Internationale aspecten van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijding; Nota Internationale aspecten van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijding
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27556, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27556 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveNOTA «INTERNATIONALE ASPECTEN VAN HET BELEID INZAKE
BRANDWEER EN RAMPENBESTRIJDING»1 Inleiding2 Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van
de bestrijding van rampen en ongevallen2.1 Spoedeisende medische hulpverlening2.1.1 Grensoverschrijdende inzet van ambulances en personeel
in Nederland en België2.1.2 Grensoverschrijdende inzet van ambulances en personeel
in Nederland en Duitsland2.1.3 Modelovereenkomst grensoverschrijdende inzet ambulances2.1.4 Grensoverschrijdende inzet van traumaheli's2.1.5 Informatievoorziening grensregio's2.1.6 Financiering van de ambulance-inzet2.2 Gebruik van optische en geluidssignalen2.3 Politieoptreden in het kader van hulpverlening bij
rampen2.4 Grensoverschrijdende telecommunicatie2.5 Samenwerking bij kernongevallen2.6 Samenwerking bij de bestrijding van wateroverlast2.7 Grensoverschrijdende gevolgen van mogelijke calamiteiten
in inrichtingen2.8 Informatievoorziening bij calamiteiten2.9 Opleiden en oefenen2.10 Afstemming rampenplannen2.11 Overige voornemens3 Overige bilaterale samenwerking3.1 Samenwerking met landen in Midden- en Oost-Europa3.2 Bilaterale samenwerking met andere landen4 Verenigde Naties5 Europese Unie5.1 Rampenbestrijding algemeen5.2 Europees Actieprogramma rampenbestrijding 2000–2004A PreventionB Information to the Publicc Communication in the event of crisesD New technologiesE Disaster Medicine5.2.1 Exchange of experts5.2.2 Pilotproject Helikopterblussing5.3 Nieuwe maatregelen van de Commissie op het terrein
van de bijstandsverlening5.4 Seveso en grensoverschrijdende informatieverschaffing5.5 Normalisatie5.6 Brandveiligheid5.7 Veiligheid tunnels6 NAVO6.1 Review Civil Emergency PlanningA Civiele ondersteuning van militaire operaties van het
bondgenootschap op basis van artikel 5 van het NAVO-verdrag.B Ondersteuning van niet-artikel 5 crisis response operations.C Ondersteuning van nationale autoriteiten bij rampen.D Ondersteuning van nationale autoriteiten bij de bescherming
van de bevolking tegen de gevolgen van eventuele inzet van Massavernietigingswapens.E Samenwerking met partnerlanden.6.2 Crisis Management Exercise (CMX)6.3 Samenwerking met PvV-landen6.4 Weapons of Mass Destruction (WMD)6.5 Euro-Atlantic Disaster Response Coordination Centre7 Samenwerking tussen de NAVO en de EU8 De vuurwerkramp in Enschede: internationale aspecten9 Internationale bijstand bij rampen10 SamenvattingBIJLAGE Bijlage met actiepunten uit nota «Internationale
aspecten van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijding»Grensoverschrijdende samenwerkingOverige bilaterale samenwerkingEuropese UnieNAVOSamenwerking NAVO en EUInternationale bijstandseenheid
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27556Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 556Internationale aspecten van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijdingnr. 2NOTAInhoudsopgave   1Inleiding2   2Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van de bestrijding
van rampen en ongevallen22.1Spoedeisende medische
hulpverlening32.1.1Grensoverschrijdende
inzet van ambulances en personeel in Nederland en België3 2.1.2Grensoverschrijdende
inzet van ambulances en personeel in Nederland en Duitsland42.1.3Modelovereenkomst
grensoverschrijdende inzet ambulances4 2.1.4Grensoverschrijdende
inzet van traumaheli's5 2.1.5Informatievoorziening
grensregio's5 2.1.6Financiering van
de ambulance-inzet5 2.2Gebruik van optische
en geluidssignalen6 2.3Politieoptreden in
het kader van hulpverlening bij rampen6 2.4Grensoverschrijdende
telecommunicatie7 2.5Samenwerking bij kernongevallen82.6Samenwerking bij de
bestrijding van wateroverlast92.7Grensoverschrijdende
gevolgen van mogelijke calamiteiten in inrichtingen9 2.8Informatievoorziening
bij calamiteiten10 2.9Opleiden en oefenen112.10Afstemming rampenplannen11 2.11Overige voornemens12    3Overige bilaterale samenwerking143.1Samenwerking met landen
in Midden- en Oost-Europa14 3.2Bilaterale samenwerking
met andere landen15    4Verenigde Naties15   5Europese Unie165.1Rampenbestrijding
algemeen16 5.2Europees Actieprogramma
rampenbestrijding 2000–200416 5.2.1Exchange of experts18 5.2.2Pilotproject Helikopterblussing185.3Nieuwe maatregelen
van de Commissie op het terrein van de bijstandsverlening19 5.4Seveso en grensoverschrijdende
informatieverschaffing20 5.5Normalisatie215.6Brandveiligheid21 5.7Veiligheid tunnels22   6NAVO226.1Review Civil Emergency
Planning23 6.2Crisis Management
Exercise (CMX)246.3Samenwerking met PvV-landen24 6.4Weapons of Mass Destruction
(WMD)24 6.5Euro-Atlantic
Disaster Response Coordination Centre25    7Samenwerking tussen de NAVO en de EU26   8De vuurwerkramp in Enschede: internationale aspecten26   9Internationale bijstand bij rampen27   10Samenvatting28   Bijlage
met actiepunten29NOTA «INTERNATIONALE ASPECTEN VAN HET BELEID INZAKE
BRANDWEER EN RAMPENBESTRIJDING»1 InleidingOp vrijwel alle beleidsterreinen van het ministerie van BZK is de internationale
samenwerking toegenomen. Dit geldt ook voor de terreinen brandweer en rampenbestrijding.
In deze nota wordt allereerst ingegaan op de grensoverschrijdende samenwerking
met onze buurlanden België en Duitsland. Daarna worden de overige bilaterale
samenwerkingsverbanden behandeld. Vervolgens wordt het beleid met betrekking
tot de multilaterale samenwerking in het kader van respectievelijk de VN,
de Europese Unie en de NAVO op de terreinen brandweer en rampenbestrijding
in kaart gebracht, waarbij wordt aangegeven welke doelstellingen Nederland
in deze internationale kaders nastreeft. In een afzonderlijk hoofdstuk wordt
de samenwerking tussen de NAVO en de EU besproken en worden de Nederlandse
aandachtspunten daarbij aangegeven. Ook is een apart hoofdstuk gewijd aan
de internationale aspecten met betrekking tot de vuurwerkramp in Enschede.
Tot slot wordt ingegaan op een in voorbereiding zijnde bijstandseenheid ten
behoeve van hulpverlening bij rampen in het buitenland, in aanvulling op reeds
bestaande hulpeenheden. Wellicht ten overvloede zij hierbij opgemerkt dat
de leiding en coördinatie bij het verlenen van internationale humanitaire
bijstand als volgt geregeld is. Binnen Nederland, de Nederlandse Antillen
en Aruba en aan de grenzen van Nederland (België en Duitsland), coördineert
het ministerie van BZK de bijstand bij rampen. Bij de formulering van het
hulpaanbod aan andere landen leidt en coördineert het ministerie van
BZ de noodhulprespons, waarbij overleg wordt gevoerd met betrokken ministeries,
de betreffende ambassades, de autoriteiten van het getroffen land en betrokken
internationale organisaties, waaronder de VN.Voor de samenwerking op het gebied van brandweerzorg en rampenbestrijding
met de Nederlandse Antillen en Aruba verwijs ik naar mijn afzonderlijke notitie1 over orkaanhulp van 21 juni 2000 aan de Kamer, waarin
verslag wordt gedaan van de diverse lopende projecten op dit beleidsterrein.
In deze nota wordt met name ingegaan op onderwerpen op de terreinen brandweer
en rampenbestrijding, waarvoor het ministerie van BZK verantwoordelijk is
dan wel een coördinerende rol vervult.2 Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van
de bestrijding van rampen en ongevallenIn zijn brief2 d.d. 13 juli 2000 heeft het
kabinet zijn geactualiseerde visie op de grensoverschrijdende samenwerking
tussen decentrale overheden in het algemeen gegeven. In dit hoofdstuk zal
specifiek worden ingegaan op de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied
van de bestrijding van rampen en ongevallen. Bij brief3 van 15 december 1999 heb ik de Kamer een voortgangsbericht inzake
de grensoverschrijdende ongevals- en rampenbestrijding aangeboden. Ik schreef
daarin te zullen bezien in hoeverre knelpunten op de middellange termijn kunnen
worden opgelost. Bij brief4 van 16 december 1999
heb ik de Kamer de beleidsnota Rampenbestrijding 2000–2004 aangeboden.
In deze beleidsnota heb ik mededeling gedaan van een door de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en mij geëntameerd onderzoek naar de
knelpunten en mogelijke oplossingen op het gebied van de spoedeisende grensoverschrijdende
medische hulpverlening en aangekondigd dat na afronding van dat onderzoek
de Kamer wordt geïnformeerd over de te nemen maatregelen. Een exemplaar
van het door het Instituut voor toegepast sociale wetenschappen (ITS) opgesteld
onderzoeksrapport heb ik reeds aan de Kamer doen toekomen. Dit rapport doet
aanbevelingen voor de korte en voor de lange termijn. Een aanbeveling voor
de korte termijn is het sluiten van een overeenkomst met België
respectievelijk Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen om bestaande knelpunten
bij de grensoverschrijdende spoedeisende medische hulpverlening weg te nemen.
Een overeenkomst met een dergelijke algemene strekking acht ik niet nodig.
Een aantal knelpunten is immers opgelost. Zo bestaat er duidelijkheid over
de bevoegdheden van ambulancepersoneel dat in een ander land wordt ingezet,
zijn er regelingen getroffen over de bijzondere optische en geluidssignalen
en wordt voorts over dit laatste onderwerp een Nederlands-Duitse overeenkomst
voorbereid. Ook worden er voorzieningen getroffen voor een verbetering van
de grensoverschrijdende telecommunicatie, waarbij ik, indien nodig en mogelijk,
het sluiten van overeenkomsten op de langere termijn overigens niet uitsluit.Andere knelpunten op het gebied van de spoedeisende medische hulpverlening
kunnen op decentraal niveau worden opgelost. Een andere aanbeveling voor de
korte termijn, te weten het op decentraal niveau maken van afspraken, kan
ik van harte ondersteunen. Waar op dit niveau reeds afspraken zijn gemaakt,
zijn ook oplossingen gevonden inzake de verrekening van kosten van ambulanceritten
over de grens. Een standaardisering in Europees verband van eisen voor het
uiterlijk en de inrichting van ambulances, een lange termijn aanbeveling uit
het rapport, acht ik niet noodzakelijk en thans ook niet reëel. Wel wordt
in veel landen op vrijwillige basis het star of life embleem gevoerd. In het
navolgende ga ik op een aantal onderwerpen nader in, waarbij waar nodig ook
de aanbevelingen uit het hierbovengenoemde ITS-rapport behandeld zullen worden.2.1 Spoedeisende medische hulpverleningHet grensgebied van Nederland met Duitsland en België kent verschillende
samenwerkingsvormen op het gebied van de spoedeisende medische hulpverlening.
Hierbij dient gedacht te worden aan het sluiten van overeenkomsten, het op
elkaar afstemmen van werkwijzen en samenwerking die zich nog in het oriënterende
stadium bevindt.Uit het bovengenoemde onderzoek naar knelpunten en mogelijke oplossingen
op het gebied van de spoedeisende medische hulpverlening blijkt, dat er vooral
nog problemen zijn doordat men soms niet bekend is met elkaars bevoegdheden,
doordat de wet- en regelgeving soms niet op elkaar aansluit en doordat de
grensoverschrijdende telecommunicatie niet optimaal verloopt. Het onderzoeksrapport
geeft ook de thans bestaande mogelijkheden van samenwerking op dit terrein
aan.Inzake de bevoegdheden van Duits en Belgisch ambulancepersoneel om in
Nederland op te treden en omgekeerd kan het volgende worden opgemerkt. Op
grond van EG-richtlijnen inzake dienstverlening (met name de sectorale richtlijnen
voor artsen1 en voor verpleegkundigen2 ) is het vrije verkeer van personen en diensten gewaarborgd
en worden het deskundigheidsniveau en de diploma's erkend. De dienstverlener
is echter, naast aan de voor hem geldende regels van het land van herkomst,
voor wat betreft de beroepsuitoefening gebonden aan de protocollen en de wet-
en regelgeving van het ontvangende land. Hiermee wordt inhoud gegeven aan
de begrenzing van de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.2.1.1 Grensoverschrijdende inzet van ambulances en personeel
in Nederland en BelgiëHet bovenstaande betekent dat de Nederlandse ambulanceverpleegkundige
in België de handelingen die zijn voorbehouden aan een arts, uitsluitend
mag uitvoeren in opdracht van een bevoegde arts en naar bekwaamheid. De handelingsbekwaamheid
van de verpleegkundige voor het uitvoeren van aan een arts voorbehouden handelingen
wordt in Nederland door een bevoegde arts vastgesteld. Die handelingsbekwaamheid wordt regelmatig getoetst. De verpleegkundige voert de handelingen
wel zonder de aanwezigheid van een arts uit als het ware vanuit een generieke
opdracht van een bevoegde arts. Deze inhoudelijke beroepsuitoefening valt
echter niet binnen de reikwijdte van de eerdergenoemde EG-richtlijnen. Voor
de beroepsuitoefening gelden conform genoemde Europese richtlijnen met name
de disciplinaire bepalingen van professionele of administratieve aard die
in de ontvangende lidstaat van toepassing zijn. Dit houdt in dat in België
de Nederlandse ambulanceverpleegkundige de aldaar aan een arts voorbehouden
handelingen dan ook niet, anders dan onder direct toezicht van een arts, mag
verrichten. Het personeel van de Belgische MUG-teams (MUG is een mobiele urgentie
groep, waarvan een arts en een verpleegkundige met specialisatie intensieve
zorg deel uitmaken) mag ook in Nederland optreden. Een MUG-team mag in Nederland
in ieder geval hetzelfde doen als Nederlands ambulancepersoneel. In geval
van bijstand gaat het veelal om noodsituaties. Daarom ligt het vragen om bijstand
van alleen een Belgische ambulance (zonder MUG) minder in de rede. Het personeel
van een Belgische ambulance (zonder MUG) is namelijk soms alleen opgeleid
voor hulpverlening op het niveau van Eerste Hulp. Dit personeel mag in Nederland
die handelingen verrichten waartoe het bekwaam is, dus in ieder geval het
op de plaats van het ongeval verrichten van EHBO.In België geldt het zogeheten 100-systeem bij melding van ongevallen
en de afhandeling daarvan in relatie tot de inzet van ambulances en MUG-teams
en bij de opname van ongevalspatiënten in ziekenhuizen. Het ITS-rapport
wijst erop dat dit 100-systeem een vast systeem van uitrukvolgorde van ambulances
kent. Zonder wijziging van de uitrukvolgorde kunnen de hulpcentrales 100 niet
zondermeer een Nederlandse ambulance oproepen. Daarom zouden de Nederlandse
ambulances (als categorie) binnen het 100-systeem moeten worden opgenomen
(erkend) om in België te kunnen worden ingezet. Voorts mogen ongevalspatiënten
alleen naar ziekenhuizen worden vervoerd die zijn erkend binnen het 100-systeem.
Thans is slechts één Nederlands ziekenhuis erkend. De minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft haar Belgische collega verzocht
om te bevorderen dat Nederlandse ambulances en ziekenhuizen een erkenning
krijgen in dit 100-systeem. In dit kader breng ik mijn bovengenoemde brief
van 15 december 1999 in herinnering waarin ik wees op de in BENEGO (Belgisch-Nederlands
Grensoverleg)-verband tot stand gekomen proefproject inzake de spoedeisende
grensoverschrijdende geneeskundige hulpverlening. Ik volg dit project met
aandacht.2.1.2 Grensoverschrijdende inzet van ambulances en personeel
in Nederland en DuitslandVoor het optreden van de Nederlandse ambulanceverpleegkundige in Duitsland
geldt hetzelfde als hetgeen geldt ten aanzien van zijn optreden in België.
Het personeel van de Duitse Rettungsdienst, in voorkomend geval met inbegrip
van de Notarzt, is bevoegd in Nederland op te treden en Nederlands ambulancepersoneel
is bevoegd in Duitsland op te treden. Zoals reeds vermeld, moet men zich houden
aan de protocollen en de wet- en regelgeving van het ontvangende land. Daarom
mogen in Duitsland bepaalde handelingen alleen worden verricht door of onder
direct toezicht van een Notarzt of een Nederlandse arts.2.1.3 Modelovereenkomst grensoverschrijdende inzet ambulancesDe staatssecretaris voor Frauen, Jugend, Familie und Gesundheit van Noordrijn-Westfalen
bracht een model van een op regionaal niveau af te sluiten overeenkomst onder
mijn aandacht. Deze overeenkomst heeft betrekking op grensoverschrijdende
inzet van ambulances ten behoeve van de spoedeisende hulpverlening. Het model
is opgesteld door een werkgroep met vertegenwoordigers uit enkele Nederlandse
provincies en Noordrijn-Westfalen. Het biedt een handvat voor de decentrale
overheden aan weerszijden van de grens om met elkaar afspraken over deze grensoverschrijdende
inzet te maken. Deze afspraken betreffen onder meer de kwaliteit van de ambulancehulpverlening,
de opname van vervoerde patiënten in ziekenhuizen, de kostenverrekening
en de aansprakelijkheid bij schade. Grondslag voor deze publiekrechtelijke
samenwerking is de zogeheten Anholt-overeenkomst. De minister van VWS en ik
zullen deze modelovereenkomst bij circulaire onder de aandacht brengen van
de aan België en Duitsland grenzende regio's en provincies, erkennende
dat het de decentrale overheden vrij staat te bepalen hoe aan de samenwerking
juridisch vorm wordt gegeven. Tussen de regio Achterhoek en Kreis Borken en
tussen enerzijds de Alarmerings- en Ambulancedienst Oost en anderzijds de
Landkreis Grafschaft Bentheim en het DRK-Kreisverband Grafschaft Bentheim
zijn overeenkomsten van deze strekking gesloten. Deze zijn tot stand gekomen
in het kader van het met INTERREG II-gelden gesubsidieerde pilotproject betreffende
grensoverschrijdende ambulancehulpverlening. In Zuid-Limburg/Euregio Maas-Rijn
worden voorbereidingen getroffen voor een project grensoverschrijdende geneeskundige
hulpverlening. In deze Euregio is tweetalig lesmateriaal vervaardigd, waarin
een toelichting wordt gegeven op de instructies en het gebruik van materieel
bij ongevallen in het buurland.2.1.4 Grensoverschrijdende inzet van traumaheli'sIn Nederland zijn 4 centra aangewezen die de beschikking krijgen over
een traumahelikopter. Met het aanwijzen van deze centra zal een adequate spreiding
zijn verkregen. De helikopters zijn in eerste instantie bedoeld om een mobiel
medisch team (MMT) zo snel mogelijk ter plaatse te krijgen. Slechts in uitzonderlijke
gevallen zullen met de helikopter patiënten worden vervoerd. Bij het
ter plaatse krijgen van het medisch mobiel team kan gebruik gemaakt wordt
van een Nederlandse of een buitenlandse helikopter. Decentraal kunnen afspraken
gemaakt worden over de inzet van helikopters uit het buitenland in Nederland
en de inzet van Nederlandse helikopters in het buitenland.2.1.5 Informatievoorziening grensregio'sEssentieel is, dat de meldkamers in het grensgebied op de hoogte zijn
van de mogelijkheden en onmogelijkheden van de grensoverschrijdende inzet.
Zo moet een CPA het verschil weten tussen een Belgische ziekenauto en de combinatie
van ziekenauto en MUG of tussen een Duitse Rettungswagen en de combinatie
van Rettungswagen en Notarztwagen (of Notarzteinsatzfahrzeug). Men dient zich
in het grensgebied over en weer te oriënteren op de mogelijkheden en
de bevoegdheden van het personeel en te weten voor welke situaties welke voorziening
moet worden gevraagd. In de in paragraaf 2.1.3. genoemde circulaire zullen
de minister van VWS en ik tevens ingaan op een aantal aspecten van de grensoverschrijdende
spoedeisende medische hulpverlening.2.1.6 Financiering van de ambulance-inzetVoor wat betreft de financiering van de ambulance-inzet, is er tussen
Nederland en Duitsland geen probleem. In beide landen is sprake van een min
of meer gelijke berekening van tarieven en behoort ambulancevervoer tot het
basispakket van verstrekkingen. In België daarentegen wordt het medisch
handelen tijdens het vervoer in rekening gebracht door het ziekenhuis waarheen
de patiënt wordt vervoerd, en brengt de ambulancevervoeder
alleen de «kale» ritprijs in rekening. Dit kan in geval van vervoer
van een Belgische verzekerde door een Nederlandse ambulance leiden tot een
hogere doorberekening van kosten aan de verzekerde. Daarnaast is het ambulancevervoer
in België geen onderdeel van het basispakket, maar dient men zich daarvoor
bij te verzekeren. Vaak geldt dan bovendien een eigen risico. Over deze problematiek
is een aantal malen met België ambtelijk overleg gevoerd dat nog niet
tot een oplossing heeft geleid. Ik zal samen met de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport bezien of op korte termijn een bevredigende oplossing kan
worden gevonden.2.2 Gebruik van optische en geluidssignalenEr is inmiddels een tijdelijke beschikking in werking getreden, houdende
erkenning van Belgische en Duitse hulpverleningsdiensten en vrijstelling voor
onder meer deze hulpverleningsdiensten van de bepalingen van de Regeling optische
en geluidssignalen ter zake van de te gebruiken optische en geluidssignalen.
Hierdoor kunnen deze diensten in Nederland hun eigen optische en geluidssignalen
gebruiken.Deze beschikking is overigens van tijdelijke aard omdat naar verwachting
in 2001 de regeling van de optische en geluidssignalen wordt neergelegd in
het Voertuigreglement en het RVV 1990.Er wordt thans een Nederlands-Duitse overeenkomst over het gebruik van
de bijzondere signalen voorbereid. Het zal nog enige tijd duren voordat een
dergelijke overeenkomst tot stand zal zijn gekomen. Daarom geldt per 1 juni
2000 in Noordrijn-Westfalen een tijdelijke vrijstellingsregeling die erin
voorziet dat in het grensgebied Nederlandse brandweervoertuigen en ambulances
hun eigen optische en geluidssignalen mogen gebruiken.Een Nederlands-Belgische overeenkomst is niet nodig, omdat er in België
geen juridische beletselen zijn voor het gebruik door Nederlandse hulpverleningsvoertuigen
van hun signalen.2.3 Politieoptreden in het kader van hulpverlening bij
rampenDe regionale politiekorpsen hebben op basis van de Politiewet 1993 de
plicht pelotons mobiele eenheden beschikbaar te houden ten behoeve van het
bevoegd gezag voor het verlenen van bijstand buiten de eigen regio. Het Besluit
Beheer noemt als taak van deze bijstandseenheden naast het optreden ter handhaving
van de openbare orde en in het kader van de hulpverlening in het bijzonder
bij grootschalige manifestaties en evenementen, het uitvoeren van evacuaties
en het optreden bij crises en rampen. Daarnaast dient het regionaal korps
te beschikken over een organisatie die voorziet in de coördinatie van
het grootschalige politieoptreden. Nadere regelingen voorzien erin dat genoemde
eenheden de beschikking hebben over de noodzakelijke transport- en communicatiemiddelen.
Er is tevens voorzien in een alarmeringsregeling. Tot dusver is mij niet bekend
dat Belgische, Duitse of Nederlandse autoriteiten een formeel verzoek hebben
gedaan om politiebijstand voor grensoverschrijdende hulpverlening bij rampen.Naast hulpverlening en handhaving van de openbare orde heeft de politie
in rampsituaties ook de identificatie van slachtoffers tot taak. Zij beschikt
hiervoor over het Rampen Identificatie Team (RIT).Tenslotte speelt in rampsituaties
ook haar opsporingstaak een rol wanneer er vermoedens bestaan dat de ramp
het gevolg is van gepleegde strafbare feiten. Of en in hoeverre het nuttig
en nodig is om op die gebieden tot grensoverschrijdende afspraken te komen
zou nader moeten worden onderzocht.Ik heb de verwachting, mede gevoed door de praktijk die zich gaandeweg
ontwikkelt, dat politie-onderdelen aan weerszijden van de grens elkaar in
het kader van hun hulpverleningstaak in de praktijk weten te vinden. Voor
de politie wordt op dit terrein niet zozeer de behoefte gevoeld om te komen tot bijzondere afspraken, omdat de politie in haar hulpverleningstaak
niet beschikt over specifieke bevoegdheden of dwangmiddelen.Over de handhaving van de openbare orde kan het volgende worden opgemerkt.
Zeker in die situaties dat er in de nabijheid van de grens een locatie is
aan te wijzen met een zekere gevaarzetting (bij voorbeeld een chemische fabriek)
verdient het aanbeveling dat de politiediensten in overeenstemming met het
bevoegd gezag aan weerszijden van de grens op voorhand en voorzover mogelijk
gezamenlijk plannen zouden opzetten en afspraken maken. Daarbij valt te denken
aan alarmeringsregelingen, verkeerscirculatieplannen, afsluiten van bepaalde
wegen in noodsituaties, ontruimingsplannen e.d. Het is daarbij uitdrukkelijk
niet de bedoeling dat politiekorpsen aan de andere kant van de grens fysiek
optreden in het kader van (dreigende) verstoringen van de openbare orde waarbij
gebruik wordt gemaakt van specifieke bevoegdheden of dwangmiddelen.In gemeenten waar door de bijzondere geografische situatie in de dagelijkse
praktijk nauw met de politie van het andere land moet worden samengewerkt
(Baarle-Nassau, Kerkrade, Dinxperlo) zijn er juridische knelpunten. Zo zijn
Nederlandse politieambtenaren in Baarle-Nassau formeel niet bevoegd om bij
verplaatsingen binnen de gemeente Baarle-Nassau over het grondgebied van het
Belgische Baarle-Hertog hun wapens te dragen. Overigens beschikken de Regiopolitie
Midden en West Brabant (Team Breda Zuid Oost) en de gemeentepolitie Turnhout
in Baarle-Hertog over een gemeenschappelijk politiekantoor, van waaruit wordt
getracht een zo efficiënt en effectief mogelijke ordehandhaving in «de
gemeenschap Baarle» tot stand te brengen. De politiesamenwerking in
Baarle-Nassau en Baarle-Hertog is onderwerp van studie van een ambtelijke
werkgroep waarin ook mijn ministerie participeert. De knelpunten bij de politiesamenwerking
in het algemeen in het Nederlands-Duitse en Nederlands-Belgische grensgebied
zijn onlangs geïnventariseerd. Deze inventarisatie is aan het politieveld
voorgelegd met het verzoek om een reactie. Aan de hand van de uitkomsten van
deze consultatie zal de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
bezien welke wijzigingen nodig zijn.2.4 Grensoverschrijdende telecommunicatieTen behoeve van het grootschalig optreden beschikken de regionale brandweren
over verbindingscommandowagens van de tweede categorie (VC-2). De VC-2 kan
bij een inzet door de drie hulpverleningsdiensten (brandweer, geneeskundige
hulpverleningsdiensten en politie) worden benut. De VC-2's van de regionale
brandweren waarvan het gebied aan België en Duitsland grenst, zijn door
mijn ministerie voorzien van satellietcommunicatieapparatuur. Daarmee is de
VC-2 onafhankelijk van zijn radiocommunicatieapparatuur met haar beperkingen
bij grensoverschrijdend gebruik, aangezien deze satcomapparatuur extra mogelijkheden
biedt om communicatie met het andere land te blijven onderhouden. Met deze
apparatuur kunnen namelijk ook verbindingen met andere satcomgebruikers en
gebruikers van openbare telefoonvoorzieningen tot stand worden gebracht. Uiteraard
is het gebruik van gsm ook mogelijk, echter alleen zolang het gsm-net, evenals
andere openbare netten, niet overbelast raakt en operationeel blijft. Ik streef
ernaar dat de beperkingen die aan het grensoverschrijdend gebruik van radiocommunicatieapparatuur
ten behoeve van de rampenbestrijding zijn verbonden, zoveel mogelijk worden
opgeheven. Thans wordt met het ministerie van Verkeer en Waterstaat overleg
gevoerd met als doel juridische mogelijkheden te creëren voor het uitwisselen
van randapparatuur (mobilofoons en portofoons), het inprogrammeren van buitenlandse
frequenties en het inbouwen van buitenlandse apparatuur. Op dit moment wordt door het ministerie van Verkeer en Waterstaat de noodvoorziening
voor telecommunicatie die thans het Nationaal Noodnet biedt, aan een onderzoek
onderworpen. Doel van dit onderzoek is Nederland blijvend te voorzien van
een aan de tijd aangepaste telecommunicatievoorziening voor die organisaties
die in het kader van de bescherming van vitale belangen in de samenleving
een wezenlijke rol spelen. Mede op mijn verzoek worden daarbij ook de grensoverschrijdende
mogelijkheden van deze noodvoorziening bekeken. Dit onderzoek zal in het najaar
van 2001 gereed zijn.Uiteindelijk kan de invoering in Nederland van C-2000, het nieuwe spraak-
en datacommunicatiesysteem voor brandweer, politie, ambulancehulpverleningsdiensten
en de Koninklijke Marechaussee dat thans in de regio Amsterdam wordt beproefd,
het communicatieprobleem definitief helpen oplossen. Dit systeem is gebaseerd
op digitale techniek en de Europese Tetra standaard. Voorwaarde is echter
dat deze Europese standaard ook in België en Duitsland wordt ingevoerd.
In België gebeurt dit, maar in Duitsland heeft nog geen definitieve standpuntbepaling
plaatsgevonden. Ik verwijs naar de laatste voortgangsrapportage1 over dit onderwerp die ik op 31 mei jl. naar de Tweede Kamer heb gestuurd.
Een definitieve Duitse standpuntbepaling over de te implementeren standaard
zal onder andere afhangen van de technische proef in Aken. Zoals ik in de
genoemde voortgangsrapportage heb opgemerkt, zal in de regio Aken-Luik-Maastricht
een grensoverschrijdende Tetra-proef worden georganiseerd, naar verwachting
in 2002 of 2003.2.5 Samenwerking bij kernongevallenOp grond van het IAEA-verdrag inzake vroegtijdige kennisgeving van een
nucleair ongeval2 dienen verdragspartijen in geval
van een nucleair ongeval onverwijld die staten die getroffen zijn of mogelijk
getroffen kunnen worden in kennis te stellen van een nucleair ongeval en van
alle informatie te voorzien. Het criterium om tot kennisgeving over te gaan
is in dit verdrag het «vrijkomen van of mogelijk vrijkomen van radioactieve
stof». Onder meer om de internationale communicatie te testen en te
verbeteren neemt Nederland deel aan een oefenreeks met ongelukken in kerncentrales.
In mei 2001 wordt in dit kader een oefening gehouden rond een Franse centrale
(Graveline).Met de Europese Unie is een vergelijkbare meldingsregeling opgesteld die
is vastgelegd in de zogenaamde ECURIE-Richtlijn.Met een aantal landen, te weten België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk
en Noorwegen is een zogenoemd Memorandum of Understanding afgesloten. De coördinatie
van de uitvoering ligt bij het ministerie van VROM. In dit kader zijn er met
onze beide buurlanden reguliere contacten en vinden er grensoverschrijdende
oefeningen plaats. Zo wordt er thans een oefening voorbereid die in juni 2001
is gepland met de Kerncentrale Emsland nabij Lingen in Duitsland.In het kader van het project Revitalisering van het Nationaal Plan voor
de Kernongevallenbestrijding zal bijzondere aandacht worden besteed aan grensoverschrijdende
aspecten, zoals de afstemming van de hoeveelheden uitstoot die tot het nemen
van maatregelen leidt. Ik verwijs in dit kader ook naar de brief van 11 april
2000 die de minister van VROM en ik u hierover hebben doen toegaan3.Voorts kent de Eerste Aanvullende Overeenkomst ter uitvoering van de Overeenkomst
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake
wederzijdse bijstandsverlening bij het bestrijden van rampen en ongevallen4 een systeem van informatieverstrekking naar het andere
land indien in het ene land sprake is van een ramp- of ongevalsgebeurtenis
die gevolgen heeft of kan hebben voor het andere land. Ik verwijs naar paragraaf 2.8.Tussen de 100-centrale (dit is de alarmcentrale) te Antwerpen en de alarmcentrale
van de regionale brandweer in Roosendaal is er ten behoeve van alarmering
in geval van een ongeval bij de kerncentrales te Doel of een chemisch bedrijf
een vaste lijnverbinding, die onafhankelijk van het openbare telefoonnet functioneert.2.6 Samenwerking bij de bestrijding van wateroverlastInzake de grensoverschrijdende aanpak van de bestrijding van wateroverlast
en haar gevolgen kan het volgende worden opgemerkt. Door de gemeente Nijmegen
is het project Pold Evac (polderevacuatiemodel) geïnitieerd dat samen
met Duitse partners is voorbereid. Het gaat hierbij om de ontwikkeling van
een beslissingsondersteunend computersysteem dat een grote rol zou kunnen
spelen bij situaties van hoogwater en mogelijk dijkdoorbraak. In dit regionale
hoogwater-informatiesysteem worden onder meer gegevens over inundatie, schade,
gevaarlijke stoffen en bewonersaantallen opgeslagen. Op deze wijze kunnen
bestuurders direct zien waar eventueel gevaar dreigt. In het najaar van 2001
zal het project zijn afgerond. Voor de helft van de kosten van dit project
is vanuit het Gemeenschappelijk Operationeel Programma INTERREG II-C IRMA
(Interreg Rijn-Maas Activiteiten) door de Europese Commissie geld beschikbaar
gesteld. Ook de Duitse en Nederlandse overheid (waaronder het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) betalen mee aan de kosten.2.7 Grensoverschrijdende gevolgen van mogelijke calamiteiten
in inrichtingenAandacht verdienen ook de mogelijke grensoverschrijdende gevolgen van
mogelijke calamiteiten in inrichtingen die onder de zogeheten Seveso II-richtlijn1 vallen. Deze richtlijn vervangt de uit 1982 daterende
Seveso-richtlijn en heeft de strekking om een zwaar ongeval binnen een inrichting
te voorkomen en de gevolgen daarvan voor mens en milieu te beperken. In het
Besluit risico's zware ongevallen 1999, waarmee een substantieel deel van
de richtlijn in onze regelgeving is omgezet, en in het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer is voorzien in informatieverschaffing over de inrichting en de
risico's aan de buurlanden indien de afgesproken risicocontour, die betrekking
heeft op de externe veiligheid rond de inrichting, zich over die buurstaat
uitstrekt. In het Besluit rampbestrijdingsplannen inrichtingen is uitdrukkelijk
bepaald dat een rampbestrijdingsplan voor inrichtingen die behoren tot de
meer gevaarlijke categorie Seveso-inrichtingen, ook aandacht dient te besteden
aan het informeren van de hulpverleningsdiensten van een andere staat, indien
de bevolking of het milieu van die staat door een ramp (kunnen) worden getroffen.
Ook voor wat betreft het betrekken van de bevolking bij de totstandkoming
van een rampbestrijdingsplan voor dergelijke inrichtingen dient volgens genoemd
besluit rekening te worden gehouden met grensoverschrijdende effecten. Dit
geldt ook ten aanzien van inrichtingen die in het buurland zijn gelegen, hoewel
de Nederlandse regelgeving uiteraard geen betrekking heeft op in andere landen
te volgen procedures. Met de deelstaat Noordrijn-Westfalen vindt overleg plaats
over de wijze waarop in Nederland en Noordrijn-Westfalen de Seveso II-richtlijn
wordt toegepast. De ministeries van VROM en BZK en de provincie Gelderland
zijn bij dit overleg betrokken.In de Wet rampen en zware ongevallen is bepaald dat de minister van BZK
ervoor zorgdraagt dat alle staten waarvan de bevolking en het milieu door een ramp of zwaar ongeval kunnen worden getroffen, daarover worden
geïnformeerd. Daarbij wordt informatie verschaft over de maatregelen
die zijn getroffen ter voorkoming van die ramp of dat zware ongeval en over
de bij deze ramp of dat zware ongeval te volgen gedragslijn. Ook moet informatie
aan de andere staat worden verschaft indien er een ramp of zwaar ongeval plaatsvindt
die gevolgen voor die staat heeft of kan hebben. In het Besluit informatie
inzake rampen en zware ongevallen worden nadere regels gegeven over deze informatieverschaffing
ten aanzien van onder meer een ramp in een Seveso-inrichting. In hoofdstuk
5 van deze nota (Europese Unie) wordt nader ingegaan op de Seveso II-richtlijn.Met bovengenoemde bepalingen wordt tevens uitvoering gegeven aan het zogeheten
Verdrag van Helsinki1, dat binnenkort aan de
Staten-Generaal ter goedkeuring zal worden voorgelegd. Dit verdrag heeft grotendeels
betrekking op dezelfde categorieën inrichtingen als die waarop de Seveso
II-richtlijn betrekking heeft en de inhoud van de verdragsbepalingen komt
in hoge mate overeen met de verplichtingen die uit de richtlijn voortvloeien,
althans waar het mogelijke effecten over de grens betreft.De Seveso II-richtlijn, het Verdrag van Helsinki en de richtlijn van 23
april 1990 inzake het ingeperkte gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen2, zien mede op het informeren van andere staten over
mogelijke calamiteiten op het eigen grondgebied die gevolgen kunnen hebben
voor een andere staat. Zij hebben echter betrekking op slechts een beperkt
aantal typen calamiteiten. Het is daarom wenselijk dat de overheden in Nederland,
België en Duitsland afspraken met elkaar maken over het elkaar informeren
over mogelijke calamiteiten die ook in het andere land gevolgen kunnen hebben.
Nederland zal hiertoe het initiatief nemen.In het kader van het project Vlaams-Zuidnederlandse samenwerking (een
project dat gedeeltelijk met INTERREG-gelden is gefinancierd) is enige jaren
geleden een grensoverschrijdende risicokaart gemaakt. Doel was om voor lokale
en provinciale bestuurders risicobronnen en de effecten van rampen inzichtelijk
te maken ten behoeve van een gezamenlijke voorbereiding van de bestrijding
en voorlichting. Door de Euregio Maas-Rijn wordt subsidie van de EU gevraagd
voor het maken van een euregionale risicokaart. Ik zal bevorderen dat in alle
grensgebieden een dergelijke risicokaart wordt gemaakt, in samenhang met de
risico-analyses die in de periode tot medio volgend jaar door de Nederlandse
regio's worden uitgevoerd, en up-to-date wordt gehouden.2.8 Informatievoorziening bij calamiteitenIn de Eerste Aanvullende Overeenkomst ter uitvoering van de Overeenkomst
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake
wederzijdse bijstandsverlening bij het bestrijden van rampen en ongevallen
is aangegeven langs welke weg de overheden van het ene land de overheden van
het andere land moeten berichten dat er in hun land sprake is van een ramp-
of ongevalsgebeurtenis die gevolgen heeft of kan hebben voor het andere land.
Deze regeling staat er niet aan in de weg dat tevens snel langs andere weg
op operationeel niveau waarschuwing en informatie-uitwisseling plaatsvinden.
Bovendien laat deze regeling andere, met het oog op specifieke calamiteiten
gemaakte afspraken over waarschuwen en informeren van het buitenland onverlet.
In die gevallen is er dus een parallel, maar wel afgestemd, stelsel van informatie
en waarschuwing van het buurland via meer kanalen. Voorts zij verwezen naar paragraaf 2.5. van deze nota, welk paragraaf
betrekking heeft op de samenwerking bij kernongevallen, en naar paragraaf 2.6.,
die betrekking heeft op samenwerking bij de bestrijding van wateroverlast.2.9 Opleiden en oefenenHet internationaal multidisciplinair oefenen zal door het ministerie van
BZK gefaciliteerd worden door het samen met enkele regio's organiseren van
een of twee pilot-oefeningen. Op basis van de daarmee verkregen ervaringen
zal door BZK een checklist opgesteld worden met aandachtspunten voor alle
grensregio's. Het grensoverschrijdend oefenen met België en Duitsland
in het kader van de rampenbestrijding wordt hiermee gestimuleerd en verbeterd.
In dit verband wijs ik op een initiatief van de Stichting Regionaal Brandweeropleidingscentrum
Midden-Brabant en de Brandweerschool Provincie Antwerpen. Zij verzorgen gezamenlijk
grensoverschrijdende oefeningen en stages voor brandweerpersoneel, ambulancepersoneel
en andere eerstelijnshulpverleners. Er is in voorzien dat men van elkaars
oefencentra gebruik maakt om zo de opleiding van deze hulpverleners te verbeteren.
Het Europees Sociaal Fonds subsidieert een deel van de kosten.Het ligt minder in de rede dat in het grensgebied gezamenlijk wordt opgeleid
tot bijvoorbeeld brandweerman of -vrouw. Elk land kent immers daarvoor zijn
eigen en in de regelgeving verankerde opleidingssystematiek. Wel kunnen over
en weer opleidingen in het andere land worden gevolgd en een daarbij behorend
diploma of certificaat worden behaald. Er zijn EU-richtlijnen inzake wederzijdse
erkenning van de diploma's. In het kader van de richtlijn betreffende een
algemeen stelsel van erkenning van hoger onderwijsdiploma's1, waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten,
is het beroep van brandweerofficier een gereglementeerd beroep. Dit betekent
dat een onderdaan van een andere lidstaat die in Nederland wil worden toegelaten
tot het beroep van brandweerofficier, daartoe bij het ministerie van BZK een
aanvraag kan indienen tot het verkrijgen van een EG-verklaring. Een EG-verklaring
is een document waaruit blijkt voor welk beroep in Nederland betrokkene bevoegd
is. Genoemde richtlijn is voor Nederland uitgewerkt in de Algemene wet erkenning
EG hoger-onderwijsdiploma's en de Regeling erkenning EU-diploma's brandweerofficieren.In dit kader is vermeldenswaard dat de Federation of the European Union
Fire Officers Associations (FEU) in het kader van het Europese Leonardo Da
Vinci project een onderzoek heeft uitgevoerd naar onder andere de opleidings-
en selectie-eisen van het brandweerpersoneel in Europa. Op basis van de uitkomsten
van dit onderzoek heeft de FEU voorstellen voor opleidingseisen ontwikkeld
voor de beroepsopleidingen op brandweer- en veiligheidsgebied.2.10 Afstemming rampenplannenDe Wet rampen en zware ongevallen schrijft voor dat (Nederlandse) rampenplannen
en rampbestrijdingsplannen voorzover nodig moeten worden afgestemd op plannen
die in het buurland voor aangrenzende gebieden zijn vastgesteld. Deze afstemming
tussen grensregio's is niet alleen nuttig voor het geval zich daadwerkelijk
nabij de grens een calamiteit voordoet, maar is ook van belang om elkaar te
leren kennen en om inzicht te krijgen in elkaars bevoegdheden, taken, methoden
en mogelijkheden. Om over de grenzen heen een integrale aanpak bij rampen
te bevorderen en het verantwoordelijkheidsbesef van besturen te vergroten,
is het mijns inziens wenselijk verder te gaan dan afstemming en uiteindelijk te komen tot grensoverschrijdende plannen die door de gemeenten
en de grensregio's in gezamenlijkheid worden vastgesteld. Ook de minister
van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Noordrijn-Westfalen onderkent het
belang van een dergelijk plan. Ik ben daarom voornemens de totstandkoming
van deze plannen te stimuleren, onder andere door middel van incidentele subsidies.
In dit kader heb ik positief gereageerd op het subsidieverzoek van de Euregio
Rijn-Maas-Noord voor het opstellen van een grensoverschrijdend euregionaal
rampenplan. Ook de Europese Unie zal een bijdrage verlenen. In dit verband
wijs ik op een initiatief van de Euregio Maas-Rijn tot het maken van een meertalige
(technische) begrippenlijst voor gebruik door de brandweer, politie en geneeskundige
diensten. Het is de bedoeling dat deze lijst in elk voertuig van de operationele
diensten aanwezig is.2.11 Overige voornemensDe millenniumovergang en het EK 2000 hebben een impuls gegeven aan de
samenwerking met de buurlanden op het terrein van de voorbereiding van de
rampenbestrijding. Er zijn op Rijksniveau contacten geweest met de buurlanden
en de speelsteden Eindhoven en Arnhem hebben hun bestaande grensoverschrijdende
contacten geïntensiveerd. In het najaar zal de Kamer een evaluatie van
het EK 2000 worden toegezonden. Indien de conclusies van deze evaluatie daar
aanleiding toe geven, zal ik deze betrekken bij mijn beleid inzake de versterking
van de grensoverschrijdende rampenbestrijding.Inzake de millenniumovergang heeft de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid
op 27 maart 2000 een brief1 aan de Kamer aangeboden,
waarin de evaluatie van de Coördinatiecommissie Millennium OOV is opgenomen.
Daarin wordt meegedeeld dat er de noodzakelijke bestuurlijke contacten zijn
geweest en dat er voorzieningen zijn getroffen op het gebied van de grensoverschrijdende
telecommunicatie. Niettemin gaven de grensprovincies aan dat zij een met het
Nationaal Noodnet vergelijkbare faciliteit bij de buurlanden missen. Voorts
gaf genoemde commissie aan dat men in de toekomst behoefte heeft aan een meer
structureel gesprekskader op bestuurlijk niveau op het terrein van openbare
orde en veiligheid aan weerszijden van de grens. Met de aantekening dat er
overal een structureel gesprekskader aanwezig is (Euregio's) kan ik deze aanbeveling
van het versterken van de bestuurlijke contacten van harte ondersteunen.Veel knelpunten op het gebied van de grensoverschrijdende ongevals- en
rampenbestrijding zijn inmiddels opgelost. In de (nabije) toekomst zal het
kabinet, waar nodig samen met Belgische en Duitse bewindspersonen, structurele
regelingen en oplossingen tot stand brengen.Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een verbetering van de grensoverschrijdende
telecommunicatie en waar nodig de juridische afdekking daarvan. Het gaat er
echter ook om dat de bestaande mogelijkheden nog meer in de praktijk worden
gebracht, onder meer op basis van bilaterale overeenkomsten. Dit is een taak
van de decentrale overheden. Het Rijk heeft tot taak hen daarbij te ondersteunen
en te stimuleren. De overeenkomsten inzake publiekrechtelijke samenwerking
tussen decentrale overheden (de zogeheten Benelux-overeenkomst en Anholt-overeenkomst)
zijn de basis voor structurele samenwerking ook op het terrein voor de ongevals-
en rampenbestrijding, ter aanvulling op de operationeel gerichte bijstandsovereenkomsten.Ik ben voornemens samen met de betrokken bewindspersonen in Duitsland
en België een gids uit te brengen, waarin de verschillende verantwoordelijkheden
en bevoegdheden op het gebied van de rampenbestrijding in de drie landen worden
vermeld. Ik kom daarmee tegemoet aan het in het ITS-rapport genoemd
knelpunt dat soms onduidelijk is welke overheid in het andere land bevoegd
is.Recentelijk zijn de provincies Zeeland en Oost-Vlaanderen een nauwere
samenwerking overeengekomen, voortbouwend op hetgeen reeds in het verleden
tussen hen op dit terrein is vastgelegd. Op 29 mei jl. vond in Zelzate de
ondertekening plaats van een Intentieverklaring met betrekking tot samenwerking
tussen de Provinciale Veiligheidscel Oost-Vlaanderen en de Stuurgroep Openbare
Veiligheid Zeeland, alsmede van het Werkplan ter uitvoering van de tussen
Zeeland en Oost-Vlaanderen gesloten bijstandsovereenkomst. Op 29 november
a.s. worden een dergelijke Intentieverklaring en Werkplan door de provincies
Zeeland en West-Vlaanderen ondertekend. De Euregio Scheldemond en meer in
het bijzonder Zeeuws-Vlaanderen is een voorbeeld van een gebied waar de noodzaak
van samenwerking op het gebied van de openbare orde en veiligheid dagelijks
wordt onderkend.Voor de decentrale overheden aan weerszijden van de grens, in het bijzonder
ook voor de Euregio's, is een belangrijke rol weggelegd om de bestaande mogelijkheden
voor grensoverschrijdende samenwerking op het terrein van de ongevals- en
rampenbestrijding (en de voorbereiding daarop) meer in praktijk te brengen
dan thans het geval is. De aanbeveling uit het rapport dat op decentraal niveau
afspraken worden gemaakt, ondersteun ik van harte. In euregionaal verband
kunnen de in de euregio aanwezige voorzieningen en specialismen worden geïnventariseerd,
hetgeen een van de aanbevelingen van het ITS-rapport is. Afstemming, informatie-uitwisseling
en bundeling van kennis en ervaring op dit specifieke terrein aan de zuidgrens
respectievelijk aan de oostgrens is van groot belang. Hiertoe kan voor wat
betreft de Nederlands-Belgische samenwerking gebruik worden gemaakt van het
bestaande Vlaams-Zuidnederlandse overleg op dit specifieke terrein. In dit
ambtelijk overleg participeren thans de Nederlandse en Vlaamse grensprovincies
en de rijks- en federale overheid. Een soortgelijk overleg voor Nederlands-Duitse
samenwerking op dit terrein ontbreekt. Daarom zal ik het initiatief nemen
tot een structureel overleg waarin de Nederlandse rijksoverheid, Noordrijn-Westfalen,
Nedersaksen, de aan Duitsland grenzende provincies en euregio's participeren.
In beide gremia zal worden bezien in hoeverre de bestaande samenwerking tussen
de decentrale overheden aan weerszijden van de Nederlands-Belgische en van
de Nederlands-Duitse grens op het terrein van de ongevals- en rampenbestrijding
kan worden versterkt en uitgebreid. In het reeds genoemde kabinetsstandpunt
Grensoverschrijdende bestuurlijke samenwerking is reeds gewezen op het voornemen
van het kabinet om jaarlijks bestuurlijk overleg te voeren met Nedersaksen,
Noordrijn-Westfalen, Vlaanderen en Wallonië. Aan Nederlandse zijde zal
dit overleg worden gecoördineerd door de staatssecretaris van Buitenlandse
zaken en mij. Het eerste bestuurlijk overleg zal deze herfst plaatsvinden
met Noordrijn-Westfalen. De bestuurlijke overleggen zullen worden aangekondigd
bij de nationale regeringen van Duitsland en België. Zij kunnen op ad
hoc basis betrokken worden bij de overleggen indien zij dat wenselijk achten.Een groot deel van de extra middelen die voor 2000 voor de rampenbestrijding
beschikbaar zijn, zal worden aangewend voor landelijke projecten, onder andere
op het terrein van de grensoverschrijdende ongevals- en rampenbestrijding.
De overige incidentele middelen kunnen deels worden aangewend voor het versnellen
en intensiveren van regionale activiteiten op dit terrein. Hierbij kan worden
gedacht aan uitgaven ten behoeve van prioritaire programma's, projecten en
onderzoeken of voor de bekostiging van een (tijdelijke) uitbreiding van de
personele capaciteit bij de regionale brandweren of de samenwerkingsverbanden
GHOR. Daarmee kom ik tegemoet aan het in het ITS-rapport genoemd
knelpunt dat het soms aan personele capaciteit ontbreekt om afspraken met
het buurland te maken. De desbetreffende besturen zijn hierover per circulaire
geïnformeerd.3 Overige bilaterale samenwerkingDe overige bilaterale samenwerking op het terrein van brandweer en rampenbestrijding
concentreert zich met name op enkele landen in Midden-Europa. Daarnaast wordt
op ad-hoc basis ook samengewerkt met andere landen. Hieronder wordt daarop
nader ingegaan.3.1 Samenwerking met landen in Midden- en Oost-EuropaIn de notitie «Accenten zetten in Midden-Europa»1 van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van 18 november 1999,
wordt een beleidskader voor pre-accessiesteun voor de Midden-Europese kandidaat-lidstaten
van de Europese Unie gepresenteerd. In deze notitie worden Polen, Tsjechië,
Hongarije en Slowakije genoemd als prioritaire landen die het meeste perspectief
bieden voor een intensieve relatie met Nederland. Alhoewel genoemde notitie
een kader voor zelfsturing is, waarbinnen ministeries hun eigen afweging kunnen
maken, heeft het ministerie van BZK ervoor gekozen om haar structurele beleid
ten aanzien van samenwerking met Midden-Europa op deze vier prioritaire landen
te richten. In het kader van de rampenbestrijding heeft de bilaterale samenwerking
met Hongarije tot nu toe speciale aandacht gekregen. Reeds in 1990 werd, in
het kader van het transformatieproces van de Midden- en Oost-Europese landen,
door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en haar Hongaarse ambtgenoot
een samenwerkingsovereenkomst getekend. Mede met het oog op de recente toetreding
van Hongarije tot de NAVO en de komende toetreding van Hongarije tot de EU
hebben de ministers van Binnenlandse Zaken van Hongarije en van Nederland
op 9 december 1999 een gemeenschappelijke verklaring ondertekend, waarin is
afgesproken de bestaande samenwerking tussen Nederland en Hongarije voort
te zetten en uit te bouwen. In deze gemeenschappelijke verklaring is aangegeven
welke activiteiten voor de beleidsonderdelen politie, rampenbestrijding en
openbaar bestuur speciale aandacht dienen te krijgen. Deze zullen uitgewerkt
worden in een samenwerkingsprogramma voor de respectieve onderdelen voor de
periode 2000–2003.Voor het onderdeel rampenbestrijding gaat het om de volgende activiteiten:• het stimuleren van de praktische samenwerking bij de voorbereiding
op rampen;• de wederzijdse deelname aan seminars, workshops en conferenties
en het bijwonen van oefeningen als waarnemer;• het organiseren van een jaarlijkse bijeenkomst van experts om de
laatste «best practices» op het gebied van de rampenbestrijding
uit te wisselen; de eerste bijeenkomst zal zich richten op risico-communicatie
naar het publiek;• het inzetten van Nederlandse expertise bij het integratieproces
van de Hongaarse diensten die betrokken zijn bij de rampenbestrijding.In dit verband zij vermeld dat mijn ministerie in samenwerking met het
ministerie van BZ eind april jl. op verzoek van de Hongaarse regering materiële
ondersteuning (190 000 zandzakken) beschikbaar heeft gesteld aan Hongarije
ter leniging van de recente watersnood in dat land.Ik zal mij inzetten om de samenwerking tussen Hongarije en Nederland op
het terrein van de rampenbestrijding verder te versterken. Daarbij zal in
het bijzonder aandacht worden besteed aan de eisen op grond van de Europese
regelgeving waaraan Hongarije als toekomstige lidstaat van de Europese Unie
moet voldoen, zoals b.v. de implementatie van de Seveso Il richtlijn.Incidenteel wordt op verzoek ook samengewerkt met de andere prioriteitslanden
(Polen, Tsjechië en Slowakije). Hierbij dient gedacht te worden aan het
beschikbaar stellen van expertise en financiële middelen ten behoeve
van seminars, workshops enz. op het gebied van de rampenbestrijding. In het
kader van de samenwerking met Polen binnen de zogenoemde Utrecht-conferentie,
waarbij bewindslieden en hoge Poolse en Nederlandse ambtenaren die betrokken
zijn bij het Europa-dossier regelmatig bijeenkomen, is onlangs van Poolse
zijde nadrukkelijk de wens uitgesproken om ook het onderwerp rampenbestrijding
op de agenda te plaatsen. Mijn voornemen is om ook Polen, Tsjechië en
Slowakije, mede in het kader van het pre-accessietraject tot de EU, een structureel
samenwerkingsverband op het terrein van de rampenbestrijding aan te bieden.
De verdiepte en uitgebouwde samenwerking met Hongarije zal hiervoor als model
dienen. Bij de uitwerking van genoemde samenwerking zullen ook de mogelijkheden
worden nagegaan van samenwerking, waaronder financiering, met de pre-accessie
faciliteit van het Matra-programma, waarbij ook een belangrijke rol is weggelegd
voor het maatschappelijke middenveld1. Zie voor
samenwerking met sommige Oost-Europese landen in NAVO-kader paragraaf 6.3
van deze nota.3.2 Bilaterale samenwerking met andere landenTussen 1994 en 1998 is intensief samengewerkt met Suriname op het terrein
van de brandweerzorg. Deze samenwerking was gebaseerd op het in overleg tussen
Suriname en Nederland tot stand gekomen Beleidsplan Brandweerzorg Suriname
1994–2000. De uitvoering van diverse projecten op grond van het beleidsplan
werd begeleid door het ministerie van BZK en gefinancierd uit middelen voor
Ontwikkelingssamenwerking (verdragsmiddelen Suriname). De eerste fase van
het beleidsplan werd stilgelegd en de tweede fase ging niet van start, mede
vanwege de committeringsstop die eind 1997 op de verdragsmiddelen werd ingesteld.4 Verenigde NatiesBinnen de VN draagt het Office for the Coordination of Humanitarian Affairs
(OCHA) te Genève zorg voor de internationale coördinatie bij rampen.
In voorkomende gevallen doet OCHA, door tussenkomst van het ministerie van
BZ, een beroep doen op in Nederland aanwezige kennis en materieel. Het Nationaal
Coördinatie Centrum (NCC) van het ministerie van BZK is verantwoordelijk
voor de coördinatie van de informatievoorziening naar de andere betrokken
civiele departementen. Tussen OCHA (VN) en het EADRCC (NAVO) zijn afspraken
gemaakt over samenwerking met het oog op de inzet van militaire en civiele
middelen ten behoeve van de internationale rampenbestrijding.Een mondiaal systeem voor vroegtijdige waarschuwing en wederzijdse bijstandsverlening
bij nucleaire incidenten is de verantwoordelijkheid van het International
Atomic Energy Agency (IAEA). Zie hierover ook paragraaf 2.5 van deze
nota. In Nederland is het ministerie van BZK aanspreekpunt voor de wederzijdse
bijstandsverlening in dit kader. BZK levert tevens deskundigheid bij het opstellen
van een handboek brandveiligheid in nucleaire installaties.Tevens is het ministerie van BZK betrokken bij de rapportage inzake de
uitvoering van het op 20 september 1994 tot stand gekomen Verdrag inzake nucleaire
veiligheid. Artikel 16 van dit verdrag heeft betrekking op het opstellen van
rampbestrijdingsplannen voor kerncentrales. BZK is ook betrokken geweest bij
de toelichting bij dit artikel. In de Kernenergiewet en de Wet
rampen en zware ongevallen is dit artikel geïmplementeerd.De operationele
uitwerking hiervan is het Nationaal Plan voor de Kernongevallenbestrijding
(NPK).Het Economic Committee for Europe (ECE) houdt zich onder andere bezig
met de grensoverschrijdende effecten van industriële ongevallen. Op 17
maart 1992 is het Verdrag inzake de grensoverschrijdende gevolgen van industriële
ongevallen (Verdrag van Helsinki) tot stand gekomen. BZK is betrokken geweest
bij de voorbereiding van dit verdrag. Dit verdrag, dat binnenkort aan de Staten-Generaal
ter goedkeuring zal worden voorgelegd, heeft grotendeels betrekking op dezelfde
categorieën inrichtingen als die waarop de Seveso II-richtlijn betrekking
heeft. De inhoud van de verdragsbepalingen komt in hoge mate overeen met de
verplichtingen die uit de richtlijn voortvloeien, althans waar het mogelijke
effecten over de grens betreft.Op 18 juni 1998 is het Verdrag inzake de levering van telecommunicatievoorzieningen
voor rampenmitigatie en noodhulpoperaties tot stand gekomen. Dit VN-verdrag
voorziet in een internationaal raamwerk ten behoeve van het vergemakkelijken
van het gebruik en de levering van telecommunicatievoorzieningen bij rampen
en noodhulpoperaties. Het betreft de samenwerking tussen staten onderling,
hulporganisaties en intergouvernementele organisaties. Dit verdrag ligt thans
met het oog op stilzwijgende parlementaire goedkeuring voor advies bij de
Raad van State van het Koninkrijk. Het verdrag staat er niet aan in de weg
dat staten bilateraal regelingen treffen over het grensoverschrijdend gebruik
van telecommunicatievoorzieningen.5 Europese Unie5.1 Rampenbestrijding algemeenMet de Europese samenwerking op het gebied van de rampenbestrijding is
een begin gemaakt in het midden van de jaren tachtig. In eerste instantie
was deze – intergouvernementele – samenwerking gebaseerd op resoluties.
Deze gaven echter slechts een politieke intentieverklaring weer en vormden
geen juridische basis voor de samenwerking. Het was pas bij het Verdrag van
Maastricht (1993) dat er in het EG-Verdrag (artikel 3, eerste lid, onderdeel
u) hiervoor een concreet aanknopingspunt werd opgenomen. Dit vormde de aanleiding
tot het in het leven roepen van een Europees Actieprogramma voor de rampenbestrijding1. Het eerste programma liep van 1998 tot 2000 en beschikte
over een jaarlijks budget van 1.5 MEURO. Het tweede Actieprogramma2, met dezelfde budgettaire omvang, heeft een langere
looptijd – van 2000 tot 2004 – waardoor de Europese samenwerking
een wat structureler karakter krijgt.De maatregelen in het programma richten zich op de verbetering van de
Europese samenwerking tussen lidstaten, zowel ten aanzien van uitwisseling
van kennis en ervaring als ten aanzien van de daadwerkelijke voorbereiding
op en bestrijding van technologische en natuurrampen en spoedeisende milieurampen.
De maatregelen zijn begeleidend en aanvullend ten opzichte van de nationale
systemen voor de rampenbestrijding.5.2 Europees Actieprogramma rampenbestrijding 2000–2004Het lopende Actieprogramma kent vijf zgn. major projecten:A PreventionDit project wordt geleid door Finland en heeft tot doel bij te dragen
aan de preventie van risico's op het terrein van natuurlijke en technologische
rampen. In het kader van dit project is begin november 1999 een workshop over
de «Safety Chain» (veiligheidsketen) gehouden in Nederland, georganiseerd
door het ministerie van BZK. De uitwisseling van informatie over
nieuwe ontwikkelingen op het terrein van veiligheid, met name op het gebied
van infrastructurele werken, stond tijdens deze workshop centraal. Eveneens
in het kader van dit project is eind november 1999 in Noorwegen een workshop
over «Risk Assessment» gehouden. Deze workshop was georganiseerd
door Noorwegen in samenwerking met Zweden, Finland en Nederland. Het doel
van deze workshop was om de lidstaten te informeren over de diverse risico-analyse
procedures en methoden die gebruikt worden in de lidstaten van de EU en de
EFTA.B Information to the PublicHet doel van dit project, dat geleid wordt door Zweden, is om het niveau
van zelfbescherming van de Europese bevolking te verbeteren door middel van
doelmatige en effectieve voorlichting. Binnen dit project wordt door middel
van workshops informatie uitgewisseld tussen lidstaten over voorlichting aan
de bevolking, waarschuwingsstelsels (sirenes) en invoering van het alarmnummer
112. Afgelopen mei is in Luxemburg in het kader van dit project een workshop
over alarmnummer 112 gehouden. Doel van deze workshop was informatie uit te
wisselen over de stand van zaken in de lidstaten na introductie van 112 en
nieuwe ideeën te ontwikkelen op dit terrein. Tijdens de workshop werd
onder meer de uitkomst van een Eurobarometer besproken, waaruit blijkt dat
een groot deel van de Europese burgers niet bekend is met het feit dat zij
ook in andere EU-lidstaten het alarmnummer 112 kunnen bellen bij een noodsituatie.
Geconcludeerd werd dat er meer voorlichting aan de bevolking hierover noodzakelijk
is. Ik zal bezien op welke wijze de voorlichting aan Nederlandse burgers op
dit punt verbeterd kan worden.c Communication in the event of crisesDit project wordt geleid door Duitsland en heeft tot doel de communicatie-aspecten
bij grootschalige rampen te verbeteren. Nederland neemt deel aan de groep
die de activiteiten van dit project coördineert. Tevens heeft Nederland
bijgedragen aan dit project door middel van twee presentaties vorig jaar tijdens
workshops over communicatie in Duitsland. Tijdens deze presentaties is door
de Nederlandse vertegenwoordiger onder meer ingegaan op de communicatie-aspecten
met betrekking tot de vliegrampen in de Bijlmer en in Eindhoven.D New technologiesDit project, dat mede op initiatief van Frankrijk en Italië tot stand
is gekomen, heeft tot doel de uitwisseling van informatie tussen lidstaten
te bevorderen bij het gebruik van nieuwe (satelliet) technologieën ten
behoeve van de rampenbestrijding. Binnen dit project vinden diverse activiteiten
plaats, die grotendeels liggen op het terrein van het monitoren van seismologische
risico's (aardbevingen etc.). Met name de zuidelijke lidstaten hebben belang
bij dit project.E Disaster MedicineDe werkzaamheden in dit Europees project worden geïnitieerd en deels
uitgevoerd door een «Core Group on Disaster Medicine», waarin
diverse EU-lidstaten zitting hebben, onder Nederlands voorzitterschap. Het
project richt zich op vergroting van de kwaliteit van spoedeisende medische
hulp (disaster medicine) in Europa. Dit valt samen met het belang dat in Nederland
wordt gehecht aan de ontwikkeling van de organisatie van de geneeskundige
hulpverlening bij rampen. Een van de activiteiten van dit project betrof de
Disaster Management and Medical Relief Conference die in juni 1999 in Nederland
werd gehouden en was georganiseerd door het ministerie van BZK in samenwerking
met de ministeries van Defensie en VWS en met co-financiering van de Europese
Commissie. Tijdens deze conferentie is aandacht besteed aan de grote verschillen
in de geneeskundige hulpverleningssystemen in Europa en de VS. Daarbij is
geconstateerd dat Nederland voor wat betreft de benadering van
de grootschalige geneeskundige hulpverlening een specifieke positie in Europa
inneemt. Het ontbreken van een medisch specialisme op het gebied van rampengeneeskunde
en de sterk individueel gerichte zorg, ook bij grote aantallen slachtoffers,
zijn daarbij de meest in het oog springende elementen. Thans is er een vervolg
aan dit project gegeven door een actieplan voor 2000–2002, waarvoor
deels subsidie is verkregen van de Europese Commissie. Hierin zal met name
het formuleren van beleidsuitgangspunten voor de Europese samenwerking op
het gebied van Disaster Medicine centraal staan. Bij het formuleren van dit
beleid zal uitgegaan worden van reeds in de lidstaten bestaande organisatievormen,
juridische uitgangspunten en eigen nationaal beleid. Het is geenszins de bedoeling
om te komen tot een Europese blauwdruk voor de geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen. Het project Disaster Medicine richt zich met name
op beïnvloeding van nationaal beleid van de lidstaten door informatieuitwisseling,
discussie en uitwisseling van mogelijk gemeenschappelijke beleidsvisies, met
name op het gebied van psycho-sociale nazorg, grensoverschrijdende hulpverlening
en preparatie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van kennis, in Nederland opgedaan
in onder meer het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Rampen en Ongevallen.
Tevens zal een aantal onderwerpen, zoals bijvoorbeeld grensoverschrijdende
hulpverlening, internationale bijstandsverlening, civiel-militaire samenwerking
maar ook kwaliteitszorg en maatrampscenario's in een Europees perspectief
worden besproken. Door middel van beleidsvisies zullen de resultaten van het
project aan de lidstaten kenbaar worden gemaakt.5.2.1 Exchange of expertsNaast de vijf genoemde grote projecten vindt er in het kader van het Actieprogamma
rampenbestrijding ook een uitwisselingsprogramma plaats, waarbij deskundigen
op het terrein van de rampenbestrijding in de gelegenheid worden gesteld om
door middel van stages, kennis en ervaring op te doen in een andere lidstaat.
De coördinatie van dit programma is in handen van België. De deelname
van Nederlandse rampbestrijders aan dit programma wordt afgestemd in een regulier
driehoeksoverleg tussen het ministerie van BZK, het College van Commandanten
Regionale Brandweren en de Nederlandse Vereniging van Brandweerkorpsen. Overigens
worden in dit overleg ook overige relevante internationale aangelegenheden
op de terreinen brandweer en rampenbestrijding met het veld besproken en afgestemd.5.2.2 Pilotproject HelikopterblussingBinnen het Actieprogramma rampenbestrijding hebben lidstaten de mogelijkheid,
naast initiatieven voor structurele grote projecten, zoals hierboven genoemd,
ook op ad hoc basis projecten in te dienen voor medefinanciering door de Commissie.
In dit kader heeft het ministerie van BZK vorig jaar subsidie verkregen van
de Commissie voor het project Helikopterblussing. Het gaat hierbij om een
pilotproject in Nederland, waarbij gedurende een periode van 18 maanden zal
worden onderzocht of de invoering van helikopterblussing in Nederland effectief
en efficiënt is. Gedurende deze periode, gerekend vanaf 3 april
2000, wordt een politie-helikopter van de KLPD, voorzien van een bluskanon,
primair ingezet voor hoogbouwbranden. Hierbij wordt intensief samengewerkt
tussen de brandweer en de politie. Bij de inzet van de helikopter ligt de
operationele leiding bij de brandweer. Aan dit project nemen zowel de overheid,
waaronder het ministerie van BZK en het KLPD, als het bedrijfsleven deel.
Na evaluatie van dit pilotproject zal het ministerie van BZK beslissen over
structurele implementatie. De uitkomsten van dit pilotproject zullen ter beschikking worden gesteld van de EU-lidstaten. De volgende landen
hebben reeds aangegeven geïnformeerd te willen worden over de voortgang
en resultaten van het project: België, Duitsland, Frankrijk, Griekenland,
Oostenrijk en Zweden.5.3 Nieuwe maatregelen van de Commissie op het terrein
van de bijstandsverleningDe Europese samenwerking op het terrein van wederzijdse bijstand vormt
een vangnet voor het geval een andere lidstaat geconfronteerd wordt met een
grote ramp waarbij internationale assistentie gewenst is. De Europese Commissie
faciliteert deze wederzijdse bijstand door middel van het up to date houden
van een systeem van operationele en bestuurlijke contactpunten in de lidstaten,
opgenomen in een Operational Manual of Civil Protection. Ook biedt de Commissie
een systeem van 24-uurs bereikbaarheid in het geval van een ramp. Deze voorzieningen
zijn mede tot stand gekomen ter implementatie van een resolutie uit 1991 betreffende
wederzijdse bijstand tussen lidstaten bij rampen1.Mede naar aanleiding van nieuwe Europese ontwikkelingen op het gebied
van crisisbeheersing, zoals onder meer rond Kosovo, werd door de Europese
Raad van Helsinki van december 1999, voortbouwend op de conclusies van de
Europese Raad van Keulen van juni 1999, overeengekomen «niet-militaire
crisisbeheersingsmechanismen in te stellen met het oog op het coördineren
en effectiever maken van de verschillende civiele middelen en instrumenten
die de Unie en de lidstaten ter beschikking staan». Daarbij werd afgesproken
een actieplan op te stellen dat moet leiden tot verbetering van het reactievermogen
van de EU en de lidstaten in antwoord op een verzoek van een leidende instantie
als de VN of de OVSE, of, in voorkomend geval, bij zelfstandige acties van
de EU. Tijdens de Europese Raad van Feira van 19 en 20 juni jl. zijn hierbij
de volgende vier prioriteiten afgesproken: politie, versterking «rule
of law», versterking openbaar bestuur en civiele bescherming. Met de
ontwikkeling van het coördinatiemechanisme ten behoeve van de inzet van
politie is reeds een aanvang gemaakt. De ontwikkeling van het onderdeel civiele
bescherming bevindt zich nog in een pril stadium. De keuze voor het onderwerp
civiele bescherming als één van de vier prioriteiten is in lijn
met de wens van de EU om bij grootschalige rampen sneller en effectiever bijstand
te verlenen.De Commissie heeft onlangs voorstellen gedaan op het terrein van de hulpverlening
aan lidstaten en derde landen, onder verwijzing naar de conclusies van de
Europese Raad van Feira en mede naar aanleiding van de aardbevingen in Turkije
en Griekenland vorig jaar. Zo heeft de Commissie de Operational Manual onlangs
uitgebreid met de contactpunten in de kandidaat-lidstaten en de EFTA-landen.
Daarnaast wil de commissie assessment-teams samenstellen die in de eerste
plaats de omvang en de gevolgen van een ramp in kaart moeten brengen. Andere
lidstaten kunnen dan snel gewaarschuwd worden en gepaste hulp verlenen. Ook
wil de Commissie interventieteams kunnen inzetten die daadwerkelijk fysieke
bijstand kunnen verlenen bij een ramp. De Commissie wil ook een trainingsprogramma
opzetten voor deze teams. Tot slot wil de Commissie een gemeenschappelijk
operationeel systeem opzetten voor de communicatie tussen de instanties voor
rampenbestrijding van de lidstaten en de bevoegde diensten van de Commissie
in noodsituaties. Nederland is van mening dat dit initiatief van de Commissie
moet aansluiten bij de ontwikkelingen die thans op het terrein van niet-militaire
crisisbeheersing plaatsvinden in de GBVB-pijler en geen duplicatie mag vormen
van reeds ontwikkelde activiteiten en mechanismen op dit terrein bij de NAVO
en de VN. Daarnaast zal mijn inzet zijn om erop toe te zien dat er een duidelijk
onderscheid wordt aangebracht tussen inzet van rampbestrijders bij natuur-
of technologische rampen (met weinig risico's) en inzet in humanitaire
crises (met grote risico's) en dat er een duidelijk onderscheid wordt aangebracht
tussen interventies binnen en buiten de EU, waarbij de rechtsbasis voor deze
interventies helder dient te zijn.5.4 Seveso en grensoverschrijdende informatieverschaffingDe Seveso II-richtlijn uit 1996 heeft betrekking op de bescherming van
werknemers binnen een inrichting, de bescherming van mens en milieu buiten
de inrichting, de voorbereiding op en de bestrijding van rampen en zware ongevallen
en, alsmede in het kader van deze onderwerpen, de informatieverstrekking door
bedrijven naar de overheid en door de overheid naar de bevolking. Het doel
van de nieuwe richtlijn is om hogere niveaus van veiligheid binnen de lidstaten
van de Europese Unie te waarborgen. In het kader van de omzetting van de richtlijn
in de Nederlandse wet- en regelgeving zijn de Wet rampen en zware ongevallen,
de Wet milieubeheer en de Arbeidsomstandighedenwet gewijzigd, is een nieuw
Besluit risico's zware ongevallen 1999 evenals een nieuw Besluit rampbestrijdingsplannen
inrichtingen tot stand gekomen en is het Besluit informatie inzake rampen
en zware ongevallen gewijzigd.Het Besluit rampbestrijdingsplannen inrichtingen stelt ten aanzien van
bepaalde categorieën inrichtingen het maken van een rampbestrijdingsplan
verplicht. Ook in het geval dat een dergelijke inrichting in het buitenland
is gelegen en een calamiteit in die inrichting tot een ramp of zwaar ongeval
in een Nederlandse gemeente kan leiden, is een rampbestrijdingsplan verplicht.
Het besluit voorziet er in, dat de bevolking in Nederland kan worden geïnformeerd
ten aanzien van een «rampbestrijdingsplan» in het buurland en
dat de bevolking in het buurland kan worden geïnformeerd over een Nederlands
rampbestrijdingsplan. Daarmee is tevens uitvoering geven aan een bepaling
van het Verdrag van Helsinki van 1992.Het Besluit informatie inzake rampen en zware ongevallen geeft voorschriften
over de informatieverschaffing door het gemeentebestuur aan de bevolking over
mogelijke rampen en zware ongevallen en over rampen en zware ongevallen die
zich daadwerkelijk voordoen. Met de wijziging is voorgeschreven dat het gemeentebestuur
die informatie, voorzover zij daarover beschikt, ook moet geven ten aanzien
van rampen en zware ongevallen die het gevolg zijn van een mogelijke calamiteit
in een inrichting buiten Nederland. Daarmee wordt tevens uitvoering gegeven
aan het bovengenoemde verdrag.Het besluit voorziet er reeds in dat relevante informatie over rampen
die zich in Nederland voordoen of kunnen voordoen, door tussenkomst van de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties naar het buurland wordt
geleid. Deze procedure staat er niet aan in de weg dat bijvoorbeeld ook door
lagere overheden rechtstreeks aan elkaar informatie wordt verschaft. De in
het besluit vervatte regeling van informatieverschaffing aan het andere land
heeft het karakter van een vangnet. Zij is van toepassing voorzover niet reeds
op grond van andere voorschriften die informatie is verschaft. Hierbij moet
gedacht worden aan het IAEA-Verdrag inzake vroegtijdige kennisgeving van een
nucleair ongeval1, de Beschikking van de Raad
van 14 december 1987 inzake communautaire regelingen voor snelle uitwisseling
van informatie in geval van stralingsgevaar2
en de Eerste Aanvullende Overeenkomst ter uitvoering van de Nederlands-Belgische
Overeenkomst inzake wederzijdse bijstandsverlening bij het bestrijden van
rampen en ongevallen3. 5.5 NormalisatieNederland heeft zich de afgelopen jaren actief ingezet voor Europese normalisatie
op het gebied van brandweeruitrusting en persoonlijke beschermingsmiddelen.
Daarbij wordt in samenwerking met de overige betrokken departementen en de
medeoverheden (inbreng van expertise) permanent gestreefd naar optimalisering
en actualisering van de Europese normen. Hierbij houdt men steeds het in Nederland
reeds bereikte en het voor de toekomst nagestreefde niveau van brandweerzorg
en veiligheid voor ogen. Nederland heeft een voortrekkersrol bij het opzetten
van een systeem van classificatie van beschermingsmiddelen. In dit systeem
geven fabrikanten aan welk middel bedoeld is voor welke werkzaamheden. Verwacht
wordt dat de normen meer en meer naar deze classificatie zullen verwijzen.
Zo ontstaat er meer duidelijkheid voor de specifieke gebruiker (in dit geval
de brandweer). Het systeem van classificatie is een goede manier om de fabrikanten
zo efficiënt mogelijk bij de Europese normalisatie te betrekken. Op die
manier kunnen gezamenlijke Europese normen tevens bijdragen aan het voldoen
aan de voorschriften van de Arbo-wetgeving. Europese regelgeving versterkt
daarmee de Nederlandse wetgeving voor het veiliger maken van de werkomgeving
van de Nederlandse werknemer. Een stap vooruit, die op Nederlands initiatief
werd genomen, was de oprichting van een Joint Working Group (JWG) in 1998.
De JWG heeft als opdracht de verschillende onderdelen van de brandweeruitrusting
op elkaar aan te passen. Voorheen kon het gebeuren dat de werkgroepen met
op zichzelf kwalitatief voldoende eindproducten kwamen, die echter niet voldoende
op elkaar aansloten waardoor de brandweeruitrusting in zijn geheel bekeken
niet van voldoende kwaliteit was. Het succes van de JWG ligt dan ook daarin,
dat de werkzaamheden van de verschillende werkgroepen naadloos op elkaar zijn
afgestemd, zodat tevens de verschillende uitrustingstukken van brandweerlieden
als geheel op een verantwoorde manier aansluiten. Ook in de toekomst zal het
ministerie van BZK zich, samen met het veld, actief blijven inzetten op het
terrein van de optimalisatie van de Europese normen.5.6 BrandveiligheidAan brandveiligheid van bouwwerken en gebruiksgoederen wordt op Europees
niveau aandacht besteed door zowel de Europese Commissie als door de Europese
organisatie voor Normalisatie (CEN).Het Standing Committee on Construction, een uitvoeringscomité bestaande
uit overheidsvertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de Commissie
(Directoraat-generaal Ondernemingen), is verantwoordelijk voor de implementatie
van de richtlijn Bouwproducten1. Een gevolg van
de harmonisatie die door de richtlijn wordt beoogd, is een uniform systeem
voor Europese brandclassificatie van bouwproducten, inclusief de daarbij behorende
geharmoniseerde testmethoden en certificatieprocedures. De Nederlandse inbreng in dit comité wordt geleverd door
de ministeries van VROM (voortouw) en EZ en wordt voorbereid in een werkgroep
bestaande uit vertegenwoordigers van de ministeries van VROM, EZ en BZK en
van het bedrijfsleven.Het Emergencies Committee dat is ingesteld op basis van de richtlijn inzake
produktveiligheid2, behandelt allerhande onderwerpen
betreffende de algemene veiligheid van consumentenproducten. In dit gremium
wordt ook aandacht besteed aan brandveiligheid van consumentenproducten en
inventarisgoederen. Het ministerie van VWS levert hiervoor de Nederlandse
inbreng. Recentelijk is in dit comité de brandveiligheid in bestaande
hotels aan de orde gesteld. Hiervoor is een werkgroep in het leven geroepen
waarin als nationale experts medewerkers van BZK en VROM deelnemen. Deze werkgroep
moet nagaan hoe de aanbeveling van de Commissie uit 1986 over
de brandveiligheid in bestaande hotels door de lidstaten is geïmplementeerd
en of deze aanbeveling, gelet op de ervaringen en op de behoefte van belanghebbende
partijen (consumenten- en reisorganisaties, touroperators), zou moeten worden
aangepast.In CEN-verband wordt door verschillende commissies aandacht besteed aan
normen op het gebied van brandveiligheid. Dit betreft onder meer allerhande
technische beveiligingsinstallaties en ontwikkelingen op het terrein van Fire
Safety Engineering. De technisch-inhoudelijk bijdrage in deze overleggremia
wordt geleverd door TNO Centrum van Brandveiligheid met financiële ondersteuning
van mijn ministerie.5.7 Veiligheid tunnelsNaar aanleiding van recente branden in tunnels in enkele Europese landen
is de veiligheid in tunnels een onderwerp geweest in de vergadering van de
Transportraad van 17 juni 1999. Besloten is dat een groep van Europese deskundigen
een advies over tunnelveiligheid zal voorbereiden. Tijdens een bijeenkomst
van deze groep op 28 september 1999 zijn enkele voorstellen geformuleerd die
betrekking hebben op het ontwerp en gebruik van tunnels (zoals eisen aan voertuigen
en opleidingseisen aan vrachtwagenchauffeurs). Afgesproken is dat door de
deskundigen nagegaan zal worden in hoeverre nieuwe inzichten van de lidstaten
in beveiliging van tunnels de basis kunnen vormen voor Europese afstemming
op het gebied van de veiligheid. Het ministerie van BZK werkt samen met het
ministerie van Verkeer en Waterstaat aan veiligheidsnormering bij grote infrastructurele
werken, waaronder tunnels. De internationale aspecten hiervan, zoals de inbreng
in de transportraad, worden behartigd door V&W in nauw overleg met het
ministerie van BZK.Ik acht de samenwerking binnen de Europese Unie op het gebied van brandweer
en rampenbestrijding van groeiend belang, mede voor de verdere ontwikkeling
van deze gebieden in Nederland, en zal mij daarom inzetten voor de verdere
verdieping en uitbouwing van deze samenwerking.6 NAVODe NAVO is een essentieel instrument ter bevordering van vrede, veiligheid
en stabiliteit in het Euro-Atlantische gebied. Binnen de NAVO bestaat een
civiel crisisbeheersingsonderdeel, ook wel bekend als Civil Emergency Planning
(CEP). CEP heeft onder meer tot taak «de uitwerking van gemeenschappelijke
plannen om effectief gebruik te maken van civiele bondgenootschappelijke hulpbronnen
ter ondersteuning van de bondgenootschappelijke strategie»1. Het betreft hier het coördineren van de nationale planning van
civiele hulpbronnen, zoals energie, voedsel, transportcapaciteit, communicatie
enz. ten behoeve van crises. Na de val van de Berlijnse Muur en de daaropvolgende
herbezinning van de NAVO verschoof de nadruk bij CEP van verdedigingsplanning
naar rampenbestrijding en crisisbeheersing. Thans vormt de samenwerking met
partnerlanden in het kader van het Partnerschap voor Vrede programma, dat
valt onder de verantwoordelijkheid van de Euro-Atlantische Partnerschapsraad,
een substantieel onderdeel van het werk op CEP-terrein.De coördinatie van de Nederlandse inbreng op het terrein van Civil
Emergency Planning binnen de NAVO ligt bij het ministerie van BZK in nauwe
samenwerking met het ministerie van BZ. De overige ministeries zijn op deelaspecten,
die betrekking hebben op hun beleidsterrein, inhoudelijk verantwoordelijk. 6.1 Review Civil Emergency PlanningIn 1998 kreeg Nederland van diverse zijden binnen de NAVO signalen dat
een aantal Planning Boards and Committees op civiel terrein niet optimaal
functioneerde. De oorzaak hiervan was de grotendeels verouderde structuur,
voornamelijk geënt op de Koude-Oorlog-periode, die niet berekend was
op de verandering van de NAVO van een statische defensieorganisatie naar een
dynamische organisatie die een brede benadering van veiligheid voorstaat.
Eind 1998 stelde Nederland daarom voor een begin te maken met de herstructurering
van de taken en activiteiten van de Planning Boards and Committees op civiel
terrein. Dit Nederlands voorstel werd breed ondersteund en leidde uiteindelijk
tot een alomvattende «Review of Civil Emergency Planning» die
tot doel had de civiele taken zo veel mogelijk aan te laten sluiten bij het
nieuwe Strategische Concept dat in april 1999 tijdens de Washington Top door
de regeringsleiders en staatshoofden werd aangenomen. Op 9 maart jl. is de
NAVO-Raad akkoord gegaan met de afronding van de eerste fase van deze review
waarbij herdefiniëring van de rol van Civil Emergency Planning binnen
de NAVO centraal stond. Daarbij werden voor het civiele terrein de volgende
vijf taken gedefinieerd:A Civiele ondersteuning van militaire operaties van het
bondgenootschap op basis van artikel 5 van het NAVO-verdrag.Hiermee wordt bedoeld het coördineren van de nationale planning van
civiele hulpbronnen, zoals energie, voedsel, transportcapaciteit enz. ter
ondersteuning van militaire operaties op basis van artikel 5 van het NAVO-verdrag
(verplichting tot wederzijdse bijstand door bondgenoten). Dit blijft een kerntaak
van CEP.B Ondersteuning van niet-artikel 5 crisis response operations.Het gaat hier zowel om civiele ondersteuning van de zgn. Peace Support
operaties, onder andere door middel van de inzet van Functional Specialists
(zoals in voormalig Joegoslavië) als om humanitaire acties zoals verricht
door het Euro Atlantic Disaster Response Coordination Centre (EADRCC) tijdens
de Kosovo crisis. Ook logistieke civiele ondersteuning van militaire operaties
zoals geschied in Kosovo valt hieronder. Voor het welslagen van dergelijke
operaties is de samenwerking tussen civiele en militaire autoriteiten (de
zgn. civiel-militaire samenwerking) van essentieel belang.C Ondersteuning van nationale autoriteiten bij rampen.Het gaat hier om hulpverlening bij rampen, waarbij met name gedacht moet
worden aan de activiteiten van het Euro-Atlantic Disaster Response Coordination
Centre (EADRCC), dat in geval van grootschalige rampen in de lidstaten en
in de partnerlanden de internationale hulpverlening coördineert. Zie
hierover meer in paragraaf 6.5.D Ondersteuning van nationale autoriteiten bij de bescherming
van de bevolking tegen de gevolgen van eventuele inzet van Massavernietigingswapens.Zie hierover paragraaf 6.4.E Samenwerking met partnerlanden.Zie hierover de paragraaf «Samenwerking met PvV-landen».Onlangs zijn door de Internationale Staf van de NAVO procedure-voorstellen
gedaan voor de tweede fase – definiëring van de rol van het Senior
Civil Emergency Planning Committee (SCEPC) – en de derde fase -vaststelling
taken en activiteiten van de Planning Boards and Committees (PB&Cs). Nederland
is als initiatiefnemer van de review nauw betrokken geweest bij
de eerste fase. Thans wordt door een interdepartementale ad hoc groep een
Nederlands standpunt voorbereid voor de tweede en derde fase. Met name bij
het formuleren van de nieuwe activiteiten van de PB&Cs zal Nederland erop
toezien dat deze activiteiten niet reeds door andere internationale organisaties
worden verricht (EU, VN). Het belang dat Nederland hecht aan een goede Nederlandse
vertegenwoordiging in de Planning Boards and Committees, blijkt onder meer
uit het feit dat van de negen PB&Cs, twee een Nederlandse voorzitter hebben
(vertegenwoordigers van de ministeries van V&W en Defensie) en twee een
Nederlandse vice-voorzitter (vertegenwoordigers van de ministeries van LNV
en BZK).6.2 Crisis Management Exercise (CMX)Teneinde het bondgenootschappelijk vermogen tot het beheersen van crises
te handhaven en waar nodig te verbeteren, vindt jaarlijks in NAVO-verband
de Crisis Management Exercise plaats. Hierbij staat het beoefenen van procedures,
maatregelen en regelingen, inclusief de civiel-militaire samenwerking, centraal.
Deze oefening biedt goede aanknopingspunten voor het gelijktijdig oefenen
van de in het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming1 voorgeschreven crisisbesluitvormingsprocedures door de civiele departementen
in Nederland. Het ministerie van BZK zal hiertoe het initiatief nemen ten
behoeve van de CMX-oefening die voor 2001 gepland is.6.3 Samenwerking met PvV-landenDe civiele samenwerking in het kader van het Partnerschap-voor-Vrede-Programma
(PvV) vindt met name met de Midden- en Oost-Europese landen plaats. De samenwerking
met de partners, die in 1994 is begonnen, is in een hoog tempo geïntensiveerd
en is momenteel een van de meest succesvolle onderdelen op civiel terrein.
Vorig jaar werden 63 activiteiten op civiel terrein in het kader van het PvV
georganiseerd. Nederland richtte zich binnen het PvV met name op Polen, Hongarije,
Tsjechië en Slowakije. De eerste drie landen zijn inmiddels toegetreden
tot de NAVO. Het ministerie van BZK heeft, onder meer door het subsidiëren
van detacheringsplaatsen voor civiele functionarissen uit deze landen op het
NAVO hoofdkwartier, bijgedragen aan het voorbereiden van deze landen op hun
toetreding tot de NAVO. De laatste tijd wordt in het kader van de PvV-samenwerking
steeds meer een beroep gedaan op de NAVO-lidstaten om hun deskundigheid op
het gebied van de organisatie van de rampenbestrijding ter beschikking te
stellen van landen zoals Albanië, Georgië, Azerbeidzjan, Oekraïne
enz. Alhoewel deze landen niet vallen binnen het prioriteitsbeleid van BZK
ten aanzien van de samenwerking met Midden- en Oost-Europa, ben ik voornemens
om deze landen bij een concreet aan Nederland gericht verzoek bij te staan
door het beschikbaar stellen van expertise. Hierbij zou bijvoorbeeld gedacht
kunnen worden aan advisering op het gebied van risico-communicatie, waarbij
met name de ervaringen in Nederland met het landelijk dekkend waarschuwingsstelsel
doorgegeven kunnen worden.6.4 Weapons of Mass Destruction (WMD)De proliferatie van massavernietigingswapens – nucleaire, biologische
en chemische wapens – krijgt thans veel aandacht binnen de NAVO. Naast
een rol voor militaire autoriteiten, zien de lidstaten ook een duidelijke
rol voor civiele autoriteiten bij deze problematiek. Hierbij dient gedacht
te worden aan het in kaart brengen van de bedreigingen voor de bevolking,
het voorstellen van maatregelen en het uitwisselen van kennis en ervaring.
De belangstelling voor genoemde problematiek in NAVO-verband mondde uit in
een zogenoemde Weapons of Mass Destruction Initiative (WMDI),
gelanceerd tijdens de Washington Top in april 1999. Besloten werd tot de instelling
van een WMD-centre op het NAVO-hoofdkwartier, dat zal fungeren als een soort
kennis- en informatie-uitwisselingcentrum voor de lidstaten op het terrein
van WMD. De activiteiten van het WMD-centre zullen gecoördineerd worden
door zowel de Senior Defence Group on Proliferation (militair) als door het
SCEPC (civiel). Een eerste begin is gemaakt met het opstellen van een lijst
met contactpersonen op het gebied van WMD in de lidstaten. Tevens wordt gewerkt
aan een inventarisatie van beschikbare middelen van lidstaten die ingezet
kunnen worden ter ondersteuning van getroffen landen.De politieke interesse voor de problematiek rond de dreiging van massavernietingswapens
is ook in Nederland de afgelopen tijd sterk toegenomen. De toegenomen activiteiten
binnen de NAVO en met name de Verenigde Staten hebben hier voor een belangrijk
deel aan bijgedragen. In 1998 werden door de Tweede Kamer schriftelijke vragen
gesteld aan de ministers van Defensie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
over de mate waarin Nederland voorbereid is op aanslagen met chemische en
biologische wapens. In reactie op deze vragen werd door de ministers aangegeven
dat de hulpverleningsdiensten, meer in het bijzonder de brandweer, slechts
in beperkte mate voorbereid zijn op dergelijke aanslagen en dat bezien zou
worden op welke wijze deze voorbereiding verbeterd kon worden. Thans wordt
binnen een projectstructuur, samen met verscheidene andere inhoudelijk betrokken
ministeries, bezien hoe de verbetering van de voorbereiding op NBC-aanslagen
concreet gestalte kan krijgen. Er zal daarbij nadrukkelijk gebruik gemaakt
worden van de mogelijkheid om in NAVO-kader informatie te verkrijgen van NAVO-partners
die verder zijn in hun voorbereiding op dit terrein. In het najaar zal de
Tweede Kamer separaat worden geïnformeerd over de voortgang van de Nederlandse
inspanningen op het terrein van de voorbereiding op de NBC-dreiging.6.5 Euro-Atlantic Disaster Response Coordination CentreOp 29 mei 1998 ging de Euro-Atlantische Partnerschapsraad akkoord met
de instelling van een Euro-Atlantic Disaster Response Coordination Centre
(EADRCC) op het NAVO-hoofdkwartier. Het EADRCC heeft tot taak in nauwe samenwerking
met het Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) van de
VN én op verzoek van een getroffen NAVO-lidstaat of partnerland, de
coördinatie te verzorgen van de hulpverlening bij grootschalige natuurlijke
en technologische rampen. Nederland heeft vanaf het begin dit initiatief,
dat gezien dient te worden als een regionaal arrangement van de Verenigde
Naties waarbij de primaire rol van de VN op het terrein van internationale
bijstand overeind blijft, ondersteund. Sinds haar oprichting is het EADRCC
bij diverse grote rampen in Europa betrokken geweest bij de hulpverlening.In de Kosovo crisis in 1999 heeft het EADRCC, op verzoek van en in nauwe
samenwerking met UNHCR, een belangrijke bijdrage geleverd aan de coördinatie
van de humanitaire bijstand. Daarmee heeft het coördinatiecentrum bijgedragen
aan het zichtbaar maken van de NAVO-betrokkenheid bij het verlichten van de
humanitaire nood in de Kosovo crisis. Nederland ziet niet op voorhand een
leidende rol weggelegd voor de NAVO op humanitair gebied, doch wel in aanvulling
op de rol van andere internationale organisaties die reeds taken hebben op
dit terrein, zoals de VN. Het Nationaal Coördinatie Centrum van mijn
ministerie fungeert, conform het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming,
als Nederlands Point of Contact voor het EADRCC.Thans is bij het EADRCC een Euro-Atlantic Disaster Response Unit (EADRU)
in ontwikkeling. Het betreft hier een gecomputeriseerd bestand, waarin door
landen op vrijwillige basis beschikbaar gestelde civiele en militaire middelen
ten behoeve van de rampenbestrijding, zijn opgenomen. Overigens
beslissen de landen uiteindelijk zelf of de (op schrift) beschikbaar gestelde
middelen in het EADRU in een concreet geval daadwerkelijk ingezet worden.
Ik zal in overleg met de relevante ministeries nagaan op welke wijze Nederland
hieraan kan bijdragen.Om de Nederlandse betrokkenheid bij de ontwikkelingen op civiel gebied
binnen de NAVO te onderstrepen, heb ik eerder dit jaar een bezoek gebracht
aan het NAVO-hoofdkwartier. Daar heb ik o.a. gesprekken gevoerd met de Assistant
Secretary General for Security Investment, Logistics and Civil Emergency Planning
van de NAVO en de Director Civil Emergency Planning Directorate. Tijdens dit
gesprek hebben genoemde NAVO-functionarissen hun erkentelijkheid betuigd over
het Nederlands initiatief ten aanzien van de herstructurering van het onderdeel
Civil Emergency Planning binnen de NAVO.7 Samenwerking tussen de NAVO en de EUAangezien zowel de Europese Unie als de NAVO, overigens naast de VN, zich
bezig houden met rampenbestrijding, bestaat het risico dat op sommige deelterreinen
duplicatie van inspanningen plaatsvindt. Alhoewel doel en bereik van beide
organisaties verschillend zijn, is samenwerking op diverse terreinen zeker
denkbaar. Hierbij dient gedacht te worden aan samenwerking tussen het twee
jaar geleden opgerichte coördinatiecentrum voor hulpverlening bij rampen
bij de NAVO (EADRCC) en het op te richten coördinatiecentrum van de EU
voor hulpverlening bij rampen. Onderzocht zou kunnen worden of gezamenlijke
seminars en workshops op het gebied van rampenbestrijding ten behoeve van
de Midden- en Oost-Europese landen gehouden kunnen worden, in plaats van afzonderlijke
zoals tot nu het geval is. Ik zal mij actief blijven inzetten om meer samenwerking
en afstemming te bewerkstelligen tussen de NAVO en de EU op het terrein van
de rampenbestrijding. Daarbij is het van belang gezamenlijk op te trekken
met bondgenoten in zowel de EU als in de NAVO die dezelfde doelstellingen
nastreven.8 De vuurwerkramp in Enschede: internationale aspectenBij de vuurwerkramp in Enschede van 13 mei jongstleden is hulp verleend
vanuit het buitenland. Deze hulp is deels spontaan en deels na een formeel
verzoek daartoe op gang gekomen. Er bestonden vanuit de getroffen regio al
langere tijd contacten met de aangrenzende Duitse regio's, ook op het gebied
van de brandweer en rampenbestrijding. Vanuit die regio's is geheel spontaan
direct na de ramp in grote omvang bijstand verleend door de brandweerkorpsen
uit de aangrenzende regio's. Eveneens hebben Duitse ambulances bijstand verleend
bij het vervoer van slachtoffers van de ramp naar ziekenhuizen in de omgeving.
Een aantal Nederlandse slachtoffers is voor tijdelijke verpleging overgebracht
naar Duitse ziekenhuizen.Vrijwel direct na de ramp is vanuit het Korps Landelijke Politiediensten
(KLPD) een bijstandscoördinator afgereisd naar het rampgebied, die eveneens
de functie van plaatsvervangend hoofd van het Rampen Identificatieteam (RIT)
heeft bekleed. Deze heeft op grond van de geografische omvang van het rampterrein
vastgesteld dat het aanbod van Nederlandse politiespeurhonden vanuit de afdeling
speurhonden van het KLPD onvoldoende zou zijn om te voldoen aan de grote vraag.
Daarbij ging het zowel om de inzet van politiespeurhonden voor het zoeken
naar overlevenden als (in een later stadium) naar stoffelijke resten op het
rampterrein. In de nacht van 13 op 14 mei jl. is vanuit het Bureau Bijstandscoördinatie
van het KLPD een verzoek gericht aan politiekorpsen in het buitenland voor
het verlenen van bijstand in de vorm van teams met politiehonden die speciaal
opgeleid zijn voor het zoeken naar overlevenden en stoffelijke resten.
Op dit verzoek hebben politiekorpsen uit België, Denemarken, Duitsland
en Finland positief gereageerd en daadwerkelijk steun verleend aan de Nederlandse
autoriteiten bij het zoeken naar overlevenden en stoffelijke resten op het
rampterrein.Direct na de ramp bereikte mij een verzoek van de Europese Commissie om
een Lessons Learnt Mission van experts op het terrein van civiele bescherming
uit de lidstaten naar Nederland te sturen. Ik heb positief gereageerd op dit
verzoek. In overleg met de gemeente Enschede is besloten de delegatie te ontvangen
nadat de Commissie onderzoek vuurwerkramp (Commissie Oosting) haar werkzaamheden
heeft afgerond. Zoals het er thans uitziet zal het bezoek in december a.s.
plaatsvinden. De Europese Commissie is belast met de voorbereiding hiervan,
conform de procedure die geldt voor missies van deskundigen. Inmiddels hebben
Zweden, Frankrijk, Denemarken en Italië aangegeven deel uit te willen
maken van de missie.Over de voortgang van de inzet van Europese middelen ten behoeve van de
wederopbouw van de wijk Enschede-Noord zal de Tweede Kamer separaat geïnformeerd
worden.9 Internationale bijstand bij rampenVorig jaar werd Turkije getroffen door een grote aardbeving. Bij brandweerkorpsen
en andere bij de rampenbestrijding betrokken organisaties in Nederland leefde
de wens een bijdrage te leveren aan de hulpverlening in Turkije. Nederland
beschikt echter vooralsnog niet over een speciaal opgeleide en geoefende eenheid
voor het verrichten van Search and Rescue taken in stedelijke gebieden in
het buitenland in de eerste dagen van de ramp. Thans is in overleg met onder
meer de ministeries van Buitenlandse Zaken en van Defensie en het College
van Commandanten Regionale Brandweren een voorstel in ontwikkeling voor de
organisatorische samenstelling van een dergelijke eenheid en de benodigde
uitrusting hiervoor, alsmede voor de procedures rond de inzet. De richtlijnen
die zijn opgesteld door «The International Search And Rescue Advisory
Group (INSARAG)» dienen hierbij als uitgangspunt. Bij de ontwikkeling
van dit voorstel zijn coördinatie en afstemming (zowel nationaal als
internationaal) essentiële voorwaarden, teneinde efficiënt en zonder
verspilling van menskracht en middelen hulp te kunnen verlenen aan het buitenland.De bijdrage van Nederland moet een toegevoegde waarde hebben door de juiste
specialismen op het juiste moment in te zetten. Ten behoeve van het redden
van mensen kan een opgeleide en geoefende bijstandseenheid een zinvolle bijdrage
leveren indien deze binnen 24 uur ter plaatse kan zijn voor hulpverlening
in de eerste dagen van de ramp.Hiertoe kan de brandweer een modulair internationaal inzetbare eenheid
formeren, die met name is ingericht voor Search and Rescue taken in stedelijke
gebieden. Deze eenheid kan in samenwerking met andere hulpverleningsorganisaties
en Defensie ingezet worden. Door een snelle reorganisatie kan de eenheid,
desgewenst en indien noodzakelijk, tevens worden ingezet bij overstromingen,
lawines en andere soorten rampen.Als spil van deze eenheid kan de reeds bestaande reddingscomponent (personeel
en materieel) van de brandweercompagnie fungeren. De brandweercompagnie is
een organisatorisch verband van brandweereenheden, ingericht voor zowel grootschalige
technische hulpverlening (waaronder redding) als grootschalige brandbestrijding.Naar verwachting zal begin volgend jaar gestart kunnen worden met de formatie
en training van deze eenheid, zodat deze naar verwachting eind 2001 operationeel
inzetbaar is. Bij de inzet van deze eenheid buiten het Koninkrijk en buiten
de bestaande bijstandsregelingen met België en Duitsland
onder leiding en coördinatie van het ministerie van BZ kan met name gedacht
worden aan operaties in het kader van de bestaande bijstandsregelingen van
de Verenigde Naties en de NAVO en de in ontwikkeling zijnde bijstandsregeling
van de Europese Unie in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands- en
veiligheidsbeleid. De Tweede Kamer zal hierover afzonderlijk worden geïnformeerd.Bij de ontwikkeling van de te formeren bijstandseenheid zal gebruik gemaakt
worden van de goede ervaringen opgedaan met de inzet, onder de leiding en
coördinerende verantwoordelijkheid van het ministerie van BZ, van Defensie-personeel
enmaterieel. Ook zal gebruik worden gemaakt van de ervaringen met de Nederlandse
hulpverlening na de orkaan Luis (1995) op de Nederlandse Antillen. Kortheidshalve
verwijs ik u hierbij naar mijn reeds in de inleiding genoemde notitie over
orkaanhulp van 21 juni 2000.10 SamenvattingMijn ministerie is betrokken bij diverse internationale activiteiten op
het terrein van de brandweer en rampenbestrijding. In het kader van de grensoverschrijdende
samenwerking is een aantal knelpunten bij de grensoverschrijdende bijstandsverlening
opgelost. In de (nabije) toekomst moeten diverse nieuwe beleidsinitiatieven
tot structurele regelingen en oplossingen van de overgebleven knelpunten leiden,
met name op het terrein van de grensoverschrijdende spoedeisende medische
hulpverlening. Bij de overige bilaterale samenwerking zal ik mij met name
inzetten voor de verdere versterking van de samenwerking met Hongarije en
zal ik structurele samenwerkingsverbanden aangaan met Polen, Tsjechië
en Slowakije in het kader van de komende toetreding van deze landen tot de
Europese Unie. In het kader van de samenwerking binnen de EU zal ik mij met
name richten op de verdere uitbouw van het door Nederland geleid project Disaster
Medicine. Daarnaast zal ik nadere invulling geven aan het door de EU te ontwikkelen
mechanisme voor bijstandsverlening aan lidstaten en derde landen. In het kader
van de NAVO-samenwerking zal ik mij vooral inspannen om het op Nederlands
initiatief tot stand gekomen herstructureringsproces binnen het civiel crisisbeheersingsonderdeel
van de NAVO succesvol af te ronden. Ten slotte zal ik mij inzetten om in overleg
met andere ministeries een bijstandseenheid op te richten die in geval van
rampen in het buitenland ingezet kan worden, in aanvulling op reeds bestaande
hulpeenheden. Over dit onderdeel zal ik de Kamer afzonderlijk informeren.
Tevens zal de Kamer bij separate notitie geïnformeerd worden over de
Nederlandse inspanningen op het terrein van de voorbereiding op de NBC-dreiging. BIJLAGE Bijlage met actiepunten uit nota «Internationale
aspecten van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijding»Grensoverschrijdende samenwerking• De staatssecretaris van BZK zal samen met de minister van VWS bezien
of op korte termijn een bevredigende oplossing kan worden gevonden voor de
problemen rond de financiering van ambulance-inzet tussen Nederland en België.• De staatssecretaris van BZK streeft ernaar – in overleg met
de staatssecretaris van V&W – de beperkingen die aan het grensoverschrijdend
gebruik van radiocommunicatieapparatuur zijn verbonden, zoveel mogelijk op
te heffen.• Nederland zal het initiatief nemen tot het maken van afspraken
tussen de overheden in Nederland, België en Duitsland over het elkaar
informeren over mogelijke calamiteiten die ook in het andere land gevolgen
kunnen hebben.• De staatssecretaris van BZK zal bevorderen dat in alle grensgebieden
een risicokaart wordt gemaakt, in samenhang met de risico-analyses die in
de periode tot medio volgend jaar door de Nederlandse regio's worden uitgevoerd,
en up-to-date wordt gehouden.• Het internationaal multidisciplinair oefenen zal door BZK gefaciliteerd
worden door het samen met enkele regio's organiseren van een of twee pilot-oefeningen.
Op basis van de ervaringen van de pilot-oefeningen zal door BZK een checklist
opgesteld worden met aandachtspunten voor alle grensregio's.• De staatssecretaris van BZK is voornemens de totstandkoming van
grensoverschrijdende plannen te stimuleren, onder andere door middel van incidentele
subsidies.• De staatssecretaris van BZK is voornemens samen met de betrokken
bewindspersonen in Duitsland en België een gids uit te brengen, waarin
de verschillende verantwoordelijkheden en bevoegdheden op het gebied van de
rampenbestrijding in de drie landen worden vermeld.• De staatssecretaris van BZK zal het initiatief nemen tot een structureel
(ambtelijk) overleg waarin de Nederlandse rijksoverheid, Noordrijn-Westfalen,
Nedersaksen, de aan Duitsland grenzende provincies en euregio's participeren.Overige bilaterale samenwerking• De staatssecretaris van BZK zal zich inzetten om de samenwerking
tussen Hongarije en Nederland op het terrein van de rampenbestrijding verder
te versterken.• De staatssecretaris van BZK is voornemens Polen, Tsjechië
en Slowakije, mede in het kader van het pre-accessietraject tot de EU, een
structureel samenwerkingsverband op het terrein van de rampenbestrijding aan
te bieden.Europese Unie• Nederland zal samen met andere EU-lidstaten beleidsuitgangspunten
formuleren voor de Europese samenwerking op het gebied van Disaster Medicine.• Nederland zal erop toezien dat de door de Europese Commissie voorgestelde
maatregelen op het terrein van bijstandsverlening aan lidstaten en derde landen
aansluiten bij de ontwikkelingen die thans op het terrein van niet-militaire
crisisbeheersing plaatsvinden in de GBVB-pijler en geen duplicatie vormen
van reeds ontwikkelde activiteiten en mechanismen op dit terrein bij de NAVO
en de VN. NAVO• BZK zal binnenkort in overleg met de relevante ministeries nagaan
op welke wijze Nederland aan de Euro Atlantic Disaster Response Unit (EADRU)
van de NAVO kan bijdragen.• De staatssecretaris van BZK is voornemens om de zgn. Partnerschap
voor Vrede-landen die in NAVO-kader een concreet verzoek op het terrein van
rampenbestrijding aan Nederland richten, bij te staan d.m.v. het beschikbaar
stellen van deskundigen.• De Tweede Kamer zal bij afzonderlijke notitie geïnformeerd
worden over de Nederlandse inspanningen op het terrein van de voorbereiding
op de NBC-dreiging.• De staatssecretaris van BZK zal zich inspannen om het op Nederlands
initiatief tot stand gekomen herstructureringsproces binnen het civiel crisisbeheersingsonderdeel
van de NAVO succesvol af te ronden.Samenwerking NAVO en EU• De staatssecretaris van BZK zal zich actief blijven inzetten om
meer samenwerking en afstemming te bewerkstelligen tussen de NAVO en de EU
op het terrein van de rampenbestrijding.Internationale bijstandseenheid• BZK bereidt samen met andere departementen en het veld een internationale
bijstandseenheid voor. Hierover zal de Tweede Kamer bij afzonderlijke notitie
nader geïnformeerd worden.XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, 26 800, nr. 18.XNoot2Kamerstukken II 1999/2000, 27 242, nr. 1.XNoot3Kamerstukken II 1999/2000, 25 387, nr. 10.XNoot4Kamerstukken II 1999/2000, 26 956, nrs. 1–2.XNoot1Richtlijn 93/16/EEG van de Raad van 5 april 1993 ter vergemakkelijking
van het vrije verkeer van artsen en onderlinge erkenning van hun diploma's,
certificaten en andere titels (PbEG L 165 van 7 juli 1993).XNoot2Richtlijn 77/452/EEG van de Raad van 27 juni 1977 inzake de onderlinge
erkenning van de diploma's, certificaten en andere titels van verantwoordelijk
algemeen ziekenverpleger, tevens houdende maatregelen tot vergemakkelijking
van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en vrij verrichten
van diensten (PbEG L 176 van 15 juli 1977).XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, 25 124, nr. 16.XNoot2Trb. 1986, 164.XNoot3Kamerstukken II 1999/2000, 21 015, nr. 13.XNoot4Trb. 1990, 42.XNoot1Richtlijn 96/82/EG van de Raad van 9 december 1996 betreffende de beheersing
van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken
(PbEG L 10 van 14 januari 1997).XNoot1Verdrag van de VN/ECE inzake de grensoverschrijdende gevolgen van industriële
ongevallen (Trb. 1994, 50).XNoot2Richtlijn 90/219/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake het ingeperkte
gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen (PbEG L 117 van 8 mei
1990).XNoot1Richtlijn 89/48/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende een algemeen
stelsel van erkenning van hoger onderwijsdiploma's (PbEG L 019 van 24 januari
1989).XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, 25 674, nr. 74.XNoot1Kamerstukken II 1999–2000, 26 800, nr. 20.XNoot1Zie ook de beleidsbrief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken
van 10 juli 2000 over het nieuwe Matra-programma, kamerstukken II 1999–2000,
26 800, nr. 115.XNoot1Beschikking van de Raad van 19 december 1997 tot invoering van een communautair
actieprogramma voor civiele bescherming (Pb L 8 van 14 januari 1998).XNoot2Beschikking van de Raad van 9 december 1999 betreffende een communautair
actieprogramma voor civiele bescherming (Pb L 327 van 21 december 1999).XNoot1Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de Regeringen van de
Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen van 8 juli 1991 betreffende de
verbetering van de onderlinge hulp tussen Lid-Staten bij natuurrampen en technische
rampen (Pb C 198 van 27 juli 1991).XNoot1Trb. 1986, 164.XNoot2Beschikking van de Raad van 14 december 1987, nr. 87/600/Euratom (PbEG
L 371).XNoot3Trb. 1990, 42.XNoot1Richtlijn 89/106/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende de onderlinge
aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der Lid-Staten
inzake voor de bouw bestemde produkten (PbEG L 040 van 11 februari 1989).XNoot2Richtlijn 92/59/EEG van de Raad van 29 juni 1992 inzake algemene produktveiligheid
(PbEG L 228 van 11 augustus 1992).XNoot1NAVO Handboek 1996, NAVO-voorlichtings- en persdienst, Brussel.XNoot1Vastgesteld in de Ministerraad van 28 februari 1997. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27556-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl