het «rechtsvergelijkend
overzicht» van referenda in het buitenland (27 034, nr. 5, blz.
57) een aantal landen de revue laten passeren dat referenda kent. Bij die
landen waar een referendum slechts een enkele keer heeft plaatsgevonden noemt
de minister het onderwerp: Duitsland (samenvoeging van Berlijn en Brandenburg),
Finland (toetreding EU), (Spanje: toetreding NAVO) en Verenigd Koninkrijk
(decentrale besturen in Wales en Schotland). De minister noemt ook België,
waarin in 1950 één keer een referendum is gehouden, alleen wordt –
hoe opvallend – het onderwerp niet genoemd. Waarom is hierbij niet vermeld
dat dit referendum ging over de terugkeer van de koning, waar overigens 57%
zich voor uitsprak? Waarom wordt in het overzicht niet vermeld dat na de verdrijving
van het kolonelsregime in 1974 in Griekenland in een referendum over de terugkeer
van de monarchie wordt gehouden, waarbij 59% van de stemmers dit afwees? Betekent
het uitsluiten van wetten inzake het koningschap voor onderwerping aan een
referendum naar de mening van de minister ook dat een grondwetswijziging waarbij
het gekozen staatshoofd wordt geïntroduceerd zich niet leent voor een
referendum?De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie hadden met sterke verwondering kennis genomen
van het wetsvoorstel, gelet op de eerdere vrij recente verwerping
van een vrijwel gelijkluidend voorstel door de Eerste Kamer. Zij stelden de
vraag welke ingrijpende wijziging van omstandigheden zich volgens de minister
heeft voorgedaan sinds de verwerping van het bedoelde voorstel, in het bijzonder
wat betreft de verhoudingen in de Eerste Kamer.Deze leden hadden geen behoefte in dit stadium van de behandeling uitgebreid
op het wetsvoorstel in te gaan. Voor hun principieel-politieke en praktische
bezwaren verwezen zij naar hun bijdrage aan de behandeling van bedoelde eerdere
voorstel. Zij stelden nog wel de vraag of het in de rede ligt volgens de minister
om, wanneer een referendumuitslag ertoe leidt dat met één stem
verschil een wet wordt verworpen, onmiddellijk of kort daarna opnieuw een
referendum over dezelfde wet kan worden gevraagd.De voorzitter van de commissie,WitteveenDe griffier van de commissie,HordijkXNoot1Samenstelling: Holdijk (SGP), Rensema (VVD), Bierman (OSF), Van Heukelum
(VVD), Luijten (VVD), plv.voorzitter, Ruers (SP), Terlouw (D66), Pastoor (CDA),
Bemelmans-Videc (CDA), Dölle (CDA), Tan (PvdA), Platvoet (GL), Witteveen
(PvdA), voorzitter. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20002001-27033-263.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl